-ocr page 1-

-ocr page 2-

Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.

Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt Is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/

Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):

*Een deel van de banden In deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.

-ocr page 3-

This book has been digitized as part of the incunabuia project.

An incunable or incunabulum is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works in our collection.

More information on this collection is available here: https://repertorium.library.uu.nl/collectle/incunabelen/

The digitized version of these books includes scans of the outside of the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):

*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages which belong to a different title.

-ocr page 4-

deponebat,Hâc aut barinndeft turrc:iudeo^ rex herodes niunitiorc eóftrués p tépli euftodiâ: ad gratia antonü;amici'quidé fuitprincipis ucro romano^:antoniâ noîauit.A parte aûtorcidé-' ta lis muri quatuor ports ftabant:qua^ una ad aula tendebat interpofita ualle quæ erat î medio dus uiacidie aût ad fuburbanaiquar ta uero ad ciuiraté:multis gradibus ad inferiorem uallé tem dennbusÄexinde rurfus ad fuperiora afcendentibus.Nam ex aduerfo rempli ciuicatis î mod! theatri iacebat:circudata ualle altiflïmaip oem auftralé traöu.Quarta auté frons quæ ad merigt; dianum fola alias folé pofita erat;habuit amp;nbsp;ipfa quidé in medio portas fup qs regia porticustri' plid longitudine terminara: ab oriente ualle incipiens:ad occidentale finira amplius rendi non poruit.Opus aut fuerat dignu narrari oïbus qui fub folc funt.Siquidé altilTima uallis fic erat: ut nullatéus uideri potuiflenfiqs dusaltirudinc attediffettfup qua porticusille fteterat.Ex qua figs a fummond efl a tertio tedo notairet:amp; ;pfunditaté edificio^ uidcre uellet:tenebris pfudebaf! ita ut non poffet uifus ad imméfara altitudiné puenirc.Columnia^ aut ordines confiftebatin quadra longitudine na qrtus paries eolligebaf pariere 1apideo;groffîtudo uero uniufcuiufij co/ lumnæ très côiudas ulnas habebatdögitudo aût pedes uigintifeptctduplici fpina fuppofitamul titudoaût oîum centû fexaginta duæ fuerunt.Capita uero colûnia^ fccundû modu corinthiû fculptammiranda ^pter magnitudiné operis.Cunqj quatuor ordincs fuiffenntres quidé media loca tenebant:quop^ duo codé mó fadliilatitudiné habebât pedû trigmtadongitudie ftadia tres altitudiné quinquaginta pedibus tédebatur:medius uero ordo latitudiné uigiti pedû habebat: altitudiné cenrum:nam dupla fuper utruqp fuerat.Tcda uero lignis fculptis in figuras diuetfe apparebant:medie uero porticus altitudo in immenfum tendebantihabés COlunas cópofitas po litas undicp qua^ copago incôpræhenfibilis oïbus uidebaf«Talis quidé primus murus fuerat medio uero nó multu (ecundus diftabat;gradibus paucis afcendédustqué paries circuibat lapv deusjtitulu habens:qui ,phibebat alienigenas ingredi morte intcrrainata.lntcrior autcm murus per auftralé ptera Ó iaquilonis tradurnttres in pariere ianuas habebat a fefe diftantes: per orient talcm uero una maximam per qua tranfiebamustpurificati cum mulieribus.Inacceffibile auKW lâcrariû fuit:intra quod tertiû erat;ubi facerdotibus folis ingredi licebat. Ante quod facrariiOT ara erattfuper qua immolationes amp;nbsp;holocaufta deo imponebanf, Ho^ atriu nullomórex he/ rodes intrauitteû uriej prohiberef quia faccrdos no exiftcretifed opibus muros amp;nbsp;porticus extc riores curabat.Quæ eu odo annis edificalTetttemplo p faccrdotes in uno anno:amp; quinç roc”' fibus padotomnis populus Icticia completus eft:^ primû quidé pro celerirate gratiaj deo age/ bar:deide de alacritate régis qua in dcdicationc habuit laudibus cu extollebat.Rex aût trecetos boues optulit deo:8C alii fecundu uires fuas:quo9 ^ numerus nullatenus eftimabaf, Nam cuoc/ currifTet rempli dedicatio:rcgifq^ natalitius dies quo principatum affumpferatanfigmscn cele/ brata feftiuitas,Conftruxerat amp;nbsp;effoffam uiam ad aula ab antonia intra téplû ducenté perianua orientalemtfup quaamp;: turrem edificauit;quatenus SC fub terraneu haberer afeenfum :|gt;pterF0' puli feditiones.Dicitur aut per illud tempus dû téplû conftrucretur;quia î die quidé nó plueren node uero ymbres dcfcenderent quatcnus rempli conftrudio non ^hiberefQuod uerbu nti patres tradiderunt:nec cft incredibilc;fi SC alia dei prouidcntia aliquis cófidcret, Templuquide huiufmodi conftrudione finitum eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Acc infuntin fextodecïo libro iofephi hiftoriæantiqtatis iudaicæ* nbsp;nbsp;^^pa,

^^Quéadraodum herodes filios (hos alexandru SCanftobolü de roma in domu roam ■reduxitiqui reuerfi;uindicare cogirabât morte matris fuæ in falome SI cætensquojs —- ^cculàtione mater ca^4 damnara fuit;6i quia pater coÿ^hoc diflîmulans : uxores no bilifTimas eis iunxerit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a-’nnn»

C^alirer herodes ad agrippam ueniens;inuitauit eum ad iudeam uenirc : SC

At herodes multis nauigationû circuitôibus fecundo nenit ad agrippa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Capam»

Interpcllatio iudeo5^ ad agrippa in onia pfentc herode;de qbus græcos accufabât. Quéadmodûagripp3 côfirmauiteis leges:herodclq;ad ppria red^iir, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'.*.-.

Qu aliter allocuturus cft herodes hierofolymitastôC quartam pattern eis fifcalium concefiit.•'hb'/

Vtpturbatio domus herodis fada efttalexander SC ariftobolus fîlii herodis tes aduerfus falome fororé registSC ferora frarrem eius:propter morté matris fuæw nu maliuolis in eos accufationibus utentes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.,z'^’

Quéadmodû herodes indignatus filiis alexandro SC ariftobolotpræpofuit eis âtipatru P uxore gentium: ipfos aût ad cæfaré deducés:accufàuit,

De alexandri fatifFadione coram cæfareiSC reconciliarione cû pfe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cip.x.

llt;ucffladmodum herodes celebrauit quinquennale certamé in honoré cæIâris:8C mira ud dara opera eins. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-xi.

Oppffîo iudco^ p afyâ SClibiârSC legatio ipfo^ ^ hoc ad cæfaré: cxéplar quoq; cæfaris ÔCegrip/ ^:quod pro ipfis duitatibus fcnpferunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xü.

Quemadmodû egés herodes pecuniis:defccditad fcpulchrû dauid:SC rerrore imaginû rerritus: rimulum defupcr ftatuittSC rurfus de pturbatione magna domus herodistqua etiam alexandrû riiium fiium iecit in uincula. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiri.

*t archelaus rex cappadociæ rcconciliauit alexandrum patri:SC ipfc ad cappadocimberodes aût •omam profedus cft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xüü.

'iicefiio habirantiû tracone a regno herodis SC uaftatio perduces çius:SC de tranftugis q de tra/ wne puïcia ad arabiâ recefieruntrquos rccepit ijlleus ^curator régis arabiæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xv.

Qgaliter herodes a roma reucrfus in arabâ rranflugas poftulabat;quos cû no obtinuiflet exer* citum contra eos produxit;arabas quocp debellauit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvi.

Qucmadmodum frUcus accuiâuit coram cæfaré herodem de incurfionc quâ in arabia fcccrat Jindignatus cælar dura ud grauia refcripfit ci : quare herodes placare uolcns cæfarcmimifit romam nicolaû damafeenum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvii.

Criminationes cunderi laccdemonis contra filios ad patré herodem: SC quia ligafîct eos pater: «adcæfarem fcripfifTct. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xviü.

»t per nicolaum accufationc liberatus herodes eft apud cæfaremtfylleus aût accufator herodis roortiadiudicatus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xix, aliter cæfaré ptâté pbentc:c6cilio î beritho habito accuiâuit filios herodes, Cap.xx, ^oniuuenum ÔC lèpultura corporum eorum in alexandrio.

Äjlncipir libcr.xvi,afitiquitatis iudaicæ.

Nâminiftratice rc^ ftudiû herodes babes rex oés iniquitates ,pbibcre quæ per ciuitares ÔC prouincias fiebanttlegé ftatuit nollatcnus priori fimile in qua quot;nbsp;ipfc firmauit furcs uendi.Quæ res nô poena tantû grauistfed ad côfufionem patriætfolurionéq? côfuetudinis exiftebat.Nam alienigenis SC nô eundé uitæ rnodû habentibus feruire in his q imperairet;peccatûin rcligioné:non pœna ’excedétiû eratidû in prioribus cautû fuiderde bac pœna.Nam iubebâr leges gt;nbsp;quadruplum fures reddere:non habenté ucro tantû ucnûdari nô tarnen alie^ ^nigenistneq; imppetuû fcruire iudeû:fed fexto anno abfolui. Ergo præter cô/ itutioné SC præter legé reddi hâc pœna fupbû uidebatur:nec régis fed tira/ ; ohîuéHbs lubiedos tormentû atrociffimû cxcogitatû:quod populi parabat difcordiâ.Eo/ tempore herodes ad ytaliâ nauigauit cæfaré defiderans faluraretSC uidcre filios fuos romæ “fgentes.Çæfar quidé amicabiliter cû fufeipiensiperfedos ci dodrina filios reddidittquos ÔC ad pfopnâdomû reduxit.Cum uero ab ytalia rediflènt;ftudiû populi circa muenes crattôC p lpicu/ 05 eos oïbus fecit magnitudo porporis:8c regius ornatus:formanô déficiente. Et inuidiofi ftatî î» funt falome forori regisiSC illis qui accufationibus mariânem damnauerant : dû purarent: fi exigèrent de bis quæ in matré fuam cômifiâ uidebanf.Caufam ucro timoris 3J11101^ criminationé tranfferebanttdum dicerent:non libcnter cû pâtre eos cômorari propter ^îtrisinteritmSe quia iniuftû eis uideretur fimul cû îterfedore genitricis manere:6C ex ueritate nmentes initiû ad uenfimilirudmé defcendentes affligere eos tentabant: SC fauoré partis quem quot;ga filios habebat auellere.Quod nô manifefte ei dicebant:lêd in multirudiné rumoré fpargé/ «•nerodi nûciari credebanttunde odiû in eos partis exarfît , Interca omni fufpitione ud accu/ ' oocprætcrmilTairexamore filios honores largitus eft ÔC uxores eis nobiliflimas iunxit: ari/ obolo guida filia falome beronicétalexandro ucro archelai regis capadocium filiam glafiram.

Vm hæc difpofuilfettôC audilTct marcum agrippa nauigaftè rurfus ab ytalia ad a^û: feftinauit ad eû;a quo pctnt:ut ad regnû dus accederettut obtineret quæ oportebat ___2^ hofpite ud amico. Qui cum flexus eflet:lætus ad iudeam peruenir.Herodes auré fitanJ ^^’11^®*^ ® placuerit rdiquitiin nouis duitatibus eum fufcipicndoiedificia demo/ lajpy ^™pJiffinia:6Comni deliciarum apparatu reficiendo cum cum amicis in febaftia: ud ce/ portu a fe conftrudo;ôC in oppidis alexandrio:ÔC herodio:uel hircanio. Ducebat ena eum

fiii


-ocr page 5-

-ocr page 6-

-ocr page 7-

-ocr page 8-

-ocr page 9-

-ocr page 10-

5221, Flavius Josephus, Opera [latine|, Venetië, Joh. RubWM Vercellinus 23 Oct, 1486, 2°, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U. 2°. MS Type 2. — HC* 9454. — Holtrop II 500. — Pr. 5118. — Met geteekend# beginletters.

Uit het kapittel van S. Jan te Utrecht.

-ocr page 11-

-ocr page 12-

-ocr page 13-

lOSEPHI IVDEI HISTORIOGRAPH! VIRI CLARISSIMI PROLOGVS IN LIBROS ANTIO VITATVM VIGINTI INCIPIT FOELICITER : ET DE GRAECO IN LATI NVM TRADVCTOS;PERVENERABILEM PRESETTERVMRVFFINVM AQ_V ÄltElENSEM VIRVMDOCTISSIMVM.

ISTORIAM C0NSCRIBERË DISPONENTIBVS NON VN. am nee eade uideo ciuldc Rudii cauß: fed multas exiftcre : Si ab alters t.V utro plurimum differétes.Nâ quidâ ecyv fui fermonis padere uoléres ornatu: amp;nbsp;ex hoc gloria aucupates:ad parté huius difeiplinæ accedur, ’Wri ucro illis gratia refcrétes; de gbus ipfa defcriptionc effe cótigerit »1opere codé ultra uirtuté coadifunt laborare. Quidam aut ipfa rei^ l-peceflitatc uimpafli funtiutea quibus interfuerùt cum agerent ; feri^ 'pturc declaratione colligerent:Multos auté magnitude return utiliû -Sin occulte iaccntiuminuitauit:ut hiftoria ex his ad utilitaté deberenc —.^••’•-^-.»^.^j^.proferre cóem.Harumitatj quas prædixi caufarû:duæ nouiffimæ mv lu etîam proueneruntBellura naneç quod îrer Romanos amp;nbsp;nos iudeos fuitiamp;quiadus ei guiq; finis accelTeritæxperimento ipfe cognofcens narrare coadus fumiproprer eos qui ueritaté ïipfa confcriptione corrupunr. Præfens auté opus alTumpfiicredés ctiam dignu Rudium Græcis env nibos apperiri. Continebit itatp omnem antiquitatem noRram amp;nbsp;conuerfationis ordinem ex hebraicis litteris interpretatü.Dudum fiquidem cu bella cófcriberé ^pofueram declarare q fue^ rint 1 inicio ludciÄ quibus fint ufi fortunisißi per que legiflatorem fint eruditi hoc quod ad pie rarem aliâtj uirtutis connnériam nofcitur attingereÄ qlongis pugnantes temporibusiiuiri no^ uiflime uenerint ad certamina Romaney,Sed quonia igenserat operis eins ordoiS i ualde pcrgt; plexus in ipfo libto diuidens difponenfc^ principiaiatq; finem cofcriptioné ipßm abbreuiare te-* taui.Tempqre nanœ precedente feeundum illud quod folet accidere grandia cogitatibus: mihi • queqi fegnicies tardiraîc^facceffît tanta arripiendi materia in ufum extraneæ quippe lînguæiSi a noltra coniuetudine pegrinæiErant aut qui me hîftooæ deiiderio pro rebus talibus iuicarentx amp;nbsp;præcipue herum oium epafroditus uir qui uniuerfas quidé dilligere difciplmas: maxle auté return geflapt cognitione gauderet uritjicum amp;nbsp;ipfe magnis rebus amp;nbsp;mulrimodis caufis iterfùif fetiKi omnibus mirabilem naturae fortitudine:amp; imutabilem uelûraté fuae uirtutis oftederet. Huie enim uiro femperebediens qui utilirer amp;nbsp;bene agenrium cooperator exiReretine uideret defidia potius q optimo labore gaudereiad hoc me protinus armauiiillud quoq; fuper ea quae iâ dida funt no tranfit-oric cogitasiquia p haec 8d de noflra proßpia aliquid tradcre noRris uolui: Sd de Græcis fi quis eo^ feite quae noRra funt uoluerit,Ccperi fiquide quomodo Ptolemeor^ fecundus rex maxie circa difciplinam amp;nbsp;1ibroi^ colledioné Rudium habensiin noRra praecipue lege opus fuae largitaris oRenditiS i coRituta eius feflinauit græca uoce tranfferri,Pontifex uero nofler Eleasarusmulli uirtute fecundus no luiditiut prædidum rege hac utilitaté priuareticui oîo forfitan reRitiffetmifi patriae noRræ cegrueretiut nihil bonopi eius remaneret occultum, Idcocp mihi fcificet ipfe couenire putaunutmagnammitatern quidc pontificis imitarct;amp; ut rc/ gie largitati fimilirer refponderetur ab eis qui dodrinaeamatores ene nofcurur« Neep enim ille orané defcriptionem a tranflatoribus accepitiquando ca tanturaodo quac legis fütihi qui ad ex planationé miffi fuerant Alexandriam tradiderunticu fint alia innumera quæ per facras litteras indicanturiutpote quinqi miliü hiRoria in iRis expofita:amp; diuerfæ quidé in his continent funt, mulræ uero ciuitatu fortunæ;ôi fortia fada ducum:amp; mutabilitares conuerfationum;qd tord ex ipfa hiRoria praecipue porerit quilibet agnofcercTi earn uoluerit leditarenn qua etia reperift quo eis qui uoluntatem propriam non fcquuntur;amp; ea quæ bene fancita funt tranfcendere non prefumutomnia ad terminura fidei tendétia profpere paguntur: amp;nbsp;honoris fœlicitas præbetur a deoiquando uero recefferint aliqui ab huius diligentiæ ueritatei fiunt eis oia fub inopia: quac uidebantur in abundantia coRituta: amp;nbsp;I calamitatem imporrabilem cis uertituriquicquid quad bonum agcre feRinabanc.lam itaqj eos qui leduri funt hos libros exoro : ut uoluntatem fuam dco fubmitrant:0degiflatoremnoRrumprobent fi naruram eius digne confiderauir: amp;nbsp;femper decentes adus uirtutis eius expofui: purâ ronem de illo cuRodiésab omni que refertur ab aliß turpitudine fabulait licet ex longitudine teraporisÄ ærate uetuRiorc potuiflet multam figmé^ rorum fallacium habere licétiiFuit enim ante annos duo miliadn qua longitudine ièculimetj ipforum deoró generationes poetæ : nifi forte hoïum adus aut leges dicere prefumplêrutiinte-» gritatem uidelicct eo^ quæ a me confcripra funtiprocedens ferrao ordine proprio declarauit.

-ocr page 14-

Hoc fadtißz me î negotie idopropofuitut nihil adntiammec ite^ prxtermitta,Qüu ucro pene omnia ex moyfcos Icgiflatoris fapientia apud nos pendere nofcuntur:ncceflc mihi eft pauca de illo prædicere nequi Icgcnhum quærâtî'eur noftri fermoftudium defcriptionis habés de didis amp;nbsp;factis in tanta naturae rónem procefferit. Sciendum itaq; quo legiflator ille omnlû return ne-quot; cefiariumiudicauit ut quifquis fua uitam bene gubernaturus amp;nbsp;Icgem effet aliis pofiturus : dei primitus deberet confiderare naturamropamc^ eins méte conrempIarcturÄ eins exemplû imi^ raretur;^ qmm effet uirtus hune fequi tenrarer,Ncq;eni uelipfi legiflatori fuit fufficiens mens; dum in ipuus uriq; contemplatione deficerennec eis qui confcripturi funt,p caufa uirturis ali^ quis prolper euentus ent: nifi prae oibus doccatur quia pater omniu amp;nbsp;dominus deus cxiflens: amp;nbsp;uniueiû reipiciensifequentibus ft uita foeliciffima praebena uirrute uero digrcdicntes:maxP mis calamitatibus fubdit, Hoc ergo docere defiderans Moyfts fuos ciucs ac populos Icgis co/ Ritutionem no ab ore comunimec a propriis pladtis inchoauit:fed ad deum amp;nbsp;modi fabricam eo52 mères erigens amp;nbsp;perfuadensiquonia creatura^ terrena^ opus dei praccipuu hoies fumus: dum habuiffet eqs iam ad piecaté obcdientes;de rebus reliquis eis facilime perfuafit.Alii nan^ Icgiflatores fabulas ftquétes humano^ delido^ confufionéporius î deos fuosfàcrilego ferrnq ne uertcruntÄ multam malignis pcccâdi licentiam pnebucrunr. nofter uero legiflator fummâ uirtutem deum habere pronuntians.infudit hoibus ea participarirôi eos qui talitcr non faperét nec crederentauffît ineuirabiliter caftigari.Secûdum hoc ergo argumentû facere examinationé leduros exoro,fic enira confiderantibus nihil irrationabile didum nihil ad maieftarem dei atlt;^ elemenriam uidetunncongruû.Cunda nanq, circa naturam rcßzaficdionc confonam habere nofcûtur.alia quidem aperto uel fimplid modo legiflatore tangentc.alia uero cum fua honcRa/ te aliegorice proferente.quia qui clare dici proderat: hæc manifefte declarauit .Volennbus auté eriam cas re^ üngulas confiderarexontcplatio multa nimisrSi ualde philofophica repif. Quod ego nunc quidem dicere fupponoffed deo tempus præbente nobis poft hoc opus tenrabo con/ fcriberc. Conuertar auté ad re^ narrationem:reminifcens primitus eo^ciquæ de niudi öbrica Moyfes dixit. Hæc aut in facris libns comperi ira confcripra.

4 Capitula in librum ptirliu incipiunt.

Acc infunt in primo libro ioftphi hiftoriâ^ andquitatis iudaicæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.i

■^De creatiôe cæli ôd terræÂde opibus fex diegiîamp; reqæ diei feptî. Cap.ii..

1 nbsp;nbsp;nbsp;■D^ plafmatióe prorhoplaftorum; amp;nbsp;de plâtatione paradiftK de itroduólione Adam

— ^Âeuæin ipfum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.iii.

De tranfgreffione prothoplafto^tamp;de eiedione eoßz de paradifo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Cap.iiü.

De interfedione Abel p Cain:amp; de pena qua multatus é cain:amp; de duabus colunis latericia 6i Ia pidca : in quibus confcripferunt filiiadam omnem difciplinam return cæleftium quam per ft adinuenerunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v»

De inundatione diluuii fupcr terram;amp;ubinoe faluatus eft cum generatione fua perarcam.

Cap.vi.

Noe poft diluuium oblatis domino hoftiis.orat nullam aquarum fundationem ulterius induci iuper terram. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^P*'^*r

Deus annuit præcibus noc:arCu pluuialem dcfignas ei in teftimoniu foederis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.viii.

De morte noe : amp;nbsp;de filiis eius, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.viiii.

De nemrorh filio cha:amp; de ædificatÔe turris:amp; de diftordia diuerfa^i Ii'gua^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.x.

De difperfione gentium I uniuerfts terras;poft ædifîcationem turris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi

De filiis iaphet ftlii noeÄ de gentibus quae per eos inftitutæ font. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-xin

De filiis cham filii noeÄ de gentibus p eos inftitutis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a/

Noe inebriatus:nudarus:irrifos:irriforem filium maledidioni fubdit; fratribus dus maledidu patris effugientibus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xüü.

De filiis fem filii noc:ftu de gentibus per ipfos inftitutis:amp; de ortu abrae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xv,

Abraam fecundum praeceptum domini de chaldea migrât in chananeam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap'xvi.

Abraam fame opprimente cbananeam;egyptum ingredituriubi dignus Ôi clarus habeturidilci/ plina arifmetricae:ßi aftrologiaexontradens acgyptiista quibus iteru regreffus in chananea:parti tur terram cum loth cognato foo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-X^i.

Sodomite congreffi cum aflyriis prxlio uincuntur: uidi captiui abducuntur: cum quibus lorn captiuus abducitur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Op»’^‘

-ocr page 15-

8A-

Abraa irruens i aïigt;Tios:loth amp;nbsp;captiuos fodomitanj enpuir:cm regrefTo oceurrit rex ^9*^°?’? tanj:amp; mekhifedech rex folimoruideinde accepto ^miffo diumo dcpoftcritateigcnuk ifmanel: ipfca drcucifus cft prædpiéte dommoÄ ifmahcliteraq; domus dus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xix,

De abraam quo très angelos fu(ccpit:a quibus audiuir amp;nbsp;fara film pituräÄ fodomita^ euerup/ nc:^ de lothiquiamp; ipklufccpir agelos hofpicio;amp; de euerfione fodomoi^ fimultp de eruptione loth cu tota domo eius : amp;nbsp;quomodo uxor loth conuerfa eft in ftatuam falis ; cum refpicit duigt; tatem pereuntem ; amp;nbsp;de eSmixtione filiarum cum patte, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-xx,

Quomodo abraam migrauit in geraraÄ abimelech adamauit faram uxoréabracifcd correptus a dominexreddidit eam ipfi intadamiói de natiuitate ylaac, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxi,

Quo abraâ monéte fara:amp; pcipiétc domino emifit a fe agar cu filio ifmahele, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxu, Abraam accepit madatum a domino de immolatione yfaac,^Cap. xxüi. De morte fara ói fepulturaipfiustpoft cuius morté abraâ accæpit cethurâ uxoré. nbsp;nbsp;Cap.xxiiii, Quomodoyfaac quadragenarius duxit uxorem rebeccam« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxv,

Abraam moritur:amp; fepelitur in ebron cum fara coniuge fua, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxvi,

De coceptu uel ptu rebeccaciK quo yfaac pegrinatus eft i geraris tge famis;amp; quia cu fenuiffet ; amp;nbsp;caligarétocculi eius:bcnedixit iacob cu putaret fe bcneoicere efau, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,xxvii, Iacob times fratré fugit ad laban in mefopotamia: ubi filias labalyam 8 i rachel accepit uxores: cu acillis ea^cbala amp;nbsp;zelfaiex qbus filios.xii,genuit:8i unâ fïliâ:quæ regrefTo iacob de mefopota' mia adchananeammiolata eft a fichem filio emmor régis ficimoji ; quareindignati fratres eius totam ciuicatem pereuflerunt in ore gladii, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxvia, Moritur yfaac in cbron:64 fepelitur a filiis fuis:rebecca uxore prius defunda.

^ nbsp;nbsp;lt;nbsp;•lofephiantiquitatis iudaicæ liber primus incipit foeliciter«

PRINCIPIO CREAVIT DEVS CELVM ET TERRAM;SED DVM ^^”''^'’‘^ afpeaû non uemretÄ ^fûditate tenebris edaretunôê fpiritus dei de/ ^^ portaret deus fieri iuflît luméiquo fado confiderâs oém materialfêpara/ uit lumen ß i tcnebras; Si aliæ quidé rei nomé impofuit noété:aliud uero uo/ cauit diéîuefperc Si mane appcHâs initiû lucis Si reqc,Et his quidé eft primus 3^dies:moyfes auté eu unû ce dixit.Et licet fuffidat eâm huius rei etiâ nûc dice* ^reitamê qa pollicitus Cum rationé caufa^ lingula^ feorfum tradcreiillud ad huius rei iterptetationem me neceffariû eft differre,Poft hæc fecûda die cælû fuper oia coUocauitnpfumq; ab aliis diftinguésâ femetipfo côftitutû eé præ/ cepinSi ei criftallû circûfigcns;humidû eu Si pluuialé ad utilitaté quæ fit ex :terre imbribusicSgrue fabricatus é,Tertia die ftatuit terrâicirca eâ mare dif* fundens.Ipfa üero die repente uirés hcrba Si femé de terra funt orta, Quarta .ut die omauit 'cælû foie Si lunaialiifcy fideribus:motus eis tribucs atep curfusiqbus hora^ di* ■ftinéhôes manifefte defignarenC.Quîta die animalia natatilia Si uolatilia:alia qdé i ^fundo alia uero Ï aere eße côftituiticopulâs eà ad cômunioné atqjpmixtioné câ plis ,pfuture:ôi ut copi na/ tura mnltiplicaripotufßet Si crcfcere. Sexto uero die creauit quadrupedü.genus:mafculinû fa* ciés atep fœraininû: i quo ét hoiem finxit.lta ergo mûdû cunclû fex diebus Si oîa quæ i eo font fada Moyfes ait,Septîo die deû ab opibus manuû fuapi reqeuiffe dicés.Vnde ét nos eo die labo ribus ppiis uacare dignofeimur ; eum fabbatum appellâtes;qd nomérequiem hebraica lingua fignificat.lt;[Cap.ll, Oft feptimâ uero dié cepit de hors natura moyfes reddere rationedta dicens , Finxit deus hole nr.pulueré de terra fumés;8i î eu fpiritû ifpirauit Si anima , Hic aût homo Ada uocatus é:qdnomé hebraicaligua fignificat rubcusiquoniâ eófperfa rubea terra fadus é,TaIis é.n.uirgo tellus Si ucra,Præfentauit quoq; deus ade aialia ftcûdû géus œmîninû mafculinutp demoftransiSi his noia ïpofuit:qbus ét nuc uocaf,Vidés ergo deus add nÓhabcnté focietaté ad iœminâ neqjcohabirationé cu utiq; no effctidelcdas aut in aliis aiali* bus quæ copulata uidebâturjuna diepi eo dormiéte:auferés coftâ eiusdinxit ei mulieréiSiadam fibiiûdâ:cognouit de fe fuiffeplafmata.IfTa hebraicaligua mulier appellaf,Nome uero mulieris illius erat euaiqd fignificat oiumuiuétiu mfem.Dicic aut deû ét ad orienté plâtafTe padifum oï germiatioe fiorenté: ihoc eni eé Siuitæ plâtationéîSi aliâ prudétiæiqua cognofceref qd eét bo nutqdue malü:8i. ihue ortu rtroàixifîe adâ Si eius uxoréipcipicnté platationu eos habere folici tudiné.Rigaf uero ortus bic ab unofluie: circa oém terra udiq; pfluéte.Hic i quattuor diuidif aiü

-ocr page 16-

gtesîK phifon qdé nomen éuni;q3 ïundationé fignificatedodus i india: ïpdago lare difTudif: qd geta nucupaf a graccisieuphratcs aut amp;nbsp;ngris i mare rubrü ferûf.Vocaf euphrates qdéforas: qd fignificat difpfióes feu flos:tigris aut diligat.qd idicat acutu aliqd amp;nbsp;anguftu.Geon quoœ pcgj^tu flucsioftcdit eu q nobis ab oriéte rcddirur qucm graeci appellant nullum. lt;jCapdlL Eus igif ada amp;nbsp;mulieré ex alüs qdé platatióibus guftare pcepit.De prudétiaeuero pla 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ tatione uoluit abftinere:prædicés côtingétibus ex eapditioné effe uctura.Et du illo

A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WW^ cuda alalia c5cordarcr:ferpés cohabitas cd adâ attj muliere luidiâ habuit:1 qbus

eqs arbitrabaf eé foeliccsobediétes uricj pceptis deit Quos reputas p1obedictia cala mitatis fuccübere,'pfuafitmala uolutate mulicri;ur de prudétiae plaratioe guftaret dices 1 ea effe boni maliq; cognitioné.Quo faâo;bearâ eis uitâ:amp; cui nihil diuinæ cognitiois deeffer dicebat accedere;amp; feduxic qdé mulieré:ut dei madata córéncret.Quse cd ex illa platatioe guftaffet;8i ta li epulatióe gauderet:ét ade cxlde ut uefceref pfuafit. Quo fadoffemetipfos cognouerut eé nu^ dos:cófufïonélt; ^manifefta habétes:tegumétü fibimet reqrebar.llla naqp platatio ca acumls erat amp;nbsp;ItelIedus.Toliis ergo fïci femetipfos opucrüt:amp; hæc gcnitalibus opponétes;uidebaf fibi 1his niagis effe foeliccs quae prius reputabat ft difficiÜus luenire.deo aut in hortd ueniéte: adâ ne ad eius uéiret colloquin: cófcius liquitatis fuæ difcefSt.Deus iraq; Itcndés qd egeratîcâm reqrcbat PP 9^3 prius eius alloqodeledarcf;poftea uero refugeret atq; cofudcrefJHo ergo nihil loquéte: eo q fe cognoucrat dei trafgreflum fuiffe mâdatûîdeus ait.Mihi qdé de uobis notd dl : quéad/ modu fœlicé uita extra olum malo^ paffoné habucritisinulla follicitudine âlum ueftrü cotur/ bare:cu uobis fponte ad fruendu amp;nbsp;ad uoluptatis abudanria orirenf uniucr6;mepuidétc uirégt; tia fine ueflro labore amp;nbsp;miftriatfed nuc male præfentibus fcneöus uelox uobis adueniet:amp; non lóga uita fuccedit;quoniâ mihi cotumeliâ tali uolûtate feciftisîmea madata puaricâdo. Ncq enî uirtutis ca tacirurnitate c5[lringeris:fed mala cofdentia retineris.Adâ uero peccati uenia pollui labat;rogabarq; deü:ne en nimis affligeret:amp; de fado coiugé accufabat:dicés ft ab ca fedudü de^ liquiffc. Que rurfus de ferpéteqeâ feduxerat quærebaf.Deusaût adam uidu cófilio mulieris: pene fubiecit: praecipiés rerræ ne qeq cis fpórc ^ferret: ftd laborâtibus amp;nbsp;opationc cotritistalia quidé frugcs daret;alia denegaret.Euâ uero partu amp;nbsp;côceprionû doloribus caftigauft:quó adam iquibuslpla fuerat a ferpéte decepta fcducésxalamiraribus lplicita.AbftuIit amp;nbsp;ferpeti uocé:ira/ rus eius malignitati qua geflerat 1 adâ: amp;nbsp;uenenü ei lub ligua ponés : qeét homlbusinimicum: prsecepit utmulier eius capiti plagas inferret:il!c uero iacens hominibus effet aduerfus:amp; in^ teritum facilé as p uldida portatet. Que etiâ pedibus priuauit: ut uolutatus ipuluere traheref Et deus qdéhæc cos pan præcipiés:trâfmigrauit adâ K euâ ex horto 1alia redone. I1Capdlll. lt;quot;^V Ati funtaut eis filii duo mafculi:quo^unus qdé prior appellabaf cain:qd nomé lterpgt; | nbsp;nbsp;nbsp;«atü figniflcat poffeffioné. Abel uero fecudustqd fignificat:nihil hoc.Quibus nate funt

L quot;etiâ filiae. Germâi liquidé diuerfîs ftudiis ludabâf.Abel quidé iunior iuTBeiä colebat:K in olbus quaecûq gerebat:deu putabat effc præfcntcîuirtutiq; pfpidebat: cuius erat côuerfatio pafioralis.Cain aut erat circa alia maligniffimus;amp; ad lucra folûmodo femp intétus.Terrâ arare primus cöpitÄ fratré huiufmodi caufa pcmit.Nâ cu eis placuiffet facrificare dcotcain quidé de culture germlationibus optülerat frudü;abel aut lac:amp; primogenita gregmagnu deus potius in hoc facnfido deledatus effq fpontaneis amp;nbsp;naturaliter ortis frudibus fuerat honoratus:amp; non in illis quæ ex inuêtionehois auari nata uidebaf.Qi’apprcr cain Idignatusteo q abel fuiffet ei a deo ppo(itus:fratrc intercmit.Qué cu nccaffet:amp; mortuu occultaret:credidit latere cómiffum» Deus aut fciés qd erat fadu: ucnit ad cain:de fratre pquirésubi eétiq eu diebus plurimis no ui-deret:dû ctetero rpe iHû cu co côuerlâri ffpiceret.Cain am hefitâs:nec habés qd deo potuiffet di • eerapfegj prius ft q ffcm no uidcrit dicef cogitaret:cü domlus uehemétcr Iftarct amp;nbsp;pferuraref: ïdignarus iUemo fe eé pedagogy nee cuftodé eius:ncc aduu fratris affatus cft.Deus ergo répété cain Icrepauit Iteréproré fratris effedü:amp; ait, Ammiror fi de fratre ncfcis dicere quid fadu fit: qué ipfe ^midi^Cui tamé facrißeiu cclebranti : ar^ pofcéti:ne ob hoc irâ fufcipet:feuioré penâ homicidii relaxauit:maledidu^ eße côdituit amp;nbsp;eius fobolé ufq: ad generatónc fepnmâ mlatus ert eé puniédâ ex illa terra cd cd uxore ,piecit.Quo formidâteme befhis capiédus IcidcrctÄ eo mó periretauflit ut nihil tride de tali cogitatiôc metueret:nec eni ei ^pterca mali qcq euelret p bediasiac p qém terra cd fine formidle figno ei pofito quo notus ßererabire pccpir.Multâ ergt; go pagrâs terrâ cd fua uxore cain collocatus 1 loco q naida ndcupafrubi moratus c:quo ét ei fi^ lii nati fdt.At uero penâ illa nó habuit ,p emedatóeded p Icreméto mali:libidinélt; ^ potius nutri uit 1 cotporcdicct cd liuria feed cômorâtid hâc hfer;augcs domd multitudle pecunia^tex rapi^ nis amp;nbsp;uiolétia cd geflajc. Adluxuriâ quoq ^ latrocinia fuos familiäres luitäs : quo^t doctor in

-ocr page 17-

cdcftis ftudiis erar:8^ fimplicitaté quidé cum qua prius uiuebât holes adinuentione menfura^ amp;nbsp;F^ndcrum pmurauiuintegracp eoru uira ex ea^ reru ignorantia amp;nbsp;magnanimirarc ad callidi^ taté corruptionélt;^pduxit .Termïos terrae primus pofuit cmitatcq? eöftituitmaurirq? muniuit: 1111C(^ coegit fuos conuenire domcfticos.Hanc ergo ciuitaté ab enoch filio fuo feniore enoicha appellauit.Enoeh uero irathfilius fuit:ex quo maiuahelxuius fuit filius matufàhel qui habuit filiû Jamech: cui filii Óifiliac fepté 8d feptuagira fuerût ex duabus uxoribus eius nari fclla amp;nbsp;ada» HoBiiobal quidéqui fuit de alt;la,tabernacula fixic;öi greges araauit;tubal confanguineus eius cxiliés: muficam coluit;amp; pfâlteriûxitharâq; laudauit.Tubalcain qui ex altera natus eftifortitu-» dine cudos excellésites bellicas decéterexercuit:ex his etiamq; ad libidiné attinét corporis enu/ triuitiferraria arte primus mucnitihabuitq; fororé noie noetnma,Et quonialamech diuinas rcs fapiéter fciens:uilt;kbat fe fubiacere pene cain ob necé fratris;hoc fuis uxoribus ïdicauit . Adhuc aut uiuére adamxöugit cain fobolé p fucceffioné effe nequiffîmâ aliu alio peioré exiftere:qui uti^ ad beUaïcontinétes erant amp;nbsp;ad latrocinia ;pperabant,Si quis cope fegnis effet ad effunden^ dum ianguinéialiis rebus peffimis immincbaticotumcha faciensSi auarus exiftens.Adam uerogt; qui primus de terra fadus cftÄ de quo nos exigit ratio adhuc habere ferraoné: abel quidé exti do cain aut ,pptcr necé eius effugato;de procteatice filiope cogitabatiamp;uehementer eu genera^ tionis amor habebat:agenté annos ducétos amp;nbsp;trigintajfupquos alteris uiués feptigentis defun--öus cd. Fuerunt aut ei amp;nbsp;alii fïlii pluriminnrer quos etia fethffed de aliis quidé longum eft digt; cere;conabot uero de feth dicere tantummodo.ls nanq; nutritus amp;nbsp;pueniens ad ætaté quæ iam poffer ea quæ funtbona difcerneremirtuti ftuduitÄ eu fuiffet uir egregiusumitatores fui filios dereliquit.llli quoc^oranes cd boni fuiffent ortian eadé terra fine uexatione uiuentes: fdiciffi^ me comorati luntmihilc^ eis uftß ad uitæ terminum crudele prouenit.Difciplinam uero rerum cæleftiumamp;ornatum eaçi primitus inueneruntjamp;ne dilaberentur:ab hbminibus quae ab eis inuenta fuerantïaut antequa uenirent ad cognitionem depirent:cum prsédixiffet adam extermi nationem rerum qmniummnam ignis uirtutejalteram aquape ui ac multitudine fore uenturâî duas racientes colûnasîaham ex latenbusïaliam ex lapidibus ambabus quae inuenerant confcrv pferuntiut ei U conltructa latenbus extermmaref ab ymbnbusilapidea permanés praeberet hoz minibus fcripta cognofcere;fimul amp;nbsp;quia lateralem alia pofuiffent : que tamé lapidea permanet hactenus in terra lyria.Et ifti quidé feptem generationibus permanfcrunt;deumiudicantes effe dominum omnium^ ad uirrutem femper mfpicientes, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,V.

nEinde tempore procedente de paternis folemnitatibus ad mala ,pgreïu funtmei^ k/ gitimos honores ulterius pbétes deojneqj circahoïes iufticia: uerbafaciétesifed seid quem prius habuerunt pro uirtuteun duplam maliciam poftca per ea quæ gerebant monftrauerunt,Obhoc itatj contra fe deu irritauerüt.Nam multi angeli dei muliegt; ribus coeuntes iniuriofos filios gcnucrunt;qui omne bonum defpicientes propter confidentiâ fortitudinis fimilia his qui didi funt a graecis gigantcs ppetrare traduntur.Noe autem grauiter ferenseorumadlusÄ habens eorum confilia nimis in grata:agebat ut ad meliora eorum menté adufe^ tranfferret.Cum ergo uidetet nó acquiefcentes ad taliaïfed uchemeter eos malo^ libi/ dine detineritmetuens ne ipfum quocj cumuxoreÓdfüiis amp;nbsp;fuis omnibus interficcrent difceflit ab ea terra, Deus itaq; Noe quidem iufticiam dilexit;condemnauit autem non folum illorum maliciam : fed omne genushumanum.C^od dum ei difperdere placuiffet:8d aliud conftituere genus malignitate priuatum;8d minuerehominum uitamianmft^ non quantis prius uixerant: fed utp ad centum. xx.annos effe menfuram : tune aridam conuertit in maria : 6dfic uniuerfi inudatione pericrunt,Noe uero liberatus eft folus : dicente ei deo : ut fibi fabricam ad falutem huiufmodi faceret ideft arcam quattuor cameras habentem : ódlongitudinem cubitorum trc' centorum: quinquaginta uero latitudinem ;8d triginta altitudinemun quam cum matre filio^t amp;nbsp;eorum uxoribus introiuit,Et alia quidem quæ fibipro folatio uitæ erat neceffaria pofuit cd' dorumc^ aniraalium ad feruandum genus eorumimafculos fimulac foeminas pariter introdu/ xit:aliorum uero animaliuranumerura feptuplum, Erat iraœ area parietibusatq? camera for/ tis:ut ex nulla parte fluduaretmee aquæ uiolentia uinceretur.Et noe quidem cum fuis ita faluagt; tus eft.Eratautem Ódipfe quidem ab adam decimus lamech uero filius:cuius pater fuit matufa/ lan.Hic fuit ex enoch qui fuit iarethnareth autem fuit ex malaleelsqui de cainan natus eft: qui fuit ex enos cum fororibus pluiimis , Enos uero feth filius fuit;qui natus eft ex adam.Contigit quoeg hæc paffio fexcentefimo anno natiuitatis noeméfe fecundoiquia macedonibus dyo nu? cuparuriab hebreis autem marachatilèu anmarfuane.Hienim in egypto anum conftituerunt, Moyfes auté niön menfem qui eft xanticusiprimum in feftiuitatibus definiuitu quo ex egypto ami

-ocr page 18-

hebreos eduxit.Hic ergo apud eumetiam in cundis muneribus diuinis ualde poUebattin uengt; ditionibus aut amp;nbsp;empnonibusÄ alia gubernationeprioris fcculi décréta feruauit . Pluuia nero inchoaflc didt die feptima amp;nbsp;uigefima die præfentis mcnfisÄ ufij ad hoc tempus ab adarn qui primus creatus eft.annifucrunt duo milia:{èxcentiquinquaginta {èx,Quod tempus inHacns ii.^ bris côfcnptu; multa iregritate fignatum eft:una cum natiuitatibus inlignu uirlt;^:qui tue fucgt; runt fimul amp;nbsp;terminis,Adam fiquidem cu eflêt ducentorum anno^ 8f,xxx,feth nlius natus cd: qui nongentos amp;.xxx.uixit annos.Seth cenreßmo amp;nbsp;quinto anno genuitenos.Q^ cu quin^ Si nongentis uixiffetannisxamc filio fuo diligcntiam tradidit repiqué genuerat ano nonagefimo, Hic uixit annis,xii,amp; nógétis, Caina cü uixiflct.x.amp; nógentis annis:malalcel filiu dereliquirtan norum fepmaginra Ifte malalcd cum uixilTet nonaginta: amp;nbsp;odingentifquintp annis defundus eftaareth filiura derelinquens;qué genuit cum.lx.iam amp;nbsp;centum effet ânorû.Cui oûo amp;.lx,fup hæc amp;nbsp;nongentis annis uiuenti:enoch filius fucceffîtmatus cûJx.duoje amp;nbsp;centum annorum pa ter dus exifteret,Qui uiuens treccntis.lxv.anms: difceffit ad deum.Vnde non finis ciusinuenit effe conlcnprus. Matufalas autem enoch filius quinto ci amp;nbsp;centefimo âno natusdamech filium habuit cum effet annorum.lxxvii.amp; centum:cui tradidit pridpatum quem ipe rcucrat ânis no/ gentis fcxaginta amp;nbsp;nouem.Lamech ita^ com habuiflèt prindpatû annis fepringentis amp;nbsp;feptem Noe fuû filium return præceptoré oftendit:qui de lamech natus eft agentednum setatis fecûdu amp;nbsp;odogefimum:quicp qnquaginta amp;nbsp;nógentis annis rerum exritit præfuUfti uero anni qui col/ ledi funtîtempus quod prius confcriptû eft cÔpleuerunt.Nullus ûaep perfcrutef prifco^ fines quando cû fuis filnsreoruq; auis aut attanis fuâ quis extendebat ætaté;fed tantû ortum genera/ tionis eorum mtendarJgimr decernéte dco:amp; incipiente pluere:aqua cundis diebus,xLferebaf; ira ut ufep ad quindecim cubitos trâfcenderet terra , Quod ,pptcrca fadû eftme plurimos fugæ occa(îo liberarec.Quiefcente aut pluuia:aquæ uix centû qnquaginta diebus defeceretquaß mé/ fe.vii.Quo îftâte paulatî îchoauit latés herba parerc.Deinceps dû area circa fummitatc cuiufdâ montis in armenia conftituti fediffetantelligens noe aperuit ea:amp; refpiciésmodicam terra circat camnn ipe meliore conftitutus:tuncquidé fuuit.Poftpaucos uero dies aqua amplius recedente mifit coruû uolens agnofcere:fi quid ena aliud terrae fuiffet ab aqua derelidüÄ ad egrediendû iam tutum eile uideretur.Qiu cunda reperiens inundantia non regrefluseft ad noe,Poft fepré ergo dies coluba qua miferat ut aliquid de terra cognofceretdutulenta remeate fimulamp;ramü oliuæ portâtexognofeens terram diluuio libcrata:manenfq? adhuc,vii.aliis dicbus:animalia ex arca'dimi{it:amp;ipfe cum generatione fua fimul egreffus : facrificanfes deo cum fuis epulabatur ♦ Hunc ’autem locum armeni egrefforium uocant! illic enim areas faluata e reliquias nue ufep^ui dales oftendunt.Huius uero diluuii amp;nbsp;area memoriam faciunt omnes qui hiftorias barbaricas ccnicripferuntjquorum unus berofus chaldeiis narrans de diluuio:taliter eftaffatus , Dicitur K nacis eius quae in armeniam uenitxirca montem chordieum adhuc aliqua pars effe ; amp;nbsp;quofda bitumé exinde tollere;quo maxie homines ad expiationes utuntur.Meminit autem copz di hie/ ronymus cgyptius : qui âriquitatem phœnicis nofcitur dcfcripfiffe.Sed amp;nbsp;manafeas damafcenus in nonagefimoièxto hiftoriarum libro ita de eis dicit.Eftamp;iuper miniadam exccliüs mons in armenia;qui paris appcllaturnn quo multos confugientestfermo eft diluuii tempore liberatos K quédam fimul in area deuedum in montis ocilae ueniffe fummitatemiligno^iqp reliciuias mul/ to tépore con{êruatas.Fuitaût ifte qué etiam moyfes legiilator iudeoji fcripfit, lt;nbsp;Cap,VL

'V Oe uero metuensme per annos fingulos diluuium terras deus induceretihumanu genus 1 nbsp;nbsp;nbsp;^ecernens omnino dcleriffana incendens omniaffupplicabat de extero deum pro ftatu

1 nbsp;nbsp;nbsp;*priori;ut nullam ulterius huiufmodi uaftationê iuper earn inducerét:quo perirct genus

omne aialiuifcd punitis malis perceret cis qui propter bonitatem fuerant derelidi: amp;nbsp;decreuerut mala uitaremara infœliciores fcilicet effent ab illis amp;nbsp;peori afflidionc damnati fi no faluarcn € ad integrum fed magisalteri diluuio fêruarenturxum priores quidem terrorem expprimenruep uidiflént:pofteri uero perditioncm nouiffimam'fuftinerent:rogabarcp ut eius hoftias propicius fufcipere dignaretur;amp; nullam iracundiam fimilem ulterius terra fufciperet:ut eius opibus im/ pignati amp;nbsp;ciuitares conftiruentes uitam habere poffent foeliciorem:amp; nullo bono^ quibus ate hymbré adepti fucrat fraudarenétad longa uticp feneduté amp;nbsp;uitæ Iôgitudinépuéturi,Cap.VIh Oeergo has effundcnte preces : deus pro iufticia uirum diligcns annuit:uteius uota ad ■finem ufq j pcrducciet;netp defundos dices ipfe fe perdidiffe fed penam pracmalicia pro/ pria pertuliffemetp ut tales eflent homines qui ira perderenf fuiffe fados cum utiep ca/ ftû eis noffet cflè pricipiü; ncq? donaffc uita quae corruptiói deledarefjfed p qua côtumeliâ iqt me pietati amp;nbsp;uirtuti fecerunt;per ea queqjc6pulerunt me ut poena hanc eis inferrcm. Ceffabo

-ocr page 19-

nanq; de cætero poft hanc irara ab eis pro fuis iniquitatibus poenas exigere;33 multo potius te rogante:óifi in aliquoamplius aliquando peccauerit: iam no opus erit nymbrium magnitudo: neep enim aq ulterius terras ita rigabo.Monco tarnen ut ab Humana ncce omncs abftineant: Si fint ab homicidio puritfacientes quippe tale aliquid;punituri funt.Vltimi uero enndis aialibus his ut uultis:8i deGdcrium quifquis habueritidominos enim uos omnium eile feci terrenonî: amp;nbsp;nataliumtSi quæcû^ uolatilc habent motûtSi in aere quæcunq; uegetâf abftinétes a fanguîe in quo eft anima.DeGgno auté uobis futuram requiem arcu meo.Arcus enim dei apud illos ris effe puratur.Et deus hxc quidem dicens atqj promittens:filuit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.VlIl.

uero cum uixiHet poft diluuiu trecentis Si quinquaginta annis:omne tepus fœliciter I «gens mortuus eft anno uitæ fuæ nongentefimo quinqgeGmo.Nullus ergo ad uitam quot;modernam:8i annoji breuitatem quibusnuc uiuimus uita eSparans antiquopi : putet falfaq; de illis funt dida: Si exeo ^ nuc uita rato nó ducaf teporexredat neep illos ad uita: illius longitudinc perueniflèdlli nanep cd effent religiofitSi ab ipfo deo faditSi cd eis pabula oportux niora ad maius tempus exifterent preparata:tanro^ anno^ circulis rite uiuebant,Deinde jppter uirtutes 8iglorio6s utilitäres quas iugiter pcrfcrutabaturd.aftrologixSi geometriamtdeus eis amplius uiuendi folacia condonauit:q nunq ante adilcere potuiffent nifi fexcentisuiuerét anis. Per tot enim anopi curricula magnus annus impletur.Teftes adt mei didi funtiomnes qui an^ tiquiratemapud græcos Si barbaros côfcribere malucrunt.Nam Si manethon qui defcriptioné fccit egyptiordîSi Bcrofus qui chaldaica deflorauit:Simochus Si eftius:ad hæc Si Hieronymus egyptius qui phœnicara difpofueruntxoncordant cum mois didisJûodus quo^ Si egatbeusî Si hellâecus;8i acuGlaustSi iter hos ephorustSi nicolaus î hiftoriis fuis memoriâ facidt âtiquo^ ânis mille uiuentium. De his iraq; ficut Gngulis gratd eifara côGderent.Filii auté noe très étant Sera Cham Si laphet: qui ante centum annos diluuiifuerant generati.Hi primum de montibus ad campeftria defcenderunt ; ut habitaculum illic haberentiSi alios ualde metuentes Jppter di^ luuiumad campos defcendere Si fegniter habentestab excelGs locis ad iferiora uenirc cogerdt; quippe ut eop^ fiduciæ imitatores exifterent.Et campus quidem in quo prius Habitaueruntï fennar appellarur.Deo autem iubente eos ad crementum hominum pcruenire difperfi fünt : ne inter fe diffenGones efficerent fed ut multa terrarum inhabitantes fpaciajabundantia fruduum potiretur.Qui cum effent ineruditi:8i deo inobedientes exifterentun calamitatibus incidentes: fua grauiter peccata fenferunt,Et quia iuuentutis multitudine feruebdt:rurfus eos deus a ferne/ ipfis migrate fecitiquoniam non illius propitiatione putabant fe bona habereffed propria for/ titudiné fibi putabat cam effe diuitia^.Vnde appofuerunt ut uoldtati dei ïobediétes exifterét: putâtes q pîuidiâ eins ab altcrutris migraréf;ut diuiû facilius poffent fubiugari deo. Cap.lX. 's^ —« ^Ecit autem eos effe elatos ad iniuriam dei Si cotemptum nébroth filius cham: filii noe* ■HM Qui cum effet audacior Si manufortiffîmus:fuadebat eisiut non deo afcriberent : quia hominibus per ilium fœlicitaseueniretrfed quod eis propria uirtute praebereftSi cogna/ tos generis fui ad caufara tyrannidis aduxit;folus ipfe pfumens hommes a dei timoré reuoca/ reiSi fpem fuam in propria uirtue reponeremlcifim fe (^mentes in deum putabanninterminâté ferre diluuid terræ.Ob qua caufam turrim altiore edificâda fuadebatmbi aquae nd poffet afcê/ dere.Mnif’tudo autem pna eratiut nébroth præceptionibus obediret;graue putantes feruitid obfequi deo;8iturrim edificabant in nullo fua ftudia deferentes. Sumebat ergo altitudo facili/ tatem;Si plufqua Iperare quis poffet:multis manibus fabricata crefcebat.Latitudo tamé ita erat fortiffimamt prope ea refpicientibus longitudo uideretur iminui , Edificabaf autem ex latere codo colligato ex bitumincme forte penetraretur:ac foluereturaquis.Sic illos infanientcs deus intendens exterminate omnes non decreuit:quomodo nee aliis dudum perditis formidabant: fed difeordiâ illis ïmifit diucrfa^ linguarumtut per multas abfonafqjuoces itelleducarere po/ tuiffent.Locus autem in quo turrim edificabantinuc babilon uocatur: dida propter confufio/ nem qua circa locutionem fuam tune habuerunt.Hæbrei nanq; babel confuGonem appellant. De hac uero turri diuerfifeg uocibus hominum meminit Si fibylla dices. Cum oés holes unius uocis exifterent:quida turrim edificauerunt exeelfamîtâquâ afcenfuri per earn i cselu, Dii uero ïmitentes uentos;euerterunt turrim:Siuocé propriam unicuiq; partiti funr.propterea Si uocari contigit babyloniâ ciuitatem.De campoquoq qui uocatur fennar î regione babylonis : memi/ nit eftius ira dicens. Qui de facerdotibus funt ereptniouis facre fumentes in fennar babylonis Ouencrunt,lt;|Cap.X,_

(uifu auté poft hæc diuerGtate lingua^ migrationes agétes ubicpiSi terra appræhédétes unufquifiß foelicemiSi ad qua eos deus deduceretata ut omnis terra per cos compleref; av

-ocr page 20-

mediterranca fimul ata maritima,Quidam ctiam nauibus tranfeuntes infulas habitauvriïtmdc amp;nbsp;aliquæ genres ab inmtutonbus pofitas appcllariones hadenus feruant.Quidam uerç placira fibi nomina mutauerunt;alii aurem ut inhabitatoribus clarius effe uiCum eft ; conuerfationcni hominum fecerunt.Graeci tarnen rei huius audoresiqui pofteris temporibus conforrati: etiam antiquo^ gloriam propnam effeceruntiexomarunt amp;nbsp;genres noibus: ut eis fapiés effeuidebaf; ornatu utiep ponétes co^ reipublicæuelut a fe conftirutæ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCap.Xl,

«2^fVcrunt autem noe fïliis filiiiquorum nomina propter honorem gentibusîpofuerût hogt; ■■■R mines qui quâcuncp terram apræhendere potueruntdaphet ergo noe filius habuit fihos

____VxiiJfti habitauerunt regionem a tauro amp;nbsp;aman montibus incipientem amp;nbsp;pertingentem in'afiarmufep ad flumen tanaim dn europa uero terra gazirorum cum nullus eorum qui fupradi di funtibidem habirator exifterengentes eins diuerfis fe nominibus appellabât.Qui mac a grae/ cis galathae nucupantur;olim didi lünt gomoritæ quos gomer inftituit ,Magogucro magogas a fe nominatos inftituinifti a graecis feytnae funt appellatiJtem filiorum iaphet madeas amp;nbsp;ianus fuerurÄ ex madeo quidem funt genres quæ a graecis medi uocantur;de iano uero omnes ionii helladicicp defeendunnqui amp;nbsp;graeci,Vnde Si mare ionicum appellatur.Condidit autem iobel io/ belos:qui noftris temporibus hyberes quiamp;hyfpaniia quibus poftea celtiberi nuncupati funt, Moga uero primum dicebaturiquaepoftea cappadociatnuc autem caefareata roraais fortito hoc uocabulo id eft a cæfare.Mofehum amorochum planrati funt qui nunc capadoces nuncupanf: quorum antiquaeappellationis fignum oftenditur.Nam ciuiras eft apud eos quæ hadfnus mo/ dicha dicitunoftendens inrelligere ualctibusico (jaliquando omnes genres regionis ipfius ira uocate funt, Thyras autem thyrefes appellauit fuos quorum princeps fuitta quibus graeci traiu nomen comutaucrunt, Tantacfiquidem genres per iaphet filios inftiturae funt, Gomer autem habéte tres filiosiaftenegas quidé aftinegosiftituitiqui nuc regini uocatur a graecis.Riphaat aut npheosiqui dicuntur panagonesitygran uero tygrameos:qui friges a graecis funt nücupati.A iagt; no iaphet filio Siipfo tres habente filios helifas helifeos uocauit eos quorum princeps fuit: qui nunc funt colli: tharfis uero tharfos:fic enim antiquitus cilicia uocabatur, Tharfus nanep apud eos maxima ciultam metropolis appellatur thau littera pro theta mutata, Cethim aurem cethimam infulam habuit:quae nunc dicitur ciprus amp;nbsp;ab ea omÄes infulac:« maritima loca ceti haebraice appelIantur,Teftisenim eftfermonis meiunain cipro ciuitatum: quae antiquam ap/ pellationem ualuit retinere.Cithis enim ab his qui ei graecum nomen impofueruntuocaf: neq; ficfugiens fcithii nomen,Iaphet itacp filii feu nepotes has habuerunt gentes:quae forfan ignora tur a graecis,Hoc ergo pracdicens ad narrationem reuerrar eorum unde digreifus fum. Nomina fiquidem propter fcripturac decorem graeci ad deledarionem legcntium mutauerunt,Ne^ eni prouinciae noftrac eft huiufmodi formis uti:fed licet unum quidem fccmaÄ finis nominum fît unus:ulrimas tarnen nominum fillabas aliter iUi déclinant.Noe Iraq; apud eos nochus appellaf: gdabraam abramus:amp; fic hacc forma in omni Icemate cuftoditur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;i Cap.XII.

'^’■■Tlii autem cham a prouincia lyria amp;nbsp;ama:amp; libano more cundas terras obtinuerut quaegt; cuncy ad mare funt pofitae:appraehendentes end eas quae uftp ad occeanu funt: amp;nbsp;^prias ----facientes appellationes tarnen aliorum quidem omnino perierunt:in alias uero aliorum tranfmutatae amp;nbsp;trâfformatæ nimis ignotae funt.Quattuor enim filiis exiftentibus cham : chufo quidem nibil nocuit tempus, Nam ethiopes quorum princeps fuit hadenus:amp; a femctipfis:8i ab omnibus afianis chufei uocitantur,Seruata uero etiam merfeis fecundum appellationem prifca memoria,Egyptum nancy merfin:^ mer(eos omnes uocamus egyptios.Inftituit autem amp;nbsp;phut Iybiam;phutos a fe uocans prouinciales.Eft autem amp;nbsp;fluuius in mauritania prouincia :qui ifto nomine nuncupatur, Vnde S^plurirnos graecorum hiftoriographorurn inuenimus huius ftuminis mcmoriam facientes:8i ex adiaceri prouincia quae phut uocatur ei nomé impofitumi Mutatum eft autem einomen quod nunc eft ab uno filiorum merfain iqui lybius didus eft, Poft paululum quocy diccmus N caufam pro qua contigit affricam nominari, Chananeus uc^ ro quartus exiftens nhus Chamiquæ nunc iudea uocatur ihabitans regionem a fe chananeam appcllauir.Fuerdt itacy filii ex iftisichufo quidem fabasiex quo fabci:eiulas a quo eiulei: qui nuc getuli appellatur : febath ex quo fabatheni : qui nominantur a graecis uftabam.Condidit etia faba febarhenos, Kara uero rameos inftituit:^ duos filios habuit : quorum iudas quidem egy,* ptiacara getem hefperiorum inhabitans:iudeis cognomen fuum reliquit:fabas autem fabathe/ os, Nembroth quocy filius chufi permanens apud babylonios :tyrannidem exercuit:ficut a me primitus etiam dedaratum eft, Porro mébroth cum effentodo filiitomnem terram a gaza egyptu ufey tenuerunt.SoIius auté philiftim cognomen prouincia cuftodiuit:cuius pané graeci

-ocr page 21-

paleflinam appcUant.Ex alüs uero id eft nomcoÄ anamiaiSi iabimtfolus iabfm a fe prouinciam lybiam nominauit.Nedin autem amp;nbsp;pctroGmiamp;i ccflim:amp; cephytos;ukra nomina nihil fcimus, Bello cnim ethiopico de quo poftea declarabimus.eorum ciuitates euerfe funt.Erât Si chanaan filii fichera: qui amp;nbsp;ciuitatem fui nominis edificauit in fœnice.Sydon uero a graxis appcüata eft» Amat amatheos inftituit:quae etiam nunc eft:^ a prouicialibus amathi uocatur: macedonefque cam ephaniam ab uno prifcorurn nomine uocauerunt. Aratheus aradum infulam habuit: erugt; ceus autem arcemtquæ ilybano pofita eft.De aliis uero.vii.ld eft Eugeo:Cytheo:lebufeo:Amor/ reo:Gergefeo:Eueo;Sineo:Samareo:pr3Eter nomina in facris libris nihil habuimus . Hæbrei nâ/ que eorura deftruxere ciuitates;huiufmodi caufa calamitatibus appræhenfas,

tiCapOT»

Oeitat^ poft inundationem terra ad propriam reuertente naturammenit ad operas |WEt cum uineam in ea plantaflet: uidens fruäum in ea perfedum:uindemiauit; amp;nbsp;ad I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ ufum uino dedudo facrificans erat in epulis. Inebriatus autem in fopore refolurus ---^eftinudatuf^ Ihonefte iacebat.Quem cum uidiffet iunior filiorum: fratribus irridé/ dum oftendit.llli uero operuerunt pattern. Quod dum Noe fenfiffet:aliis quidem bin's fœlid/ tarera optauit.Chara uero propter cognitionem fui no quidem maledixit:fed eius proli: Ôi aliis cffugientibus maledidunudeus chananei filios emigrauit:ôi de his quidem dicemus in reliquis.

lt;)Cap.XlllI.

~gt;q Era uero tertio noe filio quinc^ fuerunt nati:qui ufq^ ad occeanum feorfum habitât afiam ab euphrate facientes initium.Elam fiquidem elamites: qui perfarû funt prin/

1 Cipes dereliquit. Affur autem ninum conftituit ciuitatem;amp; fubieûos fîbi fyros no/ J--y minauit qui fuerunt ualde fûelices.Arphaxat auté qui nunc chaldei uocantur arpha/ Ixatheos nominauit cum princeps eorura effet. Aran uero aramenos inftituir: quos graeci fyros / appellant. Q^qs aût nunc lydos uocât luth tune ludos noîauit. Aran filiis.üii.exiftentibus. Cis quidem inftituit traconitidem;amp; damafeum quæ media paleftinæfyriæcK coniunéta eft: arme/ niâ 0trus:geter batrianosqpes autem mefeneos quæ nunc arax uocatur ab omnibus. Arphaxat autem filius fuit Sela:de quo natus eft hcbcr;a quo iudeoshæbreos in initio uocauerunt.Heber iedan genuit Kphalechrdidus eftautem phalech:quoniam fecundum diuifionem habitations natus eft.Phalech diuifionem hæbrei uocant.Iedan uero qui filius fuit hcher: babuiffilios: he/ linodath:faletha:formoth;iarc:adoramîugal:dehela:febal:abimahel:fapha:ophir;ebila:iobal.lfti a flumie cophino îdiæ:amp; pofita circa fyriæ loca quaedâ ihabitât.Hæc iraq; de filiis fera dicta fuf/ ficiant.Fadam uero de hæbreis quoeg fermonem. Phalech enim filio heber: fuit quidem filius reu:huius autem faruchide quo nachor filius generatus eft;cuius filius fuit thares:qui fuit pater abraam.Hunc dicimus decimum effe a noc.Secundo autem anno amp;nbsp;nonagefimo: fuper ducen/ tos poft diluuium natus eft thares:amp; fêptuagefimo anno genuit Abraarn. Nachor cum effet ui/ ginti Si Centura annorum genuit thare. De faruch autem Nachor nafcitur:circa annos triginta centum.Reu uero Saroch habuit cum effet annorum triglta centum Hifdem annis habuit pha lech reu.Heber autem quarto Si tricefimoôi centeûmo anno genuit Phaleh:natus 8iipfe de Se/ huriedimam annum habentc:atq; centeQmum:quem Arfaxat genuit quinto tricefimoiôi cen/ tefîmo anno natus.Sem filius Arfaxat natus eft poft annos duodecira fadi diluuii. Abraarn au/ tera habuit francs nachor amp;nbsp;Ararn. Quoru aram quidé filio derelido LothÄ SaraÄ Melcha filiabus inter chaldeos mortuus eft in ciuitate chaldeogiquæ dicitur Vr:óibadenus fèpulturæ eius oftenditur.Dixerunt autem uxores fratris fui fiiias: Melchan quidem Nachor: Saram uero Abraam.Porro Thates dum odio habuiffet terram Chaldeorum propter ludum Aran: migra/ ueruntomnes in Charran mefopotamiæ ciuitatem.Vbi etiam Tharem morientem fepeliunt: cum uixiffet annis ducentis quinqj, Recidebatur enim iam uita hominum: fiebatque paulatira breuior ufq; ad generatónem moyfiipoftqua terminus uitæ centum Kuiginti pofitus eft anno/ rum:hos annos ftatuente deo quâtos amp;nbsp;moyfen prouenit uixiffe, Nachor ergo de Melcha odo fuerunt filu.Vxui.Baus,Carnuel.Zachama, Zaus.Zadephaus.Zadaphus. Bathuel.lfti Nachor filii fuerunt legitimi,Thabeus autem amp;nbsp;Gadam.amp; That,amp; maubas de concubina eius nati funt« Bathuel autem filio nachor nata eft Rebecca filia: amp;nbsp;filius laban.

lt;fCap.XV.

Braâ uero loth filiu fratris fui Arantuxoris fuæ Saræ germanû adoptauinfiliu Icgûi/ mum nó h3bens:dimiûtcg chaldeâ cd feptuaginta amp;nbsp;quin^ anno^i effendeo jubcte

-ocr page 22-

Ut migraret in chananeâan qua etiâ habitauit e^qjpH fuæ reliqt:prudés exiges nimis amp;nbsp;fteUigés in oîbus rebus: ôd fapiés î bis quæ audierat: amp;nbsp;de qbuflibet aligd cogitaret, Proprerea amp;nbsp;uirtute amp;nbsp;fapienriæ maior ahis fuießi opinionem quû de deo tunecunfli habebant: amp;nbsp;innouare amp;nbsp;my nautare præualuit.Primus iracp præfumpfit pronunciare deum crcatorem unum effe cundona. Rcliqua uero licet ad fodicitarem poft præccptû;præbentis fingula quæqj dari: amp;nbsp;non propria fubfiftere uirtute confeffus eft.Hæc cônciebat per terrae paffionem amp;nbsp;maris; amp;nbsp;ea quæ conrin--gunt circa folcm amp;nbsp;!unam:amp; ex omnibus quæ circa cælum femper eueniunt. Virtute enim cis prælênte amp;nbsp;prouidentia ordinationis eoiji cuöa difponjdicebat: quibus quicunq; priuarentur manifcfti ficrcnt;$ neep ea quæ ad unlitatc nobis neceffaria funt fua poteftate potuerunt poflp derc quæ fccundum iuuéturis fortitudiné miniftrarurjeui bonum folummodoeft: honorem ßi aöioncm tribuere gratia^. Propter quæ chaldeis amp;nbsp;aliis mefopotamitis in eum confurgetibust migrarionem eligcns fequi;pcr uoluntate amp;nbsp;adiutoriu dci:terra chananca late poffedit: ubi col' locatus altare edificauit:amp;hoftias imolauir deo.Meminit aut patris noftri abraa bcrofusino qui dem nominanseû:fed ira dicens,Poftdiluuiû décima generatione apud chaldeos fuit quidâ uir iuftus amp;nbsp;magnus:in cæleftibus rebus expcrtus. lecatcus aûtetiâ memoriâ eius plus aliquid fccir» Librum enim de eo côficiens dereliquit. Nicolaus uero damafcenus in quarto hiftoriapi fie air, Abraâ rcgnauit i damafco:ucnicns aducna eu excrcitu de terra quæ fup babylonc dicitur chai' dcorum.Igitur poftnô multum tépus cxurgens etiâ de hac rcgiôe cû populo fuo:terrâ quæ tue chananca:nunc uero iudea dicitur habitauit:amp; hi qui de illo multipliciter funt ^geniti: de qui' bus in alio Iibro quæ dicenda funt explanabo.Abraâ nunc uf^ in damafcena ciuitate nomé ha' betur in gloria;ôd uicus oftcnditur:q ab eo habitatio dicif abraâ,

t jCrp.XVl.

uero pofteris temporibus appræhendente chananeâ.Abraarn egyptios uiuere fœli' ■■■Heiter audiens;ad cos proficifd tédebat:ut eoijz abundantia participaretur:amp; facerdotû fi' ,^g___ij;ui auditor efferÄ agnofceret quæ de diis exponerent:8iaut meliores inueniens feque' retur;auteos fua prudcntia in ornatum melioré tran^onerettdeducens pariter iaram: metuens autem uefamam egyptioru circa mulieres:ne rex eum propter uxorem Ipém trucidaret hâc cx' quifimt artem:ut ie fratrem eius aftimularetïftd amp;nbsp;illam hoc docens rcipondere co ^ fibi ^dcP fe confideret.Qui cum uemßer egyptum:pertulit Abrae 9 ipfe prouiderat Tune cnmrpulchriz-tudo uxoris eius innotuit. Vnde amp;nbsp;Pharao non fuffîciens de his quæ de ipfâ dicebantur criani ipfam infpiccre fcftinauit:arbirratus le Saram côtingere pofle.Sed deus impediuit defiderm eius miuftum egritudme fcihcct tumultu caufarum. Cun^ pro libertäre facrificaretur; per iram dei peftem iàcerdorcs adueniffe fignificabant;eo cyuxori peregrini iniuriam uoluiffet infcrre. Ilie uero pcrtimefcens interrogauit Saram:ut diceret ipa quæ effets ille qui eâ adduxerat, Qui cum ueritatemaudiflctxxcuiabat ft apud Abraam;diccns putafic fororcm:amp; non eius uxorem: amp;nbsp;fcftinalTe circa earn cognatcinem facere fibiiSd no iniuriæ caufa fumn defiderium perpetrate, Cui mulra quoq; munera condonauit:amp;uteßet inter fapientiffimos egyptiorum inftituit: uit' rurcmqjeius fid gloriam ex hoc contigit efle clariorem. Nam cum eßent cgyprii diuerfis mori' bus complacentcsÄ ad inuicem leges proprias reprobantes:amp; a fe proprerea diffidéres: fibimet cos comparans amp;nbsp;unumquenq; delpiciens: uerba eorum inania; nihilq; uerum habentia demoz ftrabat.Eratigitur in ammiratione eundorum tanquâ uir (apiens:arq; paratus nó folum ad in' teUigenuamded ad (àtiffaciendumtôi ad loquendum quæcunq; docere nitcretur, Arifmetri' cara cis quoqjcontulit;6i quæ de aftrologia funt ipfequocp contradidit. Nam ante aduentuni Abraam in egyptum hæc cgyptii pcnitus ignorabant, A chaldeis enihæc plantata nofcuntur in eg)'pto:unde etiam pcrucniife nofcuntur ad græcos.Et cumuenißet in chanancamiparritus eft terrain cum Loth, Dura paftores eorum iurgia inter fe facerct propter loca pafturæ;elelt;ftionem tuncatq; conditionem conceflit Loth.Sumens ita^ ipfe partem ab eo relidamihabitauit in ci* uiratc cbron:quæ eft antiquior ânis feptem:ciuirate cgyptia prothanide. Loth igitur terrâ quæ eft pofita in campo circa iordanera fluuium habitauit;non longe a ciuitate fodomo^:quæ tune jam erat bona;nunc auté probatur extcrminata uoluntate dei.Quâ eâm loco ,pprio defignabo,

lt;lcap,xvn,

‘ EI0 nâque téporc afiyriis afiâ obtinenbusueges fodomita^ ualde florebât diuitiis:^ iU' ■ uentute multa;qbus crât quiq; rcges:eo^ pumeiä gubernâtes:Ballas;Balcas;Sinnabarus __Sinoborus:amp; Ballino^ rex, Singuli näcg eoi^ hébant ppriu prîcipatû, Aducrfum quos cêgrcffiaßyriuöi quattuor ptes fui excrcitus facientes:obfidebanteos,Dux erat unufquiftj fuis

-ocr page 23-

ordinatus.Comniiffoigiturpfælio uincentes affyriiitributum impofucrût regibus fodomo^. duodccim fiquidcmanms ifti icruicntcs: triburum fibimct impofitd folucrc paßi funt: tertio^ decimoabftmuerunr. Qua propter exercitus aflpnorum fuper cos aduenir: ducentibus fimul cxercitü:Rabfido:Arioco;chodorlaonio:Thadallo,lfti naq; amp;nbsp;umuerfam diripuerunt anam:öi gigantumfobolc fubuerterut.Qui cu ueniffent fodomisxaftra pofuerût in ualle quae dicit pUquot; ' «eus bimminis.lllo nâqî tépore putei erant in eo loco . Nunc eni exterminata ciuitate lodomo^ rum:uallis jlla palus effeda efttquaedicitur affatilisiideft bitumialis.de hac itaqi palude: rurfus no poftmulta dicerous,Sodomitis igitur cuaflyriis cogreflisÄ prælio forti cômiffo: multi qdc co^ mortuureliqui uero captiui dudi funt:cum quibus amp;nbsp;lothfdudus eft captiuus qui fodomi tis aduencrat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;# iCap.XV11I.

aBrad cu audiffet calamitaté ciusitimor fimul de loth cognato eius: amp;nbsp;mifericordia in eu ingreffa eft ,pptcr fodomitas atq; amicos uicinos,Et cu feftinaret eis ferre folatiumô tar dauit fed acceffît quîta node irruens fug aflÿrios circa dantfic eni alter iordanis fons appcHarurÄ inueniés eos anteq armarenflalios quidé in ledulis coftitutos occidU: qui neep fu^ fpedione cladis haberét;alii uero nondu in foporé cóuerfi:p ebrietate pugnare nó ualcrcs effu^ gcrunt.Abraâ aut pfequens eos expoliatos ufœ ad terra damafceno^ioftendés uuftoriam nó in multitudïeinec 1plurimis manibus eéifed côfidentiâ pugnatoje amp;nbsp;fortitudiné pualere in deo: cotra totius numeri quatitaté cu trccentis dccé amp;nbsp;odo uernaculis amp;nbsp;tribus amicis tantü exerci-« turn fupauit.Quicunqjigif hoftiu manus effugerunt:inglorii funt rcuerfi, Abraâ aut captiuos eripiens fodomitas qui capti fuerât ab aflÿriisicum pace reuerfus eft. Occurrit ergo ei rex fodo moge ad eolloquenduun loco qui uocat uallis regiann uia folime ciuitatis, Sufcepitcp eum rex melchifedech’^d fignificat rex iuftus:amp; erat utiq;:amp; fine dubio talisata ut^pter hâc cam ctiam facerdos dei eilet folimoge.Quâ ciuitate poftea hierofolymâ uocauerût.Miniftrauit autem ifte melchifedech abraâ exercitui xenia:amp; multa abundâtiâ rege opportunage fimul exhibuit: 8i fu/ P^’ '^Ç“l®scollaudare eü cepit ac benedicere deüiqui ei fubdiderat inimicos.Abraâ uero dante ei etia décimas fpoliogemunus accepit.Rçx aut fodomoge prædâ quidé de abraâ non pofeebifa holes uero qui eius eennecipe prxeabatunquos ab alTyriis cripuerat,Abraâ ergo ait no hoc fo^ lum fe facere:fed ncc aliâ utiliraté ex ilia habitugeprædainifi quecuqi pro cibo leruogeeius Ipen fa uidebâtur:parté uero quandâ amicis fuis fore præbendâ qui cum eo pugnabât:quoge primus efeol uocabat:ncr aliusimâbre tertius. Laudans igitur uirtuté eiusdeus ait. No pdes mercedes was dignus es pro talibus adibus habere gratiâ. Et quæ putas fuit hæc retributio mercedis cd nondu effet qui ei fuccederet:erat enladhuc fine filio. Deusamp; filiu ci pmifit generandu effe: amp;nbsp;multâ ex illo fobolé:amp; proximâ ftellage numéro profuturam.Er ille quidé hæc audiés:deo fagt; crificium obtulitiab eo iufTushoc facere.Erat enl huiufmodi facrificiuiuitula triennis: amp;nbsp;capra triennisiK aries fimiliter triennisióiturtur Si colûbatquæ diuidi iulTeratfauium uero nihil diui^ fum eft:amp; anteq coftitucretur ara alitibus fuperuolâtibus pro côcupifcétia fanguinis uox affuit diuinaifignificâs malignos proli eius uicinos fore annis quadringétis îegypto: ï quibus affliöi fupereffent inimicisÄ uincentes bello chananeos:habituri effent eogi terras amp;nbsp;ciuitates.Abraâ igitur habitauit quidé circa Iu2ä quæ uocaf ogylgi.Eft enl regio chananeogi no löge ab ebron ciuitare.Ei eu grauiter haberet fup nó patiente muliere:deprecatus eft deu: ut ei fobolé mafculi códonaret:dco igitur iubéte:uti cöfideretpro aliis olbus bonis:! quibus a mefopotamia edudus fuerat:etiam filios promût ei futuros.Tunc fara pcipiente deo unâ ancillagi cui nomé erat agar: egyptiâ genere:collocauit ei tanq ex ea filios habitura.Et cd concepilfet ancilla;iniuriâ facere fa^ ræ præfumpfit:quafi rex foret filius:qui ex ea fuerat procrcatus.Hanc dumabraam pro uïdiöa faræ tradidiflct:fugâ meditata cft:amp; afflidiones non fuftinens dcprecata eft deum:ut eius mife^ retur.occurritqueper defertum eunti diuinusangelus: iubens earn ad dominos remcare:ôê uitâ habituram potiorem cafte uiuctcm,Tunc nanmco quin dominam fuperba ingrataque fueratî mala talia pertuliffe : quæ fi inobediens effet deo: amp;nbsp;longius abfcederet ; earn perire dicebat: fi uero rediret: fieret mater pueriin ilia terra poftea regnawri,#|His obcdiens lllaïueniam a dominis reuerfa impetrauit: amp;nbsp;poft non multa peperlt ifmael: ac fi quis dicat ; a deo nobi^ litatam ; eo ç^ exaudierit preces abraarn, Iraq: cum fex annorum effet amp;nbsp;odogintamatus eft ei ifmael quenaprædiximus. In nonagefimonono autem anno eodem conftituto apparuit deus: proraittens quod filius ei de fara nafeeretur t iulfitque eum uocariifaac:fignificans genres maz gnas ex eo fururas : amp;nbsp;reges: amp;nbsp;quia pugnantes omnen terram chananeam afydone ufquead egypti terminos obtinerent: præcepit;ut genus quodei nafceretur:aliis non mifeeretunfuaque genirali circuncidere: Si hoc faciendum odaua die poft partum. Caufam uero circuncifionis

-ocr page 24-

noUræ in aliis indicabo.Confulcnti autcm abraamtutrum ifmaeluiueret longeuusïfignificauif deus eum patrem gentiü fore magna^.Et abraarn quidé in his granas agens:rcpente drcücifus eft;amp; ocs qui apudeum crant;amp; puer panter ifmael qui die lUa.xni.erat annorum.ipfe uero no* nagmta amp;nbsp;nouem annos habebat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ICap. XVUIL

Odern fcilicct tépore fodomitæ diuitiis S^abudaria pecunia^ elati:hoïbus cotumeliam faciebant:amp; erat ipii circa deuiut nequaq rccordarentur beneficio^ efus» aucrfiq; funt a gt;|fufccptione peregrino9i:amp; circa cos affedus habere deftiterur, Exafpatus igiturï his de/ us:dirpofuit punire eo^ fuperbia:amp; ciuitaté eo^ fubuerterc:rcgioncq^ cunda fimul extermina/ reâta ut neq? platatio neep frudus ultra ex eacófurgeret, Cum hæc de fodomitis deus decreuiP fct explereiabraa refpiciens tres angelos:dum federet adiliccm mabre circa ianuas domus luïc: putaretqïeffe peregrinos:cófurgensamplexatus cft,amp; ibidé eos retinésnogabat quatcnus xenia eis iparriret. tribus annuentibus;panes répété de fimilia præcepit fieri. amp;nbsp;occidens uitulum amp;nbsp;aflans;eis obtulit fub quercu iacétibus. At illi ei gloria pracbucrut.Et cum adhuc comederct:de mullere requirebant ubi elTet Era. Quo dicentc intus cam efléméturos fe in futu^ cé dixerut: amp;nbsp;inuenturos earn iam matré cxiflcre.In hoc uero fubridente muliere: 64 ipoffibile Cbi fore fi/ lium habere dicéte.cum ipfa quidé nonaginta annoja effet; uir aut eius centum, tue illi iam no fe cclare córinueruntifêd pronuntiauerunt femetiplos angelos dei effe:649 miffî funt ut unus fi gnificaret de filio:duo uero fodomitas euerterét.Hæc audiens abraa doluit fup fodomitisiexur/ genfq; deu dcprecatus eftmeiuftos amp;nbsp;bonos fimulpderet cd malignis. Deo uero dicente: nullu Ibdomita^ effe bonum.nam fi inter eos eént,x. ex oibusiremitteret peecati fuppliciu , abraarn quidé ceflauiuangeli uero in ciuitaté fodoma puenerunt.quos loth^p fufceptione rogabat:cum effet circa perégrios ualde humaus;04abraâ benignitatis difcipulus. Sodomite uero refpiciétes iuuenculos himio uultus decore praecipuosÄ' apud loth eo fucceffiflè cognofcentes: ad uim amp;nbsp;iniuriam eo^ pulchritudinis funt cóuerfiXoth auté monente ut cafticént:04 nequaq ad pegri/ norura confunoné accederent.fed reucrentia in eo^ fucceffione haberent. q» fi ita intéperantes cÖêntffilias fuas;p illis cócupifcentiae co^ fe præbitu^ dicebatinecp fic quieucrunt. Deus ergo eo^ præfumptionibus indignatustalios equidé excecauit:ira ut no poffent ad igreffum domus acccdere:84 fodomitas oém populo peftifere morti danauit.Loth itacp deo dicente ei futuram fodomoßi pnicié:ercptus eft cum coniuge filias duasaffunienstquæ adhoc uirgines erat.Sponfi egrcdi córénenrestcófuetudiné hanc uerboßi loth eile dixerût.Deus ergo îmifit gladiû in ciui/ tarcmæamqj cû habitatoribus côcremauit;terrâ^ fimdi exterminauit icendio. ficut dudû a me didura eft:cum bellu iudaicû deferipfiflem. Vxor aût loth defcendens: cum refpiccret fepius ciuitatemîamp;eius cura haberetâterdicente deo ne hoc faceretfin ftatuam falis conuerfa dinofeP tur.Vidi fîquidem camihadenus enim manet. Fugit autem ille cum filiabus;in paruo quodam agro fe continens ab igné liberato. qui locus fegor hadenus appellatut. fic enim hebrei modicu uocant.lllic igitur de folatione hominum:04 inopia cibo^ afflidus habitabat. Virgines autem omne genus humanum exterminatumexiftimantes: cuicunq; mifceri uoluerint fe licere crede/ bant.hocaût faciebât ne deficeret genus humanû.Fuerunt igitur filii de feniore quidem moab; ac fi quis dicat ex patre.iunior aût genuit âmon;qd nomé fignificat filins generis. Et îftituerûtî alter quidé moabifas;quo^ hadenus magna gés é.alter uero âmonitasîutra^ eni gés eft ï ualle fyriæ. Et lotla quidé huiu!môi eé côtigit de fodÔitis egeffrum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• (Cap.XX.

uero migrauit in gcrara paleftinæan loco fororis lara habenstfimilia prioribus fi/ mulans pro timore,Mctuebat eni abimelech locooi regé:qui cria eu adamafiét lâram cre J nbsp;nbsp;Bdens earn fe poffe corrüpere;^pter concupifcentiâ in egritudinem incidit dci uoluntate.

medicifqp defperannbus eumxôfôporatus per fomniû ne contumeliam faceret uxori peregrini iubetur.Et aliquantulum leuigatus: amicis expoluinq jdeus egritudinem hanc ci intulerat pro ultione peregrini:ut cius uxorem fine iniuria conferuarct;quodnon fororem eam haberet idd fed lege iundam uxorem:ô4 promififfetprarbimrü fe ei decerero fofpitaté; fi pro uxore ille fine timoré côfiftcret.Et cû hate dixiffct;abraâ amicis fuadentibus euocauit: nihilq; ulrerius cundé côiugi quafi aliquid turpe paffurâ formldare præcepitrdeû eius habere cura dices: cuius auxilio uxorem fuam permanentem fine iniuria reputaret.Dco enim ^teftanre confeientiaq? mulierisï dicebat neep earn fe ab initio appetiffe fi uxorem effe fciffetifed ranq pro forore fcdudum roga/ bariut mitis circa eu effet:04 ded ei ^picium faceret;84 fi apud eu manere uelletiomnc ubertaté ei cöferret.uolenti uero difcedererdandamunera re^ omnid: quibusad cuindigcs adueniflèt. Hæc illo dicéte: abraâ no fe de cognatône mulicris mentitu eße dicebardrarris earn filiâ référés amp;nbsp;co çj præter hoc figmentû aduentu fud nô fuifie fccurd arbitraref;nec effe fuâ culpâ in illius

-ocr page 25-

cgritudine praedicabatÄ debere rege habere de falute fidutiâ paratuq; ft manere apud eu dicequot; bat,Abimelech aût amp;nbsp;terra ei diftribuit amp;nbsp;pecunias cóftituerunrq; ïter fe:ut finedolo coucrfarc^ ttir:faacntes ad quenda puteü faedus:qué berfabee uocant: qd foedus putei potent dici. fic ent hadenus a ^uincialibus nojatur» Poft nort mulru uero tpis natus eft filius Abraa de Sara; fient fucrat ei a deo pdidumtqué noiauit Y(aac:quod fignificat rifum.Nam eo q? Sara riferat dicente domino q,parcret:nec ia ,p feneftute fperaret parttiio filius ita uocatur. Hæc itaep, annos tune agebat nónaginta,Abraa uero centu.Natus eft ergo filius utro^ fene:qué repente poft dies oöo circunciderunt.amp; ex illo poft totidé diem mos eft iudeo^ circucifióes eifere, Arabes aût poft annos,xüi.circûcidûtur eo qgt;Ifmael genre eoJ^ iftitult filius Abrae de côcubina. hoc firent téquot; pore cÿcûdfus de quo certiffîme ornétps exponâ,^ lt;jCap.XXI,

lt; -Gap.XXI.

Ara natû de andlla agar primitus diligebat YfmaeknihÛ î eo fauoris Ïminués que utiep quafi ^priû film;amp; principatus nutriebat berede,Yfaacauté filio ‘,pcreato; nô dignabaf '^eum cû Ifmael nutrire cû fenior eétæumq; pofTet opprimere pâtre moriéte. Suadebat et -' go Abrae:ut eu in alla regioné cû matre tranfmitteret.Ulc ucro in inrio fuâ nô appofuit uolun* tarera ad ea quæ Sara fieri feftinabat;crudele nimis arbitratus paruulû filiû cû muliere amp;nbsp;neceP fariis îdigentes abiicere.Poftea uero cû deo placuiffct ad quæ Sara prsecipiebat côfentiens;matri tradidit Kmaelc qui nondû a fe poterat gubernari Si aquâ in utre Si pané fercté iuffît abire: quo itineris ncceflîtas iperaret.Dum ergo abeûn neceffaria deficerent:erât in malis: cura effet aqua difficilis;8i exponens puerû fub arbore quadâ ;ptrahcntc anima ne ea præfente deficeret: ^cul abfceflît.Ad quâ uenics diuinus angelus dixit ei adeffe fonté Si monuit;ut puidcret puerum Si recrearet dicens grandia cffe ei coferenda de pueri fofpitate. lila cófidens de promiffionibus Si ftudens alere puerû adhibédo curam;declinauit erünas,Cum uero puer ad uirilé pueniffet ætaquot; tcm;uxoT ei cóiunda éegyptia genere:unde erat ipfa ätiquitus oriunda.de qua filii Ifmaeli nati iunt,xii.Nabaioth.Darus. Abdeilus. Marfamus, Mafmarus. Yduraas. Mafmifus , Quodamus Tnemafus lechurus Naphlefus Cadomas Iftinâcç oem terra ab eufrate ad mare rubru pofitam ulq; tenuerut.Nabatheâ nominates ^uîciâ.Sunt aût ifti qui genré Arabica fecundû tribum ab eis uocant Si ,ppter uirtuté coi^îK ppter Abrae dignitaté. Yiaac auté filiû fuû pater abraâ diligebat cû eét unigenitus: eitj a deo munereî fenedute conceffus.Prouocabat enim ad fauoré amorcq; fuû ipfe porius puer parentes;eo quia omni uirtute ftuduerinSi parétum halfest folici tudinemtSi anedum circa dei religionem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CCap.XXll,

Braam aût cum fœlicitaté fuâ filio legittimo relidurus eét momuicinus hoc dei uolûquot; täte ,pmeruit.Q_ui tentare uolés religioné cius:apparuit eitcunda quæ præftitiffet dinuquot; r ___*merans.8i quonia hoftiü melior fuiflet effedus;ói praefenté fœlicitaté eo ftudio pcepif-

fet:8i yfaac filiû habuiffet;eundem filiû eins fibi facra ïmolatione praecepit offerritin monte no mine morim eleuatû;ara ibidé collocata;fic cnï apparitura religioné eins: fi etiâ faluti filii ppo-neret qd deo placeret, Abraâ aût in nullo iuftû effe décernés nô obediri deó;fed cundos ei mi-

niftrare deberetanq eius puidenna uiuantoés quibus eft ipfe ppitius edans coiugem dei præ-ceptum;6i qua ipfe habuiffet de nece filii uolütatétfed neq; feruo^ cuiq hoc palâ faciéstne forte deo parere ,phiberetur:fumés yfaac cû duobus feruisÄ quæ erât ad facrificiû neceffaria îponés afino ibat ad mote: Si duobus quidé diebus iter cû eo ferai fecerût, Tertia uero cû iâ circa locû môtis eênt:rcliquos î câpo rclinqués qui cû eo erâneû folo filio uenit ad montéan quo templû rex dauid poftea coIlocauit.Portabât aût estera fecû facrificio neceffaria;pter uidimâ,Yfaac ue ro cû præfenté fœlicitaté eius ftudio pcepiffencun^ quîey Si uigîti eét âno^altare conftrodo intcrrogabat quid effet facrificaturus pater:cû uidima deeffet.Ule aût dicebat deû ad præbedû hoc idoneû;qui etiâ quæ nô funt abundâter hoîbus condonauit;Si ea quæ funt ab his qui in fe-metipûs côfiderent poffet auferre daturû Si illi uidimâ:fi ppitius ad facnficiû fuû dignarct ac-ccdere,Dum ergo altare fuiffet conftrudûtÔi ligna fup îpofita:Si oîa præparata dicitad filiû, O puer;qué mumeris uotis a deo optaui mihi côferri;Si dû pueniffes ad uitâ: nihil eft qd o alimé-to tuo nô feci;neq5me fœlicioré arbitrabar:nificû te uideré ad uitilé iuuentuté pueniffetSi mo riens te fuccefforé mei honoris Si prîcipatus relinqre cû gauderé:qui dei uolûtate tubs pf fû fadas déuo fecûdû eius placitû te repono:hâc fortirer portari dicatÔné,Deo nâq; te cædotq hûc honoré anobis dignaC accipe:eo ^ placitus mihifuit:acp oîa fuffragator.Natus ergo fœliciter morere:nô côi mô hâc uitâ egrcdiens:fed a pre proprio oblatus deo pri enndo^ ob legitimum facrifïcium, Reor enim quia te dignum iudicaucrit:nec egntudinemec bellotnec qualibet alia paffione quæ folent hominibus :kcidere ex hac uita liberate: fed cum orationibus Si facri-ficiis animam tuam fufcipere iSiapud fenihilommus obtinere: eritque deceteromei curam

-ocr page 26-

habcsîfenedutcgj regenstqua gratia maxime te nutricbamihæc mihi dco.Cpro te pbiruro,YfaaC aût Habens pâtre fortliTimûifapiéntiaqj dclcdatus;amp; libétiffime eius fermones aecipiens: ait; qa . neq; iurtû cflenut initio nafccretur:fi dei amp;nbsp;partis iudiciû cét refutaturus;autnô fc menfîtarer ambo^ uolûtaribus pparatû:quâdo liccret folo patte baec uoléte facerc:fi nSobeditet eét liuftû» Hoc dicensaccefTit ad cedépariter amp;nbsp;ad altare.Sed idé opusinfirmatû cd; offerente deo impedi^ métum. Clamauit ergo noiarim deusabraam:fufpendés eu a nece filii,Non eni quafi fanguinem dcQderaret bumanu: necc filii feei ipetafle dicebat: ncq; cuius patté eu fcccrat;hüc ei auferrc cu tanta ipictate pofcebat:fed eius menré probate fe uclle:fi eriâ talia iuffus auditet.Cognofeés uero eius obedienriam : amp;nbsp;exceUentiâ religionis intendés dcléftari quidé fe in bis quæ ei præbuerat; nee unquam fraudandu eu omni cura dicebat:amp; genus eius honorâdû; fururuep filiu eius lógeuu fœlicircrcp uiedurû in oîbus bonis præhituruq; fe magnûfoboli eius pnnciparû:atq; genus eo^: amp;multis gentibus amp;diuitiis efre conffituendû:amp;memoria fempiternâ generis eius pricipibus affuturamxhananeârj terrâ filios eius armis poffeffurosÄ exemplû boni futuros cundis bomi^ mbus. Haec eu dixiffet deus arieté ad (àcrificiû pduxir ex îprouifo. UK uero praeter fpem ferner/ ipfos amplexantes: quippe qui bono^ taliu ^miflionesauditent ofculabantur, Altero uero die facrificio celebrato reuerfi lunt ad faram fœlieitcrq; degebant cunda quae uellent eis praebente deo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf^Capitulum.XXHL

^ ^fT fara nô quidé multo tcpore defunda cff:cu uixiflet ânis centû uigîtifepté:fepultac^ cd hebron pmittéfibus chananeis;fepulcrûq5eius publiée fadû eft;abraâ emente agrum ^^_^fîclis quadringétisra quodâ ephron de hebron;amp; fepulchra fibi abraâ amp;eius foboli con/ ftituitJ Pod hæcauté abraâ duxit uxorénoie cethurâ ex quaei filii vi.nati fût; amp;ad labores ua* lidi:amp; fapiétia cauti: 2âbri:ie2ar;madan;magiani;iefuoch;8i cfue.Nati funt etiam bis fi!ii;amp; efue quidé fabari fuit amp;nbsp;dada. Huic üero fuerîtatom amp;nbsp;lacuGmiK iomni.Madan aût habuit aphant amp;nbsp;apherÄ noch; Ôi abida:ßi hclda.His oîbus filns filiotût^ naris abraâ ex qjpnis donapbuit;qui ST trogodiren apphenderunt; amp;nbsp;fœlicé arabiâ;inquâtû in marc rubrû ptingit. Dicitur auté; quia dumapher cadra fixiffet in libiâ;8dfilio^ eiusfilii habitaffentin ea terrâ ilia ex illius noie anti/ cam uocauerûr. Teftatur meo fermôi alcxâderqui dicitur polihydor;id ed multarû hidoriarû: fie dices, dedemus aûr^pheta qui amp;nbsp;malchus;fctibés hidoriâ iudco^:ficut eriâ moyfes legifla tôt eoiji rerulit;ait; quia ' de cethura abrae fuerût filü multi. Diert aût eo^ etiâ noîa tria; ephe/ ran;furin;iaphran; Si de furin quidé afîyriâ nûçupat3;ex duobus aût reliquis iaphran amp;nbsp;epberanî ciuiratc abiran puinciâq; affricâ nuncupatâ;his auxiliû præbuiffe hercule in libia;amp; duxiflc uxo/ rem; filiâ iepharâ nomine ecbeâ: Si gcnuiflc ex ea dodorum filium cuius filius photon: ex quo batbari forophacinominantut. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;|jCap.XXHH

*’'W'-'Saac aût iâ circa.xl,ânos côdituto a patte abraâ ut uxoré duceret rebeccâ quae fuit neptis n fratris eius nachor:filia bathuelis:renioré feruo^ fuoy^ mifit ad fponfandâ eâ magnis fi/ __dei facraméris obdridû;qd hoc more faciebât;fub fœmorc manu mittétes deinde iuoeâ tes dctr.in tcdimoniû futuro^.Mifit aût Si munera ibibc cômonétibus quae apud illos rariora effent: aut nee omnino repirentur in ilia rcgione. Qui rpc multo uadcs: eo ^ fit iter agentibus; dira meïoporamia:hyerne quidé ,ppter luti ^fonditatéiædate uero pprer aquæ defedioné:ïfup etiâ latronibus ibidé comanétibus;quos diffugere nóeétfacilcinili puidana uiatoribus inhere/ rct:ucnit in ciuitaté carreno^i.Etcuedêtin fuburbanis uirgines uidit plures eûtes ad aquâ ora/ uitq: deü:ut rebceca ob qua defpôlàndâ filio eû nnGtabraâ:fî fccundû uolûtatc eius cent nuptiae celcbrâdac:îtet illas ira cognofccretut;ut aliis quidé aquâ pofcéri negantibus ilia praeberet: amp;nbsp;ille quidé bâc uoluntaté habesmenit ad puteû;rogauitq5uirgines;ut potû ei præberct.lllis aût auer/ tenribus fe indicâtibufq: aquâ domi porrarc;8i nô praebere illi.'quæ utiq: difficile poffit hauriri: una ex illis oîbus increpâs cas^ peregrino quafi nô effet hoîbus ad illas aliquâdo côio;quia ncq; aquâ participarétegeno: fola ei praebuit abundâter.llle aût î fpem oîum rerû ueniens: uolés co/ gnofeere ueritaté laudabat eius nobiliratéxitq; bcnignitaté:qa etiâ cû fuo labore egétibus fuffici entiam pbere minîc declinaffet;îterrogabat uero;de qbus pentibus cffcr;oprauirq; quod illi gra* tiffimû forct:ut in domû boni uiri uenirct:filios ei pitura germanos.Illa uero ncq; hæc inuidit uolenri cognofcere;(êd ô^ genus îdicauit;amp; rebecca inquit ego dicor;pater aût bathuel fuit ; fed ille iâ defunelus eft: laban uero frater eft nofter: q Si domui ^fpicit fimul Si matri: Si raoe uirgi nitatis follicitudiné gcrit.Ille gaudebat de bis quæ fada fuerâc arq; dida;deû ita uidés fuo itineri clare^fpicere;amp;,pfercs rcdimicula:amp; alia panter ornaméta:qbus uirgîes dccet utiidedit puellae. Ut ci câ populi hæc rctribuno foret amp;nbsp;honor;iuftû eé dicés:ut talia mercrefquæ fuerit bôa pter uirgines umuerfas.Pofeebat aût fuccedere apd eos:quâdo ad eâ îtegrius aliter puenire nequiret;

-ocr page 27-

fibieffe cautius;^ quibas iâm üidebatur expertus amp;nbsp;coniiccre ex ea matris fratrifcç clcmcnâ;amp; q jnihil eéteo^ uirtuti difficilcmeq; fe eos grauaturu fed mercedé pegrinationis præbiturû: K Aprils expéfis ufuru eé dicebat.llla uero de pentu quidé fuo^ clemetia rede eü afferuit arbitra tumxulpauit aut de mercedis uerboxü oia fine mercedeeér habiturus.Sed ut nuciarct prias la ban:quo ptnitrente acceriiendû eße dicebat.Quod cum fada fuifTetjpegrinus addudus eft: Si camelos quidé fumentes qui étant laban fanulueis diligétiâ adhibebâtapfe uero cœnaturus eu eo ingrcdicbamrÄ poft ccena ad eum matree^ puellæ locutufcp eft dices, Abras tharæ qui eft filius:uefter uero cognatus nachor.n.ho^ o mulier pueroji auus uefterex codé pâtre uel matte miflt ad uos;petcs ut banc puellâ filio fuo uxoré detis iungéda:qui folus eft ei legitimus:! omni^ bus bonis cnutritus:cui poffibile qdé fuit foeliciffîmâ ide mulieré ei copulareifed noluit.Hono rans aut genus nuptias poftulat:cuius ftudiûac uolütaté nolire cóténere. Dei ent uoluntate alia nunq praeter ^fpera per itet côtigerût:^^ puellâ citius amp;nbsp;uefttä inueni domü,Dum,pximus ecm ciuitati:uirgines uidés plurimas ueniétes ad pureü:oraui ut in ifta incideré: quod amp;nbsp;fadum eft. Nuptias ergo dmina pfcientia defpôfâtas nos quoq: firmate,Hli uero per ea quae eis fuerant (écu dæ collata difpöne diuinaeuolûtatis intellexerût:miferutc^ ficut petebat uirginé : quam duxic yfaaepotitus omnium return Abraae. Nam qui fueruntde cethura natixxmde migrauerunt.

# 'Capitulum,XXV,» Ç ’^Oft paululu uero teporis mortuus eft ét abraâ:uir quidé omni uirtute fumustS i digne a a ^co pro ftudio quod circa eu habucrat honoratus, Vixit aut oé tépus fuuannis centum Jl — feptuagintaquin^:amp; iebroncü fata coniuge fua a fuis filiis yfaac Si Ifmaele fepultus eft,

CCapitulum.xxvi, Ö)rro poftmorté abraâcôcepit uxor yamp;ac:cuiufuétre nimis îtümefcéte:hæfitâs cSfuIuit eu:refp5ditq? geminos pariturâ fore rebeccâ:6i in oîbus gétibus eé nominandos: maio is aut primatu eé minuendu, Pepcrit ergo paulati fecundu diuinu eloquiu geminos fi/ ^ fenior ut credimus a capite ufeg ad pcdeserat ueheméter hirfutus quéiunior ^ccdo» tem tenebat a planta.Diligebat pater feniorc quidé qui uocabatur Efau fecudu erhimologiam pilo^:hcbrei nâq: capilaturâ feiron dicutaacob aut iunior carus erat genitrici.Fame uero iupue nienre;dü placuiflet yfaaciutiret iægyptû ubertuofam ualde,puincia:pgebat in geraris deo præ cipiente.Hunc fufccpit rex abimelech ^ muneribus amp;nbsp;amicitiis abraâ.Et cum multo circa eum fauore fuiffetufus initionn hoc permanere femper inuidia faciente eft prohibitus, Videns nâlt;^ deum in yfaac eile præfcnté:amp; tato eum fouentem expulitcum.Ille uero huiufmodi inuidia té--ratus per abimelech tune equidé difceffit in agrûjqui dicitur pharan,i.cóuallis non longe a gegt; raris;ubi eum foderct puteü: irruentes paftores in lire congreft i funt: ^hibentcs illud opus im,-pleti ; quo nolente contédere præualuiflê uidebâtur.Difcedentes aut alium fodiebat:qucm etiâ aliis iniuriam facientibus quibufdam abimelech paftoribus relinquens:abfceifit cxpcdâs bejpW uoluntatis gratiorem licentiam.Quod dû effet ei fponte conceffum, ut puteu fine prohibi ' ne foderct roboth puteum appellauit:quod nomé fignificat fpaciofum.Prio^ uero alius quidé Eicon appeUatur:quod poteft dici litigium: alius uero fuennâ:quod nomen fignificatinimici* tias:y(aac itaeg rerum magnitudine pullulabat,Abimelech autem contra fe crefcere putâs yfaac: propter hoc q « ''um co litigans ex incertis inimicitiis egerat metuens ne prior amicitia nihil ei prodeffeticonuerfo yfaac ad ulrionem eotum quae uidebaf effe ppeffusiamicitias rurfus cum eo firmauit:amp; unum ad hunc fuop^ducum philocum nomine deftmauit, Et cu omnia quae popogt; fccrat abimelech raeruiffet propter yamp;ac bonitatem qui recenti iracundiae prifcam gratia in fe: mep patré luum habitam praepofuerat;tulit eumî propria yfaac ucro filius efau circa qué maxi mum habcbat pater affedûicum effet anno9e,xl,duxit uxores agamidâ edonis filiäÄ alybamin eufebonis uiro^ inter chananeos ualde potentium:femetipfum faciès dominû in poteftate nu-ptia^:amp; neep pris côfiliû fuméstqd nee gmififfet yamp;ab:ft î eius uolutate iaceret: nÓ,n.libéter ha* bebar ad puiciales fua copulate cognatöem,Nolés ergo moleftus eé filiojut iuberet eü a mulier ribus abftinere:tacerc decreuit.Cü fenex aüteffet:amp; afpedu penitus nôhfet:euocâs efau;amp; fene daté îdicâs:q^ Ôi,p cæcitate Ôipaffione uifus îpedimétû ei iâ effet deo feruire iuffît eu egredi ad uenandû:ut dû caper qâcunqj potuiffct:ei praepararet ad cœnâ poftq domino fupplicaret:utau xiliator ei f of uira:amp; coopator exifteretûcertûq ; eé diccs:quado ét morirct : amp;nbsp;ate hoc eis ft prx bitupilut deü ppieiü eius ofonibus habere mereref,Et efau qdé ad uenationé egreffus eft, Re--bécea uero deü ,p fauore iacob rogabanSipter yfaac uolûtaté:iuffît hædos ei occideftcœnameg ppare.Iacob mfftrabat mfi ei femp obediés.Cü uero fuiffec parata ccena hædi pelle brachia cô/ aoluit iacob ut pr ^pter pilos eé credereiciau,Na cü f oïbus aliis fimilarét eo q gt;nbsp;effent gemini-

-ocr page 28-

in hop tantums differebât: trepiduftj Jacob ne anteq fieret crones reptusî bac caliditate:pfcni ut eóftaria faceret irritaren^fcrebat pn cœnq.Yôac uero fentiés uocé iacob^prio eu noie uod tabatjllo autcm brachium porrigente cui pcllcm circundederaiicönngens curayfaac ait. Voce quidem iacob proximus fecundum pellis uero profunditarera efau uideriseiTemihilt^ fulpicans mali cû eoenanetcôuerfus eft ad orationes amp;nbsp;dei preces.Domine mqt oium fscculo^ amp;nbsp;creator uniuerfæ fubftâtiæ tu patri meo conceffifti magnam fortitudinem bonorum:^ rae dignura re.* bus præfentibus cflecifti;amp; ex me procedenribus promififti adiutorem: amp;nbsp;,ppicium;amp; datoré te femper meliorum.Hæc ergo cSfirmaiód noli rae defpiœre propter præfenté neceffîtatemî^pter quam Si pcipue a te depofco Ä hune filiura ^picius ferua mihi;amp; ab orani malo fine paffione cuftodiidas ei foelicem uitaraipoffeflïonera^ bonorum quorumcunque tibi poteftas en prxbe re.Fac cum metuedura cquidem inimicis: araicis honorabilera at^ granflimu. Et ille quidé ar-* bitrarus pro efau fe orationes efficerenogabat deura,Moxautem ut ceffauit a benedi^onejaf* fuit efauyiàac fentiens quod egerat;cefrabar,Efau uero petebat firailia quae fratri ia fuerant col lata.Pfe ncgante;eo cpomnes iiacob fuiffent orationes expéfæ ludum agebat:^ eét ofone fru-* ftratusieiulqj lachrymis afflidus pater:eo q gt;circa uenatónem amp;nbsp;fortitudiné corporis effet aptus in armis amp;nbsp;oîbus opibus efau probabilé fore diecbatæumep fruâû ea^ rejiî amp;nbsp;gloriâ fempiter-* namæriâ genus qd ab eo defccderet habitu^:fratri uero elle feruitujc. lt;1iCapituIû.XXVU. *quot; Wquot; Acob autera metuenté frarrcm ulcifci fe î illo uolété mater eripuit. Marito aût pfuaût:

■ ut iacob de mefopotamia cognatam fuâ daret uxoréxû iara ifmaelis patrui filiara bafa^ ^„JL_jnin:efau uxoré comuge accepiffet.Non.n.deuoti étant chananei circa yamp;ac î prioribus *quot;eiu5 bellis ualdc grauatixû barenati cepiffencirca quâ pcipue laboraucrat.Iacob aût î mefopo/ tamia miffus a marre proprer nuptias filiæ Laban eras germaniipmittente yfaac nuptias célébra ri:eo q, fuiflèt ei uxoris confilio perfuafum p chananeam properabarÄ propter odiû Guinda-* lium:apud nullum quidem fuccedere uoluit: fed fub diuo iacebat: caput fuum lapidibus fubdi-* tls fupponensabicj p fomnium uidit huiufeeraodi uifiondaftinflc fibi fcalam a terra pertinge/ tern ad cxlum: amp;nbsp;per cam defcendentcs figurasihoneftiore naturam habentes q holes:amp; ad ul' timum fuper earn deu manifefte fibimet apparentcm;noiatim(juocanteÄhurafmodi uerba fa cicntem.lacob cum patrls boni fis filius:8i aui qui gtoriam magnæ uirtutis inuenit fatigare te ï præfèntibus non oportetded fperare mdioraxteni opulentiffima tibi maximo^ bonoru meo folatio crit ubiq; præfenria.Abraam itacy ex mefopotamia ego hue deduxi a cognatisexpulfum: amp;nbsp;patrem tuum cundis foelicem oftendi;quo^ non minorem parte in te quoq; reponam.Con' fidens ergo ex hoc itincre tuo pficifcere me protegente fecurus.lrapetrabls eni nuptias ad quas ualde feninasærûtrç tibi filii boni quo^ multituoo numero maior eritï amp;nbsp;potétiores filios de' relinqucnt ; quibus ego huius terrae dominatu codonabo: coruq; filiis qui replebunt ocm qua fol refpicit terram firaul amp;nbsp;maria,Sed neqj ullum periculum timeasmec labooi multitudiné me' tu3s:meprouidcnte oh quae tibi conferenda funt;amp; in prüfentibus;amp; multomagis î pfpis.Hxc itatç deus iacob pdixitalle uero letus effcclus 1 his quae uideratduerantq? ^mifla:clarificauit 11' los lapidesiquippe cû tantorum bonoÿi iHic fadum ci fuiffet alloquium:uotuc^ fedt îmolatü^ fe fuper eos:fi acquirens uitä impaflibilc rcmcaret;dcoq?pmiflum exfoluit denuo remeans, Na Si ipfum agrum honorandum efle decreuitieiqj bethel nome irapofuit quod diuinas diuitias la' tina lingua fignificat.Procedcns ad mefopotaraiam longo tempore uenit in carramipaftorcfrßi fuburbanis inueniensïöipueros adolefcentulos ac uirglnes ad quondam puteura aqua hauritU' ros:morabatur cu eis potura querensiSi uerba cû cis fadens percundabatur^ ab eis fi nofcent quendâ labantadhuc fi fupereflet.llli uero oés fe nouiffe dixcmnutalcrj uirum effe qui ignora' ri non poffitxiufqpfiliam una cû eis gregé pafccre;quâ mirabantur no effe praefentem:dicentes ei. Ab ipamp; integrius agnofcere potcrisjquæcuntj de illo audire defideras, Hæc Itaqj illis dicen' tibus;aftiritpuella cû paftoribus: qui una defcéderantïeicp iacob oftendcrunt dicentes, Perégri' nusifte uenit de patre tuo confuicsalla uero Icta facia p infanriapprer iacob pracfcntixrcquirc' bat eü quis eet amp;nbsp;ad eos unde uciffct; 8i qua eaufa adduäus fuiflcuorabarq; firaul ut eét poffi' bile preftandi ei quibus ueniffetegens.Iacob autem nd proprer cognationis cauSmineq; pprÇ fauorem praefentéifed amore puellae uiöus obftupefcebat;pulchritudiné dus talé efle cófpidés ut pauce mulie^ ira florerennôi ait.Mihi ad te Sipfem tuûîfi ramé tu filia es laban familiaritas eft Si anriqua mea tuaqj generarione confiftenside Thare enim abraam amp;nbsp;ara Si nachor filii fût progreffi.Batur 1 tuusanus films eft nachor.De abraam autem 8i Sara quae nata é de aran lyfaac pater meus eft. Vicinû amp;nbsp;nouû cognationis pignus inuicé pofiidemus.Rebeccaaût mea mater: laban tui partis raror eft ex codera firaul patre Si marre ^genita.Confobrini fiquldéfuraus ego

-ocr page 29-

ß^ '^u.Munc ueniens amplcdor nos;antiquäq; nobilitatem renouaturusaffifto.UIa ucro recorda ta ficut iuuenibus accidere folet qpaudiflet a patre de rebecca;amp; parères fciés nomécius dender ranter audire:ppter paternû fauoré ad lachrymas adduda eft;amp; amplcxata iacob.Qué cu ofcu-gt; lata fuiffet ; pduccre maxima deledatione optabat ad pfem:omnibuflt;ç domefticis méoriam matris eins effe dicebatuntéditcp ei totius boni retnbunonemxûq; ad patré ia ucnire iubebatï amp;nbsp;fequi ft praecedentem : nee eius delcdatione fraudari amplius illo tardante porerat.Hæc digt; cens ducebar eum ad laban.Cognitufq; ab auüculö;amp; ipft fine formidine inter amicos erat 6i illis deledationem maternam conferebat inopinabiliter eis oßenfus.Poft non paucos itaq; dies laban gaudere fe quidem in eius maxime prælcntia;amp; ultra qua indicate poffit fermone dicebat caufam ^ qua ueniffetipatrem matremq; fenes derelinquens:amp; eius praefétiæ folatiis indigentes ab co quærebat:præbiturûlt;j fe omnia quibus opus haberet promifit.Iacob autem omné ei cam narrabatîdiedns yfaae fuiffe geminos filios:fe:amp; efamquem dû pro patemis orationibus matris fapientia fcfcHifletaUum fe interficere uoluiffe dicebartta nqua ablato fibi a deo regno;amp; bonis quæ pater optafict:amp; liane fuiffe caufam fuæ praefentiæ î materno mâdato fàélæ. Omnibus enî inquit nobis funt fratresded mater âplius illius cognatiôem metuensâta mihi profpexitig ? uritç folum meæ puericiæ munimen iudicauit, Vnde deû refpicens in præfentibus lüm fecurus.Labâ aût amp;nbsp;propter parentes eius pmifit omné fe ei pticipare clemétiæK ppter marré p cuius fauoré licet abfentis ftudium fuu circa eu fe dicebat oftendere;gregis.f.cura eum habiturum eóftituere fe dicebat;amp; praeponédum bis cxoprabatiuolütatcmq? ad proprios remeare parères cum talibus donis amp;honoribus dimittcdû: qualibus talis cognatus iufte emeritus effet, Iacob libérer base audiensidonec effet quidé apud cos:bunc laborè ferre gratiffirae fe refpondit: mercedé uero ^ tali labore racbcl nuptias poftulauit;cum etiâ propter alia honore digno haberetur : amp;nbsp;maxime f^ miniftra eius fuiffet aduentus,Amor nâq5puellæ cû huiufmodi uerba facerc côpellebat.Labâ gauifusï his Snuit ei pueUæ nuptias:nec alium gencrum meliorem fibi optaffeifi raméapud eu aliquantum maneret tempus ad chananeos non fe miflurum filia:quSdo etiâ de fororis cura pe^-mtentiâ agere fe dicebat $ eâ ibidem direxiffet.Cü uero iacob hoc fieri côfentiretffepté promit fît ânositâtu enim focero iudicauit miftrââum;un tuns fuæ prebens experimétum ut quis effet magis agnofceretur,Laban fufcipiés fermonem tépore trafado prepofuit epulas nupna^.Node 'ergo fuperueniéte:ignorâte iacob collocauit ci altéra filiarû Lyam fenioré:6lt; nô decora afpedu; ille uero per ebrietaté node ei permixtusidie fado apud laban de iniufticia quærebaCQui dangt; dam ucniâ neceffirati pofcebatiob quâ talia gefferat: non enim per malignitaté ei lyam dediffe: fed alia maiore caulâ uidû fe hoc feciffe dicebat:quae ramé impedire nô poffetffed arnâti daturû fe eâ poft ftpté ânos alios promittebat.Conlénfit ergo iacobmihil.f.aliud ei amor puellac facere pmittebat:ôi præteritis aliis fepré ânis rachelaccepit uxoré.Erât ambabus mîftræ quas dederat patcnzelpha quidé lyæ.Rachei aût bala nô quidé ancillæffed fubditæ.Et lyse magna erat follici tudo de amore uiri ;quc hébat circa fororem fperabat(ÿ fe cxiftentibus filiis honorâdam:amp; exo' rabat côtinue dcû;natoq; mafculo filio amp;nbsp;propter hoc côuerfo ad eâ uiro ruben filiurn noîauit; eo quia dei mifericordia ei fuiffet côceffus:hoc enim fignificat iftud nomen.Habuit aût poft tcgt; pora ét alios très filios:fimeô:quod nomé fignificat exaudibilé ei fuiffe deû:deîde leui quafi firgt; mator focietatisipoft hune iudâ quod grarum fignificat adioné.Rachel aût raetués ne proprer copia partus fororis minoré apud uirum parte haberet collocauit cum iacob fuâ famulam balâ ex qua nafcitur dan:quoda deo iudicatum latina fignificat lingua amp;nbsp;poft hune neptalim tanq ex machinarionlbus:eo 3gt;côtrapartus fororis copia arte fuerat ufa.Hoe ôC lya fecit côtra opus fororis dcnuo machinataxollocauit ei Ôiipfa fuâ famulâ:amp; natus eft de zelpha filins gad. quod quis potuerit appellate fortuitumÄ poft bûc afenquod beatified poterit dici;qui lyæ gloria cu.« mulauit.Cura autem ruben fenior filio^ lyæ matri mandragore mala portaretuachel afpiciens dari fibi pofcebat:quia cupierat eibumalla non confentiente:fed fufficere ei dicente;q? earn uiri honore priuaffet:rachel mitigans fororis iram conceffura fe ei dicebat; ut cum ea uir ilia node maneret.Qua hoc pcipiente munus iacob cû lya dormiuit.Rurfus ergo nati ei filii fût: yfachar quidera quod fignificat raercede fadumizabulon quodindicat fauoris pignus ad eam.Nata eft autem Si filia dina.Poft hæctempora natus eft Si rachel filius iofcph:quod fignificat augmentû alicuius faciendum.Hoc ergo omne tempus quod fimtanni uiginti pafcebat foceri greges,Poft hoc rogabatut fumptis uxoribus ab eo difcedcret.Socero hoc non permitente latenter hoc facere cogirabat: uxores requirebat quid de profedione tradarent, lllis autem difcederc li^ benter dicentibus rachel Si fimulachra deo^ quos tollere patria lex erat pariter furata cû lya fo rore fugiebat Si utriufq? pueriiSipuellæ cû filiisiSi qeuq? poffeffîo eis erat.Duccbat etiâ grægû

-ocr page 30-

medieratem non refpiciente laban,Rachel dcorum Gmulachra portabat; licctdocuifTet cam ia* cob huiulmodi deorum honoré fpernendû:ut fi côpræhenderentur lèquente pâtre ueniam iUa ad hæc confugiens îpetraret. Laban aût poft primû diem cognofeens iacob difeeffum fimul filiarum multum malo animo perfequebatur maxima uirture circundatus: amp;nbsp;lèptima die i quo* dam colle procul eos collocaros inuenir: amp;nbsp;tune équipé quia erat uefpera rcquiemt. Vifio ergo ei apparuit monés:quatenus finens generum atephlias conquiefcerc: nihil 1 eos pro furore prS* fumerc:lêd ut pada faceret cumiacob:g gt;nbsp;fieius conténens paucitatem:aggrederetur cum eo pu* gnare ei auxilium dicebat ilia uifio præbiruram. Laban aût dum huiufœmodi ci faäum a dco tuifict alloquiû;orto die iacob euocans amp;nbsp;manifeftans ei uifionem: cui credens ad talia declinaf* ferxœpit eum culpare dicens;quó eum amp;nbsp;pauperc uenientem ad fe:^ oium iufcipcrct„^igcn* tenrciq; cunda pofTeffionis fuse ubcrtaté præbucrit.Nam amp;nbsp;filias measinquit coniun#nbi.fa* uorem ruum circa nos per hæc agendum efleconfidens;tu ucro nelt;$ matris tuæ aut cSnlhnio* nis qua circa me per cognationé habesmetç uxorum quas duxifti pudorcm gerens; neep filioru quorum fum 3uus:lcge apud me ufus es belli;poflcflioné meam quidem auterens: filiabus auté genitorem fuum fugerc perfuadcns:facra quoq; paterna diripicnstdomi utiep portaturus:quæ amp;nbsp;a meis parétibus honorara funrÄ a me religione ipfa coluntur:amp; hæc quidé quæ nee expugna* tes fuosinimicos faciunt:tu perpetrafti cognatus: amp;nbsp;fororis quidem mese filius: filiaru uero ma ritus amp;nbsp;coepulator meus domui mcae talia ingercre nequaq dubirafti.Cum hæc duiflet Laban: ira fatiffaciebat iacob dicens.Ego nó folum deu patriae delideraui: fed etiâ omncs una cognates: amp;nbsp;poft tantum tempus dignum eft me ad propria remeare.Pro præda uero quod dicis alio indi* cante tu potius inuenieris iniuftusjcum te decerct gratias nobis foluere pro his quæ a me cufto* dira amp;nbsp;fada majora funt:quô in hoc iufticia non priuansxum mihi ingrarus exiftis. Cur parte eins paruarn abfumentes abfceflîmus.Filiae uero tux non mcamalignirate fecurae funtdêd iufta deuotione qua fcimus uxoribus legitimis circa uiros poffe cópetere. Sequuntur non drum me quantum filios.amp; hacc quidé ipfe dicebatmealiquod gereretur incógruum;quaerebatur auté ac* culationem qua faciebat:quia cum matris eius mderctureflègermanus;amp; filias ei iûxifietîîperiis cum uulneraïTcr afprimis,xx.annis eum derinens:amp; alia quidem nuptiaru occafióe fccilTetiquac licct crudclia Icuiter fuftinuiïrer:peiora famé fada poft nuptias:quacquihbet etia inimicus enu* geret.Reuera ualde crudeliter laban ulus eft iacob.Videns enirn ei dcum ad quodeuq^ uoluiftct effe præftabilem promitrcbar utquicquid naturn fuiffet ei prxberetnntcrdum quicquid album procederetialiquando uero quaere nigra nafcerétur.Crcfcente fub nomme iacob graecum partu aliquando quidem fidem de præienn non cuftodiebar:aliquando aût in alterum annum pracbi* turum fe effe dicebarxo cpmultitudine graecum uideret eum abundare: cum in future tantum fore potius defpcraret;faHebat(ç rurius in his quæ nata confpiceret. De facns auté furatis luffit inquifirionem fieri,Cum acccpifTet ergo laban perfcrutadi potcftatcm:rachel hoc audiés pofuit ydola in ftratorio cameli quiportabat eam;amp; iedens naturalem fibimet purgationé dicebat im* minere,ét laban quidem ceffauit amplius perfcrutarimon credens^ cum tali paffione adydola accederet:fedt^ cum iacob fœdusdn nulle eo^ quæ gcfta fuerant memoriam habiturusifed K ille filias fuas fe dilcdurum.Et has poUicitationes fécerunt fuper motes quofdam: in quibus co* lumnam ftatuerunt fub climate aræ:unde cellis ipfe dicitur galaath:cx quo hadenus terra gala* dircn appcllanr.Et cum fadis padionibus imolaffentdaban quidem reuerfus cftuacobin chana neam procedétedubinde uifiones apparebant;de future ei fpem optima pollicentcs.Et locü illu quidem appellauit dei caftra.Velens autem noffe quid cogitaret eius fr3ter:fingula cogniturus cum inregntate præmifitimetuenft^ .pprer prifcam fufpitioné;prxcepit his quos mittebat ut di cerent efau:quia iacob putans iniuftum effe ut hic te irafcente conuiueret: deprouincia fpontc difceffit:amp; nunc fufficiens tépus effe putans reconciliationis reuerfus eft duccns uxores Ói filios: cum diuitiis acquifitis;amp; cd preciofis rebus femetipfum tibi traditurus;quod maximü bonu fo* re iudicat;ut cd fratre fruatur his quæ ei funt a diuinitate collata. Et illi quidé hæc iudicaucrdt. Efeu uero letus effedus;fratri cd quadringentis occurrit armaris. Iacob audiens uenire eum in occurfum fibi curn tanris armaris expauir.Dco tarnen fpem falutis fuæ cômifît amp;nbsp;^uidenridrc* fecitiquatenus amp;nbsp;ipfe fud fine paffione fcruaret: inimiciftÿ præualcrct u aliquod iniuftum facere uoluifïènt.Diftribuens ergo qui cd eo erant:alios equidépræmitrebat;alios aut poft ter^m proxime fequi iubebat;ut fi uim pateienf qui præmiffi fuerantinfiftcnre fratre re* fugium tequétes haberent: amp;nbsp;omncs qui cum eo eranthoc mode difponens: mifit quofda fratri munera déportâtes,Erant iumenra quæ mittebantur;amp; quadrupedum multitudo uario^:quæ grata fufcipientibus forent;eo q? illi rarius hæc haberent. Mittebantur autem diuerfis uicibus

-ocr page 31-

a 1? j f ?

3 / / / / l

Ut frequenter aduenientes multi effe putarétur.Placabat ergo p dona ira cius;G adhuc aliquav dignatio remafiffet: fed etiâ fermonibus blandis iubebat uti;quos mitrebat ad eum.Hæc difpo nens per totum diem nocte uenienre mouebat fuos.Cüq? fluuium quédam tranfifletnomine ia bosnacob ibi remanenti uilio quædam apparuiticum qua luctabafulla uticj uifione imnAerra minis faciente: qetiam uoce ufa é;Ümulöé uerbisdetaricj eumï bis monés quæ facta uidebanf: ncc modico fe pualuiffe crcderet;fed grande angelu dei uicifTetK hoc lignu arbitrari magnoru fibi fore bonojiÄ q nuq eins deferercf genus;nec fortioré hoium quéq illius eé uirtutis: prægt; cepir($eu uocari ifraeliquodhæbraica lingua fignificat rduftâtc angelo facro.Hæcigitur iacob pofcente ilia uilio prsdicebat.Qui fentiens angelu dei effe:rogabat;ut qua parte hïturus effet ei fignificaret.Et uifio quidé cüifta dixiflet difparuit.Letatus aut iacob i his phanuel loef dcnoia^_ ^^'■’^i PP certamé dolor fuiffet factus circa neruum latu:amp; ipe abftinuit eo cibo;amp; pp illu neep nobis eft comeftibilis.Proximu ia audiés effe fratrem iuffit precedere utranep cóiugé feorfu cd andllis fuistut de longe côfpicerét opa uirorum pugnantiumifi hoc uoluiffet efau.Fratré aut fibi proxime uenienté ipfe falutauitanhil de eo dolofe cogitate,Et eöu aplexus eum reqrebat de mulritudine filio^ amp;mulierum.Et cu cognouiffetaplc quidem ucnire eos rogabat ad pattern. Iacob ergo excufante eos de mméto^ laboretelau dilceffit in feir;illic.n,cómorabaf ’;appellauit(p uillam de fua. f.hirfuta capillatura.lacob auté uenit ad fcenas,i.ad tabernacula quæ hadenus tic uocantur,Vnde in ficimia quoq profedus efftquæ ciuitas é chananeopitSicimitis autem folen^ niraté sgentibustdina quæ fuit filia iacob:fola tranliuit ad ciuitatem: emptura ornamentum p^ uincialiu mulierum.Videns ergo fichem régis cmmor filius:eam corrupit abreptâ; amp;nbsp;amore có fedus deprecaf patremjut ei paella acciperet in uxorem.llle uero cofentiens uenit ad iacob fup^ plicans ut filio fuo fichem dinam lege contingeret,Iacob igif neep contradicere ualés pp digni^ taté fapplicantisinecp légitima iudicans alienigene filiam topalare petit côcedendam tibi fpaci^ um.at dcliberaret de quibus pofcebat.Abfceflit ergo rex fperâs iacob nuptias filio fuo cSceffu/ rü.Iacob aut indicas filüs:8i corruptioné fororis amp;nbsp;fupplicatióem emmoripetebat cogitandu eé quid fictet;8i plurimi quidé tacebantxófilium nö inuenientes.SymeÓ uero amp;nbsp;leui puellæ fratres ex matre eadé natithuiufmoi fibi conftitueriït actionem adiuicétut eum eét feftiuitas Si ficimite requie:amp; epulis utcrenfancunctanter primis cuflodiis afiftentes dormientes occidcrcnttói uéi^ entes in ciuitatem interficerent oranem mafculumjamp; regé eum eis amp;nbsp;filium eiustfolifque parce rent mulieribus.Hæc efficientes pter côfciétiam partis reuocauerût dinâ, Iacob aut factor ma^ gnitudiné admirantiÄ filiis irafcenti deus afiftensauffic eu confidercÄ parificätcm tabernacu latfacrificia celebrare:quæ prius cum iret 1mefopotamiam pro fomni apparitione deo uoucrat, Cd igitur purgaret fuos laban dcos inuenit necp.n.fciebat a rachel furatos effeiSi quia eos celaf-fet in terra fub arbore quadâ:hos ergo inde tollés facrificabat i bethel ubi fomnid uiderat cum mefopotanua prius iret: hinc cnim pficifcés ucit ieffrata: ubi rachel ex partu mortua fepeliuit: qfola ïter cognatos iebro honoré fepulturæ hre no meruit. Et ualde flens filiu ex ca natum be niamin appellauitipp dolorem qui ob ed matri prouenerat.lfti fut ergo filii iacob omncs:mafcu li quidem duodecim:fœmîa uero una.Ho^ odo legitimitde lya fex quidé: duo uero de rachel: quattuor auté de famulabus:bini ex utracp:quorum8i nomina fuperius dixi. lt;]Cap.XXVlU.

XEnit ergo bme i ciuitaté ebron pofita ïter chananeos.Illic aut yfaac c5raorabatur:6i pan ■ nbsp;nbsp;nbsp;1 lulum quidé pariter uixerunt.Rebeccam iacob uiuam nó repperit,Moritur amp;nbsp;yfaac : nó

A poft multd q filius eiusaduenit:^ fepultus é a filiis cd uxore iebrontubi erat fepultura eius parentd.Fuit ergo yfaac deo uir carus;amp; multa eius puidentia dignus:poft abraam ualde 15 geuus.Cdcp uixifïët centum odtuagmtaquinq; annisxd uirtute defundus eft,

Aec ïfunt 1 fecddo libro iolephi hiftoriæ âtiquitatis iudaicæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.l,

l BQuomodo efau amp;nbsp;iacob yfaac filii habitacula diuiferunttSiefau quidem idumca tenuit:

—^iacob adt chananeam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ll.

Quomodo iofephiunior filiop4 iacob fomniis ei demonftrantibus fœlicitaté futuram inuidia fuftinuerit fratrum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap JU.

Quomodo idem ipfe in Egyptum uenundatus a fratribus pp odium quod habebanc icum:fa/ äufcß infignis Siclarus;ibi fratres habuit fubieólos, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.1111,

Iacob audito quia iofeph uiueret in Egypto:ói clarus ibi haberetur:defcendit ad eum cum tota domo fua. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.V.

De morte iacob amp;nbsp;de fepultura qua fepultus eft in ebron a filiis:de morte quoq5 iofeph amp;nbsp;frat^ eius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.V1,

De opprelfionc filio^ ifrael i Egypto per pharaonemÄ de natiuitate moyfiquéeducauit filia b

-ocr page 32-

pharaonis;5i adoprauit fibi in fïIiuni:8lt; Jde facro^ fcriba qui uoluit interficere puerum conmb cantcni corona rcgis:qua puero rex ipofucrat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.V11,

Poftq creuit monies miundû eft ei bcllû ethiopicûtubi copulara eft filia regis cthiopû in marri* monio,Vnde odiû amp;nbsp;iuidn magna côtraxit egy'prio^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.VIH»

Moyfès cognitis infidiis régis egypri latenter effugit amp;nbsp;ueniens in madiâ;habitauit cum radele iâcerdotexuius filiam accepit uxorem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ca.VlTlI»

De rubo qui uidebaf moynqß ardcret;qui tamé no côburebaf:ubiaudiuit mandatu diuinu ut reuertens i egyptûdiberaret filios ifrael de oppilione egyptio^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.X.

Moyfes regreftus eft in egyptum fecundu mandata dominimbi faciès figna Kprodigia maxima eduxir filios ifrael de cgypro in manu ualida. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.Xl»

Quomodo egyptii penitenria dudicy dimififfent filios ifrachinfecuti funteos uf^ ad mare ru^ brum:quod diuifum uirga moyfi præcipiente domino: ingreffi funt filiiifracl;amp; ficco ueftigio tranfieruntillud:cgyptii aûtperfequentes ingreffi funt pofteos;fed reuertente mare in fcipfum: fuffocati funt fludibus.

C^ncipit liber fecundus antiquitatis iudaicæ,

'^ Oft morte nero yfâac filii eius inuicc tabernacula diuiferût: amp;nbsp;nSea qu^ quot;acceperant tenucrüt;fcd eamp;u quidé ebron ciuitaté fratri dans habitabatf ifcir:^ in idumca regnabat:qua regioné a’femetipfoita uocauit.Edom cni mominatus eft: qua nuncuparioné huiufmodi uenatiSis caufa fortitus eft [Aliquado labore uenationis efuricns redicbat:dum adhuc puer effet acta* je:inuenien(q? fratré lentem préparante fbi ad prandiü rubeu coloré ni^ ^ mis habenté:amp; ppterea potius incitatus rogabat utpbcret fibi cibu.Qui uendere fibi pnmatü ,pptcr cibu p eius efuriem cSpuIit fratrem, Ille fame y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cSpulfus conceffit cu facramento pnmam.Quaobrc ^pter ruborem dbi

àcoetaneis Tnfantiæ tépore cdom uocatus eft.Hæbrei nâq: edom rubeum dicünt.Et ideo legÿ r.i onem fic appellauitiqua graeci honeftiusidumca denomfauerunt.Fuit aut pater filio^ numero quinqrquoye hieus quidé amp;nbsp;hic!on:amp; chore ex una mulicre funt geniti:oolibama noie reliquo* rum uero eliphas quidé ex ada:rabucl aut de baièmath ethei funt nati.Hicus quidé fdii non fuc^ runtiheliphas uero fuerunt legirtimi quinqj:thcma: omath/(cpphu:gathan:cenes. Amalech eni naturalis non eratide cócubina thamna noi'e ^creatus:ifti liquidé habitauerunt in idumca quae gobolitis eft dida amp;nbsp;ab amclech amalechitis eft appeUata.Cum eni aliquado magna fumet idu-^ meaÂin rota regione nomé integrum rctinereti in patnbus appcllationemab habitatoribus conferuabat.Contigitaütiacob:ut3d tanram fœlicitatis magnirudinéperucniret:quac facile ab aliis appræhendi nô poffit.Diuitiis enfm cundis ,puincialibus eminebat:amp; filiorum uirtutibus imitabilis amp;nbsp;confpicuus erat:nec uHius rei penitus indigebat:quâdo illi ad opus manuum amp;nbsp;la» borum tolerantiam erant prompti: amp;nbsp;ad intelligcntiâ praEparati:in tantû uero eius habuit diui' nitas fœlicitatis curam: utetiam ex his quæ triftia uidebantur effeibono^ ci pracberetur fubli* mirasifecerirq: cum:amp; qui ex eo procreati funt audores reuerfionis ex e^pto: quo patres no/ fin huiufmodi caufa moran’ funt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S ,'Cap.ll,

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* Ofeph ex rachel filium fufcipiens iacob;amp; propter honcftatem corporis amp;nbsp;animi uit

â–  nbsp;nbsp;nbsp;tutem:cum utiep alns fapienria pr3ecellerct:eumamplius aliis flliis diligebat. Huic fi/

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_yic paterna dilcdio odium cocitauit fratrum fiue fomnia.Quae cura uidiffet: patri SC

eis protinus indicanitico cy profedum eius anunciarcntxum fêpius celentur homines:etiâ fuo/ rum foclicirates.^Vifioncs quae apparucruntiofeph crant huiufmodi.Miflus a patre cum fratri/ bus ut colligèrent mefTesÄ maturas fruges:uidit nimis praecipua uifionem:amp; ultra ca quae fo/ lent per fomnia prouenirc.Quam uifioem dura furrcxit ffatribus fuis tanquâ fibi fomniumdi/ fcernentibus enarrauitidicens uidiffe fe tranfada node manipulura fuum de tritico ftantem-^n quo cum pofuerat locoallorum uero concurrentcsadorare eum:ficutdorainura ferui.Uli intd/ ligenres uirtutem cius;amp; return magnitudinem praedicere uifioncm contra fe poteftaré eius fururam:iofeph quidem tanquâ ignorantes fomnia nihil explanauerunt:c0filium uero feccrut: ne ad profedum ca quae arbitrabantur accidcrét:amp; circa eum graues amplius exiftcbant. Impu/ gnäs aurem diuinitas corum inuidiam:fêcundam præftitir iofeph uifioncm mulro mirabiliore qua primam.Vidit cnim folcm fimul amp;nbsp;lunam amp;nbsp;cæteras ftellas in terram defcendere: amp;nbsp;fe ado/ rareiqua uifioncm patri nihil de ffatribus mali formidans:etiam his præfentibus indicauit: Ä

-ocr page 33-

interpvetari Gbi qd hoc fignificare uelit pofccbat.Ule uero fomnio gaudcsicu expofitioné mc--te conipiccrct.^ cum lapicntia non fine confideratione coniiceret lerabaturtmagnifq; fignificagt; tionibus fodicitatemhlio nuciabat:tempufq5largicnte dec futu^:quo a parentibus amp;nbsp;fratribus effet hanorandus;amp; adorari dignusdunam quidem 6dfole patri 0i matri cSparansieo q? ilia augt; gear amp;nbsp;nutriat uniuerfa:ille ucro formet;^ alia fortitudiné pftetiftdläs uero fratribusxû amp;nbsp;ipG» xi,drent;ficut amp;nbsp;ftdlæ uigorc a fole 8i luna percipientes.Et lacob quidé huiufmodi non infipié^ ter difcretioné protulit uifionis: fratres uero iofeph uehementer ca q funtpfædida contrifta^ uerunt;ód incitari aduerfus euiudut extraneum bona quæ fignificata fuerant illis fçimniis habi-turum:8d non qual’i de fratre gaudentesidum etia cum eo potuiffent his adipifci bonismempe q cognatrone c5municarct;amp; fodicitatis focii forétunterimere adolefcentulu funt aggrelTi , Cuep hoc ftatuilTent confiliü ad perficiendü illud tendcbant:in ficimis abcuntes . Hæc autem puïcia paltoruméouium optimaiSi grægû alimentis ualde copiofa.Quo dû grægû curam haberent: 6i pattern feire non feceruntiquia ibidem remotieffent.111e ignorans hæc:eo q ? nullus ad eum a gregibus adueniretiqui quodeffet uerum de filiis nunciaretirriftcmq; ,p illis animu gerens ; ßi in formidineconftitutus mißt iofeph ad granges ut de fratribus fuis agnofeeretÄ quid agerent indicaret.Uli autem fratré uidcntes ad fe uenire;gauifi quidem funt; led non quafi familiaris fui praefentia:amp; a patre dircdufcd quad fuper iimico;amp; manibus eo^ diuina uolutate contradito. Ad internitionem ergo eius nolentes differre præfens tempus ^tinus accefferunt , Quos dum ruben lenior corp, inipiceret ita confpirare;amp; ad adum iam uiderec unanimes:eos retinere tengt; tabat magnitudinem pfumptionisÄ fcclus eis oftendens;quia malignum quidé deo amp;nbsp;hoibus effet abhominabile etiam non confanguineu hominé penmcre:multo magis auté celefhus cæ/ dem in fratré ita pcrficcrc:quo,f,interlcdo pater una perimereturiSi mater in ludu ex filii non hurnana lege fada priuatione confumerctur.Enam eis hoc dicebat ut uno animo perciperent qdipfi paterenf mortuo fibi filio;Si iuuéculo:6d recederenta tali præfumptione deu timentes: qui mfpedor fimul amp;nbsp;teftis effets ab huiufmodi adione recederentipenitentiamcj diligerentï amp;nbsp;potius temperantiæ defcruirenuna accedentes ad hoc opus:omné poena ,p fratris nece pfol* uerenc:uidentesunep dei puidentiâ ubnp pfentemxui neqtqd in defertomec^quod in ciuiratigt; bus agitur eft abfconlum;ubicüi$ enim homo dhoportet Icire illic effe deunt ;led etia côfciétiâ fuaeos habiturâinimicâ ï his prælümptionibus edicebat:quâ neeg bonahabéres aliquiineq; tagt; lé qualis in eis tune habitaret poftmorté fratris eftugerét.Adiiciebat didis etia haeciquia fratré neep iniuftu aliquid facienté fandu effet occidereibonu effe uero etia iimicis obliuifci; fi qd for te peccaueriniofephaut 1 nullo malignu circaeos extitiffe:cur eu occideréticuius ætatis ifirmi/ taré méfurare deberctiquadoipfe eo^ tutela potius expedarét.Caufa uero huius iteritus multo peioré eo^ adioné faceretæo ^ propter ïuidiâ futurorum bonorum eum uita priuare nirercc: quibus bonis fimul cum illo uterétur:eius communioni pariter participatesicum no extraneus fed domefticus eop^ exifteret ; unde deberent fua putare;quxcüq; iofeph largitas diuina con-« ferret;fed Sd iracundiam fuperna propterea feueriorem fibimet futuramdi eum qui a deo iudica tus fuerat dignus:occiderent: amp;nbsp;auferrent deo eum cui effet talia donaturus. Et ruben quidem hæc dicens amp;nbsp;his potiora fupplicansieos a fratncidio conabatur auertere.Cum uero ï nullo eos minores uideret: fed feftinantes ad necem fuadebat ut malum fceleris aliquatcnus leuigarent. Nam ulcifci fe uolentes prius credebat fledcre.Cum uero præualuiffent ut fratrem occiderent: dicebat noneffe ualde futuros malos;fi in his quæ nunc hortaretur obedirent in his enim effet amp;nbsp;opus quo feftinarent:non tamé huiufmodi;lèd leuius in comparatione mali.Petebat eos ma* nus quidem in fratrem non iniicerc:fed proiedum in lacum uicinum eum illic definerent mo/ nÄ fcclus manuum fuarum uel ita leuigari . lllis autem confentientibus.lumcns ruben addo fccntulum 8teaute ligans eum in lacum cum quiere depofuit:erat enim fine aqua , Et ille quidé dû hoc feciffet abfceffit quærens loca oportuna pafturæ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C)Cap.ll!,

IVdas autem qui amp;nbsp;ipfe filius erat iacob uidens negociatores arabes ex ifmahelitaji gene re aromataiamp;onera fyria portantes egyptus de galaath poft difceffum ruben fratribus pfuafit ut extrahcntes iofeph uenderentarabis quo longms conftituto;uel fi moreretur apud pere 'rinosdpfi forent a fcelere liberi.Hoc dunt placuiffctnofcph extrahentesmcgociatori^ bus uendiderunr;precio nümorum.xxx.cum decent amp;nbsp;fex effet ânoruni, Rubé autent node ad lacum ueniensdatens fratres ut liberaret iofcph:dum clamante eo non refponderet;metuens ne poft abicedum eius mrerimerent eum culpabat fratresJllis qd geftum fuerat edieentibusï ceffauita ludu rubé.Cüq; hæc circa iofeph gefta uiderentur a fratribus quid agerent poftea ut extra fuipitionem partis fierent exquirebant : tunicamcj qua uenerat indutus ad eos iofeph bii

-ocr page 34-

quam abftukrant dum cum in lacum deponerentiplacuit cis difeerpere;^ hirci {anguine macu^ bram portare:patriç monftrare utei uideretur quafi a beftus deuoratus.Quod facientes uene-runtad fenc.Et cum ab eis de lihi cognitioneinquireret: dicebant fe quidem iofeph nelt;ÿ uidiue net^fi qua calamitas ei accidiffet nouifieillam uero tunicam inuenifle fe fanguine niaculatam arq; diruptam amp;nbsp;arbitrari fe q?incidens in beftias intenfletdi tarnen ex tunica agnofceretur : 6i fi hac indutus fuiffet de domo proficifccns.Iacob autem cum prins ileuiori fpe fuifTetitaq forre prædato fuo filio : hanc fpem dcferuit;cum tunica eius mortis indicium ei faccret mamlcftum« Cognouerat enim eum ipfa ueftitum cum properaret ad fratres:amp; uelud fuper mortuum decs-' tero uidebatur afflidus adolefcentem lugensÄ tanquam fi unius fïlii pater eflet;aliorumq; co/ folationepriuaretur;fic eratapud femetipfum male: prius fratribus eum eftimans comparatuni qui a béftiis credebatur effe confumptus. Sedebat facco ueftitus:triftitia grauiflïmus:ut neep a filiis confolationem fumens leuior fuiffetme«^ hborado doloribus interdicere pualeretJofcph autem uenditum a negociatoribus eóparans putiphares uir egyptius q erat fuper coquos régis pharonis:habebat in omni honorejdodrinam^ liberalium edocebat ; amp;nbsp;alii eum meliori cibo quam conueniret:feruili fortunaeiubebat;commifitlt;j ci domefticam curam, Ilie nero cum bis truercturmirtutem humilitatis quæ circa eum erarmeep hac mutarione dereliquit: fed oftendit prudentiam cum certiffîme affucrit praeualere poffe rebus in uira difficilimismec foelicitatibus folummodo temporalibus inherere.Itatj dum uxor eius domini proprer pulchrirudmé amp;nbsp;op/ portunitatem alt;äuum eiusreffet illius amore côfeda putaret quia fi hoc ei faccret : manifeftu facile eum fuaderet uenire ad fuum concubitumrquafi ille iudicaret fœlidraté eo ^ ei domina fupphearetÄ ad figuram illius tune feruitii:6lt; :non ad raodum rcfpiceret caftitatis; defiderium fuum ei prodit;amp; uerba de pcrmixtione fecit.Cuius refpucbatille præces:dicendo non elfe iu/ ftum hulufmodifibi imponi feruitium.undeemptoré a quo tanta dignitate fuerat honoratus: iniqtatis contingeret iniuria fuftinere: fed rogabat ca eóprimere paflionc: delpationé quippe ei huius defiderii pponensrquia fi non eifer fpes ; hoc ei facile poifit auferri : fe uero omnia porius ferre dicebat quam in hoc quodammodo confentire.Nam fi feruum inquit dominae fuac nihil facere oportet aduerfum:contra hare pcepta maxime conuenit rcfultaredUius autem amor po' tius augebatur:eo g^non fperaret omnino deuiare iofeph»Et dum ueheracnter obfideretur a paiTioncifecundum rurfus fecit expcrimentum.Igitur dum feftiuitas publice celebrationis ifta/ reran qua ad cerimonias etiam mulieres intereflennegritudincm marito fimulauit:captans ob hoc folitudinem atep filentium:ut exoraret iofeph.Qui dû acceffüfet uberiores prioribus obtu lit ei fermones:quia bonum quidem fuiffet ut praecibus prifcis fledereturmec in aliquo contra/ diceret propter reuerentiam dominee depofeenrisÄ excellétiam pafTionisiqua cogérer domina de fua dignitate defcendereifed nunc melius ageretifi quæ pridé conrempferat emendaret.Nam fi fecundas praeces expcdaret;hoc illa etiam ftudio maiore fe fecilfe rcferebatiegritudiné fimu/ laffeïSd feftiuitati uel cerimonüspræpofuiffe eius amplexumïfibi auté cp primis fermonibus nd credendo refultauerat ï nulla fadum fuiffe malicia iudicaret : fignumque crederet utilitatis bonorum præfentium: g, ipfa in ea uoluntate perfifteret: quæ bona iam quafi polfideret fi eius amore fledereturiamp;maioribus frueretur obediens : uindidam uero amp;nbsp;odium eum afferens fufceprurum:Q eius contemncret dignitatem: fed etiam dominæ caftitatcm conferre uideretur: Ne^ enim hoc ilium iuuare poffe dicebat : fed ipfa ad accufationcra accederet illius : amp;nbsp;tenta/ tam fe ab illo marito proprio mentiretur : rnagif^ crediturum uxoris fermonibus quam il/ liusdicer eos ex ueritare proferret, Hæc dicente mullere dïmul amp;nbsp;fléte: nee mifericordia eum recedere a caftirate fuafitmec metus coegir:fed amp;nbsp;præces refpuit : amp;nbsp;minis non ceffît : metuens iniufticiam fuftinere ;amp; pati magis quodlibet feuius elegit;quam letus uri præfentlbusan qui/ bus etiam confcius effet perdirionis fuæ.Commemorabat autem earn nupriasÄ uiri focietaté: amp;nbsp;his potiora diftribuendaiqua temporalis ardoris libidini fupplicabat: nam talibus perpétra/ tis : quæ penitentiam magis augcrenttdolorem fumeret amp;nbsp;nequaquam quod deliqucrat emen/ daret ; amp;nbsp;timorem nimium effethabitura : quando caufa huius mali nullatenus poffit abfcon/ di : uiri autem fuæ focietatls adoptionem habitura fine periculotinfuper magnam confcientis apud deum fiduciam fimul amp;nbsp;apud homines : tanquam in eius manens amplcxibus munda Óé apud eum dominæ poteftarem: non pro pcccato habitura confufioncm: multoq? melius effe habere fiduciam in bonis quæ cognofcuntur : quam in mails quæ rimore celatur , Hæc dicens: amp;nbsp;his mulro maiora : ardorem mulieris retinere: eiufq; paffioncm conuertere ratione nircbat, 111a ucro ftudio fuo uehementius incitataammittens manus : cum ucrbis fuadere defperaffet ; eum cogéré tentabat. Cun^ fugiffet iratus iofeph ; illa eius tenente ueftem qua fe exuerat:

-ocr page 35-

cxiliuit domo , Quæ i formidineconftitutame uiro fuo hoc dicerct: imuriäq; uolés preuenire: quatenus aduerfus iofeph mentirerur : excogitauit:ut hoc modo uldfceretur iniuriarn: quæ fucrat ita fuperbe contempta,Precedere uero in accufatione fapientiffimum fore fimul Si mu» liebre credcnsifedcbat quidem deicöa atq; confufa ob trifticiam qua cupiditate fua fuerat decez pta:teraptamentum corruptionis fuæ cum ira frangés alias iungens.Veniéte autcm uiroiuultu turbato caufamq; confulenti fecit iofeph accufationis ïitium;amp; uelut mortua dixit marito Serz uum nequam cubilc tuum uiolare uolentem caftiga : qui ne^ qualis in domum noftram uez neric recordatus timuit:nelt;j quantum ex tua bonifate promeruit: mente percepit;fed pro his cum rebus omnibus bonum fe præbere debuifTetunfldiatus nobis eftmt ledum tuum contuz mcliis afficcrct;amp; hæc in feftiuitatc captans abfenriam tuam.Qui licet humilis primitus uiderez turtpropter tuum quiefcebat metum non quia effet natura benignus.Hoc autem fadum cfl:eo q gt;nbsp;indigne:8C prêter fpem ad honorem accefferit,Qui dum fidern totius poffeffioms tua amp;nbsp;diz fpenfationem obtincre prxualuiffet:amp; fenioribus famulis prepofitus effet : tuam quocp uiolare tentauit uxorem.Dum uero quieuiffet in uerbis;oftendebat ei ucflcm quafi dum tentaffet ei ui faccre reliquiffet earn . Putiphares neque lachrymis uxoris:ncq? his quæ diccbat illa ; uel uidez bat ipfe difcredens:amp; eius amori cunda diftribuens;examinationem quidem ueritatis fieri non permifitiuxori tribuens caOitatem Iofeph uero nequâ effe decerncnsÄ ilium quidem malignoz rum mifit in carcerem uxori uero potius caftitatis ornamentum ineffe teftificatus eft.Iofeph ita que deo omnia fua committensmeque ad fatiffadionemineque ad integram fadorum manifez IÏationera conuerfus cft:fed uinculis amp;nbsp;neceffitate tacitus manfuerufcç fuccubuit : meliorem effe confidens deum:caufam calamiratisÄ ueritatem Icientem: quam illos:quieum iniufte pez ne contraderent:cuius prouidentiæ expérimenta repente fufcepit.Cuftos nanqj carceris diligen tiam fidemque eius confiderans:^ uidens dignitatem eius fOrmæ fubftraxit uincula:amp; qd erat peflimum leuius ei fecit ciboque eum uti quam uindis coueniebattmeliore præcepit. His uero qui in eifdera ealamitatibus erant:dum ab erumnarum onere ceffarent:ad colloquium ut affoz let communionis amp;nbsp;fimilis calamitatis ucnicntibusÄadinuiccm caufas pro quibus codemnati fuerant requirentibusipincerna ressamp;ab co uehcmenter honoratustemfq; affedu deuindus amp;nbsp;cum iofeph habenscompedes : familiarior ei magis effedus eft. Sapientia naneg ei uidebatur excellere:cunque foranium uidiffet expofuit:petens : ut quid fignificarer ï infinuaret: accufans quia fupra mala régis adhuc ei diuinitas follicitudinem apponeret fomniorum. Dicebat ergo fe uidiffe trium palmirum natos botrosæxunoquoq; pendere^randes iam : amp;nbsp;ad uindemiandum fpeciofos ; eof(g fe cóprimere in poculo régis muftumtg offerre bibituro:amp; illu grate fnfcipe. Quod ergo uiderat:hoc effe dicebattpofeebattg ut quxcuncg iofeph 1his fortiretur intclledu: ei fuo manifeftaret eloquioJlle uero exhortabatur eum confidereÄ feperare in diebus fe tribus a uinculo abfoluendumirege defiderante minifteriumeius:amp; rurfum in eo effe conftituendum. Frudurn enim uineæ fignificauit in bonum deum hominibus præbuiffeiquod etiam ipfi libaft amp;nbsp;fidern hominibus amicitiameg pafcitur. Soluit ergo lites paffioneßg amp;nbsp;trifticiam aufert his quibus offertur:00 ad deledationes fpe conuertit.Hoc ergo quod dicis inquit ex tribus eóprefz fum botris manibus fufcepiffe regem tuisibonam uifionem fcito tibi futura amp;nbsp;præfèntis neceflï tatis indulgentiam in tot diebusprenuncientem de quantis palmitibus frudu üifus es per fomz nium uindcmiaiïe.Scd memor efto mei cum fueris hæc expertustqui tibi pronunciaui bona: K in poteftate conftitutus;non obliuifcaris in quibus nos derelinquis,Nihil enim peccantes ad uïz cula uenimus:jfed pro caufa ueritatis amp;nbsp;caftitatisiea quæ reorum funt fuftinere damnati fumus: quando nee in propria delatione eum qui nobis hæc intulit iniuriarn fuftinere uoluimus.Et pp cerne quidem ut affolet audiente huiufmodi expofitionem fomni gaudium crat icxpedabarcg Iterpretationis finem.Seruus autem quidam fupra piftores conftitutus:cum pincerna uindus in carcerexum talem iofeph protuliffet de illius uifione fentcntiam:in fpe bona conftitutus : cum amp;nbsp;ipfe fomnium uidiffet:petit iofeph;ut amp;nbsp;illi quæ præterita node uiderat:quid uellent fignifiz care depromeret.Erat enim inquit huiufmoduCaniftra tria fuper caput meu ferre me uiduduo quidem panibus plena:tertiu obfonio î uariiftg cibisÄqualia folent regibus miniftrari:fuperuo lantes autem alites:omnia confumpfiffe » Et ille quidem credebat fibi fimilem expofitionem futuram : quam pincerne dixerat » Iofeph autem concipiens animo fomnium ; dixit ad eum; uelle quidem fe interpretem ei fore bonorum : amp;nbsp;non talium : qualfum uifio deroonftraret ; duas inquit,eiuitæ fupereffe dies ;hoc dicens caniftra fignificare:tcrtia uerq eum crucifigédum; ciburacg uolatilium effe futurum : nihiltg fore : quod ei auxilium poffet ferre . Hæc ergo fimiz lern terminun in ambobus ut iofeph dixerat fufceperunt ,Prxdido naneg die cum natalis effet biii

-ocr page 36-

régis ; non Geut rex agens i pidorem quidem cfücifixit : pincernam uero uinculis abfolucns ; in propriu miniftcriu reuocauitJofeph ucro cum duobus annis uinculorum mala fudincrenni^ chilt^ a pincerna pra^didorum memoraretur:deus cripere eum uolens e carcere : huiufmodici macninatus cd libertärem,Rex pharo una node uifiones foraniorura duas uidens : amp;nbsp;cum bis utriufep expofitionem ; interprætationem quidem oblitus uifiones recoluit ; afflidufep in bis quæ uiderat ; nempe cum ei triftia uiderentur : die fado conuocanit iâpientes cgyptiorum:uogt; lens agnofcere fomniorum difcretionem ♦ Hefitantibus autemillis rex potius turbabatur. Pin^ cerna uero régis uidente confufionem: memoria reddira cd iofepbieiufq? circa fomnia fapien^ næ:amp;: accedens ad regem : mdicauit ei de iofeph : amp;nbsp;uifionem quam ipfc uidiffet in carcere : pa* riter amp;nbsp;euentum : amp;nbsp;quia ipfc dixerit crucifigendum ea die piftorem : amp;nbsp;fibi omnia fecundum interprætationem fomnii euenide prædicenteioieph:uidum^ eum afferens a putiphare prin cipe cocorum ut feruum : cum diccret femctipfum non humilis bæbreorum elle generis î nee gloriæ patris.Hunc inquireuocans ; nee propter modernara culpam eum calumnians ; qua: tu/ is fomnns indicanrur agnofces.Iubente rege ioiêph ad fuum uulrum adduci : obediunt famuli diligenria ei præcepto régis adhibita , Rex ucro eius dextram apprehendens : o iuuenis inquit: tu mihi nunc optiraus : amp;nbsp;prudentia digniffimus tedimonio mei famuli nunciatus es. His ergo bonis quibus ide participatus ed ; etiam fac me eße confortem : pandens quæcuncp mihi fom* niorum prenunciant uifiones. Nolo autem te ullo terrore condndum : blandiri fermone fal Jaci;amp; deledationem facere: fi reuera fit tride quod uidi , Putabam circa fluuium ambulans ui* dere me boues pinguiffimas : fimul amp;nbsp;magnitudine præcipuas numero fcptem gradientcs de pafcuis ad paludem ; alias uero tantas numero perfpexi maximas de palude concurrere ualde tenuiffîmasô« :ad uidendum deformes.Quæ dum deuoradènr pingues amp;nbsp;magnas : nihil adiute funt : crudcli fame detente,Et pod hanc uifionem de fomnis furges: amp;nbsp;turbatus quid eßcthsc uifîo apud me confiderans ; rurfus in foporcm folutus fum:ó: uidi fecundum fomnium mulro mirabilius priori : quæ etiam me terrentpotius atc^ côrurbant,Spicas vii.uidl ex una radiée na tas capite grauatas amp;nbsp;reclinaras a fruduÄ aptas ad meflem amp;nbsp;ad hæc alias fcptem fpicas inanes: amp;nbsp;infirmas nimia ficcitate .Qua: conueramp;:ut confumerent amp;nbsp;comederenr fpicas fpeciofas:du* porem mihi fecerunt, Iofeph autem refpondensair.Vifio quidem ida rex licet duabus formis apparoir unum terminum ramen eundemcp fïgnificat futurorü,Quod enim boues uididi ani* mal in aratri labore fortidimum a peioribus deuorarasiö ^ fpicas a minonbus fuide eófumptas: famam amp;nbsp;deriliratem egypto toridem annis prenûciatæ quibus fcilicet primo remporibus fee* licitatem ferétibus quorum ubertas toridem poderiorum annorum derilitate cofumitur. Éfit ergo rerum difficultas ncceffanum: qua: inemendabilis uehementer exidat,Signum autem hoc ed:quomodo exhaude boues meliores confumpferunt: faciariq; minime ualuerunt. Deus tanic non ut tridificet: furura prædicit hominibus:ftd ut praefcientibus leuiora faciar expérimenta prænunciatarum rerum , Tu liquidem congregans bona tempore primo furura faciasiut cala* mitatem uenturam ; egyptiorum terra non Icntiat . Mirante itaœ rege prudenriam fapientiâ^ iofeph: amp;nbsp;confulente quemadmodum uberratis tempora difpenfarcntur : ut poderior dcnliras leuior eße uidcretur huiufmodi confilium dédit : ut frugu pardtas haberetur ; amp;nbsp;non affluen* ter egyptios his uti praitteret: fed quam fufficeret ad pabulu erogaret : quæ uero fugefTentde* rilitatis in tempore feruari: rccondiq; monebat triticum ab agricolis perceptum : ut ad fata tan tummodo minidrarentur expenfa alimentorum, Pharo utrun^ in iofeph miraf:amp; difcrcrio* nem fomnii paritcr amp;nbsp;confilium difpenfationemt^ eius rei ipfi commifit : quatenus ageretea: qua: populo egyptiorum amp;nbsp;regi fciret utilia : inuentorem fcilicet huiufmodi : uitæ eriam difpc* fatorem optimum ede confidens. Ille uero potedate fibi a regecollata : ita ut eius frucretur fi* gnaculo : Öi purpura uedirctur : per uniuerfam terram dudus : in curru uehebamr:frumétu(^ agricolis fufficiens ad fernen ; amp;nbsp;pabulum fîngulis metiens ; nulli fignifïcabat caufam : pro qua talia peragcbat. Triginta liquidem ætatis iam annos rranfierat : amp;nbsp;omni honore fruebatur fibimet a rege collato i qucm appellauir plbnpthon panicosïuidens eiusintelledum inopina* bilem,Signifïcat autem hoc nomen inuentorem abfcondirorum, Duxit autem uxorem ual* de dignilTimam : hliam petefres : qui unus fuir heliopolitanorum laccrdos : adhuc uirgincm: noraine afcneth : coopérante fibimet rege. Ex hac fuerunt ei filii duo ; ârcîderilitatis tempus ; manalles quidem fenior tquod nomé fïgnificat obliuionem eo q gt;per fœlidtatem ohliuio ei in* fœlicitatis accelTerit : iunior uero effraim:quod rediturionem fignificat i coqjcfict redditus libertati maiori, In egypto liquidem fccudiim fomniorum expofitionem iofeph fcptem annis beatidime tranfeunte ; fames annum iam tangebat odauum : amp;nbsp;ex eo ^ non præfenfidènt

-ocr page 37-

cafurum fuper fe malum laborantes in co crudelitcr omnes ad régis ianuas cönfluebant. Ille uero iofeph uocabat ; qui eis frumentum uendidit: fadus multitudinis fine dubitatione falua^ tonóimercedem omnium nó comprouincialibus tantummodo faciens:fed etiam paratusucn^ dere peregrinisîomneCtç homines fecundum cognariones fuas : folatium merebantur » lolep fœlieitate eins urenres. His ita geftis dum chananea fame crudeliter uexaretur omnem denies terram hæc pedis inuaferat : miht etiam lacob filios uniuerfos in egyptum comparaturos fru^ mentum : eonfidens licere tritici cororaertium fieri peregrinis : beniamin tatummodo rctinés qui ei ex rachel fuerat generatustamp;erat iofeph confanguineus»Illi in egyptum uenientes ad-ierunt iofeph ifrumentum emcre fupplicantes » Nihil enim erat : quodnon illius confdio ge^ leretur ; nam rainiftratio regia tune utilis erat hominibus ïquando iofeph exhiberetur honor. Qui dum cognouiffet fratres nihil de ft cogitantes : eo q? adolefcens quidem ab eis abfcefleritï ad hanc uero ætatem ita peruenerattut figura etiam eis ignotus ede uideref: cu magnitudine quoep dignitaris eis neep fufpedio proueniret ttemptabateos ut dicerént : quam haberent de rebus omnibus uoluntatem, Quibus frumenta quidem non uenundabatexploratores uero return principis effe dicebat : amp;nbsp;ex multis quidem locis eos efie congregatos : excufationis uero caufa fe cognatosafferere : impoffibilc dices elfe uiro idiote tales filios : amp;nbsp;forma ita clariffimos enutrite xd regibus tot filiorum copia effet ualde difficilis: ut per hæc etiâ de pâtre quæ proue/ niffent lateter agnofeeret : fimiliter amp;nbsp;ut de fratre fuo beniamin audiret » Metuebat enî ne for/ fitan Kin illum ucin fe peccauerunt j aliquid deliquilTent , Uli nanep erant in tumultu panter amp;nbsp;timoré maximo confticuti: periculum putantes fibimet immineremihilrp de fratre méte fua percipientes ; 6i aftantes reddebant de fingulis rationem : tuben ita concionante primitus : qui eorum fenior cxiftebat.Nos inquit non pro lefione uenimus hue : neep régis negotiis alqua ma la faduri : fed egentes falute amp;nbsp;negocio amp;nbsp;malorum refugio : quæ noftram regionem obtinere nofcuntur ; ueftram utiqjfcientes clementiam : quos nÓ folum fubuenire ciuibus propriis: fed etiam peregrinis mercimoniumaudiuimus propofuifle frumenti : ut omnibus indigentibus fa/ lutem maximam præffaretis » Quia uero furnus fratres : K communis nobis eft fanguis •.dara quidem hoc facit etiam familiaritas formas non ualde mutatæ »Pater autem eft nobis iacob uit hæbreus ; cuius exiftimus filii duodecim ; ex mulieribus quattuonquibus omnibus Uiuenti/ bus fœlices eramus uno uero fratre noftro moriente iofephires noftræ ad peiora conuerfæ fût. Nam amp;nbsp;pater immenfum in eo trahit luâum : K nos ex calamitate defundi : Ôi erumna fenis affligimur,Venimusigitur pro compararione frumenti: curamep patris amp;noftrorum proup dentiam beniamin iuniorem fratrem rcliquimus. Poteris aurem mittendo ad noftram domum agnofcere fi quicquam dicimus méticntes» Et rubcn quidem huiufmodi uerbis tentabat per/ fuadere iofeph ut de eis meliora decerneret. Ille uero iacob cognfcens uiuere:fratremcp benia/ min minime deperiffe: tune equidem in carcerem eos quafi de uacantia alias die uacanti difcu/ tiendos iniecit. Tertia die deducens eos : quomodo inquit afléretis neep pro malignitate reru pricipis hue ueniue Si eé fratres : Si unius pris filios de quo dicitis ; hæc ita effe mihi manifefta/ bitis :fi relinquentes quidem unum ex uobis apud me : nihil iniuriabilc paffurum: portantefep papula genitori ; denuo reuerfi fueritis ad me : fratrem quem reliquiffè uos uobifcum panter adducentes : hoc enira erit fignum ueritatis » Illi in maioribus malis addudiflebant inter alter/ utros : de calamitate iofeph frequenter ingemifcentes: tanquam propter id quod in illû cogita/ uerant deo ulcifcente in eis : talia fuftinerent. Ruben autem nimius erat : Si eos in ciufmodi fermonibus pcnitentiæ ïcrepabat ; ex qua nulla quidé generaretur utilitas de iofeph filios uero quicquid mali fuftinerent pro uindida illius faciente deotfortirer tolerarc pofcebat» Hæc auté dicebant ad inuicem non credenres fuam linguam iofeph intelligere » Omnes autem ruben in/ crepante : habebat deiedio : Si penitentia return geftarura : cum ipfi non cogitafient ülo tem/ pore : pro quibus eum tune punirentfiudicabant deum effe iuftiffïmum. Videns autem eos io/ feph fic eftuantes per compaffioné ceffit in lachrymas: nolenftp fratribus apparere difceffït» Et poftq reliquit eos iterum uenit ad eos.Et retinens obfidem fime5:pro reuerfione fratrum: illos fumentes mercimonium tritici : abire præccpit ; iubens miniftro : ut pecuniam quam pro em/ ptione frumenti detulerant : oneribus eorum latenter immittens dimitteret eos : illam pecunia pariter portaturos. Et ille quidem imperata perfecit, lacob autem filii uenientes in chananea: nunciauerunt patri quæ eis in egypto contigerant : Si quia quafi exploratores régis illuc uenif fent funt crediti : dteentibufep fe fratres effe;undecimum apud pattern domi reliquiffe : crédita eis non fit : Si quomodo fimeon reliquerunt apudprincipem miliciæ donee bemamm iret : Si fidc de his quæ a fe apudeu didafuerant perficeret : rogabantcp patré nihil mctuenté: ut cum

-ocr page 38-

cis iuucnculum deflinarcr. Iacob ucro nihil omnino placebat ex bis gust a filiis fuis gcfh runt: amp;nbsp;dum de fimeon detentione grauiter ferret: ftultiflimumiudicabat : bcniamin quoq: his ma* lis adiiceret, Et ille quidem ncq; ruben fermonibus fupplicantis flexus eft : fuos filios traden* tis : ut fi quid bcniamin in innere pateretur : cos occideret auus» lllos hefitantes in his malisï potius conturbabat argentum : quod in faccis miflum latenter inuenerât ♦ Tritico uero quod delatum fuerat iam déficiente : fame magis inualefcente t coadhis neceffîtate iacob: bcniamin delibcrauit cum fratribus deftinare, Non enim poterant in egyptu ucnire : nifi cum.fua pro* miiïione pergerent, Cunque famem quottidie augeri confpiceret : filiis fupplicantibus: quod aliud de præfenti faceret non habebat, ludasautem cum effet amp;nbsp;in aliis uit audax : amp;nbsp;in nis apud cum fiducialirer ufus eft ; dicens : non cum debere de fratre metuere : neg? aliquid ad* uerfum fufpedionem confpiccre : quomodo nihil circa eura agendum foret : ubi deus adeffet: amp;qui3 ei quicquid immineretetiam apud cum manenti omnino contingeret : cos autem fic palam in perditione pueri adiicere non debere : nee alimentum ex ubertate pharonis permit fum Îpropter puerum irrationabiliter auferendum : cogitandum uero de falute fimeon : ne du parccretur profedui beniaminnile perimcretur t deo aurem effe credcndum de illo. Quo ex* hortante atep dicente ; aut faluum re uocare filium : aut fe cum co remanfurum atœ uidurumt credens ei iacob : rradidic bcniamin : amp;nbsp;duplex tritici prccium ; fimul K quacapud chananeos nafcuntur : unguenta ballami : amp;nbsp;ftaden : amp;nbsp;therebintum : amp;nbsp;mel : munera iofcph direxir effe portanda. Multæ uero a patre in egreffione filiorum effunduntur lachrymac: pariter amp;nbsp;ab iHi?» Ille nanep fi filios faluos deitinere fuo redperet cogitabat illi uero fi fratrem incolumcm reppe* rirent : nihil® pro eorum trifticia mali perpeffum ; quotidieep eis mcror ingerebatur * Et fe* nior quidem teffus tolerabat : illi uero’ibant in cgyptum :fpc meliori tridia rebus curaturi prse* fentibus.Cum uero egyptum perueniflènt : fuccefferunt alias fecefferunt quidem apud iofcph* Timor autem eos non fortuitus perturbabat : ne propter tritici prccium crimini fubiaccrent : uelut Ódipfi furtum fub calliditate egiffent : amp;nbsp;apud præpofîtum iofcph multis fatiffadionibus utebantur : domi in fuis faccis dicentes fe inueniffe pecuniam :eamlt;p nunc reportaffe . Hin iraçp rerpondente î amp;nbsp;fê iam quid dicerent ïgnorare : releuati funt a timoré : foluenfq? repente fimeon : cum fratribuseffe pcrmifit. Vcnienteautem iofcph a minidcrio régis : ei munera p* fercbant amp;nbsp;fcifdtanti de patre : dicebant : g gt;nbsp;eum incolumcm reliquiffent « 111e quoep cogno* feens fupereffè bcniamin : fi is effetiunior frater interrogabat quem utiep in præfenti cerneret. Quibus refpondentibus eum effe : ait deum fempcr omnium ei effe fuffragatorem, Ipfe uero paffione motus ad lachrymas difccdebatmolens femetipfum fratribus demondrari : fumptofep eos ad cibos fedt difcumbere : ficut erant foliti apud pattern . Qui dum area cundos recum* bentes benignus exideret : bcniamin partibus duplicibushonorabat, Dura uero pod eoenaw fuiiTcnt in foporem conuerfi : iuffit præpofito ut eis triticura menfuratura traderet : precifep rurfum in eorum faccis abfcondcretmonere uero. Bcniamin etiara poculum argentum quo bibcre congaudebat immitteret. Hæc ita^ fadebat : experimenrum fratrum fumere uolens: utrum auxilium aliquando ferrent bcniamin pro furto detento : amp;nbsp;patienti pcriculum an certc relinqucntes eumttanquaraipfi nihil gerentes mali : ad paterna limina rcmearent. Cum wc* ro famulus mandata fedffct : die fado : iacob filii nihilhorum fdentes difcedebant : rccipien* tes etiara fimeon tamp;duplid gaudio congaudentes ; tam propter eum : quam etiara bcniamin reuocantes ; ficut promiferant patri. C^i dum abirent : infequebantur eos équités : ducentes famulum: a quo in facco bcniamin poculum uidebatur immiffum;amp; inopinabili equedrum inuafione turbatos ; caufamque Icifdtantes ; pro qua fic uemffent ; illi maliuolos eos appel labant qui dura honore amp;nbsp;munenbus poriti a domino fuofuident : neque muncrum : neep hofcitalitatis . Iofcph memoriam retinentes î præfumpfêrint in eum in iqua committere amp;nbsp;Icyphum quo ille in conuiuio bibere congauderet aufercntes : iniuda lucra fecum porta* rent : amidriamque iofcph : fuumque pcriculum fi inuenirentur in fraude fecundo loco po* nentes : minabanturque eis fupplidum effe uenturum : quia nee deum latucrint : nee cum furto fugientes euafcrint : licet miniderii famulum latuiffent . Cognofcetis igitur dicebat: quid ignorantes de poculo paffi fuerimus : fcituri ramen repente uos effe puniendos. Hæc* amp;nbsp;his maiora in eo dicens famulus incrêpabat.Illiucro nefciétes fadu cius uerba irridebatdeup 1atetyuerbopi illius famuli mirabââquod ralé caufâ prefumeret uiris ïferretaui dupeiu infuis faccis métu ncqqua retinuiffent:fed qdgedu fuerat nullo fciéte reuocafiet:muïto potius ab hu* rus maleficii uolutate difcedcrct;Slt; gareipferurationé negatióe iudicabat eéfidelioré:reqrere fa

-ocr page 39-

tnulutn impcrabant; Kfl quifquärapuiffet: cum reperiretur omnes efle punicndos. Nihil eni fibi confcii:fiduciam habebat; ut putabant omni periculo carituram .Uli uero inquifitionc fieri exigcbant;uniurq; fore fuppliciutqui in furto fuiffet inuentus. Et dum quererent oméfqi iâ cæ--teros pertranfiffent: fecundummodum inquifitionis beniamin nouiffîme peruenerût;nô ignoz rantes:quÔ in illius faculo poculum abfeondiffenttfed fubtileminquifitionem fe facere fimulan testaliiqj de fuo timoré liberatimidebantur effe foUiciti de beniamintconfidebant tamentqa nee in illo poflènt maleficium inueniretincrepabant® eos qui fuerant perfecuti: uelut cis multum proceffuris impedimentum itineris attuliffent. Cum uero fcrutantes onus;de faculo beniamin inuentumpoculum protuliffentün ludtum Kgemitum omes repente conuerfi iunt: amp;nbsp;indumé ta rumpenres;flebant fratremfuum pro furti criminepuniendum: feq; mentitos patri de falure beniamin.Crefeebat autem eis hoc malum; eo q?iam fe credentes trirtitiam deuitaffe ; rurfus in fratris fui malis inciderentiK paternæ fuper illos triftitiæ caufam fe fore dicentes: qui uirn patri feciiTentiut eum cum eis una dirigeret. Equités ergo fumentes beniamin;ad iofeph adduxerut; fratrefe^ pariter fequebantur.lpfe dum cerneret illumin cuftodia pofitumbllud autem luduofo feemate laceratos:quod ait:o maligni aut de mea dementia: aut de prouidentia dei cogitantes: talia in peregrinum amp;nbsp;benefadorem facere præfnmpfiftis. Ulis autem in fupplicium fe tradentigt;-bus pro falute beniamin;8C rurfus recordantibus dicentibufquetbeatiorem effe iofcph;qui fi qui dem mortuus effet; Ôia uitæ tridicia liber exideretifî uero uiueret:certu:quia pro illo Riper eos deus uindidam inferretrafferentibus fe effe amaritudinem patris;quia trifticiæ qua pro illo ha^ beret hadenus:etiam de beniamin ipfi ei rurfus adiicerenr.ruben eos etiam uehementer mere? pante.lofeph ergo dicente;illos quidem a fe abfolui;a quibus in nullo fuerat lefus;folamop ci fuf-ficere poenam fratrismeq; iuftum effe illum propter cos dimitti qui in nullo deliquerantmcm il^ los cum fure puniendos;fed etiam abeutibus pracbere fe fecuritatem:omnes quidem tenuit uU/ por:6i dolore huiufmodi paffionis obmutuerunt.ludas autem qui etia patri perfuaferattut ado-» lefcentulum dirigerct:^ in aliis erat uir efficax.pro fratris falute fe decreuit opponcre.Licct cru.-delia inquit opera commiferimus in te:6; fupplicio dignanuftumev fit omnes nos fubiacere tor^ mentodicet non fit iniqtas omnium fed unius iunioris:tamen defperantibus de eius falute:fpes relida eft nobis de tua benignitate amp;nbsp;euadendi nobis te pollicenre periculum. Et nunc non ad nos refpiciensmecj malefada conGderans:fed ad tuam naturam conuerfus: uirtutem propicius exerce non iramtqua alii cum in fortitudine pari fintmon in maximis fulummodoffed etiam in fortuitis fumentes utuntur.Tuefto magnanimis: neep uincaris ab ira;ut eos perimas;qui neque fuam potuerint tueri falutem: fed a te fumere earn popofcerunt. Non enim modo earn primi^ tus nobis donas ; fed dum frumentorum ueniffemus ad emptionem: uelociter amp;nbsp;opulentiam donafti ciborum:8i noftris familiaribus uberrime deferenda præbmftitquæ periculum fuftinc/ tes a peftc famis eripuerunt. Ne defpicias perçûtes egcftate return neceffariarum nee punias qui uidentur deliquifleiK circa beneficium quod a te nobis fplendidiffime collatum eftiinuidiæ ca/ bmitate damnati funt.Permaneat tua gratia;alio modo tâtum data.Saluabis enimiquos ob hoc etiam nutriftitanimaftp quas fame laborare no paffus esta morte tuis muneribus liberabis: qua^ tenus hoc ira mirabile fit amp;nbsp;magnmut 8i animas nobis donestpræbeafep unde poffint indigenti-bus permanere. Reor enim deum caufam banc pracparaffe: uirtutem tuam circa nos uolentem cundis oftendetet nofi^in hac erumna coftituiffe: ut iniquitatibus in te peccantium uidearis ignofcere: amp;nbsp;non folis ob aliam caufam indigentibus tus dementia: amminicula condonares; quaquam Sihoc magnum eft: fi bene fiatinopibus: principale tarnen exiftet: faluare quéquam eos:qui pro delido commiffo in fe poenas debeant exoluerc. Nam fi paruas lefiones dimittere delinquentibus laudem attulit multis:iracondiam cohibere in his;pro quibus uita peccantium fit obnoxia:diuinæ cognofciturec naturae. Et ego quidem nifi fcirem pattern quemadmodum in amiffione filiorum affligiturtpropter iofeph mortem:nequaquam quatum ad nos attinet fa/ lutis uerba proferem nifi forfan tuismoribushoc donaffem: quorum eft proprium etiam hos faluare: qui tribulantur in huius morte: fed etiam præberemus nos paffuros quxeunq, udles. Nunc autem non noftri miferantes licet iuuenes fimus:8Cnondum fruentes uitæ bonis mori^ amur: fed de patre ea cogitantestK fenedutis illius miferantesthas tibi preces offerimustK com^ mendamus animas noftras:quas tibi malignitas noftra tradidit ad fupplicia perfercnda. Nam non ille malignus eft ; nec^ tales nos futuros genuitt fed cum fit benignus:8i ut cxperiatur talt;« lia non fit iuftumetiam nunc nobis fufpedus affligitur.Cum autem audierit pcrditos : etiam caufam mortis amariffime fuftinebit : amp;nbsp;ob hoc multo citius uitam fuam derelinquet ; ira ut eura conuerlationis noftrae turpitudo corrumpat î peffimumque faciat de prxfenti luce

-ocr page 40-

difccfTumiSi dum ad alios Ruderet noRra bona plantarc:utnoRriadus neep fenriantur cfficict* In hac ergo ratione cSflitutus licet te noflra mala cômoueantîtuâ iuRitiâ dona patri:ut proprer illius miicricordia maiora poffis qua cogeris facerc pro noRra malicia: ne fenedus eius in defo/ larione c5fiRat:aur noflra pditcne dcficiat Vcrere patru nomia hoc eis côdonâs munns.ln hoc iracg amp;nbsp;tuu honorabis gcnicorc;nbiq; præflabis;cû iam hac appcilatione potiaris:amp; î ca fine paP fione feruaberis a deo patre cundo^nn qua per coionem huius nominis pie agere coprobaue/ ris:noflri patris habcdo mifericordiâme fraudatus filiis aliquid patiatur.Tua fünf ergo qux no^ bis praebuit deus:habens uricp poteflate amp;nbsp;auferre amp;nbsp;daretnihilq? ab eius gratia differes.Nam du quillbet î urruq; habucrit poteflate; optimu efl;ur hac in bonis utatur:amp; poreflaté quae in malo eft tanqua fi no fit obliuifcatur;quafi hoc fold conceffum fit ut de falute fit cogitandd. Tu uero ocs nos faluabis ignofcendo fratri:in quibus infeliciter Egit:necp eni uira nobis efl hoc punito: quo defundo;ad patrern non licet remeare,Supplicamus igitur domine;ut fi decrcueris fratrem noflrd occidi: cd eo nos panrer punias: rang delidi participes. Non eni patimur nofipfos quafi proprer mortui rribulationé afticereifcd rang fimiles eius maliciae exiftetes ita debemus inters mi,Et quonia ut iuuenis deliquitôi no prudetia roborarus;0dhumand erat talibus uenia tribui: hoc tibi reliquoÄ ulterius uerba ,pfcrre ceffaboÄ liquidé nos côdénareuolueris: ea quae diäa no funt no uidebdtur nos ad triflitiâ deduccreifi uero abfoluerisilla etiâ in tuæ benignitatis c5 fcientia reuolués;nô foldmodo nos {âluabis:lèd etiâ uitâ redonabis: per qd potius iuflior appa^ reas:quâdo plus a nobifipfis ,pbaris de noflra falute foIlicitus.Siadt cafligare culpam maius : me magis pro illo cafligâs;hunc patri remitrc;fi uero aliqué tibi retinendd iudicas ferud:ego utilira tibus tuis potior ero miniflenquâtoaptior ad utralcç paflîones ficut uidcs cxiflo, ludas ira^oîa fuftinere pro fratris falute libérer habés;^flrauit femetipfum ante pedes iofeph:fi quo eius iram fledere poruiflèt.Proflrati funt etiâ Fratres uniuerfi fientes femetiplbs pro anima beniamin tra^ dentes neci.Iolcph adtanimi fui palUonibusuidtusÄ nequag ualés ire tolerate Figmentd; iuffit guidé abire præîêntestut fratribus fc tanrdmo demoflraret.Difcedentibus igif oibusifemetipm fratribus indicauit dices,Virtuté guide uefträ arq; fauoré circa fratrem ucflrd collaudo;amp; meli ores g fperabam ex his quae i me cogitaflis iuenio.Hsec adt oia feci expeririuolcs amoré ueftrs fra terniratis.Naturaliter adt ncq; circa me malignos uos arbitror cxtitine;fcd dci uolunrate ft^ dum;quo bono^ etiâ ndc adoprio alias adeptio:amp; ifuturo fi ^picius deus nobis fuerit; côferé^ da fit.Patris ergo falutéinopinatâ cognolcés;ralefq? uos circa fratré inuenics;ncq; illo^ quae in me comififfe putaminiulrerius recordabor. CelTabo adtamp; ab odio malignitatis qd fuper his ha bebarn: amp;nbsp;tang fuerint uoldrate dei cópleta:amp; in rebus pfêntibus uos mihi eritis occafio gratia me hfe ^fiteonuolg; ipfos uolo illo^ etiâ obliuioné fumétes deledari magis in illo: qd tde ico^ fiderate feciftisidd ad huius termini qlitaté caula peruencrit: quâ côfufione grauiter ferre ppter hæc quæ puramini deliquiflê.Non ergo uideaf uos córriftare;g,aduerfum me malignâ^tuliftis fenrentiâ:nec penitentiâ eius uos afficiar;quâdo ipleri nopotuerdt quae fucrât cogitata.Exultât tes ergo in his quae a deo fada funt:ire hæc ndciantes patri:nec etiâ pro ueflra cofumptus follici tudine:fplédoré meæ fœheitatis obfcuret:Gantcquâ ad med ueniens uultd: praefentidg? reruni potitus;hac luce priuef.Ipfum ergolueflralqp c0iuges;Iiberofq; amp;nbsp;eddä cognationé fumétcs.'huc migrace.Non eni ablêntes bono^ meoiji oportet mihi chanflimoseéfinlup amp;nbsp;fame ânis adhuc qumqî méfura.Hæc cd dixilTet iofcph amplexus eft fratres.llli uero i lachrymis amp;nbsp;triftma eófti-* tun;(up hoc qd cogitauerant cotra illd;potius eis uidebaf eé fupplicid bona uolunras fratris. Et tunc guide étant in epulis,Kev adt audits uenifle ad iofeph frarresiletatus eft eximie: amp;nbsp;tanquâ in Aprils bonis affedus pbenda eis uehicula tritico plena:aurdq5fimulamp; argentd portandd pa-* tri decreuit:fuméref(pdona régis illi:6dâpliora fratrisialia gdé patri feréda; alia uero fibi finguR döata gaudebät:maioribuf(ßmderibus dôato beniamin exultâtes abibant,

fJCap,IIII.

gt;1Vm ergo reuertétibus filiisJacob de iofeph agnouiffenquia no fold euafiflet morte H pro qua degebat in ludu:fed etiâ uiueret dare fœlicirate: Si cd rege totâ cgyptu fun U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;putdencia gubemarcnnih il quidé ho^ quæ eindciata fuerât icredibilc iudicabat:co

giras de maxis opibus dciÄ ipfius eg rarelicet multo tepore afflidione defeciffet: répété tarne ^fedus é ad iofeph,Et cd ueniffet ad iuramenti putedfiàcrifcâs ibi deoimetuenfqp ne proprer foeüciratem egypti fiiiis amantibus habitationem prouinciæ:ncquaquam ad chan^ neam fobotescoi^ reuera teneret earn ficut deus promiferat: aut ne pratter dei uoluntatcm in cgyprum eorumaduentus oriretunfornaidansquotj ne prius a uia rccederetiquâ iofeph facieru perueniret dum has habcret cogitationes in foporem refolutus eft;aftititque ei deus: fecundo

-ocr page 41-

nomine uocans refpödenti quis eiret:ait.Non eft iuftum te ignorare deum;c[ui femper prxGdio mis maioribus fuit:amp; poft cos etiam tibi.Nam cu te amp;nbsp;pater primatu priuaflet: hue tibi ego re-gt; ftitui;6dmeo fauore in mefopotamiam miffus folus;amp; bonas nuptias adeptus cs;amp; flliop^multi tudine pecuniarily plenus ad propria remeafti;pertnanfity tibi omne genus ^uidentia mea fa^ lubreiK iofeph film que te perdidiffe putabastad maiorena bonoß^ adoptioné eulmey pcrduxi: amp;nbsp;egypto dominu ut paululum uideatur a rege differre conftitui. Aflum uero nue dux tibi futu rus in hac uiamitay tuarn in manibus iofeph finiendam cc nuciaturusdonguy feculum tua folt; bolem in principatu amp;nbsp;gloria fore praenuncians: eamy in terra qua promift côftituendâ. In hac igitur uifione confidésî^nior in egypm cum filiis amp;nbsp;eo^ oibus properabat. Erant ergo omnes feptuaginta.Nomina uero eoji fignificare mihi non uideturÄ præcipueppter difficulraté eoge* Atramen attendens eos qui no arbitrantur nos de mefopotamia elle; fed ex egypto: neceffarium iudicaui nomind quoy ferre memoria.Iacob quidé filii erat duodecim:quo^ iofeph iam prins abierat.Eos uero qui poft eü profedifunt:eoruy fobolem demonftrabo. Ruben itay fuerunt quartuor fihi:cnoch:phalech:elrom;charmi,Simeon aut fex habuitnamud: iamimaorhaachim: falierifeul: Leui filii tres fuerut gerfon:gaath:merari,ludeaüt fïlii fuerunt tres: fylon phares: za/ re.Duo uero nati de phares:efrom:ói amor.lfacharquattuor habuir.Tholas: Furasdobdèmroni Tres uero zabulon habuit fïlios:farat:ilon:iachili.Hoc ergo genus de lya defcendit cd qua afccgt; dcrat ctiam filia eius Dina,Sunt ergo ifti omnes trigintatres, Rachel filii fuerunt duo: quorum iofeph quidem fuerunt filii:manafles:ói effraim. Beniamin autcm dteem bela:Bechor: Afoelus: iera:Naaraa:Yfar:Mobim:Ophim:Areth:ros,lfti decern fuperioribus additiifiunt numero qua-« dragintafeptem:8lt; legitimum quidem iacob genus hoc fuit,De Bala uero famula Rachel: tuez rut Dan: amp;nbsp;Neptalim:quem fequebantur filii quattuor;Enol:gunis:Saris:KSylim.Dan autem habuit unigenitumhuius. His itay additis fuper illos quos diximustquinquagintaquattuor ad* implef numerus,Gad autem K afer nati funt de2elpha:quæ fuit famula lyæ:fuerûtque filii gad ftptern: Gophoron iaphim: Vnin:Zabron;aurim:rothin;ariel. Aferautem fuit filia Sara amp;nbsp;ma* fculi numero fex:quorum nomina funt:iomnis:ifus:jofc:ubbarcs:Aber:amp; melchel, Ifti cum fint fedecimtadiedis eis predidis quinquagintaquattuor memorarus numerus completunrepu ato cum eis iacob. Cognofcens autem iofeph aduenire patremmam iudas præcedens: eius nunciaue rat aduentum ; occurfurus egreffus eftieiy in ciuitate quæheroum uocatur apparuit, 111e ex in,* oppinata magnay leticia pene ufy ad defeâu mortis peruenit: fed cum recreauit iofeph : licet nee ipfe retinere alias retineri potuerit: ut propter nimiam leticiam talia minime fuftmerctmon tarnen qua pater paffione deuidus eft, Deinceps ilium quidem cum quiete uenire iubens;ipfe quiny fratrum fecum fuorum fumens:pergebat ad regemtdidurus ei adueniffe genitorem fuu iacob.llle letus hoc audiuit:iuffity iofeph;ut diceret eisiquam uitam habere deledarétur:ut eos dcgere ita decerneret,llle uero optimos eos effe paftores refpondit: nihilque aliud praeter hoc folummodo uelletut non feparatim fed ut omnes pariter habitarentiaty prouidentiam faccrét patris:quatenus 6i egyptiis gratus elïct:amp; nihil quodillorum eiTet iftis ïponeretur, Egyptiis ent erat abominabilis conuerfatio paftoralis, Veniente uero iacob ad regem;amp; falutante pariter Ói pro regno eius orante:Pharao fcifcitabatur:quanro tempore iam uixiffet, lllo centum triginta annorura fe effe dicente;longinquitatem uitm iacob rairatus eft, Cum uero dixiffet:quia pauci* ores annos uixerit qua eius maiores;conceffit ei ut cum filiis fuis in heliopolitana urbe conuer* fatef.'jlllic enim pafcuaetiam paftores eius habucrunt. Fames ergo egyptiis augebatur: amp;nbsp;peftis cos potius inopes faciebatteu ney fluuius terra irrigaret:non ei crelcebat ut mos erat:ney plue rat deus: cu utiy per ignorantia futura puideri nequiuerlt,iofeph aut ad pecunias dante frumc* ta.cu cis etia hse deficerét;de fuis opibus amp;nbsp;macipiis triticu cóparabant:amp; quibufcuy effet pars aliqua terræ: hac pro pcio aliméti cedebant,Sic itay rege oium paffionu domino fado: alii alibi migrauerunt:quatenus regiones eop4 fièrent firma poffeffio regi praeter folümodo facerdotum. His eni regio lua feruata ê, No fold ergo 6054 corpora ad feruituté peftis adduxitifedetia métes: ita ut decetero ad turpé egeftaté alimétoji uenire cogerétur.lmminuéte uero fe fame: Ôi fluuio terras inundateiSi frudusabudanter ea feréte:iofeph ad unaquay ueniens ciuitatc:ciuiy multi* tudine cogregatateandé terra qua ipfis cedctibus rex habere poterat:folufy frui: in toto rcdona* bat:^ uelut poffeffióispprie laboré eos amare pofeebattqntâ parte frugû folûmô regi foluturos pro terra qua illis dabat.lllos ergo îopinatæ terræ dominos coftitutos leticia cóprehédit;ób qua rem pcepta quoy funt c0ftituta,Hoc igi€ mo dignitas apud egyptios iofeph potior habebatur: maiory fauor ab eis regi collatus eft;^ ut quintam frugum partem perfoluere deberent, etiam apud reges pofteros lex ifta permanfit.

-ocr page 42-

lt; Cap.V.

Acob aut decimo feptimoq? ano in cgypro cónioratus:8^ languore cófeótus praefcn/ ■ tibus ibi filüs; cd optaffetalüs quidé pofïenionc bonoß^ amp;nbsp;prædixifTet per prophet H tiam quéadmodû ex eoçz generatione habituri effent poderi chananea: quod etiam —jnultis poft téporibus eft effedûxûq: iofeph magnis præconiis prætuliffet: quia ma^ lorum memoria circa fratres nó habuerit:fed benignus porius fiierit in cos: amp;nbsp;donauerit bonis innumeris: quæ nee benefadoribus foleant repenfari: praccepit quoq; filüs fuis ut iofeph natos cffraim amp;nbsp;manaffen in numerum fuum reciperent: diuifuri cum cis chananeam:de quibus poft hæc loquemur:popofcitcp fimul:utei iêpultura fieret in ebron amp;nbsp;mortuus eft cu uixiffet omnes annos.vü.amp;.xl.ümul amp;nbsp;ccntum:in nullo maiorum fuo^cultu diuinae pietatis inferior: rétribua tionemq: ^meruit:quâiuftumerat ira benignum aedperejofeph concedéte fibimetrcge;patris corpus in ebron rcducens:multa largitate fepeliuit.Fratribus autreucrti nolentibus cü eo: cum cos terror haberet:ne illos patre mortuo caftigaret: pp nequitiâ qua ci fccerât:nec ulterius circa cos mitis exiftcret:fatiffecit eis;ut nihil metuerénneq’, taliü habere deberét fufpedioné:mukalt;5 bona quæ feed detulerat donauit nihilq: quod circa cos benigne debuiffet ipendere dercliquit. Mortuus eft aut amp;nbsp;ipfeted uixiffet annos centd amp;,x,uirtute mirabilis: amp;nbsp;oia ratione difponens: poteftateq: fua humiliter a^ens quod utiq! huiufmodi foelidtatis caufa fuit ci apudcgyptios:K aliunde.f,ueniente.amp; talem qualé dudd diximus paffum calunia.Mortui funt etia cius fratres in cgypro foeliciter cóuiucntes:quo^ corpora in ebron poft morté reportâtes pofteri fcpelierunt» Ofta nero iofeph nouiffime quado hæbrei egreffî funt ex egypto in chanancâ reportauerdt: fic , enim eos coniurauerat iofeph. Ho^ igitur unufquifq^qualiter fe habuerit: quibufœ laboribus obtinuerit chananea fignüïcabo:caufamq; narrabo primirus:^ qua cgyptd deferuiffe uidcanC ‘

4 Opitulum.VI.

'7 Gyptiis liquidem delicatis: amp;nbsp;defidiolis Î labore exiftétibus:amp; alüs libidinibus ualde j fubicdisxtia ^pter amoré lucri contigit ut peffime circa haebreos midia coijz foelicit Itatis afficerétur.Vidétes enl ifrahelira^ genus augeri: amp;nbsp;^pter uirturc amp;nbsp;laboris in* | genid diuitia^ affluentia ualde nobilitatosicotra fe cos augeri fufpicabanf : oblinqï\ bonogi ^ter longinquitatem tempord quæ meruerât per iofeph:regno^ rräflato ad aliam do I md:crudeliter opprimentes ifrahclitastftudebar cis uarias iferre milerias.Fluuid naq; eos p niuf | tas deriuationes diuidcrc;muro(q; ciuitatibus edificare Sd foffata drconducere: ut eas inundatei fluuius non ualuiffet: Si piramidas edificare:prxcipicbant ut noftrum hoc modo genus attere^ rent.Omnes artes ergo efficientes;0d in laboribus affuetitgdringentoji anno^ tepus i his mifeei riis extiteruntterat^ hæc inter eos pugna;ut egyptii quidclabonbus uellct ifrahelitas cxpende-'■ rc:illos uero meliores femp eo^ fe pceptionibus cxhibcret. Dum uero in his cent rebus utrilt;$i , caufa pro qua potius ftudcrct in exterminatione generis noftri fempcr egypnis huiufmodi fuit» Quidâ facro^ feribated fint experri de futuris prædicere ueritaté;enuciauit rcgi pariendd quc^ dam illo tépore inter ifrahelitas:qui humiliarct quidé egyptii principatd. Augcret auté fuo ere/ mento ifrahelitas genustuirtuteep tranfcenderet uniuerfos: amp;nbsp;gloria in ppetud rnemorabilem poffideret.Cuius cölilio iuffit ut omne mafculind qd ex ifrahelitis nafcereftiadâtes in fluuio co lùmerét.Cuftodiétcfqj côceptus mulierd hæbreas: Si partus cas obferuare præcipiés egyptias obftetrices,Ab eis eni hoc offîcid iubebat ipenduquas pp cognationé credebat regis nöträfeem dere iuffîoné.Eis adt qui conténerent hoc præccptd:amp; partd cas occulte faluare præfumerenC perimi cd fua generatione pcepit.Hanc ergo illi fuftinebât crudeliter paflîoné:amp; nô tantd dole/ tes ^ filiis pnuarent :autquia dd parères eént ad pditioné filios fibi nafcentid miniftrarénfed eriâex ilia cogiratiôeq eo^deleret genus:quâdo qdc nari eos necabanfâpfi uero paulatî redi/ gebâf ad nihild.Etilli qdéerât î illo malo iacétes:cÔtra dei uero uoldtaté néo poterat pualereK li înderis hoc arribus exerceret,Puer iraq; que pdixerat ille facer fcriba: laterer regia cautela nu/ tritus c:ôi uerax 1 his q’ p cd fed funt ille q prædixit inuétus cft:qd hoc mô geftd eft. Amaranus unus hxbreos nobilis:cü mctueret pro cunda gente;ne defedio i nutrienda iuuentute pueni/ rctÄ grauiter hoc ferret ne eius uxor pareret:ddœ in helîtatione confifteret;ad dei fuppheanü/ nem couerfus eft rogansiut aliqua miferationd haberet:qui in nullo cius religioné præuaricaffe uideréturtdaretq? eis return !ibcrtarcm:pro quibus illo nati affligebantur in tépore.Deusautem mifericordiam eius habens:amp; ad fupplicationem aures inclinans:aftitit ei per fomnium: amp;nbsp;n^q/ quam eum defpcrare de futuris exhortabaf: pietatifq; eos fe dicebathfc memoriâ. Et ppærea rernbunoné elfe præbirurum dudd quidé eos donaffe maioribus:utex paucis magna eoru fieret multitudo.Et abraam quidem fold de mefopotaraia in chananea ueniflé:faddq; locuple/

-ocr page 43-

tem:amp; inter alia dum uxor dus ad genus primitus fuiffet ftcrilis: deinde eius uoluntate ad hoc habilis fada genuiffet filiü:amp; reliquiffet ifmaeli quidé 8i qui ex eo erat arabia regionemxeturs aut filiis tragoditeniyfaac uero chananea.Qui dû meo fortiter pugnaffet auxilio;femp uicit.Ia^ cob etia cotribulibus fuir ignotus: qui deinceps magnitudiné fcchciratis qua uixit: fuis pofteris derehquit.Quo eu feptuagira folümodo i egyptu uenientetultra fexcéta millia iam eftis effeöi. Nuc aut me utilitatis ueftræ ßdtuæ glorié feito puidentiâ côiter habiturù.Is eni puer cuius gegt; ncrationé meruentes egyptiixunda pdere decreuerût:quæ ex ifrahelitico femie generanf:tuus erit;ôddifpdet quidé cos qui eius iteritu intendebât: nutrirufep mirabiliter: hæbreo^ quidé ge^ nus abegyptioßi neceffîtare liberabineritcp eius memoria quatifcûq; téporibus uixerit uniuergt; fa apud hoies;nô folû hæbjcos:fed etiâ alieniginas gentes:me unq; amp;nbsp;alia præbéte ribi;8d his qui de te nafeituri funt,Erit aût ei etiâ frater huiufmôi:qui meû héat facerdotiû: amp;nbsp;ipfe amp;nbsp;qui de eo fuerit cûdo tcpore pereati.Dum ergo hæcuifio illi oftenfa fuiffetifurgés Amaramis indicauit hoc iohuel côiugi fuætmaiorcp timor eis alloquio huiufmôi uiuonis îltabat, Nô eni de filio fo/ lummôeffe uidebaf eis formido:fed etiâ^ magnitudîe futuræ fœlicitatis.His tamé quæ pnun^ ciata fuerant a deo;fidéptus pracbuit mulieris:qui cuftodes latuit p côceptus fui filentiû:ex eo cp nô ueheméter ei dolores îfifterent.Et tribus quidé méfibus apd femetipfos occulte nutrict îfan tem.Deinceps aût metués amaramis ne captus regie iræ fuccûberet:8d ipfe cû puero deperirenSi dei puidentiâ excluderet: deliberauit potius hoc modo pueri côfulere faluti puidentiâcp latédi effe hâc mdicauit.Nan illud erat incertûxû piculû îmineret non folû puero qui occulte nutriegt; barur:fed etiâ nurrictildcûq; iudicauit oium habitua cautclâ:qtcnus î nullo quæ,pniiferat effet mendax.Hæc cogirâtes:uas rotundû ex uimine côplicitû: uelut alueoli magnitudîe praepararût: quod füfficeret ut infans fpaciofe ibi iaccret.Demde uixerût illud bitumîematura eni bituminis eft;ut î uiminalibus uafculis acceffit poffîtaq coerceredllic ergo infante mittctesißd circa fluuiû ponétes:eius faluté deo rcliquerût.Et fluuius quidé eû fufcipiens deportabat: maria uero pueri fo5°’^J’’®^ris iuffionç cuftodiebat:quo illud uafculû deportaref irendens. Tune itaep deus oflé^ ditinô Humana ^nndentiaifed oîa quæcûcp uuk ipfe ficri:effeôfû optimum ptinus adipifci; nec præualere quidé eos qui ^ cautela fua alios condénare nitûtur iteritu mulrocp ftudio hoc Îple^ re conâtur:cû îoppinabiliter illi faluenf:amp; penirus de medio maloti îuenianr piculowereptioné dei folius uolûtate Taie aliqd ergo circa hue infante geftû apta uirtute dei pbatû eft. Thermut igiter erat filia régis: q dum circa litus flumîs luderenportari a fluuio illud uas côlpicimus: 6ce^ pit utad fe ille alueusportaref.Veniétibus aût qui ad hoc fuerät deßinati cû alueo uidcs îfanté ualde gauifa eß;pp magnitudiné Si fpém eius, Tanto ergo ßudio deus circa moyfen ufus efl: ut ab ipfis qui pp natiuitaté eius decreuerüt iterimere genus hæbreo^ialimcto amp;nbsp;cura dignus ha,« berctauffitcp mulieré adduci,Thermut régis filiaiq daret ifanti mamillâ. Quo non accedéte ad illius ubera:fed euitâte:amp; hoc î multis mulieribus faciéte: maria affifrens his q ficbät;non ut qfï uideref ex opibusilèd ïter alias afrare ait. Frußra o rcgina has mulicres adnutrimentü infantis uocastquæ nullâ ad eâ cognationé habét.Si uero quâdâ hæbraica^ mulierû adduci præceperisî puto tâq côtribulæ fus poterit ubcra excipe, Cûcpputaref bene dixiffe: iuffit hâc ire ut aliquâ quæ ladbare eû poffît adduceret,llla uero accepta huiufmôi ptâteireuerfa eß:3gens matri foli co gnitumäfanftp grate quodâmô acceffitad eiusuberaiK fupplicâte regina comiffum é ei cû onv ni diligétia pueri nutrimcntü.Cui fecundü euentû repz noméîpofitû eftæo çp de flumîe fit fah uatus.Aquâ eni egyptii moyfcs uocant : uero faluatus.Côponétcs itaq; hæc ex âbobus: moyfes ei nomé Îpofuerûuid eß.ex aq faluatus.Et erat îdubitâter fecundü dc\ploquiû prudétiæ m^ni tudine amp;nbsp;laboribus lapienrû hæbreo^ nimiû îduflrius.Huic igitur abraâ pf feptimus erat. Erat enî iße filius amaramis:qui fuit de pre caath;qui natus eß de Leui:leuiuero de iacob qui fuit ex Yfaac filio abraâ.Erat aût ei fapiétia nô p ætate côcefra:fed fua méfura multo fupior: amp;nbsp;feniorc huius rei facultaté î îfantia demôRrabatîmaioréiç fpem adio eius iam tûc q uiri pfedi gerebat. Et cû trimus fuiffet effedus deus mirabiliter eiusûaturæ eleuauit fpaciû.Nam quâtû ad fpém nullus erat ira feuerus:ut uidés moyfen:eius pulchritudiné nô amarer:multifcp côtingebat dum eû cernerét p platcâ ferri:ut côuerterenf qdé ad afpedû pueri:amp; eaî qbus uidebâf Rudiù’hfe de fererct;deledati potius eius uiiioe.Erar enî î eo multa îfâtulis gr î:amp; excclléter decétercp circa cû exigés treuebat îfpîçiétes.Hûcergo cû talis eét: thermut fibi filiû adoprauit: dû fobolé légitima nô haberet.Et cû aliquâdo eû portaffet ad patré:oRédit eû qfi de fucceffîôe nô cogitaret:lèd uo lûtate dei ,ppriû filiû nô hret dicebatcp.Nutriui îfanté forma diuinû:amp; prudcntia ualde fortilfi mû:mirabilitcr£^ de flumîs gra côdÔatû:qué meû qdé filiû eé decreui:tuiîpii fucceîforé.Hæc di ccns:pofuit i manibus pris îfanté,lUe uero fumés cûÂ ad pedus applicâs p amoré p filiæ gratia

-ocr page 44-

impofbit ei diadema.Moyfes aut c5uoluens illud ^ecit in terra: quad per infantiâ c5cu!cauitlt;? fuis pedibus:qd régi auguriû ferre uidebatur.Contéplatus aût ille facer fcribat qui cius natiui»' tem praedixeratata futurû ad humiliâdum principatû egyptiapetum fecit ut eu occideret;amp; teP. ribilirer damans ait. Hic eft puer ille o rcx que deus nobis occidcndû oftendit: ut de entero a/ I more careamus.Teftimoniis enirn odendif quia turn îuafurus eft principatû. Ifto nâ^ peréptoî I cgyptiis quidé cius timor tollctur:hæbreis aût fpes côfidentiæ quâ ,pptcr eû habere credûtur su- '• ferctur. Quod cû dixiflet: uix prseualebat eum abiipere thermur: cû etjâ rex fegnior eét ad dus necem;dco huiufmodi^pter ^uidentiâ falutismofaycac faciente.Alebatur iraqj multa follicitu^ dine:8dhæbreis quidé in co erat fpes optima circa cunda:fufpitionis ucro eins crementû qcne^ä rabat cgypriis.Et cû nullus effet certusiut uel fi occideret rex infante amp;nbsp;cognatû^pter adoptiod| nem:aut alioji quilibetiquid amplius ad egypti utilnate ^deffet: quo iam no metueret de pr?*^ fentia futuro^ abftincbant omnes ab eius ncce. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fjCap.VlI.

Oyfes itaej prædido mo natus amp;nbsp;nutritus: amp;nbsp;traficns ad actâtem perfedam:egvptii5 forma fuse uirtutis oftcditÄ ad humiliationé quidé illopij augmétû ueró hsebreo^ factû cft;ut huiufmôi occafio ^uenirec.Ethiopes cû fint ,pximi egyptiis:negocia to eo^ rcgioné portabat:amp; referebant egyptio^.llli irati caftramerati funt: umdics' turi contcprum;præ]ioq; cômiffo deuidiialii ceciderût: alii uero turpiter domi reuertétes cua-dere potuerunt.Secuti aût ethiqpes Ói arbitrantes defeciffe ilIosjpfumptiSe fua oéra egypti pW-' uinciam. obtinere potius exarlerunt: guftanrcG^ eorum bona;ab cis fe non abftincbant. Cült;5 uicinas pres adeuntibus no prsefumerét repugnare;acceflèrütufep ad méphisiói mare nulla duv tate.f. refiftere præualéte.His ergo malis obftridi:ad refpófa amp;nbsp;diuinatióes egyptii funt cóuerfc amp;nbsp;dco eis præbéte côfiliûiutauxiliatore uterenf hæbreoauffit rex filiac ut daret moyfen duced a fe côftituendû. lila facramétis præbitis:utnihil ei fieret maliuradidit moyfen: pro magno 9^^ beneficio iudicas eius auxilmÄ adnihilâs facerdotestqui eû uelut hofté pdixerat occidcndû: 4^ nefcientes op aliquado utile foret eius auxiliû.Moyfes uero a thermut exoratus pariter amp;nbsp;areg^i libenter hoc fufcepit opus. Gaudebat ergo Seri utriufej gentis fcribe: cgyptio^ quidé taqdus uirtute hoftes deuincerétur:amp;moyfen ipo dolo côprimerét:hæbreo^ aût tanq hsec eis occafio foret:egyptios omnino diffugere;quomoyfes eo^ dux effet.llle anteq hoftes cognofcercnt eius inuafionem fumens ducebat exercitum: non per fluuiü iter faciensifed per terra:ubi fapicnn^ quoœ fuæ mirabile fecit indiciû.Nam cû terra ualde fît feua iter agentibus: ,ppter rcptiliû ibuV titudiné:quia illic hæc oia nafeunâita ut cria qusc apud alios nô ftint:fola ilia terra nutriat uù^ tute a r^ malicia: amp;nbsp;afpedu folito differentfa;quo^ funt aliqua etiâ uolatilia:ut cû de terra nO'i cere nequeat:fupuolandonô^uidétes occidât:^ cautela exercitus amp;nbsp;itinere eo^ înoxio:hoc to rabiliter adiucnit.Pledas ex papiro fecit in modûarca^: caftp côplens de hibicibus fecû portai bat.Hoc aût animal ferpctibus inimicû eft:fugiunt enirn cas aduemetesÄ cû fè celare uolueiU: uelut flatu ceruo^ abrepte deuorantur.Hibices ualde funt manfuete:amp; generi tantû fêrpenrino féroces. Et de his quidé prætereo nunc fcnbere:non ignorâtibus græcis quale fît genus hibicis. Dum uero ad terrânutricé beftiapi ueniffent:pereas ut dixi naturam ferpentû expugnabât:eiflt;J uelut aduerfus hoftes utebantur.Hocergo mô iter agens:anteq ethiopes agnofeerét fuperuenir: amp;cû greffus cû eis pugna deuicit: fpccp quâ habebât contra egyptios Ôdeo^ ciuitates abftuliU ibarcp fubuertens omnia:8d terra ethiopû maxima uirtute deuaftabat. Tune pro fœlicitare alias per fœlicitatem:moyfeos cum de labore fuo guftaffent:egyptio^ exercitus rati^ationem niito me fenriebat:tanquâ præter eum feruituté amp;nbsp;nouiffimum fubuerfionis periculu potuiflént egy' ptii fuftinere.Poft hsec aût Îfequétibus egypriis cundos ethiopes i Saba ciuitate regia ethiopis: quâ poftea cambifes mcroinde nominauit:a fororis fuse nomine obfîdebantur. Erat enira inex^ pugnabilis locus ille cum Si Milus circundaret eum amp;nbsp;circuncluderet: Sd alia flumina aftabus Öi aftabufras:fluótus difficiles obnccrent eis:qui illic trâfîre tentarent. Ciuitas eni interior cxiücns habitabatur.utinfula muro circundata uallo fortiffimo: amp;nbsp;contra hoftes quidé,ppofitus habet fluuios.Foflàra uero grandia inter muros amp;nbsp;flumina funtiqtenus iundari nó poffit ciuirasiaquS illic ulolétia deportara: hæcp res ilia flumina tranfeuntibus difficilé faciebant ciuitatis iuafione Cum ergo grauitcr ferret moyfes (ègniciem exercirusiquado hoftis nequaquä uemre praefunre--ret ad manus tune aliqd tale ,pucnit.Tharbis filia régis ethiopû fuit.Quæ dû moyfen circa mu ros excrcitû applicâtêfortitercp uideret pugnâté cius effîcatiâ expientiâqjmirataÄ defpantibus iâ pride egyptiisiliberratis audoré eû extiriflè bonos fuæ euétus fœlicitatis cxiftimans: ctbiopf bus.f.exultâribusû his quæ circa cos gefferâneûq } rûc piculis ihercre côfpiciensj amoré eiuseu lapià crudeliter.Et cû paffio pualeretimifît ad eû fiddiffîmos feruo^:utei de nuptiis loquerent

Il C( o 11 C r Q

r a e P «

fl s il S Ü e

C C e c c

c t f i f

-ocr page 45-

Wo uero fermonem eius fufcipiente;ut traderct ciuitatépracbitifq; federibusïut 6i uxoré ca du ceret',8i cmitateni obrinens-.nequaquâ pada tranfcendcret; efiedus ucrba præucnit:ôi poft ne^ cem etbiopû gratias agens dco moyfes;nuptias cdcbrauitÄ egypnos in propria rerram reduxit* llli uero ex obus laWabanf a moyfeæx his odiû aduerfus cû habcbât.K feruétioribus aduerfus cum confilns urebant arbitiantesmon propter bonos adus cum in egypto ita crcuifleunocue-runtq; regi:quid de fadta esde ^uenerit.lUe itat^ apud fe induftriam uiri continuitunuidia uero ducaius MoyfeosÄ opprefliois fux forrnidine tadus;c0pulfufq; a facris fcribismitebaf î moy* kos caede graffari, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCap.Vllb

QVi darn cognouiffet infidias eiusdatenter cffugit:6i itineribus obfeflis;^ aefertu fugam ppleuit,Cu(^ei cibo9i effet inopiamiribus tolerentiac prsEualebatmeniefcp ad ciuitaz Jem madian circa marc rubrum politbeognome habcntc ab uno filio^ abraa de cethu^ n ,pgenito fedens fug quenda puteu;ex labore atty mikria quiefcebat exiftcte meridiemo ,pcul a ciuitate.Quo ei adus acceffit huiufmodi ex ufu ^uindalium cumulu eius uirtutis oftendenst öd oecafionem ad meliora prebens.Nam cd fint loca inaquofa præcedebant paftorcs ne forte a puteis aquæ exhaunref ab aliis;6d ones potu neccffario priuarendAftittrunt itatp tucad puteu kptcm uirgines forores:raguelis filix facerdotis:qui multo honore apud prouinciales haoebaf. Ç^æ gregum patris curam agetesxo q? hoc miniherm etia mulienbus regionu fit trogobdard: futtidétem aqua de puteo lcuauerunt;expedantes ut greges fuos abddanri irrigatione latiarcnt, Suguenientibus uero paftoribus 6d uirgines expelletimismtaquaipfi occuparét, Moyfes crudele iudicans puellas defpicere iniufticia patientcsmiolcnmq? uiroji fmere potioré q uirgindjillos quidé ^hibuit uiolctos effe: uirgibus adt opportund prxbuit adiutorid.Quse beneficio ipato: uenerunt ad pattern.iniuriam«^ paftopi narrâtesiôd folacid,fibi præbitum peregrini rogabant ne eius beneficium effet uacudme rettibutiôe débita priuaretur.lUe auté Ôd filias approbauit circa benefaÄorc ita ftudétes:ôd Moyfen ad uultd fudiuffit adduciâuftiffimæ gratiæ pmia mcritu^. Cd(^ ueniffet 6d hlia^ teftimoriid ei de fuo folacio declararetur:eiusuirtuté admiratusmo fore eius auxilium fine bona repenfauone dicebat:fcd idoned fe ad reddendâ gratiâûta ut magnitiu dine repenfationis.menfurâ poffit tranfcendere benefadh.Fecitcç ed quafifüidiôd unam fibarum ei dédit uxoremigrægdcç fuo^ in qbus omnis erat antiquis barbaris poffeffioied uoluit habere curam amp;nbsp;dominum.Et moyfes quidé dum hæcimpetraret a gcchegleth alias thelco;hoc enim œgnoméerat raguelndegebat ibi pafcendo cius grac ges, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#)Cap.IX

: « -^ 'WDu hæc autem tempora dum pafceret gvægé in monte qui uocatur fynaiducebat oues 1 nbsp;nbsp;nbsp;Äui möseft excel fus;Sd ad pafturas egregius optiraas herbas habens .Hic dd effet opinio

^'_,^abitare dcdiprimitus nemo pafcebat;quia paftorcs illic minime ambulate prsefumebât « quo tarnen ,pdigid ei mirabile minis apparuir.lgnis n✠depafcens rubi uinditatc;ciufq; florem tranfit innoxiusdructiferofq; ramos nullo incendio diffipauit.Cdq; flâma uehemens 8d uelociP b fima effeuille etiam iplam uitionem inopinabilem formidatus obftupuit: amp;nbsp;potius dd uocem ^ignis emicteret;6d nomine eius uocaret uerbatp facere uideretunquibus etiam eius fiduciâ præ/ :fumenris ad loca accedere ubi nullus hoïum primitus ambulaffeueo ^ effent diuina redarguit cup (uaut;ur procul ab igne recederet: Si ut lufficerent ei quæ uiderat: cum effet bonus uit.ma/ gnorumq; proies uirorum nihil amplius ïdagaret.Prxdicat«^ ei futura gloriam amp;nbsp;honoré apud holes pfente deoaufntq; ut cd fiducia abiret i egyptdWux amp;nbsp;princeps futurus multitudinis hx/ breoijdÄ cognatos ,pprios ab illogi uuria hberaturus.Nâ amp;nbsp;terra inqt habitabdthäc felicc;quâ babitauerat pater uefter abrad;oibufcp adepturi fuut bonisiad hæc uuq; te cos tuacp fapia dedw céteiiuffïtq; ut educés hæbreos ex egypto facrificid grap^ axioms ueniés ad illa loca celebraret. Hæc ergo ex illo igne diuina uoce plata funt.Moyfes ergo obftupefcés î his quæ uideratimulto potius quæ audieratmirtutiiqttuæ no credcre domîæiquâ amp;nbsp;iplè colo:^ maioribus meis apte apparuiffenó dubitomefaniffimd fecudd mea lapiam effe puto , Verdtamé hefito quéadmodû uir ignarus Si nullius uirtutis idoneus:aut fuadeâ uerbisiquatenus cognati relïquétes terra qua ;nóu habitat;me fequaf ad qua eos ipfe deduebaut uel ffipfis lati!fiat;quó potero exigere pharo/ ;né ut dimittat hæbreos;quo^ laboribus Siopibus uirtus eius foelicitatis auget. Deus adt cd in 1 oibus cófidcre icq; adeffe pmittés:8i ubi qdé opus cét fuafionc:uerba pbiturcmbi adt opibus : 'uirtuté mïftratujjzuuff'it ut baculo î terra picéto fieret ferpéstquo ligno crederet pmiffa fe pee/ 1ptu^.Hoc dd fcciffet;draco cóuolutus repebat fpiris igétibusiSi taq contra fe pfequéres fud ca/ ,put feuiffimdifurgebatiq deïceps fadus é uirga.Poft hoc uero mittere ed dcxtra in find pccpit: obcdiéfq? ed eddidd Si uelut coloris niuei ptulitipoft qd tamé ad folitu eft reuerfa.luffus iterum aquarn de ,pximo fumere: earn in terra ,piiccre;uidit colore fanguineo faöi:mirantem^ in his

-ocr page 46-

confidcre prarciebat deus;8Cadiutoré fibieu noffe maximuiSi fignis his ad credendu apud cés ulürü;dicebatlt;^:mi{rus a mefecundum mea mandata facies uniucrfa.lubeo ergo re in nullo te tardanté:ad egyptu fcftinarc:die nodteq; laborarcmc tua tarditas maius tempus faciat hæbreos in feruitute cofiftere.Moyfes auteni non diffidens in his quæ diuinitas pmittebatanfpcdorq; .• talium indicio^:8i auditor fadus orabat;ut hac uirtute codé modo expiretur î egyptoîfupph^ cabarq? ne nominis fui deusnoticiâ ei celarer:ut dû uoci eius participatus fuiffct panter amp;nbsp;afpe/ : dunniuper agnofeeret ôi uocabulûîquatenus facrificans noiatim eu adefle hoßiis fupplicaret. Et deus quidë ei fuâ fignifîcauit appellationé;quâ priraitus hoies nequaquâ uidebâf audiffe ; de qua mihi fas dicere non eft.Moyfes itaq; ilia figna non tune folûmodo:fed femp amp;nbsp;ubicûq; cô^ tigeret faciebat.Exqbus oibus plus maioré ueritaté fignis diftribués:deûlt;K^piciû amp;nbsp;fuffragato ré habiruyz fe credesÄ domefticos fe faluare fperabat; amp;nbsp;egyprios malis anicere, lt;nbsp;] Cap.X. j nbsp;nbsp;WVdiens quoqjegyptioße regem pharoné fuiflè defundü:fub quo ipfe defungerat : periit

raguel ut eius pmiffu ^ utilitate cognato^ iret in egyptü:fumélq 3 Sephoram uxorem

? ____Ifiliam raguelis;amp; filios quos habebat ex ea Gerfan amp;nbsp;flic“er;tctcndit ad egyptu . Nomi- 'j

nu uero horum gerfa quidem hæbrea lingua fignificat in terra pcregria.Eliezer aut qui adiuro^ re patrio deo ufus:egyptios effugiffet.Cum uero ueniffet iuxta monté;frater Aaron deo iubéte occurrit ei.Cui moyles fignifîcauit quæ in monte conrigerût;panter amp;nbsp;diuina mandata, Prot^ dentibus aût eis:occurrebant nobiles hæbreo ^ eius praelènriâ cognofcentes, Quibus raoyfes quomodo uerbis fuadere non porerattfigna fibimet oftcnfa môftrabat.llli ftupore eo^ quae iœ pinabiliter infpiciebant:omnino credebanr:amp; ex oibus erant i ipe maxima côftituntdeo fcilieet eo^ ptudére iècuritaté.Dû uero iam obediétcs haberet haebreos moyfes;j)mittés fecuturos fe quæ lubcretdiberratéq; refpicerc:ucnit ad regem illû qui nup fufeipat principatûiamp;in quocujî iuuerat olim egyprios ab ethiopibus côpreflbs : cum fuiflèt eorû direpta prouinciatdeelarauitî, amp;nbsp;quia militia amp;nbsp;labonbus magnis ufus tâquam pro fuisipoft diuerlà pericula nÔ dignäretribu tinoem acceperit intimauir;paritcr etiam quæ illi in monte fyna contingerâtî dei^ uoces:amp;ß^ gna fingula ab co monßrata propter fidé rerû decenter expofuinrogauitcß ne difcredens in his: impedimétû faceret dei uolûtati.Deridente uero regeimoyfcs ope fecit:ut cofpiceret figna quJ fucrant in monte (yna monftrata.Ille ergo dcdignatusaliu quidem maligmffîmum appeUauin amp;nbsp;prius egyptiorum fugifie feruitium:amp;nüc pro feditione alias fedudióe remeaflë:amp; ^digio^ opus fluporéq; fadu magicapi artiu appenfle remedia.Cutß hæc dixifTetauffit facerdotes eafds quas illc faccre uifionesaâquâ egyptu etia in hac difciplina üpiétes exifterent:amp; quafi non foluï moyles peritus effet rerû:quas ipfe per deû poffit cxplereîut qd erat ualdc mirabileifi etiam ab, aliis fieret oftendereturrquoraodo humana dodrina cóffaret.Et ponentibus iUis uitgas: draco^ i nes fadi funt.Moyfes autem non expauit fed ait,Nee ego quidem o rex egypnoru delpicio fapi' entiamilcd ranto melius hæc a me q hord magica arte funt fadaiquanto humanis diuinaeff^ confiâtracIiora.Oftendam uero non artibus magicis : nec errore;fed fubfiftere ueritate:qU55 mihi funt dei prouidcntia amp;nbsp;uirtute patefada.Cü^ hæc dixiffettproiecit in terra uirga: iuflit? earn ut in colubru ucrtcref’.llla obediens etiam egyprioru uitgas quæ uidebantur eße draeonö deuorauitnnfiliens donee confumeret uniuerfas, Qua i fuo feemate redcuntembumpfit denuo moyfes.Rex aut nihil maius in hoeadu fe uidiffe fimulauitffed iratus:amp; in nullo eu præferri di-cens egyptiorum fapientiæ amp;nbsp;integritati iuffit ci qui fuper hæbrcos uidebaf effe conftitutus nulla eis præberet requié:fed maioribus q prius eos malis affligeret.llle ergo cu prius eis prsbe^ ret paleas ad lateresmihil ulterius dedit:fed die quidé opibus cos fanebat afflignnode uero paleas congregate,Cum eis duplex hoc malum exifteret:6d crûna per ilium crudelior inftitiffetaU^ neqj minis regis fatigatus eft neep incrcpationibus ceffithæbreo^jlêd animam fuam conftituit ad Litraq;;ut amp;nbsp;Iaborarct:amp; liberraté cognatus acquireret:uenieflt;$ rurfura ad regem fuadebatu ur dimirteret hæbrcos ad môté iynadacnficarurus deo,Hoc ei præcepiffe dominum dicebat: amp;nbsp;in nullo con tradicendil illius iuffioni exorabat:deült;ß^picium fore cundis;fi eos dimittetet egredi ne prohibendo illos fibimet reputaret paciédû quæcû(^ pandt qui præceptiôibus dei ox tradicut:quando cis qui ira in fe comoucrit diuina in oibus obonunf aduerla.Éx quibus uri^ neq; terramec^ aer fuauis exifticmec foboles eo^ naturali modo progredirurded inimica omnis amp;nbsp;aducrla fentire egyprios edicebat:amp; hæbreoyz populum abire ex illorû prouintia ena illis n^ Icnnbus affirmabat.Rege uero moyles defpiciente fetmoncsmuHâcp conuerfionem fui ad talô faciente:paffioncs peffime quas lingulas explanabo egyprios inuaferunrmec prius fledebantui qua eojx experiraéra perciperent fimul amp;nbsp;quia uellet aeus moyfen i nullo eo^ quæ prædixcrat monftrari mendacé quia prodeffet hoibus;ut difccrent obleruare K facere ea;in quibus non

-ocr page 47-

oés 5 te eos TIJ ph/ pe/ ret, ;de CO/ ato

dit era mi/ ItO/ été ice/ /fes 10/ icet sfe U^ aie ibu £fi/ lisi uæ ait: 0^ fdé dus ab co/

rffe UX it^ nes lUO 'di/ :ut be/

mit itei aan a» co/ tiç ini3 no/ alia itui trat ton

po/ct offendi diuinitas:ne ad iracundia couerfusan eo^ iniquitatibus ulcifcaf. Fluuius cnim eis fanguineus dei tiolutate profult:amp; qui bibi non poffetxû fonte aqua^aliu non habcrenr.no colore folumodo tabs eranfed eriä fe coongentibus dolorisamari genutn inferebat: erateg talis fgyptiisthæbreis aut dulcis amp;nbsp;potabilis cxiftebatdicet naturaliter uideref eé mutarusJn hoc mi laculo rex timensateg hefitas ,ppter egyptosiabire pmifithæbreos.Cûq; malu fuiffet aliquomo rdeuatu rurfus fentétia pmurauitmec cos abire pmifit.Dcusaur iHo córemnéte poft calamiratis ablationé:amp; nolentc a fua malicia tempare aha mtulir egyptiis plaga.Rana^ na^ infinira multi* tudo eop4 terra late depafta cftjplenuft^ erat his etia fluuius;amp; pollucbaf eo^ potus: amp;nbsp;aialibus ibipatrefcenbusderor eddis noxius exalabar ex aquaierarq; edda regio huiufmodi malo plena: cbulicntibus ranis amp;nbsp;monentibustquaectia domeftica eo^ habiracula ualde uexabar:du in cibis fcpius inuenirenf amp;nbsp;poculis:amp; in cubilibus eoi^ inambulantcs ; fetorq; crudelis erat;amp; abomi/ nabilis:moriéribus ranis ac putrefcéribus .Dd his ergo malis cgyptii prremerer auffir rex Moy/ fcn tollenté haebreosabfccdcre.Cdq; dixiffet hoc;repente rana^i exterminara eft multitudo : amp;nbsp;terra fimul amp;nbsp;fluuius in fuam reuerU funt naturam,Pharo uero mox ut paffionibus terra priua* ta eft:oblitus calamitatis iJliusirurfus retinuit haebreos:8i taq fi plurimas paffiones expiri uelit: nequaquâ dimiûtmoyièn populdq? difcederequé prius timoré potiufqprudcnti animo abire dccreuerat.Rurfus ergo alterius mali peufTione eius fallaciam diumiras uulnerauit.Peduculo^ nanq? infinira multitudo egyptiis pullulauit:cx interioribus ebulliés: ex quibus mali male con/ fuinebanf;neqclauacnsmecp medicâmcnto]^ unguétis genus hoc exterminare præualétes. Ob hâc ergo pefteegypti rex turbatus:metuenfqj fimul peftc fui populidicet fautae uerecundiam fe deuidi uiri putarct habiturdxogebatur tamé a malo tcperare: hæbreifep conceffit egreflioné ♦ Cdq )hoc iterd leuigaredfilios obfidcs amp;nbsp;uxores reuerfionis fuæ eos reliquere fanciebat , Vnde irritauit potius dedxredens fe eius quoœ ,puidctiam fallerejficut movfen,Sed illd latere nó po/ ^t fgyptd punienré propter hæbreos.Beftiis nacp multigcnis amp;nbsp;multimodis quordalpcdibus nullus occurritxo^ prius impleuit regioné:quibus amp;nbsp;ipu confumebanf:amp; terra agricola^ cub lura nudabaf,Si quis enim prima^i pafTiondpditionc euaderer;hoc la ngore K interim hoium talia fuftinentid fucedbebat.Cdq? pharo neep fic deimflióibus obedirettfed uxores qdc abire cu uiris diceret:relinquendos uero filios poftularet: no defuit deo:unde callidiraté eius dmerfis ma lisamp;maioribus denuo fupueniétibus caftigaret.Crudcliter ndep co^ corpora uulnerabanf ïte* rius corrupta.Ita pafTimegyptioßimulticudo confumebatur.Rege uero neep hac plaga tempare grando uehemensxu.neq; prius i egypto aer aliqd tale ^tuleritmeq? fimilis apud eos hiemis té* pore defcenderet;maiorep qapud habitatorcs boreat partis amp;nbsp;feptemtrionalis acris ngore de/ fcrretur effluxit amp;nbsp;frudus ea^ ufquequaq; cÓfregit.Dclde genus locufta^ germé qd nó fuerat uexatd gradine deuorauit;ut eis generaliter fpes terreno^ frudud depiret.Sufficiebat nacp qué/ hbet fine calliditate fatudxtiâ ca quæ pdida funt mala ad intelledd amp;nbsp;cogitanoné utilitatis ad/ duccrc.Pharo itaq: tantd i'prudés quatd malignus fenticns camtdeo tamé cotradicebat ; iuffitep moyfé cd uxoribus fuis haebreos abducefjfaculraté uero eis defererexope depopuladas domus. Moyfe uero no acqefccte ita dimitti cos:quos oportcret dco facrificid de fuis rebus offerte : cd ,pptcr hâc dm multo tépore moraréfxenebrac pfudiffiraae amp;nbsp;parté lumis nó habéresxgyptiis funtdiffufae:^ quibus amp;nbsp;uifus co^ aeris craffitudine claufi funtxofep mori miferabiliter cöpu/ lerunt,Metuebant eni ne caliginc fimul abforberéf.Deinde his exenflis poft tres dies totidemcp nodes:dd nullatenus penitétia ageret pharo ^pter egreffum hæbrcoyzmccedés ad eum moyfes ait.Quoufque ïobediés es uoldtati deiflube dimitti nachreosmóeni potcritis ab his malis eripi: mli hxc uolueritis iplere.Rex adt iratus in his quac fuerat didatminaf eius fe caput auferre:fi ad cd ob hâc iportunitaté denuo remearet.Tunc moyfes nequaq fe de his uerba fadu^e dixitifed il Ium ipfum cd peenbus egyptio^ depcatu^ fore:ut hæbrei difccderét. Et il1e quidé cd hæc di/ xiffet abfeeffit.Deus adt oftendés adhuc una plaga feriédos egypriosmt dimitteréthxbreosnub fit moyfen praecipe populomt facrificid paratu hfentxfïentq; pftrudi a décima die xâtici méfisî uftp ad qrrâdecimâ qui apud c^vptios quidé parmuthi:apud haebreos aut mlàn uocat:macedo/ nes uero xanticd cd appcllat.Et egreffuros haebreos oïaque portaturos affcruit. Et ille quidé ia præparatos habens ad egreffionem hæbreos conftitutos per tribus ibidem rcrinebat . Cum autem inftaret quartufdecimus dies;omnes ad egreffionem tendentcs amp;nbsp;immolantes fanguiné: domus proprias yfopi frondibus emundabant ♦ Cuney cenaffent : rdiquias carnium tanquam

. ’^ concremaueruor»Vnde hadcnus fecundum hunc morem ita facrificamus . Illaraque reltiuitaté pafca uocauerdt: qd fignificat tranfeéfionéteo ^ illa die deus trafcedere eos pefté uo/ luit: q fcilicet egyptios uifirauir.Mors eni primogenitor ita egyptiis fada eft:ut plurimi ^cer

C

-ocr page 48-

cogregari circa regalia Pharaoni perfuaderénquatenus hsebreos fubuclociratc dimitteret,Qui uocatu moyfen abire praxepit:arbitratus:ut fi de ,puinria recédèrent: iminenré egyptio^ C3flgt; gationé cenarc;mulienbuflt;jhonorabât hsebrcosulii guidé ut cirius egredirenf: alü uoo j^prer uicinitaris eo^ confuetudiné.Erilli quidé egrediebant;flentibus cgyptiis amp;nbsp;penitéria agéribus: eo œ fucrint eis fic cruddes tendebartj ad ciuitaté noie licus:quæ tunc erat de(êrta:ubi babyion ponça fabricata eft;dù cambifes cgyptu deuadaretxeleritertj agentesiter ad locubeelfepbon: tertia die ad rubrû mare deüenerunt.Et Jjpter defcrtu nihil de terra poflent habere cibo^ ; fcrgt; mentata farina azirnis panibus ex modico tempore tantûmodo coagulatis ucfcebarunhifq; tri-ginta funt ufi diebus:Iongiori enirn tempore eis non fuficcerut quæ tulerunt ex egyptotcu etia is cibus fub neceflitate euftodireturtnee ad faticratem eodcm utcrct,Vnde ad memoriam illius inopiætfediuitatem odo die^ agimus quæ dicitur az^moß^.Omnis iraqt mulritudo mulicrum panter amp;nbsp;infantum egreffo^ confiderantibus ineftimabilis crat.Qui uero ætaté habcbanr apra ad expeditutfexcenta milia iucrunnreliquerunrqj cgyptü:menfe xantico:luna.xv.poftänos,xxx. amp;.cccc.g pater nofter abraa ueniffet in chananeanupoft iacob autcm aduentû in egypto : anno, cc,amp; quito.Moyiês auré erat quidéano iâdxxx.frater auté dus aaron tribusanis maior extabat. Porrabantcria offa iofephidu hæc ille fuos filios facerc præcepiffet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;1Cap.Xl.

Orro cd egyptios hæbreo^ peniteret cgreiTustrext^ grauirer ferret : tanquam ucnegt; W ■ficus m oylcos figna illa fada fuiffcnr:deiiberaucrüt fuper cosarrucre, Et fumentes 0arma perfequebanturttanquara reuocaturi cos : ubicüque cÔpræhcndifTent; nee eos uItenus dco dimitterentdeque contra cos faallime præualcre iudicabanticum amp;ï' crmes effent illi: amp;nbsp;itinere fangati.Eta fingulis occurenribus requirentes quo abicrent;pcr(èqui cum ftudio fedmabant licet moleffa fit illa terra iter agentibustnon folum expeditisifed etiam fingulariter ambuIanribus.Moyfès autem per ea loca prouide duccbat hæbreos:ut ßquidem pe^ nireret egyptios dCperfequi uellct hæbreos: fupplicium malieiæ fuæÂ trâigreffionis idubitatet exolucrene. Per paleftinam uero grauiter ferebat trahfire;proptcr anriquam molcftia : uolebatcp quolibet modo latere pergens.Confinis enim eft egyptios hæc ,puincia amp;nbsp;propterea uia guide ducente ad paleftinam populum non eduxinper deiertum uero multum iter agens : malaq tpeP peffus innumeratad chananea ftuduit peruenireunfuper amp;nbsp;propter mandata deiiubétis aoduci populum ad montem fynatfacrificium lUic oblaruros. Apprehenfis ergo hæbreis egyptii ^d prælium parabantur:amp; mulra uirture pro(êcuti:conclufëranteos in paruulo quodam loco. Sex-* centi enim currus cos perfequebantur : Gi équités quinquaginta milia : amp;nbsp;ducenta milia paritet armarorum.Ec itinera quidem clauferunt quibus hæbreos fugere iudicabantuter rupcs intraP greffibiles eos amp;nbsp;mare claudentes; ubi terminatur raons ex afperitate uiarummimis imméfus» Et fiigam eis penitus amputantes:a maritima amp;nbsp;montis congrcflione hæbreos militibus obfe^ ■dcrun os ipfum fugæ claudentes;ut egreffum eis ad campeftna denegarcnt.Non itaq; tolerabat obfeffionis modum hæbreupropter egeftatemneeeßanorummeque fugæ facultatem habétes: armifi^ priuati qui licet fi pugnare ucllentieis fpes rerum omnium amiflà uidercturtnifi feinde ipfos traderent uoluntati egyptiorum. His ita fadistmoyfen in omnibus culpabant:obliti^ ff gnorum quæ eis fuerant a deo pro fua libertäremonftraraiufcy ad hoc uenerunt;ut etiam pro' pheram qui eis falutis dona promiferatipro incredulitate lapidibus niterentur obruere:felt;jtraquot; dere cogirarenneratc^ ludus amp;nbsp;gemitus mulierum amp;nbsp;infantum/ante oculos habentium morte: monnbufque fc amp;1man ciaudennbus fimul Qi. hoftibus amp;nbsp;fugam nullatcnus ex iftis inuenien^ . ribus. Moyfes aut licet effet in eum exafperara multitudo:ipfe tarnen circa prouidentiam corn no ccflabat : fed hæc omnia iadabat in deum:qui eis etiam iam alia quæ prædixerat pro corum Iiberrate contulerat : amp;nbsp;ncque in hoc reliquendos efle inimicis dicebat:nequc ftruiturosmegue periturosiftanfcj in medio ait, Nec homioibus quidem bene conuerfantibus circa ifos iuftum erat non credere:de dei uero prouidentia uos defperare opus non eft:a quo uobis omnia proue^ nerunt quæcuncp per me ad (alutcm amp;nbsp;liberratem feruitutis ucftræ ncque fperantibus promifit! cum potius in hefitarione ficut puraftis ucnientcs:oporteret nos adiutorrum dei fuftinerexuius opus erit etiam nunc in tali nos difficultate conclufos:ex defperatione ficut uos crcditis habitU' ros falutc:amp; ex hoftibus liberratem:qui fortitudinem utique fuam circa nos eft oftcnfurus:amp;' uidenriam fadurus. Non enim i paruis diuiniras auxilium fui fauoris foler accommodate: led potius in quibus humanam (pern ad meliora non uidet accedere. Vnde tali auxiliatori crede^ tes:cui uirtus eft etiam parua grandia facere : amp;nbsp;tantarum infirmitatem return fuo munimine roborare, Nolite egyptiorum arma metuere:nec quia mare amp;nbsp;poften montes uiam fugæpro^ hibent.’proprerca falutis fpacia defperareifient enim uobis hæc quafi campi dei prouidentia : ot

-ocr page 49-

pelagus conuertetur in terram » Cunq; hæc dixiffettducebatcos ad mare egypriis inmenribus, diuerfo pofiti:amp; labore pcrfecutionis affedian craïhnü differre prælium utile fore credebant.Dum uero moyfes perueniflet ad liras fumens uirgam rogabat deum ; amp;nbsp;auxiliatoré atque adiiitorem inuocabat dicens.Neq? ra quidé ignoras quia effugere nobis mala plcntiamec fortitudine:necauxilio licet humanotfed tu præbc aliquod falutare exercitui:tuauolûtate cgyx pturn relinqucnti. Tuum eft enim nos eriperc;quia nunc omni fpe amp;nbsp;cSfilio dcfolati ad tua fo.' lius fubfidia cóuolamus;8dquicquid ex prouidentia tua nobis acceflèrit:quod nos ab egyptioji ira liberate nunc poffit infpiciamusmelocitercp tuam nobis oftende uirratem:amp; populum de^ fperatione ruentem in peius:ad fecuritatem dignare amp;nbsp;ad fiduciam pietaris perducere .Non enï in extraneis fumusifcd raum quidem eftmarciraus eft amp;nbsp;mons qui nos circûdatuta ut hic apiri te præcipiente:amp; marc conuerti poffit in terra. Valebimus etiam effugere pdefertuifed tuæ plagt;-ceat uirtutihac etiam nos parte faluare.Talia fiquidem cd oraflèt:pcuffit uitga mare.Quod re^ pente percuffione icifum : amp;nbsp;in fe diuifum terram reliquit nudamtuthæbreis uia effet amp;nbsp;fuga, Moyfes autem uidens ad deftinationé dei amp;nbsp;pelagus ceffiffc cisyppriam terram primus intrauit: amp;nbsp;hæbreos diuino itinere fado ppter piculum pfentium hoftiu lêqui (c præcepit.Qui deledaz bantur in hoc:agebantq' ,deo gratiastppter falutem quae per eu ultra raodum rónis acceflërat : quos iam nequaqua tardâtes:fed cd feftinatione pgentes:uelut fibi pfente deo:uefanos quidem egyptii primitus iudicabat:8i tâquâ ad inrerminationé manifeftas mortis ïtentos,Cd uero uidiP fent cos illefosabire:nulldq; ipedimentd eis nee difficultaté aliqua obuiare;pfequi eos aggreffi funt:tâquâßi illis pelagus ira quictd exifteret.Præordinanres ergo equos : ingredicbaf tows ex/ etcitus in mare.Hæbrci uero illis fe armantibus atq; tardantibus:ad terra contra pofita puene^ runtdine aliqua paffione illos effugientes : Quapropter illiaudaciores effedi perfequebantur : tanquam nee ipfi aliquid effent paffuritcum nefeirenthæbreis proprie fadamÄnon effe cornu néuiâQuæuticp pro falute periculum patientium fuiffet oftenfa;amp; non propter cos qui ad pdi tionem cord accedere feftinabant.Dun ergo egyprio^ exerciras omnis in mareintraffet: rurfd effufuni eft;8i defcendens uentorum procella:omnes egyptios compr£ehédit:yrobreflt;5 fimul amp;nbsp;tonitrua ualde grauiffima e caelo defcenderunt: chorufearionefe^ lampadantesmihil^ fuit retd cuenientium per iram dei ad perditionem hominum qui eis nimie tune non acceffit. Nox cali? ginofa infuper amp;nbsp;fluduofa appræhendit.Et ifti quidem ita funt perdïti:ut nemo ex eis relique/ recur;hæbrei uero neq: retinere poterant gaudium iopinabilis fuse falutis;amp; hoftium perditio/ ne fitmiffimæ libertatis:quando defecerunt qui eos feruire cogebant :deumq; fie aperte fuum adiutorem infpiciebat.Ét illi quidem periculum ita effugientes infuper amp;nbsp;inimicos punitos fic effe refpicientes ut nulli unquam priorum hominum poterant reminifci: hymnum rota node dixerunr.Moyfes aut canticd in ded amp;nbsp;laudé gratiardq: adionem ppiciationis eius : exametro cópofuit.Ego iraqj ut iueni i facris libris ita haec fingula qq: tradidi.Nullus uero difcredat uer/ bi miraculûfftâtiqshoibus amp;nbsp;malicia priuatus uia falutis licet pmare fada é fine uoldtate dei; fine fponte reuclata:dd amp;nbsp;eis q cd alexâdro rege raacedôiæ fuerût oli âtiqtus refiftétibus paphi lied mare diuifû fîtiK cd aliud no effet iter trafitd óbuit eis;uolétc deop ed deftruere pö^t pti/ cipatû.hoccç eófitenf oéssqadus alexâdri cófcriplerdt.De his itaq; ficut placuerit cuilibet efti/ met.Poftea uero armis egyptioß^ pfludus uiolena uétoÿi allatis;cxercitui hæbreopiî moyfes Ói hoc arbitratus deijmiffiöe fadu:ut neq: armis egerét:hacc exiit colli2és:hæbrcofç his munies; duxit eosp defertu ad monté fyna:illicimolatus deo ; amp;nbsp;^ falute multitudis hæbreos ut didu fueratn^eta redditurus in pace.

Aeccontinétur ibbro tertio lofephihiftoria^ antiqtatis iudaicse nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ï,

â–  nbsp;nbsp;WQuomodo moyfes populum ex egypto fumens duxit ad montera fyna:multo itine/

I Drc fatigatum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.n*

---^Quomodo pugnates cura hæbreis amalechite 8i qui cd eis erât deuidifunt:amp; ifrael prædam hoftium perceperunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capdii

Quia foce^ fud ietro moyfes ad fe uenienté ad monté fyna libéter excepit, nbsp;nbsp;nbsp;^ Capdui ,

Quomodo petfuafit ei; ut diftribueret populum per millenariosïói centenaries qui prins inor/ dinatus etat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

Quomodo hæc fingula fecit moyfes focero monenteCap^vi. QuomÓ moyfes afccndit i fyna montéiacccptafqp a deo legcs:hæbreis dédit * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii•

De tabernaculo qd fecit moyfes i deferto ad honoré dei:ut tépld effe uideref, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.yiü»

De arca qualiter fada fit:in qua tabulas legis collocauit|. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capdx»

De mefa ppohtionisun qomni feptimana duodecim panes azimiponebâf, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap«*»

-ocr page 50-

De candclabro aureo:^ altari interiori Si attnoru nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^pMi

Quæ funt ueftiméta facerdotum amp;nbsp;ponrificis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii.

Quómóaaron digit ï iaccrdotc;amp; quomó moyfes purificauerit rabernaculu Si facerdotcsïK quéadmodû de feftiuitatibusÄ fingulis diebus fueritcôftiwtû. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiû .

Quia moyfes procedens a monte iÿna cum populo:cduxit eum ad locum qui didfefcrioth:uDt murmurantibus filiis ifrael pro defiderio carnium dominus immifit coturniccsiói de plaga qus fecura cftcfum carnium, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,xiiii.

Quomodo ex inde moyfes duxit populu ad fines chananeoyziunde mißt cxploratores. xiL qw coïderarent eo^ regiones Si ciuitatesiquireuerfi poft qdragita dies:terrorc Si mem incuiTcrut filiis ifrael;quali nÓ poflent expugnare chananeos:unde illi indefpationc addudi cofilio uto de crcuerunt redire ï egyptmmoyfe 6d aaron inrerépto:quare irams no cos fed filios eo^ terrain re ^miffionis itraturosapfos aut p.xl.annos ï defcrto praedixit ec morituros.

itur xnopinabiliter hacbreos tali falutc donatos graufter ite^ cotriftabat’dum yna ^ccréf in montéielTetcp regio ualde deferral neceffariis alimcns egena:Ä ‘rq nó folu ut pberetaliqd hoibusindigebat fed etiâ nee ahq aialia ut aleret erat idonea.Eft enifterilis nullufq?nouusfrudus ex ea ualet oriri . Perhu-' iufmodi fiqdé regioné neceffarie ppabat quado ude irét ad aha nóhabebat. Pop rabaf aut aq ex locis ia trafadis duceiubeteÄ ea expcfa ad effodiédos putcoscu labore ppter terrae duriciâ accedeb3nt:amp; cu inueniref ' erat inoprabilisifed amara dSmuI amp;nbsp;parua, Hoc itacgmodo faciéres circa meridiana itermefpere uencrunt in .locu qué,pprcr aquae maliciam mar nominauerunt . Amaritudoenim hxbraica _,jïingua fic dicifjbi farigati irincris uiolériaïindigétiaœ ciboje qui eis defecerant 'i ^'omnino mlferunr.Erat ibi puteus ualde durusiqui nee fufficere quidé tanto exercimi potcrat/ ''’'^^ parua tamé eis confolationé pbebat:^ in illis locis fiiiffet inuentus , Audierät eniab exçloratœ .^ gt;ribus;quia nihil abulantes ulrerius inuenirétdlla liquidé aq amara grauirer non foIu hoibusifed etiâ fubiugalibus exiftebat^Videns iracy moyfes populu in anguftiaxSftitum ; amp;nbsp;fimul cam cui cofultari no poteratmeqteniinimicus erat hoftisï quatenus uim ifcréti de neceflitate potuilfet fua fortirudine refiftere.Er du ifto mö eoi^ deficeret uirtusafenturj Si mulie^e raultitudo debf liormihilcj pdeffet dodrina uerbo^ : calamitaté omm fua moyfes ,ppriâ faciebardn unu mq; côeurrebâtxiep cudi Iftabatmiulieres quidé ^ paruulis tuiri aut ,p femetipfis ne eo^ utilitärem fperneret:fed eo^ faluti quocü^ ordie ^uideret.Ad hoc ergo cóuerfus é;ut folurno deo fuppb^ - caretîutaquâ ex malicia pfenti couerteretiea^ illis potabilé códonarct.Et concedétedeo tatam gfamifumés fummitaté uirgæ qua in pfenti gerebat diuifit p medimóiilongitudine ipfam ieb lïonéfaciés:deiceps iadauit in puteûdàtiffaciens haebreisæo q, deus eius ofones audiflet:Kpro mififlet aqua fe eis qualé cScupifcerét pbitu^:fi taméiuffis eius nó lêgniter led pmptifae mini-' ftrarérdllis uero dicétibus qd uellet fe fadurosifi aq couertereéi meliusauffiteos g iuuétutc ua/ lebathaurire dicés;^ priuscffufa plurima q ultra remaneret aqua poffit eis eé potabilis .llli gde laudauerut diddÄ aqua frequétibus contufionibus exercitatarpurgataœ fada é potabilis.Hinc itacy caftrametatiiuenerut r helim:q pcul odé bona uidcbaf afpedu.Habebat eni palmaji arbo rcs.De pximo aut maligna cóprobabaf. Na palmae illre feptuagita nó amplius erat ïcrefdbiles: nee raultueminétes a terrar^pter aquae inopiaiquia du eét locus ois harenofusmeq; eis ex duo decim fonribus humedatio quedaiaut ad rigädü Ipes utilis hebat;fed du germinate nó poflent: fteriles erat indubitater Si paucæ.Cuq: p harena difcurrerét:nihil eis occurrebat: uel fi paucum aquae imanibus fumerentautileinueniebatar^cenofum i Frudu uero ferre eratille arbores nimis iualide:,pprcr aquæ ut’dixi fterilitaté.Pro hac ergo caufa culpabat ducéxlamabâtc^fuam elle miferiâæxpimétûqî maloze p eu fe pari dicebâtttriginta dieje ambulates uiâ.Quæcû^ ent portabat côfumpferâttôi nihil penitus inueniétcs:erât in delparione re^ cudaru ♦ In pfenti nar# maloanim habétcsÓinó recordâtes quanta eis fuilTentfa deo amp;nbsp;moyfeos uirtute fapientia^ col latanrafcebanfaduerfus dueé:amp; lapidare cu fimul aggrefli funtïquaöipfe caufa tâtæ calamitatis exifteret.llle ucro ita multitudine prouocata:amp; contra eum amare commota:de deo confidcns: amp;nbsp;confciéria pura prouidenriae fuaetquam gerebat contra contribules fuos t femetiplum dedit in medium :amp;condamancos arque ad lapides manus habentibusteum effet ille alpedugrätig fimusÄ adloquendu multitudine luafibilistmltigare cepit iras eo^meep eis prio^ beneficioji

-ocr page 51-

obliuionem habere pofcebat: propter recordatione malo^ præfênnutnec quia nue labotarentt ideo deberct perpétua dei munera ^iicere:quo^ id magna öd inopinabilia meruifient.Sed fpera^ re potiusetid de præfenn anxietate fe dei ^uidentia liberandos;qui co^ uirtutc probare uellet: fl haberent tolerantiam;8d animo bono præcedena retinerent, Quia li non ad ilia bona ,ppter præfentia maia refpicerent;exercerentur in malis:6d arguerentur non effe boni » Ncq; circa patv entianuneq; circa priCcorum bonoiji monoriamteum ira dcum eiufq; uolutatem cotemnerct : pquam egypm reliquiffent Sd ira circa eundé miniftrum eins affedi efle uiderenturxu in nullo iuiffet meticus de quibus diccduaut faciendu dei mddato lubcret. Enumerabat igitur oia:qué^ admodu pempti kiiflcnt egyptii qui eos côtra domini copreflerdt uolûtaté ; Ôd queadmodû idé fluuius illis quidé fanguineus effetapfis nero potabilis atq; dulcis : ßd quomodo per mare ne 15^ giusfugientes nouduiam aggreffiipfi quidem ex illo faluati funtanimici auté eo^ prorfus ab^ lorpti: Öd quia du arma non haberennerid hoc eis deusabude præbuerit:8d alia quæcûcp ad pdc dos inmacosapfofq; faluandos neceffaria Hnflcnt:eis ultra fpem uirtutis fuse more contulerit. Non ergo debetis inquit etiam in præfenri de eins ^uidentia defpareded fine iracûdia fuftinere: ôd cogitare eius auxilid non quidem tardu efleded ideo nüc differri ut uos hac difficulrate ,pbct uuqicredentes deum nó p defedtueflê fegnéded ^ expimento uirtutis ueftrseßd defiderio liber ratisjSdcognofcat utru ßd ciboßi iopiä:ßd fterilitaté aquae pro eo fortitcr ferre pofTitistart feruire potius cligatisïficutiuméta dominâtibus fibiißd eis qui ppter miniftenó fuû hæc pmauiffîmæ uirrutæ confueuerût adiieiens fup hæctdicebat non fe tantû de fua lâlute metuere ; quâdo utlcp nihil null patererdi moriretur imuftedcd potius ,p illis cogiraremep lapides quos mitterct fup eu dcû iudicarétur contemnere,Sic iraq; mitigauit illos:ßdab ipetu lapidationis abftinere fecit: 8d ad penitériâ fceleris conuertitidicens cos nô hoc rationabilirer:fed neceffîtate feciffeicogita/ uircç oportere;ut ad diuinâ fupplicationé precefep ueniret.Etafccdens quedam fcopulü:depo^ feebanut queftû populo auferret deusißd eos ab inopia Iiberarctdn ipfo enim effe faluté fua ;ôd î nullo alio:atq; concederet ueniam his quae in præfenn fuerant neceffîtate populi geftaxû gene» n hominum res opporrunæ proueniétes:ôd difficile placeänßd eius accufatio fit amica.Dcus aût; ßd prouifuRi fe copromifinßd occafiones eorum defidcriis præbitupi.Moyfes uero a deo hæc augt; diens defcedit ad plebem.lHi cum uiderent eu promiffîonibus lerum:a mefticia ad hilaritatem conuerfi funt;ftetitlt;$ ille in naediomeniffe fe a deo dicens;ßdportare eis pro hefitarionlbus præ/ fenobus libertatem£t poft paululum ortigia^ alias ortigometra^ multitudo quas præcipue nutrit finus arabicusitranfcenfo raedio mari fupcruqlauit;ßd poft laborem uolatus quafi ad tev renam requié dcfcendit inter hæbrcos.llli ergo rang alimentû fibi a deo collocatû comphende runteas, Tune Moyfes ad orones dei repente cóuerfus cftiqui promiffionis fuæ compleuit au.* xilium,Mox autem poft occafioné cibipnorisicriam fecundu cis deus emifir . Extendéte nanq? Moyfe nianus ad orationéiros dcfcendit ex acre.Cûq; fuiffet eius manibus illinitus. Moyfes ar^ bitratus eftetia hoc ad cibu corum a deo fuiffe collatum:guftauirq;:amp; letus effedusugnoranre multitudinetymbrem eé credentcÄ temporis efle pluuiarum quod agebatur.'llle docebat eos: q jnon fecundum eorum opinionem ros ecælo deicenderetïfed ad falutem eorum cibucp uenit let,Et cum guftarctdidem credendi præbebat eis.llli uerojmitantes ducé:delcdabantur i cibo. Mclius enira dulcedinem ßi deledationem habebat ualde fuaué.Simile autem erat aromatibus pcipuisißd magnitudo eius fimilis femini coriâdri-Feftinabât quoq; finguli colligere ueheméter, Quibus præcipiebafut;ut omnes cxequo per dies fingulos aflarii méfuram colligerétinec effet ille cibus in craftlnu relïquédus:hocq; fiebatme debilibus colligendi difficultas exifteret:uirtute ualentiunr.ßi hoc ad necem accédèrent. Qui tarnen plus a præcepta menfura colligiffent : nihil aniplius qua labores habebant cum maius nihil illic q affarium inuenirent: ßiquod remaneret in craftmummull1 utilitari proficeret:quando uermes illud ßiamaritudo confumeret , Sic ergo crat ille cibus diuinus ßi inopinabilisißihuiufmodi ultio fiebat ipfarum return priuationes fcrgt; uantibus.Hadenus autem fic rigatur ymbribus locus illetficut etiam tune a Moyfe præftandû diuinitas mifit hunc cibum.Vocant autem hæbrei hunc cibum mana, Manna itacp ïrerrogatio eft 1 noftra lingua dicentistquid eft hoc , llli igitur gaudium in his quæ eis fuerant celitus miffa celebrabât,Quo cibo.xl.annis ufi funtiquanto tempore in deferto fuerunt. Cum ueroinde mi» graflentmenerunt ï rafidi ipaffi nouiffimas pro intolerabili fiti miferias,Nam cum præcedenti» bus diebus paucam aquae difficultatem habuiffent: tune oranino côperientes terram inaquo» laman malis erannrurfufq? irafeebantur in ducem. Ille ergo paululum multitudinis impetum deuitans:dci conuertebatur ad præces rogans ut ficut cibum eis indigentibus præbuit: fic etia potum dareticum peterct eis gratiam cibi non exiftente potu.Qui donum diu non diftulit : fed ciii

-ocr page 52-

præbiturum ft moyfi tanram aquæ multitudmem unde non poffît fpcrare promifitauflita ut uirga percurcret petram qua: ibidem erat appofita;amp; ex ca fumcrer abundantiam return quibus egercnt.Curabat cnim ut ncq; cum laborc potius cisadeflet, Hare ergo moyfes a dco fuméus ueniebat ad populum,fuRinentem amp;nbsp;in eum confpicientemmiderant naq; iam cu de monte dc^ fcendere.Cum ucro ucmflctJibcrarurum ecs etiam de hac neceffitate dicebat deum tdonara^ falurem non fperatamÄ de perra eis fluuium manare promifTum. Quibus obftupefcentibus hunc audirü:fi eis fiti amp;nbsp;itinere fatigatis necefliras ad hæc fieret:ut petra incidcren moyfes uitga percuflit perram;illaq5fciffaiaqua manauit copiofa amp;nbsp;ualde pcrfpicuadlli igitur ïopinabilc fado mirati funt.Quod cum uiderentnam cis etiam ipia fitis cupiditas eft ablata:bibcntibuf(j‘dulcis amp;nbsp;fuauiffimuserat potus:amp; quale donum effedeo donate uideretur.Tune ergo moyfen mirati funt;qui a deo fic fuerat honorarus:6lt; ;facrificia pro dei prouidentia collata fibimet ïpendebat» Declarat autem fcriptura in templo repofita ;eo q jdeus prædixerit moyfi aquam hoc modo de petra manaturam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OCapdl.

V Vm uero hæbreorum nomé iam ualde ubiq; diuulg3retur;amp; de his fermo crefceret: ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;| in timoré no paruo prouinciales cranr;amp; mirtentes legatos adinuiccm folatia depO'

H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j fcebant.ut fimul uiros illos interimcre niterenrur.Eranr autem in hoc infiantes: qui

— gt;^obotbe petra inhabirant.Qui uocatur quidé amalechitc; pugnarores auté maximi illarum time gentium exiftebant.Quorumquinq; reges inuicem femetipfos:amp; circuhabitanres ad bella contra hæbreos rogabât dicentcs cxercitum alienu amp;nbsp;egypriorum fcruiria fugientemï fibi inuafiones inferremec bonum fibi fore fi’tale fadu defpicerentifed ut antequam eorum fot titudoad maiorem tcnderet poteftatem:amp; ipfimagis pugnare inciperent confidentes: eo g’iHis nullus refifieret:deftruendos cos effe cautifTimum atq: fapientiffimu edicebât. Et poena ena de deferto Si adibus quos illic gefferat exigendâ;qgt;non ira poffît euenire:cû ciuiratibus.atq; bonis eoße manus iniicerent,Alii ergo inchoantem inimicorum uirtuté mollire amp;nbsp;dciicere optimum effermagifq iam proficientcm ^hibere credebant.Alii uero hocTupfluû putabât , Alii nuliâ ocgt; cafionem eisaduerfus le fieri permirtebât.Hæc amp;nbsp;his fîmilia per multas prouincias adinuicc le/ gationibus agitantes;deliberauerantaduerfus hæbreos bella füfeipere. Moyfes itaœ cum nihil belli fperarer.hefitationem amp;nbsp;turbam habuit repente prouinci3lium:amp; ad congreffîonem iam præparatam:fubiraq; pericula hæbreorum multitudinem perturbabanttquia licet omnium te-rum haberent inopiam:petiorem ramen neceffî tarera pugnandicum hominibus qaielfent te/ bus omnibus bene conditi purabant.Moyfes autem con(o!ari cepit eofq; confidcre depofcebat: decretoq: dei credere quo fepe fuerant liberati. Er quia debellarenteos etiam qui eorum hofles cxifierenr:arbitrari cxercitum quidem multum amp;nbsp;omnibus armis infirudumifcd pccunias: ali/ mentaialiafq; res in quibus folcnt homines confifi pugnare.’in auxilio diuino confiftere : amp;nbsp;fibi per deum omnia hæc adeffc. Inimicorum uero manum paruamunerrem: dcbilem;tanquam nó fucrint quæ iftos habere confiaretideo uolcte facile fupcrari.Scire autem cos oportere dicebat: qualis eorum auxiliator fuiffetin multis iam cxpenmcnrisamp;: grauioribus , Et quia in prsefenti quidem bello haberent laborem aduerfus homines:cum uero fuerat eis fuis amp;nbsp;famis inopiaiSTi montibus at^ man periculumiubi fugam iuenire nó poterantihæc omnia diuino folatio deui ciflènt.Ergo rogabat cos promptiores effeiranquam omnium return facultas eis eiTetuta ut ho/ ftibusj3reuaIerenr.Etmoyfes quidé populum huiufmodi uerbis cxacucnsiad præliû cóuocauit tribuu principes.Et pofiea fingulos adinuicem.Iuuencs quidé exorabat fcnioribus obcdirc.lllos , auté ut uerba ducis audirent.Erant auteo^ afein piculo côftitutæ:amp; ad prælëtia pparatæ fpe/ rabanrq; aliquado a malis huiufmodi liberan,lubebar quocy moyfemut ad bella pirerneq; tat/ daretme dilatio eo^ fiducia ipedirct.Ille uero ex mulritudinc pugnacé eligens iuuctuté:fup cos indituit iefum nauefilium de tribu effraim:ualderobuftü:óilabores tolerate fortiffîmû : ad co/ gitandu fimilis amp;nbsp;loquendunimis idoneu qui noilèt decéter deu amp;nbsp;moyfen colere doéloré pie/ tareieffcrt^ apud hxbreos aptus.Paucos uero circa aqua cóftituit.Plurimos aut rorius exercitus circa îfantû mulicrücy cuQodia:amp; rota node erat ppamquæcûq; fecerât arma fumércsiK duces ^prios îrendéces:tanq^Iiû^iggreffun dû eis pcipent.Inuigilabat aût amp;nbsp;moyfes iefum doccndo: quemadmodû exercitu collocarer. Incipiente uero die iâ pandi:rurfus pofeebar iefum:ne minor îuemret in ope q circa eu fpes eét uniuerfo^:glonâ pfentis militiæ î futuris natiôibus pofleffu/ rus.Hæbrco^ uero nobiliffîmos fcorfû rogabancûdaq: piter multitudiné exhortabaf arma/ tâ.Et ille qdé cû ira conftituiffet exercitu fermonibus Si op^ pparariôibus;difceffît ad monté: deoqi fimilis Si iefum credidit expeditû.Mifcebanf iraq;hofrcs:ôiî mambus erat bellmfiduciaq; Si uiribus ntebant in iuicc,Dciq; donee moyfes raanus extendebat ad cælûîhæbrci ccprimebât

-ocr page 53-

amalechitas , Cucß laboré ex defedu manuû moyfes ferre no poffenga quotiés manus depones bantoties hæbreos pdere côtigebatauffit frarré aaróamp;forores marie uiru noie Vir fibi affifte--re:eiufq }manus utroqj latere cotinercÄ adiuuâtes eu no pmittcrct laborare.Quo fado hæbrei amalechitas fortiter deuicerût;ôd oés îteriffent uti^ niû node fupueniéte:populus recefliflet a cædc.Victoria quoi^ optima atcç pfedâ noftri habuere maiores: inferentelij fibi bellü uicerut: amp;nbsp;circuhabitantes deterrueruntiabûdantiâ^ potiti funt magnoru^ bonogiquæ fuis laboribus habuerût.Deuincétes nâ(^exercitû hoftiu:maximas diuitiasamp; publice amp;nbsp;pnuatimpoffiderót omnesxû primitus etia alimétis neceffariis indigerent.Fuit aut cis nó folu in præfcnnHed ena i futuro bono^ ca huius qua prædiximus pugnæ gfedio.Nô tâtumodo enî corpa hoftiu feruitio fubdiderûtîfed etiâ mctes cûdis circûhabitâtibus poft illoçi deuidioné affuere terribilesteiP que diuiciaçi maximû culmc adiedû eft.Nam fugiétes umiciimagnâ copia argéti fimilis amp;nbsp;auri reliquerut îcaftrisÄ uafa erea qbus ad uefccdû utebât multâq; amp;nbsp;îGgné abûdâtiâ utrarûqj re^ id eft ornaméto^ textiliû panter amp;nbsp;armo^;amp; alioßi qpparabanf ad praeliu: diuerfa^ iuméra:ói qcuqjraoris eft fcqui iter agété exercitûîprudétiaeç repleti funt hæbrei ope forritudisÄ multû defideriû uirtutis erat in eis.Semp enî laboribus îfiftebât:oîa le cape iudicantes.Huius ergo bel^ 11 hic extitit fmis.Poftea uero moyfes exuebatmortuos hoftiu:6darma fugiétium colligebat: amp;nbsp;hæc uiris pugnatoribus exhibebat;duccq; militiæ iefum præcôiis attollebat: exercitu teftificâte cû da quæ geîferat.Nemo ergo hæbreos mortuus eftihoftiû uero tanti:quantos ne^ numéro côprænendi poftibilc eft.Pro gfa^ uero adione Moyfes facrificâs:altare eöftruit; qd dei uidoz ru noîauit:^phetauit(^ oés fore pituros amalechitasmihilcp eo^ î futuro relîqucdû;eo qjcôtra hæbreos in folitudine dimicancnr;amp; nequag pofitis î calamitatibus pepeiffent , Tune exercitu felfûxôuiuio^ opulétia reparauit.Hoc ergo bello côtra hoftes fuos poft egreffus ex cgypto pri mitus ira pugnauerût,Cû uero pacificas poftuidoriâ Moyfes hoftias obtuliffetifeciffetij non paucis diebus hæbreos ceflare poft pugnæpduxft ordinatu exerciru:multa nâcj eis iâ copia erat 3rmo5i.E( pcedens paulilp tribus métibus poßq mouit ex egypto:ucnit ad monté fyna;ubi ei circa rubû multas uifîones fadas fuiffe prædiximus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;) Cap.llI.

Vi raguel focer audiés eius fœlicitaté:libéter occurrit.Et moyfes excipiés cum eo fe^ |Wphorâ uxoré fuâ amp;nbsp;filiosideledatus aduétu cius;fado facrificio epulas copiofiffimas L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»populo miniftrabat iuxta rubû g. flâmas euaferat;ßlt; :multitudo quoqj p cognationes

^quot;quot;^^ÂCpulis uefcebaf.Aaron aût fumens raguel Si qui cû eo erat : hymnos canebât in deû: qui eius falutis amp;nbsp;liber taris amp;nbsp;egrelTiôisaudor exriterat. Simulq; laudabat ducéiqlî eius uirtute cûda eis pipera côtigiffent.Et raguel quidé preconia multa plebis apud moyfen de eogi forritu dine dixinquia p cundo^ falute fie laborauerint uniuerfî, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;|Cap,illl.

□Einde uidés raguel moyfen in re^ multitudine côftitutûxûdis ad eu euntibus ut li tes decideret poftulâtibus;ÔC tantûmodo fe iuftitiâ ipetrare credctibusfoillc eis arbv ter iudicaretæis enî q uincebâfleuius eflèpdere uidebaf p iuftitiâ moyfeosig uido/ res fenteriâ cuiuilibet auaricia fuftinere;tûc egdé tacuit noies îpedire uolétibus dugt; eis uri uirtute.Cû uero geuiflèt a turba:fomcs eu folû feorfu:dicebat^ eu oporteret facerexôiV liûcç dabat quatenus minoré gdem rerû cura aliis cÔmitteret.De maioribus aût amp;nbsp;falute plebis ipfe tantûmodo puideret.Nâ ad iudicâdum etiâ alios hæbreo^ dignos îueniri dicebat:cogitare uero p falute tâto^ no quéquâ aliû nifi moyfen poffe folûmodo. Sciés îgt uirtuté tuâ Ôtqualis fueris î minifterio dei ad làluâdû populû:re^ arbitriû cômitte aliis examinâdû.Tu uero ad folû dei minifteriû rerine temeripfûan cogitâdo amp;nbsp;regrédo quéadmodû populûab hac pofiis îopia liberare.Meiscrgoconfiliis utere de rebus humanisé exercitû pfede dilpone p dena milia ui^ ros;deîde p milleata poft hæc diuides eos p quîgentos;ôd rurfus in centû:deîde gnquagenos: Si indices cÔftitués fup cos.Qui p trigîta rurfum diuifip uicenos amp;nbsp;denos hébunt pprios ludiccs: coji négocia finiétesSit aût aligs 1up iftos unus;uocabulû a prîcipio numeri fumés.Er hi üqdé fint approbari ex oî plebe:boni amp;nbsp;iufti:g diuerfis rebus iudicent eos:amp; fî quid é fupra amp;nbsp;maius: ad maiores ueniat dignitatestqd uero etiâ apud eos difficile fuerit:hoc deducaf ad te , Sic enim fict utrunq;:qu3tcnus amp;nbsp;hæbrei iuftitiâ impetrare mereanf:amp; tu foli deo miniftrâdo facias eum exercitui eue ppirium,

^^’^^ouéte raguel:moyfes libenter excepitiSi fecûdum eiuGnodi didû fecic:n5 K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cÔfiliû eius:nec fuam faciès illius fuafioné:fed inuétoré huius rei omni populo

»■^'^^^eft^s., Nâ î libris fuis raguelé côfcripfit îuentoré predidæ reiioptimû effe cre-P^s utoibus notâ faceret uerltaté;licctei folipotuiîrent pbere gloriâ:qab alio funt

c iiii

-ocr page 54-

îuéta.Fadû eftiraq; quatcnus uirtus móyfi potuiffet ctia ex hac uolutatc cognofd. Sed de bis g dé oportune i fcriptura alia declarabimus. Moyfes uero côùocata multitudïeapfc gdé ad móte fyna itu^ ft effe dicebat;tang cd deomafurusÄ aligd ab eo utile pcipicsiad eos fît remcaturusî Ülos uero precepit iuxta monté tabernacula fua ponercÄ uicinitaté dei tenere,

lt; Cap,VI.

W^'-CAcc cd dixiffet afcédebat i móté {yna:q exceUétiffîmus é 1illis regioibusÄ pp altitudiné I ■pagnitudis fus amp;nbsp;fcopullt;^ ^ceritatemó fold hoibus îacceffîbilis:fed ét qui uideri fine JL_fcfpeöus laborc no poITit.Et cd fermo eflet circa ed ded hïtare:terribilisoibus amp;nbsp;inadibi iis erat uniuerfis hæbreis. liquidé fecddd moyfi madata tabernacula murauerdt;^ radicé mótis apprehéderdt : eleuates manus fuas ad dedtraq cd ^mÜTióe bonojiq' eis ^miferat moyfes teuer teref a dco;amp; feftiuiraté celebrates fuftinebât ducéipurgâtes femetipfos alia purgatiôe:necnôK a coitu mulie^ tribus diebus fîcut eis ipfeprædixerat abftinétcsirogabât ded ut placide fufeipet moyfen;8i dona præparet qbus decetero uiuef bene poflînt.Vtebât ergo cóuiuiis opulétis:amp; or naraéto decéter cd cóiugibus Sifiliis abflincbât duobus quidé diebus erat î epulis conflituti. Tertia uero die âtequâ folorirefmubes opuit cddd hxbreoßz exercitdîôi locd ubi tabernacula fixerat oém circddeditÄ fulgura fada fdt uétiq; uhemétes pluuia nimia cÔcitâtes undiq; fereba turÄ chorufcatióes erat uidétibus ualdetembilcsÄ fulgura crebro dimiffatdei plena oibus idi cabât.Et de his gdé unufgfq; legend fepiat ut uoluerit:mihi uero neceffîtas c hæcreferte ficuti facris libris fcripta fdt.Hæbreos italt;^ ea q uifa fuerat;^ clagor auribus redditus ualde terrebat; etia fermo quo ferebaf quia deus habitaret î moteîrennebâtq; femetipfos ï tabernaculis fuis af* flidbSed et moyfen ira dei piffe putabat:amp; de ipfofimilia fuftincbatCd uero ita eöfifterenappa-* ruit Moyfes letus amp;nbsp;nimis exultas:qui amp;nbsp;fortitudiné eis abftulitÄ de futuro meliora pmiûtîfe' renuftj répétéaer amp;nbsp;prius qui ate paululd fuerat c5turbatus:moyfe adueniéte reuerfus c.Igif in^ ter hæc couocabat populd i ecdefiamt audirct q dixiffet deus, Quibus colledisiftas i excelfiori loco unde ed oes auditent ait ad hæbreos:Deus equidé ficut amp;nbsp;prius ppicius me fufcepit: uita$ uobis pmittés foelicé;amp; côuerfatiôis ornard:ctia ndc ipfeaffiftet î exercitu.Edfîgde amp;nbsp;opa q pp iUd nobis fdtfada cofiderares nó defpiciatis ca q diedf;nec me qhæc dico refpiciétesmec quia p me ligua hdana deus uobis logf attédatis;fed uirtuté eius c0fiderate:öi niagnitudiné eius excel'* létiæ quoqjcognofeetisÄ quo p utilitate cddo^ ad me loqui dignatus é.NÓeni me refpiciatis moyfen amarami filid amp;nbsp;iochabeltfed ed g nild ,p uobis cöuerri fecit i fâguinétuarüftç plagis do muit cgyptio^ aftucia g p mare iter nobis oftedmquiq; cibd de cælo fecit hefitatibus aduenire: q potd de petra eduaribus manare fecit;p quéada de frudibus terræ marifcg comedinp qué noc ex ymbribus eft creptusjp qué abraa pgenitornofter obtinuit terra chanaâ.-p qué Yfaac de fenv oribus parénbus ceditus;p qué lacob.xn.ftlio^ uirtutibus c ornatus:p qué lofeph ptâtis egypti*’ ord dominus éfadusalle uobis me iteipte hæc dignaf uerba ^fcrre.Fiât itaœ uobis amabilio ratqua üxorcs amp;nbsp;filii.Foelicé naq; hébitis uita ifta ferudtes:terralt;j eritis potituri frudifera fine flu dibus marisÄ pie filio^ naturaliter na(cédo^:amp; hoftibus ualde terribilcs.Ad deinaq j ego ue* niés uultdâcorruptæ uocis auditor effedus fdalle p ufo genitore alias genere lp eius é etcrnita* te foIlicitus.Cdq; hæc dixiflér:cduxir populd cd mulieribus amp;nbsp;ifantibusmt ded ipfum fibi loquc te de rebus agendisaudirent ne uilior uideretur didorum uirtus ad aures eord humaua lingua pueniens , Omnefg; audiebat uocé ex alto uenienté ad uniuerfosata ut nulld effugeret.Et uer^ ba quidé quæ Moyfes in duabus tabulis dereliquit ; fas nobis non eft fecundd unüqué^ fermo nem aperte depromeremirtutesadteoji infinuabimus Docet itaq; nos primus fermo:quia de* US eft unus amp;nbsp;hic folummodo eft coIendus.Secundus autemiubennullias animalis fadana ima^ ginern penitus adorandam, Tertiusmt per ded in nulla re debeataliquis fruftra iurare, Quar* tus!ut feruandæ fint feptimanæÂ ab omni opéré cefTandum. Quinrusiparcres honorandos, Sextus:abftinendum a cæde. Septimusmon aduIterandum.Odauus ifurtum non faciendum» Nonusifalfum teftimonium non dicendum.Decimus autem: nullius alieni rei habenda effe có/ cuprfcentiam.Et plebs quidem cum hæc audiffet prædpientem ipfum de rebus quibus moyfes fuerat locutusigaudens in his quæ prædida funtia congregatione difceflit.Succcdennbus autc diebus aduenientes ad tabcrnaculum : pofcebat ab eo etiam leges fibi a deo debere proferri , Ulc uero Siiftas pofuit : amp;nbsp;de omnibus quocunque modo gerenda forent reliquis temporibus fingu la defignauit;quorum mcmoriam opportuno tempore ero fadurus.Plurimas autem leget 1alia fcripura difpona feorfum de ipfis expofiturus.Igif cd circa eos ita tes agerenf : moyfes ite^ 1mo té fvna cófcendit prædicés hæbreîsieifcp uidétibusafcendebat, Cdq; illic tardarenquoma.xl.di* ebUS cis abfuituimor inuafit hæbreosme moyfes aliqdptuliffet:ói iter mala diuer fe nihil eos fic

-ocr page 55-

affligebanqua $ putarent fepdidiffe ducc.Erat enï tumukus inter homes: ahis guide dicétibus cum pille m beltias incidence â^ maxie iHi hæc dicebânqui circa eu odiu habére uidebantunalü - ^ ?^^ feceffiffe narrabat, Prudétes aût amp;nbsp;nihil ho^ quæ dicebanfa populo pro fua delectatipe alias dilediôe fufcipiétes:fcd amp;nbsp;beftiis îcidenté gifle humanu putâres;autcerto a deo r^ rf*^ ^^ uirtuté ,ppriâ uerifimile iudicantes: minus guidé hæc ferre ratio faciebat: fed pfule le delolatos arbitraruarij tutore qualé aliu habere nô poffentmehemeter affligebâf: amp;nbsp;neq; op^ pinari poterât î tanta mora uko bono qd accidiflenneq; fine trifticia aut deieChonedegere præ ualebat;exercinj uero nequag pmouere eöfidebär eu moyfes eos pdixiffet ibidé fuftinere^Cûij iam qdraginta trahirent dies:totidéqg noólestmoyfesaftititmullo cibo hoibus côfueto participa tus;amp;gaudio apparés : totû copleuit exercitutjpuidentiaqj dei qua circa eos haberet expofuitdp mul amp;nbsp;ordine fecundu que uiuéres eént habituri fœlidratéidicés okenfum fibi p hos dies amp;nbsp;ta^ bcrnaculuiqle fibi deus uellet ficriï quo defcendés ad eosipfe ueniretiut etiam migrâtes ex inde illudporrarentÄ nequag ad monté lyna egerét afcédereiquado ad eos ipfe defcenderet dcus;ut eo^ adeifet oratióibus.Fiatïquit rabernaculu méfuris amp;nbsp;opibus quæ ipfe móftrauitmobis utig; ad hoc opus ifegniter accedéribus.Et cu hoc dixiflct;duas tabulas okédit eis:habétes fenpra illa decé peepraan utrag; gna. Erat iea ifcriptio manus dei, Illi uero gaudétes in his quæ uidebât Si audiebât a prindpeiquo poflénted laudare ftudii fui munificentia nô ceflabärded deferebât ar/ gcntüôiaurû:fimul Si esdignagj Si magna ualde materiâiq neqg potuiffet putredine uiolari;cagt; prardep pilos:ôi ouiû pelles;alias guidé hiacinto:alias uero coccino: alias purpureo flore tindast alias albu coloré pbentesdanafg; pdiélis fucaras coloribus Silinû byflinûdapidefg; îfertosaurô: qbus holes ornaméri gratia folent un: pecuddq; multitudiné offerebant piter. Ex tali nâg; ma--Kna rabernaculu fabricatu eft: guod migratû:ôi p loca diuerfa deueduinmil dißerebat a téplo. Hisitaij a fingulis cu magno ftudio oblatistfupra modu uniufeuiufg; uirtutis: atg; donatis argt; chiteâo:mâdato deiin his conftituuntur operibus: quos populus elegerat fibipoteftare collata 9“oßi noiahæc funtiguæ facris mferipta libris îueniûtur, Befeleel uri filius de tribu iudatSi ma riæ ferons moyfiiSi heliphas ifamach filius de tribu dan,Et populus liquidé tanto ftudio î cun^ «B rebus obediebat:utetiâ moyfes eos fufpéderetidicés fuffîcere ea g data fuiflcnr.Hoc etiâ ar,-bûces iam pdixerant abudare.Accedebât ergo ad opus tabernaculi faciendu: Si moyfes eos fi»* gulâ quagimenfura fecundu oftenfiones dei fimul Si magnitudiné: guâtag;oporteret fieri uaö wcrificiis miniftratura diuinis edocebat, Mulieres autlargitaté fua circa facra uelamina: Si circa aha quæcûœ huiufmôi opibus erât neceflaria: pp deumï ornamenro amp;nbsp;pciofis lapidibus offere bant,Omnibus tragt in pparatione iâcÔftitutis.auro:argéto:ôd ere Si tcxtilibus rebus: prædicés feflmitaté moyfesiSi facrificia p uniufcuiuf^ uirtute fadendaiad inftituendu tabernaculi opus ^ceflk:amp; atriu prins menfus eft ita, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;jCap,VlI.

pAtitudiné guidé gnquaginta cubito^ centu uero longitudiné: tabulafg; ad inftar coluz ■ lnarum ftatuit ereas g neg cubitogi habétes altitudiné: in utrogt latere tabernaculi.xx.p .-»-^longum: per latu uero.x.Anuli tabulis fingulis inerantiSi capita tabular argentea.Bafes sût dcauratæ amp;nbsp;celatæ per circuituÄ in terra côfixæ: ptingebâtg? funes ab anulis dudi uiig ad capita elauoji eneoge qui erant magnitudine cubiti:amp; p fingulas tabulas in terra ualide pofiti:ut ex uiolentia uento^ rabernaculu imobile cuftodirent.Cortina uero molliflima ex byfl'o per oia undicp pédebat a capite tabulag idefcendés ad bafem ufgj cóclufa alias diffuiâtôi cócludens oém per ckcuitu locuiut nihil a piete difterre uidcrct.Sic itacg habuerut tria latera atrii per circuitu: guard uero latus fuit gnquaginta cubito^iqd frons erat tonus opis:ubi,xx, guidé cubiti erant ^rtiigtruor habétes tabulas in modu portagüoéGgopere argenri fadas pter bafes erâteg eneæ Ex utro^ enï latere portage ternæ erât tabulæ c5ftitutæ:amp; pp portage fortitudiné incaftraræ:ôd per cas cortina byffina circûibat,Et cd eént portæ.xx, cubitogi longitudfe: altitudie uero gntg: oelum in eis erat ex purpuraiSi cocco:hiacinto:ói byfl'o fadd multis floribus amp;nbsp;uariisiexceptis animalid figuris ornatd. Intra ianuas aut afperforiu erat eneuifimilé habés bafem: ex quo facets dotibus manus diluereipedelcg pfundere moris erat: amp;nbsp;ambitus guidem atrii erat ornatus hoc naodo,Tabcrnaculd adt ftatuit in medio eius loco couerfum ad orientémt mox cd fol oriretur: in ed radios fuos emitteret.Cuius longitudo guidé,xxx.cubitogz erat: latitudo uero, x.cubitord nabebat fpacid:8d alter guidé paries erat auftraiisialter uero cóucrfus ad aquiloné;poftergd uero eius relinquebaf occafusicuiusaltitudiné tantâ oportebat afcendereiquantam latitudinem eflë conftabat.Erantque tabulæ ex lignoiex utrog; Iarere,xx,cubitorum fcemate quadrangulo fadæ lahcudine guidé unius amp;nbsp;dimidii cubiti: altitudiné uero guatruor digitorum, Laminæ autem wctæ ex auro erant per interiorem exterioremeg partemiguibus fingulis tabulis erant cardines

-ocr page 56-

bini immiffi per duas bafcs quae erant argenteac amp;nbsp;in fuis foraminibus tabula^ cardines fufd-' piebant.Parietis uero occidentalis tabulae fex erant quidem alterutns omnes perfediffime copu Ïatae:ut aptiffîmehis cópaginatisiunus ea^ paries effe uideretur:intrinfccus amp;nbsp;extrinfecus deaU'' rare,Ex lateribus aut erant tabulae numero,xx,qua^e laritudo habebat mcfuram unius amp;nbsp;dimi' dii cubitijalritudo tertiam pattern palmaeÄ ita.xxx.cubitos adiplebant, Pofterioris uero pariet tis.viiü.cubitos fex tabulae fadebâtîquibus coniudaefunt aliac dus tabulae ex medio cubito fa^ dae: quas angulares pofuerunt ad inftar maio^ tabula^.Singulae uero tabulae anulos habebant aureos per cxteriores partes emincntes:uelut quibufdam radicibus confixos per ordinc; adinuu cem per circuitum refpicientes:amp; per eos deaurati uedes ïminït:unoquoq; habente magnitudi--nem cubito^,v.erantqj ad coniüdioné tabula^;intrabat(j caput uedis uniufcuiufq? in alio uc dis capite: ueluti in modücocleae alias conche:amp; poftergum parictum in lógitudine pofitorum unus erat ordo:per tabulas omnes uadens;quo per uncinos urrmfq; parieris latera cotinebatut incaftrationibus fadis amp;nbsp;ïmiffis adinuicem.Quod propterea fic exquifitum eft: ut neq; a uenas mouerentur:necp alia caula rabernaculum conturbaret:fed imobile fecura quiete feruaretur.In* trinfecus aut longitudinc eius tripartite diuiûtad eft decé cubitos ad intenorem parte pro furU' ros diftribuit. Quibus dimenfisan medio quattuor tabulas fimiliter operatas ftatuit paululuni abinuicem diGundas ab altcrutris quae feparenr.x.cubiros a reliquis.xx. amp;nbsp;qd interius erat eo^ aditus uocabatur;reliquu ucro tabernaculu facerdotum erat, Hanc itaq; tabernaculi diméfioné ad inftar re^ naturae conftituit,Tertia Gquidé pars eius quae erat intra quattuor rabulas:quae fa-* cerdotibus intranfgreffibilis uidebarur;uelut caelum dei erat rcliqui uero.xx.cubiti Gcut terrai mare greftibilis eft hominibusata folis facerdotibus adiacebat. Per frontem uero unde igrelfus erat fadustcolumnae ftabant ex auro fadae:amp; eneis bafibus fuperpofitae numero.v, Tegebatur autem tabernaculum cortina ex biffino amp;nbsp;puipureo:amp; iacintino:amp; coccineo coIoribus fada.Et cortina quidem prima cubito^lt; ierat ,x,amp; undiq; eas tabulas obtegebar:quae diuidentes templuî introitum interius habebant^ hoc erat quod faciebatiur a nullo uideretur. Et omne quidem templum fandum uocabatur;quod uero erat interius amp;nbsp;lacceffibilejultra quattuor tabulas fan dum dei. Cortina autem erat fpeciofa: quafi floribus uniuerfis de terra germinantibus uariata: aliifqjoibus itexta quæcûcp pter aialiu formas poterant exornare piduris.Alia uero huic amp;nbsp;ma^ gnitudie: amp;nbsp;textu amp;nbsp;colore uicina.v.colunas î igreflu pofitas obtegebatjab agulo fumitatis uni' ufcuiufcß colûnae cortina: anulis côtinétibus uf^ ad medietaté colunae depofita. Reliquu uero ingreffuserat facerdotibus accedentibus:fup qlinea erat alia cortinaeiufdé magnitudïs;funibus ca per anulos ducétibus ac retrahétibustut tcgeretoia:amp; impediret afpedum intuendi facrifida amp;nbsp;maxime in diebus infignibus.Nam amp;nbsp;in reliquis diebus;amp; praecipue quando uideretur nubv lum:textus eius tegminis fortis eratÄ laborem facilem fuftinebat. Vnde permanGt ifta confue^ tudo etiam edificantibus nobis templum: quatenus uelum huiufmodiin ingreflu appendatur. Decern uero alias cortinæ erant Gngulae latitudine cubito^ quattuonlongitudine uero odo:K xx.aureos habentes unciostad copulandum alterutris uncinis amp;nbsp;anulis: ut côiundæ fimubuna uiderentur efficere, Quas extcnfae:templum amp;nbsp;quod erat defuper obtegebant;amp; parietes a late-' libus amp;nbsp;a tergo ftantes a terra uno pede fufpenfe. Eiufdem uero latitudinis amp;nbsp;aliac cortinac una plus numero.i.xi.erant:longitudine tarnen excellentes. Erant cnim ifte.xxx. pedum:texrx uero de pellibus:Gcutillae de lana:Gmiles omnes figillata uarietate contextae erant ufq jad terram teg mine fuo diffufac:ad inftar thalami culmen uelaminis exhibentes: una cortina ante fronte pen^ dente.Vndecima nanep cortina ad hoc erat afRimpta: aliac fuper has ex pellibus fadæ^p tegmigt; ne amp;nbsp;adiutorio defuper erant impofitae:propter eftumiaut imbrium certac diffuGonem.Multos itacj ftupor habebat infpicientes a longe:nam colorem eius in nullo differre putabant cxlo.Hx uero ex pilis amp;nbsp;pellibus fadae pendebant: Gcut illud uelum portarum: amp;nbsp;eftuum pariter 6iim-» briuminiuriis répugnantes. Hoc ergo modo tabernaculum conftitutum eft.

lt;I^pitulum, VIII.

* — ^B Ada eftautem amp;nbsp;area deo ex lignis natura fortiflimis: amp;nbsp;quac nequaquara putredb nem fuftinerent:quac hacbraica lingua uocantur heron. Cuius conftrudio erat hu/ I [ iufmodi;Iongitudinis quidem,v,cubitorü:latitudinis trm ex auro puriffirno, Intrifc — • —xus aut amp;: extrilecus fic tegebatur;ut eius ligna celarenf amp;nbsp;aureis cardinibus^ tegmen eSpaginatû habuit ualdc mirabile:amp; undiq; fimul cqle:nuHaq; pars eius cópaginationé potcrat uioJare,Perutrüqjuero latus longitudinis eius anuli erant aurei bini: totu lignu penetrates:^ p eos uedes deaurati imiflibilcs per utrunq; latus:ut quotiens opus effet per eos area moueretur, Non cnim in uehiculo;fed a facerdotibus portabatur. Super tegmen uero eius erat figurationes

-ocr page 57-

duxïqius hæbrci chérubin appellant. Suntenini anialia uolatilem habentia figura: quæ a nullo hominum eft inipeda, Hæc dixit moyfes ie uidifle in dei Cede figurata.ln hac ergo area duas ta^ bulas recodiditjin quibus fuerant decern uerba confcripta:quina quide p fingulas tabulas binas: fenii^cpunâquâq5 paginulâ;amp; basin aditu collocauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• Cap.VIUI.

tcniplo uero niéiâm poCuit proximeuelut delfigam alias dcifica:habcnré longitu/ ■ dinem duos cubitos:latitudiné uero unü:amp; alnrudiné trium palmoßz.Eranr aür pc-■ nbsp;nbsp;nbsp;des eius ex medietate inférions partisifadi per circuitu rotundiamp; rornanlcs:qd uero

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;—ad fuperiora tendebatiquadraguli operis crar:habcbarq; per circuitu uniufcuiufq; lax

teris labium exornatum:uelutquattuor digitis alro ligno circueuntem fuperioré amp;nbsp;inferiorem eius corporis parte: amp;nbsp;per fingulos eius pedes fuperiuslabio erat anuli;per quos ucdes deaurati mittebantur in ligno qd eminebat.Sinum cni habebant:ubianuli erant cómifri:^ bis per uiam portabatur.Ponebatur aür in téplo ad aquiloné conuerfa:nS longe ab ad]tu:6é,xn,panes asimos in ea ponebant:fenos per partes mundos ualde:cx farina duoy^ alfario^rquac menfura hxbraica vii.cotilasarticas habct.^Super pnes aut ponebarur duæ phialæ aureæ thuræ plcnæ.Poft dies aut vii.iterum panes alii portabantur:die qui a nobis (âbbatû appellatur.Septimanam liquidé noftri Ebbatum uocant.Caüfam uero huius rei in aliis edicemus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 'Cap.X.

r'^J Ontra facie uero menie relpicientis ad parieté mendianu conftitutu erat eandelab^ ex auro fadu fußle:pondus habés minas Centura qdhæbrci dicût cinchares: qd græ^ ca lingua iterprajtatû:talennj nuncupatur. Fecit aut amp;nbsp;Ipcrulas: amp;nbsp;lilia:cü calarais: amp;nbsp;---' fq’phis:erantq; oia.lxx.ex quibus in una bafe compofitu erat omne candelabru i al^ titudincAin ranras conlfituru partes:in quantas diftribuunt planeras amp;nbsp;folé. Confumaturej in vii.capita alterutra per ordiné conftituta:in quibus lucernæ ponunf feptem: imitantes fingulas plancra5i:refpiciuntlt;5 ad orienté amp;nbsp;meridié: candelabro obliquo pofito. Inter qd candelabrum amp;nbsp;méamp;niinterioré ficut dixi thuribulu erat amp;nbsp;alrare: de ligno qdé unde amp;nbsp;priora funt fabricara impurnbili amp;nbsp;forti: ex uno quoq: later cubitu latitudinis habensjaltitudiné uero duplicéterattj craticulaaurea in ea fada:habebat9 per fingulos angelos coronas aureas puriflimas fex: amp;nbsp;anult; li amp;nbsp;ueéles inerant quibus per itinera a lâcerdotibus portabatur.Erar aut amp;nbsp;alrare ante taberna» culumconftitutLJÄ ipfum quoq: de Iigno:menrura uniufeuiuf^ lateris quinep cubito^:altirux dine uero triumifimiliter exornatu:amp; ex laminis aureis alias ereis adoperrü:cui fuberat craticu^ la in modu rhetia^i fadü.Sufcipiebat ent terra ignem qui de craticula ferebatur:quia bafcs ei nó erat fubieûæ.Diuerfæ autem ponebantur fufcinulæ;amp; phialæ;forcipcs amp;nbsp;fciphi:amp; quæcunque alia uafa ad facrificiura fuerant fadaiomnia crût creaÄ tabernaculum quidemhuiufraodi erat: necnon amp;nbsp;eius uafa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^iCap.Xl.

dæ funtetiara lâcerdotibus ueftes omnibusaliis quos chananeos uocant pariter amp;nbsp;principi facerdotum:quem arabarchin appellant quod fignificat principem facets dotum. Quotiens autem facrificia Cacerdos adiret purificabatur. Lex enim purifi-' tionem fieri iulTir: Öi alioßi quidem facerdotura ueftes erant huiufraodi. Priraura quidem induebatur manachaflin: quod conftridorium poterat dici. Eft autem cindorium circa foemora fubtile ex bilïb contorro contexrumungredietibus per eum pedibus uelut deuaftra-pis.Scinditur uero ultra medietatem dcorfum:amp;l ulq: ad lumbos aftrigitur. Super hoc aür lineo indumento duplicis fmdöis bilTine ueftitur:quod cethomee quidem uocatur hæbraica lingua: fignificat uero lineum.nos enim lineum cethon appellamus. Eft autem hæc ueftis tunica ufep ad talos:corpus omne compledens:óimanicis brachia ualde conftringens:accingütur circa pe-dus modice fuperilifi zonara circuducente larara: quafi digitis quattuor uarie ira contcxtara: ut uidcatur pcllis effe uiperea: in qua flores intexti funt coccinei purpure: cum iacinto amp;nbsp;biffo comraixti.Stamen eius zonareft Iblümodo bifl'us:amp; lummes initium cinduræa pcdore:amp; cir-cundare dicitur iterurn ante pedus;amp; ulq: ad crura dimittirur: donee facerdos nihil operiatur. Pro decore nanqjuidétium eft ita compofitum.Cumuero adftudia facrificio^: amp;nbsp;minifterium præparatur:ne impediatur opus i leuo humero earn portât. Quod moyfes quidem arrabanech 3ppellauit:nosaut a babylonfis difcentes: hemfaneam uocamus fic enim apud eos hæc tunica nuncupatur.Sinum uero nufq habet hæc ueftis: fed larga eft ad collum eius apertura: amp;nbsp;naftali ex utrai^ parte oram eiufdem ueftimenti a parte pcdoris:amp;lcapularumaftringunt:hoc etiam balTabazan uocaf,Super caput auté geftat piled in modûparuuli ealamacitaut caffîdis qd extédi Wr fuper fummitatem capitis amp;nbsp;modice uerticis medietatem excedit:uocaturquc mafnemphtis « tale eft ut uidcatur ex lini fadum textura:habens uita:quæ inuolutæ Icpius conneduntur:ne facile dilabatur.Deinde aliud unura uelamen defuper circundatur;dcfcendens ufqj ad inferiora

-ocr page 58-

barbæîcelas pillei illius ligaturam: amp;nbsp;totam capitis fuperfïcfenïjaptatnrq; peffedene laborante faccrdote circa làcrificia corruar.Qualcs fint carterorum facerdotum ueltcs dedarabimus.Pnn/ cepj lacerdotuna ornatur quidem amp;nbsp;iftisinihil ex prædiétis ueftibns derclinqucns:fuperinduitur aurem tunica deiacinto fada:quæ amp;nbsp;ipfà talaris eft: uocaturq; nrechir fccundum linguam no/ ftrani:quæ zona conftnngituncolonbus prædidis amp;nbsp;floribus exornara: auro contexte» uariata: ornatulè^in fimbriis eius ineft uelurmalorum granarorumÄ tintinnabulorumaurcorum mul to decore fadorumata ut inter duo tintinnabula malum granatum habeatur: itemq j inter duo malogranata tintinnabulum.Eft autem base tunica ex duabus incifionibusmt fit futa fuper hu--meros;ói per latera:led uno uelo in longum undiqj circunrexta ad collum Habens râtunmrodo fedionem non e larcredcd in longum filTam a pedoread medias fcapulas. Vita autem ci côfuta eftine poffir eins apertio turpiter apparcre. Similiter amp;: unde manus egrediurur apertum eft. Ad bæc autem tertio induitur ueftimentojquod dicitur ephot.Simile eft autem fupcrhumeraligrae corum.Fit enim hoc modo ut fit textus eius magnitudie cubiti de cundis coloribus;auro^ ua/ riatusiaraplcdens omnem pectoris locum:amp; ad manus eiicicndas apertum eft,amp; omni feemate tunice fimile eft.Huic ueftimcnto locus uacuus in medio pcdore magnitudine palmi dimittif ubi inferitur cflin;quod graeca lingua logiondatma rariôale fignificat:amp; complet totum cphot: hoc eft illumlocum quem texentes propterea rdiqucrunt uacuum: unirurqj cphot cum ration naliianulis aureis per circulos fingulos lub equalirare commiflis per uitam hiacninamtquæ mv mittirur pro ligaturis amp;nbsp;confertionibus alterutris anulorum. Ne autem uacua effet medietas anulorum:^ rationalisifiliis hiacintinis adinuentum eft ut ca loça conferuent. Superhumcrale ucro duo fardonici lapides ifibulabant per fingulos humerosaürcgt;claufi;habentes per extremi tatem circellos aurcosan quibus fufcipiunt rationales ligaturas.His lapidibus ïfcripta funt no/ mina filiorum iacob prouincialibus littcris lingua noftra lena per lapidcnnfcnlorcs autem ihm mero dextro funt.Inferti funt autem in effin;id eft in rationalc'duodcam lapides; magnitudine amp;nbsp;decore præcipui.Hoc ornamentum propter cminétiam eius honoris ab hominibus poffide/ ri non poteft.lfti fiquidé lapides per quattuor ordines terni per fingulos ordines ccftituti funn habétes aureas per circuitum coronas:quibus inclufi confetti^ funt; nc poffit quocur.quc mó tcxtura corrupta defluere,Etin primo quidem ordine trlum lapidumanchoat fardonixitopaff us:fmaragdus.ln lècundo habet carbunculum ia(pidcm;faphirum.In tertio inchoar ligurius; de inde ameciftus:achatcs eft tertius; qui amp;nbsp;poft alios eft nonus. In quarto ordine tenet chrilblitus principatunnpoft quem onix;deinde berillus;qui eft ultimus omnium,Litteræ autem in omni'' bus iftis Icuiptæ funt nominibus filiorum iaeob;quös tribuum principes arbitramur;fingulifcß uncp lapidibus corum nomina refercntibus fccundum ordinem:quo nari eflênofcuntur. Cuni ergo per fe illi quos diximus anuli fint infirnmnee poffint pondus lapidü fuftincre: alii duo mm lores in extremitate rationalls quæ refpicit ad collumcmincnres;ipfam tcxturam faciunt qui fa fcipiant catenas aureas opcre plcdili uenientes per fiftulas quafdam abextremitatibus humcro' rum;qua^ catenape fumitas alcendens pcrducitur poftergum;amp; in circuloqui eft ad dorfum in fuperhumerali conferitur;amp; hoc eft rationalis munimen cximium; ne poffit aliqua parte dilrm pi, Zona ucro rationalis confuitur de coloribus prmdidis auro con{êrta;quae ex utroq: latcf di cundudaÄ itcrum reuoluta ante pedus ex ambabus fummiratibus pendcre dimittitur; amp;bm bet quafdam fimbrlas ex aureis fiftulis miro decore compofirasin utraq; zonæ fummitatepen^ dentes, Pillcum autem priori fimilitudine operatum habet pontifcx;ficut reliquiftcerdotes : alium cofutum ex hiacinro uariatum. Circudarur ucro ei amp;nbsp;aurca coron3;tnbus uerfibus fada: fupra quam furgit in media fronte quafi caliculus quidam aureus;fimilis herbæ; quæ apud nos açchoro nuncupatur;quam græci hyofeoamos dicunt. Nequis autem cum non uiderit banc herbam per ignorannam naruram eius ignorct;fignifico huiufmodi hominibus eius modum» Hæe herba frequenter ultra tres palmos oborituriradiccm ucro rotundam habct;amp; quafi rap« fimilem;folia ucro eius mente propinqua funt, De ramis autem eius onuntur caliculi rotundi: amp;nbsp;in circuitu habet oculos; unde frudus egreditur, Calicem ergo quem diximus fupra corogt; nam auream pofirum habet magnitudinem digiti minoris;cuius cauatio rotunda eftiquafi era' thcris ; quem tarnen latius condifcipulis explanabo, Eft autem quafi fpera diuila; amp;nbsp;circa fun/ dum aliam habet incifionem a radice rotundaram. Deinde paulatim cauatura co!Iig]tur;amp;' ad fupcriora denuo decenter aperiruriS iin labio ira coUigitur ; ut proprie uidearur cmifpe/ rium mira rotunditate tornatum. Super hunc iterum onuntur inciüones quafi extremi' tares malogranatorum Ipinolêtamp;in acutiffimum déficientes cacumen; quia femper lèruat: amp;nbsp;frudum huius caliculi fupcrpofitio feminis lydenditis uicium. Habet autem floreni

-ocr page 59-

fimflem plangatiniÄ per circuitû tota corona his floribus eft celataiab ocdpitio ufq; ad urrüq; 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tempus, A fronte uero hoc quidem non habet:fed lamina eft anreaifacrifq? litteris nomé dei ha

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bet in fcnprum.Hoc igitur eft pontifias ornamentum.Mirari fiquidem quilibetpotent odium

ï hominum quod circa nos habere non definunt: quafi nobis hoc modo diuinitatem deridenti^ 'bus quam ipfi non quiefcunt colere.Siquis cnim tabemaculi pofitionem confiderettSi facerdo^ •talem infpiciat ueftem amp;nbsp;uafa quibus utimur ad facrificia celebranda: amp;nbsp;legiflatorem uirum fa* 1CFum agnofcet amp;nbsp;fruftra nos ab aliis blafphemari percipiet. Nam fingula quætphoçi ad fimilv J tudinera amp;nbsp;formam rerum fada reperietjfi abfœ inuidiahaec fapientertç uclit confiderare.Ta/ 'bernaculura nanq; triginta cubiro^ trine diuimmnn quo duas partes facerdotibus cudis diftri f buit; quafi profanum quendam cómunemque locum terram amp;nbsp;mare fignificat. Haec utique Î gteffibilia cundis funt , Tertiam pattern foli dicauit deo eo q »cælum ingrcftibile fit homini-i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bus. Super meniàm duodecim panes pofiti; fignifîcant annum menfium quantitate tanta dix

2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;üifum. Per candelabrum de partibus feptuaginta compofituni: feptem planetarum de camox

nia tetigit.Et fuper illud feptem lucernaeipogê planetair: curfum oftcndit. Tantæ nâq; funt nux 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niero.Cortinæ ex quattuor coloribus contextæielemenroijz defignant naruram.BiOus terra dex

^clarat:eo q linum oriatur ex ea:purpura uero mare:eo $ pifcium fanguine coloratur.Aerem uo ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luit fignificari per iacindum;cocus uero eft ignis indicium.Significat auté amp;nbsp;pontifias linea tu»

nica totara terramuadntina uero ucftis polum quaeper malogranata chorufcationesiper tintint ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nabuloçi fonitum tonitrua indicate dignofcitur.Superhumerale etiam ad fimilitudiné natura

»totius eftiquando K illud deo placuit ex quattuor coloribus fieritauroq? contextü propter fplé* ’dorem reor;quimundo diffunditur.Rationale uero in medio fuperhumcrali in modum terrae i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conftituitHoc undiqj naq i tenens medium locum zonae circulo fignificat occeanum;qui utic^

' cunda fuo limbo circundat.lndicat auté folem Silunam uterq; fardonix quos pontifex portât i 'bumens.Duodecim uero lapides feu menfestquis intelligere poteft numerum ftellajüquem zo : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diacuna circulum graeci uocant.Pileus uidetur mihi cælum imitarixum fit ex iacintotnonenirn

'aliter poterit fuperponi ei nomen dei. Et in corona defignatur Si in lamina aurea fplendor quo Îdiuinitas praedpuegaudet.Ethxc quidem tantummodo dedarata fuffidanttcu iepius SiimuV tis uirtus legifUtoris oportune poffu: exponi»

IGitur cum prædiâapi return terminus eueniffe: nSdum miniftris facris muneribus dcdicatis; aftitit deus moyfi: Si facerdotium aaton fratri fuo eum date præcepir; qui propter uirtutis opus omnibus honore iuftior haberetut.Turn ille colligens in eccle ,fiam multitudinem:uirtutem eius Si ftudium edicebat;8i propter cos pericula paff^ rüm eïfe.Cunq; in omnibus eum populus teftaretur;ói eius ftudium ualde laudarct:Moyfes ait, Viti ifraeliteifabrica quidem iam perfeda efttficut ipfi deo gratum fuitmobifqg poflibile. Quia nero tabernaculum oportet iam dedicarudecet prius fieri facerdotem facrifidis miniftraturum: Si pro nobis orationes faö:urum.Et ego quidem hac deliberationc mihi conceffa; meipfum dv gnumhoc honore iudicabamæo q gt;natura omnes fui potius amatorcs exiftant;ói maximetquia multum mihi fum confcius pro ueftra falute laboraffe, Nunc autem ipfe deus aaron dignum hoc effe honore decreuit; Sihunc facerdotem nobis credidit iuftiorem;fciens quia dignus in^ duetur ftola deo deuotatSi curam habebit altaris;Si ad hoftias offerendas Si orationes faciendas pro nobis libérer auditurusiqui curam habet generis noftriiuirum quem ipfe magis elegiffe dix nofcitur,Hæbreis itaque placuere quæ dida funtiSi ordination! dei præbuerc confenfum,Erat enirn aaron propter genus;6i ptophetiam Si uirtutem fratris:honore hoc dignior uniuerfis: ha* bebatquc filios illo tempore quattuormadab;abiud;cleazat;ithamar.Quæcunœ uero ad fabric cam tabemaculi prsepacata fuperauerant;hæciuffit ad tegmen cortinæ ipfius tabernaculiïSilux cernæîSi thunbuli;aliorumq; uaforum expendiiquatenus hæc pet iter ncœ pluuia ncq j puluerc uexarentur:8i populum denuo colligens; fingulos ad oblationem iuffit offerte dimidium heli, biclusautem hæbreorum nummifma quattuor dragmas atticashabet.llli libenter quae iufferat moyfesærat offerentiunn^ multitudo fexcentotum quince milium Siquingentotum quinqua* ginta uirorumiofferebantegargenti libras uiginti;sctate u^ ad quinquaginta annos conftituti: x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obbrumep circa tabemaculi opus expédebatur. Purificauit auté Si tabernaculum Si facerdotes

hoc modo,Myrrhamelcftam ficlos quingéta;Sitotidem ireos cinamomi Si calami. Eft autem 2i hæc fpecies fuauis odoris;priorcm menfuram Si medietatem; iuffit horum contufa mifceriï oleique oliuarum pondus menfurac prouinciae quae dicitur bin; duas coas atticas capiens. Quix bus permixtis; Si coöis alias coadis; fada eft arte unguentariorum undio fuauiffima, Deinde

-ocr page 60-

fumens ipfos faccrdotes:amp; omnc tabernaculum unguens purifîcauitæfferens hoßias uanas in rabernacu!o:dcindc aureura thuribulum;quodmagni erat honoris alias oncris:ó -i qua quorum prærcreo narrare naturam;ne multiloquium fiat Icgentibus, Secundo 3ötoö ®• ld eft ante folis ortum amp;nbsp;occafum incenfum fieri opottebat omnino:oleumlt;jpurgantes: ad minaria coferuabant.Q^rum tres cquidem lucernsc fuper facrum cadelabrum deo tota dic cebant:reliquæ nero accedebatur ad uefperum.Omniumq; fada funtioptimiopifices b«^ amp;nbsp;heliab fuerunt,Nam amp;nbsp;prioribus artificibus ipfi praepofiti fuerant ad mcliorem opef^^^^g, iugiter cxercendam:amp; inteUigentiam rerum;quarum inftrudionem primitusignorabantno^ itacg befeleel mcliorem contigit iudicariJgitur omne tempus ad opus faciendum tranfut iO’ fibus feptem:amp; poft hoc exquo egyptu reliquerant primus annus ïpletus eftJnchoante ergo^ no iêcundo:menfe xantico iecundum macedonas:nifan uero fecundu haebreos:in nonon^en tabernaculum confecrarunt:ói oïauafa eius quxiam declarata funt.Oftendit auté deus fe gaw' fum in operibus hr-ebreo^:amp; non fruftra eos laboraffe in pulchritudine illius edificii: fed acc^' fit amp;nbsp;habitauit in eo téplo.Præfentiâ fuam nag; hoc modo fecir. Caelum fîquidé mûdu erattwp tabernaculù uero folummô caligo fada eft;non alta nube: fatis auté dénia circundans ülu“ tépeftas puraretur elTemet^ rurfus ira fubtilis fuit: ut ualeret per earn afpedus aliquid contu^' grarufep alias gracilis ros ex inde defluebat;pandebarcp dei præfentiâ his quiamp; uolebât Gerede' bant.Moyfes auté cd artifices qui ralia fuerât operati dignis muneribus honoraffet: facrificdi« in tabernaculi ueftibulo fecundum mandard dei thaupô arieté;amp; hedmpro peccatis, Diduru auté de his quæ ad facrificia pcrrinent:etia de his quæ circa facrificia celebratur ïdicaturüS fimul amp;nbsp;de quibus iuflit holocaufta fieriiamp; quæ comedenda tang cibos laxauit alias lex ait.M^ datis igitur animalibusquæ prædixi ex eoçi fanguine ueftem aaron ipumq; cd filiis afpergcb^“ purgans eos fontid aquis amp;nbsp;unguento:ut dei fierent facerdotes. Septem itacp diebus hoc ipfos amp;nbsp;eoy^ ueftes curabat:tabernaculum fimul amp;nbsp;eius uafa ex olco praelibato fkut iam dixiïet fanguine hirco^ 5dthauro^ imolato^ per fingulos dies id eft unoquocp fecundu genus Oda^^ uam ergo feftiuitaté dendciauit populoÄ queg fecundu uirtutéimolare pcepit.llli uero alte^ tros emulatiÄ (âcrificiis fuperare fcmetipfos certantesifinguli feftinanter didis obediebant-*^ pofitis auté hoftiis fuper alraretrepente ex eis fpontaneus ignis accenfus eft;amp; fimilis flamma1» guri chorufcationisemicuit;amp; oïa quæ erant fuper altare cofumpfit. Contigit auté poft aaron calamitas qucda: ut tanqua homo fimul amp;nbsp;pater deea cogitaret:quam tarnen fortiters'' lerauit:quô Si circa cafus animo fortis erat: amp;nbsp;hocuoluntate domini prouenifle iudicabat.bt quattuor naq; filiis eius iam dixi duo feniores nadab amp;nbsp;abiuth portantes fuperararn hoftia^ quas prædixerat moyfes: fed quibus primitus utebantur fubito concremati funt fuper eos igf^ magno impetu ueniente;amp; pedora faciefq; eo^ in flamanteiita ut nullus eum ualeret exongu^^ re:^ illi quidcm ita defundi funt.Moyfes ergo iuflit pattern co^ amp;nbsp;fratres portarc corpora ex^ tra caftra dcducenresihonore congruo fcpclirc luxitq; plebs eos nimis amare propter morren* quæ eis fic ïopinabiliter acceflïflct,lt;Solosadt fratres eo^ amp;nbsp;patré nó cogitate ex hac tribularfee moyfes exornauit:cd deberét præponere dei honoré fuæ tribulationi.lam enim aaron facerdœ tri ftola uidebaturindutus.Itacpmoyfes oém honorem refpuens:qué fibi oém multitudine up debat offerre:fold dei minifterid celebrabarÄ aliquado quidé ad móté iyna ibat:aliquado uero tabernaculd ingrediés refponö pofcebat:dc quibus feorfum rogabat deum:amp; ftola priuatus:K aliis fe cundis publicum demonftrabatiin nullo ab alris differre ftudebar: nifi ut eorum curaW prouidere uideretur» Infuper fcribebat leges fecundd quas deo grati uiucrent: amp;nbsp;in nullo alter/ utros accufarent quas tarnen dei præcepto conftituit.Nunc igitur de conuerfatónc eorum ^ 1^ gibus exponara.C^od uero de uefte pontificis prætermiG:uoIo proferre nullo modo gnitatibus detrahentium reliqui occafioné.Si qui tarnen tales fint:ut contenant dignitatem cognofcere:oipotentem deum fcire négligentes derelinquunt: fiue ad facra ueniant:fiue adefle nolint:amp;; hoc non folum hæbreis uoluit cflè mânifeftum;fed etiam peregrinis ifta Icgentibus. Lapides autem quos ferre fuper humerum prædixi pótificé erant fardonices.Eo^ nätura puto amplius oïum ad humana notitiâ uenientid effulgere, Dd ergo K facrificiis deus adefienalter g Ïdextro hdero portabafmicabatiói ex eo ira fplédor exiliebat: ut etia picul pofitis appareret: cu prius hoc lapidi nó ïeffet.Et hoc itaq; mirabile é:his tamé q fapiétia nö adicdioné diuino^ opc rum näldfcunf.Quod uero é mirabilius died.Per duodeci enï lapides quos fupra pedus pótilex in cflim futos.i.ï tonale portât: uidoriâ pugnaturis deus pndaauir.Tatus ergo fplédor fulgebat in eis:cum nondd exercirus moueretur:ut omni fieret multitudini manifeftumieo^ auxiliis ad* cfle deum. Vndegræd qui noftras folênitates honorât :eo c pnihil in his contradicere ualcant:

-ocr page 61-

effin rationale uocmt.Cefîauit itaq; Si eflîn: Si fardonix fpkndcfcerc annis ducentis anteq hæc gt;nbsp;KO conienberéxû deus moiefte ferret trâfgrcflîones lcgû:dc qbus fub oportunitare dicemus» P Nunc aut ad côfequétia uerba cSuerrar.TabernacuIo iam dicaro;6i ornatis facerdoru rebus:po/ ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pubs ded apud fc effe cd rabernaculo iudicauitiSi ad iacnficia fimul Si rcquié eft cóuerfus:quafi

yoem iam moleiba refpuiflet;ói de futuris meliora defideranres muhera deo alia quidé cöirer;alia ^nero feorfd de fingulis tribus offerebat. Principes enï tribuu bini Si bini cóueniéres uehiculu Si »duos boucs oficrebantxrâtq; uehicula fcx:Si ira tabernaculum in itineribus deuehebât. Ad hæc i J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adr unufquüque eorum phyala:thuribulumque portabat: Si capfam capientem daricos decern:

gt; 2plenam thimiamatibus. Thuribula uero Si phyalæ argenteæ erant: habentia utraq? ficlos ducé ï* tosdn phyala tame feptuaginta folumodo funt expend.H.æc crât plena farina:oleo côfpcrfa:qui^ vbus utunmr ad facrificia Sup illas aut oblationes uitulû Si arieté cd agno âniculo ad holocauftu

id eft rord incendendd:5i cd bis hyreurn pro oblatione peccarc^ offerebant finguli principurn: PfedSialia facrificia quæ falurarcsappellantur pfmgulos dies boues duos: Si arietcs quinq; cum P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;agnijâmculis Si hcdisjfti enï facrificabant per duodecim dies: unus in rota die. Moyfes aût nc^

P quaq afcendebat in monté fyna:fed ingrediés tabernaculu cSfulcbat deu de adu lègues di(pod^ ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tione:qu3s Humana fapienria præccllctes:oporteret firmiflime omni tépore cuftodiri:Si donum

if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;del effecundis oftcndir:talc(qj fore ut eas hatbrei nee in pace per epulas: nee i bellica neceffîtate

y^âfccndercnt.Sed de his quidé legibus diccre fuppono alia fcriprôné fad:urus:ndc tamé quarû/ t dam memorabor pauca^:de purgatiSe Si facrificiis pofita^.Ercnï fermo mihi de facrificiis faci 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;endus eft.Duo funt facrificia:quo^ aliud quidé ab uno quoq ; priore: aliud uero celcbraf a ple.-

’be;6ihæc quidé duobus mois efliciutur:aliud quâdo tom qd imolatur icédif:Si^pterca etia no.* men holocauftomatis hér:ideft torn incéfum:aliud uero qd,p gratia^ adione pfoluitur:8iadv Î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;molationé epula^ exhibetur.De priori näq; narrabo.Vir priuams holocaüftû faciés:îmolat bo

) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nem,0iagnû:ôi hedû;hæc quidé ânicula. Boues aût pmittûtur îmolare etiâ iâ maiorcs: fed hæc

{ma mafeuiini generis fiant holocaufta. His cefis: limbû altaris fanguine pfundût facerdotes:de/ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jE^ purgares eâ mébratî incidunt:8i oia fup alrare iponunt:lignis inftrudû: Si fubiedo igné v

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flamarum. Pedes cû iecore purgâtes: Si interim pinguediné una cû aliis offcrût:pcl!efty fâcerdo^

'tes accipiunt.Et holocauftomatis quidé ifte é modus.Pro gratia^ uero adione hoftias edebrâ.-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes hæc aîalia facrificâr:matura quidé Si âniculis grâdiormmafeulina tantu foeminis côhinata:v

! molanteft^ hæc:fundût quidé fanguiné fup aram:renes autSiadipes: Si oém pinguediné eu leti 'culis iecoßilöi cû his caudas agni fupponût are.Pedora aût Si crura dextra facerdonbus præbét 'Si duobus diebus de reliquis carnibus epulanf.Quæcûqî uero remâferint:côcremantur. Similv 'ter pdido modo fàcrificii etiâp peccatis hoftiæ celebranf.Qui uero maiora facrificia nô habet: 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;offerunt colûbas aut turturcs duos:quorû abus quidé fit in holocaüftû dco: alius facerdoribus

datur ad cibû.Certius aût de facrificiis hoi^ aialium î facrificio^ fermone dicemus. Qui emm 'p ignorantiâ in peccarû îciderir:agnâ Si hedû fœminas eorûdem âno^ offert:Si fanguiné quidé 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fundit facerdos in arâmô ficut prius:fed angulo^ rangit extremitares;6i renes aliûqjadipé cum

! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rheticulo iecoris fup altare îponit.Sacerdores auré tollunt Si pelles:6i adipesiSi carnes ea die cô*

'fumendas in réploucx enî in eras relinqui nô finit.Qui uero pcccatnfibiq; côfcius eft: Si nullum 'habet qui eû poffît arguere:arieté îmolat lege pcipiente:cuius carnes î téplo facerdotcs fimiliter 'comedût ea dic.Principes in g bus peccant facrificâtcs: ea quidé offerunt quæ priuati: plaçât ue/

ro deû offerendo ad facrificia thaurû Si hedû mafculos.Lex auté pcipit î publicis pnuatifq? fa/ crificiis etiâ farinâ mundiffimâ adiici:in agno quidé affarii menfurâiin ariete uero duoye:î thau/ ro trium : Si hoc fanchficât fup altare olco mixrû.Nam Si oleû ofiertur ab immolannbusii bo/ ue quidem hin mcdietatem:in ariete auté huius menfuræ tertiam partem: Si quartam in agno. Hin autem menfura hæbreopc antiqua fert choas atticos duos: fccundum quâ menfurâ oleum offerebant Si uinû.Vinum auté circa aram libant.Siquis facrificium non celebrans pro uoro ft/ niileprimitias offèrat:unam dragmam füpcraram mittitircliquam uero ad uefcendum facerdo/■ tes accipiantaut ad coquendum.Nam Si oleo fermentamr aut certe ad faciendos panes lacerdoz titollentiquodcuncjcx ea ad holocäuftum neceflarium eft.Prohibet autem Icx immolari alio die natum nna cum genitrice:fed nee aliter immolari pcrmittit:nifi cumoäaua dies nati tran/ ficm.Fiunt Si alia facrificia pro languoribus euirandis;aut pro aliis caufis:Si equalia libamina cû hoftus expendûtur:quoiji î craftinû aliquid remâerelex ^hibet:facerdotibus,fppnä fumétibus parte,Ex publico aût fumptu lex eß:agnum anniculum fingulis dicbus occidi: inchoante dié Si terminante. Septima uero qfabbatü nücupaf duos occidüt:eodé facrificâtcs modninitio méfis quotidiana facrificia: Si duos boues cûagnis âniculis lepte Si arieté madât;hedû uero,p declp

-ocr page 62-

nationc pcccato^:fl forte per cafum obliuionis eucniant.Septimo n'ænfe quem maccdoncs hf peruerctheum uocant;adiicicntes his qux prædida funtthauru 6iariercm:amp; agnas.vü. imolst: amp;nbsp;hcdum pro peccatis.Oflcrunr fuper hæc duos hedos: quoçi alter quidé uiuus ultra ternijnos dclèrti dimirtiturtfuturus pro toto populo expiatio amp;nbsp;declinatio pcccato^: altcrum uero 1fub urbanis in locum punflimü deducentesxu ipfa pelle torum incenduntmihil omnino purgates. Concrematuraute fimul rhaurus non oblatus a populo; fed ex proprio fumptu ponnhcisprSquot; paratus.Quo inrerfedo amp;nbsp;allato itemplu eius fanguine fimul amp;nbsp;hyrci: afpergir digito cótramez fam alias airare fepties.Eodem auté numero amp;nbsp;pauimentü amp;nbsp;totiens templum amp;nbsp;auream aram.’ 6d rcliquum quod eft circa mams ueflibulu: porrans fuper hæc extremitatcs amp;nbsp;renes: amp;nbsp;adipem eum rhericulo iecoris fuperîponuntaltari,Præbet amp;nbsp;arieté deo pontifex ad holocauftu.Qö’’’^^ uero eiufdem menfis amp;decima;tépore ad hyemé uei^cnte: tabernacula figere iufiït fingulos p familiastmetuentes frigus pro annicuftodia.Dumœ parriâ pcrucnificnran ilia ciuitate qua pro' ptcr templu mctropolim haberentifeftïuitaté eos lepte diebus agere amp;nbsp;holocaufta faccre: amp;nbsp;6' crificare deo:amp; pacificas offerte prrecepitmtq; in roanibus portarent ramos mirre amp;nbsp;falicistfuntz mitarelq; palmar: amp;nbsp;uirgulas maliperfici. Prima itaq; dierum in his fit holocauftu hofliaru et tribus amp;nbsp;decern bobus amp;nbsp;agno uno aut pluribus;amp; arictibus duobus;adiedo hyrco pro déclina none peccato^.Sex aut dieous ipe qui^e numerus agno^d amp;nbsp;arietum cum hyrco facrificaâfubz trahitur uero fingulis diebus unus bos;donec ad feprimu ueniarurÄ ab omni tempore dieoda ua requiefeuntÄ deo ficut prædiximus uitulum îmolâc amp;nbsp;ariercmÄ agnas feptem: amp;nbsp;hyreum pro declinatione peccato^ Hæc quidé hæbreis tabernacula figétibus celebrate patri moris eft. Menfe uero xantico quiapud nos nifanappellaturtid eft anni principium quartadecimalunafoz le oppofito in ariete quo menfe liberati fumus a feruituteegyptioßdifacrificiü quod tueegredió tes ex egypto fecerunrîmolare nos unis fingulis quod pafca dicitur: celebrate^ lànciuit: Si utiqi celebramus illud per tribus noftrasmihil îmolatoi^ in craftinum relcruâtes.Qumtadccima fu^ cedit feftiuitas azimoçdiquæ feptem diebus celebratur in qua azimis uefcunrur;amp; fingulis di^ bus thauri occiduntur duo Ôi aries unus;agni lêptem:amp; hæc holocaufta fiunt:hyrcus quo^ P*® peccato adiicitur;per dies fingulos ad epulum lacerdotum.Secunda uero azimorum die qua; en lexta amp;nbsp;décima frugum primirias quas metunt anteq ex cis ucfcantur: deum indicantcsiuftûee primitus honorari: quo fint hac ubertate complet! ofterunt ifto modo. Siccantes fpican dnianiz pulum Si contundentes:8C munda ad coquendu ordca facientes:are dei affarium offerut: amp;nbsp;una dragmam ex eo mittentesircliquu facerdorum ufui relinquur;0C tunc iam licebit omnibus pro fua metere uoluntateJmmolant aut in principiis frugum argnum in holocauftum deo. Septiwa uero feprimana tranfada poft hoc facrificium quo^ feptem cbdomada^ dies funt quadraglw amp;nbsp;nouem:penthecoften celebratunqua hæbrei afartha uocant: quod fignificat penthecoften id eft qnquagefima. In qua offerunt deo panes de alphira ficcata fados cum fermento afariorum duo^:^ ad madandum agnas duas.Hæc equidem duo offerutur folumodo.Nam coeam facers donbus præparant:nihilq; ex his in craftinum relinqui permittitur.Immolant aut ad holocau/ ftum uirulos tresis aricres duosÄ agnas quattuordecim duoftp pro peccato hyrcos. Nulla uez ro feftiuitas eft in qua holocauftum non fadantiaut in qua ex operibuslabope rcquié no habe' ant:fcd in omnibus amp;nbsp;légitima imolationis fpecies: amp;nbsp;certus uocationis modus eft: 8i eo^ qua: ad epulanddimolantur;ex comuni raméfimila coada fermento carens datur aflanom uigin^ tiquattuor:6d ad panes facicndos expenduntur.Coquentur cnim duo diuifi ante fabbawiamp;fab bato naane oblati fuper facram menlam ponutur fibi ab alteiutris conucrfi duabus patenis au^ reis fuperpofitis:thure plenis qui permanent ufq; ad aliud làbbatum;amp; tune pro illis alii déport tanturiilli uero facerdotibus exhibenf:amp; thure incenfo in igne facro in quo oia holocaufta fiut: aliud thus fuper aliud alios panes abiicitur.lmmolat uero facerdos de propriis expenfis fecundo per diem farina olco mixtam amp;nbsp;modica codione duratæquo fitmcnfura unius aiTarutcuiusiuï dietatem quidem mane:alia uero mcdietaté mendie igni folcnt offerte. De his itaqj integriore denuo non declarabo fermonemifufficienter uero mihi etia nuc de his uideor enarraffe. Mof^ les auté tribu leui a cómunione populi lègrcganstlacram utiq; futura ländificauit fontiu aquis ualde puriffimisißi facrificia pro talibus deo légitima præbcns:tabernaculû eis ficraratp uafa:amp; reliqua quæcûq; ad tegmé rabernaculi uidebantur feciflè contradiditiquatenus præfidétibus » dicatis iam deo facerdotibus miniftrarcnt.Et de animalibus difcreuit fingula quæ comederenft amp;nbsp;a quibus fe pcnitus abftinerent.De quibus cum nobis occafio huius feripturæ prouenerit cemus adiiciétes Si caufastpro quibus motus:alia quidem nobis ad cibum effe præcepinab alus auteniabftinere imperauit,Sanguinis aut totius ulum ad uefcendum modis omnibus Iterdixit:

-ocr page 63-

^^^T * ^ ^ ^Piritu dfc putans.Sed amp;nbsp;cames fponte mortui aïalis ab efu onmino probibuitt K ab adipe Ód rheticulo caprino;^ oumoÄ bubahnorabftinendu effe prædixit.Êxpulit aut a a^ uitate enam leprofo corpore maculatosÄ femine defluentesifed amp;nbsp;mulieres quibus fit purgatio naturalis: remoueri iuffit ufcg ad feptinia dienatpoft qua diemïquafi purgatas remcare pcrmifit, Similiter aut amp;nbsp;mortuo facicntes exequias;pofl totidé dies legirimû eft redire . Eos auté qui fug numcrû horum dicçz in pollutione confiftunt;facrificare legitimû eft agnas duas:quapi alteram quide fandificare conuenitialtera uero faccrdotes accipiunt,Similiter aütimolant amp;^ co cuius dcfluit femen;quotiés hoep fomniu patiädelccndcrc eo prius in aqua fngidâ.Idem facit qui eu légitima uxore concumbitXeprofos aut onmino expulit de ciuitate:cu nullo penitus conuiucgt; tes:amp; nihil a mortuis différentes,Si uero quilibet fupplicando deo hac egritudine libcraf: faniqt colorem aliquando recipiatidiuerfa deo facrificia compenfabit de quibus poft hxc dicemus ♦ Vndeenarn quilibet irridebit eosiqui dicuntmoyfen lepra fatigatum : amp;nbsp;propter hanc caufam fimiliu proiedoi^ ducé fadó in chananeam uenifTe cd eis.Si hoc fuifTet uemmequaquâ moyfes ad iniuriam fua hæc fanxiffet cd magis rationabiliter etia aliis hoc introducentibus cótradicere præualcret:quando amp;nbsp;apudgenres multas leprofi fint;amp; fruanturhonore præcipuo:amp; non fold iniuria amp;nbsp;expulGone priuenrur:fed etiâ militias mereanfinfignesÄ ciuilia eis fingula cómittaf: Si in facrisiSi ï templis ingrediendi habeant poteftatem. Qua propter in nullo prohlbeaf moy/ les fi aliquahuiufmodi paffione circa coloéipfe autmultitudo quæ cd eo erat uexaref ; de iftis nieliora fancirc nuHumq; detrimentum huiulmodi paffionibus cogebatur inferrc . Sed paid eft: quomodohæc de nobis inuidia concitati loquuntur.Moyfes auté ab his mundus exiftens : etiâ mundis contribulibus conftitutis : de langucntibus hoc modo fanefuitÄ hoc pro dei honore decreuit.Sed de his equidem unufquifqj cogitct ut uoluerit.MuIieres uero quando pariunt : in^ träte in templum prohibuit:facrificia contingere non permifit ufqj ad quadragefimum diem: fi mafculus fit qui pariatur;dupliciburq5 diebus:fi foeminam generate contigcrit.Ingredictes ergo poft prediftæ dilationis tempus facrificia celebrabutjquæ ucerdotes folenniter deo diftribuut. Siquis adulteram fuam fufpicatur uxorem:offcrt farinæ ordeaceæ affarium: amp;nbsp;unum pugillum ex ea mittens in alrare:reliquum dat facerdotibus ad edcndd.MuIierem uero conftituat aliquis facerdotum ad ianuas quse funt conuerfse ad templumióiuelamen capitis eins detrahenstfuper,* fcribiï membrano dei uocabulum iubeat ipfam^ iurare nihil uiro nocuiffemee pudiciciæ uingt; culumdifrupiffeiquod fi commifitiut foemore dextro difiundo utcrocf putrefado moriatur : fi uero amore nimio 6ihuius rei -do petulanter maritus hac fufpitione moueatunut menfe de^ cimo ei puer mafculus generefiperfedocj iureiurandoidei nomé diluens e membranaiin phiala exprimât: fumenfcg terram de templo circa parietem iacentem: amp;nbsp;fuperafpergens mulieri dabit bibendum.llla uero fiquideminiufte aceufata eft:concipit:ód pertus eins nutritur in uteroifi aüt de thoro maritali métirur etiam deo: cd confufioneuitam relinquam fuftinebit.Nam amp;nbsp;femur cius putrefcit:amp; uenter uertitur in hydropem.Et de facrificiis quidem K purgationibus eorum moyfes cótribulibus fuis ira profpexit:lcges autem eis tales cxpofuit. Adulteriu quidé omnino prohibuit:fœlicifïïmum effe credenstuiros circa thorum effe fecurosiK ciuitaribus fimul amp;nbsp;do mibus expedire.filios effe ueraces.Sed amp;nbsp;matribus mifceri tanqua malum maximû lex negauit. Similiter uxori paterna amp;nbsp;nutricibusß CuxoribusÄ fororibus coire quemquam filiorû tangua prauâ iniufticiam nimis odiuit,Prohibuit auté amp;nbsp;mulieri naturaliter poUutæ mifceri:ôd iumctis amp;nbsp;mafculisieo cy hæc libido nequiffima uidcadK aduerfus eos qui hæc præfumunt;mortis fup/ plicium prouenire decreuit.Sacerdotum uero duplicem fecit purgationé.Nam Ôi ab iftis fimili ter eos abftinuit:^ fuper hæc neq? meretrices neq^ concubinas eos habere permifitineq; ancillâî ne^ captiuam eis nubere uoluit;fed amp;nbsp;eas quæ de cauponibus amp;nbsp;pandocibus uitâ agunttK quæ ptius maritos habentes:amp; pro caufis quibufcunlt;j dimiffæ funt:ab eorum coniûdione ;phibuit* Summum pontificem neqj mortui uiri permifit uxorem haberc:licet hoc aliis conccffiffet:huic foli dédit nubere uirginem eamœ fcruare.Vnde necy ad mortuum fummus facerdos acceditteû reliqui non prohibeanf folénia Matribus amp;nbsp;parentibus amp;nbsp;omnibus fuis mortuis exhibere:quos effe oportet fîmplicesiomni uera fimplicitate,Qui inter facerdotes integer non eft : pafci quidé de oblationibus facerdotis conceffit;afcendere autem ad alrare in templumq; introirc ,phibuit. Hositacg non folum circa facrificia mundos:fed etiam circa conuiuia K cultum fuum ftudiofos K inculpabiles effe præcepit,Ob qua caufam ftola fàcerdotali ueftiti immaculati amp;nbsp;circa omnia mundi funtiôi fapienccs exiftunt.Bibere uinum donee ftola ueftiti funt prohibentur : infupcr amp;nbsp;oues intégras immolant;^ in nullo pollutas.Hæc igitur etiam in tempore uitæ fuæ gefta tradie dit moyfes:quorura quædam ÔC in deferto degens adinuenit;quatenus dura terram chananeam

-ocr page 64-

percipeicnt:hæc femarentad eft ut âno feptimo requiem terrae præbeantiab aratro Sô plä:^io^ nibus ficutôiipfos feptima die ab operibus ceflare ianciuit:amp; ut quæ ipSte oriuf de terraxflent uolentibus i ufum communia amp;nbsp;contribulis ßi extraneisinihilcg ex eis feruarcnt.Hoc auré fieri poft feptimam annorum iêptimanam iuffîtiqui funt anni quinquaginra: uocaturq; a^ hlbreis hic annus quinquagefimus iubj!cus;in quo amp;nbsp;debitores a credito relaxanf; amp;nbsp;ferui liberi dimit-' tuntunquia dumeifent contribuli pro quadam tranigreffione Icgum eos feruitii fcemate caiw gauit;mortemlt; ^ fuftinerc prohibuit.Inftante fiquidem iubileo quod nomen fignificat liberate reftituunt etiam agros antiquis dominis ifto modo.Conueniut uenditor agri limul amp;nbsp;emptor amp;nbsp;reputantes frudusamp; expcnfas in agro fadas frudus exuberafîè compertas î uenditor redpit agrum.Cum nero expenfæ tranfcendunt:hoc quod deeft recipiés emptona poiTeiTione difcedit connumcratis fcilicet ex equo frudibus amp;nbsp;expéfis prioribus poflefforibus reddit agrum .Ear/ dem legem uoluit etiam in domibus obtineretquæ per uicos quoüß ucndûtur.Nam de bis qus î ciuitaribus uenudantur aliter defmiuit.Siquidcm antcquam implcatur anus recipiat pecunias: reddcre domum cogit emptoremtfi uero completus annus fuerit poflelTionem confirmât ptori.Hancigitur moyfes legum cóftitutionem dum fub móte lyna morarerur exercitusa deo cognouitÄ hacbreis Icriptam contradidir.Cum circa legillationcm iam putaretifta fuffico®^ exercitii militaris iura conuerfus cft;habcns in animo bellicas caufas attingeretpraecepitq^ cipibus tribuum praeter tribum lcui:ut numerum pugnare ualentium perfede cognofcerétte^ uite facrati erantÄ minifterio alio fungi non poterant, Examinatione ita^ fada: inuenta fuut milia fexcenta Si triatSi fexcenti quinquaginta:qui potuiffent arma producere a uigefimo anno uf(^ ad quinquagefimu.Pro leui tarnen elcgit inter principes tribu manaffe filii ioleph;^ enrai pro ipfo lofcph. Haec autem fuit fupplicatio iacob ad iofeph ; dû feciflèt filios eius fibi preoen ficut praedixi.Figentes autem caftra tabernaculum in medio ftatuebantiSi terne tribusper laters fingula tabernaculi commanebant:6i plateas per medium habebantjeratgj ornatus quafifobj^ rumcß uenalium fingulis i ordine conftitutis Si opifices artium fingularum in ftationibusefftt nuUiq; alii loco:quara ciuitari competenter edificatae amp;nbsp;collocatae fimilis erat,Ea fiquidem q*^^ circa tabernaculum erant facerdotes tenebant deinde cunda leuite , Exquifiti enim fuut 1«“® mafculitqui ultra uiginti annorum eiTentanuentiep funt uigintiduo milia;odingéti odogiiya« Quotiens fuper tabernaculum nebula ftare contingebataanqua deo ibidé comorante qu*5^ bancicum uero conuerreref:procedebant.Adiuenit aut Si modu tubæîex argento fadxtqu’^ huiufmodi:longitudinem Habens pene cubiri.Eft aûtangufta fiftula catatoria calamo capaa®*^ prebens latitudineratquac conueniat ori ad fulceprioné fpiritustSi claflicefono uicina; qr’^^^'' braica ligua uocaturalôfra.Fadæfunt tales duæ;Si una quidé utebanf ad iuffioné Si coUea*^ né populi in ecclefiis celebrandataltera uero:cü oporteret ad cogitandu de rebus necefarns cipes conuenire:ambabusaütmultitudo coUigebaf.Cûcp tabernaculû moueref Hacefiotonti» fonatc priore:hi qui habirabât ad orientale tabernaculi parte furgebant : cû uero fecuda fonui' fet:qui ad auftru refidebant parabat Si ita in theca inuoluta tabernaculi medietas ïpeedenoW fex tribubus portabatur;6i alia media fequétibus fexileuite uero omnes circa tabernaculu «2• Tertia fonante pars quae conuerfacrat ad occidenté ferebafÄ quartaiquac circa feptétrioneni' Vtebanf his tubisetia in facrifiens hoftias offerétesiSi fabbatis:^ caeteris diebus»Sacrificauita tuc prius ^difcelÏu ex egypto;qd pafca dicif in deferto. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fJCap-XUI-

T poft paululu ^cedens a more lyna : Si loca quaedam cómutans de quibus dico®“' ad locu qui dicitur dcriorh uenit,Abimultitudo rurfus feditionem feciuaccuiao moyfeniSineceifitatem ^fedus fui:dicendo:ói quia de terra bona eis fuafiflot exit•

.Si cû illâ pdiderint p fœlicitate qua cis fe ^miferat pracbitu^idiuerfis nnlêriis renf aftridiiSiaqua priuatiiSi fi cotingeret ut Si manna deficeretieffent fine cófolatione * Cunq; multa feuiora in ilium edicerct; unus quidé monebat eos;ut ncq; moyfeos laboro«?^^ pro cundorum falute cxhibitorum immemores efTe deberentmeej de dei adiutorio J Plebs aut ad hoc potius eft cómota:8i contra moyfen maiorturba confurgés erat.M^’ft^ ‘^ * conforrans eos tali defperatione deiedosilicet tUrpiter ab eis fuiffet conturadiam pafius : ran promifit carnium eis multitudinem ié præbiturûmon una die fed plurimisJllis auté nó crea tibusiSi diccnte quodam unde poflêt haec rantis milibus quæ prædixerat miniftrare : deus iq Si ego licet mala audientes a uobis non ramen rccedimus opérantes pro uobis:8i iftud no ta proueniet.Cunçp hæc dixiiTeticoturnicibus repletus eft omnis cxercirusxolligcbanrq; ^^^S^ flares,Deus autem non tarde hanc reddidit hæbreis iniuriamSimaledidum in fe Non parua liquidé multitudo eojk :mortua eftïSihadenuslocus ipfe cognominaf cabrotnai

-ocr page 65-

quod iterpretari poteft defidenï fepultura. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;,Cap.XlIIL

Educens ergo eos exinde moyfes in terra quæ uocafconualisiuxra chananeo^ ter/ minos exiftentem amp;nbsp;ad habitandü difficile populu in eccleliam congrcgauit;cil(pin contionelocutus eft dicens.Cum deus nobis duo bona promiferit;liberratem;amp; fœ--licis terræ pofleffîonemialiud deo danteiam poflidetis:aliud eftis pcepturi celeritcr.

In fimbusfedemus chananeorum:arcebitlt;j nos decetero procedenres: ncq; rexmeep ciuitas : led neque oranes eorum gentes.Exercitu ergo præparamus ad bellum.non enim fine Jabore nobis hæc terra concediturUèd maximis eam præhis obtinebimus.Mittamus autem exploratores;qui huius terrae bona confiderentÄ quae uirtus in ca fit habitantium.Antca omnia uero unanimes fimus:amp; deurn qui cd in omnibus nobis adiurorÄpugnandi focius honoremus. Hæc cum digt; xiffetmoyfes:multitudo ei honoré exhibuir;elcgirq; exploratores duodccim notiffimos uiros î unum de unaquaqj tribu , Qui circumeuntes omnem terram chananco^ia patribus circa cgygt; ptum iacentibus uf^ ad ciuitatem emathimad mStem libanum perueneruntmaturamqjterrae amp;nbsp;ïcolarum hominum confiderantes ualidam:reuerfi funt:quadraginta diebus omnc hoc opus explentes:infuper amp;nbsp;frudus quos proferebat illa terra portanrcs;eorumq; abundantiam amp;nbsp;mul/ titudinem bonorum teiram illam habere narrabant;amp; a uolunrate bellandi populum fulpende bantimetuentes etiam fuæ paupertatis inopiam:diccntefq; flumina impoffibilia tranfituros: Ói effe motes infuperabilcs iter agentibus amp;nbsp;ciuitates mûris ualde forriflimis:amp; anibitus ea^ gradi niunimine roboratos.In ebron autem amp;: gigantum prolem fê inueniffe dicebat.Et exploratores quidem uidentes;quia cundis quos ab egypto egredientes infpexerat;maiores elTenr chananeiï amp;nbsp;ipfi tabucruntÄ multitudincm hoc credere compulerunt.llli auré ex his quae audicratpoffef fioneni terrae illius difficilem fibi iudicabantifolutoœ concilio:cü uxonbus Khliis lugentes de^ gebantjtanquam eis deus nihil opere;fed tantum uerbo promitteret.Rurfumcfmoyfen increpa bantÄ inclamabant cnciuCq; fratri atq; pontifici;^ peffimam quidem licet cum illo^ blalphe/ • nuis habuerunt nodem,Mane uero concurrerunt ad ecclefiam deliberationem habentes: iter--feâo moyfe amp;nbsp;aarontad egyptum denuo remcarc.Vnus autem cxploratoijz icfus filius nauc de ffibu cffremÄ calcp de tribu iuda:metuentes in medium proccflerunt;tenebatcp mulrirudinc: confidere fupplicantes eamÄ ncq; deurn falfitatis arguere ; neq; credere his quæ pro terrore nô acre dicebantur de chanancisifed fibi potius qui ad fœlicitatem amp;nbsp;polTeffionem bonorum eos decentius inuitarenr:quando nee montium magnitudo:nec altitudo fluuiorum:uirtutem colcgt; tibus eflèdumimpediret:maxime cu deus fecuritarem praebcatÄ eorum propugnator exiftat, Pergamus ergo inquiunt fimul ad hoftes:nulla timoris fufpitioné habétes;fed duce crédité deo; nofq; fequimini quo uocamur.Et illi quidem dicentcs haec:nirebantur iram populi mittigare, Moyfes autem amp;nbsp;aaron in terra proftratnrogabant deu nô pro falure fuatfed ut quiefcere igno» rantem faceret plebem:corüq; fedaret animos præfentis helitationis paffione turbatos . Anitit ergo Si nubesïSi inftas fupra tabernaculum fignifïcauit dei præfentiâ.Moyfes uero iam cófidés; in media aftitit multitudine;deuq;pmotû pro co^ precabat alias pendebat liuria : peepturofej fore fupplicium ; non quidem delicto dignum;fed quale patres pro correptione inferunt filiis. Cunq; tranfiffentin tabernaculu cord deo ,p futura eo^ perdirione deflebantxomemorabdt^ populu quaepaffi funt ab eoïóiquantis benefiriis parncipatiangrati circa eum cxifterent;quddo etiamnunc exploratorum terrore dccepti;fermones illo^ potius q promiffiones dei iudicarét ueriores;óiob hde caufam nô equidem perderet omncs:ncqteorum extcrminaret genus; quod omnibus hominibus potius apud fe haberet honoratum;chananeorum uero terra non eos effe potituros;nec^ eins foelicitate ietaturos;fed etiam fine domibus Si ciuitatibus i deferto quadra/ ginta anis effe uiduros:amp; hanc pœnam eos pro üquitate foluturos filiis autem ueftris dicebat; deus terram daturum fe promifinilloftj parricipaturos bonis;8i dominos eorum fore quae uoß ipliuobis inuidiftis accipere.Cumhæc itaqjmoyfes dei uoluntate dixiffethn trifticiam Sierum/ nam conuerfaeft mulntudomogabantcr Moyfen:ut propiciumeis faceret deum;^ a deferto li/ berratis præberet urbes.llle autem diceoat deurn huiufmodinon habere confiliummeqjfccûdu euitatem humand dudum circa indignationem eo^ifod habita deliberarione in eos fententid protuliffe Mon iraq; mdicandum eft oportere hæc difereditfi moyfes cd uir unus eßet ; tantam 511^® hominum irafcétium potuit mitigareiSi ad manfuetudinis uota reducere.Deus enim ut I^®^*. ””?™hus eins uinci multitudincm præparauit;quippe cum fcpius ïobedientes;in/

^® hbimetinobedientiam fuiffe cognouiffent;in calamitatibus utiq; incidentes . Mirabilis fortitudine fuit uir ille ad credendum fibi de quibufeuq; populus audiret;amp; hoc oium tempore quo uixit;fed etiam nunc eft . Nullus enim eft hæbreorum qui non tanqud dii

-ocr page 66-

prœfcnte co:ßi cadigante G forte Gt moribus îcôpofitus obediat fandionibus eiusdicet alios Ia-* tere poffît.Etalia quidem indicia ultra humanapi uirtutem eius exiftunt.Olim enim quida tras euphratem fluuium habitantium ; quattuor roenGum itinere uenientes proprer honoré noftn facrificii cum multis periculis Gmul amp;nbsp;fumptibusjfacnficantefqj non ualuerunt ïmolatióe paP ticiparianterdicente hoc moyfe quibuflibet:qui non Gnt noftris legibus erudiri : net^ nobiseX paterna traditione coniundi.Etalii quidem nee facrificarunt: alii uero femiplene facrificantes reliquerunt;alii autem neq; initium ingrcdiendiin templum ualentes facere difcelTerutjobecBrc moyfeos preceptis potius quam fuam uoluntatem facere prxponentes : amp;nbsp;cum prohibentena de talibus non mctuerentdolam tarnen confeientiam formidarunt.Sic legiflatio quae uidebatuï dei : fecit illum uirum meliorem fua narura putari.Sed ctiam ante tempus modicum huius belli Claudio romanis imperanteiyCmaele apudnos exiftente pontificcxum fames noftram regions talis obtinuiffet: ut quattuor dragmis uéderetur affariumjaUata farina ad feftiuitatem azinioji in choris feptuaginta qui modii^uidem Gnguli funt unus amp;nbsp;triginta:attici autem quadragintâ amp;nbsp;unus:nullus facerdotum præfumpût comedere cum fcilicet terram lopia tanra denneret:^ pc cum metuerent legem amp;nbsp;iram;quâ etiâ fuper îiqtarcs hoibus occultas folet inferre diuinitas» Igitur nó oportet ammirari de his quae tune gefta funr:quando etiam nunc littera: a moyfe relidac:tantam uirtutem habent ut etiam inimici noftri lateanturtquia is eonftituitrempublicä noftram per moyfeneiulq j uirrurc;deus eft.Sed de his quidc ut placuerit unicuicj conGderet.

nAec funt capitula ï quarto libro iofephi hiftona^ antiqtatis iudaieae. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.i.

Bellum hacbreorum abfcg noticia moyfes contra chananeos geftum atœ deuiduW '•

Seditio chore K plebis corra moyfen^ fratré eius de facerdotio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap* G*'

Quemadmodu moyfes iftituit décimas dare leuitis amp;nbsp;facerdotibus;amp; de morte mariaeïK ^ar^ primi facerdotis domini;cui fucceffîteleasarus filius iplïus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CapaiiJ« Quemadmodu cómiferunt feon Öi. ogreges amorreorum beUuniicittj eos moyfes Si filöiGa® terras eorum Siciuitates tenentes Si hereditäre poffidentes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap ’'*

De balach moabira^ rege;fcu de balaam prophetaicuius aQna humana loquela ufa eft: qui I*** benedidiones quibus benedixit filiis ifrael confilium dedit balach qualiter fcduceret populup mulieres madianitas:ói de ultióe quae fecuta eftiSi fcdudos hacbreos:0i fcdudores madianiws: Si ubi moyfes iofue fuccefforcm Gbi conftituit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap» ''** Moyfes alloquitur populum ante mortem fuamjôi tradidit ci librum Iegîs:6iqucadmoduni so hominibus eft ablatus,

Cp4ic liber continet tempus annote qudraginta

lt;.! Incipit liber quartos antiqtatis iudaicx.

^»^^^^;^::£2Z^i(jgt;Aebreos iracg deferti moleftia atq; difficultas cogebat ét ^hibetedfo ï3 ƒ ad chananeos acccdere.Non eni moyfes fermonibus aeqefeebat dire ; fed etiâ pter illius uolutate fupare fe hoftes exiftimates;illu e^“^ c accufabant fuipitione habctcs;eo q eo^ ncgociaref inopiiSi or \cius uiderefegere folacio.Praelia uero aggrcfli fût chanancosidiceut^ ?deu non propter moyfen eis auxiliaritfed coiter genti fuæ ferre fol^u ,/*^pter maiores eo^ fuatp uirtuté quo^ femp ^uidctia habuiffeuw^^ ^6 Si quo q prius liberratc pbuiffetænâ tue laborarc uolétibusftrr Çfolacia no tardareridicebant^ etiâ folos fe poffe hoftibus pualerea^ t moyfes deu ab eis alienare:oîbufœ hoc cxpediremt ipfi fui ______________non ab egypno^i iniuria digtefri:moyfeos tyrannidcm denuo ftiftinerét:5i fecuu^ eius uoluraté uiuerct;ncc dccipenf quaü diuinitas ei foli utilia ^ eius deuotione ^«teno^ nó oés effent de gencre abraam;fed unus effet his audor oium:cui deus oia node futura qui uiderenf fapere G eius fupbia conténentes Si deo credentestobtinerent terra quam «suo tibus promiferat : Si non propter prædidam caufam fub dei nomine lefpicerent prohibentei^ Ergo cogitantes inopiam atqjdefcrtum propter quæ ad hoc potius urgebantunad chananeo^ beha funt ^fedi;deum ducem exiftimantes:6i non ad legidatorem folatium fuftinentes: do Gbi meliora fore decernercnt.Quo fado hoftes aggreffi funt ,lUi autem eogi nó expaudcen

-ocr page 67-

^uafionem feu mulritudinem cos fortiter exceperunt;6i hæbreo^ multitudo eft interempta♦ Keliquæ uero militia cohortis eorum foluta eftdcöatiqj in tabernaculum turpirer confugerüt; fpem tâtæ caJamitari occubuiflent:omnino deiedi funt:amp; nihil utile decctero fpe--rabantxogitantcs g, hæc p dei iracundia euemflennaccedentibus ad bellu córra eins uolütaté. Moyfes ergo uidens fuospdidone coprefTosÄ metués ne uidoria confidentes innmciÄ appe^ tentes maiora lug eos accederentaudicauit cxercitû in defertû procul a chananeis educcrc.Cûq; multitudo ei c5lentiret:quæ uricp cognouerat g, abfqjpræceptionibus eins ^uidériae preualere non poflètæleuato exercitu abiit in heremû:faciens eos ibi quiefceremec prius chanancos adiré: doneead hoc oportunû tempus a deo acciperer.Igitur quod in magno contigit excrcituÄ præ^ cipue apud eos qui in erumnis caJûniatores amp;nbsp;inobedientes exiftunt;hoc etia iudeis euenit, Na dum effent fexcenta milia:amp; forte præ multirudine confilns melioribus fè minime fubiieerent : inopia potius amp;nbsp;erumnis irafeebaturÄ aduerfus alterurrosÄ aduerfus ducem.Seditio ent talis: qualeni nee apud graecosmecapud barbaros fadam audiuimus tune eos apprehenditiper quain omnes deferendos a deo atq; perditionis giculum fufcepturos eripuit moyfcs:oblitus malo^;li^ eet paulominus ab eis fuiffet occifus.Pro cuius,pcibus deus nihil mali eos fuftinere pmifit : licet Icgiflatorcm fuu contumeliis affcciffér: amp;nbsp;mandata quæ ipfe p moyfen dederat defpcxiffent:eri^ puit tarnen eos;quado eis p feditione füa mala puenire potuiffentmifi ipfe eo^ piculo pfpexif fet.Seditionem uero amp;nbsp;queadmodu poftea moyfes cóuerfatus eft narrabo: prædicés camppter quam talia funt commiffa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#iCap.II.

''\^ Hore haebreo^ ex genere nobilis:amp;abudans diuirüs:^ lingua facilistac ad pfuadédu I 1 plurimis idoncus;uidcns moyfen in maximo honore confhtutü p inuidiam grauiter w 1 hoc ferebat.Nam cd effetex ea tribu erat amp;nbsp;eius cognatusÄ mordebaf quaü iuftius ’ effet:ut earn gloria ipfe obtinerct;qui amp;nbsp;ditior illo:amp; genere apud leuiras nó uideref effe deterior clamabatqj dicens effe crudelé moyfemgloriamcy fibimet occupaffcÄ hanc p cali^ ditatem quefiffe fub occafione:quafiuideret deum:ód córra leges aaron fratri facerdonu dedcrit non coi placito plebisifed fuo iudicio:amp; fup hæc modo tyrannico honores gbus ucHernmpcn^ deret.Seuiusauté effe diccbatÄ ultrauiolentiâiqa lefioné niteretur iferre latétenquado nó fold nolentibusffed neq; intclligentibus infidias eius honores aufferre conréderct;quia cd fcicrit in^ quit hofes nó fe poffe uiolentia preualere;hanc quidé uolentes boni uideri non infcrunt;dolo(a tarnen arte machinatur:quatenus defideratd perueniant ad effedum , His amp;nbsp;fimilibus fuadebat plebi:quia utile foret ut du adhuc huiufmodi latere fe crcderctpumrenânec ünerenf ad option rcmaccedere cumulumme manifefte herentinimici;adiic)ebarcp diccs.Quam ronem reddcre potent moyfes:utaaron Óieius filiis daret facerdotid.Si enim ex tribu leut deus honorem alicui pbédu effedecreuit:ego hdc iuftior fum accipegencre quidé ipfo eófiftens quo möyièsidiuinis aut amp;nbsp;forma potcntior.Si uero maior tribus querifidigndeft ut ruben tribus potius honorcf;amp; hdcaccipiant dathanÄ abyron amp;nbsp;falas.Ifti enim feniores erantiilla tribu:amp; potentes facultate peenniayi.Hæc itaq; chore diccsmolebat uideri quidé cóiutilitate prodeffeiopere uero agebat: ut honoré hunc in fe populi fuffragacione tranflcrret.Et ille quidé hæc maliuole plebi cd dologt; fb dicebat eloquio procedente uero fermoneipaulati ad multos amp;nbsp;crefcenribusauditoribus: co/ tra derogationé aaron ofs exercitus eft agitatus.Erant enim concordantes cd chore ducenti ôi quinquaginta priores uiriiftudétes quatenus fratré moyfeos {acerdorh iure priuarcrÄ p hoc ed exhonqrarét. Tdcitacy populus;ur,crid moyfen lapidaret aggreffus cftÄ in ecclefiâ îordinate amp;nbsp;turbuléter c5ucniebâr:amp; ante tabernaculd damabât ocs.Exeat ryranus:amp; populus ab eius ferui tio liberef;qui fub occafiöe dei uioléra madata pcepit.Dicebat eni Quod ft deus ipfe facerdoré furu^ elcgeretidigniffimd ad hdc honoré puehcretamp; nó ed multis ïtenori darct;amp; fi decreuifi fet hdc aaron dari cora populo faccrcr;amp; nó in fratris hoc poteftate reliqucret. Moyfes ergo cd derogationé chore iam ex multo pfeiretietia irritatd populd nÓ expauit;fed cófidés rebus quas fideli dcuotione tradabat;amp; feiens fratré dei uoldtate amp;cerdotid:amp; nó fuo muncre meruiffe ad conciliu uenit.'óimultitudini quidé nihil omnino locutus cft;ad chore adt clamasxd cét dexter etia in aliis;amp; ad loquéddnimisigeniofusimihiïqt o chore amp;nbsp;tuiSdunufqfey ho^ioftédebat adt ducétos 6dquïquagita uiros:honore digni ée uidemini: Ódtotd exercitd huiufmodi honore nó priuo:licet non habcat quæ uobis ex diuitiis 8d culmine aliæ dignitates exiftunt. Igic facerdotid aaron nó eo g diuinis pcellaticd tu anabos nos pecunia^ multitudic uidearis fupare neep pro/ pter genus:quado cómune nobis hoc fecit deus:eddé pgemroré dans nq^smetj ppter fraternd amoréig iuftius alter habcf potuiffet:ego hoc cótuli fratri,Na fi nó cogitaré de dei legibus:hdc honoré mihipotius pbuiffenatquado plus mihi ego fum uicinus g alter:ódmihi magis g alteri d iii

-ocr page 68-

familiaris cxiftotnecj fapiens cofiliû erat memetpiculis fubdere : amp;nbsp;alio ex tali caufa fodicitatis dona coferre.Sed a malicia ego fum rcmotus:dcus uero fc côtemni no defpexit : neq? uos igno/ rare uoluit:fcd hoc facientes ei præftaris ipfe eligens facerdotem futu^ fibi a querela uos hu-' iufmodi Iibcrauir.Non cnim aaron gratia mea hoc;fed iudicio diuino fortitus eft, Vnde ponat hoc deus in medio quaö ad di(ccptandum:ut nunc qui dignus ad hoc inuenirur;accedat,Quoo dedit deus non delinquimus:fi uolentes accepifleiudicamurxum fit impium;honore quern we præbet non adire;amp; nimis irrationabile uniuerfo tempore fecuritaté^mittente deo conrénere» Sed amp;nbsp;nue ite^ pbare uuk eu qui pro uobis ei debeat hoftias imolareÄprefuI pietatis cxiftcre, Incongruum natp eft o chore ut quilibet appetcns honore;deo hue prebedi cui uoluerit auferat porcftate.Igitur a feditione amp;nbsp;huiufmodi murmure quie(cite;manc uero omnes qui ücerdonu queritis thuribula fingula portantes a ueftris domlbus cum thimiamate Soigne uenitc.Sedamp;ti* chore cede deo iudiciu:amp; in his eius expeda fniam Sd non temetipfum deo uelis facere nacKo^ fed potius adefto:de hoc honore talitcr iudicandus:necnon amp;nbsp;abiron arbittor itcrefle iudicadu cum amp;nbsp;eiufde fit generis; amp;nbsp;in nullo poffit de rebus facerdotii iufte culpari; côueniétefiÿ pantos cord omni populo incenfum facitc;amp; cuiufeuq; ueftru fecrificiu feaue iudicauerit deus ; hie uo^ bis ordinabitur faccrdos:8t ita derogatione fratcrna tanq ei honoré facerdotii ego donaucruu liberabonHaec moyfe dicete:amp; a rurbaÄ a fua fufpitioe multitudo ceiTauit Silaudauemt euch quæ dida funr.Erat cnim uir optimus;amp; loquiutilia uidebatur. Tune fiquidem concilium lolutum , Altera autem die cundi congregati funt in ccclcfia;ut adcifent facrificio amp;nbsp;elediom de facerdotio concertantiuxratq? populus conturbarusxum effet multitudo fulpenfa fpe luw rorum;amp; aliis ddedabanrunfi moyfes malignus oftenderetur:amp;pientcs uerofi huiufmodi few none libcrarenf.Metuebant enune procedente turba ordinator eo^i difeiplinæ potius degiKt» Ómne fiquidem uulgus cum naturaliter queri cogaudeat de eis qui in poteftate funt conlhtutu ad ea quæ forte placuerût ftimmopere fentcntiam tumultus efficiebat.Moyfes autem miffis ad dathan K abiron miniftris ; eos fecundum conftitutum uenire iuflit amp;nbsp;fecerdotiurn expedare* Cum uero nee obedire eos nuncii retuliffent;nec uelle diccrentmoyfi quafi contra omnem po^ pulum malignitate crefcetc fuccumbere:audicns hate abeis moyfes;fequi fe maiores natu prat^ cipiens:ibat ad dathan amp;nbsp;abiron:nec idignum effe putabat ad fuperbos accedere, Illi uero nihil contradicenres fecuti funt.Dathan autem amp;nbsp;qui cum co erant cogrtofcentes moyfen cum n®® libus pupuli ad fe uenire:acccdcntes cum uxorlbus amp;nbsp;fihis ante tabernaculum refpicicbant moyfes effet adurus ; cranrep circa eos conftituti famtili:ut fi uellet aliquam uiolennam moyfe facere; uindicarent. Hle uero cum ueniffet in proximum;manus ad cælos tendens : mulnim^ damans ita;ut populus cundus audiret ait,Domine cadi amp;nbsp;terraetöC maris;tu enim mihi meo^ aduurn fidelimraus teftis exiftis:quomodo omnia tua uoluntate feci : tu fugientibus prebuim obuiam mifericordiam;in omnibus fatiffaciens neceftitatibus hatbrcorum : efto meus amp;nbsp;in bs uerbis auditor. Tibi naq; nee quod agitaturinec quod cogitatur abfconfum eft.amp;ideo neq cd primis ueritatem:ut borum contra me uelis defenfare ingratitudinem.Antiquitatc mes gene' rarionis tu nofti certiflîmemon auditu cognofcens;fed uifu his quae fada funt tue affiftens. In his er^ quæ de me licet ueritatem aperte fcientes iniufte fufpicantur;te teftem mihi precor exj iftere. Et ego uitam fimplicem habensimea quidc uoluntate tua uero uirruteihanc mihi raguel rclinquente focero;bonorum illorum adeptionem deferentes;meipfum tradidi pro iftomerum nis;amp; primo pro libcrtate eorumiriuncuero pro lalute maximos labores tolcraunomniq; piw Io me pro cis fobieci.Nuc uero quoniam ut malignus in fulpitione fum uiris;quorum uita meo labore fubfiftit;tu qui mihi locutus es in monte fyna amp;nbsp;tuæ tunc uocis auditorem effe uoluim; amp;nbsp;infpedorem prodigiorum quæ inillo loco fecifti;amp; iulfifti ad cgyptum properare;amp;tuani uoluntatem his innotefcerc;qui egyptiorum mouifti foelicitatcm;amp; a feruitutc his prcbuifti re* fugiumtmihitp poteftatem pharonis paruulam demonftrafti : amp;nbsp;in terramnefcientibus itinc* ra nobis pellagus conuertifti permixnamey mare egyptiorum necibus conturbafti qui nudis aP morum munimina contulifti:qui corruptos fontes nimis hefitantibus potabiles fccifti ; ponje^ nobis ex lapidibus produxifti;qui a tcrrenis cibis inopes;maritimis fatiafti;quietiara cibum ce* leftem prebuifti prinjitus non infpedum;qui legum modu condidiftiÄ ordinem noftræraçu blicæ demonftrafti ;ueni domine oîum iudex amp;nbsp;teftis mcus:ad que fuffra^ia ulla non redimut: tu nofti $ nullum munus contra iufticiam ab hæbreis accepi nee contemn propter diuitias paU pcrtatem:nec contra uniuerfitatis lefioné conuerfatus fum qui nunc inexrranc meo^ fludw rum fufpitiçmes incumxanq te nö iubenteifed mea potius uoluntate facerdorium aaron dede* rim:oftendenüc:quia oia tua ^uidétia gubernanf amp;nbsp;nihil fortuitu;fed tuæ uoluntatis interpo*

-ocr page 69-

fitioe ^ucniut ad effe(3ü:8 ^ quo gens fonicitudiné generis hæbreo^:uîdica i abiron amp;nbsp;darhan: qui de infenfibilitare te côtemnûr:quafi mea uideanc arte cÔpreffî.Fac itaq? fupcos aptuni ludp clunt prouenireata contra tua gloriani feuienriü;non cos coimodo facicns tranbre de uita : nee

’^S^ morientes:icculo pfenti facias recedere: fed dcgluriat cos fimul amp;nbsp;gencratióné Ói. fubratiâ cop4 terra qua calcant.Hæc eni erittuæ uirtutis oflenfio;arq; dodrina cuéto^ fic^os caftigabisiqui talia de te nó bene fufpicâùfic ego minifler peepro^i tuoiy fidelis oibus apparel bo.Si abt uere contra me derogaffenofeunfaHos quidéinnoxiosab omni Icfione teruatomecé uero qua illis optaui facito mea:amp;Jpœnâ ab co exige qui tua uoluit nocere plcbem : ut decerero pax concordiaeç fuccedat,Sana multitodiné tuis preceptis obedienté;ille(âm euftodiens cam: ôi a pœna peccati huius exforte.Tu fiquidé nofti;quoniâ iudû nô eft iuppliciû ,p co^ malicia côi^ ter fuftinere cundosifraelitas , Hæc eo dicente fimul amp;; flente:repente terra cdmota eft;amp; uelugt; ti uiolentia uenti turbatis fludibus agitata.PopuIus autem efidus cxpauit:grauiq; amp;nbsp;duriffimo Rrepitu per eorunr tabcrnaculum concitato ; terra feiffa eft:amp; oîa quæ crant illis granflima : in ea funt prfus abforpta. Quibus fie extermina tis;ut ne occurrerent quidé illud agnofcerc ; mox apertio terræ fup cos reduda eftÄ ira reintcgrava;quafi nihil ho^ quæ praedida funt fadû effe uideref infpicientibus.Etilli ira pierunt.Probatione ucro diumæ uirtutis eflcdaieognati quidé üloruna dolebant non folum calamitatéquæ digna gemitu uidcrcf: fed etiâ ,pximitaris aftedi Sapicntes aut quos euidenter uolunras larebat iliorum euétus iudicii certos fecitJÔd decernéres; quia ueluti erratici deperi(rent;quifucrât cû dathan:de eorû nece non contriflabâfdgitur moy^ fes euocauit eos qui de facerdotio contédebant ad ûcerdotû probarionémt icirent cuius lâcri* ficium deus fufeiperetÄ illum conftirui facerdoté.Conuenientibusaut ducentis quinquaginta uins:qui amp;nbsp;propter patru uirtuté honorabat a populo^ propter fuam illos etiâ tranfeendebâtî procefferunt quoqjaaron amp;nbsp;choreÄ ante tabcrnaculum omnes làndifieauit in thuribulis quæ ferebantJngnis uero repente tantus effulûnquâtum nullus opifex uiditmec de terra flatus : uel concurfione fluduu: aut uiolentia fpiritum materia adinuicem pereufladponte aliquado uifus eft cxiliieifed qualis potuit dei uolunrate fuccendixlarus amp;nbsp;flameus:quo uenienre fuper eos cu^ di ducen ci quinquaginta exrindi funtÄ chore fimulura ut nee corpora eo^ alicubi uiderétur. Solus autlibcratus eft aaron nihil ex igne lefus:qui unq; a deo uidebatur dedus.Moyfes igitur his pcreuntibus;uolés pœnam eorum referuare alias relèruari memoriæ; amp;nbsp;futurps agnofcerc; iudit dcararum filium aaron thuribula eo^ circa alrare cneura collocaremtin memoria effent fiituro gcneri:quæ illi funt paffi qui putabant uirtuté dei fe poffe deludcre» Etaaron quidé lam non niuncrc moyfeos iacerdonu ic habere credcbat;fed deiiudicio patefadoxü filiis firme ipfo honore fruebatur.Scditio tamé neep ita ceffauit:lêdmultomagis augebatur; amp;nbsp;crudelius accres feebanerat tumultus ualde dererior;amp; nunq hoc maid finiriputabaturefed longe tempore pniagt; nerc.Homines nanep iam nihil praeter dei ^uidentia geri credentesÄ hæcabfq j dei gratia circa moyfeft gefta minime iudicantes:culpabanr moyfen:eo^q) tanta ira dei non tam propter iniufti/ dam punitoßicq propter fauorem moyö prouenerit.lllos enim periffedicebant:nihil delmqué/ tes nifi c], circa deireligioné ftudium haberentimoyfen ucro ïinteritu talium uirope amp;nbsp;omnium optimojji populü deleuiffcanfuper amp;nbsp;fratri fecerdotium dediffc quod auferri ncquiret ; nullucp alium ad hoc ulterius promoueri:cu priores uiderent ita pcrifl’c.Super hæc etiâ SC a cognatis ex-* tindo^ fupplicatio mulra fiebat ad populû;ut gloria moyfeos minuereähoceni ad fuâ cautelâ accidere iudicabant.Moyfes aut diu in tumultu populo conftitutu patienter audiebat;metuéfcp ne quid icety fedirionis emergeret;amp; magnu malu aliquod proueniret in ecclefiam congregauit multitudiné:8d fuftinens audiebat:nec ad fatiftadionem ucniebat:ne magis uulgus cxacueretur auditu,Hoc uero folu principibus tribuu prædixitiut nom tribuu fuis uirgis inlêripta portarct. Ilium enim faccrdotium dicebat habitude in cuius uitga deusidicium gloriæ defignaffet.Porta^ uerûtergo oés alii uitgas: amp;nbsp;aaron fcribés in uirga fua tribu leui:eafcp moyfes r tabernaculo dei collocauit.Altera uero die ^tulit uirgasærât enim cognitæ.Cum uero omnes eas finguli uiri fïgt; gnaffenrÄ coram multitudmc deportaffent:alias quidem ï quo feemate cas moyfes accepitdin eo pmâfifle uidebantide aaron aut uirga germen amp;nbsp;ramos ortosÄ fruccû fpeciofum amigdale ex eo ligno pccfiiflc mirabdt.Tunc obftupeicentes huiufmodi uifioneÄ licet aliquod fuiffet odium circa moyfen amp;nbsp;aaron:linquétes hoc continuoimirariq; ceperunt in illis dei iudicium:amp; decctero placito. diüino fauentes:tinebant aaron pontificatum habere . llle fiquidcm tertio iam eum deum ordinanteihunchonorem firmiftirae poffidebat.Hæbreogj ita^lèditio licet multo tempore uigueritihoc tarnen modo quicuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap, UI»

düü

-ocr page 70-

—'Gitur moyfes leuita^ tribu feruiturâ deo.a plus amp;milicia fégregauit: nc ^ptcrino^ W piam aut queftum neceflariumad uiram plcnrcm effent circa facrificia neghgeteS' I nbsp;nbsp;luflit^ ut deu fecundu dei uolutatéchananea obrincrent hæbrerlcniris odo amp;nbsp;qua-

M nbsp;nbsp;draginra ciuitates bonas amp;nbsp;praedpuas diftribuerentifed amp;nbsp;terra ante muros duoruW

miliu cubitoßi ad eos prinere defcripfit.Suphæc aut amp;nbsp;populd conftiruit annuo^ fruâuû donaas ipfis leuiris faccrdotibu!q; præbere.Hæc eni funt quæ acccpit hate tribus a populo,Neccfla/ rid aut ludicauiapfo^ fàcerdotu quæ fint ^pria declararcQuadragmtaodo quidé ciuitatuitre-dccim ex cis leuiris cedere pccpit:amp; decimal quas a populo p annü accipiut dedmas eis diuidi: infuper etiam primitias omnium frugurn de terra nafcériumideo populum iuftumefle offerte fanduit. Quadrupedum quæ facrifidis offeruntur quod primitus nafdtur:fimafculus fit Inio landum præberi facerdotlbus luflit;^ ut ipfi cum domo tota epularentur in ciuitate .Snerate^ uero quæ comedi non poffunt ab eis fccundum patrias leges:dominus ficlum amp;nbsp;dimidiumns præberi fedt:pro hominis uero primogenito qulcy ficlos.Sunt aurem cos primirie ena tonfióis ouium amp;nbsp;memummnde panes faóh eis folenniter miniftrantur.Siquis eo^ uouerit quos rara/ rcos appdlant comam nutrite: amp;nbsp;uino n0uti:ifti dum capillos fuos dedicant proprer faenheù ucnientes ad (âcerdotes corban offerunt deo:quod fignificat munus:muher quidem triginta U-clos:uir auté quinquaginra.Dehis uero qui eo funt egeni pecuniis;facerdotibus licet ut uoluerit iudicare:fed etiam his qui domibus ïmolant epulationis caufa non religionisinecefle cft offene facerdotlbus pectus amp;nbsp;dcxtrum brachiu pecoris.Et (acerdonbus quidé moyfes ex his qua: pi^ peccatis populus facrificans prebei ficut in precedenti libro fignihcauimus;hoc dari conftituiK omnium uero quæ facerdotlbus offeruntunpartidpari conftituit;amp; feruos amp;nbsp;filios:ódmulicres: abf^ hoftus quæ offeruntur pro peccatis.llla enim in tcmplo folimafculi (âcerdotes ea die con-fumunt.Cum hæc moyfes conftituiffctffurgens cum omni cxercitu ad terminos idumeæ ueniK amp;nbsp;legatos ad regem idumeorum miüt:po{cens mam fibi concedi:quam fe confidebat accipereï amp;nbsp;illum cum nihil lederctur fine dubitatione prebere. Neceffaria nanlt;j exerdtui fe mmiln^ dicebat:amp; aquæ pYccium eos iubebat acdpcrc.llle uero his quæ moyfes petebat nó confentiést necj uia cedens:fed caftrameratus occurritiprohibiturus eos qui tranfire uiolenter prefunierét. Moyfes aurem cum deus pugnæinitium fieri non iuffiffct recedebat;per defertumiter faciens. Tune iraty fororem eius manam finis uitæ accepit:cum quadragefimum cxplclTet anum ex quo egyptum dereliquitidedmi xantici menfis initio fecundü lunannlcpclicrunrq; ea publice nirois fplendide;fuper quendam montem qui uocaturIÿn;amp; poft triginta dies afletu populum moyfes hoc modo purgauit,Vitulam fœminam aratro amp;nbsp;cultura inexpram: toraq? rubeam paululu ab cxercitu procul dudanrin loco mundiffimo pontifex ïmolault ; amp;nbsp;eius fanguine fepties digiw afperfit tabernaculum dei:deinde incenfaiut erat tota uitula cum pelle attj uifceribus:lignü cc-drinum in mediu ignem miferut: amp;nbsp;hyfopum SC lanam coccineamxolligefq : oém cineré uitule uir mundus: pofuit mlocu puriffimü.Hi ergo qui morte polluti crâr:paululû in fontem dneris mittentes: amp;nbsp;hyfopu baptizatesióC hoc cinere fpargentes tertia amp;nbsp;feptima dic^ierant in reliquo mundi.Hoc ctia uenturos ad promiffam forté Icruare pcepit. Poftq uero ,pptcr luöu fororisin cxercitu huiufmodi purgatio fadta eft;duxit populum p defertu amp;nbsp;per arabiam : uemrq: ad locu qué arabes metropolim lüa puranr;primo quidé archim nominarum:qui nunc perra uccitatur. Hic ita^ cu effet cxcelfus mons:afcendens in eu aaron moyfe fibi manifeftante quia montures cffet;uidente cuncto populo;crat enim e diuerfo locusiubi erat populus conftiturus: exutus pó-tificali ftola;tradit earn eleazaro filio ad quem propter ætatem pôtificatus uenit:^ morruus eft populo eum uidenteapfo quidem anno quo foror uidebatur efle defunda : cum uixiffet annis tribus:amp; triginta ód centü.Dcfundus auté cft fecunda luna initio menfis qui uocaf apud athcni enfes ecatonbeon apud macedonesaut lochis:apud hæbreos uero fadebariapud romanos nucu patur auguftus , Cuncy luctus fuper cum diebus triginta fuiflet expletus poft hæc ceffauit, lt;}Cap.IIU.

Omens igitur moyfes exinde cxercitu uenit ad fluuiu arnon:qui de motibus arabis rfcédens.óC per totum defertum fluens in ftagnum alfatiten erumpitidididens mo-)itidem:amp; amonitidem.Hæc autem terra eft frudifcra.amp; holum multirudine no-Iis:alcre bonis ibi nafccntibus copiofa. Ad feon itaq; regé illius regionis moyfes mi ma petensrut fœderibus quibus uellet ille crcdcict faótis:qgt; f nullo ]cdcrcntur;ncq; terra: neep qui fub eo conftituri efle uidebanturifed etiam uenalia populo fub prcdo fore ucn-denda: ficutillorum procurarer utilitas;^ aquam peregrinis ut uellcnt eos uenundare depofces, Seon auté hæc negans propriu armauit exercitü:uthæbreos arnon fluuium tranfire phiberct,

-ocr page 71-

Tunc nioyfcs uidens hoMiter amorreum infiftereinon pafTus uthæbrefs per fnerriam proues niretinopia:primitus accefiit ad eos: amp;nbsp;cum effet difficile ut praeualeret aduerfus feon : confu--luit deum;fieum pugnare pcrmitteret» Cunquc deus uidoriam promififfet; fiduciahter ipic adcertamcn uenitjamp;excrcitum totum exacuit: dicens cos bellandi nunc defiderio potituros: quod diuinitas iubebat. llii uero ut defiderabant poteftate pcrcepta: fumcntcs armaad prælia repente profedi funt.Amorreus iraq; infiftentibus populis cum iam non effet equalis: ipfe qui^ dem oblbpuit hæbreos:exercitumautem cius fortcm fe non opere fed timoré refpondit. Prima ergo congreffioncm non tolerantesincc fuftinere hæbreos ualentes in fugam conucrfi funtihaec fibi potius pro ialutc qua pugnare utile iudicantes.Confitebant enim in ciuitatibus ualdc mu/ nitisan quibus cum rcclufi fuiffenr.nihil profuit cis, Hæbrei nanq; dum eos fuga declinate re^ fpicercntinfiffebannamp;irrumpentes eorum ademieos infccutione perterruerunt, Illi fiquidem difrupti fugiebant ad ciuitaresihæbreinero perfcquentes nequaq fatigabantur;quando amp;nbsp;ad la^ bores præparatiiô^uti fundibulis experti: dim omnibus iaculis propter facilitatem armorû ad perfequendum uidcbantur aptiffimiuta ut dum hoftes longius effent:fundibulis amp;nbsp;iaculis ffer^ nerentur ut proximi.Multa ergo cedes efteda tune nofcitur quado etiam fugienres uulneribus uexabanturdaborabanttç potius propter firim qua propter pugnam. Erat enim tempus effatis. Et cum multi litis defiderio ad fluuium concurrerent fugienres circundantes eos hæbrei percugt; tiebantjomnef^ illosiaculatos fagittatoli ^ peremeruntara ut etiam feon eorum rex fimul extin gucretur.Hæbreiuero mortuos fpoliabant:prædam(ÿ fumebantimultamq; copiam habucrunt ex illa terraxum effet adhuc frudibus plena.Tunc igitur cxercitus fine tcrrore iam captis hoffi-bas egiedlebatur ad cpulas. Nullum enim eis erat impedimenrum pugnæ: cum omnes panter deperiffcnt.Amorreos fiquidem huiufmodi peremptio compræhendit;qui nee prudentia uidc-bantur aftutiinec opere neceffario boni:quorum hæbrei terram late ceperunt.Eft autem hic lo/ eus inter tria fluraina pofitus;quafi naturam inlülæ tenens,Quem locum arnus alias ardos qui aeni a meridiana parte circundarnaboch feptentrionis circuit latus: qui in iordanis fluuium de-icendensiilli etiamnomen tradidit,Occidenra!em uero partem eius rcgionis:iordanis ripa con-e’ludit.Cum ergo res ille ira confifterent: ifraelitis inffabat oggaladine ÖCgalanitidis rex:ducens exercitum copiofum;amp; feftinans tanqua folaciumamico feon præbiturus. Cum uero eum iam cognouifletextindum:etiam rune dcliberauir congrcdi cu hæbreis putans fe præualere;eorû^ uirturcm experimento cognoiccre.Cunq; fuiflèt fpe fua deceptusÄ ipfe bello mortuus amp;nbsp;omis eius cxercitus cft pcremptus.Moyfes autem iaboch fluuium tranfiens: regnum o grcgis peram-bulabat:ciuitares deffruens: amp;nbsp;omnes habitatores eius occidens: qui amp;nbsp;diuitiis omnibus in illa terra:amp; uirtutibus amp;nbsp;opulentiæ magnitudine præcellebat.Ogigitur régis magnitudo amp;nbsp;pulchri tudo uehemés cratiqualis eflpaucorum.Erat enim manu uir fortismt operibus uirrutis magnitudo amp;nbsp;pulcbritudo corporis uideretur equalis,Fortitudinis uero amp;nbsp;magnitudinis cius funt ex-perti;qui Icdumcius uideruntun ciuitate rabbatha regni ammanitidum fadum ex ferro: quatuor cubitorum latitudinem habentemdongitudinem dupl]ccm:amp; uno cubito fortiorem.Hoc igitur cadente non ad præfens folummodo hæbreis return fiducia eft concelfa: fed etiam in fu-tuio caufa eis bonorum moriens eft effedus. Nam quadragita urbes alias fexaginta dare nimis niunitas illi^ fubditas tenuerunt;prædâ^ copiofam amp;nbsp;feorfum finguli amp;nbsp;cSiter oes adepti funt

lt;jCap.V.

Oyfes itaq; caftrametatus;dcduxit cxercitum ad iordanem: circa magna campeftria: ■ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hienco ciuitatem opulentilfimam:0lt;:palmas atque balfamum quæ folet ferre

■ I Bcopiofe. Cepcrunt autem proni effc ifraelite,amp; defiderium habere bellandi. Porro -5—■ —tmoyfes cum paucis diebus deo pacificas hoftias immolaffet populumij cpulari fecif fet partem quandam amatorum mifitiqui terram madianitarum cxplorarent: amp;nbsp;eorum patrias oblidcrent,Caufa uero bellandi aduerfus eos huiufmodi fuit,Balach moabitarum rex cum ami-cicias paternas haberetiatq? focietatem circa madianitas amp;nbsp;ifraelitas uideret tanto creméto pro-ncerextiam de rebus fuis in formidine nimis erat conftitutus,Deni^ non crcdebat terram alia bæbreos querere nifi fuamxum promififlet utiqi deus chananeam illos fore poffeffuros: uelo-citerq: ftuduitamicos de hac re fuis téptare fermóibus:6d pugnarequidé ipfe f foclicitate cóftitu tus: cótra ilIos quiobffrigcrent erünis nó iudicauitifed^hibere magis eos:ne potiores efiicerct : Qelibcr3uitq;legarioné^ eis ad madianitas^tinus deftiare,At illi dû cét qda ab eufrate propheta illosji tépprumxifq; nimis amicus ad hunc miferut cum Icgaris balach uiros de fuis fide uiSniuiraosirogâtes ut ucniret ille ^pheta:qtenus pro pcrdicioc ifraelitapi maledidfióes efficerec

-ocr page 72-

Qui ucnientes legatos fufccpit;amp; largitatc cis hofpitalitatis exhibuit.Cunqj cenalTetîdef colut^ tem cSfuluicjqui forent de quibus madianite rogarent. Cum uero deus impedimentum corum uoluntati fcciffet: ad legatos rediit;defiderium quidem fuum amp;nbsp;ftudium cis oftendens circam quae ab eo requirerenrded deu lefiftere fuae uoluntati dixit qui eum ad tantam gloriam propt« ueritatis cloquium perduxifietiexcrcitumq; pro quo maledicendo eum uenire rogarentmlTe up mis deo amabilemtfuadebatc^ cis ömul:ut propter hanc caufam inimicicias fuas ab ifraelitarum genre fufpenderent.Cumq ? haec dixiffetdegatos dimifit. Madianite uerb balach uchementer m/ liftenre;amp; preces maximas offerentetmiferunt irerurn ad balaam. Tunc ille ftudens aliquid uins illis pracftare;dcnuo confuluit dcum.Qui uolens eum rem experiméto probare; iuffît ne legatis in aliquo contradiceret:fed cum eis iret.Qui arbitratus deum hæc ci non pro deceptiôe iuffiff« cum legatis mox ibat;angelo fando occurrete ei per uiam quodam anguftiffimo loco: qui état accindus gladio bis acuto» Afina autem in qua balaam ièdebatinrclligcs fpiritum diuinum a: declinauit balaam ad unam maceriam:non fentiens plagas quas ei balaam inferebat: dum p«^ cufTus ad maceriam alias a maceria uexaretur.Cum uero angelus infifteret:afina percuiTa uolun täte dei uocem loquentis emifit : balaam accufans uelut iniuftum:quia dum prioribus minf fteriis nihil quod de ca quaereretur haberet;tunc ei plagas inferret:non intelligés;quomódo uo^ luntate dei prohibereturab his quæ feftinaret implerc. Cumq;balaam humana loquentc afina perrurbarerur:palam etiam angelus apparuit eumcp increpar de plagis afinæ cepit: tanquara no effet hæc culpaiumcnti:fed cp eius iter contra dei uoluntatem fieri prohiberetur» Mctuens aute balaam:ftuduit remeare;fed deus eum conforrauit ut iret;præcipiens: ut quicquid eius in men/ re poneret: hoc ille manifeftaret. Er ille quidem; cum hæc deus luffiffet; uenit ad balach . Rc^ ge uero decentcr ualde eum fufcipiente : petebat utdudus ad quondam montium: confidcragt; ret quemadmodum hæbreorum excrcitus effet conftitutus,BaIach aute ipfe per lb dcduxit progt; pheram cum regio minifterio imontem qui fupra eorum caput uidcbatur exiftere: aberat enim ab exerciru dadiis fexagintâ.Videnfep eos ille;præcepit;ut feptem aras rex conftitueret:amp; totidé tauros amp;nbsp;arietes adduct iuberet.Cumcß rex celerrime miftraret: ille hæc immolauit holocauto Quo fado:cepit e diuerfo benedicere dices, Hic populus felix;cui dabit deus multorum poflef fionem bonorum:erit(j eius auxiliator in omnibus:^ præfulem prouidentia fua ei conceditiita ut nullum humanum genus fit;quod non uirtutem eius amp;nbsp;ftudia iudicet optima:^ ab omni ma licia fegregata,Hæcitaej amp;nbsp;uos iquit habebitis:6C melioribus filiis relinquetis.Deo quippe nos folos homines intendente;amp; ubicunq; fueritis in omni terra fub fole pofira fceliciores habente: rerram in quam uofipfe mifit obtinebitis; feruituram fempcr filiis uedris: quorum gloria coni'' plebitur omnis terra fimul amp;nbsp;mare:amp; fie abundabitis in orbe terrarum:ut omni terræ habitato res ex uedro genere præbeatis.O admirandum te atq; beatum exercitum qui tantus ex uno pa^ trc creatus es.Sed nunc quidem uos adhuc paucos chananeorum terra fufeipietffeituri orbé ter/ rarurn uedrum fore habttaeuIum in eternum.Nam mulritudo ucdra ira amp;nbsp;in infulas dilatabifi amp;nbsp;in ornés terras ficut nee in cælo numerus ed dellarum.Et cum ranti fueritis; net ubcrtaté no bis negabit deusun pace omnia bona minidrando:8C uidoriam atq; potentiam in bello largiet: Scfilios inimicorum qui contra uos aliqua præfumptione contenderint fubiugabit. Non enim ultra reuerteretur aduerfarius noder uidor;qui filios fuos letari faciat aut uxores. Tanta uobis fortitudo prouidétia dei prædabitur; cui grandia minucre uirtus ed;amp;larius augere quæ parua funt.Talia fiquidcm ille fua facratione proferebat:cum non effet in femeripfoffed dei potius fpi ritu uincerctur.Balach autem contridato amp;nbsp;proclamante;co cp pada tranfccderet: quibus fuiP fet a fuis amicis magnis muncribus inuiratus: amp;nbsp;cum uenidetpro maleditione hodium : cos di taret:amp; beatiores omnium hominum odenderet:ait ad eum balaam.O babchtde cundis rebus cogitate putas in nobis effeide railbus quicq diccre feu tacereiquando dum nos fpiritus dei per/ cipiet;uoces di uerba quæ ipfe uult nihil fcientibus nobis emittit. Ego uero recordor: quonio/ do tuÄ madianite fupplicantes me defiderabilirer hue adduxidis:amp;^ptcrea uennfuirq; mihi uo tiuuman nullo tuum defiderium uiolare.Sed melior deus ed horum qua quæ ego nbi pnefta/ re credebar.Nimis cni Kani funt:qui pfentia humanaji re^ apud femetipos ira fufcipiuntiguate nus no ea quæ diuinitas didat edicat:fed magis illius uiolentia faciat uolutati. Ego fiquide hue exercitu neq; laudare ^pofuimcc in quibus bonis genus eo^z deus habirurus fit apire: fed deus ^picius cis exidens: amp;nbsp;fedinas cis foelice uita glonaq; pbere ppetua: hæc mihi uerba promiffio/ num talium minidrauit. Nunc autem quomodo mihi uotum editibi amp;nbsp;madianitis prælra/ re; quorum preces rcpellere me nimis indecens cd; uenirurfus erigamus aras alias ; Si facrificia

-ocr page 73-

^ xima pnoribus celcbrcnius:fi forte fledere potero deü;ut me permittat hos omnes maledi-' cnonibus obligare. Cunque balach fieri permififfet: amp;nbsp;fecundo ûcrificanri nequaquam dining as ut ilraelitas malediceret ânuiflêtxadens pronus in terra; pdicebatregibus aHutu ras paffîoes «quæcunque ciuitatibus erat euentura eximüstquarû aliquas quidem nee habitari côtingeret, cfiam fada funt;dum hæc temporibus prifcis per terrain due per mare ufque ad memoria mcam nominibus eueniffent.Et cum hæc omnia talem terminum cxceperintiqualem ilJe præ^ Qixitrquihbct coniicere poteft;quomodo amp;nbsp;in futuro ficerit: quemadmodum præfatus efi ille. Balach autem indignatus eo cj non maledidi effent ifraelite; reraifit balaam: nullo honore rtv niuneratumjlle uero iam defccndens amp;nbsp;circa tranfitum eufratéueniens:amp; balach principibuft^ roadianirarum ualedicens ait, O balach amp;nbsp;madianite præfentesioportet mehæc amp;nbsp;prærer uolû^ tarent deipræfiare uobjs.Hæbreorum quidem genus nulla pedis pœnitus appræhendit;nec bel .neceffirasmec derilitas fruduum terrenorum: nec alia quælibet eos uefania corru pjt.Edenim cura deo liberate eos ab omni rnalo: nuHamq; permittere fuper eos uenire huiuP modi paffionem quarenus omnes debeant deperirc. Euenient autem eis pauca : amp;nbsp;ad modicum tempus:quibushumiJiari uidebuntur.Sed deinde intelligent; qgt; pro timoré fuerit ilia eis talis uexatio.Vos quafdam uidorias ad brcue tempus aduerfus eos defideratesiquod impetrabitis: fi hæcquæ moneo feceritis:filiarum uedrarum fpeciofas præcipue uirgincsiquibus fubdi ßi delu^ Q! caritas poffit infpitientiura propter pulchritudinis honedatemxirca exercitum eorum pro^ xime dedinate:amp; fupplicantibus eorum iuuenibus:ut earum amplexibus milceantur præcipite; quatenus dum eos concupifeentia obligatos uidcrinr:defcrantroganribufq; manere eas; no pri' micus audiantiqua cos patrias leges relinquere iubeant;GmuIamp; honorem dei qui eas pofuit cis; d ^ madianitarum atqj moabitarum colere ritum cogant.Sic enim illis indignabitur deus.Cun«^ hæc ille dixiirct:abfcelGr,Madianite uero dum mififfenr filias fuas ficut die monuerat;hæbreogt; mmiuuenes decepti funt pulchritudine puellarumÄ ad earum colloquia uenicnrcs;rogabant quatenus earum pulchritudine fruerentur:nec confuetudinis proximitate recederent. At ille fix renter hæc uerba fufeipientes confenferunt eis;obligantes eos amore fuo. Quibus dum concur pifeentia creuifferieos ille cepere defercrc,Dumq; illos angudia de mulierum difceffione crude liter inuafilTettuberrirais fletibus exorabantme eos ille defererent : fed futuras uxorcs amp;nbsp;domix nas omnium poffeifionum uclfubftantiarum füarum mancre pofcebant,Hæcautem cum iuriP iurandi religione firmabanr;deumq; mediatorem in promilTionc faciebantflentes:amp; undiq; fez metipfos mifericordia dignos oftendcntes mulieribus.Ule uero dum eos feruitute iam captos eé cognofcerent amp;nbsp;omni uinculo foede confuetudinis obligatos; cis ralia coeperunt dicere. Nobis quidem o fortiffimi iuuenes domus paterna: funt:amp; magna poffeffio bonoruparentum arque domedicorum fauor amp;nbsp;diledio; nihilq? horum cgentes:uenimus ad ueftrum eloquiij; necquex dum fpeciofi corporis requirentes:ueftram nobilitatem adiuimus;fed uiros bonos amp;nbsp;iuftos cx/ idimanres:honorareuos xeniis quibus indigetisaduenimus, Nunc quomodo dicitis circa nos habere diledionem;^ noftro conrriftari difceffuinecj nos ueftras pieces abiicimus;fed tantum/ modo fidem uolumus fauoris uedri percipere;per quam nos credcre digniffimum iudicamus; ut uefiram conuerfationem uidentes:uxorcs effe poiTumusTormidamus amp;enim;nedum fuerit tis ötietare nodræ confuetudinis adimpleti;deinceps contumeliis affedas;ad parentes nos pro? prios rcmittatis,Rogantibus autem illis;amp; ut uellentfidem daturos fe pollicétibus;6i ob amo/ rem in nullo contradiccntibus;dixerunt ille.Quomodo hæc quidem uobis placcr;moribus amp;nbsp;uita utiminimt ab omnibus alicnatipopulis fitis;ita ut etiam cibos proprios habcarisÄ pocula cum nullo communiatneceffe erit uolentibus uobis habitare nobilcum: etiam deos colere no-dros nec erit indicium circa nos aliud uedri fauoris;nifi eofdem deos quos nos adoretis; nulluf/ que culpabit uos:fi terræ ad quam ueniftis;eiuscolatis amp;numina:cum du nodri fint commua nes omnibus;uefter uero in nullo fit talis;dicebantlt;^ eis;utaut quæ effent omnium:ea facerent; autaliara quererentterram:in qua poffent legibus propriis conuerfari.Illi autem amore earum deuidi;oprimalilas dicere indicantes:amp; fèmetipfos tradere uolupraribus carü;patria iura träf greffi funt;deofqueplurimos iamputantesammolare eis lege prouinciæ proponentes;cibis etia extr3ncis congaudebant;amp;omnes ad libidinem mulierum contra leges proprias infurgebant; ita ut etia per oém exercitu iuuenes agerét cötra legé;amp; fêditio priore multo peior ïciderct;cum omo folénitates ia japrie deperirét,Nam du femel iuuenes mores arrigiffent extraneos:eos ubex rins appetebant.Sed amp;nbsp;fiq priorum uirorum propter uirtutes patrum nobiles erat;cum eis uirio fubiacebant.peniquc Samarias princeps tribus fymeon;dum haberet chorami madianitidem mulieré:ducis cuiufda filiajuiri inter illos ualde potétisawore iubéte ante folénitates mofajeas

-ocr page 74-

quod illam magis deleöaret;effecit:non immolando lege patria:fcd alicnigine nuptias ^^’S’^Ä Et dû hæc ira gereretunmoyfes metuensme quid peius accidcret: congrcgâs populu in eed nullumequidé nominatim culpauitmolens quéquam defperatione deiicere:quia du terant penitere.Dicebat aüt:quomodo non agerent digna feiaut fuis patribus oportunatuun dinem deo preponeretÄ ei placentia uiolarent;oportere ramé;ut du adhuc bene eis effet: reu, terend ad fortitudinem:arbitrantes non ad uim inferendam leges effe pofitasifed ad concupu‘ tiam repellendam,Super hæc adiiciebat non effe rationablle ut qui cafti fuiffent in hereto!n conftituti inter bona tanta peccarcnt;amp; return quasadepti fuerant per indigentia temporeU‘\ tatis amitterent.Et ille quidem hæc dicensxonabatur emendate iuuenculos:^ ad penitently corum quæ gefferant reuocare.Poft quem furgés Samarias:ait, Tuquidé Moyfes utere leg* quas poluiftnex ipfa confuetudine eis firmitatem attribucns:amp; quomodo iam frequenter cdgt; gafti hæbreos qui non bene feducuntur:me in his quæ tyrannice imperas nô habebis obno® Non enim aliud quicquam hadenus fub figmento Icgumdei: qua iugum feruitutis nobis*® ferre machinarisiöC tibimet defendere principatum:auferendonobis dclideriuiSf^priû arbitrium:quod eft liberorum amp;nbsp;domino non habcntm.Itaq; crudelior circa hæbreos ut io* eris egyptiorum: caftigare nos uolcs:amp; iccundu leges tibi placitas fingulo^ uolutates **^®'»^ Sed multo iuftius eft;uc tu potius puniaris:quando ea quæ omnibus idubitanter'bene ff uidenturifolus exterminate contendisiSicótra omniü placita tuam ualere fententia Mubd^ itaq; peregnnam ficutafferis duxiffe me fateor.A me enim audies meosadus ficut a libero. enim latere propofuimec pro me alter delator erit.Et facrificaui düs:quibus facrificandun*ƒ iudicatis iuftum exiftimans per multos me debere acquirere ueritatcm:amp; non uelut fub tyra® uiuere ß Comnem fpem femper ex unius couerfatione pendere.Dum hæc autem famarias ocn* quæ ipfe;ÓCalii male gefferant edixiflèt;populus equidem quiefcebat formidine fututorun* *J giflatorem intcndensmolentem illius fuperbiam ex aduerfo litigio prouocare ♦ Metuebaten**® ne multi propter luxuriam uerborum eius imitatores fadi multitudinem perturbarénS ^ ff quidem dimifere c5uentum:fed caul a mali potius augebaf.Cuep faraariasex tali caufa mom*®quot; non fuiflct: fines uit amp;inaliis quidem rebus melior exiftcns mulrorum iuuenum 6idigni^^ partis tranfcendens coetaneos uniuetfosieleazari facerdotis filios amp;nbsp;fratresimoyfeos nepos*“^ lens in his quæ gefferat famariasióCantequam per licentia fortior efficeretur iniuria:opereuol® ultioncm inferred iniquitatem ne crelceretamplius prohibere:dum adhuc qui hæc arrip**^® minime punirentut;animo fimul amp;nbsp;corpore ficaudacia confortatus eft : ut non prius decerO* quiefceret quam uidoriam in eo fado pcrcipcret.Tunc ad tabernaculü iamariæ ueniensdpff®*, euaginato gladio amp;nbsp;chorami fimul extinxit. luuenes autem omnes quibus erat uirtutis aiuo® amp;nbsp;fines imitatores effe uldebantur : perhibebanteos qui inculpa lâmariæ fimiles exiftebant* Multi liquidem inique gerentium horum uirtute perempti funtiomnefq; peftilentia perlen*®® deo illis poft hæc immittente languoremÄ quicunq? eo^ cognati fuerant:amp; cu prohibere de^ berentimagis ad iniuriam dei eos exacuérant pariter funt extindi. Perempti funt itaq; ex eoff cetibusmon minus quatuordecim alias uigintiquinq; milia uirorum ♦ Hac ira® caufa eX2gg^^ ratus moyfes ad iterituni madianitarum mifit exercitum:de quorum prælio poft paululum e» cemusmarrantes primitus quod reliquimusJuftu nanqj eft Icgiflaroris uoluntatem:nequaqff in hoc fine laude trâfire. Balaam enî quipetitus fuerata madianitis .* ut malediccret hebros» amp;nbsp;boe quidem complete diuina prouidentia non præualuit:fed cÔfilium deditiquo holles ut^ tes:hæbreorum populum pene confumerent:moyfes magnifice nimis honorauit eius diuff®*^ onis ucrba defcribenstcum poffet huius gloriam ptopriam facere:quando nullus qui mendaeW probans argueret teftis extaret. 1111 nanq? teftimonium reddidit:6C eum memoria dignu ffy Et hæc quidem fi uoluerint quiçunque confiderent♦ Moyles iracy pro quibus prædixi rebff ad terram madianitarum milir'exercitum ex una quaq; tribu:duodecim milia uiros eligéstq**®^^ rum ducem ftatuit fines: cuius fecimus paulo ante memoriam : qui leges cuftodiuit hxbralcaS' amp;nbsp;zamanam tranfgredientem cas iplé percuffit. Madianite uero uidentes excrcitum contra1 uenire Si quantus nunquam aduerfus eos accefferatxongregantes prouinciæ multitudmenit* pedabât hoftes:ólt; :undiqjmuniti excipiebant eos. Venientibus autem eis congreffione faew» madianitarum cecidit multitudo quæ computari non poffet : numerumç ^tranfeenderet. aca Ôi reges eorum quinq; pariter funt petemptnquo^ nomina erant Och:amp; Sur;Obeth:amp; Huin Quintus uero rex eft Arachide cuius cognomine ciuitas'in terra arabum conftituta : hadei^s ab omnibus de nomine régis edificantis arachen uocaturiquæ apud græcos dicitur patr^.H® ftibus igitut effugatisihæbrei eorum tenuere prouinciâimulramij fumétes pdâ : amp;nbsp;poffeffott’

-ocr page 75-

mulicnbus perimcntes: folas uirgincs relfqucrunt. Hocenim moyfes ducifines iufleran ^r ^^^'^reduxit exercitum:amp; prædam ualde copiofam:id eft boues qumqua' gin aauo milü:amp; fexagintafepteni: afinos autem fexaginta miliaiauri uero amp;nbsp;argenti uafa innu' lere nwlrinwimsquibus utebantur in domo. Nam per longam fœlicitatem erantualde locugt; petcs. Dedudacfunt autem amp;nbsp;uirgines;quafi triginta uero milia.Moyfes itacp diuifa i duas pargt; K praeda;alterius quidem quinquagefimam partem elcazaro dedit amp;nbsp;facerdoribus: leuitis auté aitenus quinquagefimamireliquam uero uniuerfo populo diftribuit. Viuebarq? dccetero ualde i^ateræratj^ eis per uirtutem omnium bonorum copia; nullacy trifticia eorù uoluptates irn^ pwiebat.Moyfes igitur cum effet fenex ;io(uc fuccefforem fibi condituitiad ,pphenas:amp; ad mix linre principatumtficubi neceffarium foret iubente deo;utiterum teneret imperium.lofue auté omnidodrina Icgum: diuinif^ minifteriis moyfe docente erat ïftrudus,Inter haéc duæ tribus; ^aiamp;rubcn;^ manaffe dimidia quadrupedium multitudine 8i omnibus aliis ualde diuites;hagt; bentes commune confiliumtrogabant moyfenmteis praecipue amorrea concederet;quæ pafcuis optima uidebatur.llle uero exiftimanseos timuiffe chananeorum pugnam;amp; occafionera hone ham quafipro pafcuarum diligentiam requiüffe:malignos eos appcllabat; amp;nbsp;turpem occafioné ïimorisadinuemffcapfofcg uelle fine labore delicare:dum omnes adhuc in erumna cofifterét; 6i Krram ideo petercntobrinere:ne decetero cum eis laborarent: quibus terram tradituru fe deus promiferatutansiordanem amp;nbsp;aduerfas genres iterempturum.llli ergo cofpicientes iratü ducem 0^ contra fe iuftiffimeprouocatumuefpondentes fatiffaciebant non pro timoré pcnculoßi; necy propter laboris defedum hoc peterc;fed ut prædam in oportunis conftituctes locis: expeditiad cenamen 8i ad bella uenirc poffenttdicebantque fe præparatos: ut dum poffiderét ciuitates ad cultodiam filiorum amp;nbsp;uxorem amp;nbsp;faculratis fuæ:ubi^ cum excrcitu properatent. Porto moyfi dum ifte fermo placuiffettuocanseleazarum facerdotem amp;nbsp;iefum:óiad ultimum uniuerfos: co/ ^u« eis amorreamata ut auxilia conferrent cognatis fuis;donec omnia complerétur,Accipien/ *^^ uacgitb conditione prouinciamÄ ciuitates fortiffimas poffidentes filios amp;nbsp;comugesÄ alia ^uæcuneç poterantcircûeuntibus impedimentum facere in eis apte conftituerût.Edificauit aut S^nioyfes decern ciuitatcs:quæ in numéro quadragintanouem forêt: qua^ tres diftribuitjutad cas qui nolentes facerenthomicidium confugerentÄ tempus fugæ conftituit habentes ptâtem Scilicet perempticognati occidere homicidam: fi eum extra terminus ciuitatis ad quam fugerat inueniffennquod nulli alu permilfiim eft perpetrare.Hæ fiquidem ciuitates fugacibus diftribu/ tæ funt;bofor quidem in arabiæ finibus:arimnan autem in terra galaditorum: galalim uero in bataltidem regionem.Cumcp etia chananeorum terram obtinercnt:tres alias ciuitates inter ut/ bes Icuitarum moyfes fabricandas ad habitaculum fugatium delegauit.Moyfes autemadeunti/ DUS cum maioribus natu tribusmanaffeÄ dicentibus uiruminfigné in tribu fua fuiffedefundu Domine orophatim;amp; filios quidem mafculos non reliquiffe fed filias:amp; confulétibus fi earum fuiffethercditas;ait fiquidem aliquos de tribu fua ducerent;cum hereditäre ad eos irent:fi uero ex alia tribu alicubinubérentîhereditatem in paterna tribu rdinqucrcntÄ tune manere uniuC-^of(jhereditatem in propria tribu conftituit,

• Cjp.VI.

Vm uero iam quadraginta minus triginta dies implcrctur:moyfes eSgregans ad ior/ danemtubi nunc ciuitas eft abilal: locufc^ palmar conuentum; uniuerfo populo ita loeutus eft.O uiri commilitones;amp; ficut deo placuit calamitatis longe participesicc-turn uiginti annis fenedute confedum oportet me ab hac uita difcedere. In his quae ferenda Ihnt trans iordanem:iam non ero uefter adiutor;neq5pugnabo uobifcumia deo prohi/ Ditus. luftum igitur credidi neq; nunc meam deponere pro ueftra foelicitate curam: fed propria ludicare ueftrae uberratis adeptionem:0i memoriam med in abundatia bonorum referre ueftro Turn . Nunc igitur cxplananstquemadmodum uos foelices eritisjueftris filiis bonoje ueftrorum Kliduri poffeffionem ab hac uita difcedo: dignufep fumtut mihi fides habeatur: K propter pri/ ftinas uirtutes amp;nbsp;co:q gt;nbsp;animae ad uitæ huius terminum ucnicntes:cum omni loquantur integri/ tate.O filii ifrael cundis hominibus caufa bonce poffeffionis propicius deus eft. Hie enim folus dignis hoc didrubuereÄ auferre in fe delinquentibus poteftxui uos exhibentes quales uos ipfe uult effe:fimul amp;nbsp;ego uoluntatem eius feiens taperte uos moneo.Non enim eritis beatiffîmi omnibus mutabiles aut foelicestfi ex illius madatis aliquando ceffaueritis. Poffeflio nanque bo norum quam nunc tenetistfirma manebittóipræfentium return eelerrimam fecuritaté habebi/ tis;Ü folummodo quæ uos deus uult fequi obediatistnejj legum alienarum ordinem propona/ tistneque pietatem quamnunc circa deunt geritis fpernentestadmodum alium conuertamini.

-ocr page 76-

Hæc autcmagcntesiforriffîmi cundorum eritis Bella ferre:8C inimico^ nulli fuccumberc. D^o enim uobis auxiliatore præfente:cundos fuos poftponcre rationis nó eft:praemia fiquidcnj w*® gna uirtutis uobis funt pofita: quæ omni uira poffidcatis. Virtus tonim primitus bonarucM larumed præmium;deinceps ena allais rerum prædat augmentum: ita ut dum inter uos ca uu fueritis:magna conférât uobis uitam:amp; inter alienigcnas gloriofos cfliciatÄ apud pofterosemi nenres odendat.Hscc iraq; poteririsadipifci: fi legibus quas didante mihi deo conftitui obedi^quot; ris;ea{q; cuftodiatis:8dea^i fapientiam meditemini.Ego gaudens difcedo in ueftris bonis:c6^ dans uos caftitatis legi: amp;nbsp;bonæ conuerfâtioms ornatui.-uirturibufq; ducum:qui prouidentiaW ueftræ utilitaris exhibcbunt. Deus aut qui hadcnus ueftri præful extitit pro cuius uoluntatei* ego uobis utilis fui:nó ufcj ad præfèns ftare faciet prouidentia fuam:fed quanto temporeipu lueritis eum habere patrocinanteman uirtutis ftudns permanétes tanto pracfidium eins bawW tis.Confilia nanq5 uobis præbebunt opnmaïquæ fequentes:fcelices eritisipôtifex eleaz3rusai^ fusinecnon amp;nbsp;feniores:amp; principes tribuum quos audirc uos couenit: fcientes quoniam oirm^ qui bene fub principe conliftunt: amp;nbsp;principatu tenere: amp;nbsp;libertati pratefTe poffunt: nec indigne^ mini in his quæ uos agere duces ueftri popofcerint. Nunc amp;enim ut benefaciétibus iniuriam» Claris in hoc fiduciam ponetis: q »decetero déclinâtes mclfores caufas habebitis: nee huiufwodi iram aliquâdo fumatis quali circa me uti fepius præ(ùmpfiftis.Noftis enim q, frcqucterpeioW3 uobis qua ab hoftibus mortis pericula fuftinui.Ethæc nóimproperia ferens uobis cdico:nóeni in exiru uitæ dolentes contra me relinquere nolens hæcad memoriam reuoco: quâdo nee pore quo hæc patiebar iratus agnofcor: fed ut de futuro a talibus temperetis: amp;nbsp;in nullo præfulibus iniuriam proprer diuitias faciatis:quæ uobis iordané tranfeuntibus amp;nbsp;chanancaob'' tinentibus affluenter aduenient.Nam fi procaces fueritis contemptores effedi: amp;nbsp;uirtuté dc^o/ tinemcp perdideritisiqua circa deum geritisieum primitus habebitis inimicum;amp; rerram armis obtinuiftis iterum cum magnis obprobriis amittetis: totum^ difpcrfj per orbemïueft® feruicio omnem rerram amp;nbsp;mare complebitis:eritque uobis dum horum omnium expertifu^^ ritis inutilis iam penitentiæ memoria legum non leruatupz.Vnde ft uultis hæc apud uos po®? nere;dum hoftibus præualueritis:nullum relinquatis ex cis:fed omnes perire dccernirc:ne tibus els illo^ ftudia deguftantes a conuerfarlone paterna rccedatis, Sed Siaras amp;nbsp;lucos Si rep» quæcunq; habuerint deftruenda cômoneo;amp; genus Si memoriam cord igné confumi. Sic bono^ ueftro^ uobis erit firma fecuriras. Ne ueropignorâtiâ mêlions rei natura ueftraadp« iora declinet:8i leges uobis didtanre mihi deo compofui:6i ordinem bonæ conuerlàtionls tuixuius feruâtes ornatûifœliclffimi eritis oïum re^,Hæc dicésidedit eis in libro legesiSiccut*^ fationis modum ibi confcriptudlli nero flebant;Simultu quærebantur ducem:memorlâ pedlt;^ lorum eins habentesiSi quanta ^ co^ falute geffîlTetidefperâtes ena de futuris: qfi nullus ei p®' ceps fimilis foret:minuft^ iam deum lui cura prouidere credétes:co g»moyfes cd porius «oral* fet.Tunc eord quæ in deferto ei cd ira locuti fuerant penirétiâ agentes ingemifcebannita utois populus in lachrymas ^rumperet;6i plufq fermone dici poteftigemitus cd dolore ^ferret,Moy^ fes aurem confolabatur eis: amp;nbsp;licet dignus utep magna uterentur conuerfarlone pofccbat. Tune ergo conuenrus ita dinuifus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 )Cap.Vh

lo adt conuerfarlone dicere primitus moyfcos:ciuftp dignitaris uirtutes exponc^ ut qui hæc legerit: agnofeât: qlia initia noftri habueremalores: Si fie ad alia^ tcruin uenire narrarioné, Scripta funt hæc oia ficut ille religr nihil nobis adiicientibusa _ ornatum:quod a moyfe relidum no eft. Hoc tantum nobis placuit modo nouitao inducere:ut fecddum genus nobis fingula difponatur:difperfe quæ ab illo i fcriptis reliât funf Si queadmodd deum m fingulis quibufcy confuluit.Propterea naq; ncceflarid iudicaul bateP cere;ne aliq nobis a cStribulibus hanc fcrlpturâ legentibus quo generetur.Hic ergo ordow gum in noftra conuerfarlone copetentid.Quas adt nobis coirer ad alrerutros dercliquitxas moribus Si câis explanare Si referte diftuli:led adiuuante deo poft nobis infinuare proponent eft. Ait enim. Dum chananeorum rerram poffideritis:6i ad ufum bonorum perueneritis^ uirates iam edificare cepcritis:ea facientes quæ deo placita funr:fortiflïmumq? pignus tis habebitis: fit uobis una cluitas facra in terra chananeorum in loco optimo Si uirtute p^ ro quameunq; deus fibi o prophetam elcgcrit:amp; templd unum in ca fit:6ialtare unum ex wp bus non nranu dolaris;fcd paflira iacentibus qui dealbati erunt;8i ad décoré ualde puriffin^n ceflus adtad eum fit nó per gradus.In alia uero ciuitate:nec altare:nee tempiurn unus Si genus hæbreord eft unum. Qui blafphcmauerit ded:lapidatus fufpédarur g die: oin honore : turpiterqj fcpeliatur. Conueniâtauté in ciuiratem in qua templd conftruut ten an

-ocr page 77-

a finibus terrae quam haebrei tenuerinttquatenus deo 8i pro illis quae poflidenr grarias referant: amp;nbsp;de futuris preces effundant;amp; conuenientes adinuicem:tuncepulanres amici lint. Bonum eft enini:ut femetipfos altcrutrum contribuli no ignorent:fed fua rtudia fibi colccnt.Hoc auteis ex hac focietate proueniet:ut ßdatpeduÄ loquela memoria fui Temper obtineât.Si enim akerutris impermixti funtxxtranei fibimetputabütur.Sit amp;nbsp;décima exceptio frugû uobis praeter earn qua diftribuit dominus facerdotibus amp;nbsp;leuitis dare;quae uendatur quidem p prouincias amp;nbsp;ad epulas miniftretur amp;nbsp;hoftias;quæ in facra urbe funt celebrandae.luftu eft eni ex his quae de terra nafeu^ tur qua deus nos poflidere cocefTeritmt ad honoré dus qui hæc tribuit perfruâtur.Ex mercedc mullens fornicariae nó funt facrificia celebranda.Nunq eni ex his quae de cótumelia procedunt diuinitas deledatur.Nihil nimi^ confußonecorpo^ peius eft, Similiter aût fiquis p coitu car^ nisiaut uenatu:aut cuftodiis graecum mercedé acceperit: nunqua exinde deo facrificandum eft» Nullus blafphemet eos quos principes aliae duitatis effe putant,Sacra peregrina nó funt curada: neq; uas denoïatum alicui deo eft fumendu,Nullus ueftrü texta ex lana amp;nbsp;lino tunica ueftiatur. Hxc enï folumodo facerdotibus eft cóceffa.Conueniente uero multitudine i urbe facra ad inv molandumipoft.vii.ahnos iftante feftiuitatc quae uocatur fcenophcgia.i.tabcrnaculo5i defixio: fummus facerdos ftans in excelfo tribunali unde poffit audiri legationibus leges: Ói neep uxor: nelt;p filii audire J?hibcanftfedneep ferui.Bonu eft enï;ut a maibus ïfcriptae lcges:etiam memoria conferuétur:quanunqua deleri poffint.Sic ergo neep peccabût:nô uolentes dicere: eo q gt;décréta legum ignorare uideamr.Leges italt;p multa habebut contra peccates audacia: utitp praedicentes eis quae lintpaüuri delinqucntcs: amp;nbsp;aiabus eope infcribétes quae pcipiunt per auditum : qtenus oninino in iterioribus copecôfiftat uolûtas legûan qua cû deficiut: audorcs ipß fuae lefionis exi ftunt. Difcant etiâ pueri pnmû legestquæ eft dodrina optïa;8i caufa fœlicitaris eximia. Secûdo aût per fingulos dies mane Si uefpere teftificanda funt dona ddiquæ liberatis de terra egyptiaca côceffit.lufta eft eni naturaliter gratia^e adio quae referf:S^ p côpefatiœ re^ iam faaap4:amp; pro inuitatione futurojjeJnferibenda uero î ianuis ea î qbus eis deus bcnefecerit 6i brachiis fingula quælt;p dcclaranda: quæ uirtuté dei ualeant defignare;ôi fauoré dus circa nos oftédere: quatenus undi^ circa eos illuceat dei fauor,Principes aût fint î unaqcp ciuitate uiri.vii.qui amp;nbsp;uirtute amp;nbsp;lu fticiae ftudio fint exépti: unicuiep uero prîcipatui duo uiri miniftri præbeâf ex tribu leuitarum. lu olbus honoré qui î urbibus indicate côftituti foerît habeât ita:ut illis pfentibus neep blafphe mareineq; afpere agere liceat aliquibus: fie uticp refpiciétibus pudoré dignope hoîum: tanquâ fi» bi dcû in illis côtenere uideâtur,Indices aût ptâtera habeant ^nunciandi;quodcûcp nidef dsinp Sfortepecunias eos quilibet accepiffe,p indien diuerfitate demôftret: aut aliâ eâm ;pferat:p quâ eos no bene indicafle cônincat.Non eni lucrû attendétesiaut dignitaté cônenit indicate: fed iugt; fticiam rebus olbus pponentes.Nam hoc nô agés;dcû qlibet côténere putafieûqjîfirmiorc cregt; dere quâ illos: qbus côtra iuftidâ timoré ptâtis fentétiâ ,ppriâ pftare côtendit. Dei eni uirtus lu^ fticia é.Quifquis igif pftat eis qui aut nô iufte qtunt aliqd:aut nô iufte î dignitaté funt côftituti: illos potius deo potiores facit,Si uero indices nôltelligût de rebus fibi cteditis iudicate;quando mukatalia folét hoibus puenire:îtegrâ eâm in urbe Gera remirtât côneniétes pôtifex amp;nbsp;pro/ pbetatôi feniores q eis uidenf iufta:^nuncient.V ni tefti non credaf:fed tribus: aut ultimû duogt; busiquoji teftimoniû nc^ fadat uita prior.Muliegi teftimoniû nequaquâ recipiendû pp leuita tem procacitaté generis eapi.Sed ne^ ferui teftimoniû phibeant:pp ignobilitaté anlmi:quos aut ppter lucrû:aut pp timoré neriffîme poteft credi:nô poffe uere tcftari.Siquis aût falfe teftîk tusieft côiunûusæa patiaf q paffurus eét is:côtra que teftimoniû dixit.Si homicidio fado î aliq regioneinô îueniaf hic qui fedt:ne î fufpitône fit aliqsiqfi p odiû ppetrauit:qratur quidé homi nda cû multo Rudiotôi de eo nunciando pponanf edida.Cum uero nullus eû nûciauerit:prin^ cipes duitatû uidna^c regionis illius in qua cscdes fada eft:amp; feniores côneniétes: metianf a lo^ eo ubi iacet mortuns regioné:amp; ps q fuerit uidnior duitati:populi eins emétes uitulâ: amp;nbsp;déféré tes earn ad uallétôi î locû inutile aratro amp;nbsp;plâtationibus: Icidât ccruices bouis:amp; fumentes aquâ huent mans faas fupra caput bonis facetdotes amp;nbsp;leuite fimul: amp;nbsp;feniores illius ciuitatis:amp; excla-« ment ab homicidio mûdas fe manus habereineq: geffiffe:nec^ fadori cóicare:amp; luocct deum fi/ bi ppiciumfore:8i nunqua tam mala paffioné in illa terra cótingerc.Optima 1quit é huiufmodi difpofitio:óiconuerfatio talisinec uobis alterius reipublicæ fit atfedus: fedhäcdiligite:dominas leges habentes:amp; fecundû ea omnia fadétes:fatiseftenim:ut deus fit ueftri prlceps. Si abheferic uobis régis amor: fit quidem ifte contribulis: Gtque ei iuftidæprouidentia femper: amp;nbsp;uirtutis

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alterius magnitudo.Sciat aût is legibus atej deo plurimum incflc fapfentiam: nihilcp gerat præ' : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ter pontifias feniorült;$ fcntentiam: nee multas nuptias ufuipet: neeg abundantiâ fedetur peen-

-ocr page 78-

nnrum;ncc ornatus rquojy;quibus rebus fibi collatis ultra leges fuperbus erit.Prohibeatur eW fi quis ho^ ftudiu habuerit ficri:ultra niodu urilitaris yeftraepotcricr, Terniinos terror move no licet:nec ^prie nee aliéné: p quos uobis feruabif pax; fed héanturjfimu îetemû pofiti fie” diuina fenrenria:tang præliis ex hoc amp;nbsp;fcditionibus mundus uexatur;dum accedere ultra ten® nos auari uoluerint. Nanq; procul non eft:ut tranfeendat leges qui terminos uolucrit p^^ re.Qui in terra plantauerit;fi ante quartum annum frudum attulcrir:neq; deo ex hoc priming offerat:nec ipfe comedat. Non enira fecundum tempus hoc illatum eft: dura naturaeƒratet tlt;^ pus uim feciffe uideatur, Vnde hoc neeg dco:ncq; proprio domino copetit ad utendu. Quarto uero anno uindcmict omne quod nafcitur tune enira maturura eft;colligen(q; ad facram depot tet urbem:öd cum decirais alia^ frugura expendat cura araicis propriis epulando: amp;nbsp;cunipuF lis amp;nbsp;uiduis. Quinto autem anno;fint doraini fui quae fuerint nata. Qui terrara uineis plaçât non feminer cam:fatis eft enira hanc enutrire hoc germcJaboribufcg aratri efle priuara. Bobtf terra aranda eft;amp; nulla cum eis altera animalia iungenda funt;fed propriu hoc genus fitad ar^ dura,Semina uero fint munda amp;nbsp;impermixta:amp; nó duobus aut tribus generibus fcmuictur:no enira coione diflimilid natura leratur neeg iuraenra permifceanturtquaecunej cognata nó funtlt; Mctuebat enira legiflator;ne per hoc iniuria tranfiret ad horaines: initiura a rainoribus amp;nbsp;tu^ pibus primo fumens.Nihil ergo huiufmodi debet effe licitum;ex quo per fimilirudinc c5uerßo quædam in cóibusrebus habere poflit accenum,Qua,ppter neq; de rebus uilibus legis ricgii^c tiara habuerunrtfeientes omnibus prouidere:ne in aliquo uideretur eife culpabiles,Mctcrcs in' quit amp;nbsp;raanipulos colligentes non omnem dccet mefem excutcre: fed relinquere aliquos many pulos:qui fint egentibus alimentum.Similitcr autamp; de uinea ramufculos pauperibus relinqoe' dos;^ oliuage quenda frudum releruandu colligentibus:amp;efcam propriam no habctibus.Noa enirn tanta abundantia ex nimia colligendi diligentia domino utilis erit:quanta gra ex mdi^^ tiura fatietate proueniet.Tunc diuinitas terra ad illationem fruduum proniorcm efficiet: corU qui non fuæ tantûmodo utiliraræ profpiciunt: fed etiam pro aliorum cibo cogitate nofeuntur* Sed 8iboum ora dum fpicas tcrunt in area non funt liganda.Non enim iuftum di: ut qui fi«® laborauerunt in frudu amp;nbsp;circa natiuitatem eius fatigati funt;participare prohibeatur. Nc^P^ ma matura contingere inter agentes arccndi funttfed tanq de propriis eos debent permitterew' tiari:fiue prouinciales fine fint peregrini:amp; cum gaudio præbendum eft eis ad comedendu: poy tare uero eis nihil liceatrNecg uindennates ex his quae ad torcular portantur guftare prohibit fibimet occurrentes.lniuftum ed enim:bona quae dei uoluntate ad utendum data funtanuidst defiderantibus ea coraedere:dum pomum fit in maturitate ficut deo placuit: amp;nbsp;mox abire fdb^ net.Et licet per uerecundiam aliqui contingere non praefumant: rogantes eos cum fint quide« ifraelite tanquâ focii:amp; propter cognitioné alias cognationem pariter doraini:amp; ex loco alio ut nientesrat munera fufcipiant dcprecandi funnquæ deus eos uidere conceffit. Damna Gquide« iudicanda non funttquaecuntj per benignitaté tranfeuntibus conferuntur;quado deus ubertaK bono^ praeftat hoibus:non ut utantur foliifed ut end aliis largianturiuolenshoc modo fauorc fuurn circa ifraeliticum populum amp;nbsp;foelicitatis eo^ adminiftrationem aliis apparerc: cu eos fiU abundantiam aliis participate præcepit.Qui uero praeter hæc fecerit.xl,minus una plagas habe na publica accipere uoluit:amp;liberum pœnam hanc turpifîîmâ fuftinere: quia dum lucroferuit! fecit iniuriam dignitati.Bcneinquit uobis erit expertis erumna^ egyptia^ at^ defertiifi habö tis curam eo^ qui nunc in firailibus condituti funt:8dadepti diuitias ex mifericordia amp;nbsp;pro«» ria dcircafdem fimiliter egentibus diuidatis,Super décimas aut duas quas annis fingulis praedis celebrandas:aliam quidem leuitis:alteram uero ad epulationes: tertiamquoep per annum ternu expedit fieri:ad diftributioncm inopum:mulicruq: uiduarum;amp; infantumamp;pupillo^.Gcrm!i quæcunque prius nafci contingit:ad tcmplum præfcrant:amp; pro terra hæc proferentes quam eis præditit poflidere:deum bcnedicentes:facrificia quæ leges offerte eos iubent cclebrantes: ho« primitias facerdotibus rempli diftribuant*Cum uero hæc quilibet impleuerit;amp; oraties décimas una cum primitiis quas leuinsÄ ad epulandum dari mos eft obtulerit;difceffurus donu:Ganse diuerfo terapli:gratias quidem agat deo:qui eas ab egypho^ iniuria liberauit: terrât eis mag« frunmuldq; conceflititeftimonium perhibeatiq? amp;nbsp;décimas fccundû leges moyfeos obtulit: et' oret deum libi propitium amp;nbsp;placidum feraper effe: amp;nbsp;cóirer cum hæbreis omnibus permanc« atq; leruer bona quæ dedit cis:amp; addat quæcunq; donare poteft, Vxores aut ducant nobiliu tC' pore conftituto:uirgines libctas;bonis parenribus ptocrcaras. Qui uero uirginem dudurusno eft;ei no iungatur;quâ difcedere fuafit ab alioincq; córriftet priorcm maritu eins, Ancillas uw' n non ducant uxorcs:nec fi per amorem ad hoc aliqui compellantur. Concupifcentia nanqielt-

-ocr page 79-

decora retinere:^ côgruû libera dignitate.Sed ncq; fornicarie feqnendæ funt nupriac!^ quibus corporis iniuriis nuptiales hoftias non fufcipit fumma diumiras . Siciracp prudentia iilio^ ent libera:amp; ad uirtuté reditudinis pparatatfi non fuerit de rurpibus nuptiis neqj de concupiicentir non legitime conuenientiu ^creati.Siquis uirginé defpôderindeinde non cd talé inuemat ; cam dicturus:ipfe quidem accufet;utens ad probatione documcntis fuis:refpôdeat aût puellæ parer autfratenaut quicutg poft eos genere uicimor eflê monftraturÄ dum iudicatû fueritpuellam non eile culpabilem: cû accufatorc pmaneat: nullam habcnre uiro ulterius poteftatem dimirté* di eaminifi magnæ caufæ proceflennt:amp; contra quas ne refpondcre poffît. Is qui audader aut pctulanter puellæ cam uiciauerit;amp; derogationes intuleric multas:cödcmncf,xi, minus una pla-ga.amp;.l.ûdos patri dare cogatur.Siconuicerit puellam fuiflè corruptam: fiquidem po pularis fit: eo j cafte uirginitaté uftj ad légitimas nuptias non feruauerit lapidetunfi uero de facerdote fit nataiuiua protinus cócremetur.Siquis duas uxores habuerit: amp;nbsp;alia quidé in honore niagno ói fauore fuerlt:aut propter araoréiaut pulchntudinc;aur ob aliam cam: altera uero î minoriapud cum parte confiftat:fi ex dileda filius cd fitiunior ab illo qui ex alia ^creams eft perat ^pter fa-* uorem partisqué circa matrem haber priullegia lèniorisjgtus duplicem fubftantiæ parernæ par tem accipianficut in legibus diffïnitû cftinon ei concedaturJniuftû nanqj eft: ut qui natiuitate fenior é: eo ^ minus mater cius a patre diligif débita ptc fraude^.Qui puellâ corruperit alio de fponfaramiüquidé fuadens ei amp;nbsp;ad corruptionéfibi confentientem habueriticum ea monatur. Malignienim funt utric^nlle quidem eo cp turpitudinem puellâ uoldtarie fuftinere fualêrit: amp;nbsp;nuptiis liberis hæc mala præferre coegerit;illa uero cp lèmcnpöm ,ppter libidinem propria: aut propter lucrum ad contumeliam perlüalam præb’uenr. Si alicubi cam folam inueniens: nullo adiurore præfente compreflêritifolus ipfemoriatur.Qui ufrginem corruperitmodum alicui de^ fponfatam:ipfc earn ducat uxorem.Si uero puellæ non placeat ut habeatempatri .1. ficlos preciu miuriæ foluat, Ab tixore copulata fibi uolens difiungi propter quafcuncp cauiàs:quæmultimo^ de hominibus prouenire nofcuntur:cx fcripto eo cpnunq poftea cum ea cóueniat eópromittat. Sic enira habebit poteftatem alia: copulari:nam prius illa alteri iungi non poteft. Si auté 6i illo monente uoluerit earn prior uit recipere:non ei liceat. Quæ fine filüs fuerit a marito derelida: frater illius earn accipiat:amp; natum filium mortui nomine uocans:hereditatis nutriat fucceflbrc. Hoc enim amp;nbsp;publicis utilitatibus proderit:domibus minime deftitutis:amp; cognatis poffunt fub^ ftantiæ conferuariiôimulieribus reuelatio calamitatis auferri:quadoprio^ maritorum ^xlmis coniungentur. Si uero nolucritearn ducere frater:ueniens mulier;apud feniores tcftimoniu hu/ ius rei perhibeat: cp uolentem eamdomi manere:amp; filium exeo habere non fufcepit: iniuriâ faxens fratris defundi menionæ.Rcquircnnbus uero fenioribus pro qua caufa nuptiis eius abfti neat:fiue raaximam caufam Gueparuam dixerit;ad hoc ueniédum eft:ut folucns uxor fratris ca* ligulas illius uiri:amp; expuens in faciem eius dicat:hoc diguum effe ab ea patiinuria defundi me* nioriæ facienri, Et ille quidem a fenioribus ablcedatihoc obprobrium habés omni tempore ui tæ fuæùlla uero fi uoluerit alio cuilibet fe petentium nubat. Siquis captiuam ceperituirginc:Ü* ue iam nuptam:uolensei copulari:non primitus liceat eius cubile cóionemcg contingere:anteq illa radens caput fuum:amp; lugubre feema percipiens:parentes dcHeatÄ amicos quos in bello p* diderat: qtds de eorum rrifticia lanataific deinceps ad cpulas conuertatur amp;nbsp;nuptias. Bonum eft enim amp;nbsp;iuftum:accepturus de qua filiû habiturus eft:ut eius fatiffaciat uoluntati: amp;nbsp;nó tantum* niodo libidinc fequés propria qd uxori futuræ ea^ poffit eé conténat.Tnginta uero in lududle bus expletis: fufficiut eniifti dies fapientibus ad lachrymas anaato^: tune ^cedat ad nuptias. Si uero cupiditate plenus:habere earn conténat uxorem:ad feruiciu cam deducere nó habeat porc ftatem:fed ubicun^ uoluerit muller ire difcedatihanc libertatem habens. Quicunq; iuuenum contemnunt parentes fuos:amp; eis honorem non præbent:aut proprer uerecundiam: aut proprer infipientiam iniuriâ facienres eisiprimu quidé fermonibus eos moneantipG parentes:fufficiunt enim ad hæc huiufmôi iudices:dicentes no fe pp deledationé fuiffe coitu natural! pmixtos:ne* que p augméto pecunia^idu effent facultates parent!utriep cóes: fed ut ipfi filios haberét: qui eos in fenedute gubernarét:amp; qbus egerent p eos haberentiqd du grato {iet:deo pcipue ea^ ét adiiciât etiâ hæc uerba dicétes: fouentes ftudio magno nu^riuimusmullicg rei pcpercimus:quæ adfalutem tuam tenderetiöd utilitatem optime tibi eruditi éis afferret:nüc aut quoniâ decet ue niam tribui iuuenu delidisimonemuste;refpue in quoeûq; pro noftra exhonoratione minor i* uentuses:8dadmodum temperament! conuertere:fcicns etiâ deuea quæ cótra parentes præfu* niuntur nimis ingrate ferre: quomodo Ôiipfe totius humani generis pater cftidiuna cu illis ex* bonorari uidetur:qul eahdé appellationem habere nofcûter.Indignum eft ergo a filiis hæc fuis

e

-ocr page 80-

1

fuftinere;cum amp;nbsp;lex taliû fit ulfrix incuitabilistcuius tc filii experimentû fumcre non optamu^ Et fl in his uerbis iuuenû tempered audacia:ab obprobriis libcranf quae ex ignorantia i’uc^ï' Sic cnî amp;nbsp;legiflator bonus inuenief:^ patres fœlices crunr:nô uidentes nee hliu puniri ncc fito. Cum uero paréris fermoncs atq; doörina ^pter intemperantia fuam pro nihilo effe uidebuwt inimicas fine pacis fœdere fibitaciens Icgisxum frequéribus contra parentes prefuniptionibuJ inciraturihic inquit eiedus extra urbcm;fcquente mulritudincdigno^ fuipéfus amp;nbsp;pmanés tora die ad uifioncm cundorüinode fepeliatunficutetia alii:qui quoeûq; modo pimilegibus decern nuntur.Sepeliantur auté amp;nbsp;hoftesÄ nullus morruus expers iaceat fepulturaeifolués pœnâ ultra iufticiam.NulIi haebreo^ ad ufuras liceat fenerare neg; cibu neq; potu,Non enirn iuftu eftaco/ tribuli redditus fuftinereifed folaciu utilitatis eiuslucru cfledccernerciamp;gfaji adionéamp; reco/ penfationem a deo referenda pro bcnignitate fufficere» Qui acceperint fiue pecuniasifiue quof cuep frudus ficcos uel humidos reminifcentes deum hæc cum diledione reitituant: tangua rc' ponentes in proprijs loculis:6Citerum cû opus fuerit hæctollentes,Qui ucro circa redditio^ impudentes cxntcruntinon in domos eoçi introeûdûefttamp;pignus fumcndû: antequam exhoc caufa dicatur.Pignus enim a foris perendû efl debitor per feportare debet nihil refiftés eiqu* cu auxilio Icgis ad cum uenit.Siqnidem idoncus fit cui pignus ablatu eftiteneat illud creditor; quoulque remtuat quod dcberur;fi uero cd paupireftituar antequâ fol occumbat : amp;nbsp;t^xtoe» ucdis fit in pignore conftitutaiutcam habcat ad foporé:quando naturaliter deus pa^iniifct“* Mola uero amp;nbsp;uafa ei congrua non funt accipienda pro pignore:nc indrumétis neceffanis ad d/ bo^ alimenta priueturÄ pro egedate aliquid peffimü patiantur.In furto hots poena fit morns: qui uero aurum aut argentum abdulenrxon’dcnetur in duplum.Quiiumentu rapuerit damn® quadrupli condénetur;præter bouc;pro hoc enirn quintuplum foluat . Qui ad folucndamulH fuerit mops:fit feruus eo^tquibus ed condenarus.Siquis fuerit cStribuli uenditus : fexanis ^f' uiatjfeptinio auté anno Iiberabfcedat.Si uero filio ei ex ancilla nato apudemptoré^pter aneda cius ex familiaritatis diledione feruire uoluerit indantc anno iubileo que quinquageßmu tgt;°' minamusdibcr efficiatur cu uxore fimul di filus.Si quis aut aura uelargentu per uiam lucnenß querateum qui pdidit:preconemcp mittensiin quo eum loco inuenit redituarÄex alio damn® non bonam utilitäre eue decernar.Similiter aut amp;nbsp;de pecudibus quacûcj in deferto errare coW' pcreritmon inuento repente domino apud fe refcructuedem habcns in his deur q gt;nbsp;noluit. lucrari, Nulli liceat ptranfirexu iumentu alicuius repedatefatigatu in luto uiderit cecidiflb^ alleuet illud amp;nbsp;proprio adiuuâdo labore:ei adiutorexidatiuias autignoratibus demondrana^_ ÓCnon rifumaucupantes de eo^ errore alienis utiliraribus liceat impedire» Nemo blafph^’^ abfcnté.Pcrcudus in lite quisiubi non ed ferru;rcpente madetunidem patiente eo qui fecit.Si ucro portatus ad ,ppria qui peuffus ed:cgrotct diebus muJtis deinde moriatur fit qui peuffît.Sanato aut illo amp;nbsp;multas expenfas in cgritudine faciente : redituat uniuerß^cufof quæcûcg 1 uulneris fanandi tempus expendit amp;nbsp;quæcûtÿ media’s erogauir,Qui mullere pf^ tern calce peufTerittfiquide abortiuu fecerit mulier;pecuniis a iudiclbus condcneturiranqua F corruptioncm uenrris;plcbis faciens detrimétum. Dcntur ergo amp;nbsp;uiro mulieris ab eo P^^^ Moricnte ant ea ex ea plaga:^ ipfe moriatunaia^ anima cenientc lege ponenda-Venenum mortiferum ne^ aliud quod fit utile Icfioni; ullus ifraclita^ habcat,Si uero inucniatur hoc pofTideretmoriatur hoc patiens;qdtolcraret ille contra quern uencnu ^batur efTe c0ft^‘ Qui cecauerit quequa fimilia patiafipriuef quo priuaucrit alios:nifi forte pecunias at^P®*^^y luerit qui cecatus ed:lege uidelicet illi dante licétiâ qui paffus eft edimare paflîonis fuse caw amp;nbsp;concedente fi feuerior effe uoluerit.Bouem cope peuriente dominus nerfidatSi aligne j:’ ficiat peutiens taurusupfe guide lapidatus moriaddCneqj ad cibu utilis habcaf,Si uero enac^ pabilis approbef dominus:prefcius cius naturaeinec cauens:amp;ipcmoriaf;tanqua ipfe ajr^^. bouc pemptus ed audor mortis extirerit.Si feruu uel ancilla bos pimaniplc guidé uero ficlos cius domino lapidati dominus dari damnef.Bos aut fi a boue pcuffus morruus rit;uendaf;amp; g mortuus ed 6i q pcuffitidC pdu ambo^ eo^ dominifibi didribuat.Qu iP®J fiuelacü offodiût:diligctiâ hcant;ut tabular illic faciat tegumetûmô ut alg haurirephibea^ ut nullu ibi fit cadendi piculu,Et fi in huiufmodi pfunditaté non clauCi meidens iumetu » -ius moriafæius preciu domino pprio foluaf.Circüdanda ed quoœ maccria ï puteis fiue » jpmuro (it:qtenus no finat aliquos illic deuolutos extingui.Depofitu fiqs accepintaguart: ^^^j aut diuma ita cudodiatmullufcp fraudare creditoré dudeat neg : uir ncq?mulier;nec fi ’*®®^y auri lucraturus fit quatiraté;fperncns qfi nullus fitigcu poffit arguere. Generaliter Ita^ c°^ nitund quêc^ fua cofciéria fciété bene agef:amp; tedimonio fuo fibi fufficiété uniucrfa ag^'C4

-ocr page 81-

ab aîus poffint Jeudis premia condonare:^ maxime reipidentem ad deum:qué nullus maligno rum latere potelt.Si uero nihil agens dolofê;perdidcrit cui creditû eft depofjtuiueniens ad fepré wdicesnuret pdeut ^ neep eius cófilio uel malida pernr:ncq; aliqua rei perditæpte fit ufus: amp;nbsp;iz culpabilis tue abfcedat.Si uero uel in aliqua pre ufus fuerinrem fibi crédita ipfe perdat end uni--uerlamia quæcûqj accepit:reddere condénetur.Sicutaut de rebus depoGtis fancitu eft: ita amp;nbsp;G^ quis mercede fraudet operantium corporibus fuisihabeatur odibilis.Vnde no eft fraudanda ui-* n paupcns mcrcesdcientibus uniucrfisiquia p terra aluftp pofleflionibus ei deus hoc præftitit. bed nep differenda folutio eftdcd fub die præbédaitanqua nolente deo fraudari quaq ufu labo^-ris fui.Pro iniufticia patris no debere filios punirided propter fuâ potius uirtutem eis mifericor^ dia præbenda eft nô lcfio:quia filii peflimo^ fuere patruineq; odio habédi funt ab iniquis nati* Sed neqipatribus filio^ funt repefanda peccataicumulta iuuenes extra noftra doétrina fibimet arrogent per fuperbiâmolentes quæ funt utilia doceri amp;nbsp;coirû fugereiper que una fècû amp;nbsp;mafcii li uirtutem amp;nbsp;frudu filio^^creationis amittuntiqua nobis hoibus ad augmentu generis pbuit deusiquando ïnece futuroji filio^ agitur:amp; per hoc eo^ exrerminatur initiu. Nam Geut anîæ illoji debilitanrunita amp;nbsp;quæ funt corporis pcrmutantur.Similiter autquicquid putat effe uidé tibusmonftruofummö liceat fieri neep de hoibus neep deceteris aialibus, Hæc Gquidé uobis ie/ gum uedræ reipublicæ fit pacifica côftitutio:amp; deus jipicius eius décoré inuiolabilé cóiêruabit» NuHûç fiat tempus quod in aliquo aliquis hæcinnouctÄ in conrrariû muret. Quia uero ne/ celle eft humanum genusincôûderara pieula aut uolûtarias turbas icidere;ét de bis breuia collo quemur qtenus pfeientes q oportet fierrad opus làlutis Gtis idonei:amp; nô rue reqrentcs quæ nos conueniat facere:minusmttrudh téporibus fuccubatis.Terrâ quâ uobis ûne laboribus præbuit deus:amp; fine uirtutû exercitatione côceffît:pftet qoidé:utea ûne bello fruaminimecp aliis i ea cô tra uos præliâtibusmeep iteftina feditione c5cuGîs:p quâ cÔtraria ucftris patribus gerentestquæ ab illis funt cuftodita pdatis: fed utétes legibus bois quas uobis deus præbuit pfiftatis.Si uero ca fus belliaut nûc uobis:autueftris ûliis poftea forte puenerit extra termines hoc agatur, Bella turi: Icgationes amp;nbsp;precones mittite ad uolunrarios hoftes Ante arma nancp bonû eft apud eos un fermonibus declarâtibus:quoniâ amp;nbsp;militia copiofam habentes;amp; equos amp;nbsp;armait ante hæc .ppicium deûiamp;uobifcû pirer dimicantéitamépetitciut ncquaqcû cis pugnare debeatis: ne res eoBiaufene cogami.Ét Gquidé confcntiuribonu uobis eft feruare pacé: G uero cofidenres in fe: quali uirturepræceUâtiôd uos uexare conenf:cxercirü fup eos induciteiprïcipe quidé utétes om/ nipotétedeo fub pricipé uero eóftiruite unü;quicudos uirtute præcellat.Multon naq; prinpa/ tus his qagere qequä excelléter alias celeriter cêpellunfipedimentü eftiSdpotius nouitIedere g iuuare.Exercitus aut ducat müdus:amp; iter oés corporis robore amp;nbsp;animiaudacia ualdeppofitus: timidi uero difcerédi funtme du circa eSgreffioné belli côuertunf ad fugaihoftibus magis uires adiiciat.Eos qui nup edificauerit domosiqbus tépus anale no fuit ad fruendü:amp; q planrauerutï amp;nbsp;necdü pticipati funt frudibus i puincia dimitrendos céfemustlcd end eos qfpoli funt: amp;nbsp;qui nup uxores duxerut ne deGderio ea^i pcentes uitæ amp;nbsp;feruâtes femetipfosmt illis fruanturtarma tradare côrénant.Cû uero caftra ïquit ducitispuidetene qd mali geraris. Obfidétes ciuitarem lignis egctes ad machinationis opus:nöicidatis arbores terræ frudiferas: fed parcite fcientcs: eas a deop utilitäre hoium eé pdudas.Quæ G uocé haberét iurgiu uobis ïferrétiqa cu nô fit in CIS ca bello^;iniquæ fediôis piudicia patiaf:amp; fi uirtus eis forer;ér demigrarét: amp;nbsp;î aliâ terra re cederent.Vincétes aut î pugna:rebelles occidite:alios uero ad tributa reddéda feruate: abfq; gé/ te chananeaHos cnî cû omni domo cûdos oportet cxterminari.Cuftodite î bello præcipuc:ut neq; mulicrutat inftruméto uirilimec uir tunica mulieri, Huiufmôi Gquidc moyfcs hæbreorû rempublicâ dereliqt.Legcs aut prius qdragefimo anno côfcriptas tradiditidc quibus in alia fum c5fcriptilt;me didurus.Reliquis uero dicbus frequétcs benedidiÔes p eccleGas eis dédit: SC fuper cos qui nô légitimé uiuerét;fi quæ in eis funt définira trâfcenderét maledidiones îpofuit: deîde exametrû eis carmé effecit: qd in libro dercliquit in facrario cô(èruandû:eloquiû continés futu rorum;fecundum quod ola fada funt arq; fientinuUaq; ueritate priuaf. Hos igitur libros Gmul amp;nbsp;arcam in qua decé uerba duabus tabulis côfcripta recondidirtSC tabernaculum tradidit facer/ dotibus:lt;5C populû adortatus eft:ur dumobtinerét terrâ;ÔCcollocarentur in ea:amalechiraßi nô M'^’^‘^’'-'cnt iniuriâ.fed caftramerati Riper cos.poenâ de eis fumcrét:eog gt;nbsp;cos in deferro pofitos ^^’^^ ^^F^ chananeo^;ÔC oém eius multitudiné pimi luffît SCalrare erigendû: qd ad fobs refpiceret ortu: turn nô longe ab urbe ficimo^ îter duos môtes: garizeo quidé a de/ xtris po(ito:a leuq aut eo qui hebal nucuparur:diuifoq }exercitu per fex tribus in duobus mon/ tibusiSi eu eis leuitis ÔC facerdotibus:primû quidé eos qui in môte garizeo eént orare fancciuit:

eu

-ocr page 82-

bona fupcos accidcre:qui circa religioné dei legutj euftodiâ ftudiû habcrct;ncc offenderenti his quæ moyfes imperauit:amp; his fauere alias mbusirurfumq; his orâtibus:fex alias refponder bcnedicctes:deîdc tranfgeefforibus poncre rnaledida:ôi î eo^ côfirmatione Ûbi tribusadinU^ confonare.Conferipût aût benedidiones eo^:ut nequaquâ longo tpc hæc dodrlna Quas enâmoriés in altaris latere uttoep confcripfit;ftâte populo fecû iacnficia amp;nbsp;holocaun celebrante;qd nequaquâ ultcrius fecit.Hæc igitur conftituit moyfesÄ hæbreo^ gens hxc n^ data fequédo conftitit.Altera uero populû cû mulieribus amp;nbsp;infantibus in ecclefiâ conuocau^ ira ut famuli etiâ adeffent amp;nbsp;ei iuGurandû ^ legû euftodiâ celebrarét:ut de dei uoluntate pfed^ cogitâtcs:nelt;5 cognatis fauétesmeqj terrore pmotimeqj aliâ quclibet fortioré câm q legu cuRlt;’' diâ arbitrantesæa^ pcepra tranfeenderénfed fiue quifquâ eo^ coniânguineus temptaret hums conucrlânoms iura confundere fiue ciuiras forerun eis ulcifccrenf amp;nbsp;fingulariter amp;nbsp;côitcr: amp;cu cis prxualercntætiâ fundamenta iubuerrerentiut neep pauimentû contemnentiû fi effet pofi^ bile rcmaneret:fi uero nequircnt inferre tormentû:hoc ipfum oftenderent;quia non fuauoWU' tare feciflenr.Et in his quidé multitudo iurabat,Docuit aûteos quéadmodum fâcrificia pcip^ deo placèrent;^ quô præliantes digni fierent utentes comedura lapidûîde quibus primmis«^ daraui.Prophetauit uero amp;nbsp;lefus præfente moyfe. Igitur moyfes cunda quæ forent pro popua falure facienda in bellis fimuldi in pace tradäsdegibuiep compofitisÄ diftributis reipublics P’' ter omamentis dicit:quia ei diuinitas indicauent cp fi tranigrederenf ' eius religioné hebrat*' pcrirentur aduerfusuta ut eoi^ terra armis hoftió complereturÄ urbes deftruerentur:^ cóo^ marentur tempIumÄ uiri ucndin feruituri forent nullo co3^ calamitatibus miferanteieouj cd talia fuftinerét:fruftra ec péituros ♦ Deus taméïqt q uos creauit;amp; ciuitates ciuibus ufis tépld? rcftituet;entcy hai^ reru calamitas non femel fed fepius affutura. His didisiexhortans lefum^“ chananeos cxercitum ducere ranqua deo coopérante in his quæcûq; tentarct: amp;nbsp;omni nwlti^ dini benedicens quomodo ego inquit ad noftros pergo maiores ; amp;nbsp;deus hoc die me ad illos ire decreuir gratias quidem ei adhuc uiuens uobifcg prüfens referoipropter ^puidentia ciusiqua no propter libertaté folummô ueftram gerens:fed etiâ pro muneribus optimis fempexhibuidaW rannq; mihi amp;nbsp;ornné follicitudiné adhibenripro meliori ueftra couerfatione fua folacia nón^ gauitÄ in oîbus placidu nobis præbuit femctipfumimagis aût ipfe fuinqui etiâ bonâ conuerla; tionem dcditifmcmq; concefTinme Utens lub principe pariter amp;nbsp;mmiftroun quo ueftru popp'd uoluit adiuuare.Pro quibus oîbus benedicere uirtuti dei cui cura erit amp;ïfuturo cogitarep uo' bisimoriens optimum ludicamÄ ipfe utiq; hoc debitum deo reftituensîôd uobis ad memorön’ dereliqués : qa colere uos femper huncoporterÄ honorareiöd leges re^omnium quas pr^nv titiplacidufq; permanens adhuc præbebititanquâ optima dona feruareiquia peflimus ininnc® eft öd homo nequiffimus : qui legiflatori facit iniuriamißd leges ipfas fruftra pofitas arbitratuf-Deum ergo non prouocetis ad iracundiam legibus ncgledisiquas ipfe generâs uobis deditJ-^ aurem moyfe ad finem uiræ dicenteiöd cum benedidione fingulis tribubus futura prophetaK-populus ceffit cundus ad lachrymasuta ut ctiam mulieres tundentes fua pedoraidemonftrard in eius morte lugubrem paffionem.Sed Ód peruuli flentes:cum adhuc magis ad retinendam W' fticiam inualidiforent declarabant;quomodo öd ipfi uirtutem eius Öd magnitudiné ultra ip^ infantiam fentiebant.Erat itacy iuuenibus ac fenioribus erumna magnæ trifticiæ.AIii nan$‘C^ cntes:quali tutore priuarenturide futuro lugebantialiis uero maximus ob hoc erat ludas:qno cum nondu bene eius uiderentur deguftare uirtuté: tali principe fraudabanf.Nimietatem gemitus populiiatq; dolorüiconiicere poterit unufquifcj ex eoig »tune ipfi legiflatori prouennic dinolcitur.Nam cd omni tempore fuaderet non oportere quéquâ ^ futura deiici morte: r^9 hanc uoluntate dei öd legis natura ferente: in his tarnen quæ gerebantur a populo : uiduseltu defleret.lgitur properanté quo erat aufcrédus:cundi cû lachrymis fequebâtur.Moyfes aût au^ quidé manu filentiû faciens:procul quietos manere precepit:proximos uero fuis confolabat id monibus;ne fequentes lugubrem ei facerent finem.llli etiâ hoc ei præftandû ludicâtcs î ut TP'V uolûtate difcedcret:femetipfos î aliis locis detinuere flétesîôd abeunté lachrymis currennbns^ tuentes:qué folûmô feniores deduxerût:6d pôtifex eleaearus:ôd princeps lefus Cuncy ue.M»dalt;» monté qui uocat abarim:qui eft excelfus amp;nbsp;e diuerfo pofitus:hiericho terrâ optimâ chananeos Ôd arnplâ intuétibus ad uiuédû pbensifemores dimifitiôd dû falutaret eleaza^iSd iefum:eif® 3u' hue loqref:nube fubito lup eû aftâtenn quadâ cSualle fublatus eft.Senprû eft aût î facris libus-eû fuifle mortuû pp metumme pp excellétiâ uirturis q erat circa eû ad diuinitaté abiffe put^d Vix itaq; oé tépus âno^.xx.ôd cétû:ex qbus pte tertia prîceps fuit:minus uno méfe.pefunaüS eft aût ultimo méfe ânnq a maccdonibus uocaf diftrus:apud nos aût adari méfis initiueftilapw

-ocr page 83-

□flos hoies qui fuerut quocû^ tpe fupans:amp; optime his quae inteHigebat utésiad dicédu nero r A- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;populo ualde gratiiïïmus:amp; alia mulra bona polïïdédo nimis idoneus: fic quoq;

unöhsablwns paflîôibusmt neq? effe in eius aia putarent:(êd folummSeoijz noia fciret:8i in 1H ^quot;^ feeffe conlpiceret.Etdux quidé inter paucos illi fimilis fuit:^pheta ucro qualis H-^t/^ i^uUusuta ut qcquideu côtigiffet loqui:deus putaref audin\Luxit hue populus trigira Hæp ^ nunquam triftidæ magnitudo hæbreos tâta detinuit:quâfa fuit in rranfîtu moyfeos.

eteni eü non fold qui fuerutcxptiiiêd etiâ qui eius legebant leges:queftionef^ uehe-» mod * f æ^ ^^^^^^^^'^^'^^ uirtuté ita cófiderabant.Finis iraq^ moyfes dedaratus a nobis hoc

ec infunt in quinto libro iofephi hiHoria^ iudaicae antiquitatis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.i.

uó iefus duxit hæbreos exercitû: amp;nbsp;dû pugnaffet côtra chananeos: amp;nbsp;deuiciffet terra p^ Pfortes funiculo^ éptitus;amp; de morte ipius iofue:amp; pótificis eleazari. Cap.ii.

_ oriéte ducetfilii ifrael fœliciter aliquâto tpre pugnaueret côtra chananeos. Capaii. ^5 pcedéte tpe iffaelite trafcedentes patrias leges ad grades crûnas dedudi funtÄ feditione wctaiadmuicem pugnauerunt;huiufmodi cauû pro qua deleta eft tribus beniamin praeter dugt; ^ntosuiros, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capdiii.

poft hancafflidioné ifraelite rurfus impie agcrcs:opprimûf a chananeis: Si a curfato rege 3“yno^ cui feruierût ânis odo fed poftea libertas eis rcftituta eftpzenizé bcli filiu : pricipâte

quadraginta:quiapud finiras dicitur iudex. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

Qyórurfus populus nofteranms.xÄ odo fcruierunt moabitis;amp; a quodaaoth noie feruitute Ptiuatus fit;eo princip3tüannis:lxxx.tenente. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi.

Qüö chananeis eos in fèruituté redigétibus p annos.xx.liberati funtper barachura amp;nbsp;debbora: coji principes fuerunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii.

pugnates amalechite contra ifraelitas uiccrür:corüq; puincia afflixerut ânis feprem quos dxrauit dominus p gedeon:qui fup populo fuit annis quadraginta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,rui.

abimelech filius gedeonis ex cócubina mortuo patre arripuit principatuanterfedis cudis ^3tribus fuis excepto unoÄ de pœna qua exfoluit p fraterna cæde. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ix.

Quo ifraelite relinquétes lege dei opprimât ab ämonitis;quos liberauit dominus p iepte galaat ^wc qui tenuit principatû p fex annos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.x.

^renunciario natiuitatis famfon: öd fortitudo eius : öd quantorum malorum audor fuerit palc^ 'finis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi.

Poft morte famfon pfuit ifraelitis beli facerdos:8dde noemi uxore climelech;fcu de ruth moabi bdequa duxit uxore boos;pater obed patris ieflbipris dauid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xü

Dcortu famuelis prophetæ : qui predixit cladem ifraeliticam : filiorum beli (àccrdotis perdit tionem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiii.

filiiifrael pugnâtes cû paleftinis cefi funtifilii beli facerdotis î bello’pereunt:arca dei cap ta abducifiipfc facerdos côpto quod fadû eft;de fella corrucns:mortuus cft;cû tenuiffet prîcipatû quadraginta ânis,Continet hic liber repus annogi quadringentoçi feptuagintafex.

M jincipit liber quintus.

iraep predido mÔ ab hoîbus abeûte lefus oîbus iâ îeo legitimis fine ^*i j* habéribus:amp; ludu qefccte:pcepit ut populus effet pparatus ad expeditû: ^mifittp exploratores ad hiericho:q amp;nbsp;uirtuté eojiîôd qipfi uolûtaté hfe ui ‘deref;agnofccrct,lpfc uero difponebat exercitû; tâquâ iordanc oportuno îtpe trâ{irurus;amp;fcôuocâs prîcipes tribuû ruben amp;nbsp;gad pfides manaffe;

1nâ 6ihuius tribus mediâ pté i ar nô afcripferat habitarc;q eft chananeo^ 'rerræps feptia;cômemorabat eis qcûq; moyfî pmi(iffcnt:atcp pofeebat;

5^î utpftâtes Ôi illius puidetiæ q neep dû moreref circa eos defcciffetiamp;'utiliz 'L-»*’ngt;^'^TM«’ '«Q»^ti coi femenpfos ad ea q precipiebat pniffimos exhibcrét:amp; cû eqtibus milibus armatoßi a loco q dicif abela ad iordané acceffît î ftadiis,lx. Cûq; fuiffet illic gt;nbsp;pltrametaoisî repente exploratores aduenerût nihil ho^ q agebâf apud chananeos ignorâtes^ Uteter eni prius oem urbé eo^ licéter côûderauerût fimul amp;nbsp;muros qcûcp tortes:amp; qui nÔ ita rauti ec uidercâfcd amp;nbsp;portas;q‘ dû effent fragiles:oportunû pberét îuafuris mrroirû.Nôaût euz rabat eines qcûcp uidebât cos ifta côfîderare putâtes uifiÔis gfa pegrinos aptiffima eos ciuitatis oca lingula pfcrutari:nô uolûtaté tamé hoftiliCûq; uefpe fadû fuiffet defeendentes in habi

eiii

-ocr page 84-

taculu quodâmuro uidnû ucniffent î qüo ccnaturi erâtænctq^ eis addifccdi cura:nundatûé« gi cenantiæo 9 exploratores qdâ ex hæbreo^ exerdtu ueniétes eént 1 raab habitaculo:cû multa latédi ^uidéna côftituti.Ule uero répété eos pcepit côprehéfos addud:ut eos torques agnofee^ ret.qdagere uolétes adeffent.Cûtç îuafioné eo^ raab agnouiflct:nâ fupra murû ftipulâ bni fic^ cabat:exploratores qdc illic abfcondit.His aût q mifli fuerât a rege dicebat:^ pegrini qdâignoti fuerît ante paululû g fol occûberet apudeâ:amp; cenâtes ablceflcrût.Quos fi timoré duitati:amp; regi piculû ferétes ueniÆputarét fine laborc côprehéderét pfequétes.lUi uero muliere ita loqucte: nullû eins fentiétes dolû abfeefferûtîneqîpferutâtes habitaculû dus , Cûtp prexiffent p das pet qs eos praecipue ire credebât q ducerér ad uada iordanis 8C nullû fignûagnofcerét:a labote qe uerût.Tumultu aût fedato:raab deducés uiros amp;nbsp;piculû p coçê falute fades lùû: q fi capi îeoß^ occulratione potuilTetînequaquâ fupplida regis euaderet;fed cû oî domo peffîme depifietroga uit ut haberent fui raemoriâ;amp; dû chananeo^ terra obtinerét:huius falutis repéfationé eos Ûbi côferre pofcebat. Quo fadordimifit abire eos ad ppria:iurâtes:ut câ libcrarent amp;nbsp;quæ cû ea fo^ rent:dû ueniétes î ciuitaté uaftarét eâ oés birarorcs eiu«fecundû fnlam apud fe pfinitâ unapf merét.Hæc enî ilia fcire fe dicebat fignis dei uittute mÔftratis. At illi de pfentibus gras referétes: amp;de futuris iurabant ope fe:repanlâturos fore;amp; fuadebanc;ut dû fentiret capieruiam ciuitate: oém poffelfionem fuâ atcj domefticos in illo habitaculo recôderetîamp;ante ianuas eoedneufu' néappéderet: quatenus feiens domû princeps ne qd ei mali fieret cuftodiret,Adiiciebâtcnî.Nu' ciamus ei: quia tuo fuerimus folario liberati.Siqs uero pugnando cedderit tuo^:aut tu:ncqqu3 nobis hoc a(cribas:qui ^pter deû qué iurauimus nunc tibi ppommus ut in nullo debeas qu de iuriliuradi trafgreflióe dubitare.EriHiqdé hæc pmitrétes abibat dimiffi pmui^Ä ad fuos pue nietes nûciauerût qcûq; in urbe geflulênt. lefus aût potifid eleararo amp;nbsp;fcnioribus dixit q derat ab exploratoribus iurata raab:qui iufiurâdû fua quo^ fentétia firmauerüt,Metuéteuero duce trâfitû flumis:cû effet grâdis dus ipetus amp;nbsp;nô pontibus rrâfiref;nâ primitus nô erat iûdus: q^ fi uellét ei pôté faceretnequaquâ fe arbitrabâf ^pter holles hfe pmiffioné net hæc deus amp;nbsp;trafic bile fluuiû fieri ei pmifitrmagnitudiné eius îminués duobus trâlâdis diebusdefus twfpofwt cûdû exercitû:totâ^ multitudiné tali mô.Precedebâreqdé facerdotes habétes ardîdddeleidte tabernaculû Si uafa quæ ad fâcrifido^ minifteria funt neceffaria deferétes.Sequebaf aût leuiot p tribus fuas ois exerdtus habés î medio îfantes atej mulieres.Mctuebâtenî ^pter eos : ne d® pateref in flumîe,Cûçg facerdotibus primis nroeûtibus meabilis iâ fluuius uidcref taltinidde qdé eius îminuta:alueo uero eo q? multus no effet fludusiqü ad Qcd pauimentiifiar expoßtd oés iâ côfidéter fluuiû trâfmeabâr amp;nbsp;qualé eû deus futu^ effe predixcrat:talé effe conlpideban Steterûtaût î medio facerdotes donee turba trafirct:^ fecuritaté attmgeret.Oibus iraq ïwfeuö bust^reffi funt facerdotesdibe^ iâ fluuiû rdinquctcsmc more fuo decurreret,Et fluuius qd® egrems hæbreis denuo creuit magnitudiné fuâ recepitJllis uero quin^inta ftadiis precede^ tibus exerdtus ufcp ad decé fladia hierichûtis acceffit.Iefus aût altarc ex lapidibus quos fingen prîdpes tribuû tulerât de ^fundo iordanis iubcte ^phera côHitués ^ futuro figno îterrupo «Î minis: fup eû facrificauit deo;amp; felliuiraté pafeæ 11II0 loco cundus populus celcbrauit:amp; oaq eis deerât primitus facillle tûc abûdabât.Nâ amp;nbsp;meffem iâ maturâ chananeo^ metebâtS^ caetera opulétiffima poffidebâr.Tûceis etiâ cibus mâne defecitæx quo aliti.xLfuerût ânis.Cûhaec uetf ifraditc faccrét:amp; chananei neqquâ côtra eos exirét;fed claufi muro qelcerétaefus eos obudett deliberauit.Et pria die fefliuitatis fcrebât arcâ facerdotes:precedebant(^fepté bucinis fuis tubas mittétes: rogabantq; firaul exerdtû:ut uiriliter circuirétmu^ : lènioribus fuis têquétibus;»^ bas mittétibus folummô facerdotibus.Quo gello:ea die nihil amplius fadétes ad cadra reuew funt.Cû(ÿ hoe.vi.diebus fedflènt.vii.die oém populû’colligés armato^ iefus: captiuitafe urbi ânûciabat qa eis ilia die deus eâ fine eo^ labore côtraderetanuris eius fpôte ^draasioîa ta» occidéda qciiq; aîo placuiffcc hfe peepittôi nullo labore ab hoftiû ncce quiefccdû:amp; utne^t^ fencordia cededimetj circa pdâ uacâdâ fugiétes côténerét inimicos:fcd aîantia cûda nihil ad ufum ^prie uoluptaris auferrétiau^ uero amp;nbsp;argentû quodeûq; mueniref iuffit aw^ ut deo prædpue gedo^ primiciæ feruarent :quæ primû fuiffent duirare fubadapeeptsao^^^z ro raab liberandâ decreuerunt;ôi generationé eius eo q ei exploratores prebuerant iufîurand Hæc dicens iefusian^ difponens exerdtû. deduxitad duitatem, Circuibant autem » area precedente:amp; facerdotibus ad opus populum commonentibus.Cun« ^ fêpties circuit en t. paulatim quieuiffent repente ceddit murus;neq5machmameq; alia uiolenria muro ab næbr illatajlli uero ingredienres urbem iericho omnia in ea peremerunt: inopinabilem mun rui obdupefeentibus menribus utiqjeorum tad defenfionem fuam inutilibus fubito conlutu

-ocr page 85-

Necabanf auf per itinera coftipati:^ î domibiis apprchcnfi;nulliq; penitus percebafÆd omnes giter occidcbatur;uf($ad mulieres etiani amp;nbsp;infanres;eratcp ciuiras plena mortuoiji corporibus: amp;nbsp;nullus effugit neds incurfum.Ciuitaté quoqjcunda incenderdt:finiul Si. regioné. Raab uero ad illud cenaculu cd fuis confugienrem exploratores eripuerunf.Qua dum ad Ic iefus uenire fe ciffet;grarias egit ^explorato^ falure:amp;,p rali beneficio dixit non fe retributionis fore naino^ rcm:donau]tq; ea repente multis agris:0i rebus maximis honorabat.Siqué locu ciuitaris pträfie^ batagnis eum deftruebatÄ fug habitatores dus deiiciebat.Sed amp;nbsp;fiquis uaftara poftca uellet inz ftruere maledixit quarenus qui fundamenta muroßi iaceret;priore filio careret:qui uero pfice--rer:amp; nouiflimd firuul amitteret.Hoc uero maledidd no neglexit diuinirastfed importe^ didu rus fum paffîoné qua: pprer ca fada aduenerit.Congregara eft igif innumera multitudo argéti iimul amp;nbsp;auri:necnó Si cris:cu nulli placuerit aliquid exinde fuftulifle ncc ad utihtatc ,ppria ea di npuiffc.Et hæc quidé iefus facerdotibus thefauro^ rccodenda contradidit,Hoc ergo mo periit hiericho. Achat uero charini films ex trlbu iuda du îuéiiTet clamidé rcgiâîtotâ auro côtcxrâ;ha bcnté auri mazâ alias mafiam:hoc é ficlo^ podus ducétox-crudele iudicâsîfi is q piculû habue rat lucrylucnics qdirt fua utilirate cóferret;daret hoc deoÄ no magis cgcnti: foueâ facies ualde .pfunda i fuo tabernaculo fupfodics eadatere fe mdicas deddicut potuit latere cómilitones.Voz catus cft auté locus in quo caftrametatus é iefus galgalarqd nomé fignificat libertaté.Trâfeûtes cni Auuiuaa femctipfos ab egiptiisióé ab crünis delerti côfidebât effe fecuros , Poft paucos ergo dies uaftationis hiericho;militiefus,xxx.milia armato^ ï ciuitaté adan:pofita fop hiericho quaz tenus dimicarct.Et cogreffis hoftlbusxeciderut haebreo^ uiri fcx amp;nbsp;triginta.Cunq; hoc nuciaz rum fuiffetifraelinsmiagna trifticiâ Si crudeléanguftiâ ptinus habuerûr no rantû ,pptcr coz gnatos amiffosilicet oés uiri boni amp;nbsp;nimis exerciti piffenttquâtu pprer dcfpationé fua,Credenz tes eni iam fe terra obrmuiffeÄ a prælns iâ exercitû uacare:hoc deo taliter pmirrcte;poriores inopinabiliter uidebant hoftesióC faccos fupinduentes ftolis fuisttota die crût i ludu amp;nbsp;lachryz mis conflituti:nulla re inherentes:nec cibo cafu fiquidé qui contigerat grauiffîme uidebanf at flidi.Videns aut iefus exercirum ita percuifomÄ ex omnibus ia rebus pefTima defpatione deiez duiaudafter acceffit ad eu;amp; ait.Non nfa perulanria uenimus ut hac terra armis fubiiceremus: fed moyfe faraulo tuo ad hoc nos adhortante,pceffimus du multis fignis poflefTionéhuius terz ræ præbitu^ te nobis cé pmiferlsicxcrcituq;armishoftid faccrc melioré.Quælùnt hæcquæ nobis répété uenerût.Nûc aut pret fpé decepti uidcmur : fidtaq nó firma fint tua pmiffa qmoy fes pdixit afficimur;ólt;ldeterior nuncde foturis metus nos defpabiles habetiprimu expimento ralia fudinétes.Sed tu domine quo tibi uirtus eft malis his adhibere medicina amp;nbsp;pfcnti nfætri fticiæ prebere uiâonâæriâ de futura defperatione tuo fauore nos libera,Sic equidè iefus pronus in terra iacens deprecabatur deu.Cui relponfio a deo data eft:ut furgerct amp;nbsp;exercitû a fua polluz tione purgaret t^ptef furtu return ei dicara^ hanc deuidioné nunc fuper eos eueniflc dicenst fi uero requireref qui fecerat ac punirefjuidoria eis femp de hoftibus prouenirct.Hmc ergo po pulo iefus enarrabatÄ uocans eleazarum pontificem:amp; pricipes tribuuraiforteni fuper eos mit tcbat. Cuncp hoc delidum in tribu iuda fadura effe declararetur trurfum per genus fortem mifit:amp; ueritas huius imqratis circa cognationé achat illuxit.Tune denuo per unumqueq ui^: mqunïtione fadaiapprehenfus eftachat. Ille uero cum non potuiffet negate deoidum eum ira cöltrinxilfe probabatur:fortum confeffus eft:amp; protulit in medium ueftem. Et ille quidem re* pente peremptus turpé poenam amp;nbsp;incudanter cogrua fua: pnefumpnom promcruit fepultura. le.üs ergopurgatum exercirum deduxit ad ada urbem : amp;nbsp;node circa ciuitatem infidias confti/ tuens : diluculo hoftibus eft congreffus. Ifrael autem cum fiducia proprer priorem uidoriam fuper cos eunribus : fimulando ie recedcre populus haebreorum : hoc modo longius eos perfez quentcs traxita ciuitaté : amp;nbsp;tanquam de uidoria confidentes. Dum uero refiliffet exercitus contra faciem eorum;dediffcrq? figna qua: conftituerat eis : quos in infidiis collocauerat : eofej cxcitaffet ad pugnamt tune illi in ciuitatem ingreffi font, Dumq effent circa muros dues inz tenti:alqui uero amp;nbsp;circa afpedum eorum qui egreffi foerat mcntibus occupati illi quidcm cv uitatem cepcruntióiomnes occurrentes fibimet extinxecunt, Iefus autem procedentibus illis ad prælium occurrens omnes conuertit in fugam. Cunq refugerent quafi ad intcgram ciuiz ratem : cum amp;nbsp;ipfam captam infpicercnt : amp;nbsp;incenfam cum mulieribus K filiis agnouiflènt: per agios difperfi funttdefendere femctipfos follitudine non ualentes. Cum talis calamitas hoftes apprehendiffetanfantum turba capta eft arq; mulicrum:amp; return aliarum uaforumq; innumera multitudo necnon gregcs pccudum hacbrei ceperuntac multas pecunias. Eratenirn locus ido eüü

-ocr page 86-

neus. Et hæc omnia iefus in galgalis poûtis militibus partitus eft. Gabaonitc nero habitants iuxra hicrofolymamtuidentes paUîones quæ proucnerût hiericho amp;nbsp;adaniris : Si ad ièmeopl^ tranfire hanc uaftationem exiftimantes, lefumquidem aperte rogare noluerunt ; neque enn^ hoc impetrare fc quafi aliquid mediocre putabanndum in interitu potius chananeorum ff^o cum pugnarc cognofeerent.Cheferitas autcm Si chiaterimitas quæ uicini eis eranc ad auxuiuw popofcerunt:dicentes neqj illos periculum dedinarc : fi iftos ifraelite deuîcerent : adunati uct poffent magnitudinem eorum uirtutis euaderc. Et dumhæc uerba placuifîèntîmifetunt tos ad iefum amicitias poftulanrcs:quos præcipue iudicabant idoneosmt agerent quae ommbu expedirent. Illi uero confiteri fe chananeos incautu exiftimantes : fugere lè huiufmodi poquot; credidcrunt fi dicerentmihil fibi cum chananeis quolibet modo competere ; fed longiflm^ his habitare Si ueniffe fe pro fide uirtutis eorum ; ambulantes innere mulro;Si pro coniwjw (ermonis huius ueftimenta monftrabant, Veftes enim cum nouæ fuiflènt quando egrediewt* longo itincris tempore attntas fibimet aiTcrebant, Cilicinis enim ut eorum uerbis crederefu ftibus urebantur. Stantes ergo in medio dice bant fe miffos a gabaonitis: Si uicinis ciujtatibu multu ab ea terra remonsjfaduros cd eis pacem;more foederis pria: fuæiagnofeétes deigtsƒ dono Chananeos terra eis poffîdere concefîàm;his tributarios fore gratanter Si dues eoßi n® promercri, Hæc iraep illi dicentes:Siiudicia irineris oftendentes: rogabant hæbreos ad pacU amidtiafcp defcendere. Iefus autem didis eorum credens:quod non effent de gente chananco rumjamicitias fecit cum eis:8i Eleazar pontifex cum fenioribus praebuit iofturandum habité' ros amicos Si fociosmihilqj cogitate fe aduerfus eos nufte;populo,f.in iureiorado una confect’ ente.Et illi quidem qua: uoluerant callido confilio promerentes ad femetipfos ibantJefusuüo caftrametatus contra chananeos in confinio gabaonitarumiSiagnofcens non proculab w^quot; rofolymis gabaonitas inhabitare:8i chananeorum generis effemocans eorum priores de 61«® te culpabat, Illis autem non aliam praeter hanc falutis occafionem fe habuiffedicentibus: » propterea ad hæc ex neceffirate ueniffe ; conuocabat pontificem clcazarum Si fenioresidl^ cenfentibus publicos eos famulos ne iufiurandum tranfgrederctur effe decretum cft.Et ilbjff dem pro calamitate comprchenderant eosihanc fui cautdam atque cuftodiam inuenerunt.W uero rex hierofolymorum grauiter ferret:eo quod gabaonite cum iefu pada feciftet uidnaoufl gentium reges contra eos pugnaturos ad folacia rogabat. Quibus eis præbentibus ; quattoot enim crant:Si cum eo caftrametantibusicirca quendam fontem non procul a duiratcduipötf pararent obfeffioncm gabaonite auxiliatorem aduocaucrunt iefum. Ad hoc enim uentu era ut a fuis quidem perimi fe putarent:Si ab eis qui ad interitum chananeorum gentis caftraBa^' bantur faluari fe propter amicitias exiftimarent. Iefus autem cumomniexerdtu ad eorum lacia properare fcftinansiSi die noduq; perambulans: diluculo ucnit ad hoftes ; Si fugicutes fe' quebaturtpergens in defcenfu bethoronjubi ctiam dei quoep operatione cognouit fignificatai” libi tonitruis Si fuIminibus:Si grandinis demiffione maiore quam folitum eft:infuper eb?® die crdccntcare nox fuccedens hæbreorum impetum refrenaret iefus reges in quadam fp^^ celatos circa maceda uenit:omnefcp.puniuit. Quod uero longitudine tune dies extcnfuseft^ plus folito creuit;palam eftper fcripturas;quæ funt i templo repofitæ, Sic igitur externun^m rcgibus qui eduxerant contra gabaonitas exerdtum : reuerfus eft rurfum ad chananeæ mon^ na iefus:amp; : multa cæde in ea fada:fumens prædâ uenit ad exercitum galgalis conftitututn. b cura hæbreorum uirtute per circuitum habitantes fermo difcurreret;Si ftupor habcret omues audiétes multitudinem peremptorumicaftramerati fût fuper eos reges chananei:qui circamon tem libanum habitabantiSi chananei qui campeftribus erant ; paleftinos fecum ducentesmenC'' runter ad duitatem berothi galileæ fuperioris Si deierfe;qui locus non procul a galileis eft. Tlt;x tins aut exerdtus armatorum crant.ccc.milia:0i duo milia curruum, Turbabat itaq; bso min titudo Siipfum iefum Si ifraelitasiSi fperare meliora ,pprer timoris magnitudinem dubitabat. Deo uero arguente timorem eorum:8i fi magis folacium ab eo qucrerct;promitrente ut deum cerentinimicos : Si iubente equos hoftium fubneruarc : currus incendiiaudax in promiffiori' bus dei fadus fidens perrexit ad inimicos ; Si quinta die ueniens circa eos : congreffus eft : pO' gnaq: fortis effeda eft Sicædes fide potior : quara poffîtaudiri, Perfequens autem eos rnufio pambulauit : Si oém exerdtû hoftium præter paucos:cxtinxit:regef(jceciderût uniueröidefiO' entibus hoîbus ad ïrerficiédos : eo quod iefus eo^ cquos ocddit:8i currus îcendir.Quo ,puinciâ licctius poffidebatinullo pfumcte bcllû ei inferrcifed duitates obfeffionc capiebat:» quicquid potuilfet fumere deuaftabat.Quintus iara annus tranüerat; Si nullus rtmanferateW naneorum: nifi qui munitione murorum effugerant, Iefus autem de galgalis denuo caftrameta^

-ocr page 87-

tus:facrura tabernaculum confirait drca duitatem Sylodocus enim opportunus pulchritudlc cfjuidebatundonec edifican terapluni quictis caufa pemnttcret.Etinde procedens ad Öcimam cd föi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omni populo alrare conftituit deo:ubimoyfes quoque prædixit:amp; diftribuens exerdtum i mon

jit i^^ quidem garizi conftituit medium^ in bael dimidium:in quo amp;nbsp;altare cdificauit: necnon Si jjjj leuitas facerdotefquc diuifit.Sacrificantes uero amp;nbsp;maledida facientes:amp; cas in ara confcriptas re jjj )linquentcsiad fyloam denuo funt reuerfi, lefus autem cum ciTet fenex Sichananeorum ciuita ,j( jtes non facile capi uideret: tam proprer locorum munitioneraan quibus erantqua propter for/ ^/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;titudinera niurorum:quos pro naturali duitatum cuftodia circunduxerantÄ credebanthoftes

^ dcfperatione captionis ab obûdione recedere;nam propter fuum interitum chananei cognofcé ^j^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes ifraelitas cgreflbs ab egypto:omni illo tempore erant ad faciendas ciuitates fortiffimas occu

^1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pari, Congregari ergo ielus tune populum in ecdefiam lÿlo præcepit. Quibus cum fummo

^Cj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dudio concurientibusxommemorans eis: amp;nbsp;quibus fuerant iam potiti: amp;adus quos gefferât;

quam effent optirai:6i deo praebente digni:amp; ^ uirtute legum quas fequebantur.xxx. Si unum ji^ teges præfumentes cis bellum inferre deuicerant;amp; omnem exerdtum quicunque fperaueranc j05 contra eoruni fe forritudinem dimicare ira necauerant;ut nequc eorum generatio relinqucref: (^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’?™ uero duitatesaliæ quidem iam captæ uidcrctunapud alios autem longo tempore oppreP

^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;boneadhuc opus eflèt:proptcr murorummuninonemÄ habitantium in eis audaciam:perebat

^ cos qui trans iordanem crant:ut laborantes cum cis:amp;: in periculoadiuuantes fratres fuos forti/ ijObus propriis fruerentur;gratesurique eis pro labore reftitucndas. Tunc etiam fingulos ait per ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tribus de quibus teftimonium dareturico cp uirtute praccellerent dirigendos qui terram metié/

^0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes fidelitenôd in nullo malignantes dus magnitudinem fine dolo renundarent. Et iefus qui*

td nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dem hæc uerba faciens;popLilum fibi habuit fauentem:amp; uiros qui terram eorum deberent me

j^/ tin direxit;dans cis aliquos terrae mcnfores dodostquos propter artem ueritas non lateret man jf Hdans eis:ut in ca menfuras eftimarent:amp; fœlicem terram amp;nbsp;quae minus effet idonea. Natura nâ/ ÿ que terrae chananeorum huiufmodieft:ut amp;nbsp;planiciem magnam habcatÄ frudus ferre fir copi f^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;où* Quae comperata quidem aliae terrae creditureße fœlix cum locis autéhierichunrisÄ hie/

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rofolymitaru eftimata putatur ualde uiliflima.Licet omnino hæc fpada parua; amp;nbsp;eorum multa

monrana flnt;magnitudine uero fruduum amp;nbsp;ad cibos aptorun ex pulchritudine alia fimilis no/ j)i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cft:amp; propterea elhmandas potius quam metiendas decrcuit has fortesidum fepius unum iuge

of rum pro mille fit dignum, Viri autem qui miffi fuerant cum effent decern circuneuntes amp;nbsp;efti/ jjimantes terrannfeptimo ad eum menfe reuerfi funt ad duitarera fylo:ubi tabernaculum confti/ .jt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuerat. Tunc iefus eleazarum amp;nbsp;feniores cum prindpibus tribuum fumens diuifit baecnouem

[j/ tnbubus amp;; dimidiae tribui manafledecundum magnitudinem fingularum tribuummenfuram '0) efficiens, Cunque mififlet fortemîiudæ quidem tribus forte cadenre elegit fuperiorem idumeâ, j^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quæ in longum quidem exrenditur ufque hierofolymam: latitudine uero ufque ad paludem

j)i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quæ fodomæ conftirura cft.In hac autem forte duitates erant afcalon amp;nbsp;gaza-Simeon uero ifê/

[)1cunda forte prouenit idumca quac drca egyptum eftdiarabiaemontem. Beniamire uero fortiti iC? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funt a iordane quidem flumine ufque ad mare longitudinem:latitudinem uero quæ hierolbly/

;ÿ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wfi bethelifque terminatur, Hæc iors anguftiffima fuit proprer terræ fœlicitatcm: dierichon

(ifcnini amp;nbsp;hierofolymitarum tulerunt urbcs. Effraim autem tribus a iordane flumine ufque ad [^ g^zara longitudinem habuit:latirudincm uero quacunque habuit bellis quæ ufque ad cam/ puna maximum rcrrainarur:manaflc uero medietas a iordane quidé ufque ad duitatem doron: ie lt;latitudine aut ad bithifanosiq nunc fdtopolis appellatur. Poft hos auté yfachar carmelum mó/ [j|imm: 8ifluuium in longitudmc habuit raburium alias itabirium montem uero in latitudine; ,f/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zabulonitc uero ufque gcnefar defcendentem circa carmelum amp;nbsp;mare fortiti funt: amp;nbsp;conuallé

( Vquæ carmelum nuncupatur:eoggt;ctiam huiufmodi fit, Afferite uero omnem terram quæ ad 11) 1fidonem conuerfa eft habuerunt. Ciuitas autem arce in horum parte fuirquæ etiam hactipos ji- puncuparur.Partem uero ad orientem conuerfam ufque ad damafcum duitatem: 6^ galileam )|1fuperiorem neptalite fumpferunt ufque ad montem libanum: fontefque iordanis.’quorum de Hp montibus eft fludus colledus,Danite autem loca conuallis ad occafum folis pofita tenucrunt: ,ij/azoto amp;nbsp;dorisidererminarionemque iamniam fimul amp;nbsp;gcth abethoron ufque ad montem; ex qno tribus iuda pendebat. Sic itaque diuifit iefus terram:amp;nouem atque dimidiæ tribui earn ^' a 4poffidendam. Nam amorream quæ amp;nbsp;ipfa ab uno chananei filio fic uocata dlmoyfes [^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dudum capiens:tribubus duabus:dimidiæque diftribuit.Hoc autem Si primitus indicaui.Loca

;ï tuero circa fidonem amp;nbsp;archeos: amp;nbsp;amatheoSamp;aritheos inculra tune erat. Iefus autem cum cum liïwin fenedusimpedlrctiut non poffet ea quæ cogirabat cffîcere:8i dum qui poft eu erant prind/

-ocr page 88-

patum furapturi negligenter in communi utilirate conuerfatenturiprafapit fingulis tribubus ut nullum de chananeo^ genere in terra qua funt fortite relmquerét. Hanceni cautela eis at«? euftodiam paternaji lóléniratu fore:hanc etia moyfen pratdixinê cómemorans;amp; hoc ci cc cre^ dendu dixit:fed amp;nbsp;leuitis odo amp;.xxx.ciuitates cé reftituendas;qui ia prius accepant iamorrea.* Quapi tres diftribuit fugacibus habitandas .i.de tribu iuda ebron. Sichen ucro ex effrem . amp;nbsp;ö*■ des de ncptalim.Eft aut hic locus fupra galilca.Diuifit eis amp;nbsp;cudas praede reliqas. Erat naq; ra apla;amp; magnas diuitias obtmebant.Abundabat eni amp;nbsp;cóitcr oés amp;nbsp;eo^i finguli auro amp;nbsp;ueßv bus;amp; aliis ualisÄ qdrupedü copia;quo^ numerus cóprxhcndi nó potcrat. Poft hxc aut exer/ citu in ecclefia cöuocato,cis qui fuper iordané in amorreacóftituticrant; quo^ exercitus qw®* quaginta miliü armato^ clTe uidebaturnta locutus eft,Cura deus pater amp;nbsp;dominus generis n^ breo^ hanc terra nobis poffidcre conceffir;amp; pofleïTam femptè nobis feruare promifit:^ co«® mandato cognatis indigentibus pniffîme uos obtuliftis ad oianuftu eft nulla uos difficultate uV terius dctinente quiete etia frui fecuris utiq; nobis de uoluntate ucftra:quia fi rurlus opusfu^nt ad neceflana ea iligniter offcretisme^ poft hos labores critls aliquando rardiores. Gratias erg^ agimus uobis ,p periculis in qbus uixiftis nÓ mó folumdcd ena fempaduri fumusïóiquia co 1^ tis boni memoria habebitis oiumÄ méte rctinebitis quæcunq; p uos ^ucncrunt nobis: Si quo ufum bono^ ueftro^ pp nos diftuliftis:amp; laboratcs primitus in quibus nuc dei fauore conma' mus poftea ufa forte frui utile iudicaftis,Accefferut aut fupra ueftra bona ex laboribus:^os nu bifcum habuiftis multae diuitiæ praedâ preciofioré augctes: amp;nbsp;auru K argem fup hacc oia quod maius eft uefter fauor.Ob qua ré ita nos ad quodeuq; uolueritis 1 repéfatioe paratos habebitis! q gt;nbsp;neqq ho^ quæ moyfes pracdixit eftis oblitiullo etia in oibus certum habetote nó eft quit^ü* quo uobis gratia^ débita nô foluamus.Gaudentes ergo uos ad fortes ucftras dimittimus:6 ^tu^ gamus ut nullu effe terminu noftræ cognationis exiftimctismec quia irer nos ifte Huuius eft: al' teros nos:amp; nó hasbreos nos effe credatis, Omncs.enï fumus ex abraa qui hic Millie habitanius: unufep deus q amp;nbsp;noftros maioresSiueftros ad illo^ pduxituitamteuius rdigionis habetote^ ram amp;nbsp;cóuerfationis: qua per moyfen ipfe cÓftituit.Perdurantes eni in iftis fauore ddamp;ciusfo' latium femp habebitisicÓuerGs uero uobis ad imitatoné gentil externa^ auerfabitur ueffum genus.Hæc cd dixiffet Gngulos maio^:6lt; :cóitcr eo^ multirudiné faluransiipfe quidem reRitit^ Deduxit aut eos populus:nó tarnen fine lachrymisiót uix femetipfos abinuicé dimiferunt.Tran' fiens aut Huuium tribus rubé amp;nbsp;gadiSiqcuq j de manaffe pirer (equebanf;altarc fuper ripa collo care iordanis decreuerunt.ut memorabile fignugenerationis futurae cognationis eopüquituff’ lordanem habitare mdebanf 'exifteret.Audientes aut qui itra iordanéerattqufa dimiffiab cis al' tare cóftituiflènt,Etnefcientes qua hoc uoluntate feciffent: ^ nouitate ramé culture dcorum peregrino^hoc célébratu credenres Si facræ religioni derogatû uerifimilc iudicanteserat anna ri ad ultionem eo^ qui collocauerant altare fluuiu tranfituri amp;nbsp;punimri eos qd,p paterna^ ^^^, ftrudione foIénitatum.Non eni uidebaf eis iuftü ut cognarioné refpicercntiaut dignitaté eo^' qui audores fucrant hauru rcp^:feddei ampledabanf mandataiamp;cómodo honorari congaude bant. Et 1111 quidc armati funt p furoréiretinuit aut eos iefus amp;nbsp;pótifex Elea2arus;amp; panter fc®' ores fermSibus fiiadétesiut prius expérimenta co^ uoluntaris accipent:deïde fimale uoluno® agnolcerér eojimétesjtuc armis fuper cos incederent. Milcrunt itacp legatos ad cos:fincen nl® EleasariÄ decé alios apud hæbreos honoratos:cognituros lapicnrer cur alrare tranléutes fu^ ripa flumis flaruiffcnt.Cuq; illis träfeunnbusÄ ad eos ueniétibus fuiffet ecclefia cógregatad® finees hæc dicebat.Magis equidé deliquiftis qua politis correpti de futuro fermSibus emendati» ucrutarnen nó fecundum magnitudmc imqrans nosreddiruri uobis ad arma repente uldoncç defcédimus. Cognatos naq; uerbis prius corripe uolétes: hac celebraufraus legarionemiAjcnu^ agnofceremus cam^ qua acceffiftisiut altare fabricerisme petulater uidereraur armis adir uos. utrum uoluntate bona feciftis hoc: an reuera culpa conuincamr: unde in uobis iuftius mur.Nonenim credimus uos ipfo experimento dei uoluntatem lèpius agnofcentcs:amp; auditor legum: q’s ipfe nobis côtulit exiftentes:diuifos a nobis:amp; in ^priam forte uenicntes q dei grau amp;nbsp;ipüus circa uos ^uidentia mcruiftis:obliuioné eius habere: amp;nbsp;tabernaculü arcaq; decent . amp;nbsp;altare quod nobis eft proprium;peregrinos introduccre dcos: chanancorum mala feaant» Sed nihil inique feciffe opramus:agentes penitentiam:amp; ncquaq uclanicntes ultenusdcguiu P' ternarum pudoremimemoriamcj fumentes.Si uero in delido confiftiriimequaq laboreni p legibus refutamusifcd tranlêuntcs iordané defendimus cas;amp; ante omnia deum nihil o^^i^. naneis diHcrre credétes:(ed ficut ipfos uos quoq; fimiliter pimcntes.Nócni puteis q ga tra

-ocr page 89-

fl^unveha a dei uirtute eflis extraneï »Vbfqj in his quae funt ipfius eftis;8i effugere poredaté eins arq; iudiaum nullo modo porenris.Sl uero creditis hunc locum ubi nuc edis polin impegt; dimentam eiie correptionisinihil prohibée denuo terram diuidercæamq; ad pecudu pafcua de-' P^™^‘ ^dagire réperâttr:8i a nouo delido recedite.Rogamus ergo uos per filios amp;nbsp;uxores:ne nobis faciatis neceflitaté huius defenfionis: qd nee ueftraeinecipfo^ faluti aut caufis expedit fic cogitare:uc nó uerbis uinci porius qua experiment uelitis fuftinere plio^. Hæc fmeæ dicenre: præfujes ccclcfîæamp; ois mulritudo ceperunt de qnmonus farifiacere;amp;.',pfiteri;neq; ab co^ fe co/ gnatiôe receffiffet;ncq; p nouitate altare codidiiVeHed amp;nbsp;deu unu noffe:q hæbreis c oïbus côisî amp;nbsp;iHud altare pofitu ate tabernaculu ad facrificia facienda. Hoc aut altare pp qd5i fufpedieftis ftdiidicebat nóp religionecoUocatuifed ut fignu fieret:amp; indicium ïfüturo ufæ familiaritatis. Et necefle é nobis téperareiöd i patriis legibus pmaneremó uticp trafgreifionis idicid ficut fuipi/ camini facerCiTeftis aut nobis fit deus:qa iflud altare nó 43 tali cauö eóftruximus.Vndemelioré de his héntes opinioné nihil culpctis ulreriusme^ nos extra forté iudicados eé credatismcc eo^ iimiles q cd generis abraâ fint:ad nouas folcnitates acceddt, Hæc dicéres laudâs fineesjreuerfus fit ad iefumÄ eo^ uerba populo ndciabatJlle uero gaudens q, nclt;j ulla pugnandi foret neeeß fitas;nec ad ianguiné bdldq;'deducerenrur côtra cognatostpacificas deo ^ his hoftias imolauit: ddirai»es poft hæc multitudiné in ,ppnas fedes:iefus ipfc in fichem comoratus cft.Poft hæc an no.xx.lênior la exiftcns euocabat honoratos maxie ciuitatd amp;nbsp;principes amp;nbsp;feniores: amp;nbsp;multitu/ dinem quantdedej? cogregari eét poffibile.Quibus in und coucnicnribus cdda bénéficia dei co memorabat.Etant eni multa:per quæ ab humili forma ad hanc gloria amp;nbsp;fubftantiä pueniflènt: Si feruari dei uoluntaté;quæ talis circa eos effet orabat.Et pie cddos pofcebat agere: p qua fold eis grata diuinitaspmaneret.Hoc eni bene fe habet dicebatmt rrâûturus a uita huiufmoi eis mo nita derelinqueret:pofcebatlt;^ab illis;ut quæ ille dicerct memoria retinerent. Et ille quide talia præfentibus loquésidefundus eft cd uixiffet annis cent amp;nbsp;Qecé;quo^ cd moyfe quidem ^ doz dnnautilid re^ eónaoratus éqdragitaidux adt poft illius morte lex amp;nbsp;uigintiânis fuit uit ncqj lapiétia indignusinec ea^ quæ cogitabat utmulta ûpiéter ediceret inexpts: fed ubiq; fummus amp;nbsp;ad opa pericuiacp magnanimus audaxq; bella difponereÄ in pace dexter^ i omni répore pci pua uirtute couenlens.Sepultus eft adt in ciuitate thamna 1 tribu effraim.Eodem uero tempore niortuus eft amp;nbsp;Eleazarus pontifex fmeæ filio facerdotium dereliquensîcuius fepultura eft fada ingabatha ciuitate. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;n’Cap.U,

ft ho^ iracg tranfird finees pphetauit fecddd dei uoldtarc ad delendu chananeoji gcz us tribuiiudæ præbédd eé principatd.Erat eni ftudid populo cognofccreiqd end place ret deo.Tdc affumpra é cria tribus Simeon ad pugnandum; qtenusextermiatis hoftibus ub dicione etia eos qui in ipfa forte côliftebât efficcrét. Chananeis adt üiuétibus apud fe illo té/ pore rebus cd magno exercitu eos in besedin expedabatnegi bezidinorum adonibezech prin/ cipatum credétesiqd nomé fignificat dominus bezedino^iadoni enihæbrea lingua dominus i/ dicatur.Sperabât eni uincere ifraelitas mortuo iefu. Côgreffî uero ifraelite duabus tnbubusiqs pfædixiimagnifice pugnauerdt:amp; occiderdt eo^ quidé.x,milia:fugâtes adr reliquosiamp;rifcquen/ tesiadonibezech quoqj ceperdt;eiufc^ manud ac pedd fummitates iciderdt: nô eni poterat deu ateredlle adt hæc patiens ferf dixiflè.Quæ côrra uos egi:amp; feptaginta regibus facet nô cribui: ugt;gna reeSpeniâtione hodie redditd eft mihi.Et uiud quidé ilîd tulerunt ad hierofolymâ naorié tem uero fepelierunt;ôi egrediebâtur uaftantes ciuitates;amp;plurimas capicntes» Inter hæc obfe/ aerunt hierofolymâifcdhanc quidé longo poft tépore capictcs:ocs in ea habitâtes interenaerdc. trat adt eis ualde grauis defup naunitio nauroruna:amp; loci natura refiftendo. Vnde caftranactati lunt in hæbreon:amp; hâc capiétes oésinterfccerdt. Reliquebaf adhuc genus gigantd;qui pp cor/ poruni magnitudines atq? formas in nulloaliis hoibus ^xinaabâtiultra naodd mirabiles: ut ha/ ctenus eo^ offamonfträtun nullo his de quibus fides habet equaliaiquoje genus leuites præci/ pue deleuerunt.Munusetiâ cd duobus milibus cubitis terra denuo dederunt nato moyfeosihic tm tuitunus exploratoßi:quos naifit naoyfes ichananea. Dederdt adt amp;nbsp;filiis ietro naadiaite qui uit gener naoyfi terra ad poffidendd.Na patria relinquétes fecuri funt eosÄfuerunr in deferto '^^^ ’^^ ^ firaeon ciuitates quidé chanancas i naotanis cepcrdt: in carapeftribus pofita^ afcaloné amp;nbsp;azotd.Euafit uero eos gaza Öiaccaron.Nara du eént in cape* ribusiamp;copiofam haberent curruuna abundantiâarruentes fibimet côfligebant. Et ifte quidé n US maxime bellando locuplctate ad ciuitates proprias recefferunt arma depofuerunt.Be/ lannn uerotquoruna erat hierofolymâ habitatores fuos concefferunt tributa perfoluere:amp; ira quieicentes onanes alios quidem intcrfcccrciaüos uero pcricula fuftineread terra^ fe tradidere

-ocr page 90-

cuIturam.Hoc aut amp;nbsp;reliquat tribus imitantes beniamitas faciebant:^ co^ tributaparcipifß^ permittebant chananeos fine præliis efle.Tnbus autem effrcm cura obfedüTet bethelâzfin«»® gnum tempore;amp; magna labooi obfeflîone inuenire non potuit: quando üli licet affedi ino^ leiïïone omni modo perdurabant.Deinde efframite capientes quendâ in ciuitatc cômorantc: ncceffaria eis deferenté fidem dederunt:ut fi ciuitaté traderetdaluarent eu K cognatos cripcr»' Et ille in his iurabat ciuitatem fe traditurum. Qui tradens urbcm:cum fuis hoc modo faJuat“ eft.Uli auté incerimétes endos inhabitâtes ibi tenuerût decetero ciuitaté.

—itur poil hæc circa boites quidem molliores crant ifraelite: circa terra uero amp;o operam diligenriam porius exhibebant. Qui ad diuirias fe rradentes per cpulas amp;M bidinéiam uirtute deficiebant:^ in conueriarione legumintegri nó erant: in his'“. gnata diuinitas fufeirauit primum quidem ut ita dicam fua uolutatc chananeos poft ea fecundum eorum adus multa contra eos crudclitate ufi funt, Hæbrei nanq; amp;nbsp;cirw£ quæ dei funt négligentes erantÄ circa bella difficiles:cum multa chananei eis abftuliirent:»a labores iam erant propter cpulas diffolutiiagebaturc^ ut eorum optima iam conuerfatio dep£n ret Ói feniorcs non audiebantmec aliud præccptum:nec prioru ulla folemnia conferuabat. bw autem in agris libidine lucrorum itentiÄ propter multam requiem feditio eos crudelisitew® compræhendit;amp; ad hoc ufeç perdudi funriut adinuicem huiufmodi pugnarent caufa: pro deleta eft tribus beniamin: praeter fexcentos uiros, Vir de populo leuita: qui erat fortisenrt® amp;nbsp;ibi habitabatide berhieem duxit uxorem.Hicautem locus eft tribus iude.Cunqj uchementö amaret coniugcm;amp; crus pulchritudine uidus afficeretur;quado ab illa non fimüiter nnian^^; amp;nbsp;ille proprer paffionis eius amorem porius urereturdites frequenter inter'eoseueniebant. ultimum uero mulier his grauata relinquens uirum abiit ad parentes raenfe quarto, Vehemcn'' ter autem graue ferens uir propter amoré ucnit ad focerosifolutif^ litibus placatus eft circa ƒ' Et quidem quattuor diebus ibidem coramoratus præbétibus ei hofpitaliratem pucllae gntlb^ quinta die abierunt:^ circa meridiem funt egrefli.Tardius enim diraittebant parétes filial!® dei iam tarditas accedebar. Vnus autem famulus cos fequcbatur;amp; afinus erat eis in quo uchebarur.Cuncj uemffent circa hierofolymam ambulantibus ftadiis.xxx.perfuafit famulisuj manerentme SCproprer nodcm ambulantes difficultas aliqua compræhenderettdum nee hoftes exifterentÄ tempus frequenter incautum faciat fufpeda etiam qua: putantur effe ma.lHis autem non placuit apud alienigenas uiros fuccedere. Erat uero ciuitas chananeoru:W accedentes,xx.adhuc ftadiis optabant ad propriam defcendere ciuitatem. Cunq; hæc fententia ualuiffet ucnit in gabaa tribus beniamiia ucipcre.Et cd nullus ciuium cum in manfione fuldP^ rerdemor quidam ex agro defcendes: qui de tribu quidem erat efirem in gabaa uero commora' batur:uidenseum qui effetinterrogabatÄ propter quas caufas non mittens cum iam effent te^ nebræ ncceffaria cœnæ requireret.ille leuitam quidé fe dixir cffe;mulierem autem a pntibus re/ duccreiad propria remeareihabirationé uero fignificabat habere i forte effrcm. Quem fenior^, pro cognatione;ÓCeo ^ candépoffederar rnbüÄ,pprcr colloquiû ad fuu duxit hofpitiffQuwa uero iuuéculi gabaonira^ mulierc in platea uidcntes:amp; pulchrirudiné ftupentestdu apud iHu® lené cam fucceffiffe cognofcercnt;conrénentes co^ infirmitaté amp;nbsp;paucitaté uenerut adlanuas cius.Et edeis fenior ut abfcederent fupplicaretÄ ut ne uiolentiainferrent hofpiti: nee iniuröW illi petebantiut data fibi muliere a rerd mâfiôe recedcrét.Scniore uero dicéte g? amp;nbsp;cognataeétK uire;ÓC p libidiné inique in lege dclmqucrct; déficientes circa iufticia deridebat; minabâturqi» cum intcrficere:eo cp co^ó cocupifeenrid ipedircr,Cuncp in neceffitate ueniffet noleshofprtes in cotumelia magna rclinquere:fua eis filid ceffit: diccns minus cc peccati fi côcupifeentiâ fua in c0plercnt;qua fi iniuria pegrinis inferret;amp;üufticiâ nópferre quos furceperat: hoc mû putabat. Cd uero illi neqq a fuo icruore ^pegrina recederét:fcd iminerent ut ea acciperctallc quidélup plicabat:ur nihil inique pfumcrér. At illi rapières amp;nbsp;adiiciétes^ libidine uiolétid:ad fernetipfos muliere deduxerdt; amp;nbsp;prota node u(q; ad principid diei i eius corpore ludibria funt extétiJW uero defcda i his quæ ^uenerdt ad hofpité rcdiitißC côtriftata pro his quaeptuleraupræ uerreU' dia ad facie mariri minie piumebat accederc.Cdq? circa fe ,p his quae côtigerdt icurabilé reputa^ retiledulo decdbés aiam dereliqt. Vir adt eius arbitratus loporc grauimulierem dcrinerrnihil mali metués excitare cd térabat amp;nbsp;cófolari;g.a raptoribus nÓ fpóranca uoldrate fe pbuiffetiniu/ riis.Cd uero certe defundd cognouiffet a maloze magnitudieaponcs iumeto mortud ad fe pon tare uxoré;amp; diuidés ed p mébra i pres duodecï:p tribus fingulas deftinabat mddatd dans porr^ tibus;utpdcrenr audores morris ciusÄ eiufmói crudcliraté cddis tribubus i'dicarét.lllis adta afpedu ócauditu graui ho^ malo^ affedus nulld fumétes primitushmoi exépld iraitéperata

-ocr page 91-

Kmfhffîma concftati in fylo funt ante tabemaculum congregati;amp; in arma procedere repente tentabar;amp; infilire gabaonicis:ut hoftibus.Rerinuerunt autem eos feniores fuadentes non opor tere:fic cito contribulis inferre beUumrantequa uerbis agerent de criminibus quado nee lex cir^ ca extraneos permitteret praeter legationéifraelitas bella tractaredi forte penitefiam agerent qui

®^9®d præfumpfîflèntibonû eflè ut legi obedientes ad gabaonitasmirterentÄ mali au^ crores expeterent: quibus præbitis eos pumrerxonrenentes uero armis adirenr, Mifcrunt ergo ad gabaonitas acculantes iuuenes demulieretamp;eos dari ad fupplicia depofcentes:qui légitimé nô egiffenttquafi non cfTetluQumrur pro oibus illi potius moreretur.Gabaonite uero neep iuue^ ncs tradiderunt: amp;nbsp;crudele iudicauerunt timore belli alienis obedire præceptisan nullo ft purd^ tes effe minores armistnetp multitudineinec bellandi præfumptione,Erant auf nimis inftrucb: amp;nbsp;fuper alias tribus induftrü delpcxerunapiHosÄ indignati funt e diuerfo tanq eópreffuri uio^ æntia facientes.Cuncp talia fuiffent ifraclinsenunciataaufiurandum fecerunt: nullam fuai^ ui^ ro beniamiti dare nuptiis filiadcd armari fuper eos:^ amplius eis qua aduerfus chanancos refi^ nere;qiios hæbrei fepius expugnalïènt.Repente ergo eduxerunt fuper eos exercitum quadringé ta milia uiropc» Beniamite uero habuerunr.xxv.milia armato^:amp; dlio^ ftxcentopziqui finiftris manibus fundibularii uidebantur experti.Et commiffo praelio circa gabaa fugauerunt ifraelitas beniamite uifixeciderunrtj ex eis.xxn.miliaduifientq; plurimi forte necatimifi nox eos rerinu-iflet;amp;pugnam foluiffet.Et beniamite gaudentes abibantin ciuitatéafraelite uero obRupefce--t«fe ita uidosiad exercitum remeabant,Altera uero dicrurfum congrefTi beniamite uicerûnôi mortui funt decern êdodo milia ilfaeJirarum:mctucntefq; exercitum reliquerunt, Venientes autem in ciuitatem berhleem proxime conftitutam:ea die ieiunantes: altera die deprecabantur dcum per fineen fecerdotemiut eius ira quiefceretÄ ei in duabus eop^ deuidionibus fatiffierct: daretcp eis potentiâ contra holles arep uidoria.Deus auté hæc fieri fineæ prophetante promifit* Duabus itacp partibus diuidentes exercitû:mediâ quidé parte in infidiis circa urbem node cob iocaueranttmedii uero beniamitis congrcflupaulatim eis imminentibus reccdebant;amp; beniami te perlêquebantunhæbreis paulatim refugicnnbusÄ omnïo uolétibus oés eos ab urbe j)trahegt; re: quos quafi fugientes infequebantuitita ut eriâ feniores amp;nbsp;iuniores in emirate propter ifirmi» tatem relidi difcurrerent: adiré uolétes holles. Cum uero multum a ciuitate rcccfliflcntdugerc quidem hæbrei ceffauerunt:conuerö auté llererunt ad pugnarn: amp;nbsp;illis qui iïfidiis erat dederut fignum.Qui furgentes cum clamore holles aggrefli funt.llli uero ut fenfere fe eé dcceprosa'an guttia conlhturi: in quodam coadi amp;nbsp;cocauo loco colledi funt: amp;nbsp;tibiiaculis lauciati: ita ut oés mterircntpter lèxcentos uiros. Quiq; conuerfi Öicóllipati:^ p medios holles tranfeuntes cffu/ geriint ad uicinos montes:quostenétes ibidé comorati funt.llli uero circa uiginti amp;nbsp;qukp milia lunt extindl.lgit ifraelire amp;nbsp;gabaa ciuitate igné côcremauerût:^ mulieres:amp; îfantulos mafculos peremerunt: aliis beniamita^ ciuitatibus fimilia facicntcs:licq; erant côtra eos infelli:ut etiâ ia-' bitas qui étant galaditidis rcgionis: eo cp cis auxilium non præbuilTent contra beniamitas: mit/ tes. xü,milia de fuis armatis:mbcrent omnes interimi: occiderantq; hi qui fuerant mifli omnes pugnaces ciuitatis cum lilns amp;nbsp;uxoribus praeter quadringentas uirgines tanta ira fuccenlî funt propter palTioncm correptae mulieris: amp;nbsp;armorum ab eis eleda côditione.Poll hæc aût ifraelite pro calamitate beniamita^ puniti funt:^ fuper hoc leiunare propolucrut: licet mfta paffi eént: eo y, in lege peccauennntunc fexcenros qui fugerant euocant legationibus,Erant enî fuper quâ/ dam petram quæ fuasappellatur. Legati uero non illis tantummodo calamitatem proueniffet fed etiâ fibi cognatis peuntibus mgemifcctesduadebât eis ut patiéter fcrrét ad illo^ cetû con/ currerétme oino qtum ad fe beniamita^ tribu exterminari decernerétîdicebanteg eis.Concedi' mus uobis terra amp;nbsp;pda quätdeunq; tollere potueritisnlli uero his côtra fe dei decreto gellistqua/ do ifua inigtate fciétes pugnauerat ad alias côtra tribu primam obediétes uocatibus aduenerut. Ifraelite uero uxorcs els quadrmgetas uirgines iabitidas dederunt:amp; dcducentis reliquis cogita/ banuquô amp;nbsp;illi haberentuxores ut filios ^crearent:cü uriq; iuralTent are bellumt fuas filias nul ibeiamite coiungerét.Et alii quidé fuadebat illud iuliuradu nô deberc leruari:qd p iram nó uo luntate nee mdicio ^ucnillèt:nihil(j foret deo molellutfl tribu piturâ faluare poflent: adiicien/ tes pmriij no quado necelfitate fit eé pellîmû:fed quâdo fuerit malignitate cômilTû.Cûqj fenio/ res piurii nomé ualde metuerétiqda ait.Hoc cöfilio amp;nbsp;illi uxores habebut: amp;nbsp;religio iurifiurâdi feruabif.Ter i ano i Sylo ad mercimoniu fit couétusdequüturq; mulieres amp;nbsp;uirgics.Sinant ergo beiamite ut raptu ducat uxores qfcuq; potuerïtmobis net]; îuirâtibus:nec^ ^hibétibus.Etdum prcseo^ qfn fucrlt uindidam^ popofcerint:dicemus eos potius effeculpabiles qui cullodiam no habuerut filia^.Oportet eni béiamiras ira euadere;qua ia circa eos ufi lümus iméfa.His iracp

-ocr page 92-

confentientes dccreuerunt beniamitas raptu nuptias celcbratc.Infhntcccro fcftiuitatfiilbqv dem.cc.uiri bini uel terni ante ciuitatem per uineas amp;nbsp;locazm quitus fe latere credebantpoH^ infidiabantur uirginibus uenientibusJlle autem cum lufutnihilcp metuenres fine euftodia p^ perabant.Tune illi furgentes tenuere difperfas eo modo ducentes uxoreszamp; ad opera fe tens dcrunt ftudentes ut ad iêcundam fœhdtatem denuo remearent.Hociraq smodo tribus Ix® min cum pene rota perifTet: ifraelitarum fapientia reparata ed.Floruiriraq? rcpétc;amp; opulent* raagnitudinctaliifcj ditata rebus cft.Hoc ita^beHum ita fedarum effe dinofcitur»

lt; |Capirulum.UIL_ _ rum uero fimilia etiarn tribum dan ex huiufmodi caufa contigit fuftinere. ifraclite bellorumiam ftudium reliquiffent: amp;nbsp;ad opera fe terrædediflent; chanta contemnentes eos;ncc aliquid fe ab eis pad credentesziuum collegerunt cxerciw: ___mam habentes fpemzquafi hæbreos affligèrent. amp;nbsp;decetero ciuitatcs licenterinnaa' tarentzeurrufœ facicbantzamp; excrcebanturarmis:amp; urbes adinuicem fibi confenriebant.btdet bu quidem iuda afcalonam ciuitatem:amp; accaron abftuJeruntzamp; alias multas in campcHnW^_^ ftitutas;amp; ipfos danitas in montana fugere compuleruntzncc paululum eis locum in C3WP9^ bus relinquentes.Etdum illi nee ad bcllandum eflent idoneiznec terram fibiiam berentzmiferunt de fuis.v.uiros ad loca mediterrancazqui terra infpiccrctzin qua habitai dec^ tcro potuiflent.llli aurem non procula monte libanozöC iuxra iordanis fontes circa nwx»»^ campum fi dominus ciuitaris uiam trium dierum perambulantcs contemplantefcp terra»quot; nam amp;nbsp;nimis uberrimam fignificauerunt eis.Quo cum excrcitu proccdentes : edificauenit urbc dan cognominaram ab uno fijiorum iacob ; ex quo amp;nbsp;ipià tribus appellata uidebat.IW elitis autem amp;nbsp;cum iam dient in labore difflcileszamp; in diuinitatis cultu deficcrent: aduerfa pf^ ueniebant.Nam dum fuilTent a fua conucrfatione tranfgreflïzferebantur ad hbidincm: ot uiuerent uoluntate;ita ut imminentibus chananeiszmalis omnibus implerérur . Iratuseft ig^ eis deuszói foelicitatem qua innumeris laboribüs acquifierant propter epulas amiferunt. liquidem contra eos agente euferto rege affirio^multi pugnantes perierunuK obfcfi capti funtzquidam uero propter tiraorem fponte fe illi conrradideruntzamp; maiora quam po»^ tributa ipofita fibimet exfolucbant;ó£ diuerfas iniurias pcrlerebantpcr annos.viü.poft quosii, modo liberati funt,Zenes quida de tribu iuda uir mduftriuszprudennaq; fortilfimus refpo® fibi dato ne defpiceret hæbreos in ncceflirate huiufmôi conftituros: fed ut potius reducer«t ad ius libertatis adirer paucos quofdam in his laboribüs præceptis diuinisadhibens fibi tune in illis rebus pofitis aut pudor effet: aut quos fpes confidentiæ nimis acueretprimumq® dem cufarti cadra dirupit.Cunqzplurimi hæbreopi ad certamenaccedercnt:eo ç bene ris P»® confidenria proceffiflèt:cum af^riis congrefTi funtzeoiep ualde perfecuti: eufratem tranfmW cocgeriint.Zenes autem cum ipfo forritudinis opere præbuiffet effedum pricipatus accepitn norem:utpopulum iudicaret:in quo.f.xl.annis conuerfatus ed. lt;fcap.V. ^ „c autem morientezdenuo res ifraelitarum fine principe uexanantur.Et dum ho’’ rem deo non referretznee legibus obedirent;magis ac magis afflidionibus turzira ut eglon rex moabitarum defpicicns in honedam côuerlâtionem eotum: lum eis inferre præfumeretzamp; multis eos præliis obtineret ac fubdcrctzß ^ omne®r tedatcm eorum prorfus humiliaretzeofi^ iuberet tributa perfoluere. Conditués autem fibi® regnumf hiericho nihil mali rcliquitzquod populo non impofüirzcofcp ad inopiam pera^r nis odo amp;nbsp;decem.Mifertus autem amp;nbsp;deus in his quæ patiebanturzôdeoruni fupplicationibus clinatus:abiniuria moabitarum hoc modo eos eripuit.Quidam iuuenculus nomic aoth:« bu beniammzex parre Gerazaudaciacp fortiffimuszamp; corpore ad opera exercenda robu^sii ua manu maximam fortitudinem habest cum i hiericho habitaret: eglon regi fadus cdiw. muneribus eum placanszita ut per hæc erin cæteris qui crant circa regem carus exifteret.AW do aut cu duobus famulis munera regi ferensziaréter gladio in dextro femore bgarowroic ad eu.Erat aut cdatis t^us.Cücp iam dies médius eétzregiæ quiefeebât cudodiæzpp edu cun ad prâdia recedéribus.Cum ergo iuucculus eglon munera pbuifTcttcômoranti in Qriodami caloris temponbus oportunozeius fecretû petiit.Aderant aût foli famuli regis. Cunq îrex® los abire luffidet zamp; cum aoth Joquercturzamp; federet fuper folium luuratôi aoth r^r'®’'jquot;S'^^ jHe fuiflertnec eu fortidime percurere ualeretæelaturû fe ci ex dei pcepto fomniû dixit. Cu lews pro fomnii recitatione de folio furrexifietzaoth cd i corde percufTirÄ gladiu dnelmq^^ cgreffus cd elaufam ianuam dcrelmquens. Minidri ucro quiefcebantt credentes rege in conuerfu.Aoth uero ierichûtis latenter hoc indicanszexortabaf eos ut fua defenderet upcr

-ocr page 93-

^»Hiffa^mchoc audientes tubis utebantunmos cnim eft patrius bis populum conuorari» Ivlinilrri iraq; cglon diu gurr ei contingerantignorantes: cum iam aduefpafcerct: metuenres nc quid ei inopinabiliter accidifïèt:in eius cubiculum funt ingreflîieûq; mortuum eSperientes: in Kuporem conuerfi (unrÄ anteq fus caftra eolligerentliiraelitaçd fuper eos irruit mulnrudo, Et alu quidem n?pcnte perempti funtialii in fuga uerfittangin terra moabitida liberandi.Erantauc perempro^ ultra.x.imba.Vni ifraelite uero praeoccupantes iordanis tranfitum:coßi niultos in-« terfccerunt;amp; nullus coijz manus euafit.Et hæbrei quidcm hoc modo ab iftoßi feruitute priua/ ti funt.Aoth uero ob hanc caulam principatu honoratus a plebeidefundus eft:dum hanc potez totem,Ixxx.tenuifTet annis; uirmtiq; etia pter hanc cam maxima laude dignus exiftens. Et poft nunc Sanagar filius anath eledus ad principatu: primo anno uita cxpleuit.

lt;lpp.VI.

'Gitur ifraelitecalamitatcs quas paffi fucrant:non colcdo dcum:nec legibus eius obe dicndo:correptionem non affignantes deo: anteg a moabita^ fcruitio refpirarent: a rege chananeo^ labin nomfe lubiugari funt.Hicaut ortus quidem uidebatur de ci-uitare Afcroth:quacpofita eft fuper paludem famachonitidé: habebatep armatorurn» ftc.milia cquitum.x.milia:amp; curruum tria milia poflidebat.In hac itaep militia dux erat Syfara: spud regem honore pnmus.Qui ueniens ad ifraelitas:uehemenrer eos afflixitiita ut tributa eis Jniponerec.Quae.xx.quidem annis folucre pafli funt:cum nee ipfi per infclicitaté fuam rcfipifce/ rcnt;6i ;deus maiore tempore eos domare uellettppter eoçe iniurias amp;nbsp;ingratitudincs nimis in/ iutos.Decetero aut repérâtes a malis fuis:amp; agnofcétes has calamitates fibi pro legum contéptu ueni(re;quanda propheriflam nomine Debboram:quod nomé hacbraica lingua fignificat apim: togauerunt ut dcprecaretur dcum:quatcnus mifericordia haberet co^:ne defpiceret eos a cha/ naneis opprcffos.Dcus aut annuit eo^ fa!uti:amp; ducé elegit de tribu neptalim Barach:quod no/ men chorufcationem hæbrea lingua fignificat.Euocans igitur cum debborauuffit eligere mue/ num,x,milia:amp;ad hoftcs procedere: praefumebat enim praedicéredeo K uidoriam promittete* Cunep barach dixiffetinô fe exercitum fore dudujirnifi SCiUa quoq; una procedercrarata dixit. Tu quidem cedis mulieri dignitatem qua deus tibi contulit:ego uero non refutabo.Et congre/ gantes.x.milia uiros caftrametati funt apud thabor montem. Quibus fyfara rege præcipiente obuiam uenit:SCnô procul ab eis caftra fixitjfraelire ucro amp;nbsp;barach obftupefcétes multitudiné hoftium:cû de foga iam cogitarent: debbora retinebat eosi^ ipPa die dimicare pcipiebat uido/ reCq ! eos deo auxihante pollicebatur. Congreflis ergo arg; pcrmixtis:eisymber magnus ïfluxit. Et quia nimia Graul amp;nbsp;grando amp;nbsp;pluuia in facicm chananeorum ucr(a:amp; uentus eorum afpedi/ bus immincbat:itaobcccati funt:utarcus eorum amp;nbsp;fundibule inutiles ficrent:6i armati propter mgus uti gladiis non ualercntufraclitas ucro tcmpeftas immiffatcum eis poft terga effet: minus nocebat.Quiauxilio dei fumebant ualde fiduciam: amp;nbsp;hoftes in medium circundantes: multos eorum interftcerunt. Et alii quidem ab ifraelitis cxtindi funt:alii uero exeuffî propriis cecide/ luntata ut ctiam multi eorum conculcati curribus morerentur.Syfara uero exiliens de curro cü uideret fugara exercitus fui fadaraifugiens uenit ad quandam mulierem ccnidelarum: nomine hüs.Quçn^ rogantem ut celaret eumlufcepitióC perenti potum dedit ladis.Erat enim fatigatus Etcum nimie bibiffetxonuerfus in fomnium eft.Illa uero dormienti ferreum clauum per rem/ pusinimifitißc cura malleo percuffum ad terra ufep depofuit: amp;nbsp;hominibus barach poft paulu/ luw uenientibus eum oftendit terra confoffum,Sic ergo uidoria conftitit fecundum ca qua: a debbotadida funt:ut per mulierem hic triumphus accrdcret.Barach autem agens exercitum fu per affût amp;nbsp;obuiam uenientem interemit iabin: amp;nbsp;cadente principe ciuitatem ufep ad fundamé/ ta deiiciens princeps fuit per.xl.annos hæbreorum,

t Capitulum,VII,

Odem tempore moriente Barach amp;nbsp;debbora madianite rogantes amalechitas amp;nbsp;ara bes caftrametati funt fuper ifraclitas:amp; congreffos fibimet uiros pugnates intereme/ runt:eoflt;5manibus alligantes cunda dcpraedabanrur. Hoc autem facientibus illis per annos.vibifraelitarum populus per montana co!Icflus cft;amp; capeftra dcreliquit:

raucas qnafdam Si fpcluncas facientes ut fugientcs ab ilIis potuiffcnt quodammodoliberari. Nam madianite eftatis tempore agentes exercitum: per hyemem ifraelitas colcre terra pmittc/ banuut laborates cóprimere facillime poflênt.Eratigif fames:amp; cibo^ maxia difficulras, Tune ergo couerfi ad deu pcibus hæbrei:uteos cripec exorabât.Gedeô aut iafi filius de tribu manaflc paucos manipulos fpicarum ferens:latéter eos terebat in torculari:cum metueret hoc publice in area facere propter hoftes,Tune uifio apparuit ci in forma iuuenculi:dixit^ eum foelicê amp;nbsp;cane

-ocr page 94-

dco:hocq; effe maximum dus ppidationis indiciû: co a tunc uterctur ,pprio torculari. ^‘^j^ præciperet eum fiduciam habere amp;feftinarc;quatenus defenderct liberratem;ine hoc ipoU. eße dicebatjquâdo tribus ex qua effet multitudine priuaretur;amp; puer eßet ad tantajirc^ ^ . , mfirmior.Deus aut quod deerat fe impleru^ effe dicebat;coc^ duce ifraclitis fe uießonara Fj birurum.Etcum hoc gedeon quibufdam iuuenibus enarraffetjerediruqj fuiflèt ei:ac r^%ys eertamina decern milia uiro^ uideretur praeparatus exercitus aßitir gedeon per fomniuW ?L imbcdllem naturam horainu fibi placere declarauit: amp;nbsp;quac effet forntudme præcipuam. uit;ut uidonam non fibiifed deo proprie reputarent:ranq fimulto hoc dignot^ gerereW^,^ ciru;amp; credcrcnt;quia eius auxilio uidoriae opus fuiffet impletum: præcepitqj ut circa i^^^ù diem in folis ardorc ad fluuium faccret uenire exercitumieof^ qui inclinati biberent mos eßimaret; qui uero cum feßinatione turban biberent aqua:eos crcderethoßium for *® nc dennen,Et cum gedeon fecundum dei iuffionem hoc adimpleffetitrecenti uiri repr^rn nbsp;nbsp;j

qui aqua manibus cum timoré amp;nbsp;tuba lâberentidixitœ deustut iftos duces hoftcs adirer, P” lt;1 runt itaq; caßra fuper iordancm die altera tranÛturi.Et cum gedeon cd timoré confißeret V1 ci prædidum fuerattut node hoßes iuaderct; uolens eum deus a formidine reuocarctpratrff j ut fumens unum militem iuxta tabernacula madianira^ accederettab eis confilium bellyo ^^ dennamq; fumpturus.Obcdiens aut amp;nbsp;fumens proprium famulum nomine pharataccèdent ^ quoddam tabernaculumtinuenit uigilantesin eotamp; iuuenculum aliqué fuo cómilitoni fo® recitantemtita ut gedeon audiret.Erat enimhuiufmodi uifiotquâ dicebattquafi uidiffet paß ordeaciuratqui pro uilitate fua mcomeßimabilis effet hominibustper exercitum reuolutu® gis appræhendiffe tabernaculum necnon amp;nbsp;cetera deieciffe, 111e ergo uifioné interim exert* iignißeare pronunciauittdicens unde etiâ hoc uideretur eitomne inquit fernen quod uoator deatium conflat effe uiliffimamtdi iter ocm populu ifraelite uidentur abiedi uelut gonoso®.

v''

amp; apud ifraelitas nunc Gedeon exultât amp;nbsp;eius exercitus,Quod uero panem te uidere dixiW^, tabernacula noßra uaßauittmetuo ne deus contra nos gedeon uidoriam condoner, Gedeoau fomnium audiens fpem raagnam habuit pariter amp;nbsp;fiduciamtiufiitq; fuos armant narras eis hoßium uifioné» Illi uero in his gure dida fuerant præparati funt: amp;nbsp;circa prima uigil^^^ fuum ducebat exercitum tripartite diuifumtporrabantqtcûdi uacuas pharetras K broP®®^ dentestquatenus grauis hoßibus uideretur inuafiot Si in dcxtra manu cornua fcrebanttq0iD pro tubis utebatur.Multum iraq; locum hoßium tenebat exeratusthabebantej mulriwctot melorumt amp;nbsp;fecundum gentium moré pafcentes in uno circuitu erant omnes.Haebreis autR didum fueratt ut dumueniflcnt circa hoßiü caßratfigno dato tubis canemnupharctraf^t^/ ticntes cum lampadibusimperß faccrent iubilantestq » uidoria deus gedeon coferrct. ^od® feciffettßupor côpræhcndit homines adhuc dormientesteratenim noxtK hoc deus fieri itap^ perattfuntqjperempti pauci quidem ab hoßibustplurimi uero a femetiplisteo ^ linguis'prop^ difcordarenr.Nam dum fuiffent in turba rcdaditunufguifcp perimebat proximu: dura e“®^ deret inimicumtamp; fadaeß magna cedes, Fama uero uidoriæ gedeonis ad ifraelitas pcnienic® cundi fimul armati funt perfeguétes hoßcstamp; côpræhendemt eos in quadâ ualle fcopulis uaW , nbsp;nbsp;nbsp;circiidatat qua tranfire no poßcntt6 lt;nbsp;circunßantes occideruntomncstduofqj fimul reges oref^

zeb Reliqui uero duces relidos milites colligenrest qui erant quafi,viii.amp;,x, miliatcaßraiueW funt multo procul ab ifraelitis.Gedeon autlabore non feffust fed perfequens cum omniexef^ tu:ei(q; congrediens fortes uniuerfos funditus inreremittóireliguos duces zebin ßizarno apf hendens captiuos duxit,Mortui funt aut in ea pugna madianitag i Si arabum qui eis buerunt quafi centum uiginti miliatmultatj præda auri amp;nbsp;argéti amp;nbsp;ueßium amp;nbsp;camclo^lt;oi *u iugalium hæbraice tune eß collata uidoriæ,Gedeon aut uadens in cfiré propriara regionetoc dit quofq; madianita^ regcs.Tnbus aut efiré ex qua erat gedeon eum grauirer ferrett^ euro minime dimicaffcttexercitu fuper eu feßinabat induceretquia eis non mdicaßerquando nou inuaferat.Gedeon uero cd effet humilis animo amp;nbsp;omni uirtute fummust dicebat non fe a*^ ritatis fuæ conftlio praeter eos contra hoßesded deo iubente pugnaffe: uidoria uero n®®® corum qua fui laboris effe farebatur.His ergo fermonibus eo^e mirigans iramiplushaebras^' fuit qua hoßium praedaicofcg a praecipicio inteßinae fedirionis eripuit.lniuriac tarnen huius pt' nam ilia tribus excepit;qua.f,oportuno tempore dcclarabimus. Gedeon iracj principatu pont' re uolens:coadus retinuit ilium annis iugiter,xl.populi iura dilponens: amp;nbsp;diuerfis ^d eins lU' cia concurrcntibus;quaecunc^ dixiffeufirmiffime omnia feruabatur.Qui cum fenex defunct fuiffcran effre regione fepultus eß,

lt;JCapitulum.Vin,

-ocr page 95-

' W ^ habult quidem filios liberos.lxx.plures cnim habebafuxoresiunu adtfilw habuit ■ nbsp;nbsp;ex concubina droma noie abimelech:qui poft morte patris pgés ïfyehe ad cognatos

■ nbsp;nbsp;fuæ mfis undefueratorraiöi fumés ab eis pecunias:quoniâ iniquiraru magnitudine

,—• — uidebaturinfignisxû eis ad paterna quoqj praedia regreflus eft: amp;nbsp;oés fratres occidit rbfqï folo ioatha. Hic eni fügte benefido eft liberatus.Abimelech adtaffupra tyranide;dominu fePlegitimis filiis i his q uellet facef dedarauitiqdueheméter iufticiæ præfnhbus erat accerbû, Igitur dû quodâ tpe publica in fyehe feftiuitas eflet:edlt;ftacp illic multitudo côfifteret:fratcr eins ioatha que fugifle pdiflimus;alcendés i monté garizim qui ficimo^ lupemmet ciuitatixiama uit;à multitudine prebéte filétiu praecatur ut qa diceret libenter audnétdaéloq; filério dixit:ggt; arbores fado fui côcilio:hûana uoce penflent ficü:ut fupra eas regnaret.Qua denegätexo g »ho note frudus ^prii frucret;ncC aliu qrcre deberet extraneum:arbores rurfum cogirationé regni nó reliquerutiuifumq; eis eft ut honoré uiti pberél.Sed amp;nbsp;uitis eleda hifdé uerbis quibus ficus ufa refpuit regnû.Hoc iplü facientibus amp;nbsp;oliuis:ramnus qua arbores petierât ut regnû fumeret fop eas:hocenï genus eft inter ligna quod habetigné ^ferendi naturäi^mifit fe regnû fufcipe 3£ infegniterîpareûta ramé ut fub eins umbra requiefcerét.Si uero ei côtraria forétieius ignecó^ cremarenf.Hoc autinquit nó rifus ca dico;fed quo multon bonojó expti gedeonis ca qua: nuc gerund defpiciutiuidentes abimelech principe hi qui meos cû eo fratres interemerût;cû uriq; ni bil ab igne differat.Cûcp talia dixifl'et abfceffit:amp; habitabat latéter in montibus annis tribus;tigt; mens abimelech. Hinc poft nó multu tpus:fycimite penitétiam agentes ^ nece filio^ gedeom cxpuleruntab urbe abimelech panter amp;nbsp;a tnbu.llle ergo cogitabat affligere ciuitaté , Tempore aut fugueniente uïdemiae: metuebant colligcre frudüine quid eis abimelech faceret mali.Veni ére uero ad eos quodâ prïcipeigaal noieicu armatis cognatis fuisdycimite querut fibi ab eo pre^ beri munitionéidonec uidemias cógregarét,Quo eq^ faciéte petitionéi^cedebât ad opusluur amp;nbsp;cü cis gaal fuos ducebat armatos.Cüg; frudus fuiftct cu fecuritate colledus ; SC per Angulos choros abimelech aperte iapfumèrent blafphemarc: fed amp;nbsp;principes inüdiis loca circa ciuitaté apprehendentes:multos abimelech latenter interfeciffentizebulquida princeps lychemira^xu eflet extraneus abimelech eis quibus populu gaal exacuebat;abimelech milGs nuciis indicauit: amp;nbsp;monuit ut ïfidias poneret ante urbé fe^ fuafußi gaal ut egredirct de ciuirare;quo fadoiirrue^ re fup eu deberet abimelech amp;nbsp;ageremt i eo fe defenderet:amp; deiceps populi fibi amicicias copu laret. Cu^ abimelech in infidiis refedifretiamp; gaal icaute morarctur 1tuburbanoÄ cu eo sebul uidens paulatim ordinatos accedere gaal;ad zebul ait infiftere Abi uiros armatos.Quo refpon^ dente umbraculu edé petra^xü magis appropiquaretiuerius hoc afpedu cofiderasmó umbra? ruelfeifed uirorum dixit Ifidias.Refpódit ad eu zebul. Nonne tu maliciâ abimelech accufabas. Curiraqjtux uirtutis magnitudiné nó oftendis:amp; cü eo pugna cogredensi ’Gaal ergo turbatus wgreffus eft cu abimelech:^ cecideruntcquitu aliqui de eis armatisiipfe uero lugit in ciuitaté: ut alios euocaret.Et denuo zebul egitiut gaal expelleretur ex urbe:accufans eu quafi contra mi lires abimelech melior extiriffet. Abimelech uero cognofcens egrefluros ad uîdemiâ denuo iy? chemitasdoca circa urbé infidiis occupauit.Quibus ^cedentibusua quidé ps exercitus apprehe dit porns;ut ciuibus auferret igreffumialu uero difpios ircremerunrÄ ubiq; cædes effeda é;6i ciuitaté ad fundamentu ufqi fubuertensifal quo^ fup eius ruinas lèminâsiuidor abfeeflit. Oés 1^9 fyehemite hoc modo perempti funt.Quicunqj uero p pumciâ difpfi pericula fugierütdüp quada petra muninflimacogrcgati morabant.Cuq; eâmurareniteréf uolutaté eo^ abimelech prenofcens:fuper eos cum exercitu uenitxolledifcp de Alua lignisauflit ut hæc etlam exercitus faceret uniuerfus.Velociter autem faxo circundato lignis fubiedus eft ignis:amp; flamma furgen? fe:nullus ex eo faxo defugitifed una cum uxoribus S filiis funt extindimiri quidé circa mille amp;nbsp;quingentos.Reliquâ uero omnem multitudiné fychemitap4:huiufmodi calamitas interemit, Quibus hxcafflidio nara eft:eo cpfuper ui^ fibimct utiléxiufq; genus mala talia proruliflent» Abimelech autem ifraelitas malis fycimorum perterrensiprxfumebat etiam maiora tentare ; Si nequaquam uiolentix fuæ modum imponere donee perderet uniuerfos.Vcniebat ergo ad the? bes amp;nbsp;ciuitatem quidem fado difcurfu cœpir.Cunqj effet in ca maxima turris : in qua uniucrft confugerantiobfidere hac uo!ens:dum proxime ueniffet ad murum fumens mulicr quædâ frag mentum mole caput eius repente percuffit.Qui dum cecidiffet faucius:armigerum rogauit put eum occideret:ne mors eius opus mulieris die uiderctur.Et ille quidem præceptû fecit, Abime lech ante huiufmodi pœna pro fraterna mortcÄ his quae in lychemitas praefumpAffe ^babaf exfoluit.Hæcergo calamitas fecundum diuinationem ioathan uidetur impleta. Exercitus uero qui cum abimelech fuir eo cadente difperfus difceffit ad ^pria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.lX.

f

-ocr page 96-

«—Ml — 6raelitarum principatum poft cum iamer alias fair galatinus ex tribu manaftepeepiç W nbsp;nbsp;nbsp;uir amp;nbsp;in aliis fœlix;ô^ filios bonos haben;.xxx.numeroÄ i cquitatu prcclaros amp;nbsp;pö'

â–  nbsp;nbsp;nbsp;cipatum ciuitatum galadinarum habenrcs.Hic duo amp;.xx.annis obtinens principal!

,^—Ä --fencx defundus eftÄ fcpulturam i gamon galadinorum ciuitare promeiuicRese?

dem hæbreo^ ad inhoneftam uitam;amp; iniuriam dei legum® fcrebantur.Quos ammonite de' fpicientes amp;nbsp;paleftinixum magno cxercitu prouinciam deuaftabant : omneroej regionem trans iordanem dennentesncliqua comprimere præfumebant.Hæbrei uero malis affliänad fupplic^ tiones dei conuerfi funt : difacrificia celebrabant:rogantcs eum ut plaçants corum precibus ab ira quiefeeret.Deus uero placarus;eis fuum concefTit auxilium.Inferca ammonitis caftranaetan* tibus in terra galadinorum ; prouinciales occurrcrunt ad montera egentes duce. Erat auteW quidara nomine ieprc: uir nomine paterno porens ad exercitum difpenfandum que fub werte de polcebant.Ad hanc ergo raittcntes rogabant ut cum eis pugnaret:promittentes ut ei cundo tempore principatum exercitus fui conccderent.llle ucro nequaquam precibus obediuitxulpas cos quod no ei praebuiflent auxilm;dum iiufticiam perpeflus aperte fuiffet a fratnbus.Non cm conlanguincus eis erat:fed pegrinus.Cuius utilt;^matrem propter amoris ardorem filiis fupeP induxerat pater.Ergo fratres expulerunt eum:defpicientes cius infirmitarem.Et ob hoc in pro^ uincia galaditica morabatur;amp; omnes de longe ad ft uenicntesifub mercede propria retlneba(lt; Illis uero fupplicantibusatq; iurantibus:omnem fe principatum eidem fore prebituros:tandeni aliquando confenftt;amp; uelociter diligentia return habita : in urbe mafphat cxercitu conftitU' to:legationem mifit ad regem ammonitarumicaufam eius inuafionis accufans. 111e rewitrens! potius ifraditarumaccufabat cgreiTum ex egyptojpetebate^ ut ab amorreo recederét î quafi pa^ trum eius a tepore antiquo fuifi'et.Cui refpondens iepte ait.g, irrarionabiliter ^ gcnitorcs ifraegt; litarum de amorrca culparetifed potius eis gratias agerc deberet ,p ammonitide alias âmanitide terra fibi conceffaiquia dû poifibile fuiffet fecundu moyfi iuffionem ut eâ tollercntiifti cos illic degere permififfent : quam poft annos trecentos dei auxilio rcparaucrant:ob quam rem pugnâ turum fe fore dixit.Et hæc quidem effatusdegatos abire dimifit.lpfc uero deu pro uiâona d£gt; prccarus:0i facrificiu promittes: ut fi uiuus reuerterctur quicquid ci prius occurreret imolareti Congreffus copiofe uidt;amp; occidens hoftes pfecutus eft uft^ ad amanita alias ammonitâ ciuim té. Et ide digreffus iamaniten multas uaftauit urbestpraedamq; collegit:0C a feruitute donufti cos liberauitiqua dcceamp; odo fuftinucrant annis.Reuerfus aut calarairatc incurnt.nullo wodo prifce fœlicitati cqualc.Nam eius filia unigeni ta amp;nbsp;uirgoituc ei primitus cum uenerat occurtit. Qui gtauiter igemifeens magnitudine tanri doloris attlidustfiliam fibi obuia ucniffe culpaban qua lacrificanda deo dcuouerat.Quac tarnen in lllo cafu non doluit:pro patris uidoriaamp; ciuiu liberrare montura.Petit aut duos menfes fibi conccdi:ut luucntutcm fuam cum ciuibus lanic* taretur:amp; tunc uota perferat. Quo tempore rranfcunrediliam pater imolauitmec legitiwu fa^ ciens holocauftura:nec deo ca^;non utiq; deliberans apud animu fuum ; qualis apud cacteros huius fadi caufa uideretur.lgitur cum tribus effrem fuper cum exercitum nitcrctur inducer« co ^bellum ammonira^ alias ammanitaji eis no idicaffettfed abfep ipfis uoluiffet praedam ha* bere amp;nbsp;gloriam;hoc fariffaciebat dicens;eo cpprimo quidé non cos latuiffet cognatoji eppref-' fio:fed etiam uocati ad auxiliu non ueniffentxum oportuiffct cos ante prcces occurrere.Deide dicebat g »hoftibus quidem iniufte pugnantibus non pracfumerent refiftcrc:poftca uero cogna/ tis inferre bella tcntarent:amp; interminatus eftifi non temperarent a talibus:deo auxiliante ab cis poenas cxigeret.Quibus dû fâtifïîeri non potuifferifed contra eû cum cxercitu a galatina terra uenictes pugnarét;amplû eo^ dilatuit interitû:amp; pfequcs fugicntes:amp;poccupans cxercitu pwu fo,uada iordanis ; pene quadragita duo milia uiro^ occidit.lpfe ucro cû pricipatû tenuifietfex annis defundus cffÄ fepultus in febafti patria fua q‘ eft i terra galadinæ.Moncntr uero iepte te nuit principatû abfanis de tribu iuda ciuitatis bethleé. Hic filios habuit.lx.xxx,mafculus.amp; re/ liquas uirgines;quos omnes dimifit uiuosifilias uiris tradéstÖC filiis dans uxores.Qui dumnihil geffit in feptera annis fermonc amp;nbsp;memoria dignuman fencdure defundus cft:amp; lepulturam in patria fua jjmcruit.lgitur abfani moricnteineq* ,his qui poft cû decern annis habuit principatû! noie chilon:detribu zabulomaliquâ egit uirtuté pcipuâ. Poft hunc abdo hilonis filius de tribu cffraim ciuitate pharathonito^ exiftés principatû habuitiqui pro fola cruditicc poterat habete memona:nullÜ9 opus'pp pace rerûçj; liccnriâ nee ipfecla^i exercuit.Hicaût filios habuit qdta ginra:amp; alios ex eo^ femine defeendetes.xxx.eratq; fimul oés fcptuaginta:equisexerciti.Quos oés fupftites dcrclinquenstfencdute defundus eft;amp; opinabilc i phaiathuni jamcruit fepuiturâ Hoc aûr mortuoafraelitis paleftini pualucrûtata ut ab his p quadragita ânos tnbuta pcipcrcnt.

-ocr page 97-

Aqua feruiwte hoc modo liberati funt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Cap,X..

QVidam manue de tribu danunter paucos egregiustS^ patrie fine dubio primushabu it uxorem pulcherrimana:amp; quæ inter cétum côprouinciales fœminas eminebat. Et cura filios non haberet;grauiter ferensideum pro cara fucceffione rogare cœpir: in ûiburbano fuo in campo maximo frequenter adueniés cum uxore.Eratautem amp;nbsp;ni/ Miusiuxorisamore : Siob hoc fine temperatione zelus ipfius. Et quoda tempore cum muli» er effet fo)a;apparuit ei angelus dei pulchro iuueni fimilis amp;nbsp;procero;eique mafculum filium fu» turuni dei prouidentia nunciauitjqui foret optimusÄ fortitudine precipua clarus a quo crefcé: te paleftinos coprimendos afferuinmonuit^ ut eius come minime tondereturmullum potum/ nifiaquæ deo praecipiente bibiturus.Et cum hæc dixiflèriabfceffit.UIa uero marito uenienti in dicamtangeliuifionemÄ admirandiiuuenis pulchritudinem arq; proceritatem iraiut ille sela/ tus in eius laudibus obftupefceret: amp;nbsp;fulpitionem quafi ex eius amore extraneo concepcrit . At iHauolens irrationabilem eius trifticiam mitigareirogauit dcumiut angelum denuo defimarer: qtenus maritus eius eu infpicerec. Er ite^ pdei grand angelus uenit in fuburbano illo^;K ap* paruit inulieriiuiro remoto . Quem rogabanut luftineret donee mariru adducereti^mittéte^ alias permittenre angelo: manue uocatus uenit,Qui cum uidiffet nee tue a fufpitione ceffauit: TogauiC(j;ut quæcunqj uxori eius dixcratalli paiiter decIararet.Cunc^ dixiflêt angelus ffuftïcere ucnoffetilla quaedixeranrogabat eum;ut ei manifeftaret quis effètiquatenus filio nato: gratias ri amp;nbsp;munus olferrent.lllo uero dicentexp nihil horum egeret.'nec ob hâc caufam furu^ eis filiu nunciaret:petiir;utexpedaret: quatenus ei aliquod munus offerret. Qui dum primitus non an nuiffet;pofiea eo prccibus infiftente côccffît;ur aliquid ei donodaret/ld manue occidés hedu: cuniij coquendum uxori prebésîdû geftû hoc fuiflêt:præcepit ut poneret fupra faxu amp;nbsp;panes K carnes ab!cp uafis,Quo fado: uitga quam tenebat angelus tcrigit,rarncs;d igne protinus emv cantexarnes cum panibus funt abfumpti,Tune angelus fuper fumum quafi in curru eis cælum afcendere uidebatur.Cunqjmanue metuerenne quid ei propter uifioné dei pueniret aduerfu: eum uxor ut confideret confortabatÄ pro fua utilitate deum fe uidiffe fatebatur.Cum uero co cepiffet:cuftodiam habuit mandato^matumq; appellauerunt farafon ; quod nomen fignificat robufium,Crefcebatq5puer uclociterÄ tam per abftinentiam ciborumiq capillo^ remiffioné propheta iam futurus agnofcebatur.Hic itaeç ueniens cum parentibus thamna paleftinorum ci uitatem;dum celebraretur ibi feftiuitasiuirginem prouincialium conCupiuit: rogauirq; parères . ut ei puellam peterent in uxorem,Quibus neganrihusjeo cp effet de aliéna genre ^genitdideû^ dicétibus ei nuptias ex hæbreis congruas præbiturumiuicit eius petitio ut ei uirgo defpöfareu Dunaqj frequenter ad eius parentes iret:occurrit leoni;amp; cum effet inermis:tenens eu roanibus fuftbcauit:amp; in filua itenore extra uiâ ,piccit.Rurfumcp dûiret ad pueUânnuenit agmé apû:fauû niellis ileonis illius ore kcificÄ tollens exîde très fauos mellis eu donis reliquis quæ portabatî pucllæ contradidit.Cûq; thamnite oés effent in epulis nuptia^tmetuentes fortitudine iuuenisï triginta circa eu pubertate praecelfos conftitueruntffermone quidem uelut focios futuros: ope uero cufiodes: ne qd uellet forte cômittere eSuiuio^ facietate crefcenrc,Cüq; 1 ludo cöfifterétï qualis folet tali tépore ^uenireffamfon ait.Proponä uobis parabolâ fi folueritis fepté diebus ^pofitain queftionem:lineas fingulas amp;nbsp;ftolas totidem ,ppter honoré uedræ làpientiæime date pcipietisißicû hac largirate gloria quoc^ £lt;lucrü fapientiæ poflidcbiris, lllifcp petentibus ut di/ cerer ait.Qui cunda uoraticibu genuit de femetipfo fuauéilicet ipe nimis fit infuauis.lllis aut p tres dies qncdicné non ualcribusinucnirc;amp; diccntibus pueHœ uta uiro cognofcés cis annu/ cnrencui «ia minati funt incendiuinifi hoc ftuderet iraplere.Samfon puella rogare ut dicerct: prinifiqdé reftitit. Cuq: illa nimis infifteret amp;nbsp;ad lachrymas pueniffct;óiindiciù hoc offe quere retnr qgt; cd famfon minus amaretandicauit ci queadmodu leone interimeretÄ quo apes in ore eius inueniensitres fauos meilis portaffet ei. Er ille quide nihil dolofum metucs ola dcclarauir: illa uero ferraonéhunc petetibusrurfus expofuit.Septma uero die cd tpus effet ut ^pofitâ exo/ beret quefiionétanteq loi ocedberet conuenientes dixcruntmcq; a leone coprchenlis quicqua infuauis cflcaieqjdulcius utentibus melleiQuibus famfon refpondit.Nec quicq aliud mullere dololîus:quæ uobis idé expofuiffet uerbd,Ec illis quidé dedit quæedeg ^miferat ; fada praeda * afchalonita^^ qui ei per iter occurreruntmam Si ifti paleftini funt,111e ergo nuptias refurauitiód puella quæ ed ^uqcauit ad iracddiaiduxit eius amicd.Pro qua iniuria exafpatus lamfomdelibe/ rat ut paleftinos oés cd ea affligcrct.Cdq; effet tpus eftatis amp;nbsp;frudus meffid preparatus appropï ’3'^^i‘^0praehcndens trecentas uulpes:^ caudis ea^ ligas ardentes lampadesidimifit in mefles paleftio^ : amp;nbsp;hoc mÓeo^ depopulatus é frudus,Paleftini uero fciétes effe opus farafon amp;nbsp;cam f ii

-ocr page 98-

pro qua talia ppetralTetmiferunt principes î thamna;uxorcq; cius cu paréribus fuis neremerut: tanquâ qui mali huius audores exifterét.Samfonaüt cu multos i paleftino^ campeftribus oca diffetjhabitabat in ethanueft enirn faxum ualde munitu in tribu iuda.Paleftini itaq; cótra tribu iuda caftrametati funt.Ulis uero dicentibusnniufte eis inferri fuppliciu ppter dclida famfon: du utiq; tributa pfoluerét;dixeruntut li hoc nollent patitfamfon contraderent alligatu. Qui o™®' tes euadereiuenerût ad faxum ubi famfon habitabat cu tribus milibus arm3to^;amp; culpantibus cu pro his quæ cótra paledmos uiros egerat:qui poffent oi genere haebreo^ calamitates iiene. rogabant ut defcenderet : quatenus eu ditioni illo^ côtraderenttpofcebâtcp ut hoc fponte rer.Qui cu iufiurandü accepiffet; eo nihil ei plus fieret qua ut hoftibus traderefidefcenaesd faxodémetipfura contribulo^ fuo^ poteftati contradiditabiœ eum duobus funjbus aHigat^ ducebant ut traderent pa)eftinis.Et cum in quenda locu ucniflcnt qui nunc maxilla nucuparun ^ fortitudine quæ in làmfon uidebarur:cü nomen primitus non haberet:nó ^cul paleftinis£^ ftrametantibus amp;nbsp;occurrentibus cd gaudio amp;nbsp;clamore:tanqua ea quæ cupiebant defiderabiluu adimpleflenttdifrupcns uincula famton;K arripiens afini maxillam quæ in præfenri iacebatiiu holles inuedus dlÄpercutiens eos cu maxilla quafi miUe quidem pemittalios uero turWt® in fuga ucrht.Samfon igitur plufqua oportebat exultasmon dei coopatione crcdebat hoefatd^ fed fuis uirtutibus aferibebaneo ^ p maxillam alii quidé hoftium ceciderunt:alii uero i'’£^S^ funt uerh.Que du fitis fortiHima tenuifletjconfiderans q, nihil eft uirtus huanatdeiƒunctao, tedatusirogabat ne ^pter hoc irafcens eu traderet inimicistfed ut potius illi auxilid 1 neceflita cóferret:amp; a malis eriperet.Cuius precibus mifertus deus:fonté circa quada petra de afini roaxa ; la fuauécopiofumqp,pduxit.inde famfon ipfum locu uocauit maxilla:amp; hadenus hoc note næ cupatur. Poll hanc pugnâ làmfon decipienspalcftmos uenit ï ga2am:amp; in quodâ diuerforioiß rabaf.Agnofcentesergo gazæ pricipes eius præfentiâ fecerût ifîdias ante portâtut egrediésno” laterer. Samfon uero dû hoc cognouiffet circa media node furgesiarripuit portasripfafcp 1»*? claufuras Si uedesÄ alia eo^ ligna fup humeri tollés: ea fup monté hebrô déferrés coUocauii» His ita^ gdlis'trâfcédebat iâ leges patriasÄ edida ^pria relinqbat,mores imitando pegrinoH’ qd ei iiriü mali fuit.Concupilcés enimulieré meretricé noietdahlæapud paleftinos habitaniß^*^ ea degebat.Vnde tue indices palellinopi uenientes ad ea:,pmiflionibus allrinxerüttuta dilccret:quæ ca fortitudinis eius elfetip qua uici nÓ polTet.Illa uero du circa potuamp; huiul^° conlrictudinc effet cóllituta:Simiraret eius adustarcius agebauut agnofccrettquéa^odu » uirtute precelleret.Samfon autem dumadhuc fapientia fortis effettfallebat earn dices,Si »P^ uinearum palmiribus:qui adhuc fledi poffunt: uindus fuero;cundis infirmior ero. Ub tune quidem tacuit: pollea uero idicans principibus paleftinis:celebataliquos militum mf^^ mum:^ dormienté hæbreum artiffimepalmitibus alligauitï deinde cxcitanstdixit infifier^ quos fuper eum.Ille ruptis palmitibus tanquam contra iniraicos nitebatur infurgetc.Tunciß lier eo fibiloquente grauitcr fe ferre dicebatifi propter incredulitatem fauoris fui amp;nbsp;tanguai , celature quod ei proderer:nollet cdicere ueritatcm.Cunq; rogantem rurfus fallerct dicensw^^ | fi funibus effet alligarusipcrderct fortitudinem:dum amp;nbsp;hoc quocj facicns:nlhil geffiffec®® alligari comas fuas dixit.Cum uero ncq; hoe uerax inuenirurmimium fupplicanti:ad uloi®” cum iam ei calamitasimminerettuolens prællare dalilæ ait. Mei deus curam haber;amp;'^^“^PL uidentia natus:hanc nutrio comam:iubente deo ne tondear : mea liquidem fortitudo in nu augmento eft, Hoe illa cognorcens:abrafis crinibus eius:eum tradidit palcftinis:cum iamu ualeret ab eorum lè inualionc defendere.Qui aufercntes eis oculos:ligatum circunduci fccerunt, Procedente uero temporeicoma famfon creuitÄ dû effet feftiuitas publicaipald principes atep nobiles cum epularentur fimul in fanotcuius edificium duæ columnæ poif^ ^^ addudus eft ibi famfon ad conuiuium:ut ei omnes illuderent,Ille erudelius hoe arbitraWS.

q? ad iniurus defendere fe nequiuerit : puero ducenti fe perfuafit : ut diceret eo ^ poft ^^L/ requiefcere opus haberet ï öi eum ad columnas reclinaret, Vbi dum adueniflet; co®® uit eas:fimulq} cunda deftruxitt fubuerfifqj cum fano columnis tria milia hominum1 extinda:inter quos amp;nbsp;famfon una dcfunöus eftxum tenuiffet principatum ifraelitarum an xx.Dignum eft igitur laudare uirturemÄ fortitudinem:amp; magnanimitaté huius uirieria o^ mortem:^ iram quam ufq; ad fincm fui cótra holles exercuit.Nam quod a mullere capms humâæ natura: oportet a(cribi:quæ é ad uicia facilisjuirtutis uero eius coronam meniora ^^ neceffe eft hfe pcoma.Cuius cognati fumétes corpus fepelierüt ifarala regione cu cognansf

fJCapitulum.Xl,^^ Oftmorte famlbn:præfuitifraelitis làcerdos hæli. Sub hoc prouinciâ eo^ déte fame;elimelech quida de bethlec duitate tribus iudæ famé ferre nô uales:ux

-ocr page 99-

fuam noemï:amp; filios ex ea natostcellio amp;nbsp;malJio fbmensmigrauit interram moabita^. Dumcg eicuda bene ^cederét;filü fui moabiddas duxere uxores;ceilió guidé orfam : malion aut ruth, Tranfadus aut annis.xÄ.vm.cIimcIcch amp;nbsp;filii eius in breui defundi funt» Noenii anaare ferens qd ei prouencrat;amp; defolationé caro^ non fuftincns filio^e ^pter quos amp;nbsp;de patria fua uidebaf cgreffa : rurfus reuertebaf ad iudea. Audierat eni g? iana jp^a de ipla regione nuciarenf. Cuius narus defcriab ea nó tolerabatifed neeipfa rcfurando eas fecu gabafci porerat euitare. Et cd inü ftercnt:optans fœliciores nuptias eis:quâ quibus fuerantiâ priuate;amp; filiosjaliacp bona côferriî cas illic renaanere pofcebat:nec cû ea debere ^ficifeitin rebus î cæteris amp;nbsp;terra ,ppriâ deferentes» Et orfa guidé naanfit.Ruth aüt eu ei a (ê recedere pfuadere non potuifTetjfociâ fibi duxit ; in oé quicquid enaergeret, Veniéte ita^ ruth cû focru an bcthleem;boos elimelech cognatus fufcepit cas,Et cumnoenai noie fuo uocarenuaitillaJuftius maranac uocatc.Significat enina lingua laæ/ braica noenai guide fœlicitaté:naara doloré.Ruth interea tenapore naeffis egreffa cft pmittente focru;poft naetétes fpicas colligere:utalinaentû haberent:uenit(^in agruna boos. Veniés autem poft paululû boos:uidenfq; pucllâ;de ea agrinaat fuuna prepofirum requirebat.Ille uero dû iâ ab ea prinaitus agnouiffetîdonaino declarauit. Qui de fauore focrus atgj naenaoria naariti fibinaet copulati gratias agés ei experinaentuna rerû bona^ exoptans:fpicas guidé eâ colligere noluitt fed nietere guieguid poftet fibi portare pnaifir:præcipiens uillico ut nihil eana tollere ^hiberet: prandiucj amp;nbsp;porû ei præbuit;dû meffores hora côpetenti conaederét.Ruth autena tollens ab eo alpheta focrui cóferuauir:amp; ue!pe cû fpicisad earn uenit. Seruauerat aütei noenai partes cibo^: quos ei uicini praebuerant. Narrauirtj amp;nbsp;ruth ea quae illi dixcrat boos.Cung; illa indicaffet gp cognatus effer propter pietaté ei fuana ^uidentia exhiberecrurfus fcquentibus diebus egrefla eft ad colligendas fpicas cuna ancillis boos. Veniés autena nó poft naultos dies boos:cum ia effet meffis ordearia naaturataiad arcana ^priana ibi dornaiebat.Hoc cuna audilïèt noenai; cogirabat quéadnaodum cû eo ruth collocate poffet.Iudicabat aüt utile;fi boos ruth haberet uxore ; aiteg puellx ut circa pedes eius clana dornairet.IIla ergo dû nephas effe iudicaret:ut focrus fuaeluftioi refiftcretffeftinas ad areana;tunc quidé latuit boos ^fundiflïnae dornaienté.Excitatus ucro circa mediana noétéirequirebac quæeftet.lUa fuuna nonaen dicente;amp;perente ut tanqua dominus ca enbare pmitteret;runc equidé quieuit.Diluculo uero anrequam ad opus fanauli mouerenf:exci quot;anaiuffit ut tollés ordci quantû poftet;,pperarct ad focrunaantequâ ibi dornaiflê uideref '’s:dicens caftitaté in callbus derogationibus effe lêruanda;amp; maxie quado nihil ppcgt;

'’.De reliquis uero fic ait.Eft mihi pximior genere qui te ducere poffit uxoréiód c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,fequeris illû quo te repudianie côiugé ;te ego lècundûleges habebo.Hæc

•. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftècuritas eas tenuitjfpena habétes 9 pro cis boos decetero cogitaret, Ille ergo

-jniens in ciuiraté:amp; feniores colligésimittens etiam uocauit ruth arg; cognatû, ‘ -- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.e;elinaelech inquitÄ filing eius hereditärem tencs.Iilo confitente hanc fibi ,pxi/

corapctereiboos ait.Ergo non ex media parte oportet legum habere menaoriamî -cüdum eas uniuerlâ facias.Mallioms enim uxor hic uenirÄ fi uis partena agri obtinere: ’t te amp;nbsp;uxorena eius fccüduna leges accipere.At ille boos amp;nbsp;hereditatena Si uxorem ceffit. mamp;ipfe cognatus effet defundi:gui amp;nbsp;uxoré habere dixit fe iâ amp;nbsp;filios.Boos itaqj teftificans ænioresauffit naulieri ut eius calcianaentuna folueret fecunduna legena;amp; in facié eius expuerct» fadoiboos ruth duxit uxoreniieif^ poft annü naafculus cft hlius,pcreatus:qué noenai fu^ mens confilio mulie^ uocauit obed:co g? in eius fenedute nutriref,Obed enï hæbraica lingua lignificat feruiens.Porro obed habuit filiuna icffeiex guo natus eft Dauidiqui regnauit Si piin^ cipatum fuis filiis p.xx,8i unara generationes uirorum longo tenapore dereliquit, Hæc guidem neceffariæ quæ de ruth gefta funt explanauiioftendere uolés dei potentiam: g, ei poffibile eft ad dignitaris culnacn euehere guofeûgjuoluerit;amp; gualé pduxit etiâ dauid;huiufiaaodi ortü initiis, j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;TCapiruluna.Xll,

quot;w — ^Aebrei itat^iebufeoruna afflidione prægrauati belluna rurfum ob huiufnaodi cam |habuerunt cum paleftinis.Heli facerdoti eranr filii duoiofni amp;nbsp;finees:circa homines I ■ iniuriofi;amp; circa diuinitarena inapiinaullig? iniquitati parcebât alia quidem nume --^raab obiaturis propter honorem fibinaet fequeftrabant:alia uero rapinæ modo tol* lebant;amp; mulienbus religionis caufa uenientibus cótumelias inferebantialiis quidem uiolétias lacientes aliis ucro perfuadentes doms: mhilg; eogiuita a tyrannide peffinaa diffcrebat, Quey^ pater grauiter hæc terebar;fed ut dicebat non corripiebatipopulus autena quaiato non fperabat uenturumdei fuper eos fore fuppliciuna:tanto uehenaentius gemifcebat, Cunqj futurana cladé iilioruna eius deus expofuiflet Si heli amp;nbsp;fanauel qui illo tenapore puer erat ; tunc palana flip filiis fiii

-ocr page 100-

habuit ludum.VoIo itacpprimitus de propheta Ioquï:8; poftea deheli filiïs enarrareïnecnon^ infoelicitatis cafumtqué habuit populus haebreo^.Helchana uir leuita inter medios dues enie fortis exiftens;^ ramatha inhabitans ciuitatem:duas uxores duxitianna amp;nbsp;fenenna : ex qua eoa ei filii funt ,pgcniti,Qui tanien annacum effet fine filiis diligebar.Vcniente ergo cum fuis com gibus hclchana in ciuiratem iylo ; ubi erat dei tabernaculd conftitutum ficut pracdiximusmum ea^ uir per epulas uxoribus amp;nbsp;filiis diftribueret partesmna refpidés alterius mulieris iilios circa matrem fuam:dcfccndit ad lachrymas:eo g, non habuerit filios:amp; nragna follicitudine ingénié icebat:dum^ confolatione uiri contriftari prohibcretur;uenir ad tabernaculum rogans dei ^ ut ei fobolé concederet:filii^ faceret efle matrem:uotum uouens;ut primogenitum luu miniura' turum deo dicaretmec eu fimilem cu priuatis hominibus uidum habere pmitteret. Et dum in orationibus multo tempore moraretur;hcli facerdos fedens ante tabernaculûîuelut ebriâ abire præcepit,At il la dû nufquâ fe bibere fatercf;nec ebriâ cffeifcd ^pter fterilitaré filio^ afflidarœ gaffet deum fidudam earn exhortabatur habere:deû ei filium donatujieffe ^mittens.Cû bona itat^ fpe ueniens ad maritum;cibum laffa prxcepit reuertentibus cam in patriam;concepitoi peperit filium que appellauerunt nomine famuel;quafi a deo poftulatum.C^bus ueniennbus: ur ,p natiuitate filii hoftias imolarent:amp; décimas offerrécrecordata mulier oronis fuse Si ^mif fionis qua de filio uouerat deo/tradiditeû heli dicatû deo future ^phetâ:crefcebatçp ciuscoma: amp;nbsp;potius eins erat aqua,Et làmucl quidcm nutritus in tcmplo cômorabaf: helchanæaût exana alii filn;amp;: tres filiæ ^genitæ funt.Porto famuel pleno iam anno duodecimo ^phctauit.Qu£m quodâ tempore dormicn teminominahm deus uocauit.llle uero putâs fe a facerdote uocatuim uenit ad eû.Sacerdote uero dicente eu fc nó uocaflè:tertio deus hoc fecit.Quod du heli cognO'' uiffer;dixit ad eu,Primo quidem farauel filuiinücaut dico tibi deum quiuocarÄ nota q dicat, Cuncß deus irerum locutus fuiffct audiens petitjut qu« uellet prsedpetun nullo eius mmiftenu dilaturus.Cui deus:quó inquit ades cognofce cladé futura ifraelitis ornni narratione;amp; crudeu'’ täte maioré:6C heli filios una die moriturostöd facerdotiu a domo heli cffc migrandu. HelinatJ plus fuos filios end contra eo^ utilitaté elcgit diligeretq mihi placere. Cüq; iureiurado cogère* heli ^phetani famuelétut hæc ei indicaret : nolcbat enim eu contriftare famuel de tali fermonc tarnen eo dicétetcertioré magis habuit expedationé de eo^ pdihone,Samuel aut magis ac m3' gis gloria augebaftcu uhep qcuq; ^phetabatt^barenf effe ueradai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒiCap.Xni,

O itacp tempore paleltini cadra mouerunt fup ifraclitastdrca duitaté afechtleuiter*? hoc ifraelitis ferentibus ad potiora ucnerut.Vicerut paleftinitSd oedderuthabreow ufcp ad tria miliatreliquam uero multitudiné ufep ad caftra Jppria perfrnï*’ feut.t* fumma ergo pditione formidares hæbreitmiferunt ad fcmorcsóip'. nbsp;nbsp;nbsp;ut t^'“'’

dci deferrêttquae præfenre congreffi hoftibus præualerenttignoranres quo mp .'ts art-qui eis calamitatem inferre decreuerat.Aderatcp area pitcr amp;nbsp;pontifids filii : qt. patertut fi capta area uiuere uoluiffenttad eius facicm non uenirent.Fmees enim , • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

fungebatur officio patte hoc propter fcnedutem fibi permittente. Quo fadotfet /;ss uata mulra nimis hæbreis tanquâ per aducntum arcs poffcnt hoftibus pratualercdnimid uero ftupe fcebant ifraelitastmetuentes arcae præfentiamtfed utriepparti non ficut putabant acceffitEaflä nanep congreffione uidoria quam hæbrei fpcrabât paleftinis allegata efttâi perditionem quam illi meruebanttfu feipientes hæbrei cognouerût fruftra fe habuiffe in area fiducie,Repente na$ in manibus hoftiû deuenerunt:6damifèrunt ufcp ad triginra milia uiropztinter quos cedderunt quocp filii facerdotistôd area ab bofte ablata eft,Nundata uero perditionem fylo Ód arcsecaptiui tare per quenda iuuenculu beniamitcn qui iterfuerat bellotcuda duitas ludu rcpleta eft.Pott® heli facerdos fêdebat ad portas in altiori fede;6daudiés duitatis plandu atep putans aliquid nO' ui circa fuos effeduteuocato iuuene dum agnouiffet ca quæ in hello fuerât gefta de filiis fid aim quæ de exerdtu panter dicebanrurdeuiter habuit rang per deû prefcius futurop^iquando ualde ca mala confundunt quæ praeter fpem repente ^ucniût.'Cû uero etia area audiffetabhoftibm captâ:dolore turbatus eo cp ei pter fpé tatu omen acceffcratiruens de fede defundus effidp oCm Sd nonaginra uixiffet ânos;quop^ quadraginra tenuerat prindpatü,Ea iracp die defunda éfidco' iunx finees eius filii:dü poft occafum mariti ncquaq uiuere toleraffet.Cui pgnanti nuciatus o» Indus uin.Pcpir aut film fepté méfium;qué iccaboth appellauerattqdnomé defignat jglonuteo g jillo tpe exercitui huiufmodi dcformitas acccflit.Habuit aut pricipatu primus heli ex domo irhamar;q fuit unus filiopi aaron.Na primitus de domo elcasari facerdotis erat.cx quo honore filius a pre pdpiebat:8d heli finees filio fuo tradidit.Poft que abiezer eius filius hue honoré acte pitiqué bo2i fuo filio dcreliqt.Cui rurfum 021 filius fucceffit fuusiSd poft hóe heli tenuit faca'

-ocr page 101-

'^-3^° öucnobis fermo c habitusjcuius genus uf^ ad tepora impü falomSis hoc habuit» .j^rdotid ex domo eleazari denuo receperunt.

j c infuntin fexto libro lofephi hiftoriaeantiquitatis iudaicae ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap«*»

■ nbsp;nbsp;BInrentuspaleftinoßi Kterræ eo5^:per ira dei propter arcani quae ab eis fuerat capta : quéadmodû earn remiferunt ad hæbreos» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capui»

'7~~~^Quemadmodum paleftinoB^ exercitus fup eos ueneritÄ de uidoria hæbreo^ : qua ^“^iProphetae adepti funt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ui.

Œ a J^™i^-^^ ^ Ppter feneduté effet ifirmusffuis filiis res defpefandas iniuxit» nbsp;nbsp;Capuin «

du illiprincipatu bene no regerét:populus piram petiuit rege, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

Pr *r-Ï^° Samuel ^pter hæc Saul régis ordinatio deo iubéte fada. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-vi.

ænu Saul fup âmonira^ genrés uidoria hodiu^ uaftatio» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap.'ll! ,

^eadmodum denuo paleltini pognâtes deuidi funt ab baebreis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap»viü.

eluni amp;nbsp;uidoria Saul cum araalechitis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capjx,

^ö præuaricante Saul mandata prophetæ SamueI:alius rex Dauid iubente deo latster elt fa/ ^s^modu denuo pugnauerutpaleftini aduerfus haebreos adhuc regnante faul ôi monoma/ ra Dauid cu golia:q paleftinoçi erat eximiusæiufq; péptio amp;nbsp;defedio paleftino^.Cap.xi.

^^adniodu miratus faul fortitudiné dauid-’ei fua filiam copulauit .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiü

^-admodu poft hacc fufpedu dauid fibi rex faul pimere feftinauit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capƒui ._

siura fepius Dauid per Saul piculum mortis paffus effugit;amp; fecudo eu fuper fe uenienté babes ^teftatem noluit inrerficcre» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiiu,

'^eadmodu caftrametatibus paleftinisute^e hæbrei bello deuidifutÄ rex eo^ faul pugnâdo ^ortuus eft una cum filiis.

Continet bic fiber tempus anno^i trigitaduo^, Incipit fiber.vi.anriquitatum.

Ïtur tenentes paleftini captiua fuo^ hoftiü arcatficut dudu pdiximus ï ciuitaté a2otu portauerut ea:amp; apud deu fuu dagon qfi tropheu afiquod pofuerur.Sequé ti uero die diluculo igreffi replu ut deu foléniter adorarét iueniret deu fuu circa area iacenté: iacebat .n, euulfus de bafe fua in q ftaturus effe uidebafrqué denuo eleuatcs ftatueret:grauiter de eius cafu dolcres,cüq; frequeter ueniétes dagon me Unirent iacétéiói area fimifiter adorantén âguftia amp;nbsp;côfufione grauiffima eóftitu/ § ti funt.Nouiffirae azotoßi ciuitaté atep ^uincia diuinitus peftis mafit.Moriebaf nï crudeli paffióe difféterie Si ateq uelox eius Ïteritus ,puenirct ateq aïaebona re s^^^w^olueréf ’ a corpeanteftina eo^ corrupta corpis putredine ferebât.Prouîciâ uero/ :o{urges muKïtudo muriu deuaftabatata ut neq; arboribus neq; frudibus abftmeft.Düq5 ï bis /■j^*”^^ ^^°ra teneref:amp; refiftcre calamitati nó poffentatellexeruthac fibi cladé pparcam domini ’'^'^““^“lt;50109 eius nó fibi p bono fuißc.Miferunt ergo ad afcalonitas;pcrentes:ut area do '7 niini ipfi fufcipent.Quibus a2oto^ fuppficató nóerat ïgratatfed eis quodâmô gras retulcrüt;ar ca uero pclpiétesfi malis fimilibus coftituti fût.Secûdû paflîôcs,nâq; a2oto^:pafficiis afcalonitis area deuexlt.Qua denuo ad alios afcalonite miferutifed neq; apud illosmâfit.Nâ cu amp;nbsp;ipfi hifdé papoibus turbaréCea uicinis ciuitatibus tradiderüt.Et ifto mó area ciuitates paleftino^ qnq; trafiuiuqfi pda quada exigésrpaffiôibus fingulas ciuitates quaflans.Defpati uero malis hi q iam uidebaf exptiÄ dû audiétibus hæc nota fierct:nec area ulterius aliq fufeipe uellent: huiufmodi imincte niercede:ad ultimu cogitabat quéadmodû ea carer poffcr:c0uenicte!q; qnq; urbiu prp dpesigeth amp;nbsp;accaröÄ afcalo neeno amp;nbsp;gazxÄ a2ori:trachbâr:qd fieri côueniret.Et primû qdé pUcuitiutaréa remitteref ad fuos:cum deus ea ^prius uïdicarcr:amp;ob hocpeftes illis iferret ur/ belq; uaftaret,Erat aut q dicerét hoc eqdé fieri nó deberemcc falfimtarcae paffionu cas afenbe/ rent cum ei präs huiufmodi aut fortitudo nóeffenquando fi habuiffet deus cura eius : nequaq tradita fuiffet hoibustfed quiefcendü:amp; cam ha^ paffionu dicebat leuitertolerâdâ; qdunq; nó deberét nifîfolûmô reputarenatur3e;qcorporibus;amp; terrac amp;arboribus:amp; oibus q ex ea confi/ Imtip tépo^ cafus huiufmöimutatiSes ïgcnerat.Praedidas iraq; fentétias cÓQfia uiro^ q priais teporibus itelledu pcedebât arq; prudétia fupabâtîôd maxie quado i rebus fuadere cögrua uide bant:ncq; remittéda areâmec^retinédâ effe dicebâtffed qui'q; fimulacra aurea ,p unaqq; ciuitaté dedicada deo ^ gra^ aflione:qu5 eo^ faluti puidentreofq; uiuere fccent;amp; paffióibus quibus pualere nó poterat fiberaret;totidcq; aureosanulos amp;nbsp;mures q eoje regionu depafti fuerat arq;

fiiii

-ocr page 102-

corrupât:8ihæc î loculû cfTe mittéda Si fup area ponéda:faciédû^ uebiculû nouû:amp; boucs qui nup genuerât effe iûgédas:qua^ partus claudédos ac rctinendos;ne fequentes mres inapediretî fed ut eoßz defiderio celernmû potius irer faccrct:tûc illas depulfas portâteit^ area in triuio defe rendasæifq; côniittédû qua uellét agete uiaiSi fiquidé ad hæbreos irctÄ eo^ regioné afcende/ rcntiarca arbitrandu cam fuiffe pamonuïfi uero alibi fortuitu ^parent;reuocanda effe dicebat: amp;nbsp;cognofcerét:eo q, area nulla uideref hfe uirtuté.Hæc ira^ rede ie habere iudicantes repente fieri decreuerût,Agentes aut ea q funt pdida uebiculû eu bobus deduxerût î triuiuaUadçp relv qucntes ibidé fecefferut,Bobus aût reda uia uelut quodâ dudore peedere pgétibus paleftinojt principes fequebandquo ftarent;aut quo ucnirent uolétes agnofccre£ft aût quidâ uicus î tribu iuda:noîe bethfamisâ quo uenerût boues.Cûq; in campû maximû dcueniflennultenus accede/ re ceflàuerunt:ftatuentef(j illic uehiculû;gratu miraculû habitatoribus uici illius praebuerunt. Eftatis nancp tempus erat:dû oés in agris effent j »colligendis frudibus.Cû aût uidiffent arcani: delcdatione rapti:6i opus manuû relinquétes:repéte cucurrerunt ad eâtôi deponétes area ßiwas in quo erant recondita fimulacra fimul Si mures pofuerunt quanda petrâ q erat in campoiK moximolantcs deo:8i uebiculû fimul Si boues holocauftû oncrentes piter epulati funr.l ïcuP détes paleftino^ iudices:ad ^pria funt reuerfidra uero attj idignatio dei.Ixx.uiros bethianiiris: Si quinqginta milia plebis occidit:eo œ nó fuiffent digni area côtingere:^ nee facerdotcs étant qui ad ea accefferat interemit,Quos ralia patientes fleucrunt fui ^uincialestSi ludü in eis leua/ uerunt:qualé potuiffenthabere ^malo diuinitus ruiffo:fuûq;mortuû unufquifq; lugebatÄin/ dignos fe iudicantes ut apud eos confifteretmaittentes ad oés hæbreos indicauerunt area a pak/ ftinis fuiffe reuocatâ. Qui cognofcentes hoc:reportauerunt eam in cariathiarim:^xima ciuitate berhfamitaßi ubi in domû cuiufdâ leuite âminadab noîe:qui uidcbaf effe iuffus Si uita religion fus area introduxerunttuelut in loco deo dignonn quo habitaret uir indus, Minidrabant eninj arcæ eius fiIii:Si huic curæ annis,xx,præfuerunt.Tantis enira téporibus fuit in catiathiarim du

apuc^ledinos menfibus,vii,habitaffet. lt;^p,II.

Vmq: oîs populus illo tepore quo ciuitas cariathiarim habuerat area In orationi^s Si facrificiis dei deditus effe uideretur;Si maximû circa cam religionis exhiberct ow' ciumffamuel ^pheta uidens fiducia elt;^ quafi oportunü effet ut talibusloquerct»

^ libertate Si bonis eins fecit alloqûffecudû q credebateo^ métibus effe gratu:8i ain O uiri qumus adhuc bodes funt grauiffimi paledini:8i deus ia ïcipiés cde^picius amp;nbsp;amicusæ® folû côcupifeenda liberias cd:fed etiâ facienda pq uobis eins bona ^ueniât.Non enî optare de/ betis ab hoîbus liberari:Siagere ^ quibus potius feruiatistfed edote iudi:Simaliciâ depeUents ab aîabus uristeafep purgâtes totis mentibus inuitate deû:eûcp bonis aâibus honorate.Hæc enj uobis facientibus bona puementfferuirufq; fugabif: Si de hodibus répété tnûphus afieref que ,pmereri nô poteritis armis:nô robote corpo^tnon mulritudine populo^.Non enî malis deus ^mittit fe ralia præbitu^tfed bonis exidétibus atq? iudis,Egoaût uobis digna gerétibusihuiuf modi ^miffo^ adipulator adero,Cûq; dixiffet hæemniuerfus populus ei fauit;Si eius exhorta-' tione gauifused;fimul Si ânucrûtoés obedire deo.Quo fado côgregauit eos famucl in quadaw ciuirate quæ uocaf mafphat:qdnomé deorfum infpiccre hæbraica lingua fignificat.Hic hauri/ entes aqua îmolauerûtdeotSi tota die iciunâtes in oronibus côuerfati funt.C^i tarnen ibide co gregati: palcdinos minime latucrût.Nâ cognofcentes côuérû coßitmagno exercitu arq ukf“^ ut^nô fufpicâtibus bellû Si impreparis îferrét bæbreis aggteffi funt.Illos aût hoc ualde tertuit: K ad tumultû formidinéq pduxit:Sirccurrétes ad famuel aras fuas corruiffe Si morti ^ximas lam pdiriôe dicebât.Et ppterea quiefcendû:nec uirtutem hodiû cômouendâ:quando nobis te duce ad orattones Si facriiicia Si iuraméta uenientibus:fup nudos Si termes cadrametati funtininri^' Spes ergo nobis alia nulla fâlutis ed:nifi per te exoretur deustut euadcre nobis cóccfferit paleitv nos. At ille Si fiduciam habendâ dixit; Si deû allatu^i eis adiutoriû ,pmifit.Et fumens ladateW agnum facrificauit p » populotrogauitq; deum ut eos contra paIedinoß^ bellû fua dextra tueret. nec eos pituros defpiceret;qui fecundo iam uidebantur afflidi. Exaudiuit itaq; deus otariones hodiafq placitas:Siauxiliatrici mente fufeipiens: annuit eis uidoriam Si potcntiam coferenda. Dumq adhuc effet fup altare dei facrificium pofitû.'Si nondû iâcra fuiffctfiamma côfumptu^' proceffit e cadris hodium multitudo:6i acie conditit ad pugnandum;tanquam fpemulta uiito riæ.Dû uricp iudei in angudia uidcrcnfindufuquâdo nec arma habcrét:nec ad pugnâduibidc côcurriffent.Inciderât enî îopinate in rebus talibus:quæ etiâ fi predidæ fuiffent:nô facile cegre garent. Paledinis igif primû deus terra mouit câq tremere fecit:Si eis dubia alias âbigua dem drauit:ira ut ex eis bafis fubtrahi uidereftSi fcida i diuerfis aotioibus forbereCDeinde tonitrui

-ocr page 103-

affecit'amp; *^^^'^^’^ igneis chomfcatioibus löge micanbus: uelut incédens eo^ uultus nfmis cos tudin r* ^°^ naanibus arma dinpiens nudos in fuga uertit.Quo fado:famuel eos cd mulrv ^ç ƒPæcums eft;amp; plunmos ïrerfecinpfecutuf^ uftj ad locu quenda q uocat correodbi lapi effet j^'^’“ f ^ terminu uidoriæ amp;nbsp;hoftiu fuge: edqjlapidé fortitudiné appellauir: qO eis fignu funef (?*^ °'3‘^quot; cotra hoftes adhibiti.Inimici uero poft iUa plaga nequaq fupifraelitis egreffi fuer ^'^ ?a®’^^ ^ memoria re^ quæ fuper eos acciderat qefcebant. Fiducia fiquidé quæ dudu ftra dquot;^^®^’'’^ aduerfus hæbreos;poft häcuidoriâ fada eft hæbreo^,Porro famuel fup eos ca uifli “%”T’P®®*'^mulros: eorûq; fupbia ad nihil deduxit amp;nbsp;abftulitregioné illam:quâ primitus ns ludeis rapuerût.Hæc aûterat ufep ad ciuiraré accaron:a finibusgcth exrenû.lgitur illo tégt; ''^r^'^ ffraehras amp;nbsp;rcliquos chanaoeos ffequérer agebârur bella: deoep pro obferuantia legû épiera:iudei fupauerût chananeos.Proprerea uero Samuel difpofîro populoreiftp reddira ciuita ƒmea cos côuenire pccpit;ut de diuerfîs adibus adinuicé deceprarét:ipfe uero femelîanno cir^ ui^cfuitatcs iudicabat:amp; mulro rpe eqtate oia expleuit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inCap.UI,

T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fenedute grauatusÄ agere foléniâ ppeditus:filiis fuis populi tribuit pricipatum;

.Æuo^ fenior quidé dicebaf Iohel:iunior adt abia. Præpofuit aùt aliû quidé in bethleem ^J^ouitatetut illic federet amp;nbsp;iudicaret;aliû uero in berfabcæ diuidés populû qui eo^ iudicüs fÛQuidê fadi funt exemplû amp;nbsp;indiciü manifeftu cuiufdâ:ne fîmiles parentibus fuis /.’A^quot;?ct:(cd ut boni quidé amp;nbsp;raoderati ex malis:amp; mali pducerenfex bonis. Nam Si partis iW nudiü non recordantes:fed uiâ contrariaambulantes^ muneribus turpibus lucris iuftidam copnmebât;amp; indicia nô uera;fcd fècundû præmia proferebant ad epulas præciofaq: côuiuia nKlinantes;primû quidé:quæ erant iniraica deo gerebantffecûdo adt patri uidebantur aduerfi: qui multo ftudio ae puidentia gefferatrut etiâ plebs fciret feruare iufticiâ.Populus itacp dum cô lumeliam priori côucrfationi prophetæ filii facerét:grauiter hoc ferés ad patré denuo reraeauit: qui 1 ramatha ciuitate cômorabatur: eiq; îiufticias hliopz oés expofuit:amp; quô cû fenex effet: amp;nbsp;a tepore iam defedus rebus præeffe non potcrat:fupplicabant citatqj rogabant:ut aliqué eorû re/ gern eligercr:qui amp;nbsp;principatum gentis haberet amp;nbsp;paleftinos affligeret:qui cis erant prions iniu-« niciædebitores, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;ICapitulum.IUl,

quot;ÇHæc ergo ucrba coeufferut famuel propter ifertam ci iufticiâ:^ odium circa reges. Op^ mam enim illius tune cóuerfationis eledioné deus ualde diligebatquæ dû effet fanda: ratos etia dues utentes fe facicbattnmnaq: cogitatione afflidus.his didis neq: cibi me-* monatn habuit:neq; fomnii:fed fada node re^ cogitatióescuolués Qne fopore pmanfit.Cunt^ talm cogitaret:apparuit ei diuiniras:eüq; cófolata eft dicés:ne p petitione populi deberet affligi; quafi nö f illo fupbi fuerït:fed magis iferne folus fup cos ipfe regnarct:amp; hæc opa ex quo egreffi funtabegypro molitosmó tamé poft mulcu tépus eos grauiffima effe penitentia habituros: per qua nihil equidé qdgeftu fuerit;incffedü erit.Arguencaut effe contétores;amp; cófilia nó pacifica circa naeiS ' circa tui prophetia habuiffe.Præcipio ergo tibi ut eis ordines quécuq; monftrauero regem prædices tarnen eis:quales erunt:amp; quæ fub rege mala paffuri fint: poftea qualem muta*-bonem habere feftinant.Hæc famuel cum audiiret:mox die fado conuocatis iudeis: ait datura risregem:fed primitus quidem narrare cis deberet:quæ illis effent futura per reges: Ófquibus forentafflidionibus atterendi-Scitote inquir;q? primu quidem filios ueftros auferent;6d alios q* den: curruum agitarores effe uidebutralios uero équités amp;nbsp;armigeros : ÓC precurfores: alios,milgt; ffnanos:amp; eentenarios:facicntlt;5alios armo^ artificesróiopifices curruum:amp; inftrumento^ fagt; bros:amp;agroßi fuonc cultoresiuinearucg foflbres:amp; nihil eritrin quo nó obediant his quæ iuben tunferuientes ad mnilitudinem eo^i qui precio eóperantur in plebe. Sed Ödfilias ueftras inquit unguentarias habebunt 8i côquæftrias amp;nbsp;molariastcffidcnttj omne opus fub neceffitate: quaS famuele plagas metuentes amp;nbsp;uerbera.Sed amp;nbsp;ueftras poffèlfiones auferentiSi cas eunuchis fuis ßi armigeris côdonabunt:amp; iuméto^ gr^es cis diftribuét.Et ut breuiter fît dicédu fcruietis cum oïbus ueftris regi fimiles feruoßi eins efteduhorûcp fernaonû memoria me hébitisiquando hæc paff: fueritisamp; penitétiam dudi rogaueritis deu ut ufi mifereaf:amp; dóet a regali onere uelociffi/ ma libcrtatêq uras nó fufcipiet pces:fed eas refpués ufas finer:utmalo^ cofilio^ torméta fufti' neatis.Erat aut populus îhac pphetia futura^ re^ ualde fatuus amp;nbsp;dimcilis;ur côfiliû qd femel in méte collocaratexpleret.Na neeg audiétes talia funt cóuerfimeq; eifdé fernaóibus cospphera pterruitifed magis ueheraenter mftabar amp;nbsp;regé fibi ordinari nimie poftulabat:nec cogitandu de uenturo effe cenfcebanfed fore neceffariû feed,p afflidionCjinimicoyi habere pugnaturû regé: quando nulla prouinciarum in tali conuerfârione fine rege confifteret. Videns autem eos Sa/ muel nee in his quæ fuerantprædida conuerfos: fed potius imminentes ait, Nune equidem ad

-ocr page 104-

^pria fingilli quiqi recedite: oportune uero uos euocabo:dü que uobis daturus fum regea^® cognouero.Erat igitur quidam de tribu beniamin uit nobilis moribus amp;laudabilis nomîc.ûs Huius erat filius iam iuuéculus;forma^ pulcherrimus;amp; corpore ualde proccrus:quiq; mul^ mente ac prudétia praecedebatmocabatureg Saul. Hic uero cis dum afini pratcipui de grege eiU5 erraffent in quibus nimisidi ficut ïnullo alio iuméto delcöabatunfilium fuu ad requirédos etó cum uno famulo dedinauit.Qui dum tribu patriâ rcquirendo afinos circuifTetmenit adaliasjS dum ncq; in eis inucniflêtidifcedere cogitabat ne patri de fe moleftia cogitationis mferret.Cu^ in ramatha ciuitate uemiTetÄ puer qui cum eo erat dixiffet ei;in ea effe ^phetâ uerû: dedilfe^ confilia ut ad eum irentiac per eum de afinis quos quærebanr agnofcerent:refpondit nihil habt re præ manibus quod euntes dcberent offerte prophetaeiquoniâ uiæ pecunia iam fuiffet expen-' fa.Tunc famulus dixit effe quartâ partem fibi ficliiK hoc ei datum poffe fufficere.Errabat eniW ignorares:eo cp no acciperet propheta mercedé, Cuq; ueniffent ante portas:amp; uirgincs luenietö ad aqua euntesunterrogauerunt eas de domo prophetæ.Quæ cum indicaffentiadiicicbant ut le ftinarent:anteq ad comedendû accederet.Multos eni eum ea die dicebat pafeereÄ ex his qui uo cati fuerant eu primum diicumbere.Samuel autpprerea multos tune ad conuiuium uocaueratgt; Nam dum praccedéti die deprecabatur deu ut ei prædiceret qué conftitueret regemhndicauciat ea hora altera die miffuru fe aliquéiuucnem de tribu beniamin.Porro Samuel in domo fedens: tempus quod ei^miffum fuerat expedabat.Quo ad impleto dcfcendensibat ad menfas;occuP ritq; ei Saulïcui deus protinus indicauit hunc effe regnatußz hæbreis. Saul aut acceffit ad Sawn-' elæûcg lâlutans fupplicauit: ut ei domû prophète mondraretiquâ fcilicet ut peregrinus fe i^ rare dicebat,Cunqi làmuel fe effe dixiffetieumc^ duceret ad conuiuiûancolumes effe pro quitus quærendis miffus fuerat afinos indicauit:amp; omnia ei bona regni effe conferenda promifit. Cui faul:minimus inquit fum domine mi hac fpe de ultima tribu quæ regibus apta non eff^^ inferiori patria urbiû cætera^tlèd tu me de hac (pe magis illudis pro ridiculo me farigare cœ tendiside rebus maioribus quâ ut mihi couenir nunc loquendo. Quem propheta deducens ad conuiuium:recumbere fccittfîmul amp;nbsp;fequentem puerujfuper eos qui fuerat inuitati.Erant eniw numéro feptuaginta.Præcepitc^ ut pars ci regalis apponeretur,Et cum hora dormiendi aduenil fcrdinguli quiqi ad propria difcefferut Saul autcm apud prophetam cum famulo fuo foporatus eft.Die ergo fadotfamuel cum excirans duxit foras.Et cum extra ciuitatem ueniffent:faniuIunJ quidem præcedere luffitallum uero remearetquafi aliquid nullo alio præfenre didurus.Duni^ Saul puerum præmififfet: fumens propheta uas oleiifuper iuucnis caput effudit:eumq; comp*' XUS ait.Efto tu rex côftitutus a deo;amp; contra paleftinos uindicaturus hæbreos, Hoc autcm ent tibi fignum quod te uolo præfcire.Cum profedus fucris inuenies tres uiros in uia euntes in amp;ƒ rhcl adorare deum.Quorum primum quidem tres panes efferre uidebis: fecundum uero hatdu amp;nbsp;tertium utrem uini.lffi te ülutabunt;amp; libenter te fufcipientÄ dabunt tibi duos panes. Tit accipiens:exinde uenies ad fepulchrum racheliubi cognofcesieo opinuenti fint afini. Pofi uenies in gabatha;8d ecclefiam inuemesprophctarüÄ diuinirusifpiratus: propherabis cum e^ ira Ut omnes habenres fenfum cum uiderint obftupefcantiatq ?mirentur dicentes, Vnde adhat fœlicitatem peruenit filius cis:ur poffit etiam prophetare.Cunq;hæc figna omnia fuerintßöa: fcito effe deum tecuniÄ falutabis patré ruum atqicognatos: ueniefq^ pofthæc uocatus a mem galgalaiut pro his dco pacificas hoftias immolemus.Hæc autcm prædicens.’dimifit cum. Pon® faul omnia fecundum prophetiam famuel euencrut.Cunepueniffet in domum:cognato fuo ab ner quern præ omnibus parentibus diligebat interrogante de profedioe ciusÄ quid accidiffet! aliarum quidem return nihil abfeonditmeej cp apud famudem propheta fuiffct:ncq; $ ei afinos inuentos eé dixiffet; de regno aut amp;nbsp;eius euentibus; quæ etiam fi audirentur;amp; inuidiam0^m^ crcdulitatera parerent:raccndum effe decreuit;quod nec amico amp;nbsp;amplius fanguinis uicinitate coniundtio cau tum aut fapiens credidit indicate ;dubitans ut reor de humana natura quippe cum uerum fit: q? perfede nemo dcuotusmemo amicusineq; cognatus; ne ufq; in dei donis pU-rum aliquis feruet affedumifed circa prouedus fublimium:maliuoli amp;nbsp;inuidiofi effe nofeumn Samuel autem conuocauit populum ad ciuitatem Mafphat: amp;nbsp;apud cum diuino mandato ucp ba difpofuit dicens.Quo cum cis deuspræftircrit libertäremÄ fubdiderit hoftes beneficiorum fint eius immemorcsÄ deum quidem regno priuaüerintmefeientes quomodo nimis unlimuni eftiab omnium reji excelfo iuuaritcum deus uriqi omnium fit folus excelfus:elegerint aurbabc^ re fe hominé regem qui eis uelut iumctis fubditis confilio amp;nbsp;defiderio fuo aliifq: uolutatibus li^ ufurus amp;nbsp;poteftatcm fua fine aliqua pcitate omnibus fit illaturusrquicK non ita ficut deus ^pnn opus attj fadura tueri genus hoium feftinault;qd den fold fcnip confiât efficere.Scd quo uobis

-ocr page 105-

quit placuit;^ hæc iniuria præualuit contra deumiordinamini omnes per tribus amp;nbsp;fcepfra:^ nu ^^ °^*^^^ mettras. Quod dû hæbrei feciffcntdbrs cecidit tribui beniamin.Et dû fuiflet de--ai ° ‘°^^™iff3 P genusæxut ^génies metri.Cuncj p uiros ipius generis fors mifla fuiiiet:ad faul luni,Lis fors regni perduda eft.Quod dû iuuenis agnouiflènlcnacripfum abfcôdit ; noies up Iponte fufcipere principatû;fed tanta fui abftmentia Ä temperanriâ demôftra^ ill '^^f 1*^ multi nec in parua foelicitate gaudiû ualeant rerinere:fed omo côfpicui eé defiderét: ^®^P^™ J* mil regnoÄ tanta^ gentiû futurus dominus nô oftendit;icdenâ con ƒæ ^ ^0^ quibus erat regnaturus cripuit quaerendû fe nô fine co^ iatigatiôe fecit.Quibus •nicultaté patiétibus amp;nbsp;cogitâtibus eo g » nô adeffet: rogauit^pheta deû;ut ei ubi eét oftederet; adS**^^ ^'^Uifeftû efficeret. Dûcg cognouiflet a deo locû in quo erat celatus faul: mißt qui eû ciauceret,Et cû inuenifletieum in medio populi collocauit,His eni oibus eminebat; amp;nbsp;ipla pro Rotate regiuserat,Dixitlt;j ^pheta Hunc uobis deus dedit regc;uidcris ^ amp;nbsp;melior cüdis eftißC ^perio dignus.Cücß optaflèt populus regi falutemtea qua illis erat futura ^priera confcribés: J^geaudiente legit:amp;librü in tabernaculo dei reuoluit;ob teftimoniüeoß^ quæprædixerat ué/ ,Ï^^ ^erationibus offerendü.Dum hæc itaqjfamuel celebraffet dimißt populum ^pheta: Si pu quidé in amathin ciuitatem patriæ fuæ ^fedus eft. Cum uero faul iret in gabath;ex his qui sn^^*^*^** ft'^'5^^ bono^ uiro^ fecuti funtihonoré regi debitü cxhibentes: plurimi uero mali^ » “ conténabantîôi alios irridebâtîôd neg? muneriofferebätmeeß ftudio aut fermone faul “PdPheere demonftrabant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ClCap. Vl

Oft menfem uero honoris eiusinitium belli caufa contigit contra naas regem âmonita--in.Hic enim multa mala iudeis habitâtibus trans iordané intulit:amp; cum multo ac pult; gnaci exercitu cos afflixir;urbefq; eo^ feruituti fubegit.Quoiji fortitudiné ui propria ad ræiens fuæ fubdidit ditionidapientia uero atc^ tradatu fic infirmos reddebatïut neque rurfus l^^i^n°^^^™^ ^^‘^^‘'^ feruitutis,Eo^ nat^ etiam qui ad euaut fide data uenifTentiaut quos 'tge bellica cepilTetidextros oculos euellebat. Quod ideo faciebar;ut finiftram partem uultus uilcutis celantes: ad bellandumnimis forent inutiles. Et hæc quidem âmonita^ cum feciffet mbitantibus trans iordané:fup galadinosabntÄ caftra ponens circa ciuitatem iabes:Iegaros ad cos mißt præcipiens ut fe ei traderentiquatenus eo^i oculos dextros auferrct, Quod fi nollent: Pobfeffione eo^ ciuitaté fe interminabaf euertere:eledioné uero ïipfis effciutru uellent parte corporisamittereiaut cette uniuerfi pire.Galadini uero merentes in talibus;neutru hoge ^mit^ tere pfumpferunt:nelt;j femetipfos tradereme^ repugnare, Septé uero die^ iducias popofcerut: ut ad cótribules legationes mittéter.folatiü ab eis pofcerét.Etfi quidé auxiliü ueniret pugnarét: micro huiusrei foret inopiaitradere fe dixerût pafluti quodcuncp placerct hofti. Maas aüt fper trens niultitudiné galadino^:eorüij refpófumidedit cis induciasÄ foiatia a quocüqj uellét po-» ulare pmiCitJUi ergo répété p ciuitates ifraelita^i miferûtnndicâtes quae eis faceret naas:amp; in q enerentur anguftia,Qui ufq; ad lachrymas magnât^ triftirii hoc audito ucncrüt, Timorautc rs aliud quicq facere nó permißt.Cücß legati in regtsûul ciuitaté ueniffent: 6d in quibus effent rtepericulis nunciaffentipopulus quidé idem fecit qd illi priores: flebant eni oës cognatorn aniitates.Saulaût ab ope agri reuerfus inopidû uenit:inuenirq? flentes^prios ciues;6i dû cam y. ^ ’■Ûftitiæ amp;nbsp;côfuûonis inquireret:agnouit qd contîgerat a legatistdiuinitufqj ifpiratus iabi^ guide remiÛK^mittens eis î auxiliû ft uenturû die tertia:amp; ante folis afcéfum hoftes eé uidu ™ uidores eos amp;nbsp;riraorc liberos ortus folis ïfpiceret:iuffit co^ aliquos ^ ducaru itine^ ns ‘UftinereJgirur uolés populû ad âmonita^ bellû dâni timoré côuertere:eis quo citius fubue* trirent:icidés boum fuo^aneruos:hæc fe facere cûdis intermiatus eft:ß nô armati alia die côcur Krent ad iordanéieûcp fequerent Si amp;muelé;ubicü^ eos educerent.lllis aût pp timoré iminctis damni definito tcpore currétibus in ciuitaté balâ dinumerata multitudine:inuenit eo^ numejÿc praeter tribûiuda feptingéta milia fuiffe colledos;illius aût tribus feptuagîta milia uiri fuerunt. 1 ranfies ergo iordanem: amp;nbsp;decem finium tota node facicns itcr:oriente foie exercitüi in tribus partibus conftituto:repente amp;nbsp;inopinabiliter ruit fupcr hoftestfadacj pugna:amp; alios multos am monitarum peremit fimul Si regem. Hoc igitur opus clarû fecit ualde faul:amp; apud oés hæbreos turn laudabilem demonftrauit:magnâçp fecitgloriam fortitudinis adipifci.Nâ fi qui primitus fu want qui eum fpreuerant:tunc conuerii funt ut eû honoraréttôd melioré cundo^ principatum eius ludicarent.Non cnim fufficit illi folummodo iabeffenos eripuiffe:fed etiam cundâ ftuduit pugnando ammonitarum fubuertere rcgionc:prædâcp exinde copiofam fuméstclarus ad ppria remeauittPopulusergo pro rebus quæ geftæ fuerant a fâul: magna deledatione gaudebâtSi $ egem talem ordinauerant exultabant. Contra lUos uero qui eum nihil rebus prodeffe dwo

-ocr page 106-

rant exclamabâtiubi funtnunc illi excluant pocnas:K reliqua fimul adiiciebant:ut fokt ^Ig^s felicitate detenta euomere;amp; cotra iUosiqui in principiis huiufmodi re^ effe uidétur auctor^ Saul aut ho^ quidé circa fe fauoré ampledebatur ß^ uoluntatciiurauit autnullû fe nocere co tribulium:nec ilia die necari pmitteretcû effet nirnis incongruuni:fi data a deo uidoriat^pw neris fanguine fedaretur:fed deceret ut gratia habétes adinuicé feftiuitaté potius celebraren» Cunq; lamucl dixiffet fecundâ ordinationé in côfirmatione regni faul oportere ficruocs con^ gati funcin galgala ciuitatein. Illic enî eos uenirc præceperat:amp; rurfus uidente populo Whcw • unxit faul oleo fando: amp;nbsp;fccundo denûciauit regé.ltaq; ifto modo hæbreo^ refpublica ad ter alias regum iura conuerfa eft. Nam tépore moyfi amp;nbsp;ielu eius difcipulfqui poft eu dux fuit: op^ ma ducis côuerlâtione rcgebâtur;poft illo^ ucro morte annis.x odo populus co^ cipe fuit.Poftea ad côueriâtioné priftinâ funt rcuerfi;ei qui belle amp;nbsp;fortitudîe cundos tribuentes iudicii ptâtem:^ ^pterea tépus côuerfationis huiufmôi nirnis eximiû uocauerut;a^ muel aût ^pheta cogregans hæbreis ait.Coniuro uos p maximû deû: qui fratres illos oprinio moyfen amp;nbsp;aaron dcduxit ad uitdik près nfos ex egyptoide domo feruitutis cripuir;ut neq uoc/ cûdiæ aliqd conferétcs:neq; tfore prerrinmeq? alia qlibet paffione detenri;dicatis;fiqd a me P®■ aut iniuftû;aut lucri gratia:aut auaricia caufa geftu é;arguife me fi cuius aliqd accepi: aut uio* lûtaur oué;aut cibû recepi:aut fi cuius iuméta ad urilitaté meâ tollés aliqué côtriftaui:cx his rt' go oîbus fiqd abftuli dicite corâ regeJlliuero clamabât ho^ nihil ab eo fadu eé;fed iuftc amp;nbsp;gt;® de fuiffe eü cd populo hæbrcoß^,Samuel aût cû audiffet cüdo^ huiufmôi teftimoniû fuißeƒ eo^latû ait.Quô iudicaftis mihi:g? nihil feongruû de me dicere ualeatis coram rege nuncautU' te cû fiducia me dicété.Quô îpie nirnis egiftis f deo petétes regé:cû uos oportuiflet habere nî^ moriam: qgt; cû fcptuaginta iblûmodo noftri generis auus iacob ,ppter famé uenit in cgyptu®:®^ illic mulos milibus procrearisrquæ ad peffimû feruinû egyptii pduxerunt;ofonc patrû abfe^ ge ran ta multitudiné ex neceffitate deus eripuit:raittés eis moyfen amp;nbsp;aaron fatres: qui uosed'gt; xerunt in terra hanc:quâ nunc utitj poffîdetis.Et his adeptis per deû bonis: dididftis pietateß’ arq; religioné dei:quos ille hoftibus fubditis liberauit:^ primû quidé anyhow rege ß ^ eo^ kj' titudine potiores effecit:defde pbuit uidoria amonira^tnouiffimc uero paleftino^:8lt; ^hse® conceffa funt no habentibus regé: fed cû iepte ß Cgedeon duces exteterûr.Quæ uos ergo tenw ftulticia:ut fugiétes a dco;hoïs eé uelitis fub regno.Et ego quidem hunc uobis fftitui: qu^ clegit:uttamé uobis manifeftü fit deû irafei: amp;nbsp;ingrate ferre petitioné ueftrâ in regno;faciam deus ipfe hoc uobis oftendat aptis iudiciis:quod nullus aliquado ueftrü hic uidit fadum»? tempore imbrem deû deprecor effundere» Cunq; hæc famuel dixifïct ad populu: tonitrua nbsp;nbsp;nbsp;k

to:ÓC chorrufcationesÄ grandinis ipetus diuinitatis iuflionc ^rupitrueritaté^phetm apud cun^ 1 dos oftendens:ita ut obftupefccntes:ßC in formidine cóftitutiiiêfe peccaffe cudi ^fiterent:amp;’| hoc pignorantia mcidiffeiurq; deû ,ppheta uelutoptimus pater óimitis rogaret:qtenusƒ?*?“ effet eis:peccatücp quod per incuriâ ßCiniquitaté cômiferâtrdimitteret exorabât,At ille P^^ deû fe rogatu^:ut cis uinea cócederet merito^tmonuit tamé eos:ut fi iufti forent amp;nbsp;boni^*r herent fempmemoria eo^in quibus puaricationé uirtutis inciderätÄ figno^ dciamp; kgifi^? nis moyfi;eis cû felicitate regia falutis effet affedus;fi uero hæc négligèrent: uenturâ eis régi a deo plagam maxima prophetauitJgitur famuel dum hæc dixiffet hæbreis côfirmato le do faults rcgno;populum remeare dimifit ad propria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lCap,VIL

Aul igitur eligés quafi tria milia uiro^ ex omni plebe:duo milia qmdéipfe Kafnesi® rabat i ciuitate bethleé : ionathe uero fuo filio mille dédit armigeros:eûq 5mißt ig^D'

,Jlé aût obfidebat caftra paleftino^ no peul a galgalis.Paleftininaq j qui in gabaa mo bantur;armaiudeis abftulerât;à munitiffima loca: fuilq; caftris opportuna detinebat:intct tes hæbreis uti ferro.Propter qua cam agricolæ fi qd inftrumétû cis eét neceffariû ad lt;®*^^^ ueniétes ad paleftinosifabricabat illud.Cü ergo paleftini cognouillent caftra fua ab lêffa idignarnßC côtentû hæbreo^magna îiuriâ iudicâtes:iudeis pliû ftulerût.cc.pedcftnuÇ ccc,milia currû uero,xxx.miIia:ßCequitü fexaginra railia:caftracp pofuerunt circa ciuitatem gnam. Quod cuni cognouilfet faul rex hæbrcorum defeendit in galgala ciuitaté:amp; in.^^^ prouinciâ mifit populum pp libcrtaté ad bellü corra paleftinos îuitâs;eorûq? potétia wKui® declarans ßi nirnis indigna: ut per timoré pericula fuftincrét.Dûqî populi qui erant cû wul ^^ titudine paleftinoßi itpiccrét: ualde funt rerrimßt alii quidem in fpeluncis amp;nbsp;cauernis a clo feraeripfos celauerüt:plurimiuero trans iordanem fuga dilapfi funt:qui erant præcipue ex ^^^ gad ó ituben.Mifirq; faulad prophetara uocans eum:utcüco de bello ßC rebus P^’^knobo gitaret.llle auté fuftinereeum ibi præccpit:amp;: hoftias præpararcipoft feptem uero dies uentu

-ocr page 107-

phem^'^^ ^®'™^ ^^^ làcn'fîcantes ita congredcrenf ad beUd. Qui fuftinuit quidem ficutprœ dem ^’^ ^^itïwandatum uero nequaq cu perfedione feruauit; fed cd uideret propherâ qup ino *’’°?® f ‘^^^É ® “iiitibus derelinqui:celebratis hoftiis cum audillèt famucl uenienté:eius any nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^''^‘^æ''egreffus efUlle ergo non rede ed feciffe dmt:eo g? orariones amp;nbsp;facrifida

üfff * '’^™®’® erant facienda pro populo;oficrre petulantcr ipfê præfumpfiflèt. Saul uero tu * •^*'^ ^ dicente fuftinuiflè fe quidem præfinitos diesded pro neceffitare amp;nbsp;difceflumili^ f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^’’^ nmorem óCinimicorum aduentumxum in magno efler meru:eo ^ auditi

^ 1 ^ ™“Cs in galgala dcfcendiflc;ad offerenda facrificia fe fuiffe cópulfum» Refpondens fa«-Wlair.Sed tu quidem fi iuftus effes amp;nbsp;mihi non inobediensmunqua in bis quæ pro præfenti us præcepic deus primitus dcfcciücs qua in rebus necefl'ariis expediretjut tibi tuæq; foboli rex

J tempore licuiflcr,Er lamuel quidem ferens grauitcr in his quae fuerant fada: di/ propria .Saul adt igalgala ciuitaté habens fecum fexcétos foldmodo uirosxdionatha luo fuo uenit;quoßiplurimi arma neqqua habebantidum ferrumuriq j in prouincia minus éét: h^k^^^ facere potuilfent. Non enirn finebant eos paleftini;ficut dudum iam declarauimus næchabere,Igitur diuidétes tribus agminibus exercitum paleftini:amp; per totidem itinera difeurx Kntesîhæbreo^c prouincia deuaftabant;uidentibus fcilicet faul rege ßi eius filio ionatha: amp;nbsp;terx 2ra defendere cum effent fexcenti foldmodo non ualentibus.Cun^ reflderet ipfe amp;nbsp;eius films; wceidosachias qui erat de proie hæli facerdoris;lûper collem excelfumuerramqj popular! rex “ maxima anguftia conftitutis;faul filius cum fuo armigcro conftituit: ut latenter adnofriu tabernacula ,ppcrarcnt:turbati(q; cis fequendo modum comotionismferrent.Dumqj Ï^g® eius pronum fe eum fecuturum affereretætiam fi mors imineretffumés folacidiuuenis de colle defcendentes:ad holles parirer ibant.Erant igitur caftra hoftium lüper fcopulum bax oentem fubtililfimam longitudinemuribus uerticibus acutiflirais prominenté;fcopulis per cir cuitum euntibusißiquaff propugnaculis inuafiones pugnantid ^hibentibus, Vnde contigebat ut cuflodes minorem haberentióllicitudinem caftro^;^ natura locus ille omnibus uidebatur ^,^7^^unitus;amp;; ad capiendum ualde difficilisiec ggt; non lolum afcendere illicded etiamaccedere difficile uideretur.Dum ergo ueniffet ad cadra ionathasrarmigerum confortabat exacués ut ad «olies accederent; fignum as hoc uidoriæ iudicarent;fi eos ad fe uocarent: fi uero nihil loquex renturffanquacis non uocantibus reuerti deberent.Accedentibus igitur ad exercitum hodium apparente iam die;uidentes paledini eos alterutris dicebant.Ecce de cauernis amp;nbsp;fpeluncis cgredi untur hæbrci.Er ad ionathan emfep armigerum dicebant.Venite afccdite ad nos: ut uos digne pro ueltris præfumptionibus puniamus. Quam uocem fufcipiens grate faul filius: tanquam ei uidoriam defignantem;tunc quidem ab illo loco in quo hodibus fuerant uifi recefferunt: mux tantefc plocum uenerunt ad petram quæ erat proprer munitiois locu defolata cudodibus: amp;nbsp;ex uide quafi reptando trahentes feraetipfos cum multo labore naturam Iod uicerunrmt ad inimi corum caftra confcendercr.Irrucntefq; eis dormientibus:occiderunt quidem uiginfi:turbam ue ro ftupore uehementius imploueruntuta ut alfi quidé effugerent arma orania relinquentes: alü femetipios non agnofcentes;eo q? congregati ex multis gentibus effent:credentes inimicos d tirruiffe fuper fe ifraelitas putantestßi non hoc duorum hominum præfumptione cômiflum; 30 alterna bella conuerfi funt.Quo^ alii quidem perempti moriebantur;alii uero fugienres per bra précipites coHabebanf,Dûq: exploratores faul dicerent regi;paleftinoçi cadra ualde turba rurequirens faul ne quis fuo^ dceffet;audiuit fuû abiffe filiû ßd eius armigerû:iuffitlt;ç ut pôtifex ffinipta uefte facerdotali de futuris rebus ei^phetaret,Cûlt;5 ille côuincere eû:fid hoftibus fortiter pualere dixiffettpaledinos luafit;ßdturbatos aggreffus ed:qui fe inuicem peremerut . Qui auté refugerant petnfqj fe celauerant iudei audientes faul effe uidoremxôgregati quafi decern milia hæbreorum:perfecuti funt iniraicostcunda regione difperfos Igitur fine propter inopinatæ up «wiæ gaudium dum fepe fœlices contingat extolli:fiue ignorantia facientc:palmælilms decus pemma lamentatione fœdatum ed,Voléte enim amp;ul funditus interimere paledinos ßdpœnam exoluere:maledixithæbrcis:ut fi quis fe a cæde retinens inimicoja antequâ nox futura ueniret comederet: 8d ab îteredore hodiû: aut a perfecutione ceffaret:maledidus effet.Cunq; fàul hoc dixiffecîueniens ad quendâ quercû cxcelfam 1 forte effré côditutâ: ionathas filius eius dum illic apura côtingiffet eu îuenire cubilia:ßd maiedidum patris ignoranstßd populi fuper co ^fufioné non agnofccns expreffo mdlis fauo comedit.Inter hæcagnofcens : quomodo nimio cum max ledido eius paterinterdixiffenaliqué gudare cibû ante folis occafumxomedere quidem eeßauit non ante rede patré ^hibuidê dixit:quando cu raaiori potius fortitudine art^ fiducia perfequé tes Cibo fumpto pluriraos inimico^ capere ßd Ïterficere potuiffent» Multa liquidem milia paie

-ocr page 108-

ftinorum intcrficicntcsicirca uefperam ad fpolia hodium funt conocrfi: magnamq; praedam^ pccora fumentes occidebant,Hoc ergo a fenba nunciatu cd regrquó populus peccaret i dewSj occifis pecudibusiantq languis bene dilucretur:nondüpurgans carnibus uefcerenfaufutty ia* uolui lapidé magnum in medio:amp; prædicari in populo ut iupcr cumintcrficcrcnr.amp; caménu” fanguine nó comederent:quó hoc nequaq deo placerct.Cunéhs uero iuxta régis præceptû cntibusidatuit illic altare taul;amp; holocaudum luperillud deo celebrauit, Hoc aut alrarc ccnfli' tuit prinaum.Mox iracp uolens ad hodiu procedere cadramtquae in eis uidebanrur dinperetatf diem: miliribus ifigniter euna fequentibus: amp;nbsp;cd multa fiducia eius pracceptis obcdiétibus;uoca uit rex achitob facerdotenuduq; ut cofuleretifi deus annueret:ut euntes ad inimico^ caftrab” ftibus denuo præualerent.Dicére uero racerdote;deü refponfa nó dare;faul dixit.Non line confultus deus uocé nobis non reddidit;quiprimitus anteq inrerrogarctur oia nunciauir, Sw hæc taciturnitas ait alicuius latentis caufa peccati ed. Vnde per eundé ipfum deûdicet fil!'” meus ionathas peccadè reperiaruranterficio eum;amp; deu ira placabo:quâtoroagis extraneo ' hil naihi cöperentiperionæ fuppliciuna inferre cognofcar. Cuney hoc fieri populus cxclamanf” repente cundos in uno loco condituinflctitcy ipfc in alia parte cd hlio:amp;ed qui dercliquerati” ftanti forte requirebatanuetufty ionathas peccalTeanterrogatus a patre eft quid fecilTer; amp;nbsp;in fua uira non rede nee fände peccaffet.Cui dixit parer:nihil aliud fcio:nifi 9 ignorans htrff^ no maledidum ac iufiurandum a te prolatum perfêqucns inirnicos:fanum guftaui mcl'is Qï^ faul occidere fe répété iurauit:quatenus amp;nbsp;genericnaturae;fimulamori hoc modo prxponert* iufiurandum.Qui nequaq mortis interminatióe perterritus; fed animam i'genue nimis mag”* nimitcrcp coponensmec ego fupplico inquit pater parcendum mors mihi fuauis eftîquæ ,pt”’ gcritur pictatc:^ populi magna uidoria.Maxima fiquidem mihi confolatio eft: harbreosdeP^ leftinis reliquifle uidores. In his itaq; omnis populus doluit;amp; nimis ingemuitaurauitqmo” '^ mori permittere lonathâ:uidoriæ huius audorem. Et ipfi quidem abripucrunt cum a ma^' dido parris:orationes pro eo facientes;ut ei peccatum quoq; dimitteret deus.Saul uero reuerl”5 ad propriam ciultatémfqj ad fexaginta milia hoftium interfccit: regnauitty foeliciter: amp;nbsp;wdna^ prouincias:genteflt;5 belli lure fubiecitad eft amonita^:amp; moabitap4:amp; palcftino^: idumfoi”® amp;nbsp;reges eo^ tributarios fecit.Fuerdt adt ei fïlii mafculi quidé tres; ionathas; amp;nbsp;lefus:amp; mekl^ filiæ uero duæ:merob amp;nbsp;micol;habuitq5milihæ principem patrui filiumiabner filium net -adtSc Cis pater Saul fucrunt fratresifilii Abihel.Habebatcy muI curruum multitudine:amp;f9”^^ ftrium SC cum quibufcuncy pugnaretxum uidoria remcabat: hacbreofcy ad excelfunimag”'”*' '. dinemfœlicitatis euexeratiSCalia^ gentium potentiffîmos demonftrarat, luuenes adt ptot^^”' täte SC pulchritudine præcellentcs clegit:co(q; armigeros fuos effecit.

niens igitur lamuclad faultmiirumlê dixit a deo ut ed commoerch'quia cd ex omnibus regem fecitiSC propcerea debere eum obedientem fibiefle: quo ipfc •PÎ' dem haberet gentium principatum: deus uero SCipfius eßet SC rcrd omniun idoi^ naor;adiiciebatlt;ydixißeeum;quómulta mala amalcchite hæbreis i defcrto feew^ guando egredientes exegypto ueniebant in regioncm quae nunceft eord: idco bcllo am31cchitas:quibus fubditis:nullum eorum debere uiuum pœnitus relinqui alias reliquetc^’^ • omnem nccanda aeratemancipientes a mulieribus pariter SC infanribus:amp; hoc fupplicium co'ï maiores noftros afflixerunt fuftinere.Sed nety lumcnris neg; aliis pecudibus ob utilitatem priamcy poffedioné ait effe parcendumifed cunda dicanda deo;8C noméamalech fccunduot fi mandata delendum.Saul uero ^felTus eft fe pracccpta cóplere;8C obediëntie non foluminp credidit:ut cotra amalechitas pugnaret: fed ut ené uelociter properaturd eße monftrareticc^ gauit cundumcxercitum : eüq; dinumcrans in galgalis inuenit ifraelita^ abfty tribuiudaaf^' xhmilia uiropealla naq; tribus fola.xxx,milia armatos habcbat. Tune ergo faul amalecbitapil gioné igreflusanfidias occultas circa torrenté fecic;ut nó fold aperte alias ab arce pugnas:eos ftigcret: fed ctiam inopinate fuper eos per incertas uias irruerenS Ccircundatos deuaftarct. Ig'''* congreifus in pugnam:fugault hoftes mulrofq; pemit.SC rcliquospfecutus eft fugicntes. ilIud opus propicia diuinitate complelfet: amalechitas urbes oblcdit: SC alias quidem woliu nibus; alias uero fuffofiionibus cloacarum Sc mûris cxrrinfecus e diuerfo cdificatis: aliasautf fame SC fitiialias uero modis aliis oblidens:ÓC forriter capiens ad nccem cunctorum infantum niulierum fimulinuedustnihil crudcleinecultra humanam naturam fe facerc credensipow”. cp in hoftes hæc agebat: deinde ggt; præcepro diuino cui non obedire foret grande piaculi® niftrabatxœpitqj regem hoftium agag captiuum, Cuius corporis pulchntudincnnnagmtu

t ( i

1 t 1

1

1 1

1 1 t

1

1

1

«

1

i 1

1

1 1 t (

1

1

1

1 1 i

1 I

i

1 i

1 (

1 i

1

1

-ocr page 109-

ff'^ue miratusidecreuit eflê falu3ndum;non hoc Fadens diuina uoluntate: fed indicium pro^ pnum ieques;amp; fine cauamp; ei cedes uitam quafi mifericorditenunde illi poteftas fine luo pericux omnerendi non efler. Deus nanqjfic odiuit amalechita^i genus:utncq; infantibus parcerctur: quibus potius mifereri natura eft.Saul itaq; regem agag amp;nbsp;maloßi quae contra hæbreos gefta up Qcbanturjatidorcm a morte feruauit:amp; hoftis pulchritudinem præceptis dei præpofuit. Pecca/ uic quo^cum eo fimul amp;nbsp;populus,Nam amp;nbsp;illi iumentis amp;nbsp;pecudibus peperceruntæaqj fibi diri-Ddeo non elfe feruandaded amp;nbsp;alias res diuiciafçp collegerunt. Siquid uero dignu poiuden non erat conlumplérunr.Cunq; uid lîet faulumuerlos a pelufio egypn ufep ad rubrum n^are refidentes hoftcs;ficimirarum gentem folûmodo dereliquit. Ifti nant^ in regione madian medio habitabant. Quibus ante pugnam denunciauit ut abfeederennne forte amalcchitaru wiamitari côniunicarent. Nam dumcUent cognari raguel foceri moyfi: crediditeffe faluandos.

igitur ranquâ in nullo prophctæ mandata præuaricans quæ acceperat: dum contra amale* cnitas pugnaturus exiret;amp; uelut omnibus intégré conferuatisideuidis hoftibus;cum letitia re^ uenebaCad propria, Deus aurem pro amalechitaßi uira amp;nbsp;rapina pecudum qua populus geifer rat contnftatuseft;quô hæc fueranteo prohibente cömifla.Dirum nanq; iudicabat;ut cuius foc nmdine fuerant adepti uidoriamæû fpemerentÄ nee tanq humani régis præceptionibus obe-’ænt;dicebatqj prophctæ peniref fe;eo cp iaul ordinauerat regem: quo eins iuffa no faceret:fed ^ferctur propria uoluntate, Hæc audiens (amucl;ualde eófufus eft:amp; deum eoepit rota node ro stremt effet propicius faulffeqjab eins indignatione fufpenderet. Qui ueniam ft dare faul etiâ Propheta pofcente non annuitaniuftum eile decemensde tantis peccatis indulgentia condSare: •ion ob aliani ram aflerensmala gcnerarimifi cum aliquiiniuftitiam paffimd uindidam negligé

exigèrent; alias extiterint, Aucupantur enim inquit gloriam benignitatis meæ amp;nbsp;panenæ: «latenter hæc pariunr.Dum ergo deus precibus prophctæ denegafl'ct:nec parceret:die fada Sa* ®«W ad Iaul ucnit in galga!a:uidenfq? cum rex: cucurrit amp;nbsp;ofculatus eft dicens. Gratias ago deo SW dédit mihi uidoriam;amp; quia omnia pro eins uoluntate funtgefta, Cui relpondens ait famu «• vnde ergo audio clamorem iumentorû amp;nbsp;ouium in exercitu.Cui relpondit populum hæc ad lacrificiareferu3fle;genus autem amalechita^ mandato diuino omne ft deleuifle nulluqjfuiflê dcrclidum nifi tantümodo regcm:de quo quid oporteret fieri dicebat adinuicem quid cogita* dum,Cui propheta dixit:deum non fuper facrlficia deledari:fed fuper bonos amp;nbsp;iuftos huiulmo* diauté illos qui eius mandata confiliü^ fecuntur:amp; nihil aliud bene ftagere iudicant:nifi quod pro dei fecennt uoluntate,Is enim conténitur:non quado ei facrificatur:lèd quado in obediétiæ ipintus adhibetur. Ab his eni qui ei fubditi no funt:neceu uera religione colüti’necj du multas noltus Si magnas obtulerinr;ne^ dum ornamento ex auro argentoq; fada dicauerint fufeepit æc libenter: fed potius auerfaturÄ magis ftudiü hoc nequlciæ ludicat non elle pictatem. Ad Idos autem qui fulûmodo quod præcepit diuinitas recordantur:amp; mori potius elcgut qua præ* ^ricari aliquid quod iubctur:femper conuertitur amp;nbsp;neeg facrificiu ab eis exqretdcd amp;nbsp;du faci rauerintfine fimplex aliquid;fiue uiliffîmû:grauiter eorum praua munera:qua ditiffimo^ rpJ imam fufcipiet opulentia,Tu fiquidé fcito tibi deu iratum:fpreuiftl nancg amp;nbsp;neglexifti ea qux

^^uit. Quo igitur arbitraris eum (acrificia refpicereiex his rebus qux decreuit ille peri* •uiü forte fimllia iudicas illa pcccata:amp; quis deo offeréda facrificia.Scito igitur regnu tibimet iöcndum:amp;porentia qua a deo tibi neglexifti collatam fuifle:alii conferenda,Porto faul fate atut quidem inique ft feciffe: amp;peccatû ft negate non pofle:tran(grefluq; ft mandara^phetx “cebatffed pro tlmore ac metu exercitum non prohibuifie prxdam diripientem nee tanta mul itudinem retinere potuifledcd ignofce inquit:ßlt;:efto mitis nunc: decetero enim obftruabo ne t^ae.KogabatcB prophetam:ut reuertens hoftias dco pacificas immolaret.Ille uero cum deum 111 non parcerc prxuideret:remeauit ad propria, Saul autem uolens retinere famuel apprxhen* it eius palliumiuiolenterq; tradum:eo 3» famuel impetu fado difcedcret:ueftem eius difrupit. 01propheta dixit. Sic tuum fcindetur impenum:amp; accipiet illud uir bonus amp;nbsp;iuftus:quando CHS permanet in fuo decreto:ncc mutatur atqj conuertitur. Nam mutare ftntentiam paffiSis nmanæmon fbrtitudinis eft diuinx.Saul autem impie quidem ft geflifTet fatebaturilfcda ue* 0 taccre quæ fuerant fada non pofle:rogabatlt;5eum;ut ft coram multitudine honoraret: amp;nbsp;cd oueniens adoraret, Q^od cum fecilftt làmuel ueniens adorauit deum dedudul^ ad cum eft xamalechita^aagag,Et dum diceret agagtqua effet amara mors ait famuel,Sicut tu multas hx luff ™™ rnatres pro filiis ingemifcere lugcreq; fecifti: fic ingemifcet in tua morte genitrix tua, nt(j repente eum in galgalis mori.lpft uero in ramatham ciuitatem abilt.

f]Capitulum.Vlll,

-ocr page 110-

BEx faul fenticns quae mala paflurus effettqui fibideum in regno fcceratinimicu dit in gaba;quod nomen interpretatum fignificat collem;amp; poft ilia diem non w faul Samuele.Cunq; propheta propterea tnftis effetauflit deus:ut a cogitatioibusq ^fceret:amp; fumens uas olei i bethleé ciuiraté irer ad ieffe film obed:amp; eius ungueret tum:quéipfe monftraret in regem.Cum uero metuerct ire:ne cognofcens faul;amp;aut lateer palam eum occidereudicente deo amp;nbsp;dante fecuritaté:prædiâam peruenit ad ciuitatem. cundi falutauerunt caufam eius inquirentes aduentus.Quibus dicebat ueniffe fe ut deo fat caret.Tunc lacnficio celebraromocabat ieffe cum filiis adaltaren infpiciens filium feniore P cerum amp;nbsp;optimum:credidit propter pulchritudinembunc effe futurum regé:fed prouidetia uina fruftratus eft,Dum enim confuluiffêt dcum;fi iuuené unguerer:qué ipfeadmiratus nbsp;nbsp;nbsp;'

amp; dignum iperio iudicabat:refpondit dcus:non ea uidere hommes quae deus intendit:fed tu , quit pulchritudinem iuuenis re(piciens;hunc arbitraris regno placere;cgo aut non corporisP chrirudinem ac fpecié apicem facio effe regalc:(cd anirai fine dubitarióe uirturemJlle liquida perfecte pulcher eft;qui pietate amp;nbsp;iuffidaeft fimul amp;nbsp;fortïtudinemccnon ßd obedientia Ipltu dus;amp; oibus ex quibus animae pulchritudo confiftit.Cunque dixiffet haec deustpraecepït famu ieffè:ut omnes ei fuos filios demonftraret.At ille alios quinç uenire fecinquojequis feniorq dem erateliab uocabaturjfccundus uero aminadab fammaa ternusiquartus uero nathaniquin^ rus auré rachelffextus afam.Vidcnsaut amp;nbsp;iftos prophera in nullo minores pulchritudine lep' ris:confuluit deum qué hoçe eligeret fore regem. Qmo dicente nullum:dcnuo requifiuitieu^ praeter iffos haberet alios filios.Qru dixit elle alium nomine dauid paftoré ouiumcuram haW temnuflit^ cum kimucl uelociter uocanampoffibile dicens eos eflè comeffuros anreq üku^“ ret.Cunq ; ueniffet dauid uocatus a patreipuer colore quidem rubeus:amp; pulcher afpedu: taof famuel dixit ad eum.Hic cft qui deo placuit ad regandum.Tunc amp;nbsp;ipfe difcubumfecirq; it®** fub fe difcübere;amp; ieffe cum reliquis filns.Deinde uidente dauidffumens oleum unxiteunuo? adhuc tacite dixit attj fignificauittquó regnare cum deus elegerit:monuit^ mftum effe debo^ amp;nbsp;eius præceptis obedire. Sic Sdenim regnü ei multo tempore fore manfurutdomuif clarain famofiffimâ habirurum:uaftaturu^ panter paleftinos,Sed amp;nbsp;cum quibufcüq; gentibus congru' dereturuinceret;amp; ingcnremgloria poffideret:quod amp;nbsp;ipfum habere amp;nbsp;pofteris relinquere pt‘’' mitrcbat.Samuel quiclé dum haec raonuiffet ablceflitidminiras aut ad dauid faul reliflo migf^ uit.Et ille quidé prophetarc coepit: (ando (nper (è Ipintu uenicnteffiul uero quacdäpaffionts demonia repente côpræhenderuntifüffocationes ei 00 anguftias inferentes: ita ut medici ei 0quot;' rispullum remediuminuenirent.Siquis tarnen cantate effet pitus: amp;nbsp;in cithara pfallcre doolt;* hunc adducimfleruntmt cum eu demonia inuadercnt amp;nbsp;turbarenriCuper caput eius aftans p» Icrctiék hymnos edfcerct. 111e uero hæc no diffimulauit efiiccreded queri huiufmodihoini®^ protinus imperauit. Cunq? ei quidâ fuo^4 dixifermidifle fe i ciuitate bethleé quenda ieffef”'^ adhuc £Etate iuuenculû:pulchru atq; decorû ôCaliis ftudiis ualde dignû neenó pfallere fi^W nos cantate doddanfup amp;nbsp;eximiü pugnatoré;mittés faul ad ieffe dauid fublatü a gregibus^’^ uéire pcepinmâdâs ci uclle fcmucnculu uidereide cuius pulchritudieac fortitudic cognoüjßf^; 111e uero mißt filiû:dâs ei muera faul portare.Quo ucniente gaudus eftifecirq; eu amugcfu amp;nbsp;bonis omnibus honorauit.Deledabatur enim î eotmaxime î inuafione demonio^îquicn^, eum accedcrét: folus erat mcdicus:hymnos dicendo amp;nbsp;pfallendo rurfus in cithara;6C faul a m^' ns oppreffione reuocando. Mifir igitur faul ad pattern pueri ieffe;petés ut apud eum dauid in^ ncreneo qjeius præfentia deledareturiyfai uero faul non contradicendo conceffit.

#iCapitulum.X.

Oft non multa fiquidem temporaipaleftini denuo congregati;amp; magnum fupcriir^ liras omnes excrcitum eolligentesdnter focho amp;nbsp;azecha caftrametati funt. Conn^ /los denuo (âul produxit exercitum:amp; fuper quendam monté caftra ponens: coe0' paleftinos priora quidem caftra relinqucre;amp; ex aduerfo montis qué fâul apprath^' rat aduenneidiuifirq?coj^i exercitus médius monsiqui erat pofitus inter eos. Igitur defeende*’ quidam de cxcrcitu palefhno^ nomine goliad de ciuitate gcth:uir ualde procerus: cuius alti^ do quattuor erat cubito^:amp; palmi uniusiaccindus armis quae pro magnitudine fua natura ei^ corporis exigebat: indutulcp lorica cuius erat pondus quinqjmilium ficlo^ crisigalcam uero» tibialia habebat ercaiqua tralis uiri amp;nbsp;magnitudineamp;inopinabilia potuiflenr membra protege tehafta uero eius erat non leuis dextrse portatioded qua ipfe gcftabat in humeris: cuius fermi” fexcenrorum ficlopi fLuracquebanrurq? eum multi arma porrantium.Hic igitur goliad dans B’' ter medias acies:uoceni emi(ir grandem corra fâul amp;’hacbrcos dicens.A pugna nuc amp;piculoiio*

-ocr page 111-

”^-^^'f^^ ertnodro^exercitus dcpire.Scd date aliqué uedrum contra me uicer ca'^ E®^ü beUü uoius uidoria terniincäferuiatlt;j pars altera ilhs:quo^ fuerar ille qui Hæc*^'^ h”’-™'^^^^ melius 5itépantius:unius piculo ^raereri:quod poteftate aded multo^, amp;nbsp;*^r™ “iufTecxaftra remeauic ad propria.Altera uero die rurfum uenit:ac eadé uerba fecit: quadragefimum hoftes ad praedidas códitiones prouocare nó deftitit: ^P^^ lauljamp;eius exercirus.Condituebant equidem acies quad pugnaturitad cSz fit d quot;^•i^”^ ^^^ quot;“™“‘ ^ueniebant,Bello itatp confidente iter paledinos amp;nbsp;hæbreosdàul renais Ille ^'^” ^^ patren? fiium iefTexum ei eius tres alii filü ad folacid amp;nbsp;piculum pugnæ fufficerenr. frgo tunc quidena adouilia öi paduras pecudum renieauitnö multo podad cadra reucrfus æoreo^ raifius a patreiut neceffaria fratribus deportaret;0dqd agercf agnofceret.Cutj goliad oiuo reuertens amp;nbsp;puocans exprobraret;quafi nullus inter eos uir eflet q contra euni pugnare Prælumcretxum fratribus loquens dauid ea quae naandauerat patcr;amp; audiens illu blafphenaa^ cm cxercitumiSCpariter affligenré indignatus eft amp;nbsp;fratribus aiC;pararu fe effe fold cuna hofte pugnare.Cui fenior frarruna anainadab internainatus cftÄ praefumptionem habere euna praeter ætatena dicens;X expertd huius officii;iuffit ad pattern amp;nbsp;ad palcua remeare.Qui reuentus qde difteiTir: amp;nbsp;apud quofdä milituna eft locutus:q gt;nbsp;uellet cuna paleftino ^uocare pugnare, ß autena repente Saul iuuenis indicantibus uoluntatena;rex eu uocauir:amp; dû quæreret ; ut qd uellet ediceret dixit.Non deficiat més tua rex:nec nactuas:cgo fuperbiana huius hoftis pugnado ,?■tcmâià ira fublimen Si ^ceru fubdâ amp;nbsp;fie ifte quidé irridebirur tuus uero exercitus gloriofus wueniet:fi neq; a uiro bellatore habet in acie perire;fed ^uocatus a puerili aerate naonatur.SauI autena eius praefumptionem atqj magnaniiaairatena ualde nairantemon tanaen in eo habente fi/ uuefana propter æraré:fed infirnau eliè:ut contra pcritum hofté bellu fufeipetæa dicente: dauid 3it.Po!iïtior hoc:confidens in deo qui laaecü eftreuius etiaiaa adiutorio fungor expinaento.Nam ““® ^^uando leo ouiculas mcas inuafifiet:amp; agnü arripuiffettfequens appraehendi eu amp;nbsp;agnu guide ex ore eius eripuiapfuna uero duna contra nae inapetuna feciffetia cauda conapraehenfuna: ®^®*®öui in terra peremi.Idem amp;nbsp;urfo facienrean eo ultus funa.Puretergoille hoftis unu fe eue huiurnaodi beftia^eidiu exprobrans exerciruiÄ noftruna blafphenaans deuna ; qui eu faciet niihi fubieftu.SauIigitur uöluntaré pueri atep præfunaprioni finailem orans deo tcrminu dixir, Vade ad pugna Et accixit eu lorica lua fiiaaul öd gladioli apponés ei galea deftinauir.Dauid aut oneratus bis arnaisxû no effet exerciratus i eis ait.lfta quidé rex tua fint ornanaétaxui fortitudo eit hæc geftare praecipua:mihi uero ranq feruo tuo cocede ficut ego uolo pugnare.Ergo pofitis arnaisfunapro baculoiödgnq; lapidibus de torrente in paftorali pera:amp; funda in dexrera naanu portasiibat ad Goliad.Videns aut eü Goliad fic uenienté fpreuitrôdiniuriâei fecit quafi nóarnaa «7^*? ‘''ftüina pugnaturus ucniretifed quibus canes repelli folét;diccns.Nü me cané exiftimafti, fileaut nó canenatfed detenus aliquid cum fe putare refpondit.Cômouitçp Goliadad iracundia: ut ei naalediduna apponeret ex uocabulo dci fui:amp; internainatus eft;daturum fe carnes eius ter^ ttUKbeftns: Si cæli uolatilibus dcuorandas.Cui refpondit dauid.Tu quidcm uems cotra nae cu S'M«0!amp;hafta:amp; lorica:ego aut uenio ad te arnaatus deo;qui Ödte amp;nbsp;omnena ueftru cxcrcituna uoltris nianibus pditurus eft.Hodie ndep ruft caput abfcïdemus:8d reliquü corpus tuu fimilibus wnibus apponemus:fcientq5cunduquo deus prxful efthæbreo^iôd arma noftra ipfe eft femp odfortitudo.Namomnis exercitus amp;nbsp;reliquus apparatus inurilis eft abfentc deo.Paleftinus auré atmo^ podere grauatusicu currere non ua!crct:paularim uenit ad dauidxótennés eu 6d fenudu confidens finaul ód adhuc aerate pucruluna fine labore perinaere.Occurrit autena ei iuuenis cum deoauxiliatore fuo:qui ab hofte non uidebaturtöd funicns de pera ununa lapidum quos de torgt; rente collcgeratiSdenaittens eum de fundibula;pcrcuflitrepente goliad in fronteißd ult^ ad ccre^ bruni pcrtranuuirnra ut naox confrado capite goliad caderet,pnus in terrani.Tunc fterit dauid caput eius incidir.Cadcnsergo goliadifadus eft paleftinis occafio maximæ fuga?, Nam dum peritiffimum fuoruna cecidiffe confpexeruntj de rebus omnibus dcipcranrcs;rciiftcrc non ualu erunnfed uidentes fe uidos turpitp fugae fe tradentesxonabdrur libcran.Saul autena Öd cundus exercitus hæbreorum clanaorcna fadoffuper eos exilieruntißd naulros interemerunriód perfecu^ n luntuiq; adterminos gethjßd porrasafchalonis.Mortui iracp funt paleftinoruna . xxx.miliaiÖd totideria uulnerata.Porro faul rcucrlus ab excrcitu hoftiumxoruna caftra diripuit Ód finaul incé^ uit. Caput autem goliae dauid ad tabcrnaculuni proprium deportauir;8d haftana dicauit deo, rotro cin^ dauid inuidiana arq; odium (bul régis uirgines mulieref^ prouocaucrunt.Occurré' es enini uidrici niilitiæ cum cymbalis Sd rynapaniside/cdabantur onani Ictitia nailitesmaulieres quidcm ^ niulta niilia faul paleftinoruna uaterenaiffet : uirgines autena q? niulta dena niilia ex/

amp;

-ocr page 112-

ornunans dauid cœpit.Hæc audiens rex qgt; millenario numero tefhmonium ipfê pcrciperet: amp;nbsp;denum milium mulnrudo iuuenculo uouerccur;amp; cogitans g? nihil pofthunc ram darum hua rem nifi regnum minus effet dauid coepit eum timereÄ nimis habere fufpcdû: amp;nbsp;a priori qui' dem officio quem uriq; fuum armigerum fecerat cum amouens;ne dum nimis proximuseßfU eum poffer occidere:conftituit eum millenarium;dans ei locum quidem mdiorcm: amp;nbsp;otpu» bat fibimet caurioremiuolebatœ eum ad hoftes amp;nbsp;praelia mittcre ; ut in his pericula fuftinendo periffer. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'[Cap,XI.

Auid ergo deum habens ubiq; ducem;quocunq; ueniffet pratualebanSi optimeagc' e uidebaturiita ut proprer excellentiam fortirudinis amp;nbsp;populus eü amp;nbsp;regis filiauU' ^o concupi(ccrct:amp; amore detenta cunäis ira fieret manifeftamt hoc eins deÜdenp perduceretur ad patrcm.llle uero quafi percepra occafione in morte dauid:hoc 1^' teraudiuit daturumq; nuptiis eins fe uirginem haec fibi nunciantibus aitdi ducéra ei capita ho ftid adueberet necatorum«At ille honore fie dato ei propoliro;uolcnscx opere piculofo amp;nbsp;10 credibili gloria magis procedere:tcndebat ad caufam.Saulautcm cogirabat eum ab hodibusp' mendum;amp; decenter fua uota complere:fi per aliosamp; non eo facicnte morerctorauffitep fuis» mulis ut uoluntatem dauid experirentur:qualis circa puellae nuptias effetJlli uero coeperum tu eo loqni'fp diligeret eum rex faul una cum populoÄ uellet ei etiam fuam filiam copulate. Qi* dixit.Non modicum uidere putatis me generü cffe regis.Mihi uero nihil tale fubfiftir.* prscipu^ cum fim abiedus:amp; a gloria uel honore fegrcgatus.Saul autcm dum famuli dauid reipóöoia*; fentiait,Dicite ei non me pccuniis cgeremcc honoribus:quibus rebus uenditur filia potius qua nuptiis collocatur:fed eligere generum habentem fortitudinem:aliafq; uirtutes:quas te haWiu manifeftum cftÄ uelle me recipcre ab eo pro nuptiis filiaetnon aurum nee argenmmeq i ut de domibus paternis encintded propter fuppliciu hoftiumteapita fexcenta paleftinom. Et enim ipfinullu potius qua hoc;nullu clarius munus erit.Sed amp;nbsp;mem filiae multo folcnius hono ribus eft præcipuû:uiro tali amp;nbsp;ranto tcftimonio de hoftiu triuphis decorato poffc coniugi » Hi uerbis delatis ad fc dauid gauifustquafi faul ftuderet eum fibi cognatione eoniungereinecp ton' filium expedauit:nec fi poffibile aut difficile effettopus prüfens animo cogirauirtfed toptutot fotiis ad hoftes pro nupriarum pollicitatione profedus eft.Deus enï erat qui cuda facilia daui amp;nbsp;poffibilia faciebat.Cumœ multos inreremiflet:abfcidens fexcenta capita uenit ad regem, b harum return probatione fada nuptias exigcbat. Saul autem cum non haberet unde pt®^. refugeret;^ metiri peffimû iudicarettaut per infidias eft occideretcû forfitâ etiâ in hoc fruurau fuo confilio poffet:deditei fuam filiam nomine michol, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CJCap.XlI.’

Vm ergo laul non effet reda uoluntate manfurus:uidens etiam dauid amp;nbsp;apud deun amp;nbsp;apud homines approbariiexpauit eum;amp; metd eelare non ualensitimore magnajî rerura ideft regni limul ac uiraeme priuaretur utrolt;j;cogitauit cum crudeli calami^ te perimeretciufq? mortem ionathne filioÄ reliquis familianbus delegauirffilmsa“ admirans ^ermurationem partis circa dauidicum non poft multam eins deuorionemnon m' diocriter in eum:fed ad mortem ufq; feuiret:amp; eum muenem diligeret eiuflt;^ uirtutem : dist fecrero uoluntatem patris fuitfuafitep ut die futuro fè euftodirettipfe uero faluraturuni fe P^’^ dixit : ciq! pro eo opportuno tempore loeuturumteaufhmqj cogniturû;amp; ei exprobrareç ut di uoluiffet iniufte qui tanta bona fuerat operatus;qui etiam fi ualde peccaffet ucniam pr®® reri dcbuiffetidixitqr ei fe poft hœc patris indicate fententiam, Dauid autcm confilio bcnigu ' obediens:egreffus eft a rege. Altera ucro die ionathas uenit ad faul:amp; dum eum letum amp;nbsp;f^® tantcm afpiceretxœpit de dauid proferre fermonem dicens.In qua maiori uel minoriini^®^ inueniens culpabilé dauidtprxeepifti eu parer inrcremimig^ qui tibi quidé magnæ faluns eau fuiffe probatus eft; paleOinis autem ualde fupplicium:ab illuiione amp;nbsp;iniuriis limul eripiensp pulum hæbreo^;quas diebus.xl.fuftinuit nullo uriq; praefumenre prouocationis cerramina ft incre:amp;; qui poft hæc iuffione tua deferens hoftium capita:fororem mcâ præmio accepitm rcm;cuius mors tibiipfi grauior eritinon propter lôlam uirtutem cius;fed etiam proprer ipw» cognationem:quando eius morte etiam filia tui ucxabitur pene ante gaudium coniugii: ueui ad uiduitatis opprobrium.Hæc ergo cogitans parcriad clcmcnriam conuertcre nihil ‘5®®’’'^ tens in uirumiprimum quidem g gt;nobis magnum beneficium praftitir ma efaluris: quado ff lo f?iriru amp;nbsp;demonibus in te rcfidenribus:illoscxpulinpacemq; tux animae condonauit; fecu autcm;quando amp;nbsp;in tuis hoftibus ultus cft.Hæc etenim obliuilciiturpiffimum eft^ fermóibus mitigatus laulaurauit filiomihil dauid iniufte fore paflu^.Sermo enï ibftus:6^ me dia regis fubiecit;amp; metu.Ionathas aut cuocato dauid;ïdicauit ei de fua (alutc.'qua impetraff

-ocr page 113-

UK auo quiz fier: lU» ndo age' UlP eriu ibc' ho/ : in/

isla Itco 31ii ipue laP qua' xie to luhi mo/ His on/ ecu mid Er lilTa rari

mW 13^ lir^ ;aut WC' ird inc xd roe/ ao xul/ rare wla pœ lfU' 1X0/ Caw niés nit' ma/ udo rg^ «O' ata

patre^umq; deduxit ad rcgcm;amp;^ erat in confpedu eins fient prins.Eodenn nero tempore: paie -/ ‘Wis bdla gerentibns denuo fup hæbreos:faul contra hoftes dauid cum exercirn deftinauit, Et wngreliusaducrfus eos multos eorum profirauit:uidorq; reuerfus eft ad regé.Quem faul non new fpabatpoft bclla fufeepirded potius eins fœlicitate côtriftatus eftnang iHius bonis adibus uidcret ipfe deccptus,Cnq; regera rurfus pueris aftanribus demo agerct: fpiritufq; turbaretmo^ cans dauid in domo in qua iacebat renés lanceamreum pCillere amp;nbsp;hymnos canrare pccpit.Quo wila facienteanfurgens in cumdanceam iacularus eftxamey dauid praeuidens declinauitifugircp m domu fu5 SC i ea rota die pmanfi^Node uero mirrcsrexaufiir eu ufq; ad diluculu cuftodire: nelaterer effugeret: quatenus mane dedudus ad publicum traheretur ad mortem.Michol aut dauid cóiunxdilia regisicognita uolunrate patris:dauid indicauindubid fpem eius uirae confpi^ ciens:6c de anima fua piter difiides.Neq; cnï iè credebat pofte habere uitâtfî fuiffet illius amorc pnuara.Et ergo dixit.Non te hic coniüx folis ortus inueniat:nam te ulrcrius non uideboded fu gecitiusîdû tibipbet nox füge p(idiü:laciarq; tibi hac dominus lógioré.Scito eni te a pre raeo fi inuetus fueris occidédu.Quo didoteü p feneftra depofuit amp;nbsp;dimilïr.Dcïde eóftiruit Icduln qfi

^ ^^^ ^^o^ ’®^’ -^’*''^5 caprae mppofuir.Die uero fecudo mifit pf eius ut dauid deduce eet ad eü. lila uero nücians:eo ^ node fuiftet fadus ifirmus.SC oftendens eis Icdulu cooptuidu *^^°^ ^^^ ^^^ iacebat palpitaretiegrotum uere efte SC dormire dauid qui miffl fucrant ere diderunt.Renuciantibus auté illis infirmum fadum efte nodenuftir eum fic adduci;fc uelle eu F^nniere dicens,Qui ucnientesadlcdulum:difcoopenentes amp;nbsp;deceptionem inuenientes fada 2Deius uxore:renunciauerunt regi.Quamdum rex culparet pateræo ^ eius quidem liberauerit winucumaHum uero deceperitdatiftecir ei uerifimile loquens:quafi earn ad hæc non confenn^ entenrdauid occidere uoluiftenSChoc ,p faluris fuæ timoré feciffenpro quo ei deberet ignofcc^ ’'ciquia hoc ncccfiiratis caufa no uoluntaris effîceret;adiicicns arq; dicens.Arbirror ego pater: q» 113 uoluifti ilium perimereificut me potius liberare.Et faul cquidé ueniam puelbe dedit , Dauid ergodechnauit a periculo:8C uenir ad iamuel prophetam in ramathareicp régis infidias idicauit: $ iaculo eius pœnæ fuifferextindustdum neep circa eu extiteririnimicustneq; circa hoftium ^tramen infirmusifed in omnibus pronus SC fœlixtquæ magis caufa dauid inuidiam generauit» Cognofcensira^ propheta régis iniuftitiwramatham ciuitatcm reliquit : amp;deducens dauid ad quendam locum nomine galboa:commorabâtur illic cura co.Cunq5 nunciatum fuiftet faul eo 5 dauidciTetapud prophetamtmifir armatosieumqj ad fe conpræhendendû iuftïr adduci, Qui cum ueniffent ad famuelnnucnienrcs ecclefiara prophetarum:parricipanti fando fpiritu ,pphez tare cœperunt.Saul autem audiens hoc:fuper dauidialios deftinauit:8C illis idem facientibuside.* ßuo mißt alias, Prophetantibus autem amp;nbsp;ipfis qui tertio fuerantmiflnad ultimum iratus ipfe perrexit. Cum uero iam erat in proximomntequam cum uideret famuel:prophctare cœpit:uegt; ad eos laultfpiritu uehementi cöpulfus:amens fadus eft;öi exutus uefte rota die caneba. « nodeidauid Si (àmuele uidente. lonathas uero faul filius occurrente fibi dauid : amp;nbsp;de patris dus infidiis ingemifcentem amp;nbsp;dicentem:quia dum nihil inique gcft'iftct neer pcccafietieum pa/ ter eius occidere feftinaret:rogabat ut nihil fufpicaretur talemeœ derogantibus fiqui forte hu/ lufmodieffent crederetifed ut ad fe refpiceret amp;nbsp;fecurus effêt:nihil tale in eo cogitate pâtre . Ma “ cogitaffet:ei fine dubio pandidiftet:dum pater eius utiqjconfiliû eius omnc no celaret, Porro dauidiuraun itaelTerSifupplicabat ut credens prouidennam eius haberetipotius qua eum fpne tetquafi médaccieity renunciaret quicqiud a rege pro fe aut cognofceret aut uideret: dicebatcg idea non ei de fe dixiffe pattern:^ fciret ilium circa fe amiciciae affedü habere, Côtriftatus ergo ionathas:eo cp dauid huiufraodi patris eius efte circa fe crederetuoluntatcm:intcrrogauir cum quid uelit ut faceret. Ille autemmoui inquit omnia te mihi conferre amp;nbsp;præftare uelle. Craftina dieinitium menfis cft:amp; habeo confuctudmem fedenscomedcndi cum rege.Si tibi uidetur a ci/ uiratc egredior amp;nbsp;manco in campo larenter:tu uero qucrentiüul refponde me profectum efte i tcgionem bethleem in tribura mcam:ad feftiuitatem ibidem celebrandamradiicicns ctiam ^ tu r.P“™*^”S’Et liquidera ut aftblet dici de canticis proficifcétibusxum bono uadataut ali quidhmile dixcntdcito nihil ieo circa rae fore dolofum nee mimicrnfi uero aliter refponderit: oenbi erit indicium:quoniamaducrfum me fuerit cogitarum:amp; renunciabis mihi uolunrate Patns:mifericordiæ hoc amp;nbsp;affedtui communi diftribuensiper quem fidem a me accipere:amp; idem g. '^“’,^^®i?tilo tuo dare uoluifti,Si uero inuenis in me malignum aliquidupfe me perime:ut ^^lt; proticifcaris ad pattern , Quæ ucrba nouiflima a dauid ionathas nó egre fufcipiens:promifit »p5^ fti^æ prius popofcit efte fadturum. Et liquidé trifte aliquidiaut q, eius odium paderet pa/ æ'poderetiei renucianód ut eu potius fecu^ redderet;egrcirus:fubdiuo:nlhil fe ptermifiupi

-ocr page 114-

pro dâtrid falutc iurauir dicens.Nunc deum quem magnû efïc uides Kubiq ? prarfénte : 5^ a^ mentcm meam fcrmonibus prodamnam prefcientem cuman communi pado tefté prown nis adduco.Quoniam non ceffabo frequenter renrans patris animum cognofcere : donee in dus animi fecrcta pandanturtquaecuni didicero;non celabo:fcd protinus ribi nudabd «’^ tis circa te:fiuc fit ualde cnidclis’. Nouit autem hoc deus qualcm eum circa te fempeße öo’ qui amp;nbsp;nunc tecum eft;nec te derdinquitifaciatc^ te inimico^ tuo^;Gue pater meus ^’“®^{ effe mehoremau autem ho^ effo memorÄ licet me finite uitam contingat:filios mcos amp;nbsp;pro rebus præfentibus illis tuam rétribué benignitatem.Dumq; iuraffet h3cc:dimifii^“’' ad quendam campi locum ire præcepitan quo erat folitus fe exerccre:quaecü^ cognouifl^ ap tre nuciatu^ fe ei promittens hoc modo ut deduceret pueru amp;nbsp;mittcret fagittas tres:^ u®^ iet puero fagittas afferre qua: ante cum iacerent: cognofceretmihil clïèapud pattern n^° A diuerfi aliquid audirctiillo diccnre a rege contraria umiliter expedarctifecuritatem fe « P®» tutu dicens;nc quid fuftincrer ieSgruum utq; focliciratis tempore ho^ mcmor effet Ä dus filiis cxhiberct.Dauid itatj a ionatha hanc fidcm accipicns:ad locu proximumeftƒ«^ Altero nero die cum eflèt menfis initium purificatus folcnnitcr rex ad cóuiuium uenit»i: le ribus circa cu filio ionatha a dextris;8f principe miîinæ ahnet a fîniftrisruidens effe lo® ®^ nacuum tacuir: fufpicatus eum non effe a coiru mundum.Cu^ fecunda die noui menfis no fuifTctircquifiuit a filio ionatha:ubiiret trafado dicjöipracfenti conoiuio ieffe filmsöój 111c ucro ait abiffe cum fepermittente fecundu folennitatem ad propriam regioné: eo Qitno dus feftiuitatera ageretÄ togaturn fe piterjut etiam ipfe cum eo ad facnficia celebranda cocu reret.Et fi praecipis inquit pater:8d ego poft eu uado:nofti enim quo illi deuotus fum.Tune)» ionathas faul iniquitatem circa dauidagnouit;amp; apte uoluntatem dus alpexit.Nam irams ww' blafphcmauitcûmatûtf de muliere uiro ultro appctcnrcÄ proprium hone dixit: amp;nbsp;foriumui K coopcratorcm eius:amp; nee ipfum erubcfcere nee eius matrem talia facicntcnec uolente inf^ Iigere:q gt;donee dauid uiueretiregnu eo^ effet incautum:dixitçp ut eu uocaret:quatenus cxolucret,Refpondente ucro ionatha:quid iniquû fecit ut puniatur:non ad uerba ia amp;nbsp;bblpw mias itdep faul acedfinfed arepra lancea fup cu ut refpondenté interficeret infiluit:^ nó impleuit ^hibitus ab amicis.Manifeftum aüt apparuit:faulimtiü effe dauid amp;^ eo *'* * tatet occidcre;ira ut propter ilium pene propria manu ftlium interficcrc uoluiffet. Tone erg régis filius declinato piculo:amp; nihil aliud prat tnfticiauaknsifed deflens co ^ amp;nbsp;ipfe pe^e ®® tuus fuerit ói dauid nccc definita effe cognouerit:matutino fado prexit : amp;nbsp;quali exercitatutiJ exiuit in campumrutamico ficut coftituerat regis prodcret uolunratc.Fccit ergo ionathas fmr pollicitus cft:amp; fcquenté pucrum in ciuitaté dimifit:ut dauid in dcferto loco ad fadé loquero« Quo uifo dauid cecidit ad pedes ionatha: eutj adoransifaluatoré animse fure uocabat. Qi’“ -’‘e nathas eleuauit a terra:amp; alrcrutros amplexantes ualde:femctipfos ofculabantur amp;nbsp;fiebât sewre fua inuidix raafignitate eófüpta:^ futura feparione q nihil differrct a mortc.Deinde gem^:Simemoria lunfiuradi apudaltcrutros ceftare pofcétcs diuifi funt. nbsp;nbsp;nbsp;• ICaplt;

,dauidquidé fugiens feulé amp;nbsp;iminenté ab co morte dcclinasmcnit in duirare no dabimelech fecerdote.Quidum cu fold uenire uidiffct:amp;'necamicutncc feinw^ cu eo elfe præfentetmiratus cftißf cam cur nemo effet cu eo quxfiuit. Ilic uero cam ----^ait fibi feeretâ iuffu regis iniunda:ad qua no eum habere multos comitatusopo^' TC diccns;gj eóftituiflèt ad queda fibi locum famulos occurfuros: pctebarq; ut ei itineris need ria non negaretiper quae opus amici faceret;amp; pfenribus neceffitanbus fubuenirct.QinhnsaO^ ptis:etia arma fibi dari fi qua effent p maibus poftulabat, Aderat autillic feruis feul: genere fyrusmomine doech qui mulas pofccbat feul.Tune ad dauid fecerdos ait nihil equide ft talehrt fed effe lanccam Golierqua ipfe illo pcrcmpto deuoucrat deorramej fumcns dauid:ex omni IIS' breorum regionc fugit in gerh;qux eft in regno paleftinopijubi regnauit achis.Cumq i fuiffct a famulis regis:eicp manifeftarus iHis diccnnbusiquo dauid effet qui mulra milia paid'*' noru peremiffer:metucns dauid ne ab co necaretur:amp; piculum g, dcclinauerat a faul ab iHo fciperct;fimulauit fe effe furiofum:0i rabidum ita ut fpuma ex ore proiiciens:amp; alia qua: funo funt facies:fide regi uere paffionis oftenderct.Qui famulis fdignatus;eo cp uefanu boi'em apua cu introduxiffent:uelocirer a fe dauidiuffit cxpelli:amp; ita liberatus de terra gethiuenit 1tribui da:Si habitas in fpeluca circa ciuitaté modollâ mifît ad fratres fuos:cicp ubi effet ipfe Illi uero ad cu cu of co^nanoe fua uencrut.Sed amp;nbsp;alii qbus aut odiu aut timor erat regis mui:a cu picet cócurrerét:falt;fturof^ fe qcücp placcrét illi dicebât:fucrâtœ oés fimul qdringcti.Tucili fecarus ga auwliu ei fuiffct adicdiLfurgcm ide ueoit ad regé moabita^iirogauit^ eü ut pareto

-ocr page 115-

donee ipfe de fjo fine cognofeeretn'n regione fua fufeeptos hret.Quo annuére:parétcs eius ta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q’^0 3pud cum fuernnt:dignismuneribus honorari funt.Prædpiéte ucro ,pphegt;

ut deærtum quidem dauid relinqueret:Kad rribuiuda pgensib;dc habitaretæidé obediin amp;nbsp;moab reuerfus;ucnit in ciuirarc farmut:^ in ea moratus eft.Saul auté audicns dauid uifu cu uicirudine;non in timoré fortuitû corruit amp;nbsp;tumulrû:fcd feiens uiri prudentiâ atep pfumptio fni;$ non ex eo fibi paruus timoris fonus exurgerenquia Si dolu amp;nbsp;labores inferretxóuocans micos6; principes tribus ex qua ipfc cratan collem ubi regnu habebatÄ fedens in fègetcïfic ei ocüsiHeuocabafidu circa cu eßet ordo ciuilis pirer Si armigcrixüöis air.Viri c5rribules:noui 9Wdeq)nieo3ibeneficioru nocflis ïmemores:quonid Si agro^ quofdä dominos feciiSihonoz rKpopuIarcs:8i officia pbuidnterrogo ergo uos fi maiora bis dona Si ampliora ieffe filiu uobis dare c5fiditis,Noni quoniä oés illi potius cófentiatisiquado meus filius etia ionathas ira fapit;6i uos ad talia pfuafit.Nóenïignoro cpiufiurâdû cu dauid Si fœdera celebrauitaiecnc ig, côtra me ionathas traclatorcius Si coopator cxiftirmuUiq; ueftru curæ effifed tacétes rei exitu fuftinetis. '-;d^rex tacuiffet:alius quidé præfêntiû nemo refpondit.Doech uero fyrus paffor mula^ eius dit.$ uidiffet dauid in nobe ciuitaté ueniffe ad abimelech facerdotéiut futura fibi ppheidre co^ gnofceretipceptiftf ab eo fumptibus:Si hafta goliciad quos ire uolebat ab co fuifle diredu.Tûc yoeans facerdoté Si cunda eius gcnerarioné laul ait.C^id mali paffus a me : fcruu inutile ieffe Wiuni fufcepifti:eiq5fumprus dedifti Si armaicu mei rcgni nimius inimicus exiftat.Cur etia fip Pko^ ei refponfa pbuiffiNö eni te latuit cp me fugcret;6i odio mea domum haberet. Sacerdos ^BÎ^uæ fada fucrant no ncgauit:fed cu fiducia fe hare præbuiffe confeffus eftmee fe dauid pfti--pne fed régi dicenstnon eu tuum nouimusinimieuffed fidele focium Si præcipuû fcruu Si mib ‘dnariuna:amp; q, hord maius eft generu piter Si cognatum;Si hare nSinimicis hoibus præftiti: fed qui circa te opus fuæ deuotionis exhibuit.Prophetam autem ei non modo folum: féd fepius» Dicente naq ; cum magna feffinatione fuiffe ié direduffi ei quibus egebat minime præbuiflémî pon illi putarer:fcd potius tibi rcftiriffc.Qj.iaproprcr nihil dolofum aduerfum me cogitate de/ DKjneqjin his quæ nûc audiffi meam tune fuiffe dcbes credere uoluntarem. Amico nâq; Si re^ gis genero Si millenario hxc impendimô hofti.Hæc dicens facerdosmequaq fatiffecit régi faut Qui cum effet in magno terrorerneq; ucram confeflîonc crederetauflit armatis circûffantibus utcam cum fua cognarione périmèrent , Cunq;illi non præfumerent contingère facerdotemî fed diuinitatem formidarent:potius quam régi parere ueHentaum fyro doech rex facerdotis im perauit interitum.Qui fumens fuæ maliciæ fîmiles:occidit abimelech ciufq; progenicm.Eranc aurem omnes quadringenti quinq; alias trcccnti.Quo fado iuffit quoej; faul in ciuitatem lacer dotum nobam:6iomnes occiditmon mulieriinon infantimô alias pepcrcit actatiieaq; fuccedit, Vnus filius ide abimelech tantumraodo abiathar nomine liberatus eft.Hæc fiquide cotigerut fcut deus facerdoti heli prophetauitipropter iniquitates duojji filioru cius: dicens prolem eius radicitus cuellen da.Porro faul rex crudele fie opus efficiesiSi tota gcnerarioné facerdotale iteri-* mensiSineq, infantibus mifericordiâmec fenibus reuercntiâ habens;fcd Si ciuitaté dilpdcs quâ patriâ facerdotû pphetarûqr nurricé diuinitas clegerat Si folam tales uiros habere decreuerat. Hocadu omnes fecir agnolcerc:Sihumano modo côfiderarc;^ donee fuerint aliqui firaplices 6i humilesmee fucrintabufi natura;necuoluntaté fuam implere praefumpferint ; manfueti funt atq? mitesifedanturq?folam iufticiamiSi circa cam omnem ftudent habere dcuotione:tunc end in diuinitare cÔfidunnquæ omnibus quæ fiât î hac uita prælêns eft:Si no folû operated etiam mentera unde procédât hæc anteq fiant apcrtæ côfideratjcû uero ad poteftatéueniût:Si fupbiæ cumulo dilatant tune omnibus illis uirtutibus exutiiSi uelut infcena;uultus;6imores;Si mode^ rationem aduum reponétes:fufcipiunt audacia:fupbiam:8i côtentû re^humana^z Si diumaye: amp;nbsp;dura præcipue pictatem iufticiâq^ fpernût;Si in omnibus quæ cogitât auragut fibimet arro^ gauerunt:tunc quafi non uideat eos dcus;aut certe poteftaté eo^ non habcar:peffimis graffanf in aûibus:Si quicquid aut audire metuut:aut odio habét relpuut;q aur irrationabilirer diligût; hæcgfaîfirma uera:Si hoîbus placita fimul Si oeo credunt. De futuris uero rebus nullus eis fit fermo:fed cos ptulerunt multas labo^ miferias exhonorât:8i eos habentes odio fimul îuidiam hù c5flant:deducenteicg eos ad mediû non folû adeptos honores eis aufcrunt:fed p calûniâ etiâ uita cos priuare nitunûpuniûtqj nô ppter opa digna fupplicio:fed derogarionibus Si acculàtio/ nibus nequaq examinatis extîguûnnô’quos oportet hæc patufed î qoibus iniufte mrunf ulcifci. Hoc igitur nobis faul filius cis qui primus poftillu ducé optimû rempublicâ regebat î ifrael ma nifellû effe m5ftrauit:occidés tricécos facerdotes ,pphetas:^ fufpitione quâ habuit î abimelech: deiiticns etiâ eorû ciuitaté:Si ftudés quodâmodo deus facerdotibus ^phetifep priuare;dû tantos gm

-ocr page 116-

fimul occidercr:amp; neg ? patnaco^ manere pmitteretmt poft illos aligd poffet oboriri.Atotb itaq; abimelech filius;qui foJus tucrar de facerdoubus a laul inrerfedtis creptusifugiésad dam » erumna fuo^ ommû paths intcrhtû declarauit.Qui ait:non fe hæc eis ignoralle futura : U uidens doech:fufpicatum fuiflê;g gt;nbsp;facerdorem rcgi dedararetdeq; dolebat quad huius calamita' » tis audoremÄ pofcebat;ut cû eo decetcro cómancrer;tanq qui in alto loco latere no pouet^o itaq; tempore audiens dauid paleftinos ceilano^ ^uincia deuaftaretcöfuluit deu p^pheta * üö pugnare præciper.Quo dicente;g gt;nbsp;diuinitas uidoria ^mififlêttcu fociis paleftinos hoftes lualit» multaq; eogi cædé erfudir:amp; pda tulir.Cdq; apud ceilanos eéttdonec areas fuas frudufep more colligerenttregi Caul nunciatû eft;qgt; apud eos habitaret.Opus eni illud amp;nbsp;magnuseneftus apud quos geftum eft edan non potuin(cd farna etiam ad extranco^ audltusaduemhó ^ ad rege ufij delatum eft.Gauifus ergo eft laul cu audiflet dauid in ceila comorari dtccnsjdcû ilium dus manibus tradidifletquâdo coadus fit uenire in ciuiratétmurû amp;nbsp;porrasÄ feras habentdiufiu^ omni populo:utad ceilam unanimiter côuenirent:ôi obfidentes eâxapictefq; dauid îterimeret; Hæc itaq; Centiens dauid amp;nbsp;agnofens a deo;quô eu forent laul tradituri ceilitetfumés quadringc tos qui cû eo eranr:de ciuitare profedus eft in delêrtû zyf.Et rex cû audiflet eû fugiflé de ceila; ab eius pfecutione ceflabat.Dauid aût furgens exinde;uenit î quédâ locû 2ifim:qui uocat noua: ubiionathas filins faul ueniens ad eû;amp; oiculatus lêcu^ elfe dixit fpé bond habere futuroru: nee præfentibus rebus cû debere deficcretquoniâ regnaturus foret habitarurufq; fub fe haebreo rum omniû poteftatâquô gratiora eflcnnquæcunq; magnis laboribus euenircnt.Etrurfus iul^ iurando celebrato inter alterutros ,p deuotione uita totius amp;nbsp;fidci:amp; deü uocans tefte ionathas: maledixit libidi tranfcenderet conftitutü di in contraria rauraret.Tunc ionathas dauid ibidem rdinqucnsipaululü a timoré öd follicirudine releuatû:ad faul ipfe reuerfus eft. At riphei uoletes gram præftarc lauliindicauernt cuapud fe comorari dauidipromiferuntq; citut fi uenirenillu có/ tradcrent:qué fcilicet dû anguftia zipheno^ appræhendiftêt: non poffer ulterlus alibi demarc. Quos laudauit rex gratias egitiindicantibus inimicüieifcj pollidtus eftinon'rardare eo^ K' compenlare deuotioneminulirq; qui quererer dauid:amp; delertû omne pfcrurarentur;dicensetia fecôtinuo fecutuße. Et illi quide qui diredi fuerant,p inueftigando amp;nbsp;capiendo dauid:pra:cede/ bant rcgéftudentes fauore fuo non folü nüciareimmicüdcd etia manlfeftatü in regia potcllate contraoere.Hi rameniniufta amp;nbsp;maligniffima uolürate fruftrati funtiqui cû nihil niali fuUinft^ potuiflcnrifi non hüc indicaffent lauliqpptcr blandimcnta regia uirû religiofumÄ ad mortem iniufte quelirüÄ qui latere poterat ^diderunt;amp; fe eû rradere ^miferût.Cognofeens aût dauid maliciam 2iphenoi^ amp;nbsp;régis inualîoné;anguftias quidéillius regionis dcreliquitffugit aût ad pf' tram maximain deferto maon conftitutam, Cunq; faul cum iamp;pfequeref; cognouitin innere dauid ab iHis anguftiis difceffîfle.qfi ad aliâ petre partc.Et cû faul ex alia parte confifterenur eu pene iam cape potuiffettaudiés faul paleftinos hæbreo^ rcgioné ualde uaftare.a dauid pfecutice diCceflit: amp;nbsp;contra eos qui naturaliter hoftes erant dimicandu magis neceffarium iudlcauit;qua inimicum proprium plequédo;uaftationé fuae tenædelpiccre.Sic ergo dauid mopinabiliter de^ clinaro periculotucnit in anguftias engaddi,Cum ucro laul expuliffet alienigenasiuencruntqm nüciarentei dauid in cngaddimonribus habitarc.Qui fumens tria milia armato^ abiit lup eu: amp;nbsp;cum non effet procul a locis iHisiuidit circa iter fpeluncam profundam arq; rotundam mulra longitudine amp;nbsp;laritudine nimis apertamtin qua dauid cum quadringenris erar abfconfus. Dût? laul naturaliter uentris purgandi neceffitare cogerctunin greffus in ca foloseft,Qué dû uidifct quidam hofum dauidÄ dlxiffet in eiusinimicù tempus a deo datumtôd fuaderet ut ultionis a laul caput abfcideret;quarenife graui pcrfecutione amp;nbsp;miferia priuaretur ; furgens dauid abfcidit quidé fummitaré ueftis folummodo;qua laul crat indutus,amp; repente penitenria tadus ait: non effe iuftû ut fuû occideret dominûiôi qui.f.a deo fueratrcgnare pccptus. Nam licet ifte inquit circa nos malignus exiftatimc tarnen apud cum non decet effe talem, Cunq; faul de Ipeluncafo iffet cgreffus:accedcns dauid exclamauit a longcipcrcns ut laul audirer. Conuerfo autem rege adorauit eum fecundum morem ^ftratus in terrât air.O rcx no re oportet malignas amp;nbsp;falbs derogariones confingentibus aurcs accommodantem illis crcdcre:amp; in fufpitione diligentes te uiros habereded magis operibusaffedum confiderare cundorum.Dcrogano näq; multoJ^eft: deuotióis uero clara ,pbatio aduü ucrirare cófiftit: amp;nbsp;ferma qdc cuiuflibet 1utroq; hltusitenet lïmilirudiné ucritaris amp;nbsp;falfitansiopa uero nudû habet ucritatis Ituitû.Côfidera igif ex iftisqua lis ego circa re ruacp fim domd;amp; g? mihi oportet crédit no acculantlbus amp;(dicenribus ea quae netp aio c5cepi:neq; facere potui.Cur apponis plcqui aiam memamp; nihil die noduqj cogitaf nifi animae meae îreritû;quâ iniufte pfequeris,Quô eni no fallam opinionem de me fumplifti: quafi

-ocr page 117-

öccidere te uoluerimtäut quo no impie agis in deo oeddere côcupifeens Si inimicû tuû credenS hoiem qui potedaté hodie habüit punire rc:amp; a te poenas exigeredèd noluit:cum tépore ad hoc ufus effem oporrûo. Quod fi côtra mettibi idé licuiffennequaq fic captus preriflcm.Qüâdo eî ueftis incidi parté;potüi etiâ caput auferre.Et oftendens pannû ueftis eiusîrei fidéexhibuir* Et ego guidé iuftâ inqt uîtioné retinui;re ucro iniuftû contra me habere odiû noueris.Sed deus hæciudicet;ôiurnufq; noftrû arguat uolûtatc.Saulaût fuâ inopinabiliter àdmiratus uitâ fuifle fcruatâ: Ôihumilitaté luucnis natura eins obftupefeens ingcmuit.Cuq; Si dauidhoc fecifler: re^ fpondit Cu gemitu faul illu potius effe iuftu.Tu ingt ca bonöƒ ^ niihifuiftiægo uero tibi calami/ tatumiSi oftcndifti hodie prifco^ te habere iuftitia.Qüiseni inimicos fuos in deferró copræhé fos hluandos effe duxerit alias dixerit^Confido itaq; quia deus regnu tibi eSftruetjSioium hæ/ breorumte poteftas expedat:fed da mihiiurifiuradi fidé: nc meu genus cxtermines:ncq: habés nialoji memoriâîftudés meu nomé cradicare:fed ut mea domu Si falucs Si fcrnes.lurantc uero dlaid ut popofcerat:faulquidéadi,ppriü reucrfus cft imperm:dauid aût cû fuis abfeeffit Î angu/ nias mafpha.Hoc itag^ tpe Si famuel ppheta dcfudus ciuir g no fortuiro honoré apud hæbreos babueraticuius uirtus etiâ apparuit i hoc ope qd p cius deuotione populusmulto tépore ludu duxit circa fepultura eius:atq? folénis largitatis ftudiü magnü eópetéter exhibuit.Sepelierut aut in patria fua i ramatha:multif^ fleueróteu diebusmóineómuniter hoc facientes: uelut i extra/ nd raorteffed tâqppnû finguli quiq; lugétes.Fuit eni uit iüftus:8i natura benignus:Si ^peered nugis amicus deo : qprcefuit populo folus:poft mortem quidé facerdotis hclii ânis duodecim cu hul uero rege annis decé Siodo,Et famuel quidé huiulmodihabuit finé. Erat igif quidam ~gt;phenopi:de ciuitatc maon diues Si multa pccora poflidensitriu naq; miliu ouiü gregé habe/ rat in pafcuisiSi mille capraije.Has ergo dauid illefas:6C fine uexatione eufiodire fuos praecepit: Wneep defideriomeq; egeftate:neq; pro loco dcferto:6i ubi potuiffet latere aliquis eo^ uexare pfumeret.Superhæc auté illud feruandu diccns;ut nihil iniuftû fieret:8i aliéna rangere pefiimû iudicarenrmecpdeu oHenderét.Hoe autdocebat eos;homini bono præftare fe credens Si dignu cum cûcîbenclïciû huiufmodi pmeren.Erat eniilli nomé nabal:uir durus Si ftudiis maligniflï nius;habés uitâ dcteftabilétcui erat uxor bona;fimul Si caftarSi fpeni nimis eximia, Igif ad hue nabal tépore quo todebar oues mißt dauid uiros decé uteos falutarét:8i oprabat ut hoc mulos annis efficeret Si qd effet fibi poffibile ab eo pberi popofcit: cognofcés a fuis paftoribus cp nihil eos aliquado nocuerït:fed etiâ cuftockseo^ gregüq: fuerût dû multo tépore in deferto piter ha bitaffent:8d ^ nó eu penirucrit fiqd dauid fua largitate praeberet.Nabal aut his qui mifli fuerât inhumane nimis Si dure refpondit»Dum eni interrogaffet eos quis effet dauid:6irefpondiffent: hliu ieffc;ait.Nunc uidco qa ualde in femetipfis fupbiut fugitiui:Si glorianf fuos dominos relv quentes.Quod dû fuiffet dauid renûdatûuratus amp;nbsp;quadringétos quidé armatos feq fe pcipiés: ducentis ad re^ cuftodiam dcrclidisubat côtra nabahiurans illa node domû fe Si omnc poffeP uonem cius exterminate . Nó fold uero ob hoc iratus eft dauidtquia uideretur igratus:6i nihil dediffet eis qui multam benignitatem circa eum habuerâttlcd etiam quod blafphcmaffetiSi ma/ Icdixiffet eis;a quibus in nullo fuerat contriftatus.lnterea quidam feruus Si cuftos ouium nabal dominæ quidem fuænHius uero coniugi dixit:quod miferit dauid ad uirum eins nó folum nee aliquid uile perceperit:fed etiam iniurias Si peffimas in eum dixerit blafphemias dum omni pui dentia 6i euftodia circa cos fuerit ufus in grcgibus affirraans hoc in malum domini fui Si ipfius profutuji.Quo dido:abigail uxor nabal eiitiens decé afinosiSionerans eos naultis muneribust nihil^ marito dicensæû pebrieraté ipfe fenfu carcrctipfcda cft ad dauid.Cui afcendétimontis anguftias dauid occurrit:cü quadringétis uiris uenicns fupcr nabal.Quem eum uidiflet mulicr deauna exiluit:6i pftrata in facié adorauit:fupplicâs:ut nequaq nabal uerba refpiceretiqui utiqj nabal rede uocaref':quod nomé dementé lingua fignificat hæbrea.Satiffaciebar auté dicens: nó ieeos uidiffequi ab eo fuerât miffiiSi debere fe ueniâ promereritutep magis ipfe ageret deo gra/ pasmui eum a fanguinis humani pollutione prohibuit exorabat.Nam cum tu inquit benignus nsnUcumdicat a malignis.Quæ enim nabal inquit mala fuftineat;fuper caputinimicorum tuo/ rum eueniant.Efto mihi propicius quidem Si iudica me dignam:pcr quam hæc dona füfcipias: iram uero atep furorem quem fuper maritü Si cius habuifti domum;mihi remitte» Hæc enim e clecenttcum fis placidus atej cleméstSi quod maius cft regnaturus. Sufceptis autem illis map i^ “uliCKpropidus te hodie ad nos deus adduxit. Nó futurum uideris diem : cu nabal hac node di(perdcrc:ut nullus ueftrum penitus remaneret: cum utiep fit 1 1 ie igratus amp;nbsp;callidus area me Si focios meos:nunc præuenifti:ôi meum curante deo muta/ urorem;ôi nabal quidé licet modo propter re relinquatur inultus:non tamé effugiet peenas;

gun

-ocr page 118-

fed alia cauû quae ei competit euenict, Hæc dicens dimifît muliercm. 111a domi reuerfa cH:® inueniens uirum cum multis uino folutum:amp; in ebrietate iaccnteru:tunc quidem nihil hom® quæ gefta fucrantindicauit.Cui altera die cuda fjgnificauitdicq; eum triftem reddidiramp;adfO' lurionem mebrorumÄ pene ad mortem ufq; dcduccretur:amp; non amplius quam decé dies po* ftea uiués nabal defundus eft . Dauid autem audiés mortem eius;ultum fequidem a deo duin nabal uero propfia malignitate defundumïdediflccp illi pœnas;amp; fe ab eius euftodiffe fangui^ mundam habentem dextram. Tune etiam agnouit:eo quod maligni diuinirus urgcantur!S nullus iter homines defpiciatur a deo:qui dat quidem bonis fimilia:malis uero refert digna fuP' plicia.Et mittés ad eius uxorem;petit: quo eâ fibimet copularet, llla uero his qui miflî fucrafî dicens ic nô dignam fore utillius ud pedes tangeret:tamen cum omni proprio apparatu uenW eicj coniunda eft;quæ ad hune honorem uenire promeruitîtam pro modo caftiratis quam 1^ fpem fuæ format. Habuit autem dauid uxorem:quam primitus duxerat de ciuirateehifar.M*'' chol autem Saul regis filiam quæ fuit dauid uxor:pater eius faltim filio lais coniûxit:qui erat de ciuitate gaüim.Cunq; hæc'fuiflènt gedaiquidam siphenorum ueniéres indicauerunt faul quod rurfus dauid effet in eorum regionc amp;nbsp;poffent niolenter eum compræhendere fi fua praberei folatia. At ille cum tribus milibus armatorum fuper eum egreffus eft.Cunq; fuperueniffet nox caftra pofuit in loco quodam qui dicitur ceila. Audiens uero dauid contra fe ucniffe faul mu'' fis exploratoribusauffit fibimet nunciari ad quem locum iam ueniffct, Quibus diccntibus® ceila cum effe;furgens nodeata ut lareret fuos uenit ad caftra faul : ducens iècum abifai nam® fororis fuæ (âriuæÂ achimelech getheum. Saul itaeg dormienre;^ circa eum per circuitu aP matis;amp; abner principe militiæ conftitutis:dauid ingreffus caftra cius:ncc ipfê pemiteum mue^ niens eius ftratum:amp; lanceam quæ erat fixa ad caput eiusmec abifai permifit uolentem eunioC'' cidereÄ in hoc uehementer inftantem : fed dicens ordinatum a deo regem occidere effe ni®i5 iniquumdicet ille fit malus uenturam^ ei poenam oportuno tempore ab eo qui ei præbuit ®' gnum:rctinuit impetum eu uolentis occidereÄ pro figno q, eum potuiffet eum interimem:d potiusabftinuerit:fumens eius lanceam amp;nbsp;urcelum aquæ appofitum dormienti faul nullo fe® tienre in exercKuxundbfcp iacentibus latenter egreffus efticunr omnia facere potuiffet : qu®

’ ' ipfum tempus offerret:^ contra regem digna præfumptio fuaderet. Trafiens uero torrenrc:0^1 uerticé motis afeendensjundepotuiffet audiri clamans uoce magna militibus (hul amp;nbsp;abnerpm cipi militiætexdtauit eos a fomno.Hunc eni uocauit Si populurn.Audiente uero principe miü' tiæÂ requirente quis eu uocaffet:dauid ait.Ego fum filius quidem ieffc;ucftcr uero fuginuus. Cur inquit cd fis magnusiSCapud regem honore præcipuus corpus eius ira cuftodis;ut fonnus fit tibi dulciortq illius falutis affedus.Hæc quippe digna morte funtatq; fupplicio. Dudume® ingreffus eft quidam in ueftru exercitum fuper rcgem:amp; fuper alios uniuerfosÄ no agnouidis* Quere lanceam regis:amp; urceum aquæÂ agnofces quantum malum uos latuitintrinfecus co® ftirutos.Saulautem cognofcés dauid uoccm:amp; uidens quia dum eum captiuum habuilfetfopo re confedumicuftodibus negligétibus non occidithcd pepercit ei:quem iufte perimere potuif fetipro falute fua grarias egit;amp; rogauit ut confidcnsmihilq; ab eo mali iam metués iretiad propria affirmans crcderefe q? nee fcmeripfum aliquis ita diligeret ; ficut Saul a dauid amarctoK amp;nbsp;aceufens feipfum ; q jcum quidem qui ilium cuftodire poffet:amp;mulra indicia circa cum ®gt; fauoris oftenderet;perièquerctur iniuftc;amp; tanto tempore dubitantem de anima fua degcre® fugam compelleret; ab amicis amp;nbsp;cognatis deïolatumupfe uero ab eo fepius liberams non q®^ fceret:fed eius anirnam aperte defideraretauferre. Quo fado alias dido;dauid iuffit ut aHq®^ puerorum eius ucniensjtolleret lanceam:amp; urceum aquæ dicens. Deus utnufq; noftrx uoli®' ratis amp;nbsp;aduumiudex fît qui nouit q gt;nbsp;etiam præfenri die cum te occidere potuiffet : tui mifer^ tus abftinui. Et Saul quidem fecundo dauid manus effugiens ad regnum proprium renieau® Metuens autem Dauid fi permanens ibi aliquando in Saul manus incideretidecrcuit ad palcfe' nos defcendcre:amp; illic habirare. Tune cum fexcentis qui erant circa cum uenit ad achis rege® geth,Eratantehæc una quincp paleftino^i urbiu.Cuq; eu rex fufeepiftet cu uiris:amp; habitaculu pbuifletihabenre co fimul amp;nbsp;duas uxorcs achinoe Si abigail:morabat in gerh.SauIaut hæc aw diens ulrerius uoluntate non habuitmt mittcrer Cup eumiaut ipfe forfiran pperaretxu fecundo pene rale piculu ptulcntmt ab illo potius potuiffet côpræhédi.Porro dauid no placuit ut 1ciu^ rate gerh:habiraret:fed rege rogauit q eu cleméter excepatmt ei locu aliquéin pufeia donareu ubi CÛ fuis degcre poruiflèr;pudori eile diccsiutfi i ciuitate maneretife ei oncrofum cxiftef.Cui dedit rex quenda uicu ficeleh nucupaturqué uicu ira dilexitjur cu regnaffet dauid:eüipfe ^ ^®^ .pucriqö prima poiieffionc honorarét.Sed de hist alio loco diccmus.Tépus itaq qd eSmoratus

-ocr page 119-

ed dauid iGcdech palctîîo^ fuit meßu qtuorjSi uigiri dic^.Vnde farcrer ifurgcs côrra palefh-’ nos in uicina regiSe coftitutos ferriras K amalcchiras: €094 puindâ deuaftabat:multâq; pda iuz meto^ ’ amp;nbsp;camelo9i fumés; reuertebaf ad ppria ab hominibus abftinebar;metuéres ne cd df ”^ ^'^ regemipartem ramen ci prædæ domum mittebar. Cum uero requirerct rex quos Mttalienprædamq; ruliffet;dicendo eos qui ad auftrum iudeos conuerfàbantur: Si î campeftri^ bus habirabant fe efic depopulatum fatiffecit regi;fperabatepim ^ dauid odio haberet propria gentemÄ lêruus eins foret doneeapud cura confiftcret.

ClCapituIum.Xini.

Odem tempore paleßinis circa ifraWiras pugnare uoIentibusiSimittentibus ad oni^ nes amicos ur eis adeffent 1 beUo in (êla:ubi congregati erantexituri fuper hæbreos: * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8 anchus feu achus rex gerh:dauid rogauit:ut cum fuis armatis ei folatium contra hæ^

-Ebreos praeberet, Illo uero gratiflimc promittente Si dicente inueniffe fe tempus; in quo eibenefieüs rcfponderet:8i fufeeprionis munus exolueret:promifit rex euftodem fui corpo ris poft uiéforiam Si belli certamen eum fè effe faéturû honoris Si fidei promiffione uolcns 110--ïuntatem cius augere. Saul iraque rex hæbreorum omnes diufnos Si uentriloquos; Si omnem buiufmodiarrem de fua expulerat regione abfqne prophetis. Audiens autem paleftinos iam fHe præfentes:8i iuxra fuam ciuiratem in campo pofitam;caftra fixifle ad eos cumomni exerci--tu fuo profedus ed. Cunque ueniflèt ante montem quendam gelboe:8i uidiffet c diuerfo hox ftiini multitudinem;timore fortuito conturbatus eft;dum efleteorum cxercitus potior;6i mul to melior deumque confuluit per prophetas;ut ei de praelio Si eius fine prædiceret, Deo autem non refpondente Saul magis expauit:amp; animo corruit;malum fibi aperte imminere profpiciens: cum urique deum arbitraretur præfentem fibi non enc;iuffitque fibi quæn mulicrem uentrilogt; quam habentem fpirirum;8i uocanrem animas defundorumiut ualeret agnofcerc;fi in rebusv winenribus præualercr,Genus enim uenrriloquorum euocando mortuorum animas:per cas fo Iet pofcenribus futura prædicere, Cunque fuiflèr a quodam famulo ei nunciatum; efle huiuf-modimulierem in ciuirate endor;latenter omnem exercitum rclinquens:exutus uede regali:fu/ mens duos famulostquos nouerat fideliffimos ucnit in endor ad mulierem;rogauirque cam ut diuinarenSianimam fufeitaretxitius ipfe dixiffet. Muliere uero répugnante arque dicente no fe poffe regem fperncrc;qui genus hoc diuinantium expulifret;fed nee illum bene facere:qui dû nihil per cam fuiffet lefus; ei pararee infidfas; ut prohibita facientem pene contraderet iurauit: necuiquam cius diuinarionem prodcret;nec periculum fore. Cunque iureiurando fariffeciffet non cam debere metuere;fi ei animam Samuel euocarctrilla nefciens quis effet famuel:eam ex p ferno euocabat. Cunqiapparuiffet uidens mulier uirum fandum dco dccibilem;córurbata ed: amp;nbsp;tune eius faciem obdupefcenstnonne tu es inquit rex faul. Hoc enim ei Samuel indicauerat. Quo confifente:6i perturbationem cius quaerenre;ait uidiffe fè uirum fimilem forma deo;eocg iubentcimaginem eius;formam amp;nbsp;datum eius quem uiderat explanarc:fignificauit (è fene iam gloriofiim:amp; facerdotaii pallio uidiffe circuamidum.Ex quibus cognouitrex hunc Samuel eé: amp;nbsp;procidens in terram falutauit Si adorauit. Anima uero Samuel inquirente cur earn comouiP fet:faulingeraifcebat neceffiraté incumbere:8i bodes fibi grauiter ïmincre;Si effe in hefirarione rerum praefentium conditutum a deo uti^ derelidum:8i nequc refponfum promercri;ncq; per prophensmerp p fömniaïSi,pptcrea inqt ad re qui mihi femp pius extitidi cofugi.Samuel auté uidenseum fini uitæ iam proximummir.Supernue a me aliquid uis cognofcere:cuma deo fis de relidus.Sed regnum quidem ruum ad dauid rranfferetur;quod in hoc bello fcias effe uenturd; te uero rudep principarum cum uita effe finiendum:quó inobediens fueris dco in amalechira^i bello;8i eius nequaquâ mandata lêruaueris:ficut uiuens tibimet prophetaui. Igitur fcito te fub^ dendum:óipopulum inimicis;8i te cum filiis tuis die cradina in bello cadentesmiecum effe ma.-furos, Hæe audiens Saul rridiria facienre loquendiamifit officium;Siprodratus cd in terra prox pter doloré qui ei fueiat idiearus potius;qua pp abdinentiâ.Quia cnï praecedcti die aut node ci bum non fufceperar:facile non ualebar exurgere;uix tame recipientc fpiritû coegir mulier ut gu Garet; hoc munus petes fibimet repéfari ,p diuinationeiqua fui pcriculo d pparabatxu ci ,ppter timorem ipfius non licuifltt.Quae licet ignoraffet qui fuerit tarnen ei præualuir ut concedcret pro quibus rogauit appofirum cibum {umcrc:quarenus recepra uirtute;ad cadra propria terne aret. Cunque ille refutaret; amp;nbsp;nimis aduerfaretur in angudia condirutus compulit amp;nbsp;perfua firei;amp; Habens unum uitulum manfuerum a fe domi nutrirum;in quo (blo requiefcebat ocqfo amp;nbsp;carnibus præparatis ei ; ut comederet : eiufque ferms appofuit. Quo fado Saul

-ocr page 120-

nodanter ad fua cadra reuctfus cft, ludum cd autem laudarc mulicrislargiratcm: quia hc^ dus ars a rege fuifTet cxcrccri prohibita: tarnen dum ueniffent in domum dus quos nunquaw uideratprius non habuit mali mcmoriam uiruperando eum qui dus prohibuerat difdpl«^ neeaucrfara cft pcregrmum: amp;nbsp;cuius confucrudinem nequaquam habuerat: fed condoluit: confolata eftjdum eum cognouiffet rege: amp;nbsp;circa qué potuerat animo ingrara confiftcre: cu^ tius ut comedcrct îuitabat q gt;ei folumodo i pauptaté fucrar;hoc libérer largircrq cofereW• no aliqua retributioné eius expedansrnÓ munus aliquod aucupans:quippc qué ^xime nionfU rum agnoueratîcû picrunep natura fît hominû;boni aliquid aut repéfàruns beneficiû exhiber « aut a quibus aliqd fe credunt acciperc:his mutuare.Bonû eft ergo illâ imitari muIiercm ben faccrc cundis egennbus nihil arbitrari melius efTemecamplius aliquid generi hûano bôp^^^ re potius quâ hoc ut deu propiciû:amp; boni largitoré femper habeamus.Igitur de ilia wulierc cu^ xiflè fuffîciat.Sermoné uero nunc faciamus ciuiratibus amp;nbsp;populis amp;nbsp;gcntibus ^futu^r oeboW oîbus congruûæxquo prouocétur uniuerfî fedari uirtuté: amp;nbsp;eternae decus apperereglori^eü^ Ôi qui Cipientibus amp;nbsp;regibus gennû principibus populo^ multû defideriû ftudium bona^ adiieiar;^ pro falute parriæ ad pericula mortis libentcr adducarÄ cunda quæ grauia doccar effe conténcnda.Habeo rei huiusaudoré faul harbreo^ regé.Hic cnî licet W» ùm noiret:8c morte fibi îmincre^pheta praedicéte cognofccrctinô fugit:nec amore uiræ fun^ ercitum ^didit inimicismec regie côtumeliâ inrulit dignitati:fcd potius cum omni lua dot^* metipfum trades fimul amp;nbsp;filiisrqptimû iudicauit eu ds magis cadere ^ fubiedis pugnadoi » »^ lios una penredicet boni amp;nbsp;fuiflcntiquâ eos in icerro relinquere:quafi regni fucceflionem o^ neris habituros.Is ergo amp;nbsp;iuftus:amp; caftus:amp; fortiffîmus folus mihiefle uidctur: amp;nbsp;fiquis huître lis:aut fuenreundojz teftimonio uirtutis adoptiôe digniffimus. Nam eos qui fub fpe uiâoo^ proficilcunf ad bellû incolumes fe redire cÔfidunt:quâuis gefterint elaru nô uidentur bene» cere qui eos fortes uoluerint appellarc:quod de talibus in hiftoriis:amp; aliis côfcnptionibus inue^ nitur;quâuis amp;nbsp;illi fîntapprobandi magnanimes auté amp;nbsp;grandia præfumentes rc^ rcrribilw contéptores:foli dicendi font omnes qui fauI imitantur.llli nanq; q nefdcntes qd in belle lO^ rum eft nequaquâ animodeficiuntrfed in incertu femetipfos emittuntdiœt aliquid grande antinon tarnen ualde mirandi font. Cum uero utile nihil uenturum animo cogitatur: fed ö® mors futura pracfcitur:amp; folummodo hoc paffuri dimicant aliqui: amp;nbsp;neg; terrenturinequepr® mortis periculo obftupefcut huiufmodi uiros perfedæ fortitudinis effe decerno,Hoc igin®quot; cit Saul oftendens 3, cundos defiderantcs gloria: palmam habere: poft mortem talia conuewt adimplere:amp; maxime reges quos proprer cumulum principatus non folum malos non licet ene circa fubiedosifcd neque mediocriter effe bonos.PJurima quidem de Saul magnanimitatepb^ tui dicere:maximara mihi hoc argumento pracbenre materiam: fed ne diu eius laudibus uidcar inherere: dcnuo ad ea reuertor:unde egreflus effe agnofcor. Paleftinis igitur caftra ficutp«®^ ximus merantibus amp;nbsp;per lingulas generariones amp;nbsp;tribus amp;fatrapas exercitum difponcntibus! ibat cum fuo exercitu rex achis: amp;nbsp;poft eum dauid cum fexcentis armatis fequebatur. Et cu® duces paleftinorum uidercntinter cos hxbreos:qui cum dauid in auxilium régis uenerant: pet' contabantur a rcge:qui nam effent.Qui dixit dauid effe qui fugerat Saul dominum fuum: que ad fe uenientem ipfe fufceperat;amp; nunc uelle fibi eu beneficia rependcre;amp; faul interficcreipw/ pterea 1folatio ipfiusadueniffe.Quo dido culpatus cft a ducibus palcftinorumico 3 uiruim®' micu ad folatium adduxcrit: cumquc redire fuadebant: ne forte latenter mali aliquid circa co cfficeret: habédo tempus amp;nbsp;caufam:per quam fuum dominum placare poffet:fed fi ucllctop® fpicere:remitteret eum cum fuis ad locum quem dederat illi prius. Adiiciebant autcm.Nonn haec eft dauididc quo cantabant uirgines hæbreorum:quia multa milia peremiffet. Et cum differ rex geth utilitcr dida cognofcens uocauit dauid:amp; ait. Ego quidem cum firn rcftisnudn tui circa me atque deuorionis:propterea te ad folatium meum adduxi: principibus autem non places,Sed fado die perge ad locum quera dedi tibi:^ ibi meam cuftodi proulciamme quis ftium ad cam accedat:es enim animo meo pars magna folatii. Dauid iraqueiubente rege get® uenit ficelech. Eo tempore quo foerat egreffus ad folatium paleftinorum gens amalecniw Ingrediens: ficelech fortiflimecœpcrar earn: qua incenlâ: multaque præda ex ca amp;nbsp;alife^paW® norum rcgionibus fumpta difcefferat. Inueniens ergo dauid uaftatam omnem prouincia® amp;nbsp;omnia fuiffc direptaiddduas uxores fuas:amp; eos qui cum eis erant una cum filiis in captiuit' tern dudas:continuo ueftem fcindcns:flcns amp;nbsp;gemens cum fotiis amp;nbsp;amicis:ad hoc ufquc' nit:ut etiam dolentibus captiuiratem uxorum ac filiorum lachrymæ nijniae eorum fletu dctic rent.Sed Si. ipfe periculum paffus cft:iraut a fociis dolctibus captiuitate uxoru ac filio^ pocnx

-ocr page 121-

hpidarctur: ipfum enim foluni rei principcmiipfum unufg,rc5 nialoruni dicebat audlorc. Igitut uerncbaturÄ nicntem fuara ad deum conuertens:rogauitabiathar ponnficé;ut indutus uefte facerdotali conrulerec deuna amp;nbsp;prophetaret:fï perfequens amalechitas: compræhenderetcosÄ liberarec uxores ac filiosió^ ulcitceret in hoftibus.Sacerdote nero iubente ut eos perfequeretur confurgens armatos pfecutus eft hoftcs. Cunq; ueniffet ad torrenté boforiuenit uirum errante egyptium genere erhiopcK fame defectum qui tribus diebus î deferto fine cibo pmanés pnmu Cibo porm^ eu côforcans; amp;nbsp;refici faciens îquirebancuius effet aut unde. Tunc file quidé te ge--nere tignificategepnuibCpp infirmicaté a fuo domino derehdü:eo cp no ualeret fequiipiter end eßeidicauic fcex cis qui icendiflènt;amp; diripuiffennudea fimulöi Gcelech.Hunc ergo dauid ha^ bans dace laper amalechitas:appræhédit eos in terra iacctes:0i alios quide prandentes:alios iarn cbrios amp;nbsp;uino folutos:Si de re actaiSi de captiuitate uxoiji ac filioje gaudetibus ÔC fruentibusidc ofcg luos laudatibus répété irruit fug eosiamp;tleticia qua gaudebat fruftrauit.Nudi ent amp;nbsp;nihil hu iulmodi fufpiedtes fed ad potu Si ad epulu côuerfi:oés remiffiores crar.Et alii quide eo^ menfis adhuc appolitisiappræhéfi füg cas extindi funt;amp; languis co^ cibo pmixruseltalios uero mui'' cem fc ad pocala Ïuitantes occiditimukos etia in foporé cóuerfos extmxinquicüq; uero occurre te St armis mo!ui:ót ex aduerfo cofiftere potuerurihi etia facilius qua illi qui lacebât nudi pemp^ tl fanr.Quas ab hora prima interficiétes uf^ ad uefperam pmanlèrant ira ut amalechiraiji non remancrentamplius qua qdringétiiqui tame in camelis curracibus afcendétes uix cuadere potu erunt.Enpuit ergo dauid alia oia quae rulerut hoftesded etiâ uxores fuas Si focio^. Cunq; reuer tentes ueniffent ad locu ubi ducétos qui eos no potueriat fequi reliquerdt ad caftra euftodienda: amp;nbsp;illi quidé qdringéri parte praede cos accipe no cenfebantiqui fecü no fueranticû utiq; deberet fufficercifi uxores cd ffinsialiaq; fuppelledile mererenffufcipeffeep meliores Si digniores;quippe qui laborc fudinuiffent hoftciq; pemiffent pda direpta,Dauid aur maligna hanc amp;nbsp;iniufta dixit flTe fni'am cd cent digni deo præbétetut Si ulcifcerenf in holfibusÄ oém prædâ cd his qui una adperfequendd egreffi fucrânex equo diuiderétiquâdo ad diuerforii euftodiâ remaßfleot: amp;nbsp;ex illo lex iftapmanlinut tantd accipiant qui cuftodidt caftra;quantd illi qui pugnât. Veniens aut dauid in ficelecb;oibus in iudea amicisÄ neceffarus parte prædæ dixent.Èt uaftatio quidé fice lcch:amp; amalechitas hmoi fuit iteritus.Paleftinis igitur dimicatibus;amp; pugna graui comiffa pa,* leftiniquidéulcifcunfÄ multos luo^ hoftid pemerant,Sauladtrex ifraelit3s:ó^ eins filii forti terdecertacesÄ urenres orani fiducia ranq gloria eos1bona morte:Sd in hoftid dimicatioe có-fiftererinihilcphoc pciofius elle iudicâtesîoium inimicos cohorte côtra fe conuertentes undiqj circüdatiipiter fuut cxtincti: multos ramé paleftinos forti dimicatione pemerunt. Etant uero faul amp;nbsp;lonathasiSCamminadabÄ melchis.His ergo cadétibus hæbreos populus c5uerfus eft in fugana;amp; turpirudo amp;nbsp;confufio fada eft ex interitu SaulÄ de grauiftimis hoftibus undiep fuper cos ingruetibustSauladr hoc mo peraptus eft.Dum eét hoftid mulritudie conftipatus:paleftinis crebro (up earn iacula dirigétibus:oïbus poene pftratis:paucis exinde fugiétibusaplé clariflime decertatus eft:qui uulnera in fe mulca gerensuta ut nequaquamjam poffer tolerate:nee ferre plagasdêmetipfum quidem perimere erat inualidusduffit auré armigero: ut cumgladio edudo perimerec:ur nequaquâ uiuum eum eSpræhenderent hoftcs.Armigero nó præfuméti dominu fuura occidere:ipfum gladid fud educens;6i in terra configens irruir in mucronem: Si cd nequi' ree fibi uim ulrimæ mortis mferremee ferrum eius membra tranfireticóuerfus amp;nbsp;uidés quenda iuuencm rcquifiuit quis effet. Quern cd cognouiflètamalechitâirogauit ut edudo gladio cum morte qua uellet occidcret. Quod cum feciffet fublato auto ex eius brachnsiSt corona regali fugit.Videns adt armiger eius Saulextidumioccidit amp;nbsp;femetipfununullufcp de cuftodibus cor/ ponseft relidusifed omnes ceciderdt in monte qui dicif gelboe.Audientes auté hæbrei qui hagt;-bitabât i côuallc trans iordané;amp; qui in câpeftribus ciuitares habebant:qp Saul cecidiffet amp;nbsp;cius filüÄ omnis cum eo periffet exercitusirelinquetes proprias ciuirates:ad loca occultiffima fugi^ crunt, Paleftini inuenientes urbes derelidas atq: deiertas habirauerunt in cis, Cunq; ucniffent hoftes cxuereunuenerut corpus Saul amp;nbsp;filios eius,Quos expoliantes cos capita truncauerunt: amp;iocm prouicia ,puulgauerdthoftcs fuos cecidiffe.Quos arma qdé cô(êcreta funt in aftatoth téploîcorpora uero fufpenderdt fuper musciuiratis berh(àn;quæ ndc fcytopolis appellat, Cd ergo audiffent habitatores ciuitatis iabes galaad die tertio cp trdcaffent Saul mortud amp;nbsp;cius filigt; os palefti: crudele indicates cd îfèpultd defpicere;egteffi uiri fortißimiÄ pfdptiôe pdpuneum ipfa ciuitas Sr corpibus:amp; aialibus uiros habuerit ualde robuftos;rota node iter agctesiuenerut ad ciuitatem bethfaniSiaccedentes ad muros hoftium:amp; deponétes corpus Saul amp;nbsp;fibord eius; detuleruntin iabes hoftibus ,ppter fortitudiné eos ncquaq ,phibcrc ualétibus aut pfumctibus

-ocr page 122-

Vlri aûtiabes c5 omni populo fientes (épcherunt corpora coji in optimo loco j»uincis:quef«' gcrcmappellat;amp; iciunm fcpté die^ cu muhenbus amp;nbsp;infantibus fug eos celebrauerût tondérö pedora ac lugctcs regé amp;nbsp;filioscmsÄ exercitû dominiincc cibû delîdcrâtes guftare uel poraw. Hune iraq; fine Saul pphetanté famucl habuit:quia obediés deo nô fuitpp mandata quæ eStn amalcchitas acceperat;amp; ^ abimelcch facerdotis generanoné ipfum abimclcch: amp;nbsp;facerdow una peremit urbé.Regnauit ergo faul amp;muel quidem uiuentc annis decé amp;nbsp;odo: moriente aut CimucI alios duos qui huiufmodi habita conuerfätione defunctus eft.

^^'V^cc funt capitula Îlibro feprîo lofcphihiftorix antiqtatis iudaiex. fJCapa'.

I BDuomodo dauid quidem fuper unam tribum îebron ciuitate regnauit: 81 fuperaliafl — —Çiuiritudinem filius faul. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^P'ïh

Quia co interfedo dolo amicorum omne regnum dauid accepir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capau.

Quoraodo obfidens hicrofolymam dauid:amp; capiens ciuitatemicxpulit quidem ex ca chanant^ os:amp; iudeos in ea conftituit;amp; de amiciria fada inter ipfumiód ira ryri regé nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.üii'

Quod fccundo pugnan tcs cotra fe paleftinos ihicrofolymis uicitÄ de arca dei decariathiarim in hicrofolymam deduda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v,

Pugna quam habuit dauid contra palcftinos amp;nbsp;moabitas: amp;nbsp;adrazarum regem: Si damafeenoß atq; uidoria:amp; de amiciria fada inter ipfum amp;nbsp;thou regem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi.

Quomô contra amonitasÄ mefopotamenos pugnauerit ac ßualucrit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capjn*

Quoniam dauid cócubuit cum bethfamex uxore urixiöiipfum uria fecit occidi gladio fil^ amon;amp; de uerbo natha ad eum miffi ^ peccato quod cómifcrat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vjü*

Quoniam ammon filius dauid mixtus cft forori fux thamanpro qua re abfolon frater dus in' terfccit cum:amp; de fuga abfolon:^ rcuocarióeipfius ad parrern. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capaiuf

Quomodo dauid domefticis contra eum fedinonc facientibus a filio fit expulfus:uero dû pu^ gnaret cótra fuu pacrem abfolon cum exercitu fuo dcpcriit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capx

Quo poftmorté abfolon dauid teuer fus eft ad regnu;amp; ad fedé regni hicrofolymam^ de fed' tione quam mouit contra cum feba filius bochri. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi.

De expiatione fceleris:quod comifit Saul in gabaonifas:cuius caufà fada eft fames in puiudaw de prxliis aduerfuyialenios foeliciter geftisdcu de fortibus dauid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CapAU. ,

Quo rex dauid iuuit dinumerare populum contra mandatum domini:amp; deplaga:quæ ftcuwc tranfgreifionem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Op-XiU*,

Rex dauid foeliciter uiues i regno falomoi filio mandauit de edificatione tepli amp;nbsp;quata materia ei auri amp;nbsp;argenti lapiduqi pciofo^ pparauerit ad rempli edificium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-xfüt

Quo rex dauid fenex fadus amp;nbsp;frigidus:p adolefcetula uirginé noie abifag calcfaduséamp;de adogt; ma filio dauid qui ufurpauit fibi îperium:amp; quoniâ fâlomon unduseft in regem iubente dauid pâtre eius:cui rurfus mandauit cdificationem templi:dans ei defcriprionem amp;nbsp;conftimtioneedi ficii.GpAv.

Rex dauid fdés fê moriru5z;amp; uocâs filiû fuû falomoné:plenius inftruxiteû de obferuatiócina' daroru dei:amp;f de his quos noucrat pœna dignos:poft hoc mortuus eft amp;nbsp;fepultus a filio fuo 610' raone;amp; mulrx diuirix cum eo funt rcconditx.Continet hic Über tempora annoium.xl»

C^ncipit liber feptimus.

,^lt;,dllxdidu itaeÿ pliu geftû é die qua dauid uidis amalechitis reuerfust kJ ƒin ficelech. Er cum iam ibi duos habiraret dies;terria die uenit quida q7 liberatus a pugnatqux contra palcftinos fuerat gefta;^ 'qui Saulint^ 1emerat feifia uefte; amp;nbsp;afperfo capitc cinere. Qui dum adorafiet dauid ƒinrerrogatus:unde tali modo uencririait; ab liraelitaru pugnaiquibus 1 infelicem terminu ^ueniffe diccbatÄ mulra quidem hxbreo^ mib* 5j fuiffe necara amp;nbsp;regé panter eo^ faul cd filiis intcrcmptum: figninca' batcp uidifTe fc amp;nbsp;hxbreo^ fugä:amp; fugiéri quoq; rcgi fuiffc pienteiu« que end ne côprxhédcret ab hoftibus ipfe fe rogatus ab co iugu6i» f* ~ ßrcbafiqa du gladio fuo ïcubuifict proprer uulnc^ magnitudiné nó ualcbat fêipfum oeddert» *^ Cum hxcdixnièt figna morris eins ofteditau^ brachioßi régis ^ coronaiq cu expoliaffetauo ^^^ ^“^ ’^'’ ‘^e'tulcrat. Dauid ita® cu iam non difcedcrenied apta figna mortis eius mfpiceretiu *T1^ ftem quidem repente difrupit: deflcns autem amp;nbsp;lugens cu fuis tocâ'dié in fletu amp;nbsp;lamentation

-ocr page 123-

^omxîneuî maior triftiria nata eft 4? morte ionathætqui fidelilSmas amicus fiicratÄ' ci caufe wlutisextiterar.Tantâ enim fui uirtuté dauid circa deuotioné faul odendir: ut nS folum finem luduofe fatis habuerir: licet fepius peu mortis pericula paffus finfed eria punieritdus irer reöorem.Nam cd dïxiflèt diquia ipfe fui accufaror crat qui regé occiderat:amp; eu cognouiffet:« galtere amalechiraji efiètirepéte eu praxepit ïrcnmi.Confcnpfit am epitaphiu Geut fieri ado ittin fepulchris qdlamétationes c5tincrer;amp; laudes Caul öd ionathae:qaod end uf^ ad men per-nianfittépus.Cû ucro hoc mÔ régi exhibuiiret:plandûdus finito indu p .pphetâ côfuluit den Jiuaeiduiraré ^ret ad habitandu de tribu iuda. Cuncp dixilfet daru^ fc debron: dcrclida ücc ten ucnit ad ca dedudis duabus uxoribus lui« SC qui erät cû co candis armaris, Ad que conuc næns omnis populus illius tribus cd conftituere regé. Qui cd audiflet q gt;faul SC dus Glios fepe^ ««ent uiri iabes habitatores galaditisrmifït ad eosdaudans amp;nbsp;approbas co^ opus: öi nirturem* A.^^ Sratias pro ftudio:qd circa defundos habuerant: parirera dicens q? tribus iudaed có/ ‘ntuiffenr regé,Abner itaq; prïccps militiæ faul:Glius at ner:uireracax:8ioptimus ualdc naturat uidiffet ceddifle rpgc:amp; ionathan:8i duos alios filios eius:ucniens ad caftra filid faul qui reli^ f«tratnomïe hilbofcth abripiens regé fuper cos qui trans iordanéerât:8^ totius populi pari ^ordinauinpracter tribd.f.iuda:Garuitcp rcgnd cius in terra: quæ fecundd parria quidé lingua °lt;5turnianaim:fecunddgraccos dicif caftra.Abncr ergo cxinde ^mouit eledd excrcitd nimis “fcogredcretur cd tribu iudanrafeebatur enîaduerfus eos a quibus rex dauid fuerat ordinatus, “«ie aut occurrit milfus a dauid ioab filius fariuæ fororis dus de patrc far natus:hic enï erat c9 ^ïabner coftitutus militiarprinceps. Cum quo etiâ fuerat SC fui fratres abyfai: Öóazahel: amp;nbsp;oés armati dauid.Itaq; ueniens ad quenda fontem in duitategabaa adé conftituit ad pugnadd, Dp ’^teucro abner ad eum uelle fe probare:quis co^ robuftioré habcret cxcrdtum:c5ucnit inter ^ifofe^ ut duodecira uirospugnaturos mitrercnt:amp; procedentes inter medias adcs:qui ex utra^ 9«e parte ducum fucrant ad cerramé eleäi:edndifcp gladiis uiri dauid;ö^ tenentes capita hoftid forum lumbos amp;nbsp;latera fuis gladiis perforarunt: donee omnes quad ex uno conftituto périmez J^t.His auté cadentibus etiam religuus direptus eft exerdtus:Si dimicatione fortifïïnia proces oente:abncr populus uidus cft;fugicrefœ ioab pfequi no ccflabat:prædpiés armatis ut poft eo' ’ ’««l ueGigia feftinarentÄ nequaqoccidédo dcficcrent.Cuius etii fratres dccertati funt pnifti* deanter quos clarior praedpue fuit iunior afahcliqui tantam gloriam habuit 1 pedu uelocitatc: w«5fold hoies:fed ét cqoos ad currédi certamïa fuparet.ïsigif pfequebaf pricipé abner: redo in neutra parte déclinas, Cunef refpexifTet abncr:3i cofidcrafter imperû fe fequéris: amp;nbsp;dû ut unius militis arma fumés ab eius pfecurione qcfeereT:^ rarfus ille nequaquâ a fuo co* ^mine peenitus abftineret: monéte Ülo denuo ut reccderet:neccoaduseû pcuteret:öi äreeius ^^ulterius fiduciam non haberct:ucrba eius illo defpiciéte:fugiés poft tergu lanced coadus ^nneuçu répété mortali uulnere penetrauit.Hi uero qui cû co pfequebanfabner:cû ueniflènt ab n nbsp;- ’*æ^f afahelmortuus cicuftantcs neqquâ pfecuti funthoftes.Ioab aut6^ frater eius

Famp;iptrafcutes uiderat cadauerillias:amp; maioré ire fomirécStra abner héntcs:^ morte fratris Jjagna uG uelocitatc uf^ ad 1ocu quédam noïegabaon pfecuti funt abner.Et cû fol occûberet: rendes in quendâ colle cû tribu bcniamin:expedabathoftes Gmul amp;nbsp;abner.Qui dû clamaret uiceret ad ioab:nÔcû oportcf uiros côtribulos tâto ccrtamic prælii cxacuerciied etiâ fratrcm «is alahel deliquilTe:^ dura eû moneret ut a pfecurione ceflâret nec acquiefcerct:^prerea per* ^'lus occubui(rct:amp;piéter faciens loab hæc uerba fariffationé ce dccernés:miftà tuba reuoca toK^^Ä^*^^^ nebcrncripfccuriôe rctinuir.Et ioab quidé in iUo loco moratus cft;abncraût ro a*^ f*^^^^' ^tranGés fluuiû iordané ucnit ad caftra ad faul filiû hifbofèth. Altéra ue ab “quot;““oans ioab corpora defundojK;fepeliuituniuerfos.Cecidcrûtaût de exercitu quidé net milites quaû trecéti amp;nbsp;fexaginta:de dauid uero decé amp;nbsp;noué:amp; 'azabel. Cuius corpus re* ineb*^f^^ ’^'^ abyfai in bethleé:8d in monumento paterno lèpeliéres: ad dauid regreffi funt Perm T’ ^æP’^ igitur ex illo tempore bellum inteftinû inter hæbreos fieri:ôimulto tépore liiü^r * P’'°^f^f*b“s femper cis qui cam dauid erant:6^ amplius ad bella crefcentibus: fi* ç^ ƒf® faul exercitus pene quoridic defluxir. Quo tempore nati funt dauid filii numero fex: Utus ft ™ niulieribus. Quorum fenior quidem qui de achinoe matre progenitus : appel* de m^quot;?*”®?®’ fccundus autem de uxore abigail nomine eliab:rcrtins abfolon qui natus eft niam*^^ ^'^ tholmai regis gefrur:quartum uero habuit de muliere agit:quem uocauit ado* Can^phatia filium habitai: fextum ietram deegla natum denominauit. exerö^^^^k**^^^^^^^*^^^’'^^’'^^^’^^P^^^^^°P^’^^^^^^*contra fe ueniffent utnulque regis

tus:abner princeps militiac filii faulxu effet fapiens: Si ualdc populu uidercrur habere de*

-ocr page 124-

aotum egît ut oés cu hifbofeth cent,’qui etiâ eu co magna deuotice eóftridimulto repore per* manferût.Poft hæc aûtabner î quodâ crimîe côpræhélus:cuius hæc caufa fuirrep cû faul c5cubi na concûberet;noîe refpha filia haia culpatus é a rege.Vnde doles Ô^ grauirer idignatusig? nôlU* dam retributioné mereref abco pro quo tanta îdantia laboräs irerminatus eft regnu fe traflatU rû ad dauidÄ oftenfu^;^ non fua forritudïe fapictiaq; regnarer hifbofetla fup eos qui erat ultra iordané:fed illius potius operibus areç fidc.Tunc mittés i ebron petür ut a dauid fidd iufiuran' dum accipet: amp;nbsp;eu fond Öiamicû haberett^mittens fe fuafu^ populo;ut a laul filio recederet:® ipfuni regé totius ^uindæ côftitueret.Dauid aût quae pofcebatimpleuit. Letatus eniî hls qu^ abnerapud eu egiffet primu initiu foederis hoc periit ut ei fua uxoré reducerettquamagnis bef lo^ picnlis eóperaflertquippe p qua fexceta capita paleftino^^ üul obtulerat regbEt uxoré dem cius michol fublata falthitcui tue erat copulata remifit abner ad dauid.In qua re etiâ hiu^ feth coopator acceffitderipferat eni amp;nbsp;illi dauid;ut uxoré tufte rccipcret fuâ.Conuocatis itaœ æ* nioribus plebis 8i. tribunis amp;nbsp;miHcnarus uerba hæc abner rctulit ad eos diccns. Sepius quidepä ratos ut ab hifbofeth recederetisÄ ptingeretis ad dauidrab hac uos ego uoluntate retinuunure aût ß uultis hæc iplercipermirtodciens g? deus per iamuelé prophetâ dauid promific hæbreoW oîum regnûtôd pdixit q, paleftinos ille uaftaretÄ fubiedos efficeret. Hæc audientes feniores» principes:^ amp;abner priceps militiæ uolûtaté cû fua quâ amp;nbsp;primitus habucrât circa rc^ effedus haberettunanimes côfenferûttut dauid fe regno traderér.Cun^ ad talia côlpiraflèntîc'Juoc®quot; abner trbû benianuboés enî ex ea cuftodes corporis erât hiibofcthtqbus etiâ iftaiocutus é, Co? nullû uideret Ûbi refiftereded magis ad oîa quæ uellet ipfos paratos haberctifumés ex eis,xx,ut nit ad dauid ntpmiflam iurifiurandi religionê firmarctdïdeiiora enî crût qp nofipfos gerinius quâ quæ p alios ^ nobis agunt ut hæc uerba quæ cû eo haberet:prîcipibus diccret ut ad onine tribû quæ ipfe p fe gereret indicaret;qué dum fplédide fufeepiflet: amp;nbsp;per multos dies opuléris K præciolüs couiuus refeciflèripetiit urdimifius ab eo deduceret ad eû populû quo præfente a^ uidenreei traderet principarû.Cunq; dauid dimififfet abneriadhuc eo ad ebron nô pcul abcûte uenit ioab q crat,p eo militiæ princeps agnofeés qa ucniffetad regé abner ôiâtepaululum^ miftus eét fœderibus cclebratis ^ regno dauid:metués ne illû quidé î honore prinai ordinis cœ ftituerettaut hret regm pticipéià cû î rebus aliis eét aftutusiôt,puidus ille certis pfîccret téporl^ busuplè uero decrelceret;ôdmilitiæ amitteret prîcipam:uiâ peflimâ amp;nbsp;maligniflîmâ cogitauiç® primû quidé tetanit; ut ci detraheret apud regé monés ut fe cuftodiret amp;nbsp;^miffiôes no refpitf* | ret abnerihæc facere dicésillû:ut faul filio côhrmaret îperiû;8d qa ^ faUaciis at« dolo uéifletad » eû amp;nbsp;uellet fpé amp;nbsp;difpenfarioné regni eius agnofccre amp;nbsp;fie ad ,ppria remeare, Cu uero bis uerblss nô potuiflet pfuadere regirnec eû uideret cxacui détérioré ruina rurfus aggrcflus é.Et cû dellb^ raiTettut abner iterimeret;mifitqui fequercnf cû;amp; côpræhéfum ex dauid nois præccptioeKiio carent:ranq eét aliqua ei detedurustquæipfo pfente uidebaf oblitus.Abner aût dum hæcaudit fet a nûciis: apphenderant enî eû in quodâ loco noîe fyratquiaberat ab ebron ftadiis qfi uigin^ nihil metués fururo^ regreffus é.Cui occurrés ioab ante portâ amp;nbsp;fufeipiés eû qfi maxime déco tus piter amp;nbsp;amicus;fepc enî fingunt ucre fe eé bonos malignæ fufpitionis extraneosqui aliqd iniquû tentare pfumûttfegre^auit qdc eû ab aliis hoîbus:tâquâ in fecreto ci locuturusÄ in loot porræ defertioré dudûteû eet ipfe folus amp;nbsp;abyfai frater eius;euaginato gladio eius latus effodiu Er abner quidé hoc mó ioab dolo pemptus é,p morte quidé ficutipfe dicebat fratrisafahcliqu pfequenté fe intcreraerat abner î pugna fada in gabaon: fed uttüc ueritas habuitipro mem fut prïcipatus amp;nbsp;honoris qué habere putauerat eû apud regê.Ex his iraq; debet cófiderare qullibetî qnta amp;nbsp;qlia pfumüt haïes pp auaritiæ zelüÄ prïcipatus affedûxû nulli hæc cedere uolunr. Na cocupifcentes hæc adipifci p multa mala ad ea pueniût,Quæ rurfus metuenres amittercmiul» deterioribus adionibusiut ea retincât ïplicâtur; tâquâ nô fit eqle malû adipifci uelle tatumodo magnitudiné ptâtis amp;nbsp;dû affueuerit quilibet eius bonis uti: ea rurfus amittere cû ï retinédo po-; tins cxcelfior fit crüna;pprcrea crudeliora moiiüruriamp;f præ tïore ne amitrât quæ adepti funcco mittete grauiora pfumüt. Sed de his quidé breuiter ïdicaflè fufficiat. Porto dauid audiés ïteriw abnenaïo qdc grauiffimedoImtÄ corâ oïbus teftificatus é; tendés ad deu dexretd fuâiSi clamas cp no fuiffet î abner ïteritu cófentiésme eius mâdato aut côfilio fuiflèt exticlusißC maledida po luit ualde grauiffîma côtra eû q illû occideratÄ domû eius uniuerfâiô^ eos q hoc egerâupro de^ funefto pœnis elfe fecit fubiedos. Erat cnim follicitusine contra fidem amp;nbsp;iufiurandum ageret quod exhibuerat abner. Præcepit autem deflere amp;flugere SC lamentationcs fieri fupet uiruroï ÓC eius corpus folemnibus honorare obfequiis;cum 8C ipfe ueftem difruperit ingemifeensÄ he-co uidererur indutus, Hæc quidem facere præcepit præcedentes loculum: ipfe autem Ingens ÿ

-ocr page 125-

deflens fequebatur cum fenioribus atqj proccribustoftendens deuorionem circa uiuos:amp; tridi/ ciani circa defundosÄ ^ non eius confilio fuiffet extindus.Sepelierunt aut cum in hebron:uc lamétariones (up eius fcpulcrüjpié flans primitus fup monumentu fle^ uiCKdiK hoc celebrate côtradidit,Sic eni morsabner aflixit: ur neq;cibu cogénbus amicis fu^ merecied iuuarec nihil fe guflarujjz ufqjad folis occafum.Hociraqj fadü deuotioné ei populi ad ^^^*^3bner honoré collarû mortuo gratifTime fufccperüt;amp; dauid cudodé fidei ere/ aiclerut;amp; ^ omnidignitate:ói rebus folénibus eü tang parente amp;nbsp;amicum colere potuifTer: cui non ut inimico contumelia fecerat;nec turpi eumtaut neglcdæ fepulturæ tradiderit^Omnes er go pro optima amp;nbsp;mitilTima régis natura letabanrur unoquoq; credence talem futuram régis i ft prouidentiâ:qualé eum in abner morte uidebantJn his ergo geftis Dauid præcipuâ gloria habe re uidebatur. Vnde fadum c(l:ut nullus fufpicaretur;abner uolutare eius occifum,Locutus ergo diad populum;ggt;ip( iquidem rridicia non fortuita prouenifict; oprimi uiri morte fauciato nee parua detrimenta lore hrebreisallius uirtute priuaris:qui eos confilns optimis Si uirtute manuu contra hoftid fornrudinc defendere potuifTet.Sed deus inquit cui cura eft re^ omniunamo hu^ ins fanguinem deferat indefenfum. Ego noui tp ioab amp;nbsp;abyfat fariue fifiis nihil præualeo facere: com untmeipfo potenriores:fed uicem eis reddat pro huiufmodi præfumptione diumitas, Igit hocmodoabner defundus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfCap.lf.

'] ÿ Vdiens mortem eius faul filius hifboftth:n5 Icuiter eft afflidustcum fuiflet cognato \*ll4 pnuatus;6d qui ei cam rcgnandi præbueranmulna^ condoluit:amp; morte abner uehe •1*I menter igemuir.Sed nee ipfe mulro tépore fupcr eu uixit:fed a filiis remonudeft bana recchab pafTus infidias interemptus eft. Ifti eni cu effent genere beniamite î priori ordine conftituti cogitauerur: ^ fi punerent hi(bo!èrh:maxinn dona a rege dauid amp;nbsp;principatu niilitiæ;autaliud quoddâ munus accipere mererencunfolüq ? eum repcrientes meridie dormien ■Km^ necß præfentes effe euftodesuve^ puellam quæ ianuas eratobftruare folita uigilanté: fed amp;iplâtn labore Si opéré confueto fimul Ôi eftu in óporé fuilié conucrfamungreiTi domûl î qua hul films dormiebatiocciderûteireiufp caputabfidemes rota die iter egerunr ôi uelut fugietes tos quosleérâuôi feftinantes ad eü cui erat fua beneficia pbitu ri;ac per eü adepturi fecuntatem: uenerdt in hebron oilendérclq; dauid caput hitlaofethxömendabant femetipfos quafi deuoros Si iterfedores inimici eius Ïperii.At ille no ficut fperabat eorum fcelere deledatus ait.O peffimi uiri 8i ultioné répété fufeepeurimefeiris ^ ego i'terfedoré faul pemnqui eius mihi corona aurea deportauitilicetille rogatus hoc fecifTetme faul côpræhéderét hoftes. An certe mutatum me; ôi nequaqeffe huiufmodi crcdidiftisdcd quafi letarer cd malignis hoibus:8i munus crederé peffv nus adioncsinterfedopi proprii domini ôi necantium in fuo ledulo uirum iuftu qui nihil ope ratus cd rnalnSi uofipfos malta prouidentia ôi honore glorificauit.Qua proprer illi quidé nunc debetis poenasia me excipientes digna fupplicia:qui puraftis me libencer morré illius habituru. Noneni aliter gloria meam foedarepotuiftistqua ut me talia uelle crcdcrcris.Cunq; dixiflét hæc omni eos tormento puniri iufiit; caput ucro hnbofech in tumulo abner honore maximo fepelv uit.His igitur finitis:uenerunt omnes maiores natu hæbreo^ ad dauid in hebromóimillenarii amp;nbsp;duces eojiitradiderürcp femetipfosideuotioné qua circa eum adhuc uiuente faul habuerant recordantespanter 6i honorem queei cum effet millenarius praebuiffentinecnon ôi quo per fa nwelem pphetam a deo rex fuerat ordinatus ôi quo hæbretm prouintiâ eius dimicatione con^ tra paleftinos habitaideus liberari coceffent, llle uero hunc fauoré gratiæ fufcipiens; rogauit ut in hac uoluntace perfifterentmec eos huius rei caufa peniteret.His ergo cóuiuiis opulétiffime fa ginatisimifit ut oém pupulu undiqj couocarcnt.Er cogregari funr ex tribu quidé iuda; quafi fex niilia odingenti ferentes armaiói fcura:ói lanceasaftindq; faul filio miniftrabantiquibus præter miffisîtribus tuda regem fécit dauidicx tribu autem (ymcódepee milia céntuiex tribu leui: qua/ tuor milia lêptingétuhabéres principe iudâxû quibus erat princeps facerdotum fadochtcum ui ginti amp;nbsp;duobus cognatis Ôi ducibusidc tribu aût bcniaminiarmati qtuor milia; hæc eni tribus adhuc fu(linebat;crcdés quég de laul genere regnaturutde tribu aût cHré uigiti milia Ói odingé ti:potérifïimi;óifümo robore pcelléres;de dimidia ucro tribu nunaffen; fedeci 6i odo miha.'dc tribu aût ifachar ducéti quidé pnofcctes futura:armati uero uigiti miliaide tribu aût zabulô ar mati elcdi:qnquagitamiliaihacc eni tribus fola ad dauid rota cóuenitafti Üqdé eadé arma habu erat q Si tribus gadxx tribu aût ncptalimin ifignes ôi priceps mille armis utenres;fcuto fimul Ói Idccaiquos feqbaf tribus fua;q nüero cöphédi nó poteraf;ex tribu aût danxledi uigiti fepté mi/ lia fexcéri:ex tribu azer quadragita miliaxx duabus aût tnbubusiôi media manaflestq trans ior/ dancm habitabantiarmati fcutisiói lanceis; Ôi caffibusiôi loricis;6igladiis:centumuiginti milia:

-ocr page 126-

fed K rdiquæ tribus gladiis utebantür. Hxc itac^ multitudo côgregata cQ ad dauid mh« cum niuko apparatu panis amp;nbsp;uini omnium quæ ad cibum pertinere nofcurur;ß^n^f dauid confirmauere imperium, Cun^ tribus diebus feftiuitatem populus celebrafet; otm bron epulas habuifferjexurgens exinde dauid cum omnibus uenit in hierofolymam.

lt;papitulum,lll,

!f Ebuxeis autem habitantibus ciuitatem:qui étant ex genere chananco^:8^ • 'ftitiF bus ci portasicecosafpeélu claudos:omne(î^ Ieprofos:ad derifioncm régis coin entibus friper murum amp;nbsp;dicentibus;gj^hibercnt eum ceci ingredi ciuitarêqu^ s^ bant defpicienres eum proxima munirione muroi^aratus rex: hierofolyma obli cœpit muko ftudio amp;nbsp;labore conari;ur cam caperet;quatcnus in ipfo principatus imaoi fortirudiné demonftraret,lnterminarusira(5amp;ipfis; amp;nbsp;aliis fiqui forte haberétaduerfuseur kcndi conamenanfenorc ciuitaté magna uirtute cœpit.Cun^ adhuc arcem obtinere no pquot; coepit honores amp;nbsp;muncra ^mittendo rex pronius ad opus bellicû cômilitones prouocare: un cunqj per fübiedos cokes in arcem cofcenderct eâq } caperet:pnncipatum militiac totius pop poflideret.Cundis itaq; confccndere feftinâtibus:amp; nullo labore pro muneris ^miflî one tardantîbus;fariue filius ioab prazuenit uniuerfos:amp;afccndens in cacumine: clamauit^n gem:exigens militiæ principatum,Expulfis iraq; rex de fummaarcæ iebu2cis;amp; redificas cm temieam hierofolyma nuncupauit:ÓComni tempore in ca fui habitauit imperii. Tempus3^ quo fuper tribum iuda habuit principatum in hæbron fuerantanni {cptem:amp; menfes fo'j regnum fuum codituiflèt hicrofolymisirebus potius clarioribus urebatur;deo femper ei n*“ ra prouidenteióCgloria eins lariusampliante.Inter hæc aut mißt ad eum yram rex ryri: cias cum co focietaté^ firmauinmifittj ci etiâ donaadcd ligna cedrina:amp; artifices uiros: wW lignariosißC inflrudoresiqui regiam domû in hierofolymis condruxerdt.Dauid aur ^npcc’^ muniens ciuitaté; city copulans arcem:unum undiq; corpus effecit;amp; cunda muro circunde^u fuper opus aut muro^ condituit efTe ioab,Primus iraty dauid iebuzeis cxpuKis hanc duto*^ hicrofolyma nuncupauit.Nam fub abraa nodro parente folima uocabatur.Quida uero dicun• 0C cp homerus poeta hierofolyma nucupauit.H :ron eni haebrea lingua munitio cd.Fuit aute hæc extranca ab hæbreis omne tempus:ab illo quo iefus princeps ikaelitayi contra chananto pugnauit eiky deuidisiterras cop. *diuifit hæbreis:prærcr hierofblymâ:unde no potuetót i“^ te expellcre chananeosiufcy dum eos dauid obfedidêtianno^i quingentoßi quindecim, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

memoria cuiufdâ nomine ofmiuin quidé inter iebuzeos ualdelocupletisiqui tamê mpoMC“*^| ne hierofolymoßi nó fuerit kerfedus a dauidiproprer fauorem qué habuerat apud hacbreos:» quodda beneficium uel dudium quod etiâ circa ipfum regem odcndifTc uidebatur quxww® pod paululum oportunis decIarabo.Accepicautem dauid exerça cas quas habuit:alias uxores» concubinas;amp; filios genuic numero nouem quos etiâ nominauitiamnâicllLmcbaniNathâ W monem:iebar;Hclicb;FaIna;lna fininhas;HellifaI;necnon amp;nbsp;filiam Thamar: quo^ noué quids ex gcnerofis fenis erant nati:duo ueco quos Ultimos nominauimus:de concubinis. Porto thi' mar confanguinca fuit abeffalon. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lCap.IlU.

Dgnofcentes iracy paledinf regem dauid fadum ab hæoreis.’uenerunt fuper eummi hierofolymam: amp;nbsp;apprehédenres conuallé quæ uocatur ngantuied ei locus no^, ab urbe;illic cadra pofuerunt.Rex auté ^udcop^:qu5 nihil abfq; prophetia deicj i®quot;' one faciebat;uolens eius uoluntaté agnofcereidC uelutadipulatoré eum habereiptsS' cepit principi facerdotuiut quid deo placeret;6Cqualis terminus foret in hoc bcllo cófulto prS' diceiet.Quo prophetante uicforiamiconrra paledinos eduxit cxercitum: 8C habita pugna^n* grefTioneapfe pod rcrgû irrucns fuper hodesialios robore magnæ uirtutis occidit: alios enug^ uit,Nemo tarnen credat modicum uenilTe paledinopicxercitum fuper hæbreosæo q honesW ent fic facillime fuperan;amp; aut nihil aut non forte dignum aliquid memoria fecerinnfedcun® fciant omnem lynamÄ uniucrfam fœnicem fuper hæc alias multasidc pugnaces genres fuif fe cum CIS hac dimicatione cómunes.Cuius rei hoc maximü erit indiciumiquia cum fepiusiaffl palcdini deuidi fuiflèntióC de fuo cxercitu mulra milia perdidiflent: fine dubio cum majoriof' niebât uirtute fuper hæbreos.Denicj amp;nbsp;hoc prælio uidi:denuo cd triplici manu fup dauid ucne runt;amp; in eo loco cadra pofuerunt. Quo fadoirurfus ifradirayi rex cofuluit deu deprelii huius eucnru: ^phetauitq; facerdosrut 1 filua quæ uocaf plandusiretineret excrcituieiat aut non peul ab hodibus:amp; nee primitus lê raoueretinec iciperet dimicare;donec arbores ucnto flante mout/ rentur. Cum uero filua coneuffa fuiffet: amp;nbsp;tempus quod ei prædixerat deus adueniflet in nullo moratus; egreffus cd.quafi iam ad præparqtam ccrtaty uidoriam. Cuius impetum non potuil

-ocr page 127-

multirudo hoftium rudincreifedmox:ad prima cSgrcfTioné î fuga conucrfbsrpafum p(èquédo ftftrauit.quos end pfecurus cft ufep ad eimtare gazarhenaiq eo^ terminât regioné.Diripuit eût eo^ caftraa quibus Öimultas diuitias eóperit amp;nbsp;deos eo^z firaul exterminauit. Hocigirur bello haiufmodi qiitace finito;placuit dauid habiro eoeiho cu fenioribus:amp; pricipibusÄ milicnariis: Ut ex 01,puinci3:8 i ex oibus tribubus eufta iuuétuté ad fe faceret cuocan;dcidc ficerdotes arc^ leuirasià euntes in cariathiarim:arca dei exinde in hierofolyma dcducerét culrurâ ci debiram exhibèrent facrificiis amp;nbsp;honoribustquibus mors cd placari diuinitatéiqd fi régnante adhuc iaul egiffentinihil mali porerant fuftinerc.Igitur omni populo congregato ficuti tradauerannuenit enam rexad area,Qua portantes de domo aminadab iheerdoresÄ îponentes fuper uehiculum nouü;eam ducere fratres fuos ac filios cu bobuspmifêrunt.Rex auté præcedebat area ; amp;nbsp;cûco populus uniuerfusymnum dicentes deo:amp;totius puintiremodularione carantesicu uario fono pcudîonûià diuerfæ faltationis ingenioinecnon amp;nbsp;pfalmis;amp; tubis fimul amp;nbsp;cimbalistarca dcdu tentes ihierofolyma,Et cu uenifTentad quenda locuiqui uocat area chedoniaccedens ad arcam osaura dei repente pereuffus ed.Nam cu boues declinaffent arcâiextendens ille manum fuâ 8i nolens eâ retinere cum lacerdos no effenquö eâ attingere praeiurnpfit extidus ed.Et rex quidé: ^populus uniucrfusiin morte eius affligebantur.Locus auté in quo defundus ediozie cócifio hadenus appcllatur.Metucns auté dauid Ód cogirdsme forte hoc pateretur ipfc: fi apud fe fufcigt; petetaicain ciuitate quod oza pertuleratiqui eo cp folummS mand ad eâ ^renderatata uidebaf e^nnttustareä quidé no fufeepit ad (emenpium in ciuitate;fed praecepitiuc in agro uiri cuiufdâ: nomine obidâ genere leuite reconderetunquæ tribus menfibus ibi naanfitidomuq ? obidâ nimis 3niplificauit:cui deus per eâ bona mulra côceflir.Audiensaût rex;quÔ hæc ^ueniffent obidâ wpriori pauprate amp;nbsp;humilirare.'opulentiæ magna uberrate poUererara ut zelü circa eu ornnes Weienres haberent:fecurus quia nihil pateretur mali:arcam ad fuâ regalem urbé reporrauic » '^3ni facerdores quidé deferebanttlèprem uero chori quos rex conftituerat præccdebant,lplê autludebatin cithara atty plaudebattira ut etiâ uxor eius michol faul filia primi regisiuidens eu beienté talia derideret.Deferentes aut arcâ:pofuerunt in tabernaculoiqd ei dauid conftituerat. Tunc immolauit hoftias copiofas atty pacificas.amp;omnem populu ad conuiuia cSuocauitiita ut mulieribus 8(. uiris; amp;nbsp;puulis diftribueret colliridas panis:amp; aflaruräÄ liganum frixu amp;nbsp;parte miolationis.Cuncy populus huiufmodi epulas praebuiffettdimifit eosapfe uero domum ^pria uenit.Cui dum aftitiftet filia faul michol uxor eius;pro aliis quidé rebus orauit deutut ei bona praberetiquæ ipfe propitius conferre potuiffettculpauit uero illum:eo cp tantus rex ludédo fal^ wtionibus ante feruos amp;nbsp;famulas fuiffet turpiter renudatus.Cui dauid refpondit : non fe uereri wtereiquæ deo placerent qui utity eu praepofuilTet amp;nbsp;patri eius:8d creteris:8d ludere fepius amp;nbsp;fal/

nihil quod famulis eius uel ei turpe uideretur attédere.Hæc itaq; michol ex dauid quidé uuos minime procreauitauda uero ei cui illam pater fuus tradiderat dauid abreptaiquicy filios Stnuerat de quibus loco proprio declarabimus.Videos aut rex pene quotidie dei uolunrate fua ^^gotia pmoueri:delinquere fe putauitifi ipfe quidé habitaret in domibus cedrinis amp;nbsp;excelfis:amp; ptima coftrudione decoratisiarcâ uero dei irabernaculo defpiccre cómorari.Obquâ rem uo^ 'f^y’^^difæare deoificuti prædixerat moyfes,Deqbus rebus cd locutus fuiffet nathâ ,pphcgt; æîd raciendu opus aggreffus eftitanq deus ei in oibus coopator exifteret.Et cum haberet iam rempli materiâalla node deus nathâ prophetâ uifitauit in fomnis præcipiés: nauid diceret quia uolûraté quidé eius amp;nbsp;defideriu approbarcticu nullus primitus cogitaffet en Pdificare;amp; ipü quidé habenti huiufmodi uoluntaté non concedi coftrucre tépldt ™r prslüs decerrando effet hoftiû fanguine maculatusipoft morté uero eius longa fe/ gij nbsp;nbsp;'“feipiendâ faciendû templû falomoni eius filio qui ei foret fucceffurus in rcgno;cuiq;

trad*-** •**'* *^“^ pater filio cópromifit:amp; regnum quidcm filioyc fe nepotibus feruatuyc amp;nbsp;proö^^'T*”™ ^^° ® dclinqueretilanguorc terræ fterilitate puniendum, Hæc ergo audiens a firnv^ ^^^’^‘^ ^•^':tis effedusan eo q? fuis nepotibus regnu feruaturd fore cognofccreti amp;nbsp;qa amp;nbsp;ex ^*^^5’^^ domus clarior forettrepente uenit ad area amp;nbsp;proftratus i facie fuaiadorauir dedt gt;na'»n'-rri -quot;’'^bas egititâ pro hisiquæ ipf iiam præftiterat:amp; ex humili ac paupe tanta regni niièo'n ”^ ^'^'’^”^’^at ßi ad gloriæ culméeuexerat: quam pro regno eius nepotibus compro diwir».???* '^ Pæpter prouidentiam quam hæbreis:à eorum libcrtati contulerat, Hæc cum deum laudaffet abfeeffit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCap.V,

l d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liquidé pauco téporeicogitauit ut belld palcftinis inferretmeulla pigrina aut

,-^jf ’™’ gwicrari fuis rebus ifpicerctiK ficut ei prædixerat deus fubuerfis hoftibus: i pace cetcro relinqueret pofteris fuis imperid.'öi cóuocato rurfus exercitu dendcians ut effet h

-ocr page 128-

hello paratus:cuclis rite difpofitis:furgcns de hierofolynnsiuenit ad paleftinos. Quos du ^^ uiciffetÄ mulrâ proumeiä tenuiflèttadiedflêtcB terminis haebrco^:bellü conuertit ad » -ras:^ duas quidé pres eo^ exercitus uidas dimicado cófumpfit:reliquosaut captiuos ac H amp;nbsp;annua tributa cis iponenstrurfus cótra adrazard fihu quidé araurege uero fophinx ^^P^j^jti exercitu: de cuius acie habita cogrciTione circa eufraté fluuiu pedeftnu quidé pennt qua» miliaicqueftrid qnep miliaxoepittj currus eius:quo^ plurimos iccnditxentü tantumor ,^ uit.Audiensaut damafci fyriac rexadadus:g gt;nbsp;dauid expugnaflet adraza^ tanq amicus ad latia cd maximo uenit exercitu;cd ficut fpabat ab oppffîôe IiberarurusÄ cögreßus denu eufraté côtra dauid:bello deuiduseft.Ceciderdt ent fcriétibuseos hæbrris de exercitu adaoi^ uigintimilia:reliqui uero i fuga uerfi funr.Meminit adt régis amp;nbsp;nicolausïquito bi^oriai^ fic dicens.Pofthæc auté tranlado ia multo tépore;quidd ^uindaliu noïe adadustualde ^.^ mus in damafco amp;nbsp;alia (pria prater phenicéimpcrauit;amp; habuit côtra dauid iudex rcg^ muJtis prælns dimicafletmouiffîme circa eufraté uidus cft:q tune oprimus regd roboret* titudine uidebaf.Ad hac adt etia liberos eius dicit quia poft illius morré fufeipiebant ab tris amp;nbsp;regnd amp;nbsp;nomen:his uerbis.Siquidéillo morienteaius nepotes ufep ad dedma S^^^to nem regnauerdttfingulis qbuf^ a patre mox in ipfo pricipio nomé acc]panbus:ficut incS 'rj prolamei quo^ tertius ualde potensÄ rcparare uolens aui pditioné;bello illato iudeis:ua ,puintia:qua modo famaria nucupaf.Non eft adt hiftoriographus ueritate priuatus. Is eß adadus:qui pugnauit in famaria:regnante achabiapud habreos:de quo pofthacloco bimus.Igitur i^uid caftrametatus ad damafcd:oém reliqua fyria regioné fua ditioni ^ubJ^*^ munitioncs in puintia uniucrfa conftituensnriburaq^ eos inferre decernens:eucrfuse(t:aur pharetras amp;nbsp;arma diuerfa q cuftodes corporis adadi gerebandeo dicauit i hierofolytnisïQ1^^ egyptiojK rex fefach dd pugnaflet côtra eius nepoté roboa caepit;amp; multas alias ex hicrow^ feed diuitias ad ppria dcportabat.Hacitacy dd in loco pprio uenerimusifingula quxq; mus, Rex igifhabreo^ deo fibimetcoopate:amp; oia bella fubdére: etia côtra alias adiaz^u % emirates caftrametatus é: ideft bacha amp;nbsp;machoneas qs capiés magna uirtute uaftauit.Inu%^ go Î eis eft aurd multu;necnô amp;nbsp;argentdanfup 6i es;qd auro melius cfTc dicebat ex quoço^-^-^ mon illud magnd uas qd mare uocabaf effecittoptimos catharosxd deo tépldedißcaßct-rex emathenusaudiffetadrazar amp;nbsp;eius cxercitd fuiiTe uaftaru;metués ne dauid fupeu9“®^^ niretiamiciciis amp;nbsp;fide ed uoluit obligarermifitcg ad eu adara filiu fudtegitqj gras adrazar fucrit cxpugnatusmttp focictaté cd co amp;nbsp;amicicias faceret exorauit.Cui etia wagp^Jßp nem direxitndeft uafa anriqua opanone faftaaurea 8dargcntea Gmul amp;nbsp;erea» Dauid aut foedere cd thou rege ematheno:eiufœ dona fufeipiensifiliu ipfius cd honore côpetenti utriay dimißnea uero quae ab illo fuerât deftinata;amp; auß ^aliud amp;nbsp;argentd qd de ciuitatibus diuft® gentibus habuerat fubiugatisrfecd portas dicauit deo.Non adt ipfi foldmodo dinucanti:®®a citd pducétiuidoria cótulit deus:fed etia mififfet abeffa fratré ioab cd magna manu îid®®. Pilld quocp uidoria ei coceffitadumeo^ quo^ decé amp;odo milia uiros abifai dimicado Tunc eni oem idumca rex in fua ditione pcipiens tributa p terra amp;nbsp;p uniufeuiuf^ capita ab accipiebat.Erat adt amp;nbsp;naturaliter iuftusÄ iudicio^côtéplatiôe ucriffimus. Pricipc 4?^® ?L exercitus habuit ioabrad cöfcriptiones auté gefto^ iofaphat filid agilud.lnftituitauté de do^z, finccs principé faccrdotum abiathar:qui eius amicus erat: fcribam uero fecit faraia banale filio ioiadæ cuftodiendo^ corporum praebuit principatd.Seniorcs autem filii eius circa corp amp;nbsp;eius cuftodiam erant, Recordatus auté eft enam focderis:amp; iurißurandi quod habueratƒ ionatha filio faul:8Camicicias atc^ ftudii illius oblitus nó eft.Naiter alia bona memor etia eorum:qui ei praeterito tépore beneficia præbuiflcnt.Praccepit ergo requiri:fi aliquis de faalamp; nere fuperefTetteui retributionis debitum plonathæ amiciciis repéfaret.Et cura quida, addudus de domo faul qui potuiffet fcire fiquisadhuc genere fupelTetanterrogauitcói^W noffet uiuere de cognatione ionachæ : ut poeneficus illius ei fua munera repenfaret, QÜ’^ fpondit relidum eius effe filiummomine mcphibosiueftigiis daudicantem, Isenim dun ip^ eius amp;nbsp;auus ndciati fuiflènt in bello cecidiffeia nutrice fua raptus:ÓC ea fugiére lapfuseiusejn merisigrelTus ualde uexauemr.Dumep cognomßetiubi uelapud quern nutriretur: mißt ad i® chir i ciuitatem lodabariapud qué ionathac filius alebatur.Quo fadomenit méphibos adr^ 6^ proftratus ïfaciem adorauit ed. Dauid auté mflit eum habere fiduciam:amp; fperare nrelio' dédira ei domum paternamÄ omnern fubftanriam:quam faul auus eius habueranfe^cp^'^ conuiuium fuum:praecipiens:ut in illo die ab eius menfa reccderet. Cunqj puer adorafiet^rc tuliffet gratias pro ucrbis pariter Ôi pro donis:uocauit dauid fiba:dicés: paternara fedoniuis

-ocr page 129-

mnem faul fubftantia ïonathæ filio côdonaflè.UIi uero proecepirrutoparctur remî colledos readitus uniuerfos in hierofolymam deportaret : arcy quotidie ad méfam régis deduceren puer: ’P umeç amp;nbsp;filios eins numero quindcciÄ famulos numero uiginti mcphibos filio ïonathæ onauit,Hæc ita^ coftitucte rcgeifiba famulusadorâs:8i cûdâ fe ^mittés fadurc effe dpccflit, onatnæergo filius i hierofolyma habitauinhabés cum rege conuiuiuxui oés diligentia ueluti r *1;^^^*^ ^^^'’'^^’^‘^’^^^^•blabuit uero amp;nbsp;film qué appellauit micha.Ergo g rdidi fuerât de gene? 3U1a ionathæ hune honorem apud dauid habuiffe nofcuntur*

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCapitulum.Vh

LIo itacj tcpore naas amico dauid amonita^ rege defundoæiep filio iregno fuccedéte; miüt dauid ut eum c0folaretur;morrépatris leuiter ferre monenstateg in amicicia quam cum pâtre eius habuerat pmaneret.Quod principes ammonita^ mala uoluntate:amp; nó 'ccundu dauid cSfiliu fufceperunt;cxacucrütcp regé fuü;dicétes: exploratores mififiè dauid qui co^ prouinciana amp;nbsp;exercitum dementiæ occafione cognofcerct amp;nbsp;cauenda co^ colloquia fua^ fruntme incaute periculum alicuius calamitatis incurrerent. Hæc irat^ credens bene tradafTe ^os iudices ammonitaruna rex ; legatos qui a dauid miflî fuerant î grauiffimis affecit iniuris, adensenina medietatem barbae eo^;ói ueftium eorum medietaté abfcidensirelaturos opibus . *100 uerbis dira refponia dimifit.Rex auté ifraelirarum hæc cognofcens idignatuseftÄ iniu-* namtaftam fibinequaqua defpiciésxótra amnaonitas pauit bcllum;ut contumelia quæ fuerat Jfgatis fuis inapofira:regis piculum uindicaret, Porto neceffarii régis amnaonita^ amp;nbsp;principes uidentes quia foedera difrupifcétjói pœnas pro tali præfunaptione lucre deberent;fcmctipfos ad k P''æP‘^nabanc,Tuna uero mittentes ad fyrum naefopotanaiæ regé mille talenta:fociuna cu hac mcrcede fieri popofcerunt.Habebat autena iffe rex pedeftriuna uiginti milia. Conduxe^ wnt autena amp;nbsp;regena prouinæ maacha;amp; quartum nomine abiftob.Sed amp;nbsp;ifti habebât duode» dm milia arnaato^,Dauid autem non expauitmeq; ho^ folariüineqjâmonita^ exercitû: fecugt; rus de deo qui iufte cÓtra cos crat pro hnaói iniuria pugnarurus.Et cu dediffet ioab principi mi-* Imæfloré tonus exercitus mißt eu côtra illos ad pliû.Qui circa metropolim ânaonitaje charan 2chan ueniens caftra fixit.lgitur hoftibus egredientibusÄ aciénô fimulifed in duas ptes difpo» netibus:quo^ auxiliatona quidé manus i campo curio eóftituta eile uidebarurdnaonita^ aut exercitus circa porras aduerfus hæbreosmidens hoc ioab contraria naolitione tradauit;amp; fortif “mos quidé uiros digcsife oppofuit fvro:^ regibus qui ra eo erâttreliquâ uero parte fratri fuo âbifai tradiditmt côtra ammonita^ acié dimicaret;dicens;ut fi uideret lyros fibi amp;nbsp;prxualere amp;nbsp;lomores efldacic couerfa ferret ei (oiacia;fi auté ilium ammonitæ côprinaerenttipfe eu fmailtcr adiuuaret.Cuncß inuitaflct fratremiarqj rogaffettut magnanimiter amp;nbsp;fidutialiter ageret uniuer^ graué uerecundia naetués decertarethllu quidé cd amonitis pugnatu^ dimifit: ipfe autem væjäggreffus eft,Qui primo quidé fortiter reftiterunt:multos tarnen co^ pemit ioab;omnes ante conuertit ï fugara, Quod uidentcs âmomtætmetuéfq; abifai amp;nbsp;eius exercitu nó rcftitcrut: ac mos imitatian ciuiraté repente fugerunt,Hoftibus ergo ita deuidis ioab ad regé cu claro tri* “ropho in hierofolymam rerneauit.Hæc ergo deuidio no perfuafitammonitastut a bello ge^ ‘cerentmecj dum cognofccrent dauid uidoré a prælns abdinueruntifedmittentes ad regem (y/ forum adadezer trans eufraté: cum ad folatium conduxerunt : qui habebat quindecim prin/ '^'pes militia fabbatorum:pedeftrium nero odogintamilia:amp; equitum mille.Cognofccns auté rex habreo^ rurfusamonitas tanm fupra fe exercitu congregaftemó iam aduerfus cos p duces “OS pugnare decrcuitifèd ipfe cd omni uirtutetranfiés iordané fluuid eis occurring cögreffus wpugna uicit egregieÄ iterfecit milia pedeftrid quadragintatequitum uero ufq; feptingentos. rourauit auté in acie principé militias chada noie fobachted quo uulnere mortuus effe nofcit. nelopotamia: uero dd pugna fuiffet hoc modo terminata tradiderdt fe dauidÄ dona miferdt quidé folus eftrcucrfus f hierofolymam,Cum autéuer ichoaffettmifit dauid principé “mæ ioabmt cum amonitas gétc pugnaret.llle uero pficifcensiomnem cok depopulatus é ^^nem;^ ipfos in metropoli rabath claufos obfedit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;# pap.VII,

ndgitigit ea tépeftate dauid peflimu uicidicu eflèt natura iuftusiatrp religiofus Si pa/ trias leges magna uirtute feruaretJs ent dum hora meridiana iam ad uefpera decimated 1fepiora regalia folito more deâbularet:uidit mulierculâ fpé ualde pulcherrimâ,amp; radis

^ domo propria aqua frigida fe laua eftmofe bethfabeae,Cuius mulieris pulchritu ci^' . ^* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;retmerenó potuit.Qua du uocari feciffet:cu ea cocubuit, Quæ co/

P estmifitad regéîôi ut cogitaret ïfinuauit:qtcnus cómiffum fcclus potuiffet abfcodi ne feed/ ^ges prias moriref adultéra,Dauid aut ui^ eius nok uria g erat ioab armigeude obfeffione hu

-ocr page 130-

bellica fedteuocari.Quo ueniéte:de cxercitu ac deobfcffione requirebatJIIo auté referte o ei ^fpere prouenire;tollcns epulas de fuo conuiuio dedit cinuffitqj ut pergens ad fua cciugfm^ dus rccuberetamplexibus.Vrias aut hoc quidé non fecitïdormitauit auté inter alios armiger® régis,Quod dû cognomffet rcx:requifiuit;cur poft tantû tépus jppriâ non ueniflet ad dowo^' nee ad uxoré;düoes de pegrinatione rcmeantesïhanc habebant uoIuntaté.Cui refpódit:noö iuftum ut dû comilitones eius:amp; dux in terra caftro^ amp;nbsp;in hoftiü regione dormitarendpfe ® uxore ,ppria requiefceret:amp; cpulis induJgcret.Et cü hæc ille dixiffetzpeepittut illa die ibi wan * rct:altera ucro die pergcre dimitrerct ad ducé.Vocatus ergo rurfus ad coenam urias a rege:«a ebrietaté ufqj pdudusanuitante eo ftudio fe rege frequéter ad copulatnihilominus iteru doop uit ad ianuas regis:nullo defiderio concitarus uxoris.Quo fadotnimie rcx contriftatus: ioab uriam quafi in eo deliquerit praecipiens puniendû.Signifîcauit etiâ ultióis modü;ne finf ipfe i fuo fcelere manifeftus dicens:utpre qua effet hoftiü grauismanusÄ poffer pugnadopi®' Jum fuftineredbi eü poneret:amp; comiffo plio iuberet cundos ab co rccedere;ut folus in mo^ piculo remancret.Et cü hare fcripfiffet:amp; fuo fignaculo muniflèt;epl5m ioab deferendam uriæJoab auté litteras fufcipiés:amp; uoluntaté régis agnofcenstad locum ubihoftes noueratfof ter immere uria coftituit.Dedit itaq? d quofda militü optimojit feq; dixit oium uirtuti wö® præbitu^iîfi forte poffenrptem muri deiieereiSi ad interna ciuiratis intrare. Quépeutiui : euro effet miles ualdeforriffimusÄ haberet gloria apud regé amp;nbsp;ornné exerdtumtad hoc no dedigu^ rctur ad hoftium incurfioné accedereffed potius huiufmodi resagere cógauderet, Cun^ fiducialircr accefliffctuoab feorfum cü eo pugnaturis dixiuut cü iolum nda hoftiumincuru» dcfererent.Hsebreis igitur ad duitaté accedentibus:ammonitæ metuentesine illo loco ubi un^ eóftiturus erat ucniéres inimici muros ciuiratis afcendcrentieligcntcs fortiffimos uiros:® reff te portas apenéres magno curfu amp;nbsp;irnpetu inimicos aggreffî fünt.Quod dum uidiffent: oiou^ qui crant cum uria ficut eis prædixerat ioab rcceffcre poft tergum.Vrias auté dum eófundff« fugere:acicq? defercre:fuftinuit hoftcÄ impetum eoji fua uiuadtate fufdpiensipemit guide nu paucos.Cireüdarus auté amp;nbsp;captus in medio uulncratus inreriit:cum quo cria quidâ alii de wen funtextmdbHis ira gcftis:nuncios ioab mifit ad regé;præcipiens eis ut diccrcntiq (h«toM® quidé capcre ciuitaté cum aeceffiffent ad mu^rmultis ibi cadentibus abltcffiffenrÄ figuro irafceretur j uriæ morte piter indicarent, Hæc igifaudiente rcge:amp; graoircr fcrente:amp; ^ dicent cos incaure feciflê:ut ad muIJ^ urbis accederentreu magis deberent p cuniculos aut alias wacnv nationes cape ciuiraté:dumunq; cxéplum baberét filii gedeon abimclech:qui dum torris tW* bes expugnare uellcriuiolenrcr a fene muliere petra pcuffus probarcf cxtindus amp;nbsp;cum eßet rot fortiffimus: ^pter difficulraré rei turpirer fit pcmptus.'qua memoria oportuiffetcos muros bo' ftium non adirexura fitoptimü apud oés;ut ca qua gerunf in præbis feu bene feumalcrmerou ria teneantur;quatenus alia quidé imiranda fint alia mgiéda.Cunq; hefiraffet rex:amp; de cafu lico cogitaret;uriæ morte a nûens indicata:rcpente ab îdignariôe ceffauit. iuffitq? ut reuertetet ioab dicerenr : humanü cffe quod contigit amp;nbsp;bella huiufmodi femphabere natura mutabilero: ut aliquando quidé inimici fupcriores fintialiquando ucro fubicdi:dccetero ucro in obfidrónc ^uidendumme denuo in aliqua pte delinqucrétffed uallis amp;molirionibus diuerfis obfiderjoi* præualentes ciuiraté quidé omnino fubuerterét:amp; habitatores omnes pirer trucidarét, Nuaquot; itaq; ioab ea quæ luerant a rege dida portabat.Vxor auté uriæ bethfabcxmorte fui uiri cogno fcens mulris eum diebus fleuit.Quicfcéte uero trifticia eins amp;nbsp;lachrymisïmox ea accepitumm amp;nbsp;films raafculusex ca ^ceffit.Quas nuptias deus nólibérer infpexit;fed iratus cótra danidt^ paruit in fornuis ^phetæ nathæregé eulpans in his quæ male cômiferat.Nathan ergo cum elle uir urbanus d fapiés cogitarer qa reges dûin ira incitanftamplius eæq iufticiæ iura refpróro• inrerminationes quidé dci tune tacere decrcuit;amp; alia uiro uerba utilia loqui difpofuit: amp;nbsp;diee ei huiufmodi camrquid deea fentirettmanifeftü fibi fieri poftulabat.Duo inquir uiri funa . tare degebât quo^ unus idoneus erat:amp; multos gregesiuméto^;boum^ amp;nbsp;ouium poffldeW alter pauperculustqui unam tatum agnarn habebat qua cum fuis filiis enutriebatteum quam Cibis propriis nefeebaturjff qua no alitenquâ filiâ diligebat.Cûqi hofpes ueniffet ad dimtemiro de fuis pecudibus uoluir occidcremt epulas amico pberetJcd mifit ad agna paupisÄ ca fublaro* pegrino conuiuiü miniftrauit.Hic itatj fermo uehementcr cómouit regéimalignü^ iUû hoîem corn nathantqui tafia ppetraffet:amp; quadruplû dixit ^ agna iufte redditu^ïK mp«^ morte multandû,Narhan aûc relpondéstainiplum cffe qué pari talia dccreuiffetiquia opus m^ ualde cómiferitjreüclauit«;amp; apte manifeftauit ira dci:qui eü regé cüdo^ fcœrat hæbreoji,» oium 1 circuitu gétiü multam atej magnat cóftitucrat dommüi^ a mambus faul area liberau

-ocr page 131-

irai)^'^^ ^’ coïuges;quibus iuftc fuerat amp;nbsp;legahrer copulatus;rt’d qa nunc cum fpreuifTetÄ ^^ ^’'^^fiflèneo c(; amp;nbsp;aliéna uxoré tuIiffetÄ uny . eius necandu hoftibus tradidilTcndeo eu f”^ ®oluere^ uxores eius ab uno dicebat filio uiolétias fuftinere;fcqjipfum fore eiusifidns q’fllendû;^ dû eius peccatû occulte fuiffer geftuallud cundis uidentibus ageref: morituruq?

?“9^*?®i ^’^ ^^ effet ^creatus,In bis ergo rege turbatoi^ ualde confufo:8d cu lachrymis «tnlhcia impie fc geffiffe cófeffo:crat eni dcicolamir qui nil oîno in lua uita pter î cafu uxoris unæ deliqucratanifcrtus eft deusÄ reconciliatus cidcruanny Ie eius uita: regnumq; pollicitus «iagentipenirétiâ de his;quae male gefta fuerat.Cu*^ nathan régi ^phefaffct:domi reuerfus e. uxore uriac fuerat generatustgrauis diuinitus languor luafif. Pro quo rex ni^ tnis afnidus:cu a cibo feprédiebus abftinuiffettadhortätibus fepe famulis no comeditÆd uefti* bus atns idutustat«^ pftratus in cilicio iacebat ipauimeto:amp;deo ,p (alutc pucri fupplicabat: qa ualde aus matré amabat.Septima ergo die puero morientemô præfumebât hoc régi famuli nd-' fi cognofceret:amp; a cibo amp;: ab alia fui diligétia potius abffneretuâq in ludu nui conihrutus:quippecû eo languenteitalia p trifticiâ ptuliffet.Sentiens auté rex famulos prüf Mritamp;eapati^quæ præcipue folenc aliquid celare uoléribus ^uenire:intelligens mortuû pue^t Kuocans und de famulisrac ueritaté audiés:repente furrexit amp;nbsp;Iauit:amp; fumens Candida ueftemî nenitad tabernaculu deiauffîrcy cibos apponi. Quo fadormultus ftupor eius cognatos;amp; fagt; jnulosappræhendit: quia eu nihil ho^ puero languente feciffetæo mortuorfimul hæc oia celegt; btaret.Cûqjabeo huius fadi cam requirerent:afferens eos nimis indodos:ait:adhuc quidé ui/ uete puerodum fpé falutis eius haberet hacc oia faciebatreredés p hæc fe placare diuinitarc:quo denciente uitamana trifticia nihil prodeffet.Quod cu dixiffetïregis fapientia laudaucrunt,Poft uæcaût ingreffus eft ad mulierc bethlâbeæ.Quæ concipiésrmafculü filiu ^crcauicrquc iubéte nathan ppheta falomon appellauit.Porro ioab amonitas obfeffione fortirer affligebattaqua eis aufercnsÄ re^ caetera^ übertate:multüq;eos cogebat cibi amp;nbsp;potus fopia laborarc.Ex modico nantj jputeo bibebant oés:Sê licet illis effet fontis auxilm:ne tarnen deficeret.nó eo largius ute/ MfQuo fado fcripfit hæc régi fignificäsÄ rogâs eu ut ueniret ad ciuifaté;qrenus eius nomini uidoriâ delignaret. Quod eu feripfiflèt ioab:approbans rex eius uoluntaré;amp; deuotionis fidét fumpto fecuexerdtumenitrut rabath dcpopularcf urbé.Quâ dum bellica lege cepiffenmilites eâuaftarc pmifitapfeuero tulit corona regis âmonitagiihabenté pondus atiri talenrû amp;nbsp;lapides præciofostSd in medio fui fardonicenuquâ femp dauid geftabat in capite.Multa liquidem alia amp;nbsp;præciofa fpolia in ea eSperit ac rapuit ciuitate:uirosaüt eius tormétis affccit.Hoc itaqr mô etiâ an^nitaji urbcs quâs coepit eucrtit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CJCap.VUt

Euertente igitur î hierofolymâ regeidominus eius turpiluicio maculara eft.Erat eni iHi filia uirgomoie thamar:pulchritudine ualde pcipuadra ut oés fœminas fpeciofas euinceret.Huic frater erat abfolon:ex una génitrice ^crcatus.Hanc ammo filing da uid fcnior cócupiiiir:0^ cu neqrpprcr uirginitaté ciustneq; ,pprer cuftodla fuo potiri de(ïdcrió '^a:iialeret:crudeli pcuffus uulnere carpebarur.Dumey eius corpus interior! languore trbeCcerctÄ iam doloré macies pmurarerannotuit ionathæ cuida cognato eius piter amp;nbsp;amico, Etat uir ifte fapiés:amp; intclledu nimis acutus.Videns ergo quotidie ammon no naturale corpus habenré:accedens irerrogauit ut ei cam rei huius ediceretrdicebatq? arbirrari fe hæc illu amoris occalione pferre.Cunq; confeffus fuiffet ei ammo paffioné fua;amp; quia fororé fua confanguinea wncupilTetxonfiliu ei fuu defiderid adipifcendi hoc mô dedit:monens ut egritudiné fimularet: amp;uenientéad fe patré pereretrut ei fororé exhiberet:ut copcres egrotanti minifteriu deftinaret: qQfificrccpriuaref ’ citius languore.Ammóergo ponés femctipfum in ledulo fecundu ionachæ “nhliu fimulabar infirmiraré ut dû ad eu uifitâdû pater ucniflètipopofciffet fororé ei dirigere. ^a du pater incudanter iuffiffetadduci:ca ueniére pcepitrut ei manu fua faceret panes frixos: dices fuauircr feex eius manibuscSmeffu^e.llla nero uidéte fratre cofparfa farina faciès collina Ms;eafq; frigens obtulit fratri.Et ille quidé nequaq guftauit ex eis:fed iuHit famulos ut omés a domo rcpellerét: ut qü fadaquiete dormirct.Cunq; famuli qd iuflèrat iplcuiffentnußi t forori: ut ei cibum ad intcrioré locum domus afferret.Quod dû puella feciffec appræhendens eâtut cû eo concuberet fuadere tentauerat,Puella uero clamabat dicens,Noli uiolentia facere nee impie täte mihi frater infcrretnoli leges tranfcendereiôi te iniquiflima confufione mifeeriffed quiefee a re tam iniufta:6c ex celeratiffimo defideriotex quo obprobnu amp;nbsp;turpitudo noftræ domui ppe^ tua conferatur: adiitienstquia fi de hac re loqueretur pater cóiugium eius non dencgaret ei, Et tec quidé dicebat:uolens ad præfèns impetû eius petulantem declinare.At ille non acquicuit; led nimietate amoris illius inflammatusÄ robore eius paffionis ualde perplexus uim mrulit ei, hlü

-ocr page 132-

Opern repente odiû poft ftuprû forons inuafît:amp; iniuria ppetratateam furgere amp;nbsp;abire ^fpitlt; Cdlt;5 ilia î hoc détérioré Jpclamaret iniuria fibi irrogatâ nec ufq; ad noûé eâ manere pmittn«! repente cam difcedcreiuffir in die;ut etia teftimoniu fuse confufionis incurreret. Qua refinett iulTit famulo ur ea prorfus expelleret.llla uero dolens iniuria fimul amp;nbsp;uiolétiâ:difrupto colobio quibus antiquæ uirgines utebant : habentc manicas:amp; ad talos ufqj^fuûsîne facile uiderentuK amp;cinere afperfo capite ibat p media ciuitatéxlamâs amp;nbsp;ingemifcens uiolentia fibimet inog^n. Quam du inueniflet frater abfolon;requifiuit qua caufa ^uenicnte hoc ageret. Et cu fadä dixiffet iniuriaiquiefcere 6d mediocriter ait ferre germanâ:amp; iniuria nô purare;cp corrupta effet * a fratre.Cui dum fatiffadû fuiffet clamare;amp; uiolentiâ fuam multis indicate ceflàuit: amp;nbsp;multo tempore apud fraté abfolon uidua tollerauit alias pmanfit.Quod dû cognouiffet dauid doluit quidé fed cû ammon femoré filiû fuû ualde diligeret eu noluit contriftare. Quem ab! .Ion ert' deliter abhorrebatÄ latenter oportunû tépus ulrionis delidi illius expedabar, Igitur lecundig iam annus corruptionis fororis eius exceflèratîôi cu greges fuos tonfurus afccndcret in ciuitate baafor;eftaut hæc î forte tribus effraim:rogauit pâtre ur cû fratribus ad eius côuiuiû eSueniref-Quo rcculanreme illi grauis uidercf exiftere uel fratrcs dirigi fupplicauit.Quibus deftinarisaui fit abfolon famulis .ppriis ut cû uidcrent ammon ebrietate diffolutü; illoannuente inrcrficeret eum:nullücj metuerét.Quo fado fratrcs cüdos terror grauis amp;nbsp;tumultusïuafit;amp; de fe quo$ finguli formidates:afcendéteflt;^ in equis reuerrebant ad patré.Quida ucro praecedens nudauit patri quafi cundos fratrcs ïterfecifTet abfolon.Tune dauid qfioés uere iimul extidi fint amp;nbsp;holt;: a fratre trifticia quæ uf^ ad morte fere uidcrefamara nimis inuafit amp;nbsp;co dolore ncq; cam reqgt; fiuitmec aliud quicq,Poft hoc tanti mali facinus cognofcere uouitmcqj fuftinuit:fed répété uc^ fte dirupta:proftratus in terra iacebatdugens filios umuerfosÄ qui mortui nunciati fuerant:S fimul qui eos occiderat.lonathas ucro filius lèmmaa fratris dauid cofolabaf eü.uta trifticia ta^ ta recederet:ncc crederet filios alios ïteréptosiquia nec ca talis extarenfed cflet credibileiqa hoc feciffet abfolon in folüammoni^ptcr thamar fuæ fororis iniuria, Inter hæc auté fonus equo^ amp;nbsp;tumultus quorûdâ uenientiûîattentos eos fecit.Erant auté filii regis:qui a counno fugichât* His lugientibus triftis pater occurrit;amp; pratter fpem uidens quos ante paululû gifte crediderat: eos amplexatus eft.Erat itaqjcüdis ludus amp;nbsp;gemitusaUis quidc fupra mortuü fratreiregi uero fug filiû interemptû.Abfolon aût fugitin geffur ad auum maternü:ui^ .puinciae illius potetö apud qué triü anno^ rge comoratus eft.Cunq? dauid uolütaté habcretiut ad reuocanduabiolo filiû deftinaretmóad uindidaiquando crat ira iam longo tépore Icuigataiad hanc rem princeps militiacioab eü potius incitauit.Præpauit enï quanda mulieré ia ætate ^uedâjut cû fub feema^ te ludus interpellaret:amp; huiufmodi uerba ^iferret.Quæ ait.Duo filii mihi rex erant qui m agro fuerant in côtenrioné côuerG;nullocp præfcnte qui cos placare potuifletiab alrero alter geufes interu t.Cognatis auté interfedoré percnribus uolétibus eum occidcre: fupplico ut mibi lutem præcipias filii côdonari:nec reliquâ Ipem meæ fenedutis finas auferri;amp; .phibeas cudosî qui meum filiû interficere moIiuntur.Non enî aliud illud porerunt fcqui nifi q, timor régis im petrauerit.Rege itaq;mulieris præcibus annuenreæefpondens denuo mulier regii granas îqwt ago tuæ benignirati;quimeæ müertus es fenedutis:amp; pene fine filiis defolaræfiliû habcf ftcilU' Sed ut firma mihi fint tuæ dona clementiæ;precor tuo filio efto ^ppinus:ciq; remitte ddiciun’' Quo enî creditura fum fecuriratis mihi in hoc præbuiflè beneficiû:cû te uideâ in ca fimili eu® tuo filio manerc femgiratû.Fadum nâqj eft:ut cû filius unus côtra uolûtaté partis mortuusu fponte hac câ adponaf Ôifalius.lntellcxit ira^ rex hoc côfilium ftudio ioab îmiftum:amp; Ïterrog2' ta muliercula dum cognouifler hoc uc^ effeirex uocâs ioab:ait impetrafte ftudii fui uoni: euç abfolon reuocare præcepit.Non enî circa eum iam ulrerius le dixit eße cruddcifcd ira indigo/' uonemep remittere.Ille uero cû adoraflèt regéiamp;eius fermonibus gratias retuliftet: répété ^gt;ie' dus eft in geîTunôCaffumpro ablblomin hicrofolymâ remcauit.Premifir auté rex dum ueni filium cognouifTetióC præcepitiutad domum ,ppriâ remearetmon enî iuftum credidinut nw ueniété fufciget;aut uideret. Ille uero pfe iubére eius declinauir afpedûxui ramé a fàmitonW debitum exhibebatur officium.Huius iraq; pulchritudo licet î trifticia pofih'6^ dtligen®con petcntem regis filio no habenti nequaquâ depofita eftded erat (peciofusiôC (piedchat omni' coreiSC corporis magna procentatenta ut eos qui crât in epulis conftituri tranfeenderet, Cuiu capitis erat tâta celâriesîut uix odo diebus roden potuifl'ct:amp; erat tôfuræ eius pondus ficloru ducento^ qui faciuntquince minas.Habitabat auté î hierofolymis amsduobus: habmtqi tr filios mafculosïóf filiam unam nimis Ipeciofamiquam rex poftea roboa falomonis filmsaap uxoremiex qua natus cft puer nomine abias.Intcr hæc mittens abfolon ad ioab popolcit ace •

-ocr page 133-

if* •ft 11^

0 Ü* ftt It” iXf tf' ir

P ede placaret patrem;^ petererquarenus eum ad fuum afpedum amp;nbsp;colloquium reuocaret, *°®^‘®*^®’s aliquos (üo^ cofincm fegeté dus incendit,Quod cd ille cognoz etadabfolon uenicxulpans eumÄ cam rd huius mquircns.Cui refpondir , Hoc confilium d°^”n^ '^ ^’^^°^ ducere potuiflèm negligenté uerba quaeïbi pro paterna rcconciliarione mäz äba. Quapropter prüfencc te pcor ut mitiges genitoré meu,Ego naq; pdus a fuga efïe iudico bc me uenifleepatre mihi hadenus iralcenre.Ioabaut neceffîtaté eins cognoicens amp;nbsp;mifêrtust ”;^^wcor exiuitapud regem:dc^ locutus de filio egitiut libenter eum fufoperet.Quo ueniente: P^of^’bto:ac fupplicante:utpeti uenia impetraret:porrexit dexterâ amp;nbsp;alleuauiteum Kgdto^ obliuioné ie habere pollicitus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.IX»

öt

1^^

löi:

iü^ ö^i ii”

:|1” Jl» öti g ra' •ft' jt^ jö^ ptgt;^ / fit' i”^ pi” :f^ P'‘ «►

jj ypBfolon auté dum ei hoc fuiffet a patre cocelTum ïpuo tpe multos equos:amp; multos fibicurrus inftituit;amp; armigeros quinquaginta;amp; dicbus fingulis furgés diluculo ad »3 regalia ueniebat:amp; qui caufas habebant;amp; minores inueniebantur in ds: ddedabiz ■ ■'7~*“liter alloquebaturcquafi non habente bonos confiliarios patre;fedmiuftos ï fuis fenz entiis exiftetes:quo^c iudicio grauarenf.Pro qua re fauoré fibi omniu collocabar: adiiciebarq; P'ter dicenscquia ö haberet hane poteftatéipfexunda fub legum equitate difponeret.Haec iraqj ^gentc!populo fibi placatoccum iam deuotionem eundotje fe obtmuifle confideret: poft rez “beihationem patris annis quatuor ia tranfadis fupplicauitcut ei pf i hebron ire pmittereteqz ^^bjpromilTa deo facrificia celebraret:quae fugiens deuouifict.Dauidcrgo cScedente pfedus quémuitus populus eo inuitante cofluxit,Aderat auté ei 8i confiliarius dauid achitofd: giraoneusïamp;ducenti uiri ex hierofolymismddentesquidcra conamen huiufmodi:fed uelut ad wcrifidum euocati. Hoc itaq; confilio rcxab omnibus ordinatus eft.Quod dum fuiffet dauid bunciatuna: amp;nbsp;inopinabiliter hoc filium fedffe cognouiflèremetuens impietaté eins ac praefum pnoné miratusequia nee peccati ueniam recordatus eft: fed fup illa fcelera potiora amp;nbsp;iniquiora comiferipprinaum quidé ut legnu a deo datum uellet auferre.fecundo ut patré uita priuarer:de nberauit ut fugeret trans iordané : amp;nbsp;uocatis amicis ac neceffariis:amp; de filii fupbia ds pticipato eonfilio:cunda(j c5mittens deo:decem cocubinas cuftodes regalium dcrelinqucns:difceflït ex hierofolymis:amp; alia multitudine cum eo fiducialiter egredicnte:fimul amp;nbsp;ièxcentis armatis; qui faul uiuente fuerant ei ï fuga priori pticipes. Abiathar auté amp;nbsp;fadoch facerdotibus:amp; omnibus Iwitis uolentibus fimul egredi cum area ddîfuafit ut magis i ciuitate cófifterent cum eu poffet deus etia area non pottata Iibcrare:mandauirq; eis ut latenter gefta quætç d nunciarentur.Haz ouit aut fideles ad omnia miniftrosiachimaa filium fadoch;8d ionatha filiü abiathar,Ethai auté letheus cum co profedus eftdicet dauid eum manere in ciuitate uoluiffct.Cui dum acquiefcere uoluiffetteipuritaté potius fuæ deuotionis oftendit,Afcendéte auté dauid per montem oliueti pedibusnudis;amp; cundis cu eo flentibustnunciatum eft achitofel effe cum abfolon:amp; eius parti huere.Quod dum audiffentrifticia eius magis accreuittdeu rogabat:amp; eu fuppliciter cxorabat: 3t abalienaretmentera abfolon a cófiliis achitofel.Formidabat ent ne contra fe ei dando cofllia P'^eret,Eratenï uir aftutustad ^fpicienda utilitaté nimis argutus.Cunep in montis uerticé puc uinet ciuitate refpeda cu multis lachrimis quafiamiffo regnotdomio fuppIicabat,Occurrit aut bit quida fidelis noie chufiÄ ipfcamicus.Q^cm cu uidiffet dauid fdfia uefteÄ alpfo capitc dz uere flenté atq; lugentétconfolatus eft eü:amp; a trifticia ccffare pofcebat. Et poft hæc fupplicabat ut iret ad abfóloncqfi ei confenticns Si dus fecreta confiderarettcófilnfq; refifteret achitofel: ga ucudauid pgerentatu prodeffe nó poflèt.Obediens ille dauid eo derelido uenit hicrololyma: quo etiâ nô poft multum uenit abfolon.Paululum itaq; exinde procedente dauid:fyba famulus niephibos qué curatoré ïftituerat poffeffionu qs donauerat filio ionathæ:occurrit cu duobus afinis oneratis rebus in itinere neceffariis: ex quibus ipfe amp;nbsp;qui cum eo erant refici debuiffent, Ivequirente uero dauidiubi relinqueret méphibofeth:ait,in hierofolymistcxpedanté ordinari regem fe in praefenti feditioneiproptcr memoria beneficio^ faul,In his auté indignatus dauid: omnia quæcûç^ côcefferat méphibos: fybae donauit:multo iuftus eé credés:ut bic g ille potius hæc haberet,Et fyba quidé hoc fado gauifuseft.Igirur ueniéte dauid in locura chorantprogrefz lus eft quida de cognatione faul:noïe femd:filius gere:amp; lapidabateumiac peffimis fermombus accufabat.Circuftantibus auté amicis;adhuc aplius blafphemabatÄ fanguinariû eutmultorut^ malorumdicebat audorem:increpans eum quatenus ex illa terra ueluti pollutus excederet:deo gracias referendo qui eum priuaffet regnoÄp propriu filium jp eo qgt;peccaffet in dominu fuu rite poenas exigerct.Omnibus auté fupramodu per mota iracundia prouocatis amp;nbsp;praecipue aby wiuolentem ïterficere femei:dauid ab ira retinuit dicensme malis præfennbus opus nouæ ocz talionis admittamus.Nonenim circa hunc rabidura canem raihi refpedus aut pudor eft:fed ad hiiii

-ocr page 134-

deum intctio:,pptcr quem ifte fup nos ira uidetur inuidus.Nec eft admirandûîab iftonie dö fuftinere:quado etiam filü uideor exptus impietatc.Sed forfan aderit nobis mifericordia dd;K pualebimus inimicis;quo adiuuantc fecuro innere properemus.Semei auté p aha montis ptem currebat : amp;nbsp;crebras ei faciebat iniurias.Cunt^ dauld ueniflet ad iordané:reficiebat ibidem fuos innere fatigatos.Igitur cum ucnifret abfolonamp;achitofelconfiliariusin hierofolyma cd omw populo;uenit ad eu amicus dauid chufai:8i cum adoralTet abfolon:optabat regnu eius in feculo amp;nbsp;omni tempore pmanerc.IIlo uero ei dicentexur cd prsecipuus patris eius effet amicus enj » delis ad oia uiderct;non cum eo tune effet:lêdillo dcrelido tranfiffet ad eu : tempate fc facerc dixit;feq deü:8d tonus populi iudiem.His ïquit domine teed manentibusxede amp;nbsp;ego te fequon Regnum eni tibi a dco collard eft;quapropter eandé fidéatep deuotioné tibi pbebo qua pater. Non enim pro rebus pfenribus indignari fas eftjquando non cxtrancâ ad domd mutatu wrC' gnumtfcdin eapmanfit filio luccedenre pfi.Hæc dicens;(anffecitcd prius utiep uideref eficlU' fpedus.Et uocato achitofehqd oporteat agi tradabat.Qui fuadt ei ad cócubïas fui patris a^' dere;ex hoc eï populd fcitu^zxrcditurucp dicebanqa circa ptem nulla ei lareccciliatio fupeM ex hoc cd multa fiducia aduerfus ed ois multitudo pugnaretthadenus aptas inimicicias cosW bere:metuere credcnres:poffe patré cd filio quoedep tpe concordare. Hoc ergo conölio nexus: iuffît famulis ut rentoria in folario regio figerent:Si uidente populo accedens:ad pris fui concur binas ingreflus eft.Hæcadt gefta funnfecundd nathan pphctiâ:quâ dauid olim de filü inuafict fignauerat.Cd uero feciflet abfolon quae monuerat achitofel:rurfus fecundd confilid depatre contra patré ed ^ferre pofcebat.Cuq; ille decé milia eledos fibi dari petiffenut amp;nbsp;patré eius iter imcret:amp; eos qui cum eo pergerent incolomcs rcuocaret:ut tune firmd haberct impid®I®? eius extingueref:dd hæc fentétia placuifletmoeauit etiâ chufiamicd fui patris dnquuHic eniil* cum uocabat.Cui durn fententiâ achitofel indicaflètïqd etiâ ei uideref de cadem caufa require^ bat.Ille uero cognofcens:quia fi fierét q fuadebat achitofcl:dauid in mortis piculu pueniflenco'' traria fententiâ nitebaf affcrre.Non ignoras inqt o rex tui pris amp;nbsp;eo^ qui cd co funt forntudi^ nem:quia multis pliis dimicauit:amp; femp fuparis hoftibus eff reuerfus.Nunc equidé credo iHuw in cxercitu cóftitutdteft eni ficutnofti Dellicofus:amp;idoncus oia puiderc:amp; dolos fupueniennu hoftid declinate ccrtiffïmus:circa uefpam adt relinquere fuos:autialiqua aula fe cclare:aut ar petras infidias facere ddq; eóngerittut noffri congredianf ad praclidallius quidé uiri ad modi fe fubducdt amp;nbsp;dd fecuri fucrint de régis auxi!io;refiffunt.Et inter hæc illis pugnâtibus repent cd alio cxercitu tuus pater apparenstfuis guide fortitudine praebebit ad belld tuos uero mop^ bili fupuentu pfternet.Fae igitur opatione mci c0filii;amp; cognofccs eius utilitaté:achitofelran^ tara fentenatmittés î oém ^uîciâ haebreojitpeipe côtra patré tud ut eddus cógregef exetatus-amp; fumés ipfe plii militiâ uniuerfam:cffo dux eo^:ut nulli alio cómittas hoc belld.FaciHime en te credo fore uidu^ifi cd cd paucis côpræhéderisted tu multa milia pugnanrid habeas: deuoo né fuâ nbi obere uolétiu.At fi pf tuus fuerir obfeffîone circddarus:machmat]ôibus. '_aut troüƒ a^ effufîôibus ciui taré illâ facillime capicmus.Hæc cd dixiffet pbabilior apparuit qachKoif Nâ ultra eius côfilidabfolon potins huius elegit.Deus enî eranqui in eius mente confirm en melius elfe faciebat.Quo fado fedmabat chufi ad faccrdotes ladoch amp;nbsp;abiatharxofilid ^»ü felmecnô amp;nbsp;fuu pâdés qa placuiflênt q* ipfe monuerat îdicauit;amp; exhortatus é répété: nt® nbsp;nbsp;»

tentes hæc rendciarent dauid:amp; q ab aduerfariis tradata uidebanf aperiréttadiitiés: ut ^n r. uelociter tranfire iordanéme ed fuus filinspfequi feftinaret;amp; anteg illi fe mouiffent:pon^ «^ lio côpfæhendi.Sacerdotes adt oportune fuos filios ad hoc offîcid extra urbé celatos hab ^^ Quibus mâdâtes p fidelé ancillâ quæ tradabat abfolon:præceperdtut dauid eu fcftinatiœ .. fignificarent.llli uero nulla dilatione tardantes:fed mâdata feruâtes patrd:pii fiddiCq: ’n*f amp;nbsp;officii uelocitaté Si neceffîtatis inflantiâ cito iudicantes implcndâ:feftinabât ad duobus ftadiis a ciuirate pceffiffentiuidctes eos quidâ equitestindicauerdt abfolon.Ulee^^ ^^^ ut copræhéderenf mifit.Quod cognofcétes filii facerdotdtab itinere déclinâtes in uicu qo,^ nô longe ab hierofolymisreui nomé erat bochom inuenientefqj quandâ muliercula ’'°S^ ut eos celaret.’ôdmunitioné metuétibus exhiberct.llla uero iuuenes illos in putcd eep^’^æ kiic expands dcfuper pellibus os eius aperuit.Cun^ pfequentes eos ueniffènt:amp; de eism rem requifiiTentülla uidiffe quidé fe nô negauit:dicens apud fe eos fumpfiffe potd: difeenifie:tarnen fi cum uelocitate fequerenturzfaeile eos côpræhendi poffe dicebat» Cu diu fecuri non côpræhendiflènt eos reuerfi funt.Mulier auté uidens eos remeantes: »n ^^^ iam periculumiuuenibus côpræhenfionis iminere côfpiciens : abftrados e lacu dimnit A^ priumitineris opus,Qui mulro fludio feflinantcs:uencrunr ad dauid Si cunda ei gus tr

-ocr page 135-

CU fedinariôe. Achitofel aut uidens fuâ fcnrcntiâ fuiffe reprobarâ afcendcns iumentû fuû uenic ad regionem giloniconuocanfcp omnibus fuisxonfihû qd dederat abfolon cis expofuit: amp;nbsp;quia eo $ auditas ipfe no fuerat: nÔ dus tardaret keritus îdicauit. Dicebateni dauid poft uidoriam in regnu côtinuo reditu^tôC radius fibi fore ut libéré amp;nbsp;magnirafe abrûperer uitâ: quâ le dauid relcnure ad pœnasxôtra que abfolon talia côfilia præbuiffer.Et hæc cura dixiflèttaccedens Ïlo cum domus fuæ fècretioréJaquco fe fufpendir.Igitur achitofel iudicio fuo huiufraôi morte dâ^ natum deponétcs fui de laqueo fepulturæ tradiderunt.Dauid aût ficut praediximus trâfiens ior danem;uenit in caftra opnma:amp; munitiffîma ciuitarc:fufccperunrq? eu libentiffimecûdæ pho/ rw proumeiæîôi fugam illius téporis reuerrentes: amp;nbsp;honorera ci fœlicitatis pnftinæ côferentes. trantaut bergileus:galaditis:5i fypha potcrillimus:amp; amâdias:amp; raachir terræ galaditis primus JA??*® ’'^^ omnium copia dauid amp;nbsp;qui cum co erant opulentifTime pratbucrunt ita:utneque iKii itran dedTentinec panes aut uinutfed etiam ubcrtatem pecudutn rainiftrarent:quatenus Si quietem laborantibus:amp; ciborum utilium copiam eis ad facietatem exhibèrent. Et hi quidem noc modo crant conftituti, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Cap.X,

folon itac^ congrcgato magno hæbreora cxerciru Riper patretSi tranfiens fluuium iordanc non longe a caftris uenit in galaditide regionem:conftiruirq; principe totius cxercirus amafam in loco ioab confobrini fuiierat cni de patre getheo: Si matre abigt; _ea progenitus:abigca uero Si faruia mater ioab dauid fororcs fuere.Dauid uero cos ' qm W co want cd recenfuifletiSi inuemflct ufcj ad quatuor milia armatorum:noluit expedare quado fupereu abfolon ueniretrfed côftituit fupfuos millenarios Si centcnarios:diuifo exerciru tnp3rtite;8i alia guide parte ioab principi militiac dcdit;alia uero fratri dus abyfaiitertia cSmific ttnw qui erat amicus dus de ciuitate geth.Cunqjuellenpfe ad bellum (imul exiretamici nS per ™’ærunt;confilio eum fapientiflimo retinentes, Dicebatenim quia fi cd illo dcuincerenf ocm pcni utilitatisamirterentdi uero una parte uida ad eu reliq remcarétipoflent denuo plid repaz ^iqaado etia hoftes arbitrarenf aliu exercitd manere cum rege.Hoc cófilium libérer accipiés «uidapfe quidé i caftris mancre decreuitiSi duces Si amicos ad præliû deftinâs: rogabat ut forgt; to amp;nbsp;fide Si memoria exhibcrét:utcg puero abfolon uidores parcercrine illo moriétc:

‘? ?31i cômitterétioptâfq? cddis uidoriaidimiCtcxcrcitu.Ioab itaqj acié côftituit contra holtes icapothabés poft tergd filua.Eduxit aût e diuerfo abfoló Si fuû exercitû: Si fada cögref« H ''u ^?°^P^’P“^ manuû:Si maxîc pfumptiôis ex utraqt pre gerebanftalii quidé ut regnum elaborabât: Si omî magnankate defudabât: alii uero: ne Si eo priuaref abfolon re ^,® lt;^®rcy»tri P fua pfumptiôe fuppliciû in nullo Icgncs eranttaut faccre aut pari quodeûgj Mu cafus anerret: ifup metuebâteriâme ab ioab:ôi eius paucis militibus tâta multitudo fubiu^ garef,Inter hæc uicit dauid exercitus roborc magnitudîs Si exercitariôe bellojetfugientedp p fil uas a colles pfecuti funtiSi alios qdé cœperûttalios aût kerfecerût;ita ut plunmi caderét fugien ^^in acie repugnâtes.Et ilia quidé die qfi uigki milia uiro^ cedderût.Excrcitus aût dauid ac «lut ad abfolôærat cnî cûdis pceritate Si pulchritudîe manifeftus.Qui metuens ne eû côpræ-henderet hoftes afeendés Î raula regia fugiebat.Cû uelociter ueheref:Si ipfe î toto leuis cxifteret arbori maxie Si tarais extéfc eius reflexa cefärie îopinabiliter é appéfus: Si iumentû quidé uclogt; Qtat^ua qfi dominû adhuc portaret abfceftitdlle uero tarais cornais alligariôe retinebaf aftri^ «las.Qué cd uidiflet quidé militû dauid ioab idicauit.Quo dicéte:quinqginta ficlos fe ei dedif ttipemiffetabfolômee fi mille ficlos ei pmitteret:occidere ille fe filiû domini fui dixitî dû oî^ us audiétibus pf eius ei parci rogaucrit.At illc oftédi fibi pcipics:ubi eû uidilTct appéfüm:ôi lo «m lueniwan corde eû iaculâs itérerait.Armigeri uero ioab circunftantes arbofé:câdauer eius cporuerdt;cûlt;ç in foueâ ualde pfundâpiiciétes:aceruû fuper eû lapidû pofueruntîita ut figura epulchri fiercuSiingenté tumulû locus ille feruaret.loab aût figno dato:a pfecutône reuocauit b^^ Ï^j‘^^^ “i^ribuhbus fuis.Igif abfolon côftituerat fibi ftatuâ marraorcâ Î uallc rcgia:q duo us Itadiis ab hierofolymis aberariq appellauit fuâ manû diccs;qa etiâ filiis eius rrjori«ibus:no^ ^^- ^ prnanerct.Erâtenî ei mafculi filii quidé tres;fœraia uero una thamar.Quæ con raK ™°?*^ ®^° roboâ:pepit filiû abia;qui pn fucceffît î rcgnû.Et de bis quidé poftea declagt; imus. Igié poftmorté abfolon: populus quidé ad ppria loca diffus eft /\chimaas autera fa^ tin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filius:rogabatioabrut óueniens ipfe dauid uidoriam nunciaret:amp; quia dei folagt; cih 'Pÿ^^’’^^™ ipfius habuiffet.Cui non conceffit hoc ioab:dicés:quia cû feraper boni nûgt; in\ °^° toffet: modo non deberet régi mortem filii nunciare. Vecans ergo chufi:ei opus hoc unxit: ut quod ipfe uidiftet: régi etiam nunciarct. Cunque itefunaachimaas rogaret: ut eum

-ocr page 136-

nunciarc pcrmittcret dices: quia rex circa fola uidtoria attentustnequaquâ de abfolon caufa«. conceifit ei;utpgerct ad dauid:tenenf(j côpendiofâm uia qua ipfe folus noueranpraeuenit cn' fi.Cunq; federet dauid inter portas:expcdâs:quâdo ci aliquis gefta bellica nûciaret:quia3 rato^ uidens achimaâ currenré;ölt; :quis eét nó agnofcensiait ad dauid;uidere ft aliquéucmen -Qui cû dixiffetibonu fore nunciû;poft paululû aliû quendâ ftqui ^nunciauit. Cunqp amp;nbsp;ip'^ bonû nunciû aflcreret:uidés explorator pratcurrerenâq; uicinû eé achimaâ fadoch film f^cw a' tis indicauit,Quigauifus eû bonoi^ nunciu eé dixir:amp; aliquid optabile de plio portatu^lt; y’’? hæc dicercnf a rege;ueniens achimaas adorauir:amp; interrogatus dcpugna:regi uidonanuaaU' Quo rcquirente de filio cius qd cognouiffetjait qa mox ut uidiffet hoftes fugatos: rogatusip ad eû pgcre fcftinairer;amp; audiffe fe magnas noces pfequentiû abfolon^ nihil aplius poruim gnofcere:eo q »cogerefnimis miflus a ioab uidoria nunciare,Veniéti aütchufi:amp; adorante rfg amp;nbsp;uidoria nunciareïde filio eû dauid córinuo requifiuit.Tunc chufi hæc iquit pucniât ruisi micistquæ recepit abfolon.Quod uerbü uidoriæ gaudiû nee apud ipfum maneremccbft citü pmifit.Afcédés eni dauid ilocü ciuitatis cxccllcnnirimûiflcbat filimtundés crebro pectot amp;nbsp;capillos capitis fui dilacerans: amp;nbsp;omife afflidióe caftigas damabat diccns. Vtinâ mihiö^^® tibi o filn adueniffet ireritus. Nam cû eû diligeret per natura huiufmói morris cius eiientui^j tius códolebat,Excrcitus aüt amp;nbsp;ioab audiétcsiquia rex filiü ita lugcrer reuerfi funtnS mup^“ feemate qrentes igredi ciuitaté:fed dolétes amp;nbsp;flentes amp;nbsp;quafi dcuidi porius intrauerut. Cuq; t® capite uelato refideret;amp; filii interitü igemifeeretûtroiuit ad eû ioab;amp; cSfolatus cft eu diccj’^ O domine rex apte demóftras ex his quæ agisjqa diligétes re amp;p re picula fuftinentes: nee now te tualt;5 generatoné^rfus abhorrcs:amp; diligis inimmosÄ illos cócupifcis porius qui iuftepaf® foluenres obierût.Nâfi abfolon uieÜTetÄ iperiû firmÜTimû tenuiffet amp;nbsp;nullius noft^ cadauo remaneret:ftd oés a tcipfo amp;nbsp;a tuis filüs icipiétestfuiffemus fine dubitarióc pftrari: nullo nioM hoftiü flenrciftd cundis porius cógaudéribusanfup eria puniéribus cos:fiqs forte noRrojiW'^ ftrari fuiffent.Tunero hæc agere fup maxio nó cofunderis mimicoiqui cû tuns Filius cétæeq^ qua in re ipia comittere formidauitJgitur recedes ab hac iniufta rrifliciapcede:amp; miliribusolK de temetipfumteifq; ^ uidoria amp;nbsp;labore certaminis grarias age.Ego naq; optime nouiquia i” hoc adu permanferisihodie a te populus uniuerfus abcedct;amp; alteri regnum tradetÄ tueana' riffimum ac ue^ habebisHæc dices ioab:regem a rrifticia reuocauit:amp; ad caufas rcipublies un litaris adduxit. Tranfformatus eni a fletu dauid;amp; opportune copofitus p afpedu populi ftui^ ad portasata ut audiés populus uniuerfus concurreretîoéfœ cum libenriflime falutarent. Hate itaqp talia hoc modo funt gefta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•ƒCap,XI,

Orro qui cû abfolon fuetantÄ de prælio fugerant;rcucttcntes ad ftmeripfbsjßngn“ mittebât p ciuitares cundas:dauid beneficia cómemorantes: amp;nbsp;libertärem quam eis refiftendo cundis hofiibus præbuerat edicentesxuipantelïj fcmeripfos quia euw® quot;nbsp;puliflent a regno;amp; aliû ordmaflentiquo tune defundo principe qui ab eis fueratco rogare deberét dauid ut ab indignatione quiefceret cifcp faueret: amp;nbsp;recepto regnofmiu cis prouidenriâ nô negarer.Hæcitaq; dauid crebro nunciabatur.Sed etiam ille nihilominusmgt;' fit ad fadoch amp;nbsp;abiathar facerdores;ut principibus loquercntur tribus iudæ:quia rurpe fucritJU alie tribus ante illam dauid conftituerent rcgem;cum illi amp;nbsp;cognati eflcntamp; fanguinis eópatO' cipatóne gauderent.Hæc cadem amp;nbsp;ad amafam principem militiæ eins præcepit edicereiga cuff filius forons fuæ eétînô fuaderet populo ut dauid reftitucref iperiû:^ qua re nó fold régi rem; cilian poffenfed totius militiæ pricipatû ficut abfoI5 ei pbuerat obtinerer. Et facerdotesquioc ad pricipes tribus iuda locuti für:amp; amafam deflexerûtî^miffîôes regias edicétcs:ut i eins pr^u bus cofifteret. Hoc iraqj fadoitribus iuda mißt ad rege legatosirogâtes ut ad propriu remeye^ impenu.Hoc aüt amp;nbsp;oés ifraelite feceruntadhortate eos amafadatur acccdenribus legatis ad eu ut ucniret in hierofôlymâîoés puenit tribus iuda utregi ad iordanis flumen occurrerenamp;grr^ filius ftmei cû mille uiris quos de tribu beniamin ducebat:amp; fibalibcrtusfaulÄ filii eiusquW' decim amp;nbsp;uigiti ftrui.Ifti nanqicum tribu iuda pontem fluminis effecerût: ut fädle rex eu ^' firet CÛ fuo exercitu.Cüfp uéiUet ad iordanénuda eû libériffimeialutauit.Qui dû ponreadlcen^ derétpftratus é are eû femeiîôi derinés pedes eius;ueniâ poftulabatibis q peccauerat: rogansiu nó circa eû eét acerbusinec prate reccpta:cû iuberet dari fupplicio:ftd porius cofideraret: gage' fta pnia ihis q prius dcliqflèt;primus ei occurrerc feftinaflèt. Cunq; i his fupplicaretar^ depo' fccretiabyfai frater ioab ait.Nunquid propterea non morieris qui conftituto a deo rege nequ' quam blafphemare metuifti, Tune dauid conuerfus ad eum air. Non ceflas faruie fili has ton' mouere denuonobis fuperiores turbast’ód feditiones inftanres.An ignoras quia inirium mei

-ocr page 137-

fia nbsp;nbsp;nbsp;*^’QS? propter omnibus impie in me agentibus: into dimitti eins fupplicia:amp; nuHi

cuni ™^ r’^'^'^“ iquifo femei fecurus eftoÄ nuUü mortis habcto menj.Quimox adoras: flcrt-^^°^^F^^*^^^‘^“^hæcaûtoccurrit amp;nbsp;mcphibofeth de cognanone (hul fordida ue^ foen*^’^»^*?^™’*®^®quot;’ ^fufam amp;nbsp;hifpidam barbâ. Nam poft fugam dauid ncqj tonfuS rp?i ^^æ triftidamec uefté depofuerat fuä:fecß in bac afflidione deuouerat permanere: donee n^^ ^°^^^^^* calamiraté.Huncauté aceufauerat (yba feruus apud dauid iniufte. Qui pan ' • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proftratus eflencœpit interrogare dauidxur no fuiftet cgreiTus: Sé eius füg«

P ■opatusdlle a iyba fuiffe dicebat fe conïéprumxui dum iuflïflêt:ur ei itineris necefiaria prac ^rärctxurare neglexenr;fed uelut cuiufdä feruulû contcpfiflquot;cr:^qui fi greflus habuiflet mcolo/ wiinon ab eo aliquo mó receffifTetxum pofler etia pedibus uri fuga:adiiciebat panter nó folu nis inquit domine nocuit mihi:fed etia apud tuâ circa me pietarem derogare;amp; mCntin maÜ^ bus uolunute præfumpQt.Scd nounquia nihil hope tua mens recepit: cum lit iufta amp;nbsp;ueritatem c^^^‘î femper prxualcrc diuiniras. Nam Cû a meo auo paffus fuifics magna perf wa:«omnis mca generatio pro illius debuiftèt fceleribus deperire;tu humilis amp;nbsp;benignusexi/ Jns:amp;quo4 præcipuû eft lIloß^ .maloa : obliuioné agens:quâdo poteftate fumptapriorâ uindi« ^™^^’^ ®® ^û effe iudicafti: SCin menfa quotidie regia pofuiftn nihilt^ mihi defuit 4 nd honorato parenti debuit exhiberi.Cunep hæc dixiffet illemeq; méphibos rex uoluit caftigt; ^nnec fyba tanqua fallacc abiiccreifedcum omnia iam donaffet lybx: cum méphibos occur-» nncramp; ueniam méphibos dedir:amp; med ietaté fubftanrix rcddi præcepit, Cui méphibos cunda Wquit fyba habeat o reximihi uero ipenum te recepiffe fufficiat.Bercgel aut galaditenmi^ prac* tipuum atq; bonum:amp; qui multa in caftris ei praebueratÄ rege ufqi ad fordancm deduxcratiro gsbat dauid ut cum eo ueniret ad hierofolyma:promittens eius lènedutem oino decorâdamiôi ons tanqua partis habere ^uidentiâ.Qui deftdeno fuoß: eu eo le pofte degcre refutabatidicens wneftutem fibi fie iminere:ut etiam in rebus fuauibus deledari nó poftit; cu unq; odogita eéc annorum:amp; de fepulchri termino cogitaret.Qui magis e diuerfo rogabat:ut fi ei prxftare uellet wncedereteum ad propria remeareiquando temporis longeuitatcmec conuiuio^ epulas difcer neret;amp; auditus iam obduratos haberetinec fonum calanioßziaut modularionum aut talium in ftrumentorum quae reges folent inter cSuiuia mulcere (entiret. Quo nimium fupplicateidauid ait.Tcequidem dimittottuum uero filiumachiman mihi concede;ur ei omnium reyc bonarum debeam munus impendere.Tunc beregel dimiftb filio adorans regem:amp; optans ei utilia prouex nite ficut defiderabat domi eft reuerfus.Dauid ita$ uenit in galgala habens fecum iam mediam partempopuli: amp;nbsp;pariter tribumiuda ueneruntlt;5 ad cum in galgala primi prouinciae cum grax di panter multitudine: amp;nbsp;tribum iuda Culpabant eo q, ei latenter occurrefet: cum omnes ad cû debuilTenr una uolutate concurref. Principes autem tribus iuda hoc modo fatiffacicbat: dicenx t«;ne ferrent grauiterxo $ illi precefliftent:qui tanquam eius cognati:0i propterea eum porius diligentes praeucnircnt;amp; quia non quafi munera percepturi hoc fecerantme illi qui üenerât po nw moucrenrur. Hæc autem dicentibus tribus iudæ principibusinequaquam aliarum tribuü principes ceffauerunt; fed dixerunt; admiramur nos equidem Fratres cpuos foli regem cognax rum ueftrum effe dicitis. Nam qui omnium noftrorum poteftate a deo præcepit:omnium nöx «rorum iudicatur effe cognatus. Qua proprer populus cquidem nofter undecim partes habet: uosautem unam:amp; feniores nos furnus. Non ergo benefeciftis occulte amp;nbsp;latenter nementes ad regem, Cum hæc igitur inter fe tribuum principes loquerenturiuir quidam iniquus Si feditio uepraccipuusicui nomen erat febaifilius bochri de tribu beniamin: ftans in medio populi cUm Wagno clamore dixit.Non habet aliquis noftrum pattern apud daui^i nee forte apüd filiu iefté. Et poft hæc uerba tuba canés bcllu fignificauit fieri côtra rcgc;octq; fecuti funt cinrclmquentes dauidifola tanm tribus iuda cu eo remäfitxüq? i hierofolymis regé cc cóftituerót*Qui cöcubias quidé fuas ad qs filius eiusabfoló igreflus fueratnn domu alia träfmigrauit; ei fq; oia pccpit nex ceffaria miniftrariiipfe uero nequaqua copulatus eft illis.Conftituit quocy amp;nbsp;amafam principem militiæ: amp;locuei i quo ioab fuerat deditnuftircp utcogregiref quarü colligi poftit exercitus ex tribu iuda:amp; poft tres ueniret: qtenus ei milina daret umuerfam euqj pugnaru^ côtra (êba box chri filiu deftiaret.Egrediére uero amafa amp;nbsp;circa cögregationé exercitus remorate: du die rertia nó rediret:dixit rex ad loab.Nó eft utile dilationé dare feba;ne logo tpe poftit exercitü cógrega re:amp; detcrioris cladis exiftat auctor q abfoló.Nolimqt tardar;fed pfenté fumés cxercitû piter amp;nbsp;fexcétos uiros cu abyfai germano tuo hoftes pfequi feftinatoÄ ubicunq; repens ei congredere: amp;nbsp;feftina eum côpræhendereme capiens munitiftimas cluitates cerramina nobisÄ multos pofe fitfudores inferre. Ioabautem nuUomodo moratusi fed fumcns fratrem pariter ac fexccntOs

-ocr page 138-

uiros;8iomnem exerdtum qui erat in hicro(ölymis:pcrfecutus eft cum omni fedinarione fcb^ Cunq; lucabao uicum procul ab hierofolymis dadns quadraginta ucnifict: occurrit ci amafa cu non multo adhuc cxcrcitu congrcgato.loab uero accindus gladio amp;nbsp;lorica ucdirus: uenientew ad fe amafam ut falutaret cum arte quadam quad cadcre gladium de uagina finxit: eumq few terra colligcre;amp; altera manu uenientem proxime amafa quad ci ofculum daturus a barba com præhéfum: in prouido gladium uixit in utcroxuq: peremitimpiu nimis amp;nbsp;fcelcdildmum opus cffidcns:in bono inuenculo paritcr amp;nbsp;cognato;amp; qui nihil ci nocuerar: habens pro prindpatu milinæ:amp; cqualitate honoris inuidiam.Pro hac enim caufa amp;nbsp;abner interemitifcd in illo fcdeie occadone didantc quad pro uindida fratris afahcl ucnia habere uidebatur: pcrcmpto aut ama/ fa:nullum fomité excufarionis potuitinucnire.loab tanto igitur pcrcmpto duce:triduo pfcque-' batur fcbatderelinquens unum ad cius corpus qui clamarct cxercitui: quo amafa iudcperéptus clTetïqui uero rcgi fauercnt fequerentur ducé ioab:amp; abyfai cius fratré. Cuncp cadaucr illius a derer in uiaÄ omnis populos fuper eu conflucrct:amp; cum quadâ defundi miæricordia morare tur;amp; ioab fcqui tardarent: tollens inde cadaucr illius endos cius portauit in quendalocum itincre fegregatum:8Cillic eum podtum ucdc cooperuit. Quo fado ioab uniucrfus populusd fecurus, Cuntj pcrfcqueretur fcba per oem ifraelita^ prouincia quida indicauir eum in duita« munindima abelmacha refiderc.Quo dum uemdet ioab obfidcbat urbcnimallis undieportU' dudis;militibuf^ iudit:ut eius murosomni uirtutc dcponerét.Nam dum eum ciucs lodflÜ® fufeipere noluifl'cnt:amp; fuper eum crudeliter ifidercnr: tue quædâ mulier cafta fimul amp;nbsp;fapiesm dens patriam in nouiflîmo periculo conftituta:afcendens in muru:uocauit inter armatos io^ Quo uenientexœpit ad cu huiufmodi uerba proferre. Quia cum reges amp;nbsp;principes deusconi' tuilTetmt hæbreo^ hoftibus rcfidcretur:amp; ifraelitis pacis iura pracberentur:tu îquit fedinasme tropolim ifraeliraßcquae nihil deliquit euertere atcp uaftare. Tunc ioab orauir alias iurauit fibi propiciura deum fore;amp; quia non haberet huiufmodi uoluntaremecullum de populo uelleop cidere;quantomagis tantam pcrdcre ciuitatcm: fed d accipcret ab eis rebellcm régis ad poena id eft feba filium Bochri:abobfedione exerdtum côtinuo reuocaret. Quod dumaudidet muliW; ab ioab paruulas indutias poftu!abat;ut hoftis caput de muro repente jiiiceret.Quo fado defee dit ad dues ciftç locuta eft dicens;cur ucllent pcflimc cum filiis amp;nbsp;uxoribus deperire pptcr ma' lignum hoïem ne c cognitum undceffet;qué regem uellent habere pro dauid:qui eis tâta bene' ficia cotulifictÄ una ciuiras ftudcrct tato exercirui refultarefHoc dido fuadt eis:ut febmcaput abfcidim in ioab ^ücererur exerdtum. Quo fado ioab miffa tubaiobfcffîoné répété dilfoluit amp;nbsp;reuerfus in hierofolyma;tuis populi princcps militiæ conftitutus eft.Ordinauit autrex eriam banaia fuper corporis cuftodes;amp; fuper fexcétos armatos,Adora aut fccit fup tributa:amp; fibacha amp;nbsp;bachilla fuper gefto^ côferiptoresjfufàm uero feribâ:fadoch aut amp;nbsp;abiathar facerdotesffituit

lt;yCapiruIum.Xn«

“^Ä^Gitur pofthæc cû fames quinoa inuaderet;rogauit dominn dauid:ut populi «ifeetrf’» ■ amp;nbsp;cam ci pariter;0d medela pcftis illius indicaret.Cui ppheræ diccbattuclle deu ut gaba/

_JL_finite uindicarentur; quos rex faul ipic inrerfccerat: amp;nbsp;ccculcauerat iufiurandu fus priccps militiæ pbuerat feniorefq; firmaucrat;amp; fi ulto qua gabaonite expctcret p défunts exhiberetur eisipoflet ppitiari dcus:ßt populus a peftc liberari, Dauid aut audios a pphctis nax uelle deu:cuocatis gabaonitis:cos qd uellent fieri rcquifiuit.lllis aut lépte de gcnere faul filiosad fupplicin poftulan tibus;reqrens rex dcdit eis:parcens tantumo mcphibos;filio ionarhx.Sumcn tes gabaonite uiros quos uolueruntipunierur eos.Quo fadotcoepit deus repente pluere: amp;rep ræ germina ad frudu reuocare;libcrauitcp a priore pefteÄ ad uberrate hæbreo^ prouinda hoc fado reftituit.lgitur non multo poft tépore: rex dauid caftrametatus eft contra paleftinos 6.' co' miffo prælio;cum cos uernffet in fugam;folus pcrfcqucdo repertus eft. Cunq? elTct farigatus: quidâ hoftium noie achimomfilius afaphat:qui erat de pie biganru:habcbarq: hafta cuius pon' dus erat trccéto^ ficlo^:amp; lorica côcatenarâ amp;nbsp;gladiûifedtimpetû quafi rcgé fuo^ hofliu pd* empturus.Erat enl iam labore diftôIutus.Tunc lùbito exorfusabyfai frater ioab:amp; rcgé a repen na morte prcxir;amp; hollepiter rrucidauit.Quo fado;periculû regis amp;nbsp;penemorte gtauiter tU' lit exercitusxûqiprîcipes côiurauerût:ut nequaq eu eis exiret ad bcllû ne pptcr fortirudineatç fiducie fuâ aliquid mali paflus:amp; bonis quæ pp eu fucrât fcpius pbita priuarenf:amp;'qco uiuente adhuc poterant adipilci. Conuenienribus iraque paleftinis in gazarn ciuitarenu audios hoc rex fuper cos mißt exercitum.lnrer quos tunc bellator Optimus extitit: amp;nbsp;probatiflimc dimica' uit.Saboch amp;nbsp;hcus;qui crat unus fortiflimorum dauid» Hic enim multos hoftium interduio intcrerait ex proie alias amp;prolcm gigantum nimis in audacia fuæ fortitudinis exultannum.

-ocr page 139-

^âs nultantcm: fuitcç uidloriæ huîus audorapud hæbreos. Poft banc uero cSpreftion?: palt* un denuo pugnauerût fup quos exerdra mittente dauid;forris apparuit cphan cognatus cius» contra Angulos fortwimos palefhno^ folus pugnando^mit eostSiabos cÔuerrit î fugât 9^0^ ena multi in prælio cedderunr.Paruo itaqj tépore palemni qefcentes;denuo cadra pofu* frunt circa duitaté quæ erat nô longe a finibus hæbreo^;cratq; uir îter cos quidât^cerirate fex ^wtojiihabens eciâ digitos in utrolt;^ pede necnô amp;nbsp;manu;uno plufq folet natura côcedereihoc At lenos.Contra que de exerdtu dauid ionathas filius lâmmaa pugnâs deuicit: puinfq; hodibus Jduitateitotius uidoriac audor effedusîmaximæ glonat calmé accepit.Nam amp;nbsp;üle paledinus Swalaf fe de ,p!e gigantû exiderc, Podq pugnâ nequaquâ côtra ifraelitas habuere certamina. “peditus ita^ dauid a prælüs amp;nbsp;piculis:cû pace iâ altiffîma fruerefîcanrica î defl;hymnofcp ua no metro côpofuit.alios quidé trimctros:alios quidé quinq; metrostdiuerlâtç fades organa:do* cui^ur leuîte fecundu ea deo hymnos edicerét per fabbato^ dié aliafqj fediuitares.Organorum 3ut Ipcdcs huiufmôi é,Canota cithara quidé decé chordis coaptata:amp; hæc cû pledro peutif:na DJ uero duodecim fonos habcs digitis tangif.Erât amp;nbsp;dmbala ereaÄ grandia amp;nbsp;lata.Et de his q funt fufficianttne oîno ho^ organoid natura nefdaf. Circa rege igif erant oés ualde fotz niumi quo^ infigniores amp;nbsp;adióibus darbodo amp;nbsp;uiginrifucrunt, Ho^ eni quinty tantu opera Mrnboç quos etiâ uirtutes alloue poterunt indican. Erant de enî ualidûut puinciâ regerctÄ genbus præualerét.Primus itag; eufebius filius acharne qui adé hodiû ffequéter irrupens: neq* ?Da pugnâdo celTauitidonec ex eis nôgentos oedderet.Pod hune erat eleazar filius dodbqui eu ff?c fuerat in (arpha.Hic aliquâdo ifraclitis formidâtibus paledinoji exercitij;amp; ab hoc fugien* nous folus redititiirruéfqp fup hodes:occidit eo^ multosata ut fanguine oedfo^: gladius cius toeret dextræ.Etcù paleftinos tue ifraelite uiderent in fuga eé côuerfosîdefeendétes de monti* f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^ ‘^sÄ mirabilis ac famofiffîma uidona tue ^uenit: cû eleazar tantos îterfeciP

hodesxofœ ifraelite perfequcrentut;amp; fumerent Ipolia interemptOßi.Ternus aût filius heli: noie femeiasEc enî in palcftino^ certamîbustdû î locu qui didé maxilla adé pofuiffentÄ rur* lus hæbrei naetuéres eo^ exercitû refugerétîfoJus eo^ adé exerdtûcpportauit: quo^ alios quiz Ofra ptlrauit;aliosaût nô ferétes eins uim öd fortitudinéplêcutus eft côuerlbs in fuga. Hæc igif Dpera manuu ac praelioij: tres ifti demöftraucrunt.Quo téporc rex cû eét in hierofolymisipale* ‘uno§iad bellandu fupuenit exerdtus.Tüc dauid quidé in arcé duitatis afcendit ficutpreedixi* rouslut de bello cófuleret deuxaftra uero inimico^ erat in ualle fixa ufcç ad duitaté bethleemï qu$ ab hieroiólymis^cul eft ftadiis uigmn.Dauiditacp fotiis ait.Bona aqua habcmus in rcgióe ®ca«Et præcipuelaudabar eaiquae erat in putco iuxta portâtmirabaturç ft eét qui ex co poculu 9“ ™3§is optaret: qua fiquis ei magna pecunia ad tépus præfens ofterret. Et hæccû paillent di très uiriimox occurrentes:ôd per medium hoftiû iter fadentesiuenerût ad bethlcé: «haurientcs aquâ.denuo ad regé p eo^ caftra reuerlî funtata ut paleftini eo^ fidudam amp;nbsp;ma* gnanimitaté obftupefeentesiquia fic paud eos conténerentta dimicationc ceUarent.Delatâ itaçp ^quanoluit bibere rexiquafi de periculo ôd fanguinehominû flbi fuiffet aduelt;fta:6d ^pterea nô fw bik’ndadbauttcp earn deo ôd de falutc gratias egit uiro^.Poft iftos aût fuit frater ioab aby una die hoftiû nôgentos occidit.Quintus fuit banaias genere fâcerdos qui puocatus a utris infignibus î moabitide regione fûa eos uirtute îterfecit.Rurfus aût cû uir egyptius genere: fceritate mirabilis eu ^uocalTet: nudus armatû ipfîus iaculo ^ftrauit ac pdidit: nâ auferés eius laculumiSd uinû adhuc pugnâréep fpolians:armis eû ^pnis intererait. Annumeretur aût ôd hoc ^ædidis cius adionibus aut tanquâ priraum magnanimo^ eius opcrum:aut quafi non difpar, yÿdâ rempeftate cum ningeret in putcû lapfus inddit leo.Et cû os putei effet anguftûdatebat sbiconius ne apparereneratemm ipfùm orificû mue dânatû.Nullû ergo egreffum leo uidés:nec lalutis exitu rugiebat, Banaias aût audiés beftia ,pclamanté:dum iter tune agerer;accedens ad pu teuin in eo delccndit:ôd baculo qué porrabat in manu beftia repente ^ftrauit.Tales igif uirtute lueri^t:ôdreliqui numéro trigintatres. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^|Caplt;Xlll.

Exaucé dauid uolens agnofcerc:quoteént milia populi totius;eftobîitus moniti mo faicnquo prædidum fuerat;ut fi dinumerarctur populus; p umufeuiufep capite deo ficlus præberetur.Præcepit ergo ioab prindpi railitiac:ut pgens uniuerfum dinume* g . nbsp;7^æf cxerdtû.Quo dicétemon eé neceffc hoc:nô qeuit:fed iuffit numerû hæbreo^

mngniter adîpleri.Ioab uero fumés tribunos ôd fcribas:ôd pagrans ifraelitas puindâxontîderaz ntç multitudîe qnta eét hierofolymâ remeauit ad regem;poft menfes nouem ôd uiginri dies;ob regi;abflt;5 tribu beniamin:hanc enim dinumerare non poteranneq; tribû leui. rcnituit aut dauid ^ dinumciaffec populum; eo j deliquiffct î dcum.Fuit ergo alios ifraeliraz

-ocr page 140-

rom numerus nongenta milia uiro^ arma fcrentiûîK milinam exacae ualentiuaudae u«o tri bus per fe folâ habuit,xl.milia,Prophetis itaqj dedarâtibus dauid:quia deus ei irafceretur: lupp care coepit cucp rogare;ut propiciuseér:amp; uenia peccato cocederct.Tunc gad prophets miuta eum deus:trcs fupphdi conditioncs portante: ut ca^ quam probater eligeret:utrü uellettawe in prouincia generari annis feptétan tribus menfibus pugnado uinccretur ab bombus: an cert morbus amp;nbsp;lagor accedcret tribus diebushaebreisalle nero i anxietaté huius dediôis oium kw peifima^ incurrens tribulabatur;amp; uchementer aio uidebatur effe cófufus, Cunq^pneta a* cerct;hoc oimodis immercÄ refponfum uelociter exigeret:ut eleda ab co conditioner deor* nunciaretJcogitans rex;quia fi farna cligeretJcStra alios hoc facerc uidere£:quadoipfe quide W' bens multa frumcta non pateretur inopia: rcliquis nero eet anguftiafité fi eligeret triu uidoriamhoftiumupfe quidé habens circa fe uiros fortinïmos:amp; cuftodes;ninil®^® neci uero dus exercitus fubiaceretanter hæc aut cÔem potins paffîoné: amp;nbsp;regum amp;nbsp;elegitün qua timor oîbus eft cqualis;dicens quia multo melius eft in dci magij^ in holnuwa' nus incidere.Hacc audiens ^phcta:renunciauit domino. Qui morbu amp;nbsp;interitu mißt in excrU' turn hæbreo^.Moriebantur eninon uno modo;ut facile langor potuiffetagnofei: led motsq' dem inerat multis languoßioccifionibusjßf quia no poffent cognofciifadle peribant.Aljusergo fuper aliu moriebafÄ latenter iminens maid uelociter fcrebat interitu.Alüfiquidé répété o^ uehemétibus do!onbus:amp; amaro gemitu aiam relinquebättalü uero ipfis paffionibusrare K bantuta ut neej cum exhibere corporibus pualerét.’fed prat labore deficerét:alii sût repet^t^ nebriseoßi conarusabripiétibus fuffocati: ;ptinus expirabattalü fup mortuos quos ipfi quocj moriebanturjimperfeûas relinqucntes pariter iêpulturas.incipicnte itaq: peltifero guore cos ab hora matutinaperimere: ufij ad horam prandii confumpta funt milia (èptuaginw Extenditq; angelus manum ad hierofolymam: ut etia illic peftem languons ifcrret. Rcx autew facco amidus fedebat in terratrogans dcura amp;nbsp;fupplicans:ut moricnrium leuigaretur inter^ Tune reipiciens interea: amp;nbsp;uidens angelum cuaginato gladio in hierofolymam I’P^^t^J^ raauit ad dominum dicens:iuftum eflê utipfe punireturtqui paftor cratîôi greges qux ninuö liquerant feruarenturtSiipfe pofcebat iram dci conuerti in fcjamp; igenerationé^priâ p^ius' ucnire fuppliciumïut innoxio populo parccrcrur.Exaudiens uero deus eins prcces: cenare ten interirum;amp; mittens gad prophetamtpracceplt ut ad aream iebufei orna repente confcendercn edificans illic altaretut hoftias imolaret.Audiens hoc cbuid no filuitticd mox Îlocum ubipt' ceptumfuerat properauit.Orna uero terebat frumentü.Cuncp uidiflec regé 6i omîtes eins pw' ros ueniétestoccurrit ad eum:amp; adoraufoetat enim gencre quidé iebufeustdaoidautprscipuus amicusÄ pprerea d nihil mali fecit;quado ciuitaté ficut praediximus dcuaftauit.Cunq; omaw terrogaret cur dominus ueniffet ad famulu fuum:dixit:ut aream copararet ab eo;quatenusa^ re in ca conftitués domino hoftias imolaret,Qui amp;nbsp;aream dixit amp;nbsp;aratri boues ad holocaoïwi preebitußi K deu oratu^tut facrifidu grate fufcipcrct. Rcx aut eins quidem fimpljritaréßiw^' gnanimitatcm diligere iêprofeflùs efttmunufœ fufeiperc: præcm uero eum rc^ oium awp^ poftulabatidiccns non die iuftumtgratis lacrinda celcbrare.Diccnteaut oma:ut eum uelletew ceret: quiquagita aream lyclis ab eo comparauinßdcdificato altari facrificia fecin celebrauit;amp; hoftias padficas imolabat:qbus placatus dominusiSidcnuo propinus eft eBw^ In illo fiquidem loco aliquado contigeratofferte abraâ fou filium yfaaetquando eu lam pa^ dTct occidere filid; amp;iholocauftum exhibere: ex improuifoarics apparoir Kaltare circunite* qué abraâ pro filio ficut prsediximus imolauit. Videns aut rex dauid orationem fuam ^*^“‘~ a deoiSi Jfacrificium grate fufceptum: decreuit ut ille locus area potins populi uoeateturtq«^ uocem nimirum oportunc iam tune pro templo illic deo edificando pracmifit, Deus cnirnm fit ad eum propheta dicens:templü iUiceius filiu effe faduru: qui diet ei focceffurus in regw' ^jCapitulum.XllII.'.-

Oft hanc ita^ ^pheriâ iuflit rex numcrari colonos;amp; inucnti fontmentum Äoetogi a miIia.Ex hismftituit lapidum cefores odoginta milia. Aliam uero multitudmem ^^.apides ucherét deputauir:exqbas tria milia quigétos laboratibus ^fuit.Po^’^j^ étruiamp;es ad opaidi ligna cedria ualdc ^cera:haec roittetibus iydóiis:qbusmadaueranuto materia miniftrarét.Amids uero fois dicebat:hmc fe tue gcrere ut regnaturo poft fe filio pp ta materia ad opus fabrics dcreliquererÄ no tue eu eet nouus amp;nbsp;iexptuspp state circa ta boraretffed héns hme pparatatcitius opus ipleret,Vocas aut filiu falomoné peepitdutmcc in regnmtéplu edificaret deo dicéstga eu uolenté hoe facere phibuiflct deus bellij nuan guine fordidatu: amp;nbsp;prædixiffettquia falomon junior films dus edificaret téplum: amp;nbsp;quau

-ocr page 141-

nomine uoarctur:non ipfè tanqua pater profpexifïèt fed deus: SC promifiHetprouinciâ hxbrc^ wam eius Kpore fore fodiccÄ nÔ fold in ahis bonis Si pace qd eft oium ualde præcipuû: fed Si DelloKat(ß feditionû intedina^ifuturâ maxîam liberraté.Tu igitur inquit quo Si ante nanuita monftratus es:nitere etia in ahis eius prouidentiæ dignus eflèiSipius exiftere: fimul a iultus amp;nbsp;Fortis: madata quoqi eius Si leges quas nobis per moyfen tradidit:ôi tu ferua Si alios nequaquâ puaricare permittas.Templu aût qd te regnâte fibipræcepit fieri:dco reddcre Fe irinato:n5pauefcas magnitudiné opens nee labore terrearistcunda narj tibiante med obitum præparabo.Scito liquidé auri talenta iam colledi dccé miha:argenti uero cenrd milia talento^: fern aero 6icrisp5dus quod Si numerd pofferexcedere præparaui: lignoye Si lapidunimaxiani copia, Habes aût fup hæc Si q lapides pofint cedere: Si fabricas inftruere milia multa uiro^i Si uquid bis defueritiadiicef nÔ morieris.Efto igitur optimus gubernator: ded habendo patrond. Præcepit aût principibus populi quos fabricare præceperat nlid adiuuare: Si bonis oîbus abun^ dantesxirca dei uacare religioné dicens pro his fruituros pace fimul Si equitate quæ deus iuftis: amp;nbsp;pus omnibus confuetus eft repenfare.Edificato liquidé téplo arcam ed peepit illic Si Fanda ua urecondere dicens:eo q »ante multd tempus hoc templd habere debuerâtinifi partes noftri dco inobedæntes Fuiffent: cum deus unq; fibi templum poftqua hancterram obtinuerunt edificare P^^itHæc iraq; ad pricipes Fuos dauid Si ad Filid fud eft locutus #) Cap, XV. t nbsp;nbsp;P*cu*» wm eet fenex:Sicorpore Frigidustita ut ppter tetaté fic alegeret: ut neq; multis

I■■ll|pellibus adoptus calefieri poffetxógregati medici:Siconfilid facienres;tradaucrunt ut IIcx onini regione Fpeciola uirgo cligeretur quæ cd eo dormiret hoc ei contra Frigus Fo/ —4re remediujuted puella uirgo Foueret.Ad qua rem una adolefcentula in ciuitatc repta fit.'qiix mulieres pulchritudine fua cundas excellcret: noie abyFag: quæ dormiés folummodo cum rege calefaciebat ed,Rex adtad cas uenereas quæ ia fenedute deFecerat: Si ad coitd mulie^ nsno ualebat.Quarrus igif Filius dauid iuuenis FpecioFustatc^ procerus ex muliere agit ei natus noieadonias:qui poft ablolon fuerat pcreatusihabés regnadi Fuperbiaidiccbat amicisiqa ipfum örteret iregnd Fuccedereffecitqj fibi currus Si equites:8i quinqginta uiros pcurfores iftituit, Quïcu uideret pater:nS corripuit cd: neep impetd uoldtatis eius ,phibuit:doncc agnofceret p qua caufa talia cogitaret.Habuit adt adonias huius rei coopatorcs principe mihtiæ ioab Si abiagt; thar facerdotc:cui FoldmS refiftebat fadoch facerdos;8i ppheta nathaniSi banaiastqui fupra cot poris euftodes fueratiSi femcias amicus dauid:8i oés uiri fortiffimi.Cdœ pparaffet adonias cœz nam extra ciuitatc circa Fonté qui erat in orto regali:8i oésfratres pter lalomoné illic uocaffct: -neenó amp;nbsp;principe mihtiæ ioab:Siabiathar:Si pricipes tribus iudatwdoch tantdmÓ facerdoté: Si nathan pphetam Si banaia Si oés diuerfæ uoldtatis ad conuiuid nó uacauit,Hæc adt mater falo monis bethfabeæ nathanppheta nunciauit dicens.Adonias rex eft;Si dauid hoc ignorat:deditœ ciconfiliu ut faluaret fe:Si Filid fud falomoné:Si ingreffa ad dauid fola diceret ei:quia iplè quide iuralTetpoft fe regnatu^ fore falomonéiSi quia adonias iam teneret imperid.Qua ad regem lo^ qucnte:ppheta fe afferuit ingreffußitSi eius ucrba fuo teftimonio firmamctu^.Credcns adt uer his,ppheta: bethfabeæ introiuit ad regé:8i cd foléniter adoraffetifilentó petito:oia ei quæ Tphe ümonuerat explicauit conuiuid adoniætSi uocatos ab co abiathar facerdoté: Si ioab pricipcni wilitiæiSi eius filios abfep lalomonetSi neceffarios eius amicos infinuanstdicebatcp quia ois po.' pulus fuftineret.'qué rex ordinäre uellet:rogâs ut habcret i aïo;quiapoft morté eius ille régnas: earn 8i eius filid una pimerct.Cunq; adhuc loqueref cd rege mulierinunciauerdt ei: qa nathâ wm uidere uellet.Rege iubente ut ucniretungreffus nathan interrogabat: fi ea die regem feciO adoniamiSi ei principatum populi tradidiffectdicés eum fplendidum ualde feciffe conuiuid: « oés régis filios pter falomoné ibidé inuitaffe:Si prïcipé mihtiæ ioab:q cd plaufu nimio epula hóiludo eternum eius optabant effici principatum:adiiciens:ncqj me inquit; neq; facerdotem Fadoch uocauittnec banaiam;qui fupra corporis euftodes erat pofitus;8i iuftum elle ut oés agno lcerent:lï per eius fadum fuerit uoluntatem.Hæc dicente nathan: peepit rex uocari bethlàbcæ: paululumnac^ e cubiculo difcefferatingrediéte propheta. Cunque ueniffet muliertrex ad earn: wro Iquit tibi per deum noftrura excellum; filid tud Falomoné effe regnatuijcilicur Si primitus iam iurauit;8ihunc fup med folium fore fcffuijciSi hoc hodie celebrandd. Cd ergo mulier ado• iahet eum Si longeuâ eius optaffet uitâ:fadoch Facerdoté Si banaiâ uocari pcepit.Quibus uenie tibus cum iuffiffet ut Fumpto nathan propheta:Si armatis qui circa aulâ regiâ refidebantumpo' nentes eius Filium falomonem in iumento regio: foras ciuitatem ducerent ad fontcm qui dici/ turgeon:ôiunguenres oleo Fando eum conlntuerent regem:Si Fadoch facerdoré:Si nathan pro phetam hoc celebrate pcepit;Fcquentef^ per media ciuitaté tuba canerent damantes; ineternd

-ocr page 142-

uiuerc regem falomonenröd earn federe in regio folio conflituerentmtagnofceret omnwPP Ins:^; ei traditum aparre fuiffet imperium. Salomoni uero mädauit de rcgno;utpie amp;nbsp;lU' ca hæbream gentem amp;nbsp;tribum iuda uiuerer.Cunt^ banaias opraflermr eflet deus l'alomoniP pirius: repente ifigniteriódmulJam habentes moramampofuerunt falomonéin regia w*quot;®*^ centefqjeü extra urbem ad fontemjamp;oleo cum unguentes; introduxerunt rurfus in “quot;J^jj, fauentes:amp; regnum eins Jongend fieri deprecantesjdeinde uenientcs ad domum regia cerunteum in folio rcgis.Tunc omnis pcpulus mox conuerfus ad epulas amp;nbsp;fefliuiratc:W calamis:alii{^ muficis organis:delcdabatur:exulrans:ita ut diuerfitate organo^:amp; ®“®®?J$ fica omnis terra amp;nbsp;aer refonaret.Cunep fenÖiTet clamoré adonias:amp; qui eius conuiuio P^*^ erantrurbati runt;dicebarcpioab non fiib placcre fonum tubæ qua audiebat.Dum ergo cuP in conuiuio conditutisinullus guftarct cibum:fed omnes diucrlis cogirationibusinherereC ^ currit ad cos fâcerdotis abiathar puer nomine ionathas. Cunep uidiffet adonias muenero: xifïct boni eum nuncii fore portioremulle eis pandit uniuerfa de falomonc;amp; uoluntarefli^ dauid aperuit. Exilientcs igitur mox e cóuiuio adonias amp;nbsp;omnes qui uocati fuerant;a li fugierunt.Mctucns aut a donias regé pro his quæ fuerant geftadupplcx fadus ed ei. cornu altaris teneret;hoc fcciffe nunciatum eft ialomoniÄ quia rogaret:ut ab eo ®^'P®^j||e iurandum:quia non haberet rex circa eühuius fach ' memorianunecmali aliquid fu«*®®?^ manfuere mifit remperanrerqj agens;ab illo quidé delido cd dimifit illefum dices: g? fi /op^ aliquid denuo nouiratis proferre ipic fuæ punirionis audtorexiderer. Et mittens lureiuW pracbiro:euocauiteum.Qui dumuemflerÄ adorafret:iuffit eu ad domd propriam P®®^i^ bil decetero metuentem: ut ramen bond fe pro fua utilitäre maxie exhiberet admonuiflt;Vo adr dauid offendere rotius populi regem fe filid cfieciflèxonuocauit principes uniuerfosin .^ rofolymamÄ facerdotes amp;nbsp;leuiras: ß^ dinumcrans populumiinucnit ab anno tneefinro quinquagefimum exiftere trigintaodomilia;ex quibus inftituit curatores fabrics tcroPquot;'^ titria milia indices populiÄ Icribas eo^ fex milia:ólt; :toridem qui hymnos dicerent tes in organis quæ dauid ficut prædiximus inftituit.Diuifit etiam cos per generationes:^^, gans ex tribu facerdores:inueniteo^z generatiocs uigintiqtuoriex domo quidé eleazar fed ,^^_ amp;nbsp;de ithamar odo amp;nbsp;præcipiens: ut unaquaeque generatio miniftraret deo per dies caon bato ufqt ad fabbatum:amp; ita omnidgenerationes fortem acciperét;præfcnte dauid amp;nbsp;»w abiathar facerdoribus amp;nbsp;principibus uniuerfis.Et prima quidemgeneratio cólcendenscoK F cd prima amp;nbsp;fecunda pariter Si tertiair confequenrer ufij ad uigeiîmâquarram:6lt; Jdiuißo 1» f manfit ufq?ad præfentem diem.Fecit aut amp;nbsp;de tribu Icuita^ partes uiginti amp;nbsp;quatuor:^ '° codé modo confeederuntjurq: fecunddmodum facerdotd odo dicbus ipG quoq: inftituit.Eos uero qui erant de germïc moyfi:hos eminétius honorauit.Fecit enim eos cuuo thefauro^ deiat^ uafo^:quæ reges deo dicare córingcretiiuffitq? omnibus detribu k®*quot;^ amp;nbsp;(acerdotibusiut die noduq: deo feruirent:ficut eis præceperat moyfes, Poft hæc diuiûtex rum î cohortes duodecim cd ducibus fuis amp;nbsp;cércnariis amp;nbsp;tribunis,Habebat uero unagns^f hors uigitiquaruor milia uirorum:quos obfêruare præcepit per tricenos dies a prima hora v ad nouiflimam falomoné regemcd millenariis amp;nbsp;cétcnariis.Conftituit adt indicé uniufen’ » cohortis qué bonum iudicauit SiiuftdÄ turores thefauro^;amp; uitium;amp; agro^:alioflt;ïj®^jjjj, torum quoix nomina no credidi necelTarid rcmmifci.Cunq; hæc fingula prædido modo buiHcc; conuocans in ecclefiâ indices hæbreoi^;amp; 'prîcipes riibuum:amp; duces cohotfiu;» 9. unoquoq; aduraut qui fuper pofleflîoné regiam fuerat conftitutusrftans excelfiore folio re Fratres confcios uos effe uolorquó remplum deo edificare deliberans: aurum multum pw ui; pariter amp;nbsp;argentum centum milia talentoßc. Deus aut prohibuit me per nathan pr^P p^ proprer bclla quæ ^ uobis gefhrex inimico^ cedibus pollutam habens dexteramrut ei ten^ edificaremifed filium mihi lücceflurum in regnumihoeimplere præcepit,Nuncio iraÇ '^^l^jj.^ dum pater nofter iacob duodecim filios habuiflêtinoftris iuda fuilTe regem; Si fratres habcré præpofitum;amp; a deo rccepific regnum:^ nullum eo^ grauirer hoc depofco meos filios;ut nó in alterutros fcditióes exerceâtrfâlomSe regnd fufcipiéte:fed ag®? tes q, deus euna elegerit: ferant eum libenrer ut dominum,Non eis grauis debet effe dei uo tas quado non extraneo feruiuntrfed magis letentur in ffarrerhonorem imperii que una participantcs,Oro iraq; ut promiffiones dei perducantur ad fincni;amp; -fœlicitas in^ prouincia femmetur.’omniq; tempore maneat ficutetiana fub rege falomoné eft ipfe po* “ ,^ præbiturum,Eruntadt hæc firma!amp; termind bonum habitura: ö pium amp;nbsp;iuftum:amp;' cm o paternarum legd temetipfura o filn præbuens,Si uero has rranfcenderisimala re fcito ee pa * F

-ocr page 143-

®™mSf**?^æ^ copleffct ucrba ceflâuit.Dercriptionem uero 5^ conftirütione edifdt tcmpli 4'^^’^ 6Iomoni tradidit;quéadmodü fundatnéta domus amp;nbsp;(upiora eius}amp;quârâ ^it’mo • ° ^ akitudo ficret;necnó amp;nbsp;quata uaQ aurra amp;nbsp;argentea:quo^ pondus ip(e dd^ “ifanim^5^°^ fermonibus:utomniinftantia imitieret in opcre:urœ princeps Si le ^Qc ten! nbsp;nbsp;nbsp;^ ^° ^’^ labofarent propter eiusæraré quid cum deus illû elegeritiqui Si fa

Wmuka P*^^^ ^^t imperii:facile illis Si non’ualdc laboriofum’edifidü fore diccbar:curn •Pentium ^^'^^ ^Iditatplurima uero argenti Si lignatdum Si fabro^ multlrUdinétSi lapides cegt; *»«03$f P’^æP^’^^^f'’’^cnon Si fmaragdos Si alios lapides præcloîostfed Si none oblationis pri ^fac’^^'^’*^ ’^ *”^’^ taléro^ auri puriffimi fc præbitu^ efîc dicebat ad aditum Si curru Q’lMl)o^r ^’^‘î^° ^ chérubin cfient lub quas conftitucrent areâ.Cunq; tacuiflet danid: pri/ masn f “’quot;^^oOfeus arq;Ieuiris multû fludium obldî^Sis habentibustSi ^miffioncs datas Si li3'|.n.'^^^^^^’^™’’’^’-’s'Quæ etiâ funt impletæ ab eis:obtulerüntauri quidé talenta qUinq; mi tuiffi/^ ^^^^ nnliatferri talenta multa milia.Sed Si quicunq; præciofos lapides habuit obgt; omn ' 'quot; ^^^^3^ros dédit conferuandos:quo^ agebat cura ,pncpos mOyfeosnaluisJn bis itaqi uniuttf^dauid uidens nudid Si munificétia ^ce^e ac facerdotû Si fimul fitem ’^^?^^ benedicebat magna uoceipatré eu Si genitoré oium effe prodamanstfed Si opi^ '^T r^™®®®|i ^ diuinaß^;6i quibus ed ipfe præpofuiflêtpfulé:fimul Si curatoré feciffet fœlicitatis eo^:quo^ ei pbuerat principatddnter hæc adt orâs Si omni po inr °I • - P^*^ optanstSi falomoni filio mente fanarn Si iuftannSi in eddis partibus uirtutis °*°™**atc!iulfit ut etiâ populus benediceret deddlli uero proffrati in terramadoraueruttege 1^?^^q? ‘^“’^ ^ oîbus:qu3e co régnante potiti lunt. Altera uero die deo hoflias celebrauitmi 0 os rallied totidé arietes;8i agnos mille quos î holocauftis obtuleruttamp;crificauerdtcß piter Si fg? *''®^’^ta milia ouid occidentes:6i tota die rex fediuitaté habcbat cd omni popuIo.Sed Si onions fecundo unxerunt oleo regét^ fccerunt:8i fadoch pótificéuniuerfe plcbis:deducétes otfgalia falomoné;8i federe faciétes ï folio patris, Ab illo na» rpc;ei eddus populus feruiebat*

lt; jCapitulum.XVL

Üd pauld uero tepustSi dauidegntudine Si fenedute confedus:fciens fe moriturd: ocauit falomoné filiuiSi hæc ei locutus ed. Ego quidé o filii iam ad uniuerfoß ide*-itum ad patres procedo mcos:cómune gradiens iter omnium qui funt nunetquiqp futurinanrallic pgcns unde non licet ulterius remcare:6i quae in hac uita geruntur 3gnoicere,Qy3pj.gpj^ uiuemadhuc Siiuxta mortem conditutus;ea te moneo quæ dudum Si Qixr.fuadens tibi:ut fis quidem indus circa fubiedosipius aut circa deum qui tibi dedit impin: atc gmandata férues Si leges; quas ad nos p moyfen ipfe trâfmifit : Si neg; gratia neep immiciciis concupifeentiatneq; alia paffione eóndridus has forte côtemnas.Dei enim fauoré amittis: bges preuaricatus fueris;8i e diuerfo puidentia eius in te conuertisifi talis fueris:qualem ede rectorem decctimperii,Sed ego etiâ den exorojut genus nodru regnum tpe uniuerfo pofTideat: net altera domus hæbreo^i habear principatutfedut nofipfi p fécula eterna regnemus.Edo aut wemor iniquitatis ioab:quiper zelu occidit duos militiæ principes iudos Si bonos;abner filiü net amp;nbsp;amafarn filiurn iethra.Quoßi morte ut fuerit uifum tibi defende:quó potior me arg; po-« tentiorexidensioab:poenam hadenus decIinauir.Comcndo auté Si tibi filios berzellai galadi* tidisiquos in omni honore Si prouidentia cóferuabisihocmunus prædando mihi. Non eis enî initium benefaciédi eSferimusifed ca potius recopenfamustquiapater eo^ mihi i fugæ tépore ““P^^t'Sed femei filius gera de tribu beniamin qui multû mihi î fuga pofito blafpheWauit ^ïncifceti : Si pod ea remeâti occurrit ad duuiû iordanis:Si fide accepit;q gt;nihil mali tue parcref nunc cam rationabilé requirenstdccenter ulcifcere , Dum ergo filiü hæc monuidettde oïbus;8i ^^ his quos noucrat poena dignostdefundus edteu uixiffet ânisJxx.Ex quibus régna* uit lepte annis fhebron fup tribu iudatSi menfes fexiin hierofolyrais aut rcgnauit fiip prouicia uniuerfam anis rrigita tribus.Hic enï uir fuit optimus Si omni uirtute plenus quos ede oportet M regibus:quibus tantale, gentiu comittitur falus:fortis;qualis nó fuit alius.Nam in certamiiii* “^ A^æ Propter fubiedos habuit:primUs ad picula pperabanlaborare Si pugnare milites inui* Sa4T °F?^® B®^'“SïnÓ ficut dominus impandotad intelligertdu Si eöfiderädu defutürisf amp;nbsp;ad difpenfationé pfentiu nimis idoneustcadus;mäfuerus:benignus: circa eos g in calamitâti* bus eratnudus Si nimis humanusjin his aut q regibus præcipue cóueniunt:in nullo penitus nifi circa uxoreuriæ magnitudfe potedatis deliquit.Reliquit auté'Si diuirias quâtas nullus alius re* g’^hsbreoj«:neqi gétiü alia^.Sepcliuit aut cd filius falomó i hicrofolymis decétcr nimisj « aliis rebusquæ folent circa exegas regias minidrariïSimultas diuirias cd eo rccódidit.Qua^

-ocr page 144-

magfiitudiné ex his quae didunis Turn potcrit quilibetagnofccre.Poft tempus enim sno^ nn^^ trecento^:hircanus pontifex dû duitasobfideref ab antiocho rege qui pius cognominatu filio demetrii:uolcns ci dare pecunias ut ab obfeffione rcccdercr:amp; exerdtû fuû bens unde hoc adimplercttapcruit unû locû fepulchrojd dauid;amp; fublatis exinde tribus taléto^tptem dédit anocho ita nimietaté obfefTioms amouittficut etiâ in alüs indicaw ^j-Poft hæc auté multo anno^ téporc iam trâfada rurfus herodes rex aliû locû apericns: piiini exinde pecunias tulit.Nullus aût co^ loculos regû inuenit.crâtcni fub terra mechanics w nbsp;nbsp;|

reconditi:ut ingredientibus in monumentû;nuUatenus poffent effe manifefti.Sed dénis qu hæc non indicaffe fufficiat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

AecinCunt in odauo libro ioÿphi hiftoriac antiquiratis iudaicae. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dp-'-

Quô iâlomon fufeepit regnhrn;amp; pcremir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.U'

De fapientia dus amp;nbsp;inteHeâuiarœ diuitiis.

_uô primus in hierofolymis edincauit tcplû: K de preuarjeattone qua preuari»

eft circa fenedutemiGmuI ÔC . de obitu ipfius,^K Quô üibiedo^ quendâ hieroboam feccrunt Gbiregé decé tribus rccedentes a dor^ d^ui • in duabus tribubus rcgnauit filius ialomonis roboam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v. Quia Icfach égyptien rex caftrametatuseft contra hierofolymâ;K duitate deuida:diuinas tranfmigrauit in egyprum.

Bellû hieroboam régis ifrael côtra filiû roboam abiamiK triûphus abiæ. Quia generationc oém hicroboâ quidâ noie baafa pimcsapfe tenuit pricipatû. nbsp;nbsp;nbsp;Op’^“* Bellû ethiopû côtra hierofolymitas:regnâte fup eosafa;amp; cædes ethiopû. Cap.«» Quia gencratiôe baafi pépta:regnauit fup ifraclitasamarî poftcû filius dus achab.Cap-X; Quô regnâte achab ,pphctauit helias:amp;de fignis q feeing qadifcipulû clegitclizcu.Capgt; De morte naboth amp;nbsp;agri eius poiTeffîôe uufta;8 i qa 3darh damafci amp;nbsp;fyriæ rex fecûdozanaop gnauit amp;nbsp;uidus é: amp;nbsp;de religigne feu gloria iofaphat regis hierofolymo^, Quô achab côtra fyros pugnado dcuuSus eft:amp; ipfe diipcrüt.

Continet hic liber tempus annorum centum fexagmtatriurai

Cjlndpit Über odauus antiquitatum.

' Tkuid irac^ quot uirtutû;quâtoruçp bono^ audor extitcritt®^^^^ Plibus (uis:quatalt;5 bclla pugnafep gefferitÄ lôgeuus Gtmortui * r^ Lidenn declarauimus libro.Salomone uero dus filio adhuc^'^^ ß ^7 culo fufeipiéte regnü;quéadhuc uiucs pater dominü popu» ^L^ ^uolutate dei cóftituitdcdétc i folio pris:oïs equidé P®P’^*’Vf „edu* P fauit:ut affolet initio qtenus eius rcs optie rcgeréf;amp; ufq ad 'en ^ ^^ té fœlicirer pmaneret i regno.Adonias aûtq dus etiâ pâtre 1 uente tentauerat regni culméinuaderengrdfus ad régis matte ^^ 55=^/beæ;ea«5 humilitcr falutataircqfitus abeaiut fi p aliq

,edicetctï^mittésfetota uolBntate confcrreadontóitaeplo^’^-jj ofti qdéd^ipla regnuamp; ^pter aeratêiK ^pter populi uolUntatë fuiffcmcûîfed decreto _^ faloraoné tuu filiû pueniG£;mc taméampledi ^fiteor:amp; gratis fcruire d:amp; libenter ag iufta funt.His didis piter poftulauitiut apud filiû eius fuû fratré intcrccderettciq; Jjec fibi abylàgîquæ cû dus pâtre dormicrat uxorc dicens.quia p fenedute ca pater non ^2” jßc fed adhuc uirgo confifteret.Bethfabeac uero fit miniftratura fe in hoc negocio ftudiole F amp;nbsp;nuptias opmeren ,ppter utrüjjiquia amp;nbsp;rex ei uclletaliqd pracftareiSi illa ^ co pronauo ^j^ depofccret, Adonias aût fpe nupria^ letus abfceffit.Salomonis ergo mater répété nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

locutura de qbus adoniæ fupplicâri pmiferat.Êt occurréte fibi filio eat^ cöpledentejm fet ca ad locu ubi foliu erat regni côftitutû:rex aliud foliû a dextrismatri iuGît ^^ïSarc! fet bethfabeæiunû inquit o filii munus mihi pctenti côcede:amp; ne uelis quafi difficile de tnfteq? dcferere.Cui falomon le iplere qd uellet aitiqa fandû dfet marri cûdapbereî c p tamé eius petitiôis initiûiqû tanq nô habés firmilTimâ fpé adeptiôis hmôi uerba ^’^.I|0i6 hue qeq fibi negari metueret.Tune illa rogabatiut uirginéabyfag adoniæ fratri donate ^^^^j^ Hoc uerbû rex iracûdc fufcipiésidimifit quidc matré dicésiquô adonias cas nimisö*“quot;® j^qui percrerÄ mirari fe quó nô ei pofccrct etiâ regnû: que qfi feniori abylâg dada rogaret *^ p^p potétes haberet amicosnoab pricipc milinæ:amp; abiathar lacetdotéirairiéf^ banaia;qui

-ocr page 145-

o?ons cuftodestfratrem adoma præcepit ocodi.Vocans igituf amp;nbsp;abiathar facerdoté divir et* quot;^ ^'**^ ^°^ ^^ libérât quia ÔL cû pâtre meo fepius laborafti area eu co in banc regioné uexutnhoc aûttibi propono fuppliciûæo q »fueris cû adonia côiûdus ciq; coienferisîut neep hic hörens neq; ad facié meâ Îgrcdiansifcd pgens in rua patna in agris dcgc;amp; banc conuerûtioné onecuiuas exerceto:quô peccafti;6Cnô en iuftû te habere fàccrdotiû.Sic ergo domus ithamar acerdotii honore priuata cff;^ptcr prædidâ camfreut fâmuel heli predixeratnranfiuitep ad ge “5nnees.i.ad fadoch.De genere uero finces téporc quo ad domu ithamar facerdotm tranfmt/ ^^7^’Pri™op0tificata accipienteifh defcendiffe nofcunrur.quia facerdotio funt priuatU Tk - ’ ’ofcph fummi faccrdotis: huius filius ioathâdoâtham aut merorh:merotb afophi: aiophiaör achitob.achitob aût fadoebiqui primü a rege fàcerdos eft fadus.Ioab igitur princeps ^»iriæpemptû audiés adonia:ualdcprerrirus eft;erat ent eius amicus potfus q falomonis regisï * TOcpiculum propter illius fauoré nö irrationabiliter fufpicarus cft:fugit ad altare: credés libi wurelam rcligionisinteruentu picrate regia profururâ.Quod dû fucrat régi nûdatûzmittés ba^ 3gt;3m euiultir adduci:ut î cius iudicio fatiffaceret.Ioab aût ait nô fe relidu^ ec facrariûded ibi ^^'’SQin loco alio moritu^.Quod dû banafas renucialTet regi:præcepit fâlomô ibi ficutuel/ cius abfcidi:amp; banc cû recipere pœnam pro duobus miliriac pricipibus:quosidcccrcr • ^^^ ^^^ cadauer fepcliri:utpeccara quæ gelTir eius nûq defererer genus:amp; a ioab morte efletinnoxius.Quod dû fecifïèt banaias:ipfe priceps militise torius exercitus co 'turns^.Sadoch aute fold fecit lacerdotcan loco abiathar que rcmouir.Semei uero præcepit: w dorau fibi edificaret in hierofolymisabiq? mancretÄ torrenté cedron rrafgredi nô auderet: 93 ‘itranfcenderetmltioné mortis incurrcretißC fup banc côminationé iurißurandi eu religiôe onltnnxit,Semei aût hoc praecepto falomonis gauderc fe diccns atq; feruareanfup adiiciés iuG quot;randuaelijfla parria in hierofolymis habirabat.Tranfâdis aût annis tribus:audiés duos fcruos El fugede in geth c5morari;prexit ut quererer eos.Quod cû ci rcuertéti cognofceret rexiqa Y’^ndana cius amp;nbsp;iufiurandû refpuiffet:grauiter hoc rulitîcoœ uocatottu iquitiurafhmô te me t'‘creliâu^:neœ ab hac ciuitate ad aliâ aliqtcnus egrclTu^.Non ergo iunfiurâdi cffugies ultio '’em fed enâ ^ qbus patré mcû fugientc iniuriis aneciftiidabis nûc poenas.Agnofcas quia nihil ‘ucranninqui non repente pro fua iniufticia puniuntur:fcd omni tpe quo fe purant nihil parié-* Jos fine timoré côfiftere:cre(ateo^i poena câ maior efficitung peccafTe nofcûtur, Tûc feraei ^^^luflu régis occidir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JCap,11»

Vumep falomon iam regnû habcret firmû:punitis OibuSinimidsƒdüxit uxoré filiâ | pharaonis regis egyptioßi:cdificatis mûris hierofolymO^ multû potioribus atq? mu 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ninqnbus qprinatus exrirerunt. Decerero maxîa pace gubemauit impiû in nullop

iuuétuté drea iuftidâ legûœ cudodiâaut paterno^ memoria mandate^ minor exi rnsifed cuda quæcûq? mrare ^uedi fapientiaœ pfedi fadûtxû integritate pdpua celebrabat: Rcuit® ci ut ueniés in hebronun altari ereo qdfecerat moyfes facrincaret deo,Tücitaq? mille UK obtulit in. holocauftü,Quod dû feciffettpeipue deû uifus eft honorafTeiappuirtp illi ea nq^ Pfomniu pcipiens;ut quæ uellet fibip cuiru picraris pcteret dona ifern.Salomon aute optia wimia poftulabat:q Siaeus grate pberetÄ utiliter homo pcipet,Non igitur auj i no argenm 0 alias diuirias ut homo amp;iuuenis fibi dari depcatus eft;hæc eni multos fola purâtur magna oei dona precipua eflë;fed da mihi inquit domine mente fanâ:amp; prudentiâ bonâ:ut circa po» Puiu iuftû pofTim uerûq; jpferre iudidû.His pctitiôibus placara diuinitas iâ alia cûda quoru ^onâ in prece nô fccerat date fe dixit id eft diuirias;fcculi gloria de inimids uidorimK præ ‘Dus intellectûac fapiam:qualé nullus alter hoium habuit nee reguinec priuaro^iferuaturücg ctia nepotibuseius iperiü multo tpe cópromiÖt;fiiufte uiueret: amp;nbsp;ei obcdirct:amp; pris fui in op wis adhOnibus imitator cxifteret.Hæc falomon audiés dida a deotrepentc exiliuit e fomno:amp; o^?^^^^®‘®^^r™3 riemeauit:amp; ante tabernaculû facrificia cclebrauincpulafq? uniuerfâs oibuif.Hisitac ^ diebusludiciu apud eü dedudû eft:cuius criminü erat inuenire diffidle.Cam fiN'^'^^^ “®^®’^ fâlomô puencrat;neceflàriû iudicaui rcfcrre;ut legcribus iurgii nota fit dif» lènr ^^ ^ '^ aliquod cótigent:qfi ex imagine egrcgii decrctiicito pofTint huiufmodi,pfcrre j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mulieres foda de cóuerfationecóuenerüt:qua^ quæ Icfa uidcbatur;prima

utu ^^ ’^Ï’’ rPferrc.Habitabamus i'quit 0 rcx ego Si hæc 1 una domo:c5tigit aût ambabust uio!”^ ^æ ^-^ ^^'^ pareremus. Trafada ia terria die:dormiés hæc fupra fuü filiu ïcubuit;amp; eu 6 (5^^ ^dictolléf^ meü ad fe córulit:8imortuü in ulnas meas dormiétis appofuit. Mane amp;nbsp;mï '^^^'^^ porngeré filio:meü quidé nô repperithuius aût mortuü adiaccre mihi cognoui: liera certius hoc turbatag? conûderans:fadû fcelus infpexi, Vnde repetens meü füiü amp;nbsp;no

ill

-ocr page 146-

ab idarecipienstad tun domine remediû couoIaui.Dum cnim foie Gmus 6^ nullû qui nos arguai metuamusxôtemnés hæc denegarc pfiftit.His didis requifiuit rextquid allcgare ucllet amp;nbsp;alreia. Qua negante g jhoc feciffetÄ dicéte fuû uiuerc fihû;amp; aduerfariæ fuse dcfundû:cû nulluspot fet huius rei iudiciü difcernere;fed in dus defcriprionc omniü més haberet;folus rex hmóiquc^ ftioneinopinabiliter exoluitnuflitcp deferri amp;nbsp;morruu amp;nbsp;uiuum ïfanrc;uocauirq; quenda amn-gerum prædpiensrut cuaginato gladiorambo diuidcrenf infantes;amp; utraq; medietaté amp;nbsp;eius^ mortuus eratiamp; qui uiucbat acciperctjn hoc ergo iudicio omnis quidé populus ignorans fente nam dcndcbar:qlï ab adolefcéte rege ^laram.Inter hæc aut uera matre ^clamate ne hoc fieret: fed potius ut ifantulus dus fociae tradereftfibi fufficcre dicéstut tanna uiuerctxuq; uideret:licet altcrius eße putatet;amp; e diuerfo altera préparata eiTet ut diuifum uideret mfantéunfup ueram matré tormenti; affidpoftularettcognofcens rex utnufq; uoces deuero fonte cordis jilatas:«^ clamanti quidé ne pimeref infantulustiufTir filiû redonaritueram matré earn agnofcensialterius ucro maliciam aceufauittque necato ,pprio filiotena fuæ amicae natu uidere cupiebat extindu: Hoc iracp magma exeraplu amp;nbsp;pcipuü Qpientiaeamp; prudentie dus indiciu populus crcdiditunt uerfus:amp; ex illo die tang diuinu habenre fenfumomnes inipicicbat.lfti italt;^ pridpes militiæS duces erat ei in omni puintia:in tribu quidé effraim uriasan regione aut bethleem crat dochis: dorenfem autê 6^ maritimo^ regioneabiam:adab habuit fub poteffate fua duces duxitq j filial falomonis uxoré.Campus aut maximus erat fub banaia filio bachi cui adieda terra cd ad iorda nem ufq; ptenfa.Galadité uero amp;nbsp;gauladité uft^ ad monté libanutSC centum fcxaginta ciuitatö maxirnas atq; muniras habens fub fe gabiarigubernabat eas, Achinadabauté totiusgalilcxuiç adlydoné cura habebat:^ ipfè duxit nlia falomonis noie bafinia.Maritima ucro qux circa arte K ciuitaté pofira funt hahuit banachtfabath aur mSté tabijitói carmclüÄ ïferioré galilea:regio nemep ufq; ad iordané fluuiu eSditutâ bafan difponebar.Semei aut fors beniamitidis erat iniU' datgabar aur habuit regione pofira trafiordané:8d fup oés hos unus erat pofitus priccps. Miß'' bile iraq; incremenrû habuit^ populus hæbreo^ amp;nbsp;tribus iudaxôuerfi ad terrae culturâ, Naß pace poriruSi a bellis arq; tumulribus ulrerius abftradi:infup amp;nbsp;dcfideratâ libertaré adeptiantC' perantes eranc circa fubdanrias côgrcgatasÂeas femp potius extédendas.Erât régi amp;nbsp;alü ducß-qui fyroçi terras SC alicnigena^ a fluuio euphraren différas ufcp ad egyptu gubernabatttributa colligentes ex gcntibus.Infèrebârauté SC dus méfe quotidianæ ad regale côuiuiû fîmile choros trigîtatfarinæ expense choros fexaginra:boues faginatos decé:SC de pafehuis uigitißgnos lagt natos centû.Hæc oîa praeter ilia quæ de uenationibus capiebâtaxeruos amp;nbsp;uolatilia:lcdamp; pif® ab ahemgenis portabant .Tanta uero multitudiné curruû habuit falomon:ut quadragfßd® pfcpia equoÿi fubiugaliü cdénriSC praeterea erât duodeci milia cqueftriû;quo^ medietas quidc regem in hierofôlyrais obfcruabat:reliqui uero p uicos rcgios difpfi manebant. Idem uero dur cui cômidæ erât mcfx regalis cxpenfx:etiâ equis neeeßaria miniftrabat;dcuehcnshacc adlocu: ubi rex ipfè morabatür.Tantam iracp deus praebuit falomoni prudenna ac fapicntiam:ut enaß hoies antiquos excelIcret:5C nee egyptiis qui fapiétia oibus differre dicüf compatus:uelmodicu minor effetiquo^ utiq; mulra nimis fapientiâ praeccdebat.Tranfccndit fua fapientia cnacos qui apud haebreos tue fapientia clarere uidebandquaeom no praetcribo, Erantaut etha:amp; themaja chalgaI;ÓCdardanus hin madanis.Compofuit aut 8C libros de cantids Si modularionibusquilt;Ï Sc miIle:8C pabola^ atq; fimilitudmu fedtlibros tria milia:per unûquodcpenîarboris genus pa bold dixit;ab hyfopo ufq; ad ced^.Eodé mo SC de iumétistSC de reliquis rcrrcnisinecnó aqiutv libus;amp; aerisaïalibus difputauit.Nullamnâ^ natura ignorabat : icxaminatamq; preteriinfeö oibus philofophatus eft;ÔC difciplinâ 4?prictatû ea^ eminérer expofuir.Prxffititaur deus enaei* ut cotra demones arré ad utilitäre hoium SC eo^ curas edifeerenôcincâtationes infhruinqweu cgritudines foleant mirigari.Modûend c0iurationu;quibus obftriöi demones ne denuo icd« cliuganc inucnir;SC hæc cura hadcnus apud nos multu preualere dinofcitur.Vidi eteni quen clca±3^ de genre noßra præfente udpauano amp;nbsp;eius filiis amp;nbsp;mbunis;alioq; fimul exeratweuß' tem eos qui a demonibus uexabantur.Modus aurem mediana: fuit buiufmodi.lnfulitnanbu eius qui a demonio uexabatur anulum habenté fubter fignaculum radicéa falomonc monuß' tam;deinde demonium per narcs odorantisabßraxit:SC repenre ceddit homo. PoueacojußUi eumtiuramenrum obiiciens falomonis.ne ad eum denuo remcaret.ixanrica quæ fupcreum dicenda.Volens autem fatiffacercar«^ gabare præfennbus elcazarus hanc fe habu uirturem;poncbat ante cos aut calicem aut pcluiaquæ pienum:8C demonio imperawr: ut cgreffùs ab homine eucrtercr;ÓCuidétibus præbcret indicium q gt;nbsp;hoicm reliqoiflêr. Quo ßC-fapientia falomonis cundis mnotuit.proprer qua ut oés magnirudinis eius natura cogno ca

-ocr page 147-

^’'^ '^“^^’^^ ’’^'uirtus de omni genere fnb fole cu laterrrkTC diccre fd cSpuIfus? pudiês ergoyrä rcx tyri:cp (a)omon dauid patri fucceffiflct in regno;amp; ualde Icrarus cuócauid àmicusimifit ad eum falutansÄ propter præicnna bona gauderis. DeQinäuit nero, ad cü lt;Wao falomön litreras hæc habcntcs.Rcx falomÓ yrarn regi.Scito patrem meüm noluiGc dcó WificaretemplumjSi bellis frequentibus fuiHc prohibituminon enim primo defiit inimicos ex “•'guereJoncccos rributarios fibimet fubiugarct:ego uero grarias ago deo pro pace praefenri: P’opter cuius deuorioné non dubito edificare domuiipfc nanq; meo patri dixira me hanc eße wc^ndiQuaproptef rogorut aliquos mitrere iubeas cum meis ad móté libamrqm ligna fecaré Po'iintad feóhoncm nacy filna^i fydonii funt dodiores noRristmercedes uero quas decrciieris ^§0æidentibus lignâ praebebo. Legens auté iram hac cpißoIäÄ in bis q feripra fnerant deleda ^sjalomoni ita rélcripfit.Rex yrarn regi falomorri.Dignümeß quidem ut benedicarur dru^ay f’Dipatriünl prxbuit principatuna lapienti uiroÄ omni uirture poUenriægo antern i bis oïbiis «deaatüs:quæcunc^ mädaßi libcntifïïme minidrabo.Incidens eni ligna peem amp;nbsp;multa cedrïa amp;nbsp;ciprelTina per meos ad mare’ deßmabo praccipicrisrut ratibus fadismauigares ad locum ^'J^unq; uölueris ea deponanttut tui hæc ad hierofolyma defcrant.Scd tu p bis pbe nobis friv S^° ^ ^°^ nobis eé uidcaf inopia. Quaproprer mpplicamus ï boe re eé folicitu.Hayz igit P“tola^ hadenus refcripta feruanturmö inoßris fblummó libris:fcd cria apud tiros: amp;nbsp;fiquis ^uolucrit intégré cognofcere:rogans cudodé moniméto^ publicoy: tiriæ ciuitaris: lueniet ^Wionaho^i quæ a nobis edida fut.Hæc dixi uolés leduros agnofcerc:g? nihil amplius extra ^^^P'?f*^™us:nelt;5 ex uerifimilibus quibufdam aut fallacibus aut deledabilibus rebus ^nchiltoha c5ponétes:examinationéquidé fiennon declinamus:^ ut nobis eredag cxigimus ’’’moin nullo potius hæc recepi dcprecamur:nifi adhibira pbatione Óimanifeßis idiriis uirruz ipfius ueritatis habearaus.Rex itacy falomó du ei fuirent litteræ tiri régis allaræ eius uolugt; ^ amp;nbsp;fauorem ualde laUdabatÄ ei qua: popofcerat repcfauirrmifiny fingulis annis tririci uigt; ginti milia choros:8i totidé olei baros:batus aut capit (èxtarios fepruagintaduos: eandern uero ■’’fnfuram end uini pbebat,Amiciciæ liquidé yrarn èi ßlomonis ac potius brgitarc crcucrfir:amp; 'urauerunt has eße iugirer permanfuras. Rex auté indixit omni populo rributa triginra miliu °perario^:quatenus opus præ mulrirudine fine labore conßaret:dinifirlt;yeos ualde prudentcr. decern milia enim fecir incidere urto menfe in libano monte:ur duobus menfibus remeates ad propria requiefccrent;donecitey: uiginti milia diffinito tépore fuu opus implerenr:itaq; contb S'abat quarto menfe ut priores denuo ad laborem remearent.Super hos ent laborarores curator !^^*^’^adoram.^ratautem ex his quos reliquerat dauid ad porrandos lapides aliacy ma/ Wam feptuaginta milia uiri:amp; coy: qui lapides incidebant odoginta milia amp;nbsp;eoy: ppofiti tria riilia n'ecenti:uelocitercy fecabant lapides eximios ad fundaméta tépli:quos primirus polliebat wpulabant in montibus amp;nbsp;ad ciuitatcm defcrebantifiebatq; hare nó fold a puinciabbus ßru-^rorw 1 fed etiâm ab artificibus quos miferat rex yrarn»,#[Cap.lII.

Epitautem falomoti edificare remplu anno quarto regni fui:menfe fecundo : quern macedoncs artemifia uocât;hæbrei autem hyaro :ƒ no quingérefimo fecudo filioyz ifrael profedioriis ex egypto.Poß mille auté Ôi uigiti ânos aefuenrus abraâ ad chana/ neam de mefbpotâniia:a tépore uero diluuii ano millefimoquadringérefimo: ab adâ fm protoplado ufcyad edificationem rempli falomonis prseterierunt fimul anni tria milia ntum amp;nbsp;duo.’qua tempeßate cocpit edificare remplum.Tune liquidé undecimû iam in regno yrarn annû habebata tiri uero conditionc ufœ ad edificationem rempli fuit tempus annoy* «1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ dricentoy’.Depofuit icaq; rcx fundaméta rempli in nimiam terrae ,pfunditatcm:

conT*^- '^^^‘^®f^rrtrninus Si qui poßent logo tempore permancre:qui eque cößipati fibiq?

P'^^’^entum amp;nbsp;fortitudo fuper edificati rempli efleht:amp; proprer inferiorem fui ^”^ defeduimpofitam magnitudiné amp;nbsp;preciofam una pulchritudiné fußinerér: felhy^*^ r'^^^errra non minus pondus habitura erant g alia quae erant tanta cel fitudine amp;nbsp;rime ° quot;^ i ^quot;^ *”^®’ ^mundi:amp; ad magnificentia fabricanda.Eleuatum iraq; templum ufq? ad öfttu'V* i-^ ^’^° conßrudu cuius altitudo fuit fexaginta cubitoy’:^ löngitudo fexa ginra altitud«^’ - '^^- ‘^^^^ uiginti, Sup hoc auté erat aliud edificiü equa menfura:ita ut eßet ois lonmt ^^?P^j®^^flt;gt;JK cenm uiginti:eratq; Cónuerfum ad orienté.Cuius ueßibulum habebat dinlm f ^^ ^ribito^ uigiti quanta amp;nbsp;latitudiné templi:latitudiné uero cubitopidccé in alriru/ Qoe fui ^''^’^.^“^«V^r^tu amp;nbsp;uiginti.Edifîcauit aßt in circuiru rempli uiginti puulas domus: tatii»nr°^V'?’^ ^^P'’ f°^“ fpaciu extrinfecus ambiebanr. Nam amp;nbsp;ingreflus eay ; ita fecir ad m.ut ex aliaintraretur ad alia.Hay: naniy lingulas domus latitudine quidé habebat qußy

-ocr page 148-

cnbitoi?: Si rantundé longitudihis: altitudinis uero uiginti.Erât ante fupra cdificaKE Ws^’^ rurfus aliæ fuper cas equales:amp; mefurisÄ numero:ita ut oem akitudiné haberent ^«me» nbsp;j

domus inferior:fupior naq: circunedificara non eratjopicbatcp cas camera cednna : amp;nbsp;dow® quidé fingubs crat hoc ^prjum:^ impumbile tegumetu. Aha^ uero crat redû cceJcgifi®' drabibus adopertü Si cuda regcntibusata:ut medn pietes ab cis trabibus coftipati iirmiore^ fterent.Cameras quae fub trabibus erant de lignis eifdé fccit:celatis opere laquario:au^ tis.Parietes aut cedrinis tabulis cxornauit:ea(^ piterdeaurauit;ut omne téplu nimis enulgc’“' amp;nbsp;uulrus ingredientiu facerctauri lumine refplenderc.Fabrica uero totius tépli multa arte co' fedacft de lapidibus politistarrec^ copofinsÄ nimis limpide conftiturisatarut ncq? roall« alterius inftrumenti fabrilis aliquod confidcrantibus apperet indicium: fed praeter hune uw omnis materia côgruenter explicita uideredur naturali armonia porius quâferratnctojtctM rctur neceffitate confeda. Excogirauitaût rex afcenfum fuperioris domus per latitudine pt® cffîceretnon enim habuit ianuam grande adorientem ficut domus inferior:fed a latenbusera ingreffus ianua^ ualde pua^.Vemit aurcni téplû intrinfecus de lignis cedrinis uncinis forno colligatis : quatcnus hoc p munimine amp;nbsp;fortitudine conflarer magnatdiuifir^ teplum in du prcs:ut interior quidem domus uiginri cubito^ adituû efienquaenaginta ucro cubitis Iceu réplo feccrnereClnpiete quoq; diuidentc aditû a rcliquo téplo ianuas de cedro ftatuit autom to:amp; diuerfis hiftoria^ celaturis ornatas:fufpcndit(j ante cas uela ex magnis colo^ cft i3cinti:amp; purpuras; amp;nbsp;cocci;amp; byfli moliflîmi fplendidilTimicp côrexta.Reccdidit autwu tu quod erat latitudine cubito^ uiginritSitotidé longitudine duo chérubin tota ex auto p^ fimorhabebâteg utraq; altitudmé cubitoije qntp.Dux aliac crât i chérubin quinis cubitis extci • Quapropter nô procul a (èmeripfis abcrant;ita:utalis fuis una tangcret pieté auftralé:aua u« poiirû adacquiloné;aliæ ucro alae femeripfas contingentestarcam quae î racdio co^ pontacta operiebant.Hæc ucro chérubin nullus qualcs fucrunt diceremeq; coniiccre potcû.Strauit au pauimentû rempli petalis aurcistpofuitq: in porta rempli ianuas fecûdû altitudinépictis ratas habenres latitudine cnbiroty uigintiieafq? pulcherrime deaurauit:amp; ut breuirer prem rempli reliquit extrinfecus amp;nbsp;intrinfecus:quae nô clïêt deaurata:operuitq } fimiliter has ianuas ficut inreriores uclis uaric dccoraris. Porta uero ucfhbuli nihil habuit hojilt; *” ergo rex lâlomon ad yramiSi ab eo accepit artifice noie chirâ;habété marré ex genere nep^i' amp;nbsp;patrem una generis ifraeliticnqui totius quidéopis crat cdodustpraecipue tarnen ®®. opcrandum au^ amp;nbsp;argentum amp;nbsp;cs:per qué.f.uniucrfa j gt;nbsp;uoluntate régis in templo funt oW® machinationibus adimpleta.Fccit itaq; is artifcx chirâ duas columnas créas cû canalibus : a tione quattuor digito^tqua^e crarproceritas decé amp;nbsp;odo cubitoRc;amp;ambitus in dreuitudu^ decim cubito^:amp; fuprapofuit i^æq^ columnæ capitella fufilia linata:altitudie fupra quas erant créa retia fad^quae operebant lilia capirum columnajeide quibus P^dded^ bini ordincs malogranato^ ducentoj^.Ha^ fiquidem columnar aliam eóftituinnpte dex ante porta in ueftibulo rempli: uoeauirep eâ rhalamû iachim:alia uero î pre finiftra;qua noi boo2. Fudit auté amp;nbsp;marc eneû in feemare emifpcnï:qâ opus ereû ppter fui magnitude ff uocatû eft,Erat enî uelut câtharus ingcnsihabcbarq^ eius diamet^,i,ab angulo ufej adquot;*“ gulumcubitos dccem:ólt;grofiirudo eius erat fufilis digitos quatruonhabebatg; fc. .®q,^ dio alphei fui locotopere rotunduidccécoronis explicitu.Huius diamet^e erat cubiti P'”“^' cuftabat aut in co mari uituli duodccim refpicientes finguli ad quattuor uenro^ ’’^°”*^ cft tres uituli p unamquaq? regioné;quo^ ierga intus refpiciebanr:amp; fup cos cmilj^®® l.^ bebat.Cuius emifperii lotudiras ad iteriora tédebatteapiebarq: hoc mare baros tria nulia-aurem decern cantaris bafes créas quadrangulas: amp;nbsp;uniufeuiufep latitude fuit cubito^qu Ç^ latitude quatruonaltitudo fèxxôclufum^ eft opus perticularirer ira ornatum,Etant ®‘®’ quattuor quadrangulæ pangulos ftanresilatera bafisex utraqspte ift habenrcs ® , ?æ^^«^ trinæ diuifæ: amp;nbsp;fmgulæ ea^ habebât celaturas fuasiid é alibi crat lco:a!ibi

ßd in columnellis fimiliter per latera erant huiufraodi celaturaeiquafi crifpanbus plcctuJis petalis fadæ: quai^ altirudo fuir cubiti unius amp;nbsp;dimidn.Erat mirum uidcrc ®’‘^*??? admodu erant celatæ amp;nbsp;bafium iûdæ lareribus. Angulos uero fuperiores condudebat nu ^^ cxpafis utiq? manibusanimaliü;fupquas lêdebat fundus canrari reclinatusiid cftincum c| manus aquilæ amp;nbsp;lconis:qd opus ira erat fibimer coaptatuiut naturaliter infertum quo^ uidcretur.Inter hæc aut crât Si arbores celaræ palma^.Huiufmodi ergo crât dece baies _^ Fccit auté ad hæc Si decé canraros rotundos ercos quo^c finguli ferebant *3. nbsp;nbsp;’^^^.Sfi«t(«

cratcp altirudo eo^ quattuor cubitorum:amp; tatundé ab alterutris co^ labia receuebar.p nbsp;nbsp;‘f

-ocr page 149-

tj^^-ft®^ fuper dccetn bafcs quæ uocabantür melchonotbtquïcp cahtaros ftatnens â Pæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rempli qua: erat ad aquilonem:ôi rotidcm a latere dextro ad audtigtemjrelpiétes adgt;

nenremiquod etiâ mare conftituit aqua plenutdifpofuitcj mare:utingredienres (acerdores ré^ Pam in co lauarent inanus amp;nbsp;pedes afcenfuri fcilicet ad altare;amp; cantaros ad animâliû Î terranea 'wendadimul 8i pedcs eo^ quæ erant holocàuftis imponenda.Fecit auté altare ereur cubito^ ujgmti longitudineÄ totidem latitudine altitudme uero decé ad holocaufta celebrada . Feeirep flus uafa ereanfup amp;nbsp;ollas 5i caldariastÄ trullas:amp; arpagones:amp; omïa uala opatus eft ex ere; cu/ wsMendor amp;nbsp;pulchritudo fimilis erat auto: obrulirq; rex multitudinc menla^;^ unaquidenl fA®CT“a» aurcamduper qua ponebantur panes dei;amp; huic proximas deeé milia altero mS ■was: lup quas uafa iacebantudeft phialc amp;nbsp;patere aurere quldc decê miliaiargentcré uefo qüagt;

*^^i^3ifecitcp Candelabra decern milia fecundum præcepta moyfi;amp; quibus unu in téplo fondiditïutper diem luceret fecundum legemÄ menfam unam fuper qua pofiri étant panes ad pffm rempli refpicienté;amp; ad aquilonem e diuetfo pofitu candelab^qdin auftrali preeóftiruit* auteum uero altare inter hæc mediû crat.Hæc enî omnia domus habuit quadtaginta cubito^ auteueluna aditimbi erat area recondita. Fecit itacp rex uini fuölia oÖoginta miIia:K fialas au--J^^^ uecé miliaïargenteas uero duplici numero:pateras aureas ad offeréda in eis fimila eófpfam ualtareodoginra miliatS^argenteas duplici numero crateräs in quibus fimilâ eu oleo ferment abat aureas quidem quinquaginta milia;argcnteas uero duplieiterrmenfuras quoep fîmiles eis 9uæ mofaicæ uocabantür affarones aureas quidem uiginti milia; amp;nbsp;argenteas duplicfreruhuri^ uero aurea quibus offertur incenfum uiginti milia;fimilitcr K alia thuribula in quibus pot ^abanta maiore altare ignéad minus altare quod erat î templo^quinquaginta miliaidolas facets uoiales pontificibus eu his quæ pendebant ad pedes amp;nbsp;fuper hücrales;^ rónales ex gémis mille: fwona uero in qua deum moyfes infcripferat;una fuit quae ad hunc diem ufep pmanfit;amp;cerdo f3iesftolasex biffo eötexrasÄ zonas purpureas fingulas decern milia;amp; tubas fecundu pceptu Wu duccnta railia:item ftolas leuira^ hymnos dicentiu ex biffo ducenta miliaiô^ indrumeta ®bfica amp;nbsp;ad hymnos dicendos adinuenta q uocantur nabla:amp; cinara ex eledro conftituit qua.-bi'agita milia.Haec omnia ad honorem dei falomon copiofe amp;nbsp;magnifiée fabricatuseft;inullo pens exiftenstfed circa ornamenta templi ufus eft pcipua largitatciqum etiam in thefauris dei rex fondidir.Circudedit ante templu per ambitum uniuerfum;quod propria quidem lingua gllbn: brine maceriatfeu cancellus nuncupatur:tribuscubitis eius crigens altirudinem : ut ab ingreffu Mcærcros prohibèrent folis facerdotibus hoc licere fignificarettextrifecus uero huius tepli ’•am edificauitaulam quadranguli feemate fadamterigens maximas porticus atep latasit pot hsexcelfas tamplas per quattuor mundi ptes in co conftituens: qua^z fingulae ad unumqueq; Hfutumquattuor angulis attendebanttubi ianuas aureas collocabarjn hoc ergo facrario onus populus quibus purgatio t obferuatio legitimo^ inerant introibât.Si quidé mirabilis t omo pdpua fuit t populofa ad fufcipiédos aduenientes;t fi dici poteft etiam córemplationé uifióis was exccdebat aula quae foris erat.Magnas enim effodiens profunditates quas propter îfinitâ ffiutudinem non poterat aliquis fine tcrrore confpicere;t erigens fabricas in quadrigentis cux eapzaltitudinem equales eas uertici montis in qua alias in quo templu edificabatur effecit: 0^Propcerea aula quae erat exterius fub diuoifada erat equalis templo.Circudcdit autem portin obus hanc aulara duplicibus columnis eas ex lapide narurali portentibustqua^ canaerae erant de cedro amp;nbsp;ex laquaribus fculptis;bafes autem in his omnibus fecit argenteas. Cum hæc igitur

’^'’^üO’rodine t decoreedificiopz atq; facropz tépli minifterio^ rex falomon fepté unis WpelTetidiuitia^ magna facies t uelociratis oftcnfionciut quilibet infpiciés omni tpc puraret uix potuiffe qd fic breuiter uifuscquatu ad operis tépli magnitüdiné terminaffetferipfit pnneipibus thæbreojz fenioribus:iubens ornné populu ad hierofolyma conuenire : uifurum dlt;darcana ibidem portanda alias portatupz.Cuep nuciatu fuiffet omnibus JJpWwofolymam properarentmix conuenirer fe primo menfeiqui lingua patria theferl:a ma eUotbus hyperueretheus appellatur, Eodena tenaporc etiâ feftiuitas ccicurrit fcenophegianid é po itionistabemaculo^ quae fatis apudhæbreos excella atej precipua eft,Portâtes itacp tabcrna 0 uni qd fixerai moylestt oîa uafa ad minifterium facrificio^ dei eóftrudaintroduxerunt in BiS^ r'^''^^^^®'^^^^ ^^™ hoftiis tipfe rex;t populus uniuerfus;t Icuitc libanaimbus t jf., ^° t^fhficioßz languie iter totû îplentes:t îcéfum îfinitûit hoftiayz multitudiné portâtes: adu ''°'^^^ ^^^ impleretur:t etiâ longe cofiftétibus odor fuauitatis occurreret agnofcentcs facie^H ' M^'^ habitaculû fecundûhumanâ opinioné crederét in nouâ donao ei nuf dicata effe nau,Nana neq; hyranos dicétes net^ choros agétes donee puenirent ad téplû aliquo naodo i liai

-ocr page 150-

quieoerunt.Hoc itaçp modo area migrata cR.Cunq; d in adiru iam oporteret inducraha quide plebs reccflit:(bli nero facerdotes qui portauerant inter duos chérubin earn coHocauerunt^us earn fuis alis ampicxatæ funr.Sic enî erant ab artifice fabricarae: ut area uelut quoddam tatow eulum aut camerationé protegerétHabuit autem area nihil aliud;quamduas tabulas lapoeaslt; quæ decern uerba a dco moyfi dida in monte fina fcripta retincbant.Candelabrum ucro « rat' ßmÄ altare aureum datuerunt in templo ante aditum in hifdcm locis in quibus amp;nbsp;olim mO' bernaculo pofita erant;amp; quotidiana facrificia minidrabant.Altare ucro ereuin RatuitantetC' plum contra ianuas:ita:ut cis apertis ad faciemeffet uidentium facrificia amp;nbsp;hoftiarum maxim» opulentias:reliqua ucro uafa congregansantus in templo recondidit, Cun^ omnia facerdotes circa arcam coftituiffcnt egreffi funtiSd repente non quidem tumensialias uehemensneç qw/ lis hyemali tempore hymbre plena folet nubes afideretfed diffufa eft;amp; temperate efnuwboet^, plum omne corapleuit;amp; facies quidem facerdotum obumbrauitiitatut fcinuiccm uidere no poffcntimcntibus autem omnium fantafiam quandam amp;nbsp;opinionem praebuit quafi deus dcicc-' diffet in templum:amp; libentcr habitaret in co. Talcm equidé hanchabuerunt omnes opinio^ Rexautem falomon de loco ubi fedcbat exurgcnsifecit ad dcum uerbatquacdiuinae naturaecw didit effe decentia.Tibiinquit domine perpctuam domum qua ipfc fabnearus es ene nouim caelum amp;nbsp;terraraiflmul ó imare:8C cum tibi nequaq haec uniucrû fufficiantihoctuo nomim dirui tcmplumtut ex eo orationes ad te facrificantes amp;nbsp;immolantes emittamus in aeraÄ con' damustqpcû nobis fis præiènsinô a tuis fedibus ^cul abcs,Vt enî oîa uideas amp;nbsp;audias non a loco ubi nunc habitas rccedens;oibus uicinus:amp; unicuilt;5 neöu amp;nbsp;die fempci ■afluns» ergo haec dixiflet ad deumtuerba conuertit ad populumimanifeftans eis dci potentiâ amp;nbsp;^®*„ nam eins cy dauid eins pater omnia futura ficut iam multa proucnerant;amp; forent uentura ^q praedixiffet;quod ipfi quocy nódum nato impofuit nomé:amp; q ^ templum ipfe edificaturusieW primus poft obitum patris regnaturus;amp; cu omnia Iccundü illius prophete ficrentifuppIioM ut deo benedicerent uniucrfiißi in nullo de cius promiffionibus dcfperarcntiquas pro eo^.^ licitate praedixeratifed crederct haec implenda ex his quae fuerant ia trafaâa,Cun(jhaec œffl ad populu expanfis manibus ait,Operibus quidem impoflibile eft.’ut ualeant homines pro n q mcruerunt dco munera débita cSpcn(are;diuinitas enî nullius cgcrÄ oium return cópelauo fuperior eft.In quo cnim aliis animalibus per te domine meliores fumus efieduin eo tuam nedicimus maieftatem:amp; pro his quae ftirpi noftrae præbuifti piusineceflàrium eft gracias ag populum haebreorum. Nullum cnim alium magis optamus habere propiciumÄ in co tua circa nos deuotionem cognofeimus per muneratquia per te eft nobis uox qua ex Si per cum iterum nouimus afccndentem.Per hanc ergo gratias tibi refcrimus primirus«n remplotquod ex inuifibili ad tanta gloria proucxifti;deinde pro meipfo cui omnia uflt;jad pra^ fentem diem ficur a te pracdida funt condonafti, Supplico ergo de caetero: ut miWmm«“^' quxcunq; deum hominibus honoratis pracbere poffibile cft:amp; noftram domum omnibin uis adaugesificut dauid meo patri amp;nbsp;uiucnri:amp; circa obitum promififti ; amp;nbsp;quomodoapud« manebit regnum genus illius infiniris regnum rucccffionibus adhonorabis, Haec ergo no largire fufficicntcrimeifq; filiis uirtutcm quae tibi fit grata cScede. Super haec aut amp;nbsp;aliqua tui Ipiritus hoc templum inhabitct:quatenusamp; in terra circa nos efle uiderisu iw nq dem habitatio peruula eft ctiam omne caelum amp;nbsp;alpheus qui fub eo eft omnium exilt^tiu. dicam hoc peruiffimum templumicp precor ut cuftodias ab omni uaftatione

proprie poffeffiôi feras auxilium,Supplico pirer:ur fi peccauerit populus aliquadoideinde PS^ quacdam peflima peccaris digna a te terris illataiaut fterilitastaut corruptioiaut modi paffio quam iufte tranfgrefforibus foies infcrre proucnerit;amp; congregatus ad hoc c gerit templum rogando tc:ut a pefte falucrur;cxaudibilis eis effedus uelut intus habitans » ricordiam praebeas: amp;nbsp;a malo fuae calamitatis euellas , Hoc auxilium non baebreis lolum do a te rogo coferri peccantibus: fed ctiam totius terrae finibusiqui dum aduenerîtiaut dcq^ libet loco Si pro aliquo bono preces effuderint:exaudi clemcns amp;nbsp;poftulara concede.^ Nce omnes agnofcentrq » tu quidem ipfe a nobis tibi domum fieri uoluifti. Nos autem no ni naturaliter fumus quando non cos qui contribuli non funtextraneos iudicamusilm co niter omnibus tuumadiutorium amp;nbsp;bonorum effcdum adeffe fupplicirerg proftratus in terrain dcuotius adorans deumipoft ifta furrcxit : amp;nbsp;in templo obtulit hol i• replcs illud facrificiis:manifefte dcu uidit facrificiu grate fufcipicnteiignis enî ex acre oibus uidétibus ad altare;hoftias totas abripuitôd abfumpfit, Hac igitur apparinone mo

-ocr page 151-

^Hus quidcm manifeftarionem hanc effe diuinæ habitatSnis in templo conütiésïproddens orauit in terra, Rcxautem cœpir benedicere deum: eundofep ut hoc facerent adhotari: ha,-ntesiam circa fe diuini fauoris inditium: utq? orarent fempetfibi ab illo raha prouenire;amp; ut entern luam puram ab omni malicia confcruarentad iufticiam diuinam^ cultura:ad feruan^ '’^™^''3q^pcr moyfen cis dementia diüina contulcrat: quia fic foret foelix gens hæbreo uniiöctortusgeneris humani beationrogabatq? paritcr:ut mcmoriam haberent;quéadmodum ona prxlcntia conquifilTenneacp firmiterobtmerentÄ maiora amp;nbsp;ampliora decaetcro fuftine^-entinon enim percepta hacc folumodo propter pietatem atep iufticiam: fed eriam obtineda per æc premia curarent; ^ effet apud homines prsecipuum non tantu aliquid conquirere;quantu eqiita feruare:8i nihil pro eo^i amiffione deliqucrc.Haec ergo locutus ad populu dimifir ecclc^ i3m:cum facrificia cdebraffet pro fcÄ uniuerfis hæbreis ideff uitulos quidem.xxii,milia; cues «ntum^x.niilia, Tunc enim primum in templo facrificia celebrata funt;K in co cpulati funt nmnes næbrei cum uxoribus fuis amp;nbsp;filiis infuper eriam amp;nbsp;feftiuiratem qusc uocatur icenophe-* ?‘5Miensante tempium dare nimis amp;nbsp;magnifice diebus quaruordecim rex cum omni populo panter epulatus eft, Cunep haec fuiffent fufficienter exhibita:nihil^ deeffet circa pictaris diuij æeulturam:dimitrente rege:ßnguli ad propria remearunttagetes grarias régi proprer prouidc J™qmm habuiffet: amp;nbsp;opera quae feciffettS orantes deum: ut eis regem præberet longcuo té^ lalomonem. Agebant reuertentes cum gaudio fuum icer Sicd ddcdarione hymnos de* j“^^Kjtajutcum ca iocunditate fine laborer ad propria reraearent. Sic itaip dura arcana de^ unirent î templum:eiufœ magnitudinem pulchritudinemq ; uidiffent facrificiis maximis amp;nbsp;fc luitatibus imperritam:aa fuas ciuitates finguli funt rcgreffi.Apparuit igitur regi per fomnium *us:lignificans3 gt;nbsp;dus exaudiffet orationcs:amp; quia confcruaret tcmplumtamp;ineo feraper ha/ 'ötctmepotibus fcilicet eius:amp; omni mulritudine faciente iufticiamtipfumep priraum fi in pa/ uh P^’'^'’3''’^’^f^'3d excdlcnria amp;nbsp;fodidraris infinitum cd plurima fecuritate afferuit “fnfnaum:amp; regnaturos femper in ea prouîcia ex eius genere principes:amp; de tribu iuda: fi uero ^ändata contemneretrobliuionicp mandarctÄ peregrinos imitatus coleret deos effet radicirus ®n!adendus:amp; neep reliquias ex eius genere rcmanfuras:fed neep in ifrad ulterius nominandas: terram quam patribus eorum dederat mulris iuftificarionibus cffe priuâdunrmul/ bellis 81 mail's extcrminandum:amp; a terra qua eorum patribus præbuit ciiciendosancolafcp 3‘lcnæ terrae cffe futuros;templum quoq: edificatum incendendum diripicdumq; ab inimicis: lcdamp; ciuitatem hoftium manibos fubuerrendamÄ eorum erumnas fe fadurum fabularum re htione digniflimas:proptcr multitudinem nimiae infoelicitatis: Si icredulitaristita ut uicini co* J^tn audientes mirarentur calamitatestfed Si caufas inquirentcs pro quibus ita haebrei odio ha/ f'frentura deo:qui primitus ab co fucrantad tantac gloriac arq; diuiriarum culme euedi: ab his ’^'cquitcbantaudirent: quia pro peccaris Si praeuaricarionibus legum paternarum talia pcrtuIilTcnt.Hacc enim ci per fomnium deum dixiffe confcriptum eft. Poft rempli uero fabri ömtquam feptemannis pracdiximus fuiffe perfcdamiedificium domuum rcgalium conftruere Çæpit: quod trcdecim annis uix impleuit. Non enim hulufmodi ei erat feruens ftudium ficut w templo. Sedillud quidcm licet effet grande Si operarione mirabile:8i cundis fimulinopina Dile:cooperantc deo cui fiebattterminum pracdidis annis accepit: regias uero domus multum Rempli dignitate minores erantteum neep materia tanto tempore aut largitaris fuiffet opuléria præparata: Si co q, regum habitatio:Si non effet dei futura: tardius eft efteda, Haec quidem fe/ cundum foelicitatem hæbraicae religionis ac mcrito régis cdificata funt:quorum totam expofi/ rtonem Si ordinem dicere neceffarium eftmt ex hoc ornés côiitiant magnitudiné: ut cû legeres wderinthuius rei defcriptionem,Erat magna bafilica nimis Si pulchra:h3cclt;jiinnumera colum/ narum mulritudine porrabatur, Quarn ad indicia rerumquc cognitiones diftribuit: ut poffet apere populi magnitudinem ad iudicia uenicntem. Cuius longitudinis magnitude erat cubi/ torum centum:latitudinis quinquaginta:altitudinis triginra: columnas quoque quadrangular ris omnes habebatitegebaturquc cedro opère corinthio;phyalis equalibus: Si fcutulis arte mira adnjieratq; robufta:Siuariis deconbus exornara, item alia erat bafilica in medio torius ara/ pumdis conftitutaihabés latitudiné cubito^.xxx: Si cotra téplu ualidis colünisextéfura: eratep rr^^ ^^^’^^ decopitin quofcdens rcx iudicia ,pfereb3t,Huic erat uida alia quotp regióe ba/ 1ica Kreliqua habitacula Si fediliaiubi poft caufes explicitas refidebat: ftrata omnia tabulis cc/ ^dé edificauit ex marmoribus.x.cubitopi:alia uero tabulis ueftita fedilibus Si ^ ch *T'^ ^^^^^^'^'^fecundu de cuius terapIopeiSi miraculum habiratónü rcgalium: cuius pul ntudo tribus ordinibusopere intexta aflyrio, Quarta pars cclaruris ornataimiraculum arris

-ocr page 152-

uidentibus offcrebatîcrâtq; illic fculpta:arbores amp;nbsp;unfuerfa poma quafi ramis amp;nbsp;ex eispende bus foliis obumbratanta ut pprer miraculu fubtilitatis agirari quodaniodo purarentur:aMU ro pars dcalbata erat;amp; uariis pida colonbus^Edificauir aut Tuphæc domus alias epula^ KP ticus ualde protenias in domo regali pofitasUnter quas una fccit omo praeclaram ad uiuia ncccn'ariam:amp; undi^ deauratammecnon amp;nbsp;alia uafa quæcunq? funt epulis oportuna: fecit ex auro.Difficilc itaq; eft numerate magnitudiem amp;nbsp;uarictatédornuum aulaniq; J quanta erant maximal quanta horum inferiora;amp; quanta fob terra quae uideri non necnon amp;nbsp;pulchrirudinem folario^ amp;nbsp;uiridarioße quae crant fada deledabiliterad afpeon• quo cxufta corpora poflent ab eftus ardore refugcre.Er ut brcuitcr dicamitotam regiam doff ex albo lapide amp;nbsp;cedro:amp; auro;0(fargcnto fplendide nimis amp;nbsp;opulentiiTimc inftruxiucameras parietes ueftiens auro;qu0 dei templo rcfplendcntes exhibuit,Fecit etia ex eborc folium wag rudine nimis cximium;atq; celatum feemate tribunalisihabebatcp fex gradus;amp; in fingulis eo^ ex utraq? parte duo leones ftabant: amp;nbsp;in fuperioribus gradibus alii totidem in redinationeuc manus erant portantes regcm;cratcp ipfa reclinatio in uitulo refpiciente pofttergum:amp; ex^ parte tribunal auro circundatum.Hæc falomon uiginti annis cdificauir.Cui mulnaau^^a p turn rex yram ad edificium contulitiinfuper amp;nbsp;ligna cedrina amp;nbsp;cyprcflina:quc falomon magn quoq5côpenfatônibus redonauit:mittensei pcrannos fingulos trincu;uinum amp;nbsp;oleumîqw^ maxime rebus eo q, habitaret in infula ficut diximus indigebat. Ad bate aut amp;nbsp;ciuitates gain rcgionis uiginti nuero ci non procul a tyro poGtas condonauit.Quas dum circuiflet ar^eo deraflet difpicuiffetq; ci donum;mittens ad falomonem dixit ft ciuitaribus non egete: amp;ö hae appcllatae funt terra gabalonÄ enim interpreratu liguam phœnicaîdifplicef lignifieat«W , fit itaq;pdidus rex yram ad regem falomonem roganscum: ut quædam fophifmataamp;dci pcrabolarum quae ei dixerat aperiretÄ queftionû difficulrates abfolueret. Qui cum efiets ' rior amp;nbsp;inteUigensmihil ho^ ignoransrfed in omnibus rationc praeualensÄ eorum caufasagn fcens:omnes obfcuritates eo^ perduxit ad lumcn.Meminit auté ho^ duo^ amp;nbsp;mena'derqoK phoenica lingua antiquitates lydomoj^ in uocem conuertit belladicam ira dicens» Mo®® autem abybalo fuccelTit in eius regnum filius cius yram;qui dum uixiflct annis quinquagff” tribus regnauit trigintaquatuor.Hic effodir amplum terrs fpacium;amp; auream columnamq nbsp;nbsp;.

in iouis templo dicauit:infuper amp;nbsp;lignorum materiam a monte lybano mcidit ad teâa tewP nbsp;nbsp;i

rum:^ dcftruens antiqua facraria;templum edificauit herculi amp;nbsp;aftartcA’ primumhowulisn crexit menfe pyritio:^ contra cucheos tributa non reddentes egit exercitum: cifq; fibi dcnuo remeauit.Huius temporibus erat abdemonis filius iuucnculus qui femper propofinon quas imperaffet rex hierofolymorum regiyram foluebat.Meminit illius etia dyon biftonogff^ phus ita dicens. Abybalo moriente filius eius yrara regnauit. Hic pattern ciuitatis poCitaffä orientcm diruit;amp; maiorem urbem efïccit;amp; olimpii iouis templum deftrués : medium loc^ff ciuirati coniunxit;amp; aureis anethimaribus exornauitmfeendenfej in montemlybanum fil®®^ ximam ad facro^ ftcuit cdificia.Etadiccit haec;regé hicrofolymo^ falomoné mififfeadyw . q ri regem:figuras quafdam:amp; petiffe ab eo folutionem ita:ur fi non poffer difccmereifolucnoFj cumas darer.Cunq^ fateretur yram non poffe ft illa diflbluerc:foretqp multa pecuniaÿi detnff'-ta palfurusiper abdimum quédam tyrium quae propofita fuerant foluta funt: amp;nbsp;alia ab co pW' pofita quae fi falomon non folucret:yram régi pecunias multas dater. Er fisc quideni dyon dixit.Cuney tex falomon uideret muros pro munimine turribus indigere aliaqj tutioneinaff cundum ciuitatis meritum oportebat etiam copiofam firmitatcm eflemurorumihaec cfiicff turribus ciuitatem praecipuis aaide circundedit. Conftruxit aut ciuirares:inter praccipuaswc annumerandas: afor:amp; magedon:amp; tertiam zazarum. Que cum fuiflet in rcgionc palemooW' pharao rex egypti caftrametatus:amp;obfidens eamcoepit: amp;nbsp;omnes cius habftatorcs occidit ean* que fubuertit;dcditque earn poftea dono fuae filiae fâlomôis uxori.Quapropter edificauic rex:cu eét natura munirai ad bella temporuep motus utilirer oporruna.Non ^‘^olab hatdu alias cdificauit urbesiquayi altera bitchora: altera uocabatquot; balech.Vlrra has aürfecit ^^“ff' ad uoluptaté amp;nbsp;epulas oportunas;amp; rc^ réperamétisipomorumq? fertilitate:amp; aqua^ frig’® ’ƒ mayz poculis abundares.Pergens nero amp;nbsp;in deferru fupioris fyriae:eaq; capiésxóftituir ibi nbsp;nbsp;nbsp;'

ma ciuitate duoye die^ innere a fÿria fupiore diftâté.'ab cuphratc uero unius;amp;3maxlababy^ fex mafiSibus ^cul extanté.Vtauthsc ciuiras a ptibus hitabilibus fyris ira diftaret: bacc cae. co 0« 1ifcrion terra aq nufq lucmf:) illo aür loco fólümó fontes amp;nbsp;putei nimis abudét-Kaci^ edificas ciuitaté;amp; mûris emincntibus cd cireütegens thadamur appellauit:amp; hadienus apud y ros ita dicebatur;quam graeci palmiram uocant, Hsc itaque falomon illo tempore rex agcW-

-ocr page 153-

/opter cos aut qui quæruttquô omes egyptlo^ reges a minco qui memphis cdificämt; amp;nbsp;ante uitos anos fuit qua nofter ^genitor abraamt dû inter hæc ufeß ad fàlomoné mille amp;nbsp;triginra 3nni tranfierunt phyaones uocati funt a guodam rege pharaonc^ui poil priores his réponbus trtipcrauinpharaonû uocabulum affumenres explanare hoc neeeßariumiudicaui: ut amp;nbsp;caliginé wi)i ignoracionis auferam:8; cauûm huius nominis declarare contendam.Pharaonis nomen fe cundum cgyptios fignificat regem,Reor auteos ab infanria quidé aliis noibus appellatos: ucniz wtes uero ad regnum hoc ^ lingua patria fignificaret imperium eos fuiffe participaros, Nam amp;nbsp;Alexandria: reges cum primitus aliis noibus uocarenrur:uenientcs ad regnum uocati funtptolse ^ici:amp; romano^ imperarores a natiuitate aliis uocati noibus caeûres appellanturxum poteftas «principatus eis nomen imponat: amp;nbsp;non hifdem pmaneant appellationibus:quas a genitoribus ‘’quot;Operant.Puto fiquidem amp;nbsp;herodotum alicarnafèum proprerca:poft mineum qui memphim Wnicauir dixilTe tricentos triginta fuilTc reges egyptiorum: amp;nbsp;nequaqua eorum nomina decla^ riueiquia pharao omnes cómuniteruocabantur. Nam poft horum obitum regnanris mulieris Uocabulumpofuic nomine nicaulam earn uocitatam fuifledeclarans: quia mafculi quidem re-' ÿs pharao appellarionem habere poterant:fœminæ uero nequaquam amp;nbsp;proprerca naturale hu W8 nomen dixit. Ego autem amp;nbsp;in libris noftræ prouinciæ alias legis reppcri: quia poft pharao æKrum falomonis nullus rex egyptiorum hoc uocabulo nucupatus eftÄ quia poftea uenir ad blomoncmmulier quam prædixi egypti erhiopiæcy reginarde qua non poft mulra denuo référé Wils,Horum ideo nunc memini:ut oftcndercmiquia noftri libri 8^ cgyptiorum de mulris rebus Whcordare nofcuntur. Rcx itaq; ialomon chananeos qui in monte libano morabantur ufquc ’«duitatem amathi non obedientes fubdiditiSd tributa eis impofuitiut ei mimftrarent ac ferui^ * opusefficerennamp;agriculturam exhibcrcnt.Ex his quofdam annis fingulis eligebat;quia nub tuncfcruiebat hatbrcorum.Non enim erat racionabilc: ut cu deus eis mulra milia gentium 'UDdidiiret:amp; ex his oporterct cos habere feruitiarmfi in hoc feemare permanerétiquando omes Armari equis amp;nbsp;curribus milirabant potius quam ieruitia peragcbant, Chanancis autem quos ^0 lila minifteria tulerat;conftituit principes quingentos amp;. quinquaglta: qui fuper cos omnem ”ï^c poteftatem perceperant:utcos docerenc opera feu négocia:!n quibus neceflarii elfe uidcgt; Katar. Fecit autem rex etiam:multasnaues in finu egyptiaco maris rubri;in quodam loco qui 3*yon gaber appellarurmon procul a ciuitate hellena:qu3 C nunc bcronica uocatur.Hæcenim re gio fuir primitus iudeo^.Habuit uero ad edificandas naues beneficia régis yram. Ipfe naq; mul tos uirosgubernatoresÄ in marinis rebus cdodos mifittquos iulTit nauigare cum difpenfatori bis fuis ad locum qui olim ophyra: nuc terra aurca nuncupaf:eft aut in indiaiut au^ deferent; ydiligences quadringcnta talcnta: ad regé denuo funt reuerfi.Igitur reginaegypti amp;nbsp;cthiopisc wpienna plenam:di aliis ualde mirandam audientem crebro falomonis uirtutem arque prüden Jjam: amp;nbsp;habenrem defiderium dus multum: amp;nbsp;eorum quæ illi de rege quotidie dicebantur; ad ftmetipfum adduxit:utexperiméro amp;nbsp;nó auditu potius fatiffacere potuifferiquando opinio mé

fepius inuenitunSiprofcrentis narrationc fufcipitur.Cura ergo ad eum uenire uoluiftctmt Wpræfenti ûpienriæ dus expérimenta perciperct:ftuduit cria quæftiôes proferre:Si ea^ foluti^ ^ne exigere.Venir ergo hierofolymâ cum magna gloria;8iapparatu multo diuiriarû: cum auro « aromatibus Si lapidibus preciofis: câq; rex grate fufcepit: Si circa cam in omnibus exri tit nah «largiffimusiSipropofiriones fophifmatum intelledu fuo ciro concipiésiuelocius quam fcpC' rin potcrat exoluebat. Cuius ilia fapienriam ita fe tranfcendétem Si potiorcm quam audiebac 3gnofcens:uehementer obftupefcebat;8i maxime culmina regalia mirabaturæorumœ pulchri' WdinemiraiSi magnitudine deleélabatur egregiainihilominus Si difpofirione uaria frabricayee to qua mulra régis prudenriam afturiamque cernebat;plus ramen cam obftupefccre faciebat do Wus: quæ filua lybaiuocabatur;8i quoridianay^ opuléria cœnayj;8i apparatus dus Si miniftcriü K Heftes mîftrantiûæorumcp deccns circa fuu offîciû difciplinaipcipuc ramé facrificia quæ quo' bdie deo celebrabantunSi faccrdorum circa hæc neenon maxima diligentia leuitarum.Hæc ui^ QQisdiebus omnibus nimis admirabatur.Et cum non poftet tacere miracula quæ uidebat uer bis uoluntatc fui cordis aperuit dicens ad regé qbus fua menré uida eße monftrabar.Curidain^ ?torex quæ p auditu ucniut ad notiria: cu qdaicredulitate feu dubitarioe fufeipiunfxuoy: ue-w bono^ qSiipfein te poflides: hoc é fapienria Si prudentiaiSi q ribipftanf ex regnomon eft Wed3x fama:fed uera:licet multo minor qipfenti côfpicio.Nâ opinio auribus öde aliqd fuadef btindigniras uero rey ^ nó ita fieri notaificutafpcdu amp;nbsp;ipfa pfentia eóprobaf. Ego liquide nciy bsquæ nunciabanf ppter mulritudinem Si magnitudinem credens: multo potiora comlpdd: « bcatu dico populü hæbreoji fauoCq; tuos panter Siamicos:qui quotidie tuo uultu fruutur:

-ocr page 154-

amp; ßpfcntiam audirc promcrentur. Quis cria non bcncdicat drum:fie banc diligent WPJ dam Ôi dus habitatorcs: ut te ad regni culmen euehcrctur. Odendens autem peu uerW quéadmodum dus regis habuiffet affedutetiâ muncribus aperuit fuæ métis waiduw alia dicium.Viginti nâ^ auri talenta rcgidcdir;amp; aromatû ihnumerâmüIritudiné lapides p ofos.Dicunt aût:quia R radicé balfâmi quâ hadenus fcrt noftra prouinnaapla dederitreg’ 'y cria e diuerfo falomon bona mulra donauit: amp;nbsp;maxime quæ ipfà defîderâter cligcret;ninH'5 qd podulanti nÔ praeberet: jjnius dabat quæ ilia petierat:quâ q ipfe magis offerrct: cafp æ^ gitaris munere pcurrebat,Regina itacj cgyptio^ amp;nbsp;ethiopiæ dans:amp; rurfum dona tcapies q prædiximus:ad ^pria rcmeauit.Eodé tempore dilati funt régi a terra quæ uocatur aurea lap predofiÄ ligna pinea quibus ufus eft ad fortitudiné tépli:domû(^ régalé: amp;nbsp;ad inftrumeta» co^:fccitq? ex ds cytharas amp;nbsp;nablas:ut dicerent deo hymnû leuite.Omniû ucro re^ qu^ lue quoeûœ tempore régi delata:ca quæ illo die deueda funt mâgnitudiné amp;nbsp;pulchritudinc pr^e lebanr.Nullus igit arbitretur q» ligna pinça quæ nûc ppter peia uendentiû fie appellant uu^ dna fint:illa liquidé uifione rotunda qfi pinea funt:fcd mulra candidiora:amp; ualde fulgßö.h aût dixi ut nullus natura uere pinus ignorer.Quia ucro pp utilitaté régis dus memoria feem oportunû eriä iudicamus:fignificare allati auri illo tpe quâtitatetquæ fuit podete talcro^lö to^ lèxagintalcx:nó repuratis eis:quæ negociarotes cmerat:nc(j ^ dono arabic coparchweg que miteebât.Conflauit ergo au^:ut ducétas lanccas fàceret:quæ ficlos fcxcétos habcreureciJ amp;nbsp;fcuta trecenta uno quoq? habéteauri minas tres:pofuitlt;5 cas in domû quæ filua libaniuoca • necnô amp;nbsp;coopcula ex auro amp;nbsp;lapidibus pdofis ad couiuia neceflaria pparauit.Ddq; uno pupu artifice bæc fccißct;ctiä alia uafo^ opa largitate auri ut faccret cxqfiuit,N5eni au^ autarge uendebatur aut cmebaf: led multæ fucr naucs qs rex in man tharfico conditucranut inteflo gennu penetrarét:amp; ola cópararét;amp; eóparatu au^ argéni^ regi déferrent: necnô 01f^^j^ amp;nbsp;pauos:amp; firnias. Nauigio uero eûtes amp;nbsp;rcdeuntes tribus annis iplebant.Tuc enlrégis iHwW opinio oés in circuitu puincias circuibat;uirtuté dus fapientidep ubicgdiuulgans: ita ut «su diep reges defiderarent dus afpedurppter incredulitaté rejó quæ de co referebanf:magniilt;Ï^^ neribus fuu circa eu ftudiu demôftrabât.Mittebât itaq; ei uala aurea 8d argentcaïueftciçFurF reas:amp; aromatû genera multa amp;nbsp;currus amp;nbsp;equos:amp; onagros: mulafq; quæ uirtute amp;nbsp;po^^” dine regi placcrétara ut curribus amp;nbsp;equis prininis ex his qui dirigebant acrdccret curruu nu rus qdringéro^:erar enl primitus mille:amp; iter equt^ duo milia: cüprimitus fuilfent.xx. nu' Nutriebanfaût ut eént pulchri piter amp;nbsp;curacesÄ coparatione fada: ncc decétiorcs alü neeu dores menirenf.Exornabanfaut amp;nbsp;afcefbres eo9i:primü decora iuuctutc florentes: babente9 magna pceritaté;amp; fatis alios excedctes:longalt;j diffundétes in equoje fefTióe cefaric;ex Purple’ tyria ueuecircüamidi:auri(5tinduram quotidic in luis comis adiicientes:ut cquo^ capita culTo fole auro radiante fulgercnt.His drea cum armatiS cxiftcnribus:arcufq5 fcrcntibus:t«u dus in curruÄ alia ucûc circûamidus:folitus erat exire ad quendâ Iocum:qui ab hiaofoW duobus funiculis abelt uocatur^ hortus:aqua^ rigatonlbus gratus amp;nbsp;locuples.Huc ergo can deledationis egrediebatur circa res orancs maxima puidenria amp;nbsp;Audio femper utens:Kw cultus ac decorus cxiftcns;nety uia^ó defidiara habulrrled regias uias quæ ad hicrofolj’^.®’ ^ rentJapide nigro Arauiriut cria abulantibus non poficnt eé difficiles^ oftenderentdiuitia?^ impii digniraté, Diuidens autem currus:^ difponés ut fingulis ciuitatibus certus co^ enèt:paucos quidem circa lè rctinuir: urbes aûtubi difperli funt duitates curruura o®®?^.J Argcnti uero tantam multirudincm fecir rex 1hierofolymis abund3re:quantierat amp;nbsp;^^pi .,j amp;nbsp;lignis cedrinis quæ primo non fuerantfficutarboribusmori campos iudeæita compk^t* fit auté amp;nbsp;negodaroribus commerita ex cgypto dcft’rentibus:utucnderent ei currum uu“”’ duobus equis dragmis argenri fexcétis:quos ipfe regibus lÿriæ amp;nbsp;trans euphrarcn habitanon deftinabat. Qui dum fuiflet omnium rcrumgloriofiflimus atque religiofilTimus: amp;nbsp;pmden amp;nbsp;diuiciis exreÏÏeretuniucrfos:qui ante cum hæbreorum tcnuerunt principatumrnon in his que ad terminum uitæ fuæ perman{it:quando^elinquens foléniratum euftodiam paternam• non fine fimili rcrum quas de dauid prædiximus conuerlâtus effifed circa muliercs 6^ oenen inteperdriâ turpirer exardefcésnô ^puicialiû folûmô deledationé habuit fœîa^:fcd criajnui ex alienigenis geribus duxit uxores:lydonias:amp; tyrias:etiâ âmanitidas:amp; idumeas amp;nbsp;leges t piquot; rreatus molâicas:gbus iHc contradixit alienigims mulieribus hæbreas dcbere milceri;ôlou^^ larum cœpit colcrc:utmulieribus carumq; amori placuiffer: cum legiflator prædixilTet: nen breus alicnæ regionis uxorcs duceret:ne forte illa^ folcnitatibus mixtus:amp; dcos earum eoler• amp;nbsp;a ucneratione proprii deipiter fe abAineret,Scd hæc quidé delpexit falomon:irrônabiJianio

-ocr page 155-

condnâusîamp;ducens uvores pnneipû îGgnium ufro^ filias numero.kx.alias fèptingétas;amp; tregt; tentas cócubinas;fuper has aut ôi filiâ régis egyptio^trepente captus ab eis efthta ut ea^ fedta^ remrquoq; culturas.Etio cogebatur fauoris fui præbere amp;nbsp;dileäionis inditiatut more earû pa-tnæ uiueret:amp;quæ illis eént grata côpleret. Aerate figuidé procedenre;amp; rationc propter tépus pariterinfirmantexû iam non pofferftudia patria retinererdcû guidé propriû nô (blum illicitis uxoribus iugiter ihonorabattfed cria ante hæc peccaueratÄ circa legum euffodiâ iam deceptus iuerat:quado boum cneo^ fimilitudines fecittquos mari fubiccitÄ leonu quos in fuo folio re.' galidccons caulâdifpofuit.Nô enî hire facere fas erat:dum optimü amp;nbsp;familiare paternte gloria: a uimiris habenffet cxemplü:quod ei proprer dei pietaté fuerat relidum.Hoc ergo nôimitarus cum fecundo eu deus per fomniû pattern monuiflet fcqui:in gloria huius rei expers effedus eft. Venit ergo propheta miffus a deo dicens.Quia neep iniquitas eius laterer eût neq; diu î his effet kßmrusancriminatus fîmul:quia ci guidé nô auferret iraperiû:guô dauid patri eius fuerar pro/ railTumimorienre ucro eo: citius film hoc amittere; nô ramé oém ab co populu receffurum;fed oké quidé tribus cius tradcret feruorduas aur nepoti dauid hums filio referuaret : amp;nbsp;pp illu gui oilexitdeü:amp; pptcr hicrofolymo^ urbé:in gua rcmplü habere decreuit. Hæc audiens falomon conrtemuir;amp; ualdeturbatusiex oïbus pene bonis in guibus erat repente eft muratusmô multo tranfeute: ex quo hæc enî ipfa puenereiquæ ódida fucrunt a ppheta.Mox fufeitauit fup cu acusmimicum adat noïe;qua^ inimideiaßi caula fuit huiufmôi.Hic adat puer erat genere idu/ nieus de femine regio natus. Qui dû ioab priceps militiæ dauid uaftaffet idumeâ: amp;nbsp;ocs qui atz mis utipoterât fex méfibus pemiffetifugiés uenit ad pharaoné egyptiop ^regé qui eu magna larz girate fiifapiensidedit ei domu amp;nbsp;puincid ad habirandû.Et cu creuiffet dilexit euiita ut ei uxo/ ns fur fororénoie ralphim dater uxoré:ex qua natusé ei filius:amp; ïter filios régis é nutritus.Au-diens ergo in egypto dauid morré pircr amp;nbsp;ioabiaccedens ad pharaoné rogauit ut eu ad ppria rez wearepmitteret.Cûq; requireret rex cut hoc percrerraut qd paffus eft relinquere deftinarct: cu •fpiusei loportune amp;nbsp;nimis ififtcret arep rogaret:rucquidé dimiffus nô eftifcd tpe quo iam faloz ®on in malis erat pp puancationes prædiâas 6i dei parirer ira: dimiffus adat a pharaoné uéit in wameâ.Etcû ca non potuiffet a falomóe exercitu retollereigamultis præfidns fcruabafinec eéc fadfeeiusinuafiotfurgens inde uenit fyrid.lundis aut illic cuidâ raam noîe:qui regem fophone adßza^ dominû fuû fugerat:amp; puinciâ latrociniis deuaftabarxiq; amiciciis copulatus:cû hret nie circa fe latronû maxima multitudiné afcédés amp;nbsp;tendés fyriâ:rex eius effedus é.Tûc quoep di fcurrésifraelitapi puincid affligebat amp;nbsp;adhuc uiuenre falomôe uaftabat. Et hæc quidé hæbreis ^ucnerunt per adat.Inrer hæc aût hieroboâ filius nabath furrexit côtra falomonc K quofdâ côz Fibules fuos fecundû prouincid olim fibimet didd.Is cû effet puer a pâtre dcrelidus Ôd crudiref ^atremidens falomon robuftû amp;nbsp;nirais ftrenuû eu fuper edificiû muroßi effe conftituinqudz domunitionéppugnaculo^ in hierofolymis fecit. Qui ira in hoc opéré laborauitmt rex eum ^Pprobaretxiq principatû militiæ fuper tribu iofeph côferret. Illo itaqjtépore cû hieroboâ uez ’’gt;jethierofo!ymis:occurrit ei ppheta de ciuitate fylo noie achia.Quem dum falutaret:deflexit ^upaululû exitinere ad quenddlocû ubi nullusalius intereffenôd diuidens fuû palliû quo erat iz Qutus in duodecim partesuuffit ut hieroboâ decern ex his fumeret prædicés cp deus hæc uellct: ^/‘^o.pneipatu falomonis:filio guidé eius ppter pmiffionem dauid duas relinqret tribus:8d gt;111decern,quo falomon in co peccaffet:amp;mulieribus earucy diis fe improuide fubdidiffenfeiens '’’quit cam pro qua deus fuâ diledione a falomôe fubtraxit;eftoiuftus amp;nbsp;cius cuftodi præcepra: Jpofitam babes palmâ de picrate amp;nbsp;honore dei pcipuâ. Talis urig; fururus:qualem nofti fuiffe dauidElatus itaej hieroboâ ex pphetæ fermonibus cû cflet natura feruenribus iuucnisÄ rcrû ßfandiä appetitu îmenfus nô quiefcebatifed cû ucniffet ad exercitû:habcns memoriâeo^ quæ Mixerat achias:repéte nifus eft populo fuaderemt a falomôe recederet regnû ci conrraderet. Mgnofeens uero falomon eius uoluntarem amp;nbsp;dolum querebat ut eum compræhendenst ucloz itenmeret^Quod dum cognouiffet hieroboâ;fugit ad fetâch egyptionz regcm:amp; ufque ad «lomonis ohitû ibi moratus eftiôi ne quid pateretur lucratus K futuro feruandus îperio.Motz cû irac^ falomon: ualde lôgeuus:qui regnauit guidé annis.xl.uixit autem guatuor amp;nbsp;nonaz iepultus eft in hierofolymisreundos fœlicirareamp; prudentia Si diuitiis reges excellcns: Pfæter ilia in quibus circa fenedutem deceptus mulierû ardore prcuaricatus eft;de quibus amp;nbsp;de 2^b^uæ propterca prouenerunt hæbreis:oportunius explanabo.

ÇIamp;ipituIumJUL

n falomonisun eius regno filio fuccedenre roboam:ex mulierc ammanv noie procrcatouepcnre miferût î egyptû prfeipes populi: amp;nbsp;reuocaucrût

-ocr page 156-

hieroboam. Qui dum ueniflet ad cos ift ciuitatcmßcimornnixriam roboam uenitin eaw-Placuerat enim ut illic conuemenres ifraclitecum confhrucrcnt regem.Adeuntes ergo cupnn' Cipes populi fimul amp;nbsp;hieroboama-ogabant dicétes ut aliquid de feruitio rclaxaret: amp;nbsp;mcliorcd patre:cuius fuerant praegrauati iugomtamp;ipfi deuotiofes elTcnt; amp;nbsp;propter manfuenidmeni^ tius qua timoré ci feruirent ac diligcrét.Qui dum poft tres dies rclponfuJz fe co^ pcntioniwj dixiUcnmox quidc cos fufpcdhis fecit;cur nó repente qua: petebatur annueret. Nam rem bo^ amp;nbsp;Humana effeiudicabant:amp; m^ïs in iuuene:attamé amp;nbsp;in co 3»cogitate ft dixerat: amp;nbsp;nó repett ncgauerat:fpem aliqua facicbat.Qui cSuocaris paternis amiclsttrarabar cu eis qualcdekretpo puTo præbere rerponfum.llli ucro quæ dcuoti facerent natura uulgi uricj feientes: monebantut mâfuete loquercc ad populû:amp; cômunius quâ regibus exigeret faftusmt ira fauoré fibimetoW garendum naturaliter diligant fubiedi potius manfuetudiné rcgû:quâ côminationé. Tune»; optimû confihûforfitan deo uolente defpicics:uocâs adolefcétuios fecum nurritos;eiftç pandes fenio^ confiliû;quod oporteret fieri iuuenes exquifiuit. IHi uero cum ne^ iuuentus ne^deus meliora eos tradare pmitterenmonuerunt utafperius refponderet ad populâ:amp; inferiore fo®” digitudumbis paternis diccret uaftiorc.Et ftueritaté quâ fuerant in illo cepem: in fe mulw^' tiorem agnofcerct;amp; fi ab iUo flageUis caftigati funtxedi a fe fcorpiis cxpeâarent. In bis delfctæ tus rexîôd credés dignitati regiac côuenirc refpôfumxum die tertia plebs auditura uenifTetîSo'^ populus uidcretur fufpenfus effect uerba r^s audiret: credens aliquid fore dementius: rc»»' quens ille confilium fenio^ refponditadolelccntium.Hæc aût dei uolunratc gcrcbâtur: ut qu^e prædixerat achias perducerentur ad terminû.Tunc ergo cundi ci fermonibus uclut opère ia^ pcrcufTi dolentes qû iam experimento ipfa^ re^ quæ dicerentur afficerenfdndignatifunt^ omnes pariter uoce magna clamauerunt:nihil fibi poftillum diem effe cômuné ad genus dam» uel qui erant ex eo progeniti:fcd folum templu ci cedere quod pater eins edificaffet: eamtÿJt®' minati funt fe reliduros:amp; ficamare iracundiam feruauerunt:ut dum mififTet rcx roboam que' dam nomine adoram fuper tributa conftitutum:qui eos aliquomodo mitigaret: amp;nbsp;poft nes qui petulater ab ætatc iuuenili prolati fuerant: ad concordiam reuocarerpaffî non funuW eum lapidantes intercraerunt.Quod dum uidiflet roboamteredensquoep fe lapidandum:me® cns ne amp;nbsp;ipfe tale aliquid fuftinerct: afcendcns in currum fugicns mox uenit in hierofohw®' Et tribus quidem iuda fimul di.beniamin cd conftituere regem:rcliqua uero pies ab ilb die re« densa filiis dauid;dominum reßihieroboam cficconftiruit,Roboam uero falomonisnW^ uentu fado duarum tribuum i quibus regnabatïfumens ex eis elcdos milites centum milia uiro^tcontra hieroboam amp;nbsp;contra populum dimicarc cogitabatiquatenus cum ft’^^^S fibi bello feruiturum.Prohibitus uero cft a deo per prophctam Ramcum:ut bellu inferretje dicebat non effe iuftum ut aduerfus c6tribu!es dimicarent: cum ab eo dei uolutate populumƒ ceflifTet.Quo fado:ncquaquâ egreflus eft ad præliu.Diuifo itaq; regno prius narrabo hieroboam ifraelirarum rcx egit.Deindequæ aroboam duarum tribuum rege gcfta funt cxp^ nabo.Sic enim totius ordo hiftoriæ feruabitur.lgitur hieroboam inftitutus in fyeimoru te regalibus:ibidem morabatur;quod etiam 1 phanud ciuitate fecit.Dumç non multopo»• nophegie feftiuitas immincrct;cogitans hieroboam quia fi permitteret populo ut deum in®' rofolymisadoraret:pergens amp;nbsp;feftiuitatemillic folenniter agens penitcntia duceretur:amp;pi°L téplu: Si propter dei rcligioncm forfitan metuens ne eum quidc relinquerenad regc uero pu nu remearet.Et ob hoc mortis picula fibimet iminerent;opus hoc malignû fua cogitatioem tus eft.Fecit duas uitulas aureas Si totidé tcpla conftruxittund quidc in ciuitate bethehanu ca damquæ ad fontes iordanis minoris uidetur exiftercipofuittjhas uitulas in tempte^P^fj^ diximusciuiratumiSi ex inuocans decern tribus quibus ipfe regnabatihis uerbis cit ad populum. Viri contribuli nofle uos puto;cpomnis locus habcat deum;6i non oltfnüi^,. locus in quo proprie prüfens eft fed ubic^ femper exaudit:8i cultores fuos intendit. YP^^^.yj non uidetur neceftitatem uos pati:ad hierofolymam properandi ad hoftium unq; duiratem^. adoreris deum longo innere fatigati. Homo cnim illic edificauit tcmplum:8i ego fed ou^ rulas aurcas deo cquiuocans:quarum unam quidem in bethel ciuitate dedicaui ; dan urbe conftitui:quatenus quicun^ ucftrum eis urbibus funt uicinnadorct in tuam ergo ex uobiUpGs facerdores caruej? leuitas: ut tribu leui ncquaq;nelt;j aaron fed qui uoluerit die facerdos:oflferat uitulum deo Si arictem unum; quod di primurn pon ^^ aaron fcciffe dicunt.Quod dum dixifTettfe duxit populum ut apatria religiSe recedensp ricarctur leges. Hoc itac^ hæbreis malorum fuit initium: Si qui coda deuiccrant pi»»^ nard funt gennu ditiôe fubiedi.Sed hæc quidé opportune narrabimus. Igif dû iftarct,vu

-ocr page 157-

7*

uirulam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’^^ in bethel agere fecuti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hietofolymis celcbrabanttanre

tffo holua amp;^ Çdifîcauit alrare amp;nbsp;ipfe pStifcx fadus cu facerdonbus ad alrarc cêfcendit. Curp ninimifTu Ïϰ corapopulis oibus oblarurus;uenitad cd hierofolymis ^phera noie inquit futu ^ ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^ “ media mulrimdîeiflâre etiâ rege;facies ad alrare fermones:deus

feS^akare nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ praedixitex genere dauid noie iofïam:qui non rantu téporis ilhus fiipra

mmfußte °^^™®^i3cerdotcs:fed criam offa ho^ populo^ feducérlu amp;crro^eo^amp;ipio--niirumoefh”^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exurat.Vtadt Credat hoc futu^tfigndeis nunc prrcdico faciendd: fubito

«Pphcö'M’ ®^*®’^ ^ ®*$ pinguedo lacrificio^ fup illud pofira funded in terrâ.Haec dicente ^oxefta jS^?^^^^ hieroboa:mand exrcndir;præcipiens cd continuo cóprehendi. Cuius manus ^répété f^-'^^ ualuit earn denuo reuocare;fed habuit earn marcida amp;nbsp;foluta. Ruprd ergo Pßtteiti'*^”’^ ^^^^ Wbcta prædixerat edda diffufä funt.Cunq; uidcrct feracé hominétÓi rodante d ^ ^ ^- ^ cognofceret;rogauit ut fupplicarct deo;qtenus cius dextera curaref. Quo ^^*.’^^^’'^’ir^r iwituta gaudebat:,pphctaq; rogabatenixe: ut cius conuiuiis ^ot übin ^ ’ï^ dixitmo fe pari ut ingredirct ad cd:nec pane aut aquâ in duitatc guflarer: rientiä»''æ^^^^“ ® ^^° dicéstut etiâ amp;nbsp;alio qua unde uenerat innere remcaret,Huius igif abftfgt; rafibim F’^^æ'^in timoré pofitusÄper mütarionêre^ex his quae dida fuerât:n5 Pepe Ç^éhieZk”^-””^ ^’^bat.Erataût quidâ in duitatc fenior: malignus homo; falfufq? pphen; 'fa® tu °°°^ •P^S^ais ftudüs honorabaned co dicente quæ iHf grata forent crcbro dccipet. Idc folymi ”^'*^^ ^ lédulo pp feneduris infirrnitaté.FiliiS autindicanribus ei ppheta qui de hiero ft’tuu'm^*’^^^ ^^ ®^™ cffedu:6i quo arefada mänüs dextera hieroboa:illo orante fuerat re ’Spalte d^^ ”^ P^nnis effet mcliorapud regé;ódpotiori honore fruereftpraecepit filiis;ut ei ^ruseft *^ ®^’“’^ ftratd praepararét. Quibus praeceptd feftinäter iplentibustafcendés profe ^nde ^ inueniés cd fub alta 8iumbrofa ilicis arbore quiefcenrétfalurauit primum ■PbibiJ. ^^’^æ'^’- ^Pu^ ^n nó intranet^ eét eius hofpiralitate pridpatus.Quo dicétetfc a deo tatfj M’®^ 3pud quequaïilla ciuirate gudaret: noiquit phibuit diuiniras ut mea menfula deui toiueir^^^ -PP^^ra furaamp; in ca tecd religione c5is:8; affum nunc miffus a deo; qtenus re Paritp ^'^'^^“® deduca. Ille uero credcns menticritreuerfus efl. Quibus adhuc pradenribus amp;nbsp;aliasf ^P’^dbustdeus apparuit iadant eiufep mandata preuaricantem dixit fupplicia fuffmere; terar ^P'’®'“ ^“^’^'^cjódqualitaté poenae corinuo declarauit; leoné ei occurfum ïiticre quo Ia “eqiB ’^'^ ^ ’^nltura patria priuarctur dixit.Hxc aut fada reor uolutate diuina: ut hieroboa in hie n”^ ^^quot;^^^ ^^^quot; metueret;qua{ï fallads amp;nbsp;ita defundiyRemcate Gquidem iadan rurfus ‘'Uit fH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ï^°‘^ deiidens cum de afino percmit;amp; afinum quidem in nullo no*

^’«w^?^® ^° fedens amp;nbsp;iUu Óicorpus propberse magna tuirione feruabandoncc alqui iter agê fiusr ”®^®“ hoc:amp; uenicntes in ciuitatcm falfo prophetae denunciarent. Qui miffus filüs: ’hut^'” ^^^^’^ “ ciuitatcmtac fplendida pompa eius cclebrauit exequiastpraecipiés filiis ut bffet j’^^^'^f” ‘'“ni illo fcpelirent;dicens q »omnia quidem ucra effent quaecunt^ ille prophe pokj?^^^''^‘^^ ‘Hom urbem; amp;nbsp;altare amp;nbsp;facerdotes: necnon amp;nbsp;contra falfos propberas: amp;nbsp;q, ipfe ”^^ patereturiniuriam;fi cum co fcpuItusÄ eius offibus copularus:proprer focie ^m ^(T^*“® Prophetæ non poffer agnofci.Scpeliens ergo prophetam: amp;nbsp;filiis ida praecipiens: lt;Jtti'’C ‘^’ulignus amp;nbsp;impius:accefïïtad hieroboam dej dixit. Quare turbatus es uerbis fatui Uoa ’^^ ’^ ^^^ *^^ facrario amp;nbsp;manu fua narraret; fandurn uere amp;nbsp;prophetam egregium cum nufr ^‘'®pit deflrucre eius opinionemÄ uerifîmilibus Utens: return geftarum creditam irai* obik ”^®®’Nitebatar enim fuadere;quia pro laborc portandi multa fâcrificia: cius manus PtiUsP^^^*^ ^“‘^ “’'“ requieuiflèttad naturam propriam denuo remeaffet. Altare auté cu ttotn*”^^’^^“”’♦^^^'5^0105 hoftiis amp;nbsp;ingentibus: propter onus impofitorum fuifle afnjip^.^^^’^^üccbat: fignificanitq; ei fimulita mortem eius qui hæc figna prædixeratteo fe^j, 5/ ^nc difcerptustód nihil effet quod prophcta locutus eft. Hæc ergo dicens regi farif* Kxta*”^ ^^ poenitus auerrit a deo:K a fandis operibus:amp; ad adus ipios cuocauit.Qui abad*'^.®““®?’ ‘^^’'’‘’'‘cliam diuinitati fecit: amp;nbsp;ita contra leges atrocirer inüluitiut nihil ‘tt.l3^°^*'^^^ St^ffffd: quam ut aliquid noui fuper ea quæ tamperpetrauerar fcelera cumula* Ptii ^ ^ hieroboam hæc ipræfenti dixiffe fufficiat. Filius aut falomonis roboâ: qui fiCut ^^^^’'*^^^ regnauit tribus; cdificauit munitilfimas ciuirafes iX magnas: bethléem ^th3.^ v*^^®^ ^ bethfura amp;nbsp;focho amp;nbsp;odollâ:amp; hipam;^ merefamtamp; l2ipha:amp; ador3;lacbis:amp; • forte nbsp;nbsp;nbsp;neUum:8iebron.Has quidem in forte iuda primas edificauit: fecirq: amp;nbsp;alias ócipuas i

^nap?®®;“’'*”f^ circundans; cuftodes fflituit uniucrfis:amp; principes milituniqdrumen* nnuiscuinum amp;nbsp;oleum: Si alia quæ fingulis ciuiratibus pro cibariis eént neceflariatJargifi

-ocr page 158-

firna ubertate recondidiKinfuper aut 8i fcuta amp;nbsp;facula nimis innumera. Cónaenenmtautö® bus ifraelitis facerdotes ad eu in hierofolymä panter amp;nbsp;IcuireÄ quicû^ alii de populo^ ni ud iufti:relinquenres proprias ciuitates;ut cultura dei in hierofolvmis exhibèrent: libenter audiebant dum compellerentur uitulas adorare:quas fccit nieroboâ:amp; auxerunti rium roboam per très annos. Qui dum cognatâ quandâ duxiffet uxorem amp;nbsp;très ex cann -fcepiflèt:poftea quoep duxit nomîe maebâ natam de thamar:filiâ abfolonis: quæ amp;nbsp;ip»® ^^jj effeeius cognata:de qua natus eft ei filius mafculus:qué abiam 3ppellauit:habuif ^ filins e coniugibus:fed fuper omnes potius diligebat machâ.Habuit aût lege fibi coniunaasuxo^ ccm amp;nbsp;odoxoncubinas uero triginta.Et filii quidem ei nati funt odo amp;nbsp;uiginn;fili3E uer ginta.Succeflbrem fui regni connituit abiam ex macha procreatum:cui amp;nbsp;thefaurum tifTimas credidit ciuitates. Reor enim quia fepius caufa maloti amp;nbsp;iniquitatistexiftat hoibus ^ griitudo rerumxaruq; ad potiora conuerfio. Vidons nâq; roboam regnum fuum his eren’ augeri;ad impias amp;nbsp;iniuftas conucrfus eftadiones:amp; fpreuit dei religioné: ita ut amp;nbsp;P®?™*^. imiraretur iniquitatem cum maioribus. Nam cum praecipuû moribus corrupirur Conner ; leditur dcuotio fubicdorum cum uiderint iHoji luxuriasîfuæ caftitatis mérita fi uirtutem eo^ imitari nituntur illecebras.Non enim opera principum approbate uiaff^ .' nifi eriam fimilia agerent.Hocigitur accidit fubiedis roboâ. Nam cum ilk ageretimpieb-que; ftudebant amp;nbsp;mi non ené iufli;nc rex uideretur offendi.

lt;1Capitulum.V. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,^q

/ƒ nbsp;nbsp;'^Vapropter uindicem fuper hæbreos mifîr deus regem egyptfoß ^noie lcfach:a q.

« l^arrans erodotustadus poftremo eins adiunxit. Hic enim fcfach quinto anno Ä roboam cd multis milibus exercituü caftrametatus eft. Sequebanf cnim i«’®’

JtfKUs mille ducenriiequitum uero fexaginta milia amp;nbsp;qdragita milia pcditü:quo^ P rimos habebat libiasiamp;ethiopes.Inuadcns iraq; rcgioncha:breo^;munitiflimas roboam^'^^ tes fine dimicatione detinuit:amp; nouiffime armatus ad hierofolymam uenit:ubimboaro ix^^^^ excrcitus proprer militia fefach tenebatur inclufusided^ rogabant ut eis uidonaquo rct.Quos tarnen non exaudiuit deus:nec eis pugnaturus fpem uidorix promifit.Pr^quot;^ ^-que famcas ait deum eis interminariteofep rcIidu^;Gcut ipfi eins uidebantur deferuilftcu Hæc audientes;animo funt foluti;8d dum nullam uiderent in fe falutem: cófitebanturjj; eos deus iufte defpexerit cum ipfi circa cu impie crudelitcrq? gefTifTent; amp;nbsp;eius lEgiob^^’P jp fcnr. Quos uidés deus ita deiedos SZ ad pniam fuiffe pdudos;n5 ft perdim^ eos 5*quot;^^ xinftd egypriis tantum fore fubdendos;ut agnofccrent:utrum hoibus feruire effet iferig^Di, an certe deo.Capiens ergo ftlach non lege bellica ciuitatem: fed padis praecedentibus fufcipiente proprer timorem:ingreflus federa nô ftruauit:ftd amp;remplumexpoliauit 6lt;:t^f ros dominicos amp;nbsp;rcgiosexhaufir:auri amp;nbsp;argentimulra milia amp;nbsp;inumerabilia fccum namenta;amp; nihil omninoillic de relinquens.Abftulit aut amp;nbsp;aureas lanccas:amp; fcuta rat falomon:fcd neep pharctras aureas dimifit;quas dauid fumptas a rege fcphonc deo Quod cum idem ftlach feciffettad propria rcmeauir. Meminit authuius prxlii amp;nbsp;^Y^oak' carnas;qui folummodo circa régis nomen errauit.Sed quia SC genres alias multas inuafiro .P ftinam Klyria fubiugauitxap^iens fine praclio cundos in ea regione de^cnres.undc pah^ ^^^^ noftra genrem fubdita egyptiis iudicar uulr.Ait ergo:quó amp;nbsp;ftatuas eorum qui fine P*^jjji( diderunt rcliquerit;amp; mulicrum genitalia ï eis celauerit. Roboam amp;nbsp;enim rex nofter ®y^ finepraelio ciuitatem.Dixit aûtethiopas ab egyptiis didiciffe genitalium drcundfio^P • ces aut Si. lyri in paleftina farentur hoc ft ab egyptiis didiciffe amp;nbsp;palam efttquSalii nullijj duntur lyrorum in paleftina habitantium praeter noftros.Scd de his fenriar quis quoduo Igitur difccdente ftfacht'roboam rex pro aurcis lanceis amp;nbsp;clippeis:erca ciufdem numen k ^ ftodibus regalibus ftruanda tradiditÄ qui cum fplendenti principatu amp;nbsp;claritatc reru deb .^. imperare: amp;nbsp;fub multo filério amp;nbsp;timofregnauit: fuitq? hieroboam regicundis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gi

micus.Mortuus eft aut cum uixiffetquinquaginta amp;nbsp;feptern annistin quibus regnauit ut. ftptem uir fnperbus:amp;^faruusÄ noies paternisamicis credcre:perdidcrat principatu: eft in hierofolymis in rumulis regum.Roboam iracp fucceffit in regnum filius abia:cuni boam odauudecimum annum haberet in regno.Et quidé huiufmodi fine cófumpta lun• ftquens eft nunctut de hieroboam dicamustqucadmodum Si ipfe fuerat conuerfarwase ^^ quieuiriniquiratcs facere cord deo:fed quoridie in excelfis montibus erigebat aras:« fg, de populo eligebat.Contra quas impietatcs fupplicia non poftlongum tempus in eius c P^^.^ torius generationis ipflus erar relatura diumitasdlla fiquidem tempeftare cum eius filius

-ocr page 159-

’æcren': ^°^’’^’^’f uxori fùæ ut mutata ucftc priuatu feema fufdpiésnrct ad achia ^phéta: Pf§fina ^^'^'^^^^ mirabileni;amp; futura prcdicerc;q ena de regno ei fignifjcaflenSt ab eo quafi *^^n(t in??^^®*^ P’?“ lagnoré pollet euadere.C^at mutata ueftc ficut mäntus ei précepat: ^Uffu r °?'^’^^*^^’Ubi morabatur achias.Cûq? foret domu illiuS ingrelTura : cu effet ia ,pphe uXor-ßz M4 ^ grauatus:apparuit deus enutrut]; denücias:amp; ga hicroboâ régis ad eu ueniret *iWuiamp; - ■ ^^ P™ quibus aderat refpondere. Qua in eiüs domu utnientemelüt priuata ’^ihiamp; ^®S’^'*^^c clamauit.ingredere uxor hietoboa.Quid re ceIas,Deum latere non pótes g ^* Wh ^^^^ dcnüciauit;amp; impauit quæ tibi dicam.Reuerrercigitut ad mänrüÄ die ”0« d ™^^rü'Qtió te magnu ex puulo amp;nbsp;nihil exifféte eóftitui regeÄ feindens regnû a ge/ Öttls 11 f*^' contradidi;tuq; hoßi no reeotdatusimeäq;religionc dcfercnsdüfilefg; deos eni/ Öuol' T P°öus honorafti;denciä re denuoÄomne mû genus exterminabo amp;nbsp;cartd uoraeira P^'æbebo guida a me fufeirabif rex totius populi:qui de generc hicroboâ nub Wtak?^^ *®®®*’®’c pmittatiParticipabaf aut ifto fupplicio etla populus:amp; copiofa terra hac îdora *^ ^f^*’^ eufraté ulterius difpergeäguo enndh régis impierates feeurpdeos ab eo fados cia«'^^*^^’^ ’^^ea religioné uenerabilé reliquerunt.Tu uero mulier hæc marito fellina renW ffftelii r^^° ^“ itluenies effe defundü,Tenäg; ingredientc ciuitaté : fpiritû mox amitreti oideEa ^ ^^^’’'^^ populi coiter honoratus» Hic nanep folus ex genere hicroboâ bonus fuiffe 'Pnipr ’^®® Ppheta dicenrciexiliens turbata mulier de morte filii lamentasip uia fefti/ ’^otin '°^^ ^“S^t’s amp;nbsp;ingcmifcenstfiliu utig; qué in fpe reliquerat uiuu ulterius non uiluratqué Ifiuen^^ '^'°”f'^^ ^^^ erederet.Quæ dum ueniflêt in ciuitaté;filiû guide ficut gipheta dixeraf u_^«inffurn;rcgi uero cunda narrauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iJCap.VL^

feroboam irag; nihil hopi cogitansimulto exercitu cogregato cStwabia filiu roboa: I Bqui in duabus tribubus patri fuecefferaticaftrameratus emdefpiefebat eni illu pgt;pter J|_■^tatcm.Qui dû hicroboâ inuafioné audiffet:obftupefadus cftiuerûtamen ultra pm fit hi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuémtis ad fpé bellandi roboratusieledo ex tribus duabus cxercitu;occur

nak ™ ^ guendâ locû'qui uocatur monsamorreo^:amp; caflra eircüfigens:bcllo neceffa/ eni eius exercitus quadragïta milia uiro^ihieroboa uero manus duplex erat, ex utroep ad opus bellied amp;nbsp;certamina comittenda effet iam in acie eóftitutus: aud' ^ f°^° txedfiore rex abia manu filentium impauit:amp; hicroboâ petit ut cd guiete prius fe dusTk -°^ ®“‘’^® “^P^® ^æ^ dicere.Nec uos eguidé ignoratisig, deus principatd dauid amp;nbsp;rob ° - *” ’■^“ uniuerfo cócefferit:miror auté quo recedentes a mco patrefferüo fuo hic--adu '.'^®^^® adheferirisÄ cd co pugnatuficôtra cos gui a deo regnare decreti funtnunc non ^^^ ®®^ regndhis prælüs auferatiS.Hadenus itacp regnd hicroboâ iniufte detinuitigd ^ tempore poffeffu^:qui ideo poenas etia de praeterito ndc foluésiab inigup Bjc ”? ” jniurüs no ceffabitiguas ei hadenusinfetre praefumpfitifed amp;nbsp;uos talia ppetrare coc/ tus^ft P^tre pafficörumdiamÄ tarnen quia nô quæ uobis placèrent in cetu locu/ adm ®quot;’8”“^™f®’bas credcnsnlld guidé ut putatis ira factéte religuiftis: gdadt uerius é : ribu ^°^ ^ ^'^^ legibus abftraxiftisicd potins ignofeendd fuerat non uerbis folummÔ durio-fuilT ™*’° *^??®^^® ^ eûtentionis ignaroifed etiâ fi ad aliguâ difficultarc operis p iuuentutem toll T^^^^^^'■'^‘1quot;pdudusteffet pferendus ^pter falomoné pattern illius:amp; bénéficia uobis fepe to»^ ff^ ^^^^'^ funt uti^ peccatis fiÜoi^pp beneflciis Si affedu parentd.Vos auré nihil eo^ ^sitainsinecp tuncineq? môilèd fup nos tantus uenir exercitus. Velî guo de uidoria côfidinsquot; ind '' ^^^^ durcis amp;nbsp;aris in montibus conflitutisiguæ ucftræ funt impietatis amp;nbsp;nô religionis illit^ff k• i^quot;^ ^^quot;‘^ uobis multirudo præbuitfquia noftra cadra tranfcédir.Sed nulla uirtus fc^ • ^^ fp^lris milibus aliquis pugnat iniufteffolummô eî indicia amp;nbsp;pietate diuina tof ^'^ *’-^~^ îmora;guæ fcilicet Si apud nos ediferuantes a principio legest dcd ,ppnû Ûion ^quot;*ft'^'^^ *^° manus de putrefcibili filua fecerdtinec excogiratio mali régis ^ populi fedu tjjjj - .‘™’^’^'f®^cuius ed Opus principid fmifg; eddoçi.Vnde fuadeo etiâ ndc uobisipenité Quid ^j^^®^.^^ ^‘^W^ris amp;nbsp;meliora cogitâtes:dimicare ccfiensipatemafg; leges rccolatis:amp; gc aute^1’’’^Ç’’^^^® P®s t3tæ fœlicitatis cuexit.Hæc eguidéabias é locutus ad populd.Adhuc tttrdt*°^’”^-?’^°^*^ ™*^*ÎM hicroboâ latéter îmifitiutabiâ ex aligbus ptibus circddarétiguas Âk,. ®00 ™eret.Qui cd inter hodes apparuiffenticxercitus guidé eius côturbatus expauit * tiWnîk- 1 ’^^Îk®’^'?^ * domino fpé hfe pofcebat.Tdcilli piter îuocâres dei folariûûàcerdo uit den . '^ ^ .§ƒ^fposxd clamore hodes aggreffi funt,Et iHoi^ gdéaudaciâ ac iuuéruté diffol ®GEmi^^^ t^^ ^^^æ ^^^^’- ^xceKioré.Na guâta 1 illo bello référé eædes fuiffe cömiffameqj ö ^ ncij barbaro^ refer ut hidorix;Abia adr Si filii luda amp;nbsp;bemaraj de exercitu hicroboâ

k

-ocr page 160-

mirabilem amp;nbsp;famofifïmia pceperunt dco conferrente uidona. Quinquagîw miha cnihoftiu bello ^ftrata funt;eorûlt;5 natmitilGmas emirates dmpucrûtanfup bethuliâ eiuft^ l^^^^f / dimicationc tenuerûr, Hieroboaitaej hàc diruicatione fatigatusæequaquâ unes babuiMuato cuncp tépore poft hæc abia uixit. Qui ramé poft banc uiûoriâpuo tépore fupueniensiobnt eu regnaflèt annis tribus:amp; icpultus eft in hierofolymisa monumentis patcrnis,Kcliqurt Mt nlios quidé duos amp;nbsp;uiginti filias aût decé amp;nbsp;fexiquos oés de uxonbus uigintifèpré ^gt;crfauit.Huic tu ceflît in rcgno films afa:cuius iuuenculi fuit mater noie maacha. Hoc ergo môabiaenhiroboa nobis gefta funr tradita.Morruus eft aût Si hicroboâ rcx decé tnbuû:cû uiginti amp;nbsp;duobus ans tenuiflet iperid;fucccflirq; ei filius nadabtfecundo iam anno régis afa tranfado ; tegnauitepwf' roboam filius annis duobus:patris impietati malinæq^ concordans. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;7Cap.VII. ,

his aût duobus ânistcaftrametatus eft eötra gebcthô cîuitaté pa kftino^. Ctçfa foret obfeffîôe caprurus:dolû paffus a quôdâ amiednoîe baaû meheli filio inortuu é.Qui poft eins obitû potins ipioioé genus hicroboâ îteréit Ôéeuéir:ut fccûdu J^ â denaln qdé cognato^ hieroboâ î ciuitate raortui lacerarenfacanibus at^ ö»“' merenâalii ucro in agris a uolatilibus deuorarentur,Et domus quidé hieroboâ ,p cius iirpteta^ œat^iniquirate ptulitulrioné hac uice dignâ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;jCa p,Vin.

Ex aût bierofolymo^ afa dû moribus eétegregius:{èmp^ ad diuitaté refpexeutrp hilcp gcreret ncq; cogitarenqd nô effet pietati côueniés;aut ad Icgû cuftodiâ pnDf’'f fuû eôpofuit regnû:abfcidés cûdâ ab eo ncquiciâ;amp; ab omni macula cnludâs.Habu -----^t aût exercitû eledo^ uiro^i arma gerentiû fcura amp;nbsp;lanccas;de tribu quidéludaƒ£; centa mihatde beniamin aût fcura areufqj porta«tiû;duccnta quinqginta milia.Cumj regnaflèt ânisicaftra côtra eû moult cû maxîo nimis exercitû sara rex ethiopiætducés pedeun“ quidé ducéra miliaieqftnû ucro decé milia:amp; currus rrecctos . Qui dû uf^ ad cîuitaté luontai’ qeft in trbu iuda cû exercitû fuo ueniretioccurrit ei afà;amp; caftris cÔtra eû pofitisâ quadaccual' le noie fabarathamon jacul a ciuitareicû uidlflct ethiopû mukirudiréipoiccbat a dco cû daorc uidorlâ:amp; utmulra milia hoftiu ipfc pimcret.Ncç eni amp;nbsp;ialio cÔhdédû cffe diccbat;qua ineu qui poffet etiâ paucos multo^ potiores oftédereiSC facerc îfirmos fortiffimis pualere.Hæc o«^ te ala fignû uidoriædeus oftédit cû gaudioidiuinitatifqjauxillo bello cêgreffustniultos et opû pculic;amp; côuerfbs In fugâ pfecutus eft ufqi ad geraritidé regioné.Reimquêtes aût occision hoftiû:ad direptionc gentiû ciuitans gerarerîe conuerfi funt quâ cepanneorû^ ad caftra ptinu acceflèrût;ita ut tollerét multû au^imulrûqi nimis argentû: prædâçg deueherét ualde mirabi camelos amp;nbsp;fubmgalia:amp; pecudû grèges inumeros.Afa igif amp;nbsp;dus exercitus fumptahméia dea uidona atqj prædaiin hierofolymis remcauit,Quibus ueniétibus occurrlt in uia azanasno®*® ^phetaiôi preclpiés utpaululû a greffu itineris abftinerét:cœpit ad eos dicer q Ilia uidoiia füll' let els a dco côccffaico op luftos lè fandofey fcruaflcnt;amp; oia del uolûtate feciffent.C^os in cius mandatis pmanentes dixit fug hoftibus preualere;amp; habituros diulna uirtute foelicitaté: rpln quentes aût dus religioné in côtraria deuéire;futurûq! tpusti quo nullus inuenircf ucraxpp^ ta in eo populomcq; facerdosiqui lüfte aliquid rdponderetiob qua ré Ita ciuitarcs fubuated» amp;nbsp;genre In oî terra diflcminâdâÂuitâ mllèrabilé amp;nbsp;inopé habiruros;fuafirq; eis:utdûhûcalôS hæc haberct bcneagerétiôC neqquâ a dluina deuotionc reccdcrct.Hæc audies rex:amp; populosci ulfi funtimulrû ftudiû amp;nbsp;oés in côe;amp; finguli circa iuftlciâ exhibebâtimifit^ rex in oénijiuinna præcipiés ut légitima diligenter ubiqj feruarér.Sic igif ala dua^ tnbuû régis aöiogerebat.K^ uertar aût ad regé baalâ qui ifradiricû populû poflidcbatioccidcratq; nadab filium hieroboâ. dus tenucrat pricipatû. Hic eni inter lâuli cîuitaté degens hitaculû ibi côftituens. Regnaui quidé ânis uiginti amp;nbsp;qtuor lcd fuit malignus amp;nbsp;îpius ultra hieroboâ amp;nbsp;fiiiû eius:amp; pc^uhiffui' ris mails afflixiridedeo fecit iniuriâ.Quimittés ad eû gimo jjphetâtdixit amp;nbsp;fe amp;nbsp;orné exterminatu^:amp; hifdé mail's quibus domû hieroboâ pdideratpdituje cp rcx ab co eonflönt^ beneficiû nô repefamr; ut iufte amp;nbsp;pie populo pcælîderer.cû hæc primitus ipfis ^effent: donee grariflîma deo fempforêt;fed magis imirarus eft pefflmû hieroboâ;cuiult; dû depiflctaîaui^ tarné dus in ifto malignitasidicebat^ fupplieiû malo^ illius hûc habituai q ci fimilis cîtiro-C uidebaf.Baafaaût quisp,pphetâ audiffet futurâ fibi fuocy generi côrorffls Icclenbuswti^^ né: ramé de rcliquo nô qciutincqi rdpexit cp male agédo depirer mlonolêlfi nô péitédopnaa præreritis a deo ueniâ mcrcrcâfcd tâquâ illi quibus premiû ppôif laborarc nô ccflàntidonfcad ^polira dona uenlât. Sic amp;nbsp;baalâ pphera prædicéte fibi futura tâquam fi ad magna horac^ curreret : in pernidem fui generis:amp; totius domus interirum peior fieri qooridie non ccm m Nanqj uelut adjetha nequicie i his agcbatur mails,Nouiflime ucro exercitû iumptoiionnsn

-ocr page 161-

^rd'’” '^^”'^™ *®®’®t^'ciugt;tatem obfedetat : qu« quadragmta ftadiis ab herofolymis Kgisin ^^Pæ^æ^S’^tUt ÏP3 PXcrcitü derelinqrct:quatenus Sünde proccdens: terram afa uiolar ^’^^'^^^'?l^t;tuens enam afa conamen hoftis quia poffir exercitus qui ramath cepat eius amp;nbsp;com ^®®'®**^t'fit ad regé damafceno^ Iegatos;fimuI amp;nbsp;au^ amp;: argétu:petcs ab eo Ibladut amicitiamanriquitus habuifTentJIle uero amp;nbsp;pccun^3ß^ opulentia grate fu--deban • • Pbuitifoluésamidcia qua habuerat cd baafätmifir«^ ad duirates quæ baafan ut* amp;nbsp;abflƒ'^^'° Mibiaccreiut cas affligeret.Qui alias qdc îcenderût;a!ias popular! fûnr.ideft cleo: ^'^^'^^ njultas.Haec audiés rex ifraelita^ædificare quidc ramath arq; raunire cefTauir: baaf ^ ^''™ ^ ^udio feftinauit:ut proprüs ferrer auxiliû. Igitur afa ex apparatu cdificlOJ^ que ‘■°p?^^g3uei at conftruxit in co loco duas fortiffimas ciuitates:quarum altera gabaa:altcra ^fphauocabatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ipp.lX.

T poft hoc rpus no habuit ia baafh pugnadi aducrfus af3.Percptus eft ent a crconc:8t Icpulfus iduitare therfa:cui fucccAtt filius helan.Hic cu regnafler duobus ânis defu-' V Joccidit zamarias equo^ ordinis diraidii princeps.Nam dû epularefapud ïcris nbsp;nbsp;• '^^P^’’^toré fuu note ofa:fuafit quibufda cquinbus ut fubito defcrentibus eu armigt;

uitat F^^^Ptbustdefolairu repientcs ocdderentJlIinaq; cundi drca obfèflioné gabathenæ cigt; r^'V*^^^® pO'^'fæotcapart uidebanrur.Penmens itaq; hela r^é princeps equo^ 2amagt; Droo^æ*^^^”^^” - °^^^^” genus fecûdû ppheriä gimon îreremir.Eodé nagt mô eiUs domus bt^*^ 'kr^æf^æ radidtus eft cuulfaificut genus hieroboa pifTe defcripfimus.Excrcitus qui ga^ mf^” . y‘^r^t audicns qd de rege contigerat : amp;nbsp;q gt;nbsp;zamarias occidens eu inuafiflet impiû amp;nbsp;^™ arnari cÔftituere regé.Qui a gabarhena urbe moues cxercitu:uenit;in therfatSi loo'^^quot;^ cihiratetmanu bellica ca cœpir.Zamarias aût uidens duitaté fuiffe dercntâ;fugit ad Wem nbsp;nbsp;^^'æ lccretioré:amp; fuccedéseâ fcmcripfum pariter côcremauincû regnafler diebus fc/

^^’'Moxq?ifraelira5e diuifus cftpopulus:amp; alhquidc thema regnare uolebanttaliiaut amari.

P^®u3ti:interéptas eft thcmä'amp; in toto exercitu regnauit amari, Tricefirao aût °regis afaamarifufcepit ïpcriü;amp; tenuit ânis duodedm.Quo^ quidé fex ânis intherfa fedt: ^uosaütin ciuirate ca q mareó appellatur a greets uero famana.Hic aût noîauiteâ fomareô a ^Îή® quodaïqui ci monté uenûdaucratun quo duitaté cÔftituerat,In nullo aût differebat a “«K priori regûinifi q, peior erattoés cnî querebant raodû:qtenus fuis impietatibus quotidie Populd facerent a deo recedere:amp; ^ppterea mferipfit alias extinxit cos;amp; nullû pmifit ex eo^ ge^ lupelTe.Ec is «go defundus eft in famaria fucceflîtqr ei filius ahab.Ex his nâcp cognofcit : Wprouidentiâ humana^ re^i probatur habere diuinitas:amp; quÔ bonos quidé diligat:malos tabhorret;ôlt; :a radiée difpder.Ifraeliraßz deniep reges,ppter fuâ inigtaré amp;iniuftitiâ alter fup , ^ritwitcs multi puo rpepieruntÄ eogz genus exterminatû eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;jCap.X,

2a auté rex hierofblvmoi^ qui duabus rribubus pfidebattamp;f,ppter pictaté atq; iufti* tiara ad longa fœlieéq? a deo pdudus eft fêncduré:amp; cü regnafler qdragita duobus ƒ ■ anis;bona morte defundus é,Quo moriéte fucceflit ei filius iofaphatide abida nare 7~-^,pcreatus,Hüc aût imitaroré p aui fui dauid picrate atqjfortitudie cûdi ipis opibus oeuerut.Sed de hoc rege no c mô referédi neceffitas.lgitur ahab ifraeliraji rex hitabat î fama niti^^'^*^^ P'^^P’^ 3tiis uigitiÄ méfibus duobus:nihil amplius rcnouâs;q prifci fecerât reges; ri^naali magnitudie téderet ad peiora:fupans oém'eo^ neqciäÄ qdad diuinâptineret iniU' ‘öuiuaaterimiratus:amp; pcipue coftrudas adorauit uirulasÄ fup hæc alia peiora molitus é,Du/ 0«'**'^’^ ionabal régis tiri amp;nbsp;fydois noie iezabelp quâ didicit dus adorare deos.Erat tin Sf^”!®^^ acerrima fimul amp;nbsp;audax. Quæ ad tâtâ ucnit luxuria atep uefaniâmt etiam deo ^ fa V°”^ *3^^ ^^^^ appellabat téplü edificarer;amp;. 'plantarer oiumarbopz lucos, Cóftituit aût Hult- ^^’f^^^f*® 'PP^^tas huic deo fcruiruros*Scd amp;nbsp;ipfe rex multos hmöi circa fe fouebat: bites^'Va'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-^^ priores fuos cxcellens.Quidâ igitur ppheta fummi dei de duftäte thef»

in M^ . ‘z^ regioes ucniésad ahabidixit ei.Quia dixcrit deus:neq; ymbréiacq; ros illis ânis äuftrf'^X^k L.”“®^^*”*® *P^^ rurfus apparuilTet.Et in his didis cü iuraffet acccflit ad partes diedef k' r-^^^^^^^^ torrété quédaiunde poculi habcbat auxiliû;nâ corui cibum ei quoti^ lt;leue ^* ’f’^ücj fluuius Gcdtate nimia dcfecifletiin ciuitaté fareptâ non pcul a fydone riroep Pber*ff^'”'^*^5 ^ ^^^ medio cóftitura eft.Dcus ent peepat cuidâ illic mulieri uiduæmt dbû ei ticafTerk ^ ”^'P-‘^ ‘■^^^ ^ portatuiditmulieré uiduâ fibimet collfgété ligna.Cui cü deus fignv pollui E n^quot;^ - ’ °'^’^ miniftratura foret:accedés faluiauit ca:amp; ad bibcndü aqua fibi tribui nihilf^ ^^‘^æ^^ ptocederet:denuo uocanscamietia pané fibi poffir afferri.llla cum iuraffet eintus 1 domo haberemiü modicu farinæ amp;nbsp;paululû olei;amp; ^pterea prexiffe ad colligéda kü

-ocr page 162-

Jigna:ut cSff^rfa farinatfibifüotj filio panes faccrenquibus expenfis cum aliud nihil fupçffetot fame moreréâait ,ppheta,Cófidcs pge;amp; fpe meliori c5fifte:faciés primitus mihi paululu defer. Predico nag; ^ nö,tibi deficiet hidna fanna’mcq; uas olei;doncc dei gra ymbré fundat iterras. Hacc ei dicente ,ppheta; uemes ea quae dixerat fecit.Etipfa habuit paululü:amp; ex hoc filio mini Praait piter amp;nbsp;^phetacmihilqj hoix défait eis;donec ficcitas defeccrat.Meminit etia ficciratis K menader in geftis ualithio^ régis ita dicens.Et ficcitas fiip cos fada eft a mêle hipueritheó ufç ad aliû annû hipuerithei.Qui dû deo fupplicaret multa fluia fiant emiirajfepciuitaté botrâ edi' ficauit in phenice:amp; aazô in bliph(â.Et hoc quidé ait:fubahab fada fignificans ficcitatein. Hoc eni tpc ithabalus caius menader fecit métionéjregnauit in tiro.Mulier itaep quâ paulo are to mus pabulû pphetæ prebuiffe ; cû cccidiiTet eins filius in languoremûta ut aiam dimitteret S mortuus elfe uiderefrdeflens amp;nbsp;manibus icmetipfam ualde deferpcns:uocefqp quas diâabat lu-' élus cmittens;accufabat apud fe pphera præfente fada iniunâ;quafi ipfe peccara eius argueret^ ideo puer fuiffet extîdus.Ule uero câ equo aio cc pcipiés fibi filiû côtradi dicés;uinû fe eu reiri' tuere pmifit.Qua rradente:portans cû ad locû in quo ipfe dcgebat amp;nbsp;in leefulo coHocâsxIam^ bat ad deû dicésiq » nô fuiffet bene mulieri repcnfatû q illû fulcepat amp;nbsp;nutrierat:cû eins filius eet ablatus;rogabarq; ut denuo aiam puer recipct arep uiuédi copia precberef.Cunq; deus amp;nbsp;matris habuiffet milëricordiâiôi uellet precibus ^phetæ rogâtis annuererne uidcref ad ea pleiione uc niflcxonnuo ultra oem opinioné rcuixir puerJlla uero gratias ppheræ rcferésitunc apte feco/ gnouiffe dicebat ^ loqueref ci uere diuinitas.Trâfaûo iracp puo tpe:ex uolutate dei pgebat ad rcgéahab futu^i ei nuciaturus ymbré.Eruna eni amp;nbsp;neceiTariojiinopia puicia nimis luaferataw ut nó folu hoies propter ficcitatétlêd etia cætera aialia fames afticcret.Kex igitur reuocansquc' damabdiaiqui erat fup eins iumenratdixit ei:ut ad fontes aqua^ amp;nbsp;torrentes pergerenquatenus pafcua aialibus inueniret.Qui dû ram mififlct in cûdû orbé tcrra^ziad querédü pphera helya: ncc iueniflèt: prccepit ut eü etia ipfe reqrerct.Qiiod du fieri placuifletÄ rex amp;abdiaspfing^ itinera prexerût.Côtigerar iraq; tpe quo iczabel regia pphetas domini occideratiut cetu ^to tas ide in fpeluncis ablc5dcrct;eo)q; folummo pane amp;nbsp;aqua nutriret.Cû igiturabdias receHiw a regeippheta ei hclyas occurrit. A quo requifitus quis eiret:amp;agnofces efle ppheta prinus aco rauit.Cui propheta:pge iquitad regc:amp; die quo aflum.Cui ille refpSdit.Quid nialipanus a me. illic me dirigis:quo poffim indubitanrer occidi. An ignorastquô nullû reliquit locû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?

direxitmt te reptû ad cafum necis adducat.Precauebat cni;ne dû régi nûciaretihelya alibi due* dente:mentiri uidereâae morte fuccûberctxômcmorabatcy ei quéadmodû cû iezabel ^pbetâ occideret: centû ipfe abfcôfos: amp;nbsp;multos alios i Ipeleo liberaiTet.Cui pphetainihil nretues iqm ad regé feftmus accedcipræbuitq; ei iurifiurâdi rdigionciquô ilia die ad ahab ipfe quoeç ueirct» Dûqj régi nûciaiTetiq, uidiffet helyâ;amp; mox occurrit ahab;requirens cû ira grâdiifi ipfe $®' in populo hæbreo^ ipietatis audor exifferet.Tune ppheta i nullo formidâs ait:eû po^fe^u^ oia ppetrafieiciufcp genus qui i ilia puinciâ deos alicnos itroduxifletrac deû q folus edrel^^^ Sed nûc iquit oém populû ad môté carmelû precipe côgrcgari:necnô pphetas tuos piterƒu ris tuae quocucy funt iiumero:,pphera{q; luco^ qfi quadringcros. Qui dû ocs ad peccanimo ahab euoeâte uéifTent: fias i medio eop^ helyas ait. C^o ufe^ diuifam mété amp;nbsp;uolûtates baue in hac côucrfatiôe côfiftitis.Siquidc putatis noftræ ,puicia: deû ueyz amp;nbsp;folûieû fequimim n mandata (êruatetfi uero hocnô exiftimatis:fêd pcgnnos crcditis Willis exhibeda enâ P“®^ culturâ: eis nihilominus obedire.Cunq; nihl populus ad ralia refponderet:pctit^helyas proÏ mento fortitudinis alieno^ deoi^Ä fuircuius remâferat folus ipfe propheta cum numéro quadrigenti:ut fumeret bouem:amp; eum occifum fuper altare poneretmequaquauë fuppofitoîfimilirer etiam illos facientcs proprios deos inuocareiquatenus corum ^° .«•-.jjt marentthoc inquit fado cognofcetis ueram dei præualcre naturam. Quod dum P^^^ '„ helyas:ut eligentes bouem illi prius occiderent;amp; deos proprios iuocarcnt . Quorum dum audiretur oratioidendcns helyas magna cos uoce ad deos luos clamare monebatiquia au P fedi aliquo fuiffentraut forte dormirentJllis autem a matutino ufij ad diem mcdiarn no ^^^^ cntibusÄ femetipfos more primo cultris amp;nbsp;gladiis incidcntibus;amp; nihil agentibus cuip iam hoftias oblaturusallos quidem abire praccepit ; populum uero in proximo iuiut ut uiderenramp; cuftodirenteumine lignis ignem latenter immittcret . Cun^populusacte ^ fumcns,xii.lapides.fecundum tribus hæbraici populixóftiruit ex eis altaren circam ’quot;“ ^-^ foueam ualde profundamiamp;tmpofuit ligna fuper alrare;8lt; :eis fupcrpofuit

ut quatuor ydnæ de fonte compléta: dcfercntur fuper alrare;doncc fouea quæ aquam P. exaltari fufcipiebat:impleta maneret. Quo fadoicœpit orare deû:atlt;ÿdamare:ut erratip y

-ocr page 163-

«Ito um remporc:fiuni mamTeQam faceret poteftatem. Cuno: hoc diviffctTCpcnrc ignis de to uidente populo cecidit fupcraram:amp; confumpût hoffias umuerrasara ufcnam aqua ipla ‘^^icremarentur amp;nbsp;locus ad cinereni ulq? perduccretur;amp; hadtenus ita perdurar. Hoc uidentes iirac ire cfddcrunt in terram amp;nbsp;adorauerunt ununa deum:{blum;maximum:ucrumq^ daman/ «ulios uero fallacircr fc amp;nbsp;uana opinione coluiflc. Tune compræhendentes prophctas fuos: Wnaos helya præcipiente pcremerunt.Dixirqi prophera rcgi, Perge ad couiumm ruum: nihil n nbsp;nbsp;æ ^®S*wnsq)oft paululum nat;; a deo ymbrem largilumum uidebis eflundi. Igirur ahab

H'hæcuerba difcefTinhelyas aurem in eulmen carmeli montis afcendens;polins in terra gern’/ ^‘æiuky Coniungcs caput orauir.Quo fado iuffît ut dus minifier pergés in quendam fcopu/ .^‘^‘\dmarc refpiceret ' fi aliunde nubem fufeitari uideret;amp; referret, Tuncercî erat aer ualde Puririmus amp;nbsp;lêrenitate perCpicuus.Qüoafcendente lepius:nihilq; uidere fc dicéterdum fepties •toc^flètait fe uidere aercm aliquo modo non tarnen amplius quana unius hominis ucfligio •’igrefcetem. Quad dumaudifTet helyas:mifit ad ahab iubens ut ad ciuitatem cirius abiret: an/ tfquamymbreii) prorumperct.Qui mox in urbem iezrad feflinus aducnit.Tunc repente fiqui Qe^aere obdudo caligine amp;nbsp;nubibus adoperto fpecie uehenres orrus cd amp;nbsp;uberrimus ymber ^^“^P’^opheta uero diuinitus infpiratusiante currum régis ad ciuitatem iezrael ufq; perrexit. «uqieiisiralt;^ uxor ahab iezabelÄ ligna quae fuerâtab helya celebrataÄ q, prophctas dus feeri ^Wtandignata mifit ad cumnunciosÄ per eos interminara dl fc cum ita interfedurumificut pfediderat lile dus prophetas.Tuncformidans helyastfugit f ciuitatem nomine berfabcæ: hæc citaueemin ultimo fortis ludaeun terra idumeorum:quo relinquens fuum miniflrumiabfceflit to hetemuni:amp; orauit ut morereturmon enirn fe meliorem effe patrum dicens: utillis perdicis gt;pieuiueie aliquatenus exoptaret . Quo fadoxirca quandam arborcm obdormiuit.Et cum eu 3nqidsexci taiTet:furgcnsinuenit cibum amp;aquam.Comedens autem amp;nbsp;percipiens ex illius cibi rdedione uirtutemiuenit ad montem fynambimoyfes leges a deo dicitur accepifTe: inuenxfq; w co fpelunca quandaagreffus in ea comorabatur. Cuncp eu uoxquedi ex feerto fada require/ retjutqdillic adece:amp; cur relinqret ciuiraté;aitæo cp occidiffet ^phetas alieigenoßz dcoRz;amp; 'po puloc0probafrec:qa unus fit deus que ab initio coluificnt;amp; ob hoc ad fuppliciu qreref a régis uxore.Rurfus auté audicns:ur fub diuu ^cederet;amp; qd oporteret fieri alrera die cognofeerer: Kfpelunca digreffusefiÄ fado fubito terrcmotu:fplendorem fulgetis ignis ffpexit: fadoq i file to uox diuina nequaquam eumtimere praecepit;quem nullus detincre poffer inimicusauffirej ut domi reucrcens;ungeret populo regem hieumam fi filium in damafco uero fyriæ azabeltpro fcautem prophetam conflitueret helyfeum de ciuitate abela;ut totius impios populi perimeretî alios quidem azaheltalios autem hieu.Hæc audiens helyas ad regionem rcuerfus efl haebreoje: amp;inueniens helyfeuni filium faphat arantemÄ cû eodem alios ufqj ad iuga duodecim accedes: proiecit fupereum pallium fuum,Helyfeus autem coepitprophetareÄ reiidis bobus fecutus é cunrrogans eum ut permitterettquatenus parentes proprios falutaret.Quo iubente ut faceret: ualedicés cis fccutus efl: amp;nbsp;flut helyæ cudo tépore eius uirx difcipulus amp;nbsp;minifler.De hoc itaq; propheta haee dixiffe fufficiat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJCap.XI.

Vidam igirur naboth de azari ciuitate regio agro uicinus: rogante rege ut ei uicinu \ nbsp;nbsp;nbsp;â– ugrum quolibet precio uenundarettquatenus eo coniundo poffeffioncm faceret po

1 Wtiorcm qui fi’nollet pecuniastacciperet ex eius agris quem ueller eligeremaboth dice/ ^“quot;^.Äiethoc fe facerc nolletfcd paternam forté eligere ac pofïidere cótriflatus rex:qui alias ^alicnum prædium non poffer accipcretneq; lauacris ufus eflmeq; cibisdezabel auté uxor fua K'quifluirxur ira tribularefxum neq; balncameq; prandium appeteret: ncq; cœnam narrauit ei naboth fuperbiam;amp; quia dum prac manfuetis fermonibus amp;nbsp;inferioribus a regia dignitace lo/ wtus ei fuiflectnon impcrrando quæ popofccrat:perculiffct iniuriam.llla uero rogabatme pufil iarainicate crifliciac^ recederec;fuo corpori fblennicer prouiderec;(ê dicens de naboth fupplicfo ^girare.Quæ mifit licteras ad iudicem ifraclirayzcx nomineahab.lubés ut leiunarcnt omnes: anabito conuencuinaboth facerent præfidere:cum utiq; infignis effet genere amp;nbsp;inflruerét tres quofdamuiros audaces;qui contra eum teflimonium quafi deü blalphcmalfet amp;nbsp;regem: amp;nbsp;hoc modo perimcretur, Naboth iraq; (ccundum fcripta reginacA: teflimonio contra Ie perhibico ^, r'^™ ^^^Ipl'^^^ffet amp;nbsp;regemdapidatus 6d mortuus cfl.Audiens auté hxc iezabcl.ad rege ingrelTa mox efl.eiqg dixit:ut unica naboth gratis acciperer. Ahab autem lecatus f his quæ ada untæxiliens e lcdo;pergebatuineam naboth infpedurus.In hoc indignatus deustmifir prophe ^”^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ agrum nabothjquatenus ad ahab accederetteiq; de his quæ fucrant gefla loque/

retun« $ occidcns uerum doniinu agri;ipfc illius hereditäre poffiderct iniufle. Cunq; ueniffet kui

-ocr page 164-

ad cum : dicente rege quid uelkt ; ait : quia pdo pollutum eurn inueniffet : in illo loco.mlt;I1 naboth mortuus a canibus uidebatur fuifle dcuoratus;eius fanguincm amp;nbsp;uxoris lunacuU; amp;nbsp;omne genus eius effe pitu^xo ^ huiufmodi impierates eeffccrit: Si contra leges patnaslt;r iniuftc peremerit. Contnftatus auteiu ahab;^ penirentiam agensnngreffus cft;0i indurus la nudis pedibus ambulabat;non appctens penitus cibum:6i peccata fua confitens:Sideu hoc placate côtendés » Tunc deus propherædixit:ahab quidem uiuentexius generis dinerenduc fuppliciuni;fed eius filii remporibus inferendum. Ét hæc quidemhclyas regi dixiuSiaWc®t His itacj temporibus adadus filius adadi régis fyriæ Si damafcixolledo proumcis totius exe tu Si triginta duo^ regum folatiis habirantium trans cufraten : contra ahab caftrametatus • 111e uero cum par no elfer exercitu ad dimicandum non prarfumpfit accedere:fcd oia in ciuitatibus munitis includensiipfe manfit in famaria.Habebat enim hæc muros ualdelOi firaos:5i erat inexpugnabilis obfidcntibus.Rex uero iyro^ exercitu fumpto ucnit ad fainana, obediens ca:prcconc raifit ad ahab:pctens;ut eius legatos fu(cipcret:8i quid uellent ^gnolc^* Quod dum rex ifraelita^ fieri permififlet ; uenienres Icgati ante regem dixcruntidiuitias«’ Si uxores ahab adado regi dandas:8i fi promitterct hæc ira facicnda;ut tollcrct horum q‘’®®^ uelletxaftra foluererrSi ab obfelTione ceffarer, Ahab autem legatis dixit:ut euntes lbo dicffÇ regi;quia Si ipfe Si omnes eius pofTeflio forenr.Hæcillis renunciantibus:mifit denuo tera die milfurum fe famulos:qui eius regalia pcrfcrurarcntur;Siamico^Si cogn3torü doin' Si quicquid in eis oprimu reperircnt auferrcnuSi quæ difplicerentrfola rclinqucrcnt.Ahabiw fecunda legatione lyro^ régis uehementet affedus;colledo populo in ecclefiam dixinquia^ quidem paratus fucrit pro lalute Si pace cundo^ Si uxores fuas:6i filios Siomnem dart poW' fioncm:8i quia hæc iyrorum prima legatione quefiffetnucinquit denuo miffa legatione pen^P fcrurandas domosiut quicquid in eis optimum inuenirc poffit auferauSioccafionem hanem^' chinansad pugnam:Si feiens quia meis rebus non pepercifTctiad ueftras aceeÏTinego uero qu^ uobis placuerit cxhibeo.Populus autem refpondittei non obediendunyfed potius conteno» elTeiSi ad pugnandum fe præparatos cxiftcre.Legatis itaq; rex refponditiut abeutes diccretiqu’ primæ quidem petitiói effet paratus obedire manere autem pro ciuium fccuritatc fe folhaw dicens:nec fecundam petitioncm poffe implere:dimifit eos. Adadus autem audicnshæep°”/ indignatus:tertiam legationem mifit ad ahab irerminado atœ diccdorcp altiorem terrs cogC“ muris de qbus ille prælümebat crigerct:fingulos terræ pugilJos de exercitu eius unnlquilq P® taret;6i his euminterminarionibus dcterrcbat.Ahab autem rcfpondente quia non deberetg{^ riari qui effet accintusÆd qui hello fuperior demeftratusbegan uenicntesiSi regem cum wg*® duobus regibus qui in eius folatio ucnerant inucnientes in epulis:ei renunciauerunt tefpo^ At ille repente precepit circudari ciuiratemiSiaggeres circa earn extolliiSinullo modo obicw nem relinqui.Ahab autem his geftisxrat cum omni populo in anguftia conftitutus.Tunctaff fecurior fadus eftraformidine^ releuatusicum ad eum quidam pmpheta ucniretat$ dixint• promififfe deum:ut tanta hoftium milia eius ditioni cStraderet. Quo rcquirente per uidoria proueniret:pcr filios inquit principumite fcilicet eorum impitia precedcnre.Conuoo autem filios principum rexanuenit quafi centum trigintaduos;agnofcen(q? iyrum fuiffe conucrfum:aperiensportas:filios principum mox emifit.Exploratoribus autem antibus adado quid gereretur: dcftinauit qui eis occurrerent precipiens ut fi quidem adpf ucnirent: eos ad fe legatos adducerentrfl nero pacifici effentadem efficerent.

citum habuit alium intra murum in fnbfidiis.Porto filii principum congreffi lyrorum rul bustmultoseo^ intcremerut:^ alios ufep ad cadra fccuti funt.Videns autem cos tcxiitadj r' uincentestetiam alium exercitum dimifit exirc.Qui repente in fyros irruentestpræualuem * Non enim lyri fupcrabant cos fuper ft ficinopinabiliter fuiffe ucnturos'Quos proptercai nientes nudos Siebnosata pfecuti fdtiut illi etia reliquerent fugiéres:6i uix icquo « euadere, Ahab autem multos in itincre perftcutos interfecit fyro^Ä eorum cadra dinpu'• inueniens in eis diuitias auri Siargenri non peruas Si currum adadi:Siequos quæ fameus® ^ uiratem denuo remeauit. Dicente uero propheta: ut præpararet exercitumiquia fururo a denuo fuper eum fyri rcuerterentur:ahab in ciuitare hæc agebat. Adad autem cum tuit exercitu de prælio liberatus:cum amicis propriis cogirabat;quemadmodum cum lira denuo dimicaret.Qui in monribus cquidem non pugnandum effe dixcrunt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jez

in locis talibus preualcret:6i propterea tunc ab eis effent nidi: fed fi in canrpo gercrct be a uincercnt. Super hoc confilium dabant:ut reges qui uencrunt in folatiumrad propria remc dimitterct: Si eo^ exercitum ad præliû retinens;fatrapas ordinaret;Si in loco occiicK -cxer

-ocr page 165-

prouincia eorara cligeret:amp; equosxurrufq; fùppIcrct.Crcdcns bac fibi bene fuifie dida rex xrorutn:difponebat cxercirum: ucnfqi tempore caftra mouens:accedebat fuper hæbrcos:ucni^ mduitarem aphecaan magno campo caftra conftituit. Ahab uero occurrens ei cu fua uit ƒediuerfo rabernacula fua fixit. Etat autem quantum ad iyrum puus ualde eius exercitus, ucrurfus^acceffit ad eum propheta: amp;nbsp;uidonam dcum dare promifirdbamq; uirrutem often/ **} montibus:fcd etiam i capis uidorexifterct;quod apud (pros no ira côftarer» co • nbsp;nbsp;nbsp;.^^^P^^ caftris pofiris quiefcebat feptima uero diluculo pcedentibus hoftibusaciéœ

niutucnnbus: ad pugnandum e diuerfo amp;nbsp;ahab fuum egit exercitü.Tunc congrefTi robuftiP ^^^°”® commifia:hones conuertit in fugam amp;ad eorum interitum profequés immi* ewulli Uero fuis curribus impediti ab inuicem iunt exnndnpauejq; diffugere ualuerut in ei/ i^tem aphecath,Sed amp;nbsp;ipfi funt mortuiimuris enirn cadentibus fuper eos uigintifèptem milia ctccerunt.ln plio autem centum milia funt occifa.Rcx autem fyroty adadus fugiens cum qui-uidam fideliuimis fèruulo^ fub terranco loco cft celarus,Cuidum dixilTcnt ferui:quia clcmc ö client amp;nbsp;mifericordes ifraelire;amp; poiTent modo confueto roganri falutcm ei conferretfi eun/ ^^rogarent ahabtdimifit cos hoc agere.Tunc illi induti faccis amp;nbsp;reftibus capita fua alligaresific wmolim capdui rogabant (yruadahab ucncrunt petétes eum:ut adadus rcx mereretur faluté: ®*“^P™P”“s foret feruus.IIle uero diccns;fc libenter eum fufeipere fi uiueret:nec in PlodefecifTetthonorem quoq; atep deuotionem cxhibirut^ feei ut fratri débitai promifit.T une ’ “ ^edpientes iufiurandum:ut nihil paterctur aduerfumteduxenat eum de locoan quo uidebaf *’ecelatus;amp; fedenri in curru ahab obtuleriat.Qui cum adoraffet eum:dans ei ahab dexteram ™atiir eum in currü.amp;ofcularus cft eumnuflitcu eflè fècu^:dicens:ut nihil mali dcberet dece/ ^coformidare. Adad autem grariascgittamp;nuUo tépore fe obliuifci hæc beneficia eópromifitï Wetiam ciuitates ifraclira^ quas abftulcrant reges ante eum redditu^ fe dixit amp;nbsp;damafcumiut .’«x hsbreo^ egrederctur ad fuatficut maiores co^ in famariam. Celebratis itaœ fedenbus multis muneribus donarum adadumiad propriu dimifitimperium, Igitur bellu Wadi régis fyro^ quod habuit aduerfus ahab:amp; ifraefitas;hoc modo terminatu eft.Intcrca qui/ ™m propheta nomine michcas:acccdcns ad unum ifradira^iipetit ut eum in capite pro uolun/ fate dei percuteret. Quo nolcnteipraedixitci;quia co q, ïobediens eflèt dco:eiufqt peeprojeone ojeurrente perimeretur. Quod dum illi hoi contigiffetiacceffit propheta rurfus ad alium : Si wem ut faceret ipauit. Qui dum percuflilTet eum Sieius uerticem crucitafTetialligato capite ac «Titad regemdicens:quia dum effet in excrcitu cöftitutustaccepiffeta quoda tribune feruâdû ^ptiuuminbiq; ab eo didumtut fi captiuus fugcretapfe morererur:quo fugiéte is qui cum tra/ diderat mortem ci minaretur mferre.Tunc refpondcte ahab mortem ei imminere luftiffimam: joluens caput agnitus cft michcas effe propheta.Hac cni pabola utebatun^pter fermoncs quos fwteididurus.Ait nanep quia cum deus ei coceffiffet ut fuppliciu hoftis euaderetnpfc inimicu «US adadurn qui dcum blalphcmauerat dimififfet : pptcrea deus decrcuiffet ipfum quidem ab “lopimiipopulum uero ab eius exercitus inuafionc confumiJratus ergo ahab prophetæ; ilium duidem claufum feruari iuffit,Confufus autem micheae fermonibustad fuam domu remeauit. 'gitur de ahab hæc dixiffe fufficiat. Reuertar autem ad regem hierofolymorum iofaphattis cni ägens fuum imperium Siiexercitum in ciuitatibus: Si fubiedop^ prouinciam uniuerfam confti/ Wensmon minores qua auus eius abias tempore quo hicroboâ fuper decern tribus rcgnauerat Wunitiones ubiep collocauit.Habuit enirn propiciam Si coopatricem fibi diuiniratc : cum effet lultus Sipius)amp; quod boni cord deo facercttfingulis diebus inquireret.Honorabant auté eum reges in circuitu conftituti côferentes pccuniasnta ut diuinitas habcftapliffimasiSi gloria ualde pclaram.Anno fiquidé tertio rcgni fuiicóuocans proumdæ prîdpes Si facerdotes iuffit ut pa/ grantcs ubiq; omnem populü fub eo conftituru;doccrct p fingulas ciuitates moSicas leges: ut ws ine puaricationc fcruarent:8i circa eius religionc deuoti fuper exifterent.ln his eteni cunda ultitudo ita gauifa cft:ut nee ampledcref potiusmeep diligcrt q feruare leges.Sed etia eófines d'™” iofaphat, Cunq; end pacis fœdera celcbrarent:ei^ paleftini folira tributa red/ ercnt:« arabes anis fingulis miniftrarétragnas duo milia Si totideariercs:muniuit maxias ciui/ iu^^^^^ æffi®rrias:6i exercitus i eis cótra hoftcs Si arma pparauit.Tüc eni erat ei ex tribu qdé jj-jPf^Jätoji exercitus rreccta milia uirop^:quo^ prîcipatû hébat cdorusitoanes aut ducéto^ wpricepseratihosipfe duxit.Tnbu béiamihabuit archariusiduccra rnilia.Alter aurpriceps quos^*'^-^^®^**®^’™®^®.^ hébatcétu miliaiSipoft hos alia centû milia q régi famulabâf: ®“™®™®5 duitates.Is filio fuo iorä accepit uxorc filia ahab:qui decé tribubus

3t;noie gotholw,Cucp poft rpus ad famand prexiffet;opuléter cu ahab fufcepitiSi populo kim

-ocr page 166-

qui eu fecutus fueratidarâ ualde largitatc hoipitalifatis cxhibuit J ici cd tritici amp;nbsp;uimamp; F ^^ ubertarem;rogauitlt;j ut contra regem fyroi^ ei folatia non negaret;quatenus ramoth o*”..^ in galaad connitutam auferretîquæ eins partis primo fueratiK a parte tune régis fytiæw ablata.Promirtés uero iofaphat folatia fe darurum:quamuis non ab illius minor etar ^’‘^^^ citus:8ieuoeâte ex hierofolymis ad famariam fuum populûægreffî foris ciuitaté ambo reg ^^ in propnis folis utriep refidenrestfuum exercitum difponebant.Ioiâphat autem inter bsciu • ut fi propherarum quidam adelTènt:euocati confulerétunfi effet eo repore praelium contra y rum agcndum.Fuerat nanqj tune pax ahab una cum fyro pmanés annis tribus;exqi^ eup captiuitaté dimifcrat ad propria remcare ufq; ad illu diem.Vocas ergo ahab ^phetas fuosqu numero quadringentosauffit confulere deûrfî ei uidoriâ contra adadû pugnädi concederet. captionem ciuitatis propter qua bellû præpararet inferrc. Prophetis autem dicentibus pogt^ fimul amp;nbsp;uincereÄ fy^ effe captiuandum ficut amp;nbsp;priusantclligens in eo^ fermonibusi^'^Pquot; quia funt falfi prophetaerrequirebatahab rcgeifi alter aliquis eflèt ,pphcta dci ut cettius deW ris agnofccrent,Ahab auté effe quenda dixitjfedinuifum fibimet hoienneo q mala ^pnewr• amp;nbsp;praedixiffet cd moritu^ a fyro^ rege deuidn:quaproptcr tue in cuftodia teneretur: eniusn men erat michcas filius obedi. Cücj petiflct iofaphat cu uocari:mifit eunuchum amp;nbsp;eduxit «w» Ét dum eunuchus iffeta'dicauit ei omnes alios propheras rcgi uidoria pracdixifleJilc uero dice nihil ft aliud de rege fore didußünifi quod deus î ore eins potuiffetreum ueniffet ad ahab «lt;? coniuraffet:ut id quod uerum effet ediceret:ait oftendiffe fibi deum fugientes ifraditasiamp;dic perfecutione fyrorum;8d ab cis cundos difpergi per mores ficut greges padoribus dcfolatosdv cebatcp fignificatum fibi eo cpalii quidem reuertcrentur ad propria ripfum nero folumw od in praelio pimi.Cunq; micheas hæc dixiffet:ad iofaphat.Ahab ait. Nonne paulo ante ßgnöi® tibi;qualis fît circa me hominis huiusaffedusÄ g. peflîma propherarct.Et cum micheas oic^ ret g cum oporteret omnia quae a deo predicebantur audire : amp;nbsp;g» falfi quidem prophets cud exacuerennut fpe uidoriae egrediretur ad bcHumammineret ante cafus eiusi prslio erat ana triftida remiffus.Interea fedechias quida falfus prophera accedens ad regem aitmon effe relpi' endum micheam qui nihil diceret uentatisiamp;inditio fimul utebatur ; helyam prophera in iezrael ciuitaté in agro nathei fanguinem cius a canibus lambenduificut 8i naburhei: quiP turn a populo fuiffet occifus.Quibus ab illo fic ^phetatisimiched dicebat effe mendacciquad rneliori ^phetac dicere uidcbatur c5traria:0d g rex rerria die moreretur.Cognofcetis inquitr' pentetfi uera funt quae dicit ideiaut fi pored fpintus fandi habere uirtute.Cefus a me palnnsn nocebit meae manuitficuti lada dextra regis Hicroboam aridam fecit:dum eu comprshendcrc uoluiflet.Hoc eni omnibus notu ed.Cungpcuffiffet michea amp;nbsp;nihil fuiffet paffus cSforratiis ahab in ftmetipfoxontra fyro^ mouit exercitu.Vincebat arbitror illud quod îminebaçK6iu ^phetae uerba plus qua erat ueritas credibilrora faciebat;ut ex occafione pueniref ad fine-Tune dans fedechias amp;nbsp;faciès cornua ferrea:dixit ad ahabiunu ci manifedaffet deus ; in illis oem yna fubuerteda.Michea uero dicenreiquia fedechias pod no multos dies î cubiculo fe celaretamp; ’ qte^ ret poena declinare fui mendaciinuflit rex michea in cudodia duci amo di ioasmrlcipum duiW' tistdi nihil aliud amplius ei praeter pane amp;nbsp;aqua minidrari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.Xll.

quot;Gif' ahab amp;nbsp;iofaphat hicrofolymoßz rex fumétes cxerciruiuenerut î ramoth galadinscn uitatc.Rex uero lyro^ audiés eoyi aduétûtfuû eis obiecit exercitu;amp; no gcul a ramot cadra fîxit.Côdituerûtaût inter le ahabdiiofaphat:ut ahab regiû feema deponereuniC' ofôlymoK rex ppria dola ueditusaftaret îacie. Etilli g micheac dcâ côrépferaupræt habitû regiû amp;nbsp;qa debebaf eùenit.Adad nâqî fÿriae exercitui pcepatuniuerfo poft pridpes lues, ut nullû aliû pimerétinifi tâtummô iffaelita^e regé.Syri uero fcâ côgrefflone uidentes ante aci regé iofaphat adétéiSi eu credentes effe regé ahabn'petû fecerûtæûq; circûdcderût. Dûq âfptœ piquâtes ipfum nô eé cognofcerêt;receffcre pod tergu. Ab ortu nâq; diei uCq; ad uefpera pugna res;6i pualéte mâdato regis:neminé occiderûnqrenres ahab itcrficere folûiôi iuenire neguerut. Quida uero adadi régis puer noie adâ:cû fagitaflèt iter hodesircgé ahab p loricâ î pulmôc peut' fit. At ille cafumfuû exercitui mâifedare nolumne timor côuertercf î fugaffed aunge peepinut eSuerfo curru a plio declinarct.Grauiter ei Ôi mortalitcr fuerat fàgirratus;amp; ufq; ad occafu toi fadus ex fànguis iteriit.lgif fÿro^ exercitus nodhe fupuéiéte fîgnû date pcone difccffît a caitn^ Si agnofcétes cûdimortuû ahabiad ^pria fiât rcuerfi,Corpus aûr ahab fui ad farnariâ referent fepdierûrxurrûg eius ablüerûî î iazara lote famaria:régis languie cruératû rue cognoueru helyæ.pphenâ fuiffe nerâ. Canes nâq; eius lixcrût fàguiné;amp; meretrices ad fore qd erat reliqu diluerût.Mortuus eft nâ^ î ramoth;michea hue pdicéte cafû.Dû ergo hæc ahab régi a duonu

-ocr page 167-

.^^lt;3a uideafï oporfetmagna ludicari diuinifaté:amp; honorari femp 8i coli;amp; q uera fut fenH ^^kx^ '^'P''‘^*^^1 libidie dicut cóplcti amp;nbsp;arbitrâdûtq » nihil utilius c qua uiro^ taliu praï m .'f”^^^^^ fecundu deo:qdunufqfq; debeatobferuareÄ cogitandu ex his quæ régi ^uene^ ^'’q;dü praefeirü fuerit euirafjfed répit Î aîas hoîum îutili fpe blandiédo: Ôi mo reducendoîdoneca deo débita paffîo côpleat.Hoc ergo mô uidef etiâ ahab deceptus:ut defræî7*°^^ *1“’^^ perditioné fuam non crederet:prophetantibus aût ea quæ deledabatur Œquot;'’■'*“ido moreretur.Cui ochozias fucçcfïït filius in regnum.

:infunt î nono libro lofephi hiftoriaÿi iudaicæ annqraris, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• Cap.i.

emadmodum caflramerarus eft iofaphat contra moabitas:amp; domino pugnantc mi» liter fine prælio uicerit cos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ü.

*Jf ochozia rcgeifraelira^deu demirabilibus helyæ prophcræ:amp; q, fublatus eft ab hominibus: f™qucsdircipulum helizcum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.iii.

« iorain;rex iofaphat:amp; rexidumeae cadra mouércs contra moabitastdepopulati funt rerram r a®t® ’^^ morte iofaphat:fcu de mirabilibus helyfci propheræ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.nu.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°^ ^ ^^ mafei contra iorâ regem ifraelirapzî amp;nbsp;quÔ ipe obfeffus in famaria periculum

fut r °^®^*®’’^ inopinabiliter amp;nbsp;mirabiliter euirauerit:amp; de morte adezer régis damafencui _®®it azahel feruus eiusiqui multis malis affccit ifrael. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

^^fquwocas régis ifrael lorâ rex hierofolymo^: re^ apice potitus poft iofaphat Ôi. fratres 8J P quot;OSamicos occiderit;qua faciéte iniqtateadumea receffît ab eoÄ irruétibus fupcum arabist filiu '^^^^ uxores 8i filii piter corrucrutpoft qua calamitatem Öiipfe mortuus efticui fucceflit Qi^j^^uifoluseuaferatinominc ochozias alias ahazias. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi.

^^ioram rex ifrael mortuus eft a principe equitatus noie hieu interfedusïGmulamp; hicrofoly dom quot;^ ''^^ ochozias alias ahaziasiqui hieu mortuo ioram rcgnauit in famariaÄ exrerniinauit reensh” ^'^^^'^ culturam baal cum fâcerdotibus eius:quare accepit rcpromifluifilios cius effe Ou k ^ ^^^ ’^ quartam generationem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vu.

^■aahab régis filia noie athaliaialias otholiaipoft morté filii fui ochozia: hierofolymis ipera» Q^ua interficiés porifex ioiadasifiliu ochoziæ ioas cóftiruit regem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.viii.

IB' f^ ’'^'^’^ damalceno^ fup ifraelitasiói qucadmodu uaftata eoy^puicia amp;nbsp;duitate farna rurfus poft brcue tépus caftrametatus cótra hierofolymirasimultatty pecuias ab eo^ rege p» rasiremeauit in damafcum:amp; de morte helyfei prophets: feu de uirtute quara oftendit poft ortemiin niortuo fufcitato. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ix.

^ö amafias hierofolymoK rex caftrametatus cótra idumeos amp;nbsp;amalechitas:deuicit cos; 6d de De nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'quot; dominum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-x.

Sth^'r ^^æ I^cuta eftcum per ioasregem ifraelitaßetqui pugnans deuicit cum;6icaptu du *^^’''^*^^ P^”® mun:amp; ablatis thefauris;rcgem a captiuitate rcfoIuirÄ re

^^S'^ ifraelita^ cótra fyna:Khiftoria ionae ppheta::amp; de ozia filio amafiae re tails nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*quot; circuitu pofitas fubiugarer;amp;qua clarus fucrit:qui tarnen ucdi

Demr nbsp;nbsp;■®’^ pontificaléilepra peuffus eft;amp; deficiens obiit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii.

°2iæ ?p'^^æ rpuenerdt ifraditis fub diucrfis regibusta diuerfis regibusaflyriojz: amp;nbsp;de ioathan Öem1 ■ ‘^^^^ hicrofolymo^:amp; de prophetia naum prophetae. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xm.

Mr»' lt;3’’?P’æ“^ nbsp;nbsp;nbsp;^^^ achaz arafin rege fyriae: amp;nbsp;phaceia rege ifrael: quare mißt nuncios

lieno ^ o^^^P^^*^^ ^^ ^° folatiutqui ueniés damafcûcœpitirafin regem eins occidit dama» Qnh ”’*”^^5’®^ aflyrios in damafco cóftituitafraelitas quoque grauiter afflixit. Cap.xnü. ^R? * * 5^ydopz o2ia regé ifrael fecit fibi triburariü;amp; ’de ezcchia filio achaz rege hicrofoly» Quöfaent amp;nbsp;religiofusiamp;qa fpreuit regé al^rioßz. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xv.

^ aimanazar rex affyrio^z caftrametatus contra famariatannis tribus eâbbfidcs cocpitiregc S^titpc *^™ ‘;quot;P^m abduxindeccm tribus de terra ifrael tranfmigrauit: in mediana amp;nbsp;perfidam ^^£ÈQ^£iï3?J?ofuit in famaria.

ontinct hic liber tempus anno^ centum quinqginta: amp;nbsp;mcfium.v’i.

lt;jlncipit liber.viiii.antiquitatis iu datcæ iX^^faphat itacy rege ad hierofolyma remcante:poft bellu quo fblatiü pbuerat adadu regé fyrojzificur pdiximus;occurrcs hieu^phcta culpauic :^ emeur achab folatia pbuiffetihoi ipio panter amp;nbsp;maligno: deü dicens molefte S^^ hoc ptulifletfed licet peccaflet ualde:tamcpp natura dus optimâ:ab îcur hoftiü peperciffe. Et tue qdéad gratiarum adhonem rex Öiad facrificia dei

-ocr page 168-

conuttfus cn.Poflhæc aût cofpit oém fuam prouidam dfajircïamp; populu edocere utk^« moyfen 3 deo datas oino fcruarcnt;amp; pietaté circa dcu nihilommus cxhiberét.Conuituel^ dices in unaquaq; fui îpcrii ciuitarcpcepit ur,p nuIla re ira cogifarenr:quâ ut ludicia popuiis hiberent neep muncra:nec cuiufpiâ dignitaté pp iudiciale fadû aut diuitias aut genus conu rarent:fcd oîbusequa iura rnbucrét: (cientcs quia etiâ quæ occulte gerunf:a dco nô’g*’®^ Hæc cum docuiflet in unaquaq; ciuitare dua^ rribuumnn hierofolymâ denuo ’'®’?*?’“PS-j tuitep et ibi indices a faccrdotibus: amp;nbsp;lcuitis:arlt;p primatibus:moncs:ut diligéter amp;nbsp;coda difponcrer/in aût de rebus maioribus qdâ côtribuliû ex aliis ciuitatibus cos céfulcref^ maxio ftudio eis amp;nbsp;ludiffime rcfp5dcrcr;quâdo redû debcret efieiudiciû in ca ciuitatc coin tum;ubi amp;nbsp;templû dei amp;nbsp;habitaculû erat ipcraroris.Hoç^ aût principes côftituit amafia weff tem:amp; fabadiâ qui erat de tribu luda.Rex igif hoc mô cunda difpofuit.Eo nâcp ip® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!

ti funtaduerfus eû ammanite alias âmomte amp;nbsp;moabiteifumentes fecû arabum maxima kg®” amp;nbsp;cadra pofucrûtapudgaddi ciuitatéîquæ ed circa paludé adaltidé trecentis dadiis crofolymisan qua nafcitur palma præcipua fimul amp;nbsp;opobalfàmû.Audiens aût ioraph3r:qoo _ des tranfeuntes paludcan eius prouinciâ deueniflent mctucnsxôuocauit in cetu popw”” rofolymo^d in diuino facrario:amp; dans contra facié rempli orabat:amp; inuocabat dcû ut ÛKdu”® auxilmm pbcret amp;nbsp;robur:quatenus hodibus præualeret: dum amp;nbsp;is qui templû ipfum edinau^ rat hoc rogadetrut ipfe côtra hodes dimicarct:6C præfumentes contra cos nianus infer« copn' merer q uti^ ob,hoc ucncrunt;ut terra qua eis ipfe pracbucratmiolircnf auferre.H«cautorau dedcnsifimul amp;nbsp;populus uniuerfis cum uxonbus atep filiis fupplicauerunt.Quo fadoquidai' 2cl prophera progreffus in mediu cerum:clamauit ad populum dicens amp;nbsp;regem, quia preces audiffetiSC contra hodes fine dubio dcbuiflèc dimicarciprxccpitqj ut altero die ektioc* ercitu occurrcrent hodibus:colq; inucnirent ab hierofolymâ in aftenfu gaddi: qui luds dicitui culmc: amp;nbsp;côtra cos quidé no dimicarent: fed tantumodo darent:uidcntes quo diuinitas cos e» pugnaret.Hxc uero dicente propheta:rex equidem amp;nbsp;populus in terra prodratus:dco tulerunt;leuite aût in organis folennibufinceflanter dicebant hymnos.Die iraq fadoiproccd« rex in defertû fub ciuitatc thecua;dixit ad populû quia oporteret ,pphctac audireuerbum:«a bellum die ilia non côgredi:fed proponi debere lacerdotcs cû tubis amp;nbsp;leuitas uthymnûœ«^ fie deo gratias agcrent:quafialias quo hæbreo^ puinciâ ab hodibus liberaffet. Plaçait unten regis:amp; q pceperatagebanf.Dcus aût terroré maximü6C tumultü fup amanitas ïmifit;^ ’ crede'' tes inter fe hodes fuos:muruis fe uulncribufocciderütnta ut ex tâta militia nullus j^mtuseM* fidêt.Iofaphat aût refpiciens in couallcaibi hodiu crat excrcitus: amp;nbsp;uidés cam plena corponbW roorruo^;leratused in dei folacio fic inopinabiliter cuidctcrq; allato:ut nó laborätibusiHisip^ uidoriâ côtuliffetiiuffîtqj ut exercitus hodiû cadra diripcrer;amp; mortuos expoliarctidiebuf ^tu bus exuenres eos poene defeccrûr;tanta crat mulrirudo uticp perempto^. Quarto uero die ois populus congregatus in quadâ côualle: de uirtute amp;nbsp;folaciis bcncdixit deû:j)qua re eti^ 1^ ipfe uocarus ed couallis bcncdidiSis. Exindc ducés cxercitü ad hierofolymâ rex: multis diebus ad hodias ed couerfus Óiepidolas.Igif podq hâc eius uadationc alienigcnegérés audiebant: oes ualde fût territc: deu eius auxiliatoré eé apte uidétes.Iofapharitacp ex illo tépor cû magna gloria amp;nbsp;iudicia:diuinæq5 pietatis amor degebat.Fuit aût amicus amp;nbsp;achab filio ifraelita^ regi.Cu quo cômuniôe fada in côdrudône nauiû quae 1 portu nauigarét in ophir tracia5i:ncquaquâ aniluni fuum iplere pracualuit:naucs cnim prac magnitudinc parierunt;amp; proptcrea naues ultcrius non indruxit,Circaiofaphatigifhæc funt gcda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K^ap.U. , .

Chab uero filius regnauit in ifrael in lamana degens malignus homo:amp; per 01a unn lis utroep parcnti:amp; hieroboamrqui prius iniquitatem fecerat:amp; populu dcdpercin^ choauerat.Cunep iâ i regno fecûdû hfet annû:rcx moabit^ rebellauit ci;amp; tribun ____^uæ achab alias ahab eius pr reddebatiminidraf ceffabat. Contigit aût ut ocnozias cû defccderet de fupioribus domus fuæ cadcret:amp; cû lâguerenmifit ad deû acharo mufcaiho«! erat noméilli dco:ódcófuluit de falute fua.Apparauitœ deus heliiæ,pphetæ præclpiens ut minis a rege nûtiis occurreretieoli^ requirerct fi deûppriû idaelita^ populus non habcret:amp; idcomi/ fiffet rex eoty ad alienû dcû:ut de falute fua c5fuleret:fimul amp;nbsp;ut faceret eos ad regé reuernæiç dicerénep nô euaderet hûc languoré.Heliia uero dei faciéte pcepta:audientes nûtii ad rege funt continuo regrefliiadmirätiqi reuerfiois uelocirarc:amp; reqrcnri eâm: dixerût occumffe fibi qnda hoicniÄ phibuiffc quidé eos ulterius ,pccdere:reucrtéres aût nos tibi dicere ex mädato ifradi' tarum dei mâdauit:qgt; non poffis ab hac egritudine liberari.Rcge praecipientemt ei hoiero q ta^ lia dixcrat indicarent dixerunt effe uiru hyrfutum:ólt;JpeUicia zona circundatüJlle uero per bso

-ocr page 169-

3gnofcenshelyam efTequé nuntii defignabantimifit ad eum tnhunum 8^quinquaginra artna-tos:uteuadducercnt,Tribunus aut qui miOus fuerat inueniés helüa in montis uerrice rcfidcrc: l’ftebatutdefcendés ueniret ad rege quo iUeiulOllettqui fi r.ollet:ducereturîuitus. Cui beliias: lit agnofcas iquir mepropherâ uerum cxificre: defcendés ignis e caelo eSfumat Öimilites mos Si tf-Continuo uenicns flamatconfumpfit Si tribunü:8i qui cû illo paritcr erant.Hacpditioncrcgi denunciatamimis iratus ad hcliia tribunu alium cum totidé mifir armatis.Qui cum uemfiet ad P™phcrâ,^ redes fe eu uiolenter adducere;fi noluiffet fponte uenire:orans iteru ,pphera Si eu fv ^tprioré fecitigne confumi.Agnofcens hoc rex;etia tertio deftinabat. 111e ucro cum eet fapics «more ualde mitiflîmusîueniens ad locum ubierat heliias:ei nimis blande locutus eft;dicés cy muitusregiæ iuffioni parens ueniret ad eü:8i priores no uoluntarie fed coacli neccfiitare uenif' ænurogabarej ut illius Si qui cû co uenerant armatoyz haberet mitericordiaiSi defcendés ueni/ Wad regé;Heliias aut fufeipiens manfuetudinc;8i nerborer eius urbanitatemidcfccndcs fecurus ®cum.Cunqj uemfiet ad regé:pphetauit ei dicens;hrec fibi indicafie deu eo ^ rex eu fpreuifiet ^aafi non edet dcus:Si non uere de eius languore praedicere ualuifTct: ac mififlct ad deu acharó Wronfuleret qualis ei terminus languoris accederet ob qua rem îquit congnofee te moriturû. w“h itaqj paruo tépore tranfadomcur prædixerat heliias extindus cd. Cui fucceffît in regno t^Weius iorammä fine filio mortuus efi:hic uero ioram par fuit achab malignitate;rcgnauitcp ^fms,xii.homo iniquitatc circa deu Si impietate plenus. Nam relinquens cultüram fui dci deos extraneosterat enim in aliis nimis acerbus Si pefTimus.lllo fiquidétempore heliias ab hoibus eft ablatus:8i uCep ad hodicrnum dié nullus fine eius cognouit. Difcipulu uero ficut Pmediximus reliquit helmed. De heliia tame Si enoch qui fuit ante diluuium in libris fcnptum ^5?ia fijblati funt quo^e morte nemo cognouit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CfCapdU.

Vfcipiens itaq; regnum ioramicontra regémoahitaye mouit excrcitum:qui ficut fuz pradiximus ab eius fratre rcceßeratidum pater eorum achab tributa folueret:ouium cum lanis fuis ducenta milia.Congregans ergo ioram exercitumtmifit etiam ad iofa phatirogas eu cum éét olim eius putris amicus: ut ei folatium cótra ammanitas alias ^mimonitas pugnaturo præberet:qui ab eius recelTifiet imperio.Tunc ille non folum fe adiuto tem ede compromifitifed etiam regé idumeæ qui fub eo erat compulfurum: ut ei quoq; ad pm gnam occurreret.loram auttalibus promifTioibus folatiopa ab iofaphat rege perceptis: fumpto f^ercitu uenit in hierofolymam.Si clare nimis ab hicrofolymoße rege fufceptus eft: placuircp eis nbtinera ab hoftcs per deferta faccrétidumeacinon credétibus inimicis:quia cxinde eis fieri poz tuiffet inuafio.Tres ergo reges ab hierofolymis properabantihoc eft rex hierofolymo!^;amp; ifracz matuna amp;nbsp;idumeae:8i dum fepté diebus peragraffentitertad inopiam aquae exercitus Si iumeta utneruntxum duces eo^ ignorantia itineris oberralTent. Et omnes hi quidem erant inanguz ‘«a coftituriiprxcipue tame iorâtqui niraia tnftitia faciéte clamauit ad dominû. Quid mali faci ïmesdcduxifti très regesiut fine hello tradantur rcgi moabita^, Que iofaphat cofortabat cum wftus.Qui mittés in oém exercitumirequirere præccpit: fiquis in eo effet dei propheta ut P^eu audiret uoiuntaté dei:8i cognofceret quid faciendu ect.Et dum quida famulus ioramdi wt fe illic heliiæ difcipulu helmeum filium fapha:monéte iofaphat; ad eum pariter reges très aduenerunt.Dumi^ ad ^phetae caftra ucniffent:habcbat aût habitaculû fuum extra tabernacuz btonftitutuxonfulebat eu de futura militia præcipue taméioram.Qui dum diceretiut illi mo ænus no efiet;fed potius ad pphetas patris fui matrifq : pperaret;quosilli uenerarenf quafi uere ^‘fennrex rogabat:8i fupplicabar.ut pphetaret:8i a periculo cos liberaretullo uero iurate per de ^m quia non refponderetinifi propter iofaphat fandü Si iuftü;deduéto ad medium quoda hoie ‘dente pfallere:diuini6us infpiratusipræcepit rcgibusiut in torrente multos lacus effoderentidiz tfns,Necpnube necy fpiritu aliquo flante.necp ymbre diffufo:uidebitis fluuiu aqua plenu: ita ut boles amp;nbsp;iumeta ubcrtatis poculo farienf:6i id uobis no fold deus donabit:fèd eria hoftes fupa^ bitis: 8i urbes moabitajó munitiffimas capietisiSi arbores qdé incidetis pomiferasiSi uaftabitis Pmntia: fontes aut fluuiofy danabitis. Hæc propheta dicentc:altcra die priulq fol orierurztorz Wuebeméter ifluxit, Cotigerat aut ut tribus dicbus idumea uehemés ymber eflunderefata ut ^Wcitus Si iumenta abundantia nimia irrigarentur. Cuncpaudiffent ammonite tres reges per bdertum contra fe uenientes colledo exercitu rex eorum iuffit: ut montana exercitus eius agz gmderetur: ne latenter hoftes prouinhâ inuaderét.Et cû no eet hæbreo^ moabitis procul exer lt;:itus:refpicientes moabite orto fole aquam in torrente languine fimilem: fufpicati funt: ut tres fe inuicem perenaiffent: amp;nbsp;fluuius eorum fanguine redundaret. Quod cum arbitrât! fuz blent: petierunt a rcge fuo:uc eos ad fpolia hoftium deftinaret, Et impetu fado qfi ad diuitias

-ocr page 170-

præparatasad inimico^ cadra uenerût;amp; fpe fua deccpti funt,Nâ drcondanteseosifraeii«» guidé eo^ pcrcmpti:alii p uniucrfàm ^uimiâ funt dilpfi. Ttes ergo reges jgrediétesncgt;ûr:tr^ ciuitarcs;amp; cas fubuerterüt:amp; agros co^i depopulari lunt.amp; ucheméter exiermjnauerûtîn pK^ tes eos ex lapidibus rorrctis:amp; arbores optimas abfcidcrut:amp; fonté aqua^ piter obdruxemW muros u fq; ad fundaméta depofucrut.Rex aut moabita^ dû piccutioné amp;nbsp;obfeflionéuimóp tcrerur amp;nbsp;uideret ciuiraté capipofîèu'perû fccit cd fcptingctis uiris: ut iter hedm cadra «juoj®® poffer mó cfiugcretiqd taméiplerc nó potun,Nam ad quenda Jocu ucniés ua!dc munitu dulU' gerenö ualuiflet;reuerfus in auitaré:opus defpationisÄ crudelis ncceffitatis ipleuir.FiliüfU® iemoré q erat ei fucceffurusiregnüæleuâs fup muruara ut a cudisbodihus uideref;deojmw uit holocauftu.Reges aut uidétes hoc faôûæius ncceffitatis habuerût nai(êncordia;amp; huanaw paffione deicn;obieffionc foluerüt:amp; finguli ad^pria remcarurJofaphar aut reuerfusihieroio' Jyma in pace degebat:amp; cü paucu tpis poft illud prarhum uixiffecdefundus cft.Qui uiritannö quidé fexagïtaa'perauit quiq; amp;nbsp;uiginti magnificat^ meruit in hierofolymis habere fcpultura:^ milifq; fuit magnon ope^ dauid, Reliquit aut filios multos: fuccefforc uero habnit femoren' hum lora.ls cni nonic hébat fratris mfis fuse régis ifraelira^ filii achab:alias ahab.Vemensaute de regione moabitide rex ifracJita^ in famaria, habebat heliseu ficut^phetam cuius adhis uolo narrarc.Sùt cni ualdepræcipuiamp;hiftona d]gni:ficut ex libiis iacns dat agnofci.Ad huncfm cu accefliffet uxor abdie difpelatons achab;alias ahab;ei quae dixidct qa no ignorarerquo uireius libcraflct a morte ,pphetas dû rcquifiuit achab;alias ahab uxor iezabel cos occiderc;amp; cotrscio ex debiroxentû ex cis occulte pauifi'et:amp; poft eius morréacreditonbus urgcredarq eins filti^ ièruitiû dcducercnfiob qua cam rogabat ut eius merités mifcreref 'openbus, amp;nbsp;aliqd folatiu ad neceflîraté præbcret.Qui dû reqfiflet fi quid béret in domo:aliud nihil ec fibircfpcdinnifi f«' uum uas olei,Tunc japheta præcepit:utmulra uafa uacua fibimct a uicinis acccmodarcnamp;daU fis ianuis domus fuææx illo oleo in oia uafa diffundcrct;qa deus ca cüda iplcrct.Quod dû wip lier feciflct:ôicius filii unûquodq; obtuliffent:cû îpleta fuiffent oia:amp; nullû uacuû remanlîfff^ uemens ad pphetâ:nunciauit hoc ei.llle ucro confiliû dcdit;ut oleû uéderet:amp; preciû creditori* bus daret:amp; ex ipfo olei precio qd remancret:ad alimentû filio^ eius cfiicerct.Hoc creo nié ht' zeus mulierc a debito amp;nbsp;a creditor iniuria libéra uit. Inter hate auté mifit hclizcus ad loraiaro' nens:ut cuftodiret locü qucnda in quo cé lyro^ uolentiu cü occidere diccbat infidias.TuucrtX ad ucnationé prépara ra nequag egreffus eft:obediens^phetæ.Adadus aûtrex fyro^jdum ft® diflct fuifïè deccptü:quafi aliqujs hoïumeiusnora regi lua cófilia ^didiflèf indignamsrdofi^ ditores fecrcto^ régis occidere minabaftcü uritp hoc nulli alio niliillis ratûmô crcdidiffcu Et dum ei quidam præfentiû dixiflètine falfa opinione tencrenrur:nec crederet quo aliquijninufo eius confiliû ^didiffennfed hclireü ^phetam oés rcgi fadas infidias indicaffermifit requires: in qua ciuirate habttarer helizcusJlli uero qui mifli fuerâtreuertcntes: indicaueiunt eu in dotbai cluirate comorari. Tûc adezer qui amp;nbsp;adadus mifit ad ciuiratémultû nimis cxcrcitü equeftrium fîmul amp;nbsp;curruû;ut caperét heliseû.Qui tota node circûeunres urbé;nihil egerunt.Dieiraq; 13^ darcognofeens hoeppheræ minifter quia hoftes belizeû cepræhendere niteient:^pbefa; quod agebatur afieruitJlle uero fccurus de auxilio dci conténebat hoftesrminiftrûç metuéré crebro fiducia hfe præcipiebat;fperâs quo oftcndcrit deus uirtutis amp;nbsp;ptans iuæ plêntiâ.Tunc druspro-' phcræ orationes exaudicns:mulrirudiné curruû amp;nbsp;armato^ helizeum circûftannû ut mijuntt uideret oftendit.ita ut ille rcmoto timoré illa uifionc confortatus aflïfterer.Poft hare auté h(»ƒ zeus rogabat dcum;utetia hoftiü afpcdus obectaretA 'nebula eis immitreret: per qua rf:npi^ cere non ualerét.Quo fadoruenics inter rnedios hoftes rcquifiuit;qué qucrcrcr.lllis aürpphfta fe querere refpondétibus helizeürpromifit fe cü traditurum.fi ad ciuiraté in qua eet illü Iiquot^ tur.Qui praecedcte propheta deo fcilicct cor^ mere obcecantc;cum feftinatione iequcbarfTit hclizeus deduces eos in famariam ad ioram regérpratcipue ut clauderétur portæÂ régis exerri rus circa Ipros aftare.Quo fadotrurfus orauit deum:ut hoftium oculos apciirct;amp; caligiremab cis auferrer.Tum repente ab illa cccitate reuocati:inucnerunt fc inter mcdiosmnnros exidetc. Er obftupefcentes (pri:in nimia funt anguftia conftituti.’ó: ;cogitabanr qualis utig: liberatio pœ tuiffet eis fic inopinabili amp;nbsp;diuino opere prouenirc. Tune rege ioram confulenrt ptophetam: cos iaculari praecipcrcr;hoc fieri prohibuit helizciis'dicens iniuftü efic;qui lege bellica non capi untur occidi: illos aüt nihil mali fccific i eius ^uïtiaifed ncfticntes ad cum ueniffc uirtiitediui' na.Dcdit uero confiliü:ut amp;nbsp;hofpiralirarcm eis pra:beret amp;nbsp;menfa eius abfq; lefioneliuerentur. Ioram ergo obediens prophetaciduni conuiuia pratbuilïèt cpulcntiftima fjTis.'diniifit eos ad p' priutn remcare regem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capitulum Hit

ill ii;

ii

C ti t i 1 5 t t t 3 11

-ocr page 171-

yta H • *^”^^'’^*^ ‘5’^ Prouencrât indicäribustadmiratus adezer inopinabilé ifrac^ ^ deipræfentia atq; uirrutêpircr amp;^pheta:cui ficadeffet apre diuimtasdarenrcc lam r- udr'^H^r uoluit cotra regé ifraelita^ aliqd attentare;metuens helizeunoram iiero palam ’®'^.Caft .P°^*^’*““^“f“lt;iïne militiæ amp;nbsp;exercitus fui magnitudine fe credens hodibus præ ^duto f ''^ *?^ metatus eft cd magna uirtute contra iora:qui credens non fè fufficere ad red/ ^finó ^^®“^pßgt;™ in famaria claußt de muro^ munitône côfidens.Adezcr aut cogitas °'^^gt;iQn'^^°-^^ ^P^^^inationibus capere ciuitatéiramen inopia ciboßi famaritas obffrigeretiad ^•MioA^*^^^^ acceffit: amp;nbsp;tâta fuit apudiorâ neceflâno^i inopiaiutpp magnitudine famis i ^’^'ibusƒ^Sipta argenteis numifmatibus caput afini uenderct ; quinq? uero argenteisnümifgt; ’’’^ ttad^^**^ ®quot;” columba^ip falute coperabant hæbrei.inter hæc timebat iotâme pp fa ^If^retu ^^f^'^ Anitas inimicis:amp; muros quotidie circuibatatq; cuftodesme quis ab eis ïtus oc *^«6 * ■^^‘^^^ ciuitatis hoftibus indicarct.Quod dum faceretiquada clamatc aliq muliere: ’*’:torc^^^'P““5 ^ aliquid cibi pctirurdararus maledixit ei:p ded dices nee aream fibi ec ‘^0»??”^® ®’’^‘ ^poffer ei præbere. Cunqjilla nihil ho^ fe diceret poftularc; nee ^ cibo ''^fecüfr nbsp;nbsp;'^'^^4.^ ^^ dignaref audireauffit ut loqueref atq; diceret quæcunq; udlet.Tune

wtetficer* ft ^'^°“ altera muliere uicina amp;nbsp;arnica fua hâc padioné;ut quo famis lopia talis eét: diÄpfp ƒ “Jios fuos utre(5mafculos:amp; fingulis diebus comedcrét eos.Et ego iquit med occp ^^üneco f^jæ ®^'^3mbe comedimus hæc adt nö uult hoc facef:fed pada trâfcenditiamp;filium '^daniarn^^^^^°^^*^Hæccd audiffetiorâmchemétcr afflidus éjamp; fciffa ueftcicrudeli uo ^^*^üc h *^4 “‘^ iratus:helized ppheta ïterficere uolmtiqa no fupplicaret deoxd potuiffent ^‘’’^ ®^ præfenribus liberari:amp; répété mifit:qui cius caput auferret.llle itaq; ad ne M^f^5ê^^’3t:hely2ed uero régis ira no larebat.Sedens adt in domo fua cd ditcipulis fuis ®’®'usrt^'^'^^ ’°^^ homicide filius mififfer qui caput eins auferret fed nos inqt dd uenerit g ’* ^ '’’fret ‘’^’^aueritîobferuâres ianuas claudite; edq; paululd retfete: fecuturus eft nâ^ ueniés “’’’ram f ^ ? ^''^ penituerit fui pcepti. Tue illi helizei dida fecerdt.Iora uero penitétia dudusï '’^^J)D^ ^^fPpheta amp;nbsp;mctuens ne ed qui miffus fuerat oeciderenfeftinauit ut necé ,phibe^ ’W® nbsp;ft ® rootte reduccretiuenienfep culpabat ed:cur a deo abfolutioné malo^ præfentid

®‘ Jeu h ^B^^^^retïfed fic cos iretire defpiccret,Hælyzeus adt altera die ea hora qua uenerat rex '“’ofiS^ f nroltacibo^ copia affuturâtita ut uenderct i publico duobus fyclis fatum ordeiÄ

^ ^^’^“■^°‘^®“' ^‘^ ^ *®’^ ^ ^“ ^ ^° ^' eSuertit in gaudia: ^phetæ näqj no I’ööfot ‘^‘^^^ ^‘^riraré:pp rc^ præcedentid confirmationé: inopiaq; illiusdiei atq; miferiâ; ipfetexi -L®^“*’‘^öaE feuigauit.Pnnceps auté ptis tertiæ cd régi amicus cénfupra que tune '•æliorde'^i ^^' “°^lt;^’b’^^ eftinquit o ppheta qd dicisÄ ficut ipoffibileeft: ut de cataradis ^æemqu^ ^ r?* ^ ’?^ ®nt fimilâ ira no poreft credi qd a te nunc dicif adimpleri,Ad qué ppheta ^c»i*^ f bis hocmó ficritfed nóguftabis ex eis,Quæ fcilicet ficut ab helyzeo fuerat præ--^’ ^^ ’o'f ^t ifamariamthabétes leprara tali paffione mddi nóeént corpore; ^nim ^^’^^ '^^’^^'■^nr.Quatuor ergo uiri pp hanc cam raanétes ante portäxd nullus eis ,p ’'^Wöed^^^^^^ deferret;amp; in ciuiraté ingtedi pp legis mâdata no poffent: qbus uel fi lice-•’®t^f« ”“^ quot;^’ nccarendcogitauerunt inter fe dicentcs:quia fi illic mancrct:pp inopia de quot;MSüfl^^Ï^^’^^^^'■^fe hoftibus magis digerent; qui aut parcendo aut necâdo fanais eos Mgt;iebat ^'■^’^^'^^“t.Hoc apud feconfilid confirmatesmode ad caftra hoftium deuenerur. ®®tcitus f^^^^ ^^^^ '^™ terrere amp;nbsp;coturbare fyros:8ifonum currud amp;nbsp;arnaoß ^ cis inferre; tang ’'^’ïpentc^^k°^ §’^^”^^^ acccdcrct;amp; paulatina tubarum fragoreoic auribus increpitareriqui '°‘^gt;n rex ’r^r luntmtrelinquentes caftra propria; amp;nbsp;concurrentes ad regem dicerent: quia quot;‘quot;ntibus f *^ - ^ condudo folario régis egyptio^ amp;nbsp;infula^ fuper eos accederet:quibus ue-'’® fimilis^j^ ^^æ uehenaétis audirent.Hæc eis dicentibus: etia adezer cum ad eius aures fo-^“os ato! • ’^*'’’^ populo credidirÄ cum naulta rurba atep confufione relinquentes i caftris I'^tita'r™^^^^’'^'^’^™^rorq; diuitias:repcnte conucrtuntur ad fugam.Leprofi autem qui di '^quot;■nitatem ^^^’’^^®'^‘^ caftra iyropi uenientcs:amp; in eorum tabernaculis multum filentium taci-*'®t comed^ ’^^I^crientesnngreffi funt in unum tabernaculumtdumtp nullum prorfus infpice-’'’'*Hiacul ^^^^ bibétes:porrarcfcp multas ueftes amp;nbsp;aul;^;8^ extra caftra celâtesideinde in aliud ®“^gt;iS eos 0 ^^ ^.^^^’^^’’^^^•firoiliter res exinde fibi placitas tolentes:dum hoc quater fccificnt;K ^ ‘•'uibus n^”*“® uiderettarbitrati hoftcs abfceffiflè:culpabant femetipfosxur hæc ioram régi ‘'’‘^uenint**'”^’''’’’^’^’’^•Tunc illi uenientes ante ciuitatis muros amp;nbsp;cuftodibus damâtesr ^^'bens rex h^*^ ^^æ *^^ hoftibus cotigiffent. llli adt hæc régis cuftodibus indicarunt:a quibus æc ioram:uocauit amicos fuos amp;nbsp;principestquibus ait pro infidiis arte calidiflima

-ocr page 172-

fyro^ difccflifTe rcgcmifo g gt;defperaret fame capi pofTc duitatem: utquaG Fugientibus ife^ egreflis ad caftroji diteptione nobisdatenter irruerent amp;nbsp;mtcrficerent: amp;nbsp;duitaté panter da^ ftarent.Vnde uos monco inquit:ut euftodians urbem;amp; mifcj abirc rentetisthoGes abiflc_art res.Tunc dicente quodam optime arbitratum regé;amp; confiliu dantetut duos équités ufq nem fluuium mitteret:qui cunda perquirerent: ut fiquidé illi capti ab inGdiis hofttudepend• fecuritas exerdtui ficret:nccundialiquid fuftinerent pereuntesaurem paucosannumcrarttiH quos uaftauerat fames,Hoc didum cd placuiHetirex exploratores mifit.Qui itcr qu’dem bus inuenerunt:uacuû:plcnumuero cibis armifcpquæ reliquerant:ut leucs effentad fuga. Hat cum audiflct rex;ad direptioné caftroß^ mifitexercitum. Qin nihil tulerunt uile: necpuulu^ led au^ multum panter amp;nbsp;argentum gregefq? diuerfosiumenro^:amp; ordei multa miliatquan nee in fomnio fe uidere crcdebat,Quo fado:a malis priftinis Iiberatitmaximâ copia babucrüij ira uremerentur duo fata ordei fvdo uno;amp; fatum fimilc duobus fyclis:fccundü JpphetöW''S dei helizei.Stamm iraq; fert modium unum amp;nbsp;femis italicum, Horum atq? bonorum folusil princeps terrix partis quem pdiximus potitus nó eft.Nam eóftitutus a rege ut Garet ad quatenus turbam moderate ab ingreffu ciuitatisemitrercr:ne alterutros compriment«adP^^^ cula peruenirét:quod alios pariprohibebaniplê fuftinuiriamp;oppreffus hocmodojnegulBiri:» illis quae fuerant prophera defundus eft; helyzeo praedicente eius mortem: dû ea qua:übern cibo^ ille prophcraucrar;fo!us illc non crederet,Adezer aut fyrorum rex cum perucnifet ad mafeum: amp;nbsp;agnouiffet quia diuiniras ei amp;nbsp;eius exercitui timoré îmififlèt amp;nbsp;fuga: amp;luafione ftium non fuiftct hoc fadum:nimis afflidus:eo g gt;nbsp;ita deum habcret ir3tum:corrüit ilargtiej'f Illo itaq? tempore dum prophera helyzeus ueniflèr in damafcum cognofcens hoc adezer ßw“' fimum feruuloßi azahel nomine mifir;utei occurreret;amp; dona portaret.praecipiens ab eo red mfi egritudinis cius periculum poffer euitare.Azahel itacp cum quadraginta camdis G“^T° rent oprima ac preciofa in damafcena prouincia amp;nbsp;domo regia dona portabat: amp;nbsp;ucmensadl* lyzeum:^ decenter falutans:-ait miffum fc a rege adezer ad eum ut dona porraretÄ de läng’quot; re confulcret fi poffer cuadere. Prophera uero azacl quidem iuffit ut nihil ei mali denunepP’ dixir aut regem cffe rooriturum.Et famulus quidem hare audiens:tnftabatur,b bat;amp; multas lachrymas cfiundebatrpraeuidens mala quæ populus paffurus effet pon adezer-Dumq; azahel caufam cius confulionis inquirerendefleo inquitifraclitaium pop“:“ lens in his malis quæ paffurus abs te eft.Interficies enim optimates eo^:amp; muniofG^-o® tes incendés:amp; paruulos lapidibus allifos crudeliter trucidabis:amp; mulicres habentes iuno .e morte diirûpes.Azahel aut dicente:quæ mihi uirtus eft:ut per me poffint talia prouenif: at® um fibi indicaffe hæc:quia effet rcgnaturus in (pria.Azahel itaep ueniés ad regem:illi quiw na renunciauit;alrera uero die infufo laquco uinciens eum ftrangulauittipfèqjapicem tcftatis obrinuir. Erat enf uir efficax:mulracp ft’ro^ amp;nbsp;populi damafceno^ deuotioneßoreW• ira ut hadenus Siipfe adezer amp;nbsp;azahel qui poft eü rcgnauit quaf i dii colerctur: ƒpt« K remploru edificia:quibus damafceno^i exornauere duitaté.Ifti nanep foli in pompa quafi pro honore regio dcferuntur amp;nbsp;lyn de eorum anriquitare gloriantur.’ignorant« q®^ * ^ nouelli:amp; non habent ifti reges ultra mille amp;nbsp;centum annos.Ioram uero rex ifraelitarumau adezer effe defuntum:a timoré amp;nbsp;formidine qua propter eum habcbanaliquomodo reipi® amp;nbsp;pacem gratanrer accepir» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;) Capitulum.V. .

XGitur iorâ hierolblj.’mo^ rex:qui 81ipfe ide ficut pdiximus nome h^banre^ ap^rj.

tus:mox ad necé fratru fuo^:8i parernor « piter amico^ amp;nbsp;pricipu eft cóuerfus:» ^^^^ pæ fuse hoc fccit initiûun qbus malis différés a regibus qui ante eu iniqtate fetat nitatibus hæbreo^:amp; frcligiôe diuina docuir quoq; uulgus amp;nbsp;î aliis cé malû amp;nbsp;^^^^^’n-onfui re deos p arhaliâ alias p oiholiâ.Ahab filiâ uxoré fuâ. Erdens quidépp dauid régis ^m» ’ * genus eius noluit exrerminaf:iorâ uero nihil ptermittcbat quo minus aliqd ft’^°bdienoi’ taris efficerer: amp;nbsp;qd no aduaftationcm prnæ traditônis atrcdcrer.Illo irac^ rpe ab co r^^-^, nbsp;nbsp;^^

idumcis:amp; primo quidé interficientibus rrgetqui erat eius patri fubiedustamp;cóGirucnti 4 ipfi uoiuerat: iorâ cu equitibus SC curribus nodarer in idumeâ ucnir:amp; eos quidé qui 0*0 j^ regno eé uidebanf occidir.Longiusauté non abiit;nihil ramen dum hoc buit.Nam omnes ab eo recefieiuntifimul amp;nbsp;qui prouincia labenna habirabât. Etat aut ^^^^^ nusiut ctiam populo cogerct in excelléttflïmos montes afcendere:amp; deosalienosadorar. ^^^^ hæc agercr: amp;nbsp;omnino leges patnas a mente fua repellercttdelata eftab hæliia P^^P^f^^ nbsp;nbsp;fj

epiftola in q pandcbaf magnâpeerä eü fore paffurû quoniâ patrum fuo^ nóeflct ’®H .^p, ifraelitarum regura impicraté lequeretur : infuper amp;nbsp;cogeret tribu iuda amp;nbsp;dues hiero }

-ocr page 173-

*^^* cultuta:Slt; Jad ydofa coniitnirejqus ahab rex ifraeliraji in fno fcgnó intercmiflct:amp; bonos uiros amp;iuftos panter occidiflcïHuppîiciûtp qd pro filiow*^ —^'■’^^^“litteris mdicabatadeft cladé populi;amp; corrupnoné uxoru régis amp;nbsp;“ *9'^’3 ipe quolt;^ morcref egritudine longa nimis afflidustuifceribus pp nimierare 1nrer ^™^'^' ^'^^ “^ uideret fua calamiraté;nec fibi pollet nllatcnus lubucnire^Ethaec n j3’i?®^%®^^bat heIiiæ,Poft brcue iraq; tépus:exercitus arabuiuxta ethiopia habitan-' eiu“üp ®’'^’J^‘*®’^“* regnu aggreffi funtiói^uinciâ uaftaucrût; amp;nbsp;régis domui infuper 6: P^rifcr amp;nbsp;uxores: amp;nbsp;unus quidé iolumodo filio^ dus noie ochosiasiho^ raugiens cierelidus eft. Qui poft hanc calamiraté prædidâ fibi a prophetadanguotéincur^ nstmukotépore fatigatus diumo nuruidus uifceribus iminenre miferabilitef fupna indigna^ onederandus eft cd uifcera fua diffula uidiffet.Quéena populus mortuu contumeliis multis fatiutreor credentes ita mortuu ira fuiffe diuina pemptumec exequiis regalibus cum feceré '?nutn;necin paternis lèpeliri monuméris:nec aliu ei cxhibuerut honorem; lêdueluti priuatü 'nulo tradidemt.Quiiuxta annis quadragintairegnauit odoitradiditq; prmdparü dus hiero oymojipopulus filio dus ochosiar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;djCap.VL

iturioram rcx iCraelitaÿe poft morte adézer Iperans ramoth capere duirateÄ earn Ivris auferrejeû magno apparatu caftrametatus eft fuper cos,In qua obfeffione a quo dam fyro no mortifère fagitratus abiit in duitaté ie2raelé;utuulnus fuu pofitusi ca , uraretiderclido in ramoth omni exerdtu fimul amp;nbsp;duce nole Hicu:qui filins erat nâ ^'’»^.‘•‘“■’’^actteref ad pugnâ. Helyzeus uero prophetâ und difdpuloj^ luoyz dato ei olco ottomifitin raraoth;ungeret hieu:ciq; diceretiquÓ eum regé diuinitas elcgifietxui amp;nbsp;alia pa/ ttindicaretpræcipiés ei: ut fub modo fugæ faceret iter; quatenus cundos illic proficifcendo jj(5^;Qy* du uenilTet in duitatdhieu quidé inuenit cd prindpibus militd refidenté in medio g^ . ‘^Pwduerat helyzeusiSi accedésad ed:ait:quædâ fe ei. fore didu^. Qni dum furrex'iflét: Acutus eum fuilTcttfeorfum fumés eu iuuenis oleo dus caput infudit dicens eum j..^marjpQ rege ad Ahab generis peremptionent:amp; ad uidicandd fanguinem prophcra^eiqui * 'quot;'jbel nequiter fuiffet effüfus;ut domus co^ ficut naboth nabuthei amp;nbsp;baafa,pprcr impiéra ƒ®igt;pria radicitus deperiretÄ nulld femé de ahab genere remanereuEt ille quidé cd dixilfet ^c:decubiculo .ptinns exiliuitme ab aliquo in excrcitu uideretur, lefu adt ucit ad locd unde 3rreverat:amp; cd aliis pricipibus refidebat.(^ibus requirétibus ut eis diceret;cur ad ed iuuencu. ^Mueniffet ifup amp;nbsp;uefand ed elle dicétibustrede iquitiudicaftistna uerba uefanie locutus eft» ^'Dus fedinatibus ut ea audirétiatœ ro®âtibus:ait ed dixiUctquia ipe fuerit elcdus a deo rex» æc itai^ cd dixiffet unufqfq; exués le qd habuerat:ueftes ei .pprias lùbfternebât;ôd mittétes tu ^'^^^ ^^ clamabant.lllo uero excrcitu cSgregatoipgebat ad ioram i duitaté iezrael: in q 'P '^ulnere curandus abierat:qua ceperat cd obfiderct ramoth,Contigit adt;uteo we merofolymitaji tex ochozias uenilTetad iormerat enl filius fororis eins ficut dudd dixi/ ’“5 '^'fitsree cd pp uulnus qd in obfeffione acccpat.Hieu ergo fubito uolés fupiora irruere; ^3uit ut nullus militd difcedés;rcgiiora qux gefta fuerac ndciaret dicés:hanc eé maxima eo^e K» fe deuotioné:fi ed regé hoc ordine demonftrarét. Illi uero in his quæ fuerât dicta gratâtef neraconferuabätme quis latenter pgensiqd gcftd fucrat indicaret.Etnieu quidé fumpris equi us tiédisRedens in curru ibat in lerrael.Cunq; ,pximus fuiffet ciuitati;explorator qué rcx co 'Uierat iota ut ad duitaté uenientes inlpiccret;uidens cd multitudine uenienté hieu nundauit jam régi uidere fe équités ueniétes.llle uero repente aliqué mitri luffir equeftrid qui ei occur/ â^i’^ T’^ ^^' ^agnofceret,Qui dd uenilTet ad hieu:deexcrcitu rcquifiuindicés a rege fe milTd» «Icnihil dehis tefpondés requirent! ;fequi fe iuITit.Quoddum explorator uidiflctnndicauit te^i^ *^™ niilTus fuerat equeftris:mixtus multitudini ucniret una Cum eis.lterumrege mitte ^alium;etiam is multitudini admixtus eft:hocenim eum facere hieu impauit. Quod dd ex/ Porator ioram indicaffet:nouiITime in curru iplè confcendens:cd ochozia hierofolymo^ regé rarnquot;^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cgrelfus eft.Hieu adt cd multa moderatione amp;nbsp;difdplina agcbat iter. Cdq; lo

fim ’^ agrum naboth requirebat: fi 1excrcitu rede oia gererétur.Et cd ei hieu amaril k ictret;matrélt;5 eins ueneficâ ac meretricé clamaretimctués rex;amp; nihil ed cogitarqd 10f iï-°''^ credcns:cóuerlb curru fuo ut poterat fugiebat;dicés ad ochozia eo ^ Iniidns amp;nbsp;do reoe' ^ '^P^^^'^æ^ “^f® fagittam poft ed mittés:eius cor fuo iaculo penetrauit: amp;nbsp;iora quidé tmiæ ^ ^™^'3s:flexo publice animam dercliquit. Hieu aucem continuo luffir uadacro prindpi lïintprf rV^^ corpusiqra iagro proiiccret nabothtrecordas prophetia hdiiæiquâ patri eins q fu meetor naboth pdixerat:quó amp;nbsp;ipfe amp;nbsp;eius genusïillius agro pirent.Hæc cnim cd federet

-ocr page 174-

rune poft rergum cumis achabmidiflè fe prophcta narrate diccbat:qdem lecundu ilhus^u, cloquium, Igitur cadentc ioram;mcrucns ocnozias de fua falurc:airrum

conuertit credéscp talitercffugerct hieu.lUc uero perfccutus cftcum ad quendaafcenluin. ^ præhendenfep fagitta emiffa eum percüffît.Qùi dcreliäo currutafcendés iequoi lugitW magedonabi^ curandus;poft pacumuulneris illius tempus amp;nbsp;ipfe defunduseurportaæ'^^j erofolymo^ ciuitatemnllic (êpulrus eftxum regnaffet anno uno.Fuit auttnalignus a p» de qua pater eius.Cum authieu intraffer in iezrahelcni urbemaezabd omata nans lupra’ bonus inquit feruus qui occidit dominu fuüm.IIle uero refpiciens ad earn: quæ uit;amp; defcendentem ad fc uenire præcepit.Nouifîîme uero eunuchis impcrauitïuteafflo deiicerent.Quae dum praccipitata fuiffct:murum fanguine fuo afperfit^conculcata eqO^, dibus expirauit,His ira geftisthieu ingreflus palatium cum ibis amicisïói fanetipfum ren ^^^^ amp;nbsp;illos conuiuiis aliifqg rebus præcepirq? famulis qui iezabel peremerant:ut earn prWtö generis fepelirct:erateni ex regibus.Sed nihil de cius corpore quibus hoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-jnifr

runenifi tantumodo fummitates manuü;aliud uero corpus a canibus cft abfumptu. ens hieu: helix prophena obftipuitas enim in iczracl prædixeraùhoc cam iteritu fore Interea dum ahab filii feptuaginta in lamana nutrircnrur;mifit hieu duas gogis eo^ïaliara principibus lamantanot^:diccns:ut fortiflimu filium ahab conftiwere, cum amp;nbsp;currus haberent multos amp;nbsp;equos:amp; arma ad militia: amp;nbsp;emirates muniras: quod ^^^ cerentr domino fuo repenfarent» Hæc aut fcripfitmolcns ümantanoi^ mentes agnoIc '^^^j legentes ergo litteras principes ac pedagogi:timuerunt excogitantes: q nihilpoffent facere qui magnis duobus praeualuiflet imperatonbus;1erip(eruntq: profitentesifc cum nbsp;nbsp;A^

dominü:amp; facere quæcunq; præcipercr.llle uero ad hæc refcripfit:præcipiens:ut liorum achab abfeidentes capita deftinarent.Tunc principes euocantes nutritoresinfant^ runt ut occidentes eos;capita eo^i abfciderent:amp; mitterent ad hieu. Hæc illi nihil r^ue runt:8i componentcs in quibus uafculis de uimine fadis eo^ capita deftinaueruntrusa tis ad hieu cum amicis cœnâti: nunciatû eft: q capita filio^ ahab uiderétur effe ante portam ex utraq? parte ex eis capitibus ageres fieri,Fadoeç die:adea uidenda F°*j«ep ipiciens:dicere coepit ad populum:quia ipfe quidem contra fuu dominu militafleuS ^ *nidc^ emiffet eolq: cognofcere depofcebat de generationcahab:quia omnia fecundu dei pro ,.^^^^ fuerât gefta amp;nbsp;domus eius ficut helias prædixerat dcperifier.Cunq necafct cos qui ^P, ^j elitas ex ahab genere funt inuetneum equis ad famaria properabat;per iter aut ß*“®?!^^ fratres ochoziæ hierofolymita^ regisiinterrogabat cos quo properarcnt, Illis uero di nbsp;nbsp;j^j;

quia uencrit ut ioram falutarent:amp; regem fuum ochoziamtnefcientes qambo ab co o lent::hieu eos eôpræhenfos præcepit occidi,Etant enim numero quadraginta amp;nbsp;duo. r ^^ occurrit ei uir quida bonus amp;nbsp;iuftus:ionadab olim amicus cius. Qui cum falutaffct^'^^ ^^i laudare eum q omnia cu dei uolunrate feciffet:amp; ahab genus extermïdflêt.Hieu aut’'^^^^jjtj afcendens in currum ad famariä cum co ueniret;ei le demonftratu^ dicens q nuUi p3t^• Iignantium:fed amp;nbsp;falfos prophetasiS ifalfos facerdotes amp;nbsp;fuadentes plebi: ut magniqu’^ ^^^ reJigionem defcrercnt:amp; extraneos adorarcntipfe puniret:cum effet utiq optima *”*? jj^jO' fpedio;at(^ gratiffima:ur bonus amp;nbsp;iuftus uir uideret malos tormentis amigi.His con nbsp;nbsp;^jtoï

nadabiafcendens in currum:uenit panter in famanam.Hieu autem requircns

ahab: interfecitmolenlq: nulld de faills prophctis;ncq lacerdotibusydolo^ ahab IuFP ^.^jf clinare: deccptione quadam amp;nbsp;dolo compræhendir uniuerfos,Congregato nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

xit:uelle fe duplices deos introdudos qua ahab colcbat adorare:rogans uteo^ ‘'^^u heftig-‘^ phetæ:amp; ferui parirer aduenirentiquatenus copio6 lacnficiaÄ præcipuas diis ^bab nbsp;nbsp;^jjpp/

moIarentÄ eßet morte multandus facerdos:qui tune non fuerit inuentus. Deus an nbsp;nbsp;.^

pellarur. Conffirmt itaq: diem:quo uellet lacnficia celebrate miffis in omné^nd' nunrns:qui ad illum baal facerdotes adduccrent.Quibus panter congregatisiuflit ^^j^ ficibus ut datent omnibus ueftesieiftp fumentibus igreffus in domum cum amicoiu præcepir:ut cum diligentia quereretut ne quis inter eos alienigcna aut peregrinesƒ nollermt fàcerdotibus ydolorum:alius ïtereffet fidelium illis uero dicentibus: nulW ^j($iP peregrinum:amp; inchoantibus facrificia celebrate conftituit a foris odoginta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fd^

matos:quos nouerat fideliffimosnuffitcp eis ut falfos prophetas occiderét ipu^ P g j^jdld^ nitate permanerent:a qua multo iam tépore deftitiffent;amp; fimul interminatus ‘^''P, ^jjgnf gerent pro illis animas eo^i auferret. llli ergo amp;nbsp;omés uiros inrercmerunr;5lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laque

cremauerunudd hoc modo a peregrinis folennitatibus famariam liberauerunt. Hi

-ocr page 175-

UTOrum feerat deustachab autuolés pere focero iobal;qui rex n'rio^ tue erat: amp;nbsp;(vdoms rem-Pum eilecerat in famariatlacerdorefq?inftiruit;amp; omnes cos cufrura rdigionis honorauitcum ttiatur^ fuiffer exrerminatus:aureos tarnen uirulos iCraelitas hieu adorare permifit.Hæc ucrodiim fccilTct amp;nbsp;pro impiorum caftigarionibus cogitaflet deus ei per prophetam prædixit: Jin quatuor generationibus fup ifrael eflént eius filn regnaturi. igirur circa hieu talia gerebaf, lt;1 Cap.Vil.

^~T|ThaIia alias otholia uero achab alias ahab filia;audiens ioram fratris fui mortem amp;nbsp;■mH ochoziæ fillip rotins generis regu unam pdiriôcm.Ruduit alias flaruit : ut nullu de ■ nbsp;nbsp;■dauid domo rclinqucrerbcd ornne genus exterminaretmt nullus ex eis ad regnü ulre

----~J^gt;us pueniret hoc guidé ficut potuit fecit.Euafir auré unus films ocoehiæ morte hoc modo diffugiens.Ozochias ex uno pâtre habuit fororé nomine iolàphatxui copulatus crat pontifex ioiada^Hæc mgrefla regiâ domum;ubi crant interfedi filii regura noie ioas infantulû ’niculum celatû inueniens cum nutricc:amp; portas in cubiculû claufit latenter aluit ipfa amp;nbsp;uir nusioiada in têplo fex annis;quibus in hierofolymis fup duas tribus athalia:alias othalia régna-uit.Septimo uero anno ioiada hune fermonc pandidir quinq; uiris centuriombusxifq; fuant ut ei conienrirent contra ea:quæ ab athalia:alias otholia fuerant perpetrata:amp; regnurn infanti tra-(icrcnrmcepturus ab eis iufiurandum:g gt;fccuritas talia gerentibus prarpararet ;,pdiditcis quæ ge rendaforent atc^c5plcnda.Tuncuiriquibus facerdos ioiada fuumcôfîliû eónnferat; circucun-te omnem prouinciam facerdotes amp;nbsp;leuiras cogregantes ex ea fimul amp;nbsp;principes tnbuu:omnes icrofolymisad ponnficcm deduxerunt.Quimox fidem ab cis cu iurciurado perirmt quod ab w cognofcerent cum raciturnitate feruarent:donec nifus eius intétionis potuiflet Iplcri . Qui-usmrantibus fecurus effedus deducens cd que de genere dauid nutnerarafte inquituobis rex ^undomo crit quam noftis deum ^phetafle fup nos omni tempore regnaturâ. Moneo itaqp fniam pattern ueftri eu cuftodire faciaris in templo:quartâcÿ in olbus tépli ianuis ftatuatis raiquauero psfeneatporta quæ ducit ad reda regaliatalia maximis multitudo cofiftat 1 téplot huliumtjarmaru pmittatis intrare:nifi tatummodo faccrdorcs.Eis quot^ præcepitiut ps aliqua ^^ffdotum amp;nbsp;leuira^ circa ipfum regé aflaftcret cd euaginatis gladiis circudantes:ut fl quis ar* , ™^'Us intempld intrare præfumeret:repente pimerctur:amp; nihil metuétcs regé tam fortiter ob/-'fniarent.Illi uero confilio pôtificis obedientcs:fuam iioluntaté ope declararunt.lntcrea ioiada 3pcriensarmanitarid quod erat in téplo a dauid eóftitutd diuifit cenrunonibus amp;nbsp;facerdotibus: piter amp;nbsp;leuitis arma quæcuneç illic Inuenitdanceas amp;nbsp;pharetras amp;nbsp;quodedq; aliud appræhendit gfnusarmoy^tarmatofep circa téplum flaruiemt manu fua totu eóftipare uiderentur ingreflum; “ouafi muru habita teftudie molirétunpcipiéteftj 1 medio pueru;ei rcgid diadema Ipofucrdt: * nnguens en ioiada:regé foléniter ordinauit.Populusirag; Südens clamauit.Viuat rex.Porro ^aha alias otholia tumultd amp;nbsp;laudes inopinabiles répété cognofccns uchcmétcr pturbata cd 'Jocxercitu de regalibus exiliuit.Et cd uemflet ad tépldtlacerdotes quidéeâ ^tinus cxcepcrur: atniatos uero qui fequebantur introire phibuerdt.Erat enl a pontifice præpofiti ficut didd eft '^ftcnapliaditus obferuarent.Tunc athalia alias otholia uidcns puerum .flantem fupra tribunal ffÿnm eiq; diadema regale fupinapofitdifciflâ uefle fua uchemeter excïamans iuffitoccidi qui ^iKeratinßdias Kprincipatdauferre tentauerat,Ioiada uero uocas centurioneshuflït ut educé athaliam 1conualle cedron:eam ibi perimerentmetemplum occidentes illic ueneficam uio arentmnura præcipienstut fi quis ei ferre ucllct auxilmnnpan forte perimeretur.Tunc quidam Wuerat eiusiniunda perempriotfumens athaliam deduxiteam ad portam mularum régis: amp;nbsp;Kintcrfcdt. Cunqi hæccirca athaliam fuiflent gefta;conuocans populum amp;nbsp;armatos ioiadas htenyluni;coniurauit omnes:ut rcgi fauerent:amp; eius faluti profpicercnt quando in deuotione

™ P°^'^^ honorarent:amp; ne tranfcenderent mofcas leges: iufiuradum quoq; compulic hibere,Pofthæc concurrentes ad domum baal:quam athalia amp;nbsp;ioram uir eius Iftruxerant ad ^hriam pfni dci amp;nbsp;honorem achab alias ahab:ca funditus euerterunt: amp;nbsp;facerdoté eius matha ^ine peremerunt:diligentiam uero atcp rempli euftodiam facerdotes 8i leuiras ioiada haber fecundum régis dauid preceptum iuflit eos fccddo.i.bis 1 die holocaufla amp;: facrificia fhnitcr immolate: ut fecundum Icgem incéfum offerrent. Fecit autem amp;nbsp;quofdam leuita^ Ij . nahosaad rempli munimen:nc illic fordidum aliquod latenter intrarer. Hæc itacp uniuerfa Poncs cum centurionibus amp;nbsp;omni populo:fumés puerum de templo ioiadas eu cu uniuerfis perduxit. Quo in regio folio rcfïdcnte:cuncflus populus cum fauore folenniter liab^k^’”’’'^ ^ epulas conuerfi fimul fediuitatem multis diebus egerunt.Ciuiras ergo equidé ^wt pacem:athalia de rebus humanis ablata. loas ita^ adeptus regnum:eratano^c feprem:

-ocr page 176-

cuius mater fuit noie iofaberh ex regione barfabe muîtâq; habuit cuHodiâ legurn: Si cultural diumæ religionis exhibuit omni tempore quo uixit ioiada. Aerate congrua duxit uxoresdiü danrc Gbi ponrificejex quibus amp;nbsp;mafeuh ei amp;nbsp;fccminae natae funr.Igimr de rege io3s:amp;quen^' modum infidias athalKe diffugent,regnumlt;ç^cçpit;his indicaffe ludiciat»

aZaheIaurem fyro^ rex:dum pugnaret contra ifraelitas:amp; contra regem com uaflauit puiciam trans iordanéîquæ erat ad orienté tribus rubcn;amp; gadiamp; ma«» » Kgalaath batchancâ percurrens ubiqjÄ ebeia diripiés:amp; uim refißentibusito» uniuerfis. In quo non potuit quidé ulcifci hieu:du cundarn ^uinciani deuauaret: circa diuinitarem fuperbus amp;nbsp;cotemptor cxiflensÄ légitima fanda defpiciens:mortuusclt:w regnaffet fuper ifraelitas annis feptem amp;,xx.fèpultus eu autem in famariaifucccfibré pneipat® ioacham filiu derelinquens.Regem ucro hierolblymoji ioas quoddä defideriu apprahenderan ut remplum inouaret.Quadam ergo die cuocans pontificé ioiadamnuITit ut m^ oniné regionem: amp;nbsp;leuitas amp;nbsp;lacerdotes exigeret ^ uniufcuiulijcapite dimidiu ficli argentiadwtaö amp;nbsp;renouationem rempliiquod ad ioram amp;nbsp;athalia:amp; eorum filiis uidebatur effe deftruOT-^^' tifex autem hoc equidem non fecit:(ciens g gt;nbsp;nullus conferretargentu. Tertio ucroamp;wa^ anno regni fui ioas euocans:amp; ioiadam iplum amp;nbsp;leuitasÄ quail iobediétes foi precept culpaj' iuffit ut pro hac re in futuro anno pro renouatione rempli profpicerent.Quo fado confilio P^ tifex ufuscil pro congregarione pecuniagitquod populus libenter habuit;amp; gratanter imp^ Fecit nanep ligneam arcam:^ undiq; muniens cam:unum foramen aperuit quam ponensin plo iuxra facrariumnuflit fingulos quatum ucllentin cam mietere per foramen pro rempli «P none.Ad hoc igitur opus omnis populus libenter acceflït!amp;multum argcntrmultbq auri'^' giruscü.Quo fado euacuanres arcam rege præfente;fcribe fimul amp;nbsp;laccrdores ga^ophilJtic^ dinumerantesiquodfuerat congregatum:deinde eandem arcam in ipfo loco repofuenicfii»®^ dicbusüngulis faciebant.Cunq; populus quod ei uifum fuerat obruliflênmiferunt pontiff*®' iada ; 6^ rcx ioas:ut cefores lapidum inftrudorefqp conducerét amp;nbsp;ligna maxima de c-ptima deponerenr. Templo itaqireparato:aurum quod remanierat: amp;nbsp;argentu no paruum ad pio^ amp;nbsp;uini fuforia amp;nbsp;coopcrcula:amp; uafa reliqua deputarunnfacrificiiiq ;quotidic adolendis altaret gebant. Et hare quidem tempore quoad uixit ioiadas côpctenti Audio gerebanrur. Cu« uu is mortuus fuiflêt qui uixerat annis centum triginta iuAus amp;nbsp;per orania uencrandus^ KF''® fuiflèr in hierofolymis in regiis monumcntis:quó generis dauid reparatimpenum;rex ioö$^ ram perdidit diumæ religiomsxum quo eriâ primates pkbis panter uicirati funtmt circa toW* tares amp;nbsp;Icgittima iura delinquerent. Deus autem dure ferens tranigreflîonem régis amp;nbsp;aliorrm miûtprophetas qui conreftarentur cos ut ab huiufmodi geifo^ malignitate recederet, Wiuö® in tali malorum more amp;nbsp;defidcrio permanferuntut ncc alios qui ante fe propter legitin-c«®’ iniurias fuerant caAigarime^ prophetas qui prædicabâr alias prædica bant ur penitent» amp;nbsp;conuerterenturab iniquitarc relpiccrent.Nam amp;nbsp;xachariam filium pótificis ioiada lapidibus in remplo rex iuffit occidi bcneficiorum partis eins oblitus. Quem cum deus prophea««®' ftiruiflètiAans in media multitudine fuadebat cis fimul amp;nbsp;reguut iufticiam facerent;amp; quia^ gna fupplicia fu(ciperent:fi nollent dei preceptionibus obedire.Qui tarnen cu morcretunf®^ paffionum reftem deum amp;nbsp;indicé proclamauitiquia pro bono cófilio:amp; pro hisqux pater ci» præftirerac régi ioasalle amare amp;nbsp;uiolenter occumbeit.Rex aurem non poft raultum temponj Ipatium iuftiffimas pœnas horum in quibus preuaricatus eft exoluit . Veniente nanœa^ Arorum rege in eins prouinciam:amp; Geth deuaftante atq; depopulantetcum cfet iam adhic«^ lolymam dedudurus cxcrciru;metucns ioas obfeffionenneuacuans omnibus dci thefauris at« regalibus amp;nbsp;minifteriis rcplnmifit fyrorum rcgi:his redimcns eumme ciuitas pareretur opp«' fionemiaur periculum return omnium fuftineret. Cui dum fatiffadum fuiflèr ingenti mul« tudine pecuniarum nequaquam ad hierofolymam caftrametatuscft,loas ramen cumpefli®®®’ languoremincurnflcranftanrcs amici qui mortem zachariae ioiadae filii defendebantxi lu«® facientes interemerunt cu;amp; fcpultus eft quidé in hierofolymismon aut in monumentis patru-quia fuerarinimicus diumæ religionis, Vixit autem annos quidé.eii xl.i dus uero I'periolu ceffir films einsamafias. Vicefimo autem amp;nbsp;primo anno regni ioas ifraelirard pricipatu potitu eft ioacham films hieu in amp;maria:quem amp;nbsp;habuit annis feptem amp;nbsp;decemipatris quidem fuiif^ ipfê imitator exiftensnpie uero gerens:ficut amp;nbsp;primi reges qui deû fpreuifle uidebanf.Huncau humiliauit azahcl:amp; cu extenra potcftate contriuit.'dum aduerfus eu decern millbus aimatis-t* qufquagita milibus equitum caftra mouiflèr.Nam amp;nbsp;ciuitates ei plurimas èi maximas abltulit;

-ocr page 177-

twcidauit.Hxc ita^ pafTus eft ifraetica^ populus fecudu hclysef ^phetia;quado ''’dia in h* ^^^dominu (bum rcgnatni^ effe pv^dixcrat fuper fyros amp;nbsp;damafecnos ► Cuncp ^^hel quot;®^**^'®’^^“s teneretur : ad preces dei ; fupplicationefcp confugirtrogans: ur eurn de Jrouf^’fp3tcretur;ut fub ilhus eurn ditione ujdcrct.Dcus adrpemtennam ’tHinp '^। j P*“’®^ corripcre magis g perderc hoiem huiufmodi uolensxocefTic ci qrenus ’P^^^ ^’■^‘^prouincia rurfus ad ftatum priftinum copiamep regreffa eft, ^tesh^*'^'^'^æ ioacha filius dus loas fufcepit regnum,Cum feptc iam amp;,xxx.annos habcret ®wH*°^r ^^P^*-f^ibd iuda;renuit pnnciparum ifte ioas in famaria fuper populum ifracl. Na ^onu nbsp;nbsp;nbsp;quot;^bebat nomen;quod hierofolymorum rex:tcnuitq5 regnum annis fedecim: fuirq?

*fnc0^^^'^^° P^^^^’^æ naturae confimilis,Illo quidera tempore dum helyzeus propheta id in tum “^^®?*l’^«*f»3i®8f*’“lt;iinem incurrifTetmenit ifraelitarurn rexuifitaturus eurn. Et dum fident*'*'?*^®™^ ^““^flctjflCTC coepit eo uidente;amp; ingemifeere pattern eurn uocans t diini ^'^^”*’^’’P’^op’^^f cum dicens nuq contra eurn hoftes armis egiffeifed fe profpere fine ^^'■^^ciqui dû a uira difeederetihaebreos fyris reliquefrÄ aliis inimicis captiuddos. ^propter nee ipfam uitam fccuram ulterius fore diccbat : led gratu fibi effe; ut cu eo a prægt; fibimT'^^^æf’ '^æ^ dicente atqj gemente rcge:hely2eus coniölabatur eum: iuffitq, ’ allatû c^^enderc. Qui cum praepaffet arcum contingens manus eins propheta iuffît ut r^n '^''^^^'^^ ^’^cs fagitras dimififTetjarej ceflafTer ait.Si plurcs dimififTesteradicaflès lyrorum j^*^‘9Sö nero in tribus folummo quieuifti:totiens congreffus ^ris pugnddo præualebis: Poft^'°*^^‘'^^^ ®^^ï®f“**® 3 ruo patre rurfus obtinebis. Et rex quide du hate audiffet abfeeffit, non multi! nero téporfs amp;nbsp;propheta defundus eft uiriufticia famofifi'imusÄ in dei ftudiis ’nein ®’'?“^s.Miracula nd^ amp;nbsp;inopinabilia opera per fuas ^phetias oftédit;amp; apud hacbreos ^^’’^^^ magnified fepulturam habcre promeruitÄ qualé uiro ita religiofo decebat ipmk ° ^^^‘^^ tempore contigirmt quidam latrones in helyzei fepulchrum mortuü;qué fuff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'interfecifTe proiieerent.Cuius cadauer dum eins fuiflct corpori fodatûîcôtinuo

nirn*^^ ^* ^^ ^^ helyfeo quidem propheraÄ quæcû^ praedixif;amp; quomodo poft mortem ein nbsp;nbsp;nbsp;‘^'“®“ habuinhatc dcclarata fufficiant. Defundo iratj rege fyroßiiazahel ad filium

®3ada impiura peruenit:contra qué ioas ifraelitarurn rex cum dimicaretÄ tribus cógrcflïogt; 'nnseun, uincens:omncm prouinciam ab co rctraxit;amp; quafcunt^ ciuitates amp;nbsp;uicos dus pater ifraelita^ regno fubtraxerat liberauit.Hoc itatß fccûdû pphetid helyzei ^uenit.Cûcç nngmet ut etid ioas morerefalle odé fepultus eft in famariaircgnum uero fuo fillo hieroboam ■ï^edereliquif,tlCap.lX,

Nno fecundo ioas régis ifraelira^trcgnauit fup tribu iuda in hierofolymis Amafias. Cuius mater erat nomine iodam,Genef uero ciuis amp;nbsp;iufticiæ prouifione mirabilis:q cumiuuenis efTetmeniés ad regnumicogitauit ut inimicos qui patré dus occidcratï oui f * ^’^’^ct;amp; côpræhenfos omnes occidit:filiis auté eo^ pepercit fequcns mofeas leges amp;1^” ^cinlt propter peccata parentu filios occidédos , Deinde eligés exercitu de tribu iuda ^’^ ^°^^ iuuctutis amp;nbsp;circa triginta annos cxifterent;amp; ex his cSgregds quafi trc/ ö mniaxonftituit fuper eos centurionesmurtenfqj ad regem ifraelitarurn: conduxit argent! ®^’â armatorum.Deliberauerat enim ut amalechita^ gentibusiSi idumeis: Si ÈP”’^^ mferret bellum,Cunq; præpararetur ad praeliumiói iam uideretur pofitusi ^eïdu: ®ntd prophetamt dimitteret ifraelitarurn excrcitum:quia eflètimpius:amp; deus cum uinci pdf !{ƒf'^^ ^^°'^'^^’ folummodo folatio uteretur:K hoftibusprazualerct cü paucis contra cos uo te deo pugnandû.Cû ergo grauiter hoc ferret rcxicp merccdes ifraelitis ia præbuiffet mgetes: dar F '■P’'“P^cta ut ageret quod deo placeret:cum poffentpecuniae ex ipfiusmuneribus abu^ '^'^^‘^^”’dimifitmedens etiam quas dedcrat rex mercedes:ipfeuero cüfuo exercitu tof a ƒ g™^^' accefïït.Et plio gefto uincés.x.quidem milia occidit:amp; totidem uiuos coepit: ^^ magnam petram quæ eft in arabia conftitutatprsedam auté 6^ diuitias ex his T .^^ infinitas,Dum itaqiin his amafias c5fifteret:ifraelite quos cum mercede data jj™®’^,“dignati funt;amp; credentes iniuriamcp quafi pro uituperatioc fuiffent ab eo remifli: ^88*^ ^“tnt: amp;nbsp;ufty berhoró procedentes dirupuere prouincia:^ multa quide den «jt^tnentaÄ tria milia hominum occiderunt,Amafias in uidoria ex his q gefta fuerant de3^1 h^*^ ^^'^^^ ?™ ^^ horum omnium auâor extirerat coepit fpncre:acdcos illos quos deo sk^^*^*” Pæ“^®® uexeratadorare.Tune accedens propheta mirari fe dixit : cum eos 3bhu^^^^'^°''^^k^^*'^^ adorandos:qui fuosÄ a quibus honorabantur iuuare non potuifientmee ms manibus UberafTentifed neuntes defendeie contepfiflentÄ ipfi quocy in hicrofolyma lu

-ocr page 178-

ad inftarhodium captiuo^z uididcdudi fuifTcnr.HaJcifaq? rcgimouerunt iram;S ^P^wö deberét dicerc ad ^phcram interminantes eum fc puniturum fiampbus loqueretur. EtƒF quidem tacere fe dixitîprædicens non ede pra^itu^ deü ea qquot; rex facerc moliretur»

abas nero dunt fe abflinere nS poffer in rebas foclicibus conditutus : quasa^ pceperat:ei(j faccret iniurias;fcripiit ad regé ifraelita^ ioas:ut obedirct ei 6^M'^ populus uniuerfus:ficut amp;nbsp;prins obaudiebant pentibus eius;dauid amp;nbsp;ölomo®-^ arere nollentiicircntrg » bellum ternunu caufæ perciperct.Cui ioas rex ira f^’^^J' Rex ioas regi amadae.Erat in bbano monte cipredus oio potens;amp; carduus exinde mißtad% fum;petens ut filiam dus filio fuo daret oxorem, Et dum hacc agerentur bedia qusdä trän« carduum concuIcauit.Hoc crgo erit tibi cxemplmutmaiora non appetasmec quomodoaina chitas uicidiiin hoc exultas tibi amp;nbsp;tuo regno oidearis inferrc picula.Hxc legens amaliasad“^ lum potius incitatus ed:deo ut arbitror ad hoc eu fpcllcrc:ur pro his quae foerant ab co cóW» , poenas exolueret.Cunqj ^uxidçt exercitum contra ioas efTertj iam praclium cówidun®'^/ tes amafiæ reperinus terror amp;nbsp;dupor inuafitrqualem no japicius deus imittit:amp; antequa uengt;t ad manus in fugam ammi pauore conucrfi funtJIIis igitur tcrroribus dilpfisrcotigitut ainan defolatus ab hodibus capeûdq; ioas morte interminatus ed;fi hierofolymitis non fuaderet!n apienrcs portasreum cu cxercitu in ciuitatem fnfcipercnt.Et amafias quidem mortis terror pulfus fufcipi fecit hodcm.Qui dedruensptem muri quad quadringetoje cubiro^: cu curm gredus ed hicrofolyma:amafiamcg captiuum duccns:amp; dominus hoc modo hicrofolymitatt*quot; ciuiratis effedusÄ dei rhefaurum abdulit:amp; aurum argentum quod iamafiae erat regalib®t haufit:amp; ira eum a captiuirate refoluenstregreflus ed ad Samaria.Haec itacy gcda funr dta^ rofolymitas anno quartodccimo regis amafiae, Qui pod hæc pafius infidias amicorunnWg't quidem in ciuitatem lachisnnterfeöus ed autem ab eis mittentibusiqui eum illic inreriwetent-Cuius corpus referéres in hierofolymam regabter tumulaueruntJgirur amafias hoc mé^ uitam propter fuperbiam amp;nbsp;contemptum quem habuit circa deum:qui uixit annos quidé qi®' tuorÄ quinquagintairegnauit autem uigintinoué.Huic fuccedït filius fuus nöle oziasi

lt;]Cap.XI.

no quintodecimo irgniamafiae:regnauit îidaeî filius ioas hieroboa in ^avairi^^^ nis.xi.Hicauté rex circa deu quidé iniuriofus:amp; iniquus extirit uehemétenydola c Iendo;amp; mulra incongrua:SC opera extranea faciendo:populo uero ifraclitaru ^u' - .orum bonoßiopcru occafio fuit.Huic quidé ionas jpphetauit;q gt;nbsp;oporterctcd ^0 uinccrc dimicantéróC regnu ^^riu dilatare in pribusaquilonisiufq; ad emath ciuitatéawetioi uero ufq; ad afpaltiden palude.Anriquitas.n.termini chananei idi fuerunt:ficut prlccpsio^s® loca determinauitdgiturhieroboa cadrameratus contra fyrosiomné coje ^uinciam fient io^ ^phetauerat deuadauit.Neceffariû uero iudicaui integrltaté reru contradereidudens qua:cn^ amp;nbsp;de ido ^pheta in lâcris libris inucni confcripta omnia declarare.Hic,n,iudus a dec ut itet^“ niniue regnûiôC ibidem praedicaretiq »effet amiffura ciuitas principatumimetucns dó prexita™ fugit deum in ioppeÄ inuenta naueingreffus in tharfu ciuitatem ciliciae nauigabat.Cun«^ te^ das Imineret afprime:amp; nauis fubmerfionis picula fudinerctmauræ quidé ÓCgubernaror;^gt;P'^ nauclerus fundebant orationesrquatenus piculu maris euaderent,lonas aut opcriés femcnpln® iacebatióCnihil mctuebat hord quae uidebat cos afficere.Cum ergo tempedas potius augetuun amp;nbsp;uiolcntibus uentoyz nimietatemare attolleretur in cumuluicogitanrcs fimuliquia aliquisr^ uigantiü huius tempedatis audor cxideret ; condituerunt ut quicuqi is ebet forte prodereturlt; Q^nbus hoc facientibus fors cecidit 1 ^phetam.lnterrogantibus autem illis unde efiét: Kfl®“ ageret, genere fe quidé dixit hæbreût^phetam uero fumrai deiiciftj fuafitiut fi ueilcntpræitj' periculû declinarcæû in pelagus proiiccrcntiquia tempedatis co^ audor exideret.Et ilb ^t®® prius non hoc facere præfumpferdt Ipium indicantesifi pegrinu hofem:amp; qui eis fuâ cotub quot;* falutéiad hase mala côpellcréticû uriq^ nôdû nauis fubmerlio ^ucniflena ^phetauero pou tc côpulfi;amp; tlore fuæ falutis adneh eu in pelagus ^iecerût;amp; tépedas quidé réota cd , Ille uerout fermocdxp a ceto deuoratus pod très dies totidéq; noâcs 1cuxino pôto uiuus euomitus enin nulla pre corpis maculatus:qui fupplicâs dco:ut ei ueniâ côcederet ,p delidoiad niniue pfedus ed ciuitaté;amp; adds 1 medio prædicauit:^ pod breuiflimu tpus a^aepderét prlcipam. Hsc ergo eis Idicas ed reuerfus.Hancita«^ narrationé cxplicunficur fcripta inueniJgif hieroboarexcüoi fœlicirare uird degensÄ ' regnds dnos.xi, defunólus cd;amp; fepultus ifamaria: cui fucceffit : i regnu eius filius zacharias.Eodé mö amp;nbsp;ozias amafiae filius qrto amp;nbsp;declo id ano regni hierobodduabus

-ocr page 179-

hic h '’^ ^®®f®^y™is impauitxuius mater fuit athehmas nomîcîgcnerc uero ciuis.Erat aut naturalitcr indus at^ magnanimus ad re^ prouidennâ nimis iduftrius.Cadra tos ^ ^^,4°(gt;^''^ paleftinos:cof(^bdlo deuîcésxiuitates eo^ cœpit poft gcth;amp; iâniâifed amp;nbsp;mu/ cir/^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h^^c militiâ aggreiTus eft arabas uidnos egyptiis: amp;nbsp;edificans ciuirarem

eis '^^''^ robramxonftituit in ea cuftodiâ.Deindeâmanitas:alias âmonitas lubdés; Ôd rribura fQ] quot;’^P°*’^”^*^ onmia ufq; ad terminosegyptio^rfuæ ditioni fubiiciens cœpit decetero hiero ^^^^’^^ curam:nam quicûcp mûri fuerât longo rempore:aut regû prioiy: defidia iâ Dar i^™^ rurfus edificauK:amp; repauirmecnon Ôdquofcûi^ deftruxerat ifraehtarum rex quâdo ta -^ ^^'^^ 3maüam captiuû tenens ingreiTus fuerat ciuitatcm.Edificauit autem 6d turres mub fort ^ “ q^ibiifcj; centum 8d quinquaginta cubitos habenribus altitudinis . Fecitcp 8d in de/ ,®niagnas ualde munitiones;ôd multos aquædudus inftituens. Habebat auté iumentorû Ôd Wum animaliuminnuraeram multirudinem:quâdo ôd prouincia fcmlis erat ad pafcua: erat ÿepræcipue terra: cultor:8dcuram habebat circa plantationes: Ôd femina fruduû diuerforum. c^ercitom circa fe habuiteledorum trecéta odtogita milia uirorum:quorum duces ôd tribuni: a mulenani erant ualde fortiffimiîôd qui fuo robore poffent ferri numéro duo milia.Côftituit cm per cohortes totum cxercitumtôd oranes armauit: dans unicuiq; iaculaturam ôd fcutum: oncas crcas;5d arcus ôd fplendonas,Super hæc aût Ôd machinaméta raulra ad oppreffiôes îfti if’^^^ ™5 petræ dimitterétur ôd iacula:ôd arpagioncs:6d his fimilia præpauit. Dûcp hæc ira cô/ Juillet mentis clatione corruptus:Sd fubftâria mortali ditatusxôtra îmortalé oi tpe agere nite 3tur,Eftaûtîmorta!is fubftantia:pieras circa deûîôd cuftodia mandato^. Lapfuseft iracpfœlk dtatis euentu:8d ad paterna peccata defcendlt;quae etiâ illû poftq claritatem bono^ ôd rc^ magt; gmtudinem dereliquit appraehendcrunt.Hic.nanftante infigni die ôd generali feftiuitate idutus laccrdorali intrauit in tcplumtoblarurus incenfum in aureo altari deo.Pôtifice uero azaria ^^ 31115,Ixxx.facerdotibus eiîprohibente ne faceret:qu5 hæc folummô his adiacerent qui ex ge^ •^fte aarô erantîôd damanribus ei ut exiretiôd non ageret contra dei leges: iratus interminatusc pmortémifi tacerét.Inter hæcaût terremotus faduseft magnus: ôd ftupefcéte populo claritas wiô nimis cfful!ît:8d icidit î fadé régis ôd illi qdc lepra côtinuo ^uéit.Ante ciuitaté uero î loco qui dicitur eroge fciffa eft media ps môtis ad occidétem:ôd fua uolubilitate p qruor ftadia ,pce/ denstad orientale reftirit môtéiita ut ei uias clauderet ôd regios ortos opprimerct.Cûq; facerdo/ f«régis facié leprâ appræhendiffe côfpiciûtipandcbant ci calamitaté fuâ:hortantes ut tanq pol ‘ütasexiret a ciuitate.Ille uero côfufione huius euentus affeûustôd dû illi iam nulla effet fiducia tremefadus quod iubebatur îpIeuir,Qui licet fuiffet ultra humanas métes clatus;ôd ,ppter hæc ’®pie geffiffet in deo miferabilé:tamé hâc ôd uilé pmlit paflîoné:ôd tpus quidé aliquod extra cù uitatc cônioratus in uita priuata degens:fiiio eins licet fufcipiente rcgnû:deindc mefticia faciéte defundus ed.Qui uixitquidéanos odo Ód fexagintatquibus regnauit quinqginta Ód duobus:fe pnkus elf aût in hortis folus.Zacharias aût filius hieroboa dû menfibus fepté regnaffet in ifrael dolu paffus occifus é a quodaamico noie fellûifilio iotauis:qui poft cü regno pcepro nÓ aplius Qdiebus.xxx.tenuit regnû.Princeps.n.militiæ manaen illo tpe;cü effet i ciuitare tharfo:ód audi^ ®tqd de zacharia fuerat geftüifurgens inde cü oi militia uenit in famaria ; Ód comiffo plio fellu Ptmit,8d femetipfum cóftituit regéifurgenft^ exinde i thabrain ciuitare uenit:cuius dues oblèr-« Nantes portas eius;regé fufcipe noluerüt, Ille uero uldCcens in cis;8d q foris erat dcpopulatus ét « ciuitaté obfeffione fortiffima accepiriód grauiter fcrés:qd fecerüt eins ciues:oés ffmul occidit: puulis pccns:amp; quicquid ad culmé ptincbat ferodtatis Ód lêuicie non reliqr. Nam qd neeg 31ienigene capicntes eos facere potuiffènt;hocifte de fuis cornbullbus opatus eft. Iraq; manaen hocmodo regnauit annis,x,fuirœpuerfus Ôd return omnium ualde feuiffiraus,

’ Vncp aduerfus cû caftra mouiffet phoialus alias phoiaphui affyrio^ rex : ad certaîa J^^’^^ pugnæ côtra affyrios nÔacccffît:fed mittés ei mille argéti raléta: egit ut bello dilcedert«Ad hâc iraq; eâm ,pfuit populus régi manaé,Nâ unufqfq: ,p capite fuo qui c^''^ Çgfta pbuit dragmasipoft hæc defûdusé:ôd'(epulrus i famaria:phaceiâ uero fuû fîliû ccelTorwcgni pipru derdiqt.Qui fequés pfnâ crudelitaté duobus târûmô regnauit ânisidem fm côuiuio dolo cû amids ^priis péptus é. Phaceias.n.millenarius filius romehæ ci fedt infî tè^i rr^ phaceia renuit âniis prîdpatû.xx.Fuit aût impius:ôd iniquus.Rex uero affyriojz io^d '^ * quot;^*^°æ cafframeratus aduerfus ifraelitas ôd cundâgaladité regioné uaftans: ôd tras mane;ôd q gabbani nûcupâtur;ôd trafaiôd alaran habitatores una captiuos ducens:eos î rcgnû hmigrauit. Igitur ôd de affyrio^ rege hæc nos declaraffe fuffidat, loathâ iraep filius regnauit . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lui

-ocr page 180-

îhierofolymis füg tribu iuda cuius mater fuit ciuisillius ciuitatis quae uocafitraßsiis rex nu uirtute mior fuit:fed amp;nbsp;rebus quidé dinis pius:apud hoïes aut extabat iuftusîhûittj cura r« ciuitatis;amp; qcûq; repatione 6i ornatu piter indigcbat:h£ec Jargiffîme ^curabaufecir^ in templo;amp;eius ingreflüs ornauiumuros quo^ qui ceciderut rurlus erexiruurrefep,?^^.’^^ inuincibiles in eis edificauit;amp; in reliquis oibus qua: in regno neglcda uidebafiopusfabnO nis exhibuit. Qui dum ammanirisalias amomris intuliffet bellû atqj uidffer; cos annis tributa praccepit exolucre ralenta auri centü;amp; tririci decern milia chorositannadc 6^ ordei.J aut ^priû auxit regnû;uthoftibus quidé eet ualde rernbilisifamilianbus uero praecipue Eo iraqj répore fuit ppheta quidâ noie naum:qui de aiTyrio^ fubuerfione amp;nbsp;niniue urbeppW tans hoc dicebat.Niniue quafi pifcma aquas comoradic di populus ois turbatus:amp; fluduans mouebifur fugiens cudis dicenribus:ad alterutros Rare amp;nbsp;manete: aurûq j uobis di argent ripiteidi nullus hanc uoluntaté agédi habebiticu aias fuas oés magifquä facultates falutare»“ nent.Crudclis,n,alrerutros decertatio habebitidi ludus di folutio magna mébro^:di uultusW' rum tcrrore palleicunt.Vbi tune erit habitaculu lconum;amp; mater catulo^ leonu. DiatauffU' tibi deus niniuerquó exterminabo teiut nequaqua leones ,pgredicnres ex teimpcrétmüdo.W base aut dimulta alia prædixit ifte ppheta de niniue gure diccre neceflanu non putaui; ne !egC' tibus uiderer importunus oRendi.Hæc aut oia ,pucnerunt in niniue poft annos centü diiXvquot;^ his ergo nunc a nobis fufficienter expofitum eft.Porro ioathan mutauit uitamxu uixiffetanos unum diquadraginta;ex quibus regnauit iedccimdcpultulqj eftin rcgiis monumctisiuenirq; gnum ad dus filiu achamiqui ipius circa deü exiftensidipaternæ preuaricator Icgisircgesifraœ tarumimitarusan hierofolymis ydolo^ aras inftituitidi fupeas facrificauiran quibus etia fuu* holocauftu obtulit hlium more chanancoKidifup hæc multa alia fcelera pcrpetrauir.


chananeo^idi fu^hirc multa alia fcelera pcrpetrauir, Vnqt circa hxc ira uelànus exiftcrertcaftrametatus eft aduerfus eu iyroßs 6idamaft^^ norum rex rafintdi phaceias iIfaelita^terant.n.amici di recludétcseu ihierofolymfi; mulris ea téponbus oblîdebâtt^prer muro^ munitioné ea cape non ualétes.Syron’ uero rex capiens ciuitatéahilach ad mare rubnlpofita di hitatorcs dus ocddensin ca uiros fr^ruirtdi aliis i circuitu citatibus ita fecittpimés ubiqtiudcos.q multa dcuehés pdaa'ila mafcu cu fuo réauit exerdtu.Rex aut hierofolymo^ cognolcés fyros ad ,ppri3 réaifetdi credes praeualere fe contra ifraelira^i regéxxercitu fuu aduerfus eü armauittdi cogreffus bello fecienæ ira dci deuiäus eft:,pprer ipietates fuas multas dimaxias.Ea na^ die cétü di.xxx.milia eins nnu turn ab ifraelitis occifi funtidiamafias princeps militise zachariâ filiu régis acha in bello gewin di tutoré totius regni erica conftituit:amp; pricipc militiæ tribus iudæ noie clieam captluutulin» ex tribu beniamin mulieres di infantestmultacj fimul diripiens prædâdn làmariam luntfeuerfi» Quidâ uero odidas illius tpis ppheta cu effet in famaria cxercitui ante muros occurrés wasna uocc clamautt dicens uidoria eis nó ^pria uirtute collatatfèd ^pter ira dei q huit fup acha rege* culpauircp eos cur cis no fuffïceret fua fœlicirastlèd etiâ præfûpferint ex tribu iuda di beniamin cognatos fuos captiuos abduceretfuafitcp illis uteos corinuo finerét ad propria remearct^fi nn obedirct deo fubderenf repenti prælio.Populus igif ifraelita^ in cctu cóueniéstquid de his fit' ret cogirabat.Tûc quidâ barachias noie cûeffet in republica ^bariflimustfurgcns i mediotdien eo très alii dixerût.Non eft pmitrédû ut captiui in urbé introducâftne oés a dco pirer geamus. Sufficiant prima peccâ ficut ,ppheræ domini.di nô nouas ipietates adiiciamuStHaec ergo milites audiétestpmiferût eis ut facerét quodcûqi crederét expedire.Sûenres ergo praediäi uin capiæs lauârefcptdi diligentia exhibentestdi irineris dantcs expcnfas inoxios ad .ppna remiferût.NihilO' minus quatuor uin ucnere cû cistdi ufç ad hiericho deducentes eos nô ^cul ab hicrofolymisi famariâ funt reucrfi.Rexaût achâ hæc paffus ab ifraelitis mitres ad rege aflyrio^ thadaphafa^i popofcir ab co belli folariû aduerfus ifraelitastdi (yros;di damafcéostmulras pecuias ft ei datu^ ec ^mitreres milite^ ei dimuera ualde pclara.llle uero legatis ad fe uéiétibustuéit i auxiliu régis achâtdi cadrainctarus aduerfus lyrostdiregioné co^ depopulatus eft: di damafcum bellicoiure cœpininiùp di regé rafin occidit.Damafcéos aur i (upioré media deftinauit:di quofda alfyrio^ inciuirare damafcéa cóftituitdfraelita^ uero terra mmis affligés multos ex ea captiuos abouxit: dû hæc côtra fyrosegiffct rex hierofblymo^ auferés au^ qdcûçp erat i regalibus thefauris giret di argentüidi qderat in rcplo deitdi quicquid fuit optimû ornamétû in téplo:deuchés:h£ecucit in damafcmdi fecûdû ^miftiones dedit hare aflyrio^ regi.di gras ci ^ oibus refcrcns:ihierofop mâ remeauit.Hic aût rex fuit ftultustdi circa modu fuæ utilita tis a ratione alienusiquia regt du

bello coprimeref ab affyriis deos co^ adorare ceflauirffed i eo^ ucneratione permanfittqua fi

-ocr page 181-

poffer ei conferre uidoriatK deuidus aflyno^ denuo cœpit colere deos: Siocs porius uidebaf nonorare.g parernu ueru^ deuxuius ira tuer.it eius pditióis ca. Qui ad tâta îtâniâ: côternptû^ to puenit;ut oio clauderet replug folcncs offerri hotbas prohiberct:amp;omaméra dus auferret. His igitur rebus iniuriâ facies deo:mortuus eff cd uixiflet anis tex amp;nbsp;triginra ex quibus regnauit ledecim.Cui filius esechias mox fucceflit in regno.Eodé tpe mortuus eft etia rex ifraelita^ pha cemaolo cuiufdâ amici noie oziasiq tenuit regnumânis nouc:fuitœ malignus dci côtemptor,

Ontra hue aut caftrameratus eft aiTyrio^ rex (almanafarxuq; cd uriep ozias dedno h^^*: ippiciü ncc adiutoré fecit fibimet fubditumÄ tributa définira cœpit euoluere. Anno itaq; quarto oziæ regisiregnauit in hierofolymis ezechias filius acha : amp;nbsp;abiæ

-qui fuit ex gencre ciuis.Erat adt huic uiro natura benigna iufta amp;nbsp;ualde religiofa.Ni nil eni ob aliud fe crcdidit uéiffe ad regndmeqï aliqd neceflaridmec utilius fibimet ciq; fubiedis arwtratus efteffe q ut coleret dci religioné.Et côuocâs oém populd pitcr faccrdotes nbsp;leuitas :

Cütionc habuitapud cos dicens.Nó ignorarisiquó pris md pxccato q tranfgreffus eft dei fanda nonorabilcq culmraimulta amp;nbsp;maxia mala eftis expti:amp; ab co ueftra més corrupta éïamp; quo fua^ ‘“‘3“®sipfe colebat uos deos fuos piter adorare.Hortor itaq; uos poftqua ope cognouiftis:qu5 prifimueft agere impiejutillo^ obliuioné héntesipurgetis uos a priore polluri5c:6i cd faccrdogt; tibusatq jleuitis cóueniétes apiatis tcpluÄ purgâtes iliud cd folénibus iacnficiisiad honoré âti* quu amp;nbsp;patriu rcuocetis.Sic,n,deusuobis ppicms erit:amp; irafci fup ueftra pcccata ceffabit. Hare di tente rege faccrdotes apuerdt rcpldiSd eiiciétes pollutiones:ua(a dci amp;nbsp;folénia facrifida fup altaf ipofuerüt.Mittés adt rex in puiew fibi fubiedapopuld ad hicrofolyma couocauit: ut feftiuitaté tdebrarécazimoj^imulrd nanq; praetcrierat répus pptcr iniqratem pdidoyz regdtqd nó fuerat ^dum.MiPit uero piter ad ifradirasanuitans cos:ut relinquétes mala cóuertationé amp;nbsp;confuctu^ Qinem reuerterenrurad priftina dei culturaidicens concedere fe uenientibus in hierofolymatut admoji feftiuitaté agcrentÄ cd eis piter epulas exercerét.Hæc dicebatimonés tard nó fibi cos fubiedos facere ftudensifi tarnen nollcttqd fi quidé uoluifTenttuticp beati fuifTent.Ifraelite uero uenientibus lcgatis:amp; cis régis ppm mandata ndciantibusmó fold no acquieuerdt fed etiâ lega^ tos tanq fatuos irriferunt.Pariter etia pphetas hxc monétes amp;nbsp;pdicares quæ parcrétunfi ad pie prem dei couertinoUctifprcucrdrÄ ad nouiffimdeos cóphendétcsiinteremerdt.Et neqj in his 'obsiniquitatibus pfticerunttfed ho^ quoq; peiora faciebant nee prius quieuerunt donee deus uindicans in eisihoftid eos fubderct dinoni.Et de iftis quidé poftca declarabimus,Multi tarnen de tribu manaffe;8d 2abulon:amp; ifachar obedientcs monitionibus pphctardiad pietatis iuracon nerf] funt.Et iftioés ad Czechia in hicrofolyma concurrerunt:utadorarét ded, His adt ueniéti/ bus rex ezechias afccndés in téplum cum principibus amp;nbsp;omni populo : facrificauit pro fe thau.* tos feptem amp;nbsp;totidéancresÄ agnas fepté;amp; totidem hircosamponétefq ; mand fup capita pecu dum ipfe rex amp;nbsp;principes facerdotibus folcnnia facrificia facere pmifcrunt.Et illi quidé facrifica^ bant amp;nbsp;holocaufta faciebant:leuitæ uero circdftantcs cd muficis organis canrabant hymnos in dcuniatq pfa!cbanr;ficutdodifuerant a dauid:reliqui faccrdotes rcnétes tubas cd hymnis dice tibus concrepabant.His itac^ fadis pftratus in faciem amp;nbsp;ipfe rex amp;nbsp;populus umuerms adoraue.* runt deumideinde facrificaucrunt boues,Ixx.thauros centumiagnas ducenras. Populis uero ad epulas códonauit boues quidé fexcenros:reliquaq; pecora tria milia:amp; omnia quidé faccrdotes fecunddlegis confuetudiné complebant.In his itaq; rex delcöatusepulabatur cd populo gratias ages dco.lnftanté uero azimord Jeftiuitaté célébrantes id eft pafchalia dccerero facrificia diebus feptem cxhibuerdt.Populo uero praeter ilia quæ imolara funtidonauit rex thauros quidcm tria miliaipecudddiuerfo^ fepté milia.Idem adt fccerdtamp;principesimille nâq; thauros dcderdr eit amp;nbsp;pecora mille amp;nbsp;quadragîta.Et dd hoc mô a lâlomôis regis répof cclebratio no fuiflet effedfa: tunc primd fplcndide amp;nbsp;largiffime probatur exhibita,Cuncp feftiuiras fuifiet impletaxgrcffi in ^uincia purgauerunt earmlcd amp;nbsp;ciuitaté ab ydolorum omnium pollutione mddauerdt. Con^ “iruitcp rex ut quotidiana facrificia ex eius propriis celcbrarcnrurimpenfis fecundum lcgem:amp; facerdotibus atq? leuitis dicatas dari a plebe dccreuit primitias frugdiur femper circa rcligiccm obferuarent: amp;nbsp;a dei cultura feparari nequirent amp;nbsp;populus quidcm offerebat omnis frudus : ut nions erat.Domus enim amp;nbsp;cubicula rex edificastfinguli facerdotibus diftribuit amp;nbsp;Ieuitis:eordqt nltis amp;nbsp;uxoribus:amp; ita ad antiquam dei culturam denuo funt reucrfi.Hæc itaq; prædido modo rex fratuensibcllum egitaduerfus palcftmosxifqt deuidis tenuit omnes ciuitates hoftid a gaza nlq? in geth.Rex autem aflyriorum mittens interminatus eft omnem fe eius fubuertere princi/ patummifi tributa quæ pater eius dabat prius exoluereç.Ezechias autem de inrerminarionibus hui

-ocr page 182-

nô cufabat : fecurus de piètate deiamp; ^pheda Èrayæ a qüo fuwra oniia œrtïfîîme cognofceto' Et de hoc quidem rege bare in præiênti diöa fuftciant.

4iCapitulum.XVt

Almanafar autem afTyriorum rcx;du ci nundatu fuiffttjquia ifraehrarum rex Ofes latenter mififfet ad Sufarn egypriorum regem;pctcns c5tra cum ab co folaria iraws caftrametatus eft in Samariam anno feptimo régis Ofiac. Et dum cum rex fufapot noluifTetannis tribus obfidens Samariamxocpit cam nono guide anno regni On^; pno Ezechiae regis hfcrofolymo^;amp; ifiaelita^ regnu uehemeter extermiauit:amp; oem populu tranfmigrauit in mediam amp;nbsp;pfidam,Inter quos amp;nbsp;regem Ofiam uinu cœpit arq j migrauinalui^ genres ex quodam loco nomineauthi:qui ex flumine perfreo ita uocarura Samaria K ifraclitio regioe conftiruit.Migraucrunt ergo decem tribus iftaelitard de iudea poft anos numéro negt' tos quadraginra amp;nbsp;fcprem:a quo tempore cgredientes ex egypto maiores eorum hanc lenuffc prouinciam fub principe iefu:ex quo autem recedetes a roboam qui fuit ex genere dauid;rfS*’‘’ hieroboam tradidcrunnficut amp;nbsp;prius a me fignificatum eftranni tune erant ducenti amp;nbsp;quadri' ginra:amp; menfes feprem amp;nbsp;dies fcpré.Hic ergo finis apprachcndit ifraelitas tranfgredientes 1^ amp;nbsp;propheris non obcdientes:qui eis hac pratdixerc calamiratcmmec ab impietatibus recedéres. Cœpit autem malorum corum caufa fabnearitex quo fedirione faöa circa roboanepoté dauw hieroboam dus feruum fccerunt regem qui in deum pcccando feciteum uniuerfis populisiW' micum imitatibus fuum malum.Etille quidem quam dignus erat exoluit poenam. Rex autem a^Iyr^oß^ inuafit pugnando cunöam Synam:amp; pheniccm uniuerfam. Nomen ucro huius tc^ in archinis tyri confcriprum eft,Pugnauit is aducrfus tyrumteum in ca regnauit hylyfeus. IX quibus teftatur amp;nbsp;menander qui temporum fada confcnpfit:amp; tyriorum anriquiratem m gr®' cam linguam conucrtens fic ait;Hylyfeus nomine regnauit annis triginta amp;nbsp;feptcm:hic tecew' tibus cetheis nauigas reduxit cos contra quos dcnuo Salmanafar aflynorum rex infurgensc^ dam phœnicem bellis luafir. Qui fada pace cum omnibus poft terga fua reuerfus cft. Rere»“ autem a tyro ciuitas fydon;amp; arce amp;nbsp;antiqua tyrusÄ multæ alias fimul urbes : quae femeripwS affynorum régi rradidcrunt.Quapropter tyris non fubiedisrdenuo rex aducifus eos egreflusc phoenicibus exhibentibus ci naues (eptuagfta:^ remigcs odoginta.Contra quos tyri nauig^m tes cum duodecim nauibus difperfis hoftium nauibus cocpere capriuos uiros qujngctos.Vtide honor tyriorum ^pter hare creuit cximie. Reuertés autem affynorum rex difpofuit cuftodiam fuper fluuium:amp; aquas dudus ciuium:uttyrios hauritc pocula prohiberent.Erdum base qui$ annis fuiffct fadum:tulerunt de cffoflis puteis bibentes aquam, Hase itaq jin archiuis tyrt's* (almanafar aflyriorum rege confcripta funtJgitur dum fuiflent in famaria tranfmigrati chutnö hoc cnim uocabulo hadenus utebantuneo g? a prouincia perfida:amp; a quodam flumi'c qd muta uocatur migran uidcrenturtfinguli corum fecundum genrem propriam decs in famanam?ƒƒ tauerunt:erant autem quinqj.Et cum cos more proprio colercnt:ad iracddiam amp;nbsp;furorcm den maximum prouocaruntiuenitq? peftilentia fuper cos ; per quam corrupti: cum nullam malow medicinam inuenirc poffcnt:dcum maximum colere pro falute cœperunt» Mitrentes ira^ad regem aflyriorum legatosifupplicaueruntmt facerdores cis ex captiuis ifraclitarum quos pugna do tcnuerat deftinarct . Quo mittente facerdotesdeges amp;nbsp;dei culturam eos cdocuerut. Etcum cepiffcnt cum in (umma dcuotione uencrari:peftilenria repente ceflauit;amp; hadenus ip^s w^ nitates celebrate nofcuntur.Hi fiquidcm fecundum cloquium hæbreorum chuthci fecundum genus:grascc autem famariras uocantur:amp; propter rerum motum feperati funt:amp; quando iudeos effe foelices cognatos appellant:amp; quali de iofeph nati uidcanturÄ ex illo cum eis haw* ant fodetatis initiumrquando ucro dcredos uidcnt:nequaquam eis dcuotione aut generewm municare uolunt; fed amp;nbsp;tranfmigratos amp;nbsp;alienigenas femetipfos dicunt♦ Sed 6i de lus quidem oportunius edicemus,

Aec infunt in dedmo libro iofephi hiftorias iudaicæ anriquitatis» lt;jCapd Bellum regis aflynorum fennachcnb cStra hierofolymâiamp; Ezechias reg^PP^^ ' Quemadmodum depcriit aflyriq^ exercitus una node ; amp;nbsp;rex coj z domi reuerfus. filioRs infidiis interemptus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Quomo Ezechias infirmatus uftj ad mortem quindccim anis adiedis Chia domino (upui cum pace degens poftea defundus rcliquit luccefforë regni manaffé♦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^‘ “*•

-ocr page 183-

t)»m'amp; ^T^^* ^^’^’^^^^^^ chaldei amp;nbsp;babilonn reges:amp; captum agentes duxeruntïbabilo--1tempore ibidem rerinentes:remifèrunt rurfum cura in regnum 6£ de iofia rege; ggt;e religiofusamp; iuftus füerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

j^^.^Syptioßi regénechaó agente exercitum cörra babilöiostöi per ludeamiter facienté pro/ ’^^^ioûas.'pugnaeg cômülâ uulneratus icdudus in hicrofolymam defunöus eft:cuius fi/ Ou *°4 ^^ regem hicrofolymite fccerunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi.’

^enuamodum congreflus eft ncchaon contra babiloniæ regem circa cufraten fluuium öi zerrens in egyptum: uocatum ad fe ioacham regem hierofolymorum filium. lofix uindum «tin egyptumifratrem uero cius Eliachim in hieroiblymis condituit regem: mutans ei no/ J’f’wchinuCap.vii.

«Ium nabuchodonofor regis babiloniorum contra nechao regem cgypti;quo deuido:amp; onv Wlyria fibi fubiugara:quæ ante fub rege egj’pti eratmenit hierololymam amp;nbsp;regem eins ioachim etit libimbutanum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.viiu

^5tertio anno poft difeeffum regis babilonisnoachim denuo cguptios eft lt;êcutus:cui ^phegt; taw hieremias de perditione lüa amp;nbsp;ciuitatis futura per regem babilonis:quæ amp;nbsp;euenit: nam no pou multum tempus nabuchodonofor caftrametarus contra eum;amp; fufceptusintra ciuitatem: ioachiquidé pemitdiliu uero eins ioachi eóftituit regé;amp; multos captiuos duxit i babilonéater 9^05erat Ezechiel propheta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ix.

penitentia dudus rex babilonis:eo $ ioachim feciffet regemimifTo cxercitu;eum in hiero lolymisobfeditiqui accepro iurciurandomt nihil patereturmalimcc ipfe: nee ciuiras matrem amp;nbsp;amicos rradiditobfides;fed rex babilonis rupitiufiurandummam regem cum matre amp;nbsp;amicis:ß »uletäni cum omni iuuentute ciuitatis uindum prxeepit ad fe adduci: patruum uero dus fe^ ^chiam regem conftituit in hierufalem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.x,

^oetiam hunc audicns cgypriis præbere folatia;amp;amicitias cum eis habere caftrameratusco/ tw hierofolynaam:forti earn obfeffione cocpir;amp; incenfo templo fedechiam amp;nbsp;populum migrai Win babiloniam;in qua tranfmigratione fuerunt:daniel;ananias azariasimifeelmafa quoqj fan ûæquæ erant in minifterio rempli afporrata funt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi.

Qua godoliam præfecit prouincia: rex babilonisrquo percuffo a quodam ifmaele: rimentes re^ hquic ifrael regem babilonisanrrauerunt egyptum: quod non ceffit eis in profperumtnam rex babilonis poll tempus intrauit egyptum cum manu ualida:6d fubuertit eam:iudeos uero qui 11/ Jo ^gérant captiuos duxit in babiloniam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii.

Vifio fomniorum nabuchodonofor:amp; interpretatio eorum per daniclem:trium quoq; puero^ in fornacem immuTio: fed nulla lefio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Op.xiii.

Regum babilonicorum inuicem fucccflio;amp; per mortem ablato regni babilonici fub balthaza re per cyrura ßd darium fubuerfio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cau.xiiii,

Daniel fub dario in lacum leonu imiflio:fed nulla Iefio:honor amp;nbsp;dantas daniel amp;nbsp;,pphctia: cius Continet hie liber tempus annorum centum;amp;odoginta duorum menßum fex dierum»

^Jlncipit Iibcr.x. antiquitatum.

Vm Ezechias duarum tribuum rex quartumdecimum annu habe-ret in regnoaflyriorum rex nomie fennacherib cd maxima manu ad* uerfuseu caftrametatus:forti brachió oés tenuit ciuirates tribuum iu

^^^'’^ïSlïl ‘^ ®^ beniamin.Cuncp hicrofolyma téderetipræuenit eu miflis legatis fit ezcchias promitcns amp;nbsp;obedirc fe ei;6d tribura quee imparet exoluere. Sennacherib uero cognofcés quæ Icgati ferebat dignu indicauit bcllo definere;amp; precantm fufcipcre dignitatem tue ^mifit. Qm accipiens H trecenra argenti taléta:amp; auri triginra araicus dilcedit:dans legatis iu/ nfiuradi fidc;qa ei nihil difcedcdo noceret,Ezechias aut credêsamp;eua .- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;thefeurostmifit ei pecuias fpans fe a piculo belli amp;nbsp;regniamifnce

MiBcrari.AnjTius aut Ksetfumés: ex his q ^raiferat nihil cogitauirdcd ipfejpfedus ad egyprios Si ethiopasipricipé militiæ rapfaché cd multo exercitus robof ÓCduobus aids ad uaftâdâ hieiofoly ma derdiquit: quo^ noia erât tharatha amp;nbsp;arachiris.Tdc itac^ ueniétes ace muros cadra fixerdt: miferûtqi ad ezechiâ petétesrut cd ipo poflcnt hfe colloquium.llle ucro per fe quidem propter metû non abiintrcsadt neceflânosübi mißt amicos,hoc eft eliachim tutorem rcgni fobaneâ

-ocr page 184-

amp; loan: qui fupra fcribas eratJftiprocedétesc diucrfo prindpum mjlitfa ’ aflynonimncfe^ Chios dum uidiffet rapfaches priccps milinæ perirut cunrcs diccrct ezechtó^R« nachcrib requirit ab eo de quo præfumés atfç eSfidens refugit dominu fuü:amp; obedire no neeg fuicipere exercitü eius,An certé propter egyptios fperans exercitu fuumiHo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toef

uari.Si hoc expedat fatuus eftiódfimius homini incubenti calamo frado:qui cd cedden F^^ edimanu uexata fenrier plaga.Sciat autguia ettauoldrare dei cótra eu caftrametatus celïït ei ifraelira^i uaftare regnuiuteode modo fubiedu ei difperdcret regnu.Oó bacrap hæbraica lingua diceret;hébareni lingua: huiufcxpenméfü;hcliachi metués ne populusa ^^^ meru corrucrenpopofcit ur lyro magis loquerefeloquio.IIJe uero inrelligés fufpinon^o meru maiore uoce aplius damans refpondit hæbraice dices, Audiât oés praxepta regisïöcq Utile eft eligaot: amp;nbsp;fe nobis rradât.Palâ enî eft ga rex amp;nbsp;uos populû fpcuana dccipiOKÄ «PS re fuadetis.Si uero praefurairis amp;nbsp;exercitü noftrü uos rcpeUere dicitis danre me duo mina eq de exercitü mihi cómiflb:toridécp afcefores pra:bctes;ueftrum exercitü nobis oftedire: iw hétis tothofes.Quid igitur tardatis tradere uolmctipfós maioribus:qui uos capturi funt»’ tos:dum fpontanea traditio fecurior uobis fitunuita uero ualde piculofamt caufa calami}®® iftat.Hæc audientesÄ populus amp;nbsp;legati’dicete aflyrioji principeîczechiæ renunciauenifa'æ go hate audiés indutus uefte regaii amp;nbsp;indutus facco amp;nbsp;nabitu mifèrando lege patria prolha® lacie rogabat deü:ut fc adiuuaretmuHâaliâhabenté fpem faluristmittélq? amp;nbsp;amicos quoto» cerdotes ad Efàiâ propherâ:popofcit ut orarct:amp; fadis facnficiis ^ falute eSmuni rogarctdeu qtenus fpem hoftiü frangeret;ßd populo fuo mifericordiâ cedonaret. Propbeta hacc leiens ni nitus a deo cofortauit regé: amp;nbsp;eius aicos prædicésîquia fine hello deuidi hoftes turpifcr ab rcccdcrenr:amp;; no cü fortitudine illarqua fè hfe crcdebat;dcüq ! prouifuß, -ut fortiter uafiarfn^r-Scd amp;nbsp;ipfurn regé afïyrio^ Sennacherib no pualenréaduerfus egyptios cü ad propria remf^ ferrü pcriturü eé prædixit.Ipfo fiquidé rempore fenpferar Exechiæ afljTius cpiftolasan quito^ fatuum eum effe dicebaticredétem g? eius fcruinüm poftet cuaderc;qui multas gétes Ä mai® fubdidiflèt:amp; interminabaturfunditus fè eü dilperdere dü capcreturbemifi portas aperies ipo rein hierofolymis exercitü eius exciperet.Qua: dum relcgiftet ezcchiasifpreuit proprer fpclt;1'’^ habebat in dco:cpiftolam uero replicas in templo repofuit.Rurfus autem cum deo uotaßflt;»* tioncs effundcret pro ciuitarc amp;nbsp;pro falute eündorü. Elaias pphera eü afteruit exaodim:^® in prarlcnti tempore cftè ab aftyriis obfidcndum:amp; in fururo omnes qui ab illo lam capri foef® efte reuerfurosÄ tertio anno cum pace opus fuum faduros: amp;nbsp;propria^ pofteftjonum finety more diligentiam habituros.Interea paruo rempore rranfeunre: aftyriorum ex bello quoo ptiis intulerat fruftrarus ab huiufmodi caufa fine effcdu remeauit ad propria.Is enira cum to iam tempore fuiftct cómoratus in obfefiionepelufn:amp; dum aggcres contra muroseleuatifo'' iflentïquibus ciuitati nitebantur infiftere:audiuiterhiopum regem tharachem commulm^ dtu ad egyptiorum uenire folatium:amp; per defertum iter faceremtfubito in aftyriorum cafff®/ ruercc. Turbatus ergo eft rex fennacberib ad facerdotem qui uulcani caftrametati quafi^ ad eum regem egyptiorum ueniftet:qui eftet uulcani facerdosÄ obfeflionem pelufii huiufoO' dicaufa diftoluit.

CJCapitulum.il, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Ranre iraqj rege hierofolymorum ad dcum:8d deus exaudiens maximam plag® f®'’. in eum;amp; mulri perempri funt,Herodorus autem crrorcm ideo faciequia non orum dicit regemded arabunnadiiciens quia furicummulrirudo una node arcusa arma reliqua comedit aflyriorum:amp; propterca cum non habucrit rexarcustex^® epulfio reuocauit.Et hæc quidem hcrodotus,Verofus autem qui chaldaicam confcripfir nilro^ nam meminit régis fènnacherib:amp; quia regnauit fuper aftyrios: amp;nbsp;caftrametatus cft in ornnon fyrum amp;nbsp;egypruura dicens.Reucrfus autem fennacherib a prælüs egypriacis ad hierofofomam: cum inuenillet exercitum quem rapfaci dimifèrat in periculo peftilentiac conftiturum: deus cm morbum populo eius immifêratata ut prima node comm qui obfidebantdeperirent centum odogintaquinqp milia uiri cum iudicibus amp;nbsp;trlbunis proprer calamiratem banc in nimionmo' te amp;nbsp;anguftia conftitutis;de cunda iam militia metuens effugit cum fua manu ad proprium regt; gnum in ciuitatem qua: appellatur niniue,Et dum modicum tempus ibidem commoratus füll' let;dolo a fenioribus filiis adramelech amp;nbsp;fèleuftro cft peremptus i proprio tcmplo quod dicitut arafci. Et illi quidem pro cede patris effugati ad armeniam difccffcrunt:fûccefîîr autem i regno eius a'aracoddas, Terminus oblêffionis aftyrios cótra hicrofolymitas tali occafioneprouenit.

lt;TCapituIum.lU,

-ocr page 185-

Zecnös aut inopinabijiter a terroribushberatus gratificas hoftias cu omni populo cele brauit deo:amp; cogno(cés:quia nulla alia caufa hottes alios guidé percmiflèrîaîios uero ti^ more mortis fimul effugaffet ab hicrofolymisinifi diuino folatio omni ttudio amp;nbsp;largira--teulustH circa dei cultu. Non pottmulru uero graui languoredctentus a medicis quidcm de fperatus eft;nihil^ nee ipfe de femec eius araici fpei ulterius futtinebar.Adiiciebaf aut amp;nbsp;alia an--guuia magna regi;eo 9 fïlios nÓ haberctÄ ^ moriturus eflèt defolata relinqués domûmec luc^ celTorem lui generis habiturus. Dug; nimis in hac parte fangareärogauit deû ut ei puo tépore uita cócederer;donec filios hre poffer^ nö prius aia priuarc^mtequa fieret pater, Cui mifertus deus petitioner fufcipiésiquia no dolebat;eoq gt;priuadus eflèt bonis ipcriiilèd ut filios hrct;qui in eius principatu fuccederét;mittés Yfaia iufut ei dicere quia pott tertiâ dié euaderetcalüm ló/ guoris;po(thæcannis gndecim fupuiuerer:amp; filios generarct.Èt dû hæc mädara dei ^pheta digt; affetpp nimietaté Ianguoris:amp; ea quae inopinabiliter ^mittebanf nó credés fignü aliqd amp;nbsp;idi^ tium petit ut faceret Y faias;qtenus hæc dicéti fibi crederetÄ a deo eu miffu uere cognoleeret. Nam ea quæ ultra rationé funt:amp; fpe forriora uidenfhmoi rebus credunt cé ueracia.Et du pro pneta ïterrogaffet eü;qd uellet fieri fignu:umbra folis petiit decé gradibus ad ca loca unde uene iatremeare,Et dû ^phera rogaflètdcü ut fieret audiés rex impletu eé qd uoluit: répété diflblu^ tusalanguore cófcendit in templuÄ adoras deû nota débita celebrauir.Eo fiquidé tépore con» tigitaffyrio^ regnû a médis folui;quod tamé in alns îdicabo.Rex itar babilomoßa baladas mi^-fit legatos ad Czechia portâtes muncra:ôlt; :ab eo popofcit ut ci eét focius amp;nbsp;amicus.llle uero lega/ tos libenter excipiensiôi thefauros cis ottendés armo^ inttrudioné amp;nbsp;aliâ copia quâ in auro o^gemmishabebattfimul etiam munera præbés régi balado dcferenda dimifit eos. Tune Ylaias Pwphera uenit ad regem:amp; requifiuit unde fuilTent qui uenerant. Qui dixit de babilonia eos a iuo rege ueniire;amp; oitédiffe fe eis uniucrfa:ut uidentes diuitias amp;nbsp;uirtuté regni cognofcerent;6d fuo renunciarent.Cui ^pheta refpondens.Scito inquit no pott multû tépus ad babiloniam linostuos:^ diuitias trafmigrandasanfuper Ôi. neporcs tuos eunuchos eé faciédos: amp;nbsp;amifluros wrile nomé; amp;nbsp;régi babiloniæ fcruituros.Hæc enim prædixit deus.E2echias contrittatus in his Çuædida fuerant aitmô fe quidé uelle fuâ gcnté in talibus erumnis ïcurrere) fed quia îpofl'ibile wquæ apud deum deliberata funt poflè mutaritrogabat ut ufep ad uitâ ipfîus pax permancret, Meminitaût baladi regis babilonio^ berofus.Cû Iraq; propheta Yfaias indubitâter amp;nbsp;mirabilis-ter deueriratecôfideret nihil falfi penitus loqueretur;oîa quæcûr prophetauit;fcnbens dere quot;quit in libris ut ex effedu poftea omnibus apparcret. Et non folus ifte prophetadcd amp;nbsp;alii nu/ quot;iero duodecira idem fecerunS ^ omne fiue bonum fine aduerfarium alias contrarium qd apud quot;os fit:fccundüiHo^ didum ^uenire dinofcitur.Scd horum fingula denuo dcclarabimus. Eze thus autem rex dura fuper uixiffet tempus quod prædiximusiôi omne illud fpacium in pace de guiffetmiortuus eft anno uitaefuæ quinquagefîmo amp;nbsp;quartotin quibus rcgnauit uiginti amp;nbsp;no^ oem. Cui fuccefflt 1 rcgno filios proprius nomine manafleside matre quidcm nomine abhifida; quiapatemis uoluntatibusabfciflusiamp;ad diuerô conuerfustomne genus malignitatis oftendit; «nihil impium dereliquit: fed iniquitates ilraelitarum imiratus cft;quibus in deum delinquent tes affligebantur.Pratfumpfît etiam templum dei pollucre fimul Bi ciuitatcm oemty pariter rcgi onem.Nam fpernendo deum ad hoc ufr peruenitmtomnes haebrcorum iuftos occideret: neg; prophetis parceret:quorum quotidie fingulos perimebatÄ eo^i fanguine hicrofolymorum pla teas irrigabat.ln his iratus deus mißt ^phetas ad regem amp;nbsp;populum p quos ïterminatus eft caf dem ei futurs calamitaresan quibus îcurrerât fratres eo^ ifraelite:cum ei iniurias ïtulifl’ent.llli uerono credidere eo^ uerbis:quibus lucrari potucrunt ut nihil mali paterétur;ogibusauté co/ jnouerunt fuiffe uera quæ a ,pphetis prædida funt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MjCap.HH.

IGirur dum in eispfeuerarenttbellü fuper cos inrulitrex babilonio^ amp;nbsp;chaldconz. Is era milfo exercitu 1 iudeam:amp; regioné eo^ depopulatus efttóC regem manaffen dolo captû: ^ad fe deduflü:habuit ad ea quæ uoluit tormenta fubiedum.Manaflès autem tune int 0-15 in quibus malis eflet;amp; horum omnium fe arbitratus audorcm: fupplicabat deo ut ei quot;clemétem faceret atque milèricordcm:cuius oratónem deusexaudicns;hoe ei cót ^ffit:amp;remiffus a rege babiloniorum ad fua regna reuerfus eft, Cunque ueniffetad hierofot yraam:priorum quidcmdelidorum quæ circa deum gefferat penitensiftudebat enam memot tiam fieffet poflibile ab animo fuo repelleren ad fèruitiuraeius amp;nbsp;omnem cultum diuinæ reli giomsacccdercitcmplug; purgare amp;nbsp;ciuitatem:amp; adhoc folum crat decætero côftiturusmt grat tusdeo ^ dono falutis exolueret;qrcnus in omi uitacius ei propicius permaneret, Hæc autem tple amp;nbsp;populü agere docui:agnofccns in quibus calamitatibus incidiffer propter ritû qui fandæ

-ocr page 186-

conuerfarioni erat aduerfustSi edifîcansrurfus altare foknnes hoftias immolabanficut moyf« diuinam exponendo culturam, Eodé itaç modo amp;nbsp;pro hierofolymo^ cautela cogitauitura ut ena murosâtiquos eu multo ftudio rcpararct;amp; alios ultra cos erigeret; amp;nbsp;turres eminctiflimas exaltaretxuftodias uero quæ ante ciuitaté fiunt multa munitione firmauit:amp; fic in oibus ap ori côuerlàtionemutatus eft:amp; poft hæc habuit beatiffima uitarnt multi imitatores eius eflenK ex quo cœpit dei colcre pictatc.Qui cu uixiffet annis.lxÄ feptem: amp;nbsp;regnaffet quinquagmtaa quinlt;^:defunlt;ftus cft amp;nbsp;fepultus in orris fuis. Cuius regnû guenit ad eius film aramon: amp;nbsp;noise eius matris fuit maffelmis de ciuitaté iechabath.Qui dû imitaref opa patris eius qua üle’n !»ƒ uenrute fua pfumpferatidolu paflüs a fuis in domo fua pemptus efticu uixiffet anos qtuorauv gituS ' Î regno fcciffet tres.Populus aut eius pemit îterfedoresæûç cu patre fcpeliemt: regnuç iofîæ eius filio tradiderût cû effet annoßz odo.Cuius mater quidé de ciuitaté fuit uofchen noie cri. Erat uero ille natura béignus:amp; ad uirtuté utiliter pparatusÄ i ftudiis dauid regis:amp; itetce amp;nbsp;régula totius difpofitionis eius intetus.Cüq; ad duodecimuætatis ueniffet annuipiewte amp;m fticiam in femirabilé effe môftrauir.Cundû nacy populu correxit amp;nbsp;monuit: ut de relirayaO' lo^ feda quafi no eént dii colerent patriu deu: amp;nbsp;opera fimul maio^ patrumfquibus ddiQse^ rant uclut fenior cmédabatiq uero bene amp;nbsp;oportune fada cognoueranobfcruabat: amp;nbsp;hojiiniv tator crarÄ per fua fapienna amp;nbsp;mtcllcdu naturalé fimilia celebrabaticonfilüs unq ibonis amp;o^ ditionibus trades fcnfum.Sequés eni leges uelut ordiné ciuitatisÄ pietaté circa dcum geres:oö profpere gubernabatÄ maxie q gt;nbsp;a prio^ regüiniquitare rccedcbat.Qui amp;nbsp;ocm ciuitaté amp;prO'' uinciam purgauit:amp; lucos extraneos qui faóti fucrat abftulit:amp; ornaméta quæ in eisa prionbus fuerant ad iniuria dei oblata depubrÄ tali mô populu ab hmôi feda rctradû ad rcligionisoi^^ nae iura couerric.Qui Si légitimas obtulitiSi holocaufto^ facrificia altari foleniter rurtus om; buir;8i in unaquacy caufa lufticia no minus qua aîæ fuæ coluit medicinaimiGtt^ in tora^uinoa lubens ut qui uellcnt auru amp;nbsp;argentu deferrétad reparionc répli p fua uolutate atep uirtuteDu itatp pecûiæ allarse fuiffent ad follicitudiné repli amp;nbsp;eius expefasippofuitamafiâ qui erar Si fupra ciuitaté fcriptoré amp;nbsp;faphan;amp; fcribâ monuméto^i ioanißi pontificé heliachim.^idilarioneW nulla fegnicie faciétesifcdinftrudoresÄ oîa quæ crane ncccfîària praepabantÄ hoc móréparai tione tépli celebrata pietas régis oftenfa eft. C^i dû odauûdccimûimperii habcret annû rmW ad hdiachim facerdoté: iubés ut pecûiæ quæ remanfcrant confïarétur;amp; fierentexide crateres: amp;nbsp;libatoria Siphialae ad minifteriü deiiSifüper;amp; quantûcuntç aurû amp;nbsp;argentû effet î thelautß» etiâ hoc pferretad craterasiSi ad uafa hmói facienda, Profcrens aüthclyachim pontifexauruffli inuenit librü facrum moyfeos î téplo pofîtû qué limuljciiciés dedit fenbæ faphæ.Qui duw seie giftet Licit ad regé: Öidû oîa quæ iufferat ficritterminû hfe fignificaftct: relcgitei ôilibnîiHuw Tune ille cû uerba libri eiusaudiffettfeiffa uefte fua uocauit pontificé eltachi; amp;nbsp;ipfumfenba:» neceftarios fimul amp;nbsp;aicosimifitcj eos ad quanda mulieré pphenftam noie holdâ uxoré, Salonu cuiufdâ infignis uiriSinobilitate pclanuuftitqj ut euntes côfuleréteâtfippicius fieret deusicum metueret ne puancado moyfeos leges amp;nbsp;madata maio^ piculum tranfmigrationis incurrerent: amp;nbsp;ad extraneas terras uenienres uita agerent miferabilé. Audiensaüt pphetiffa qus fuerat a le-' ge mandataiiuffit utremeates dicerent regiiquia diuinitas quidé decretu qd lam cotra eos^tu^ krat precibus ïfirmari nó poffetad eft ut populus nógirctiaut no de pumcia pellerefiaw bonis tûc pfentibus mime priuarenddû rrafgreffi fuificnt legest râto tépore peniténa nSeginent:^-^ pheris utiq; monétibus ut fobrie uiuerétiSiïpictatis fupplicia deuitarettquæ facienda dicebatu crcderétiqa deuscftÄ nequaquâ métitus î uerbis quæppphetas fuos pnunciauit: pp iu®^L men régis retinédasiftas erünas;amp; poft eius obitü définira fupplicia populus ïfcrenda. Igituri qui milfi fuerât muliere pphetanreiremeätes nunciauerût régi.Tunc ille mittés ubj^ iuuit po/ pulü ad hierofolymâcôuenire:amp; facerdores atq; leuitas;amp; oém ætaté fimul adeffepeepit ' bus côgregatisiprimû quidé eis facros legit libros:amp; ftans in tribunali in multitudie nicuiajtc git cundos fidé Simraméra præbcreiut apud deü flercr:amp; moyfeos legesp oîa cuftodiretaluo ro pmptiflime Si iurauerüttS i pcepra régis ïplere pmiferüt.Mox itaq; facrificia celebrates: oe fibi pofcebant effe propiciumAcx aurem facerdoti præcepit ut ft quod aliud uas a pntibus ei oblatum ydoliis autdiis extraneis inueniretur ut téplo proferret. Et dû fuiffent multa collect. comburens ea cineres eo^ difperfit î fluuium: SC facerdotes ydolorum qui ex genere *?®® aaron interfecit.Dum hæc ergo fecilfer î hicrofolymis: proceffit î uniuerfam prouindai^' cos qui ab hieroboam rege ad honoré deo^4 extraneo^ fadi uidebantur extcrminauir: Ko faIfoß^ ppherarum fuper altare quod prins hieroboam cóftruxerat concremauir.Ea igitur qult; ueniens propheta ad hicroboâxû ille facrificarettSC populus audiret quæ futura ce prædixer

-ocr page 187-

Modo tetminüt« perceperût: quando ex genere dauid ioRas nomine feeft ea quæ prædida funt ante annos trecentos fexaginta amp;nbsp;unum. Poft rex iofias profedus cft ad cundos ifraelitas qui captiuitatem amp;nbsp;feruitium alTyrio^ effugicrûtæifty fuafitmtimpios adus : amp;nbsp;honores decorum Mtraneo^ relinquerét;amp; patrium maximuq; colerent deu;eiq; dicarent amp;nbsp;domos 6d uicos. Per* icrutatuseftaut amp;nbsp;ciuitatéme quod forte ydolû habétes ïtra fua tcda cdarent:necnon amp;nbsp;currus qui edificati fuerat a prioribus regibus:óiquxq; alia hmSi erat quæ uelut deos adorabatjpariter cunftaamputauit: amp;nbsp;hoc mó purgara omni,puincia ad hierofolyma oém pópulu conuocawitÄ adazimo^ feftmitate quæ pafca diciâeos adduxit; donauirq; populo in pafca nouellos edosÔi 3gnos tnginta milia: boues aut ad holocaufta tria milia,Præbueruntaüt amp;nbsp;primiiudeo^ ,Ppfcr pafca lacerdotibusagnos quin^ milia amp;nbsp;leuitis agnos duo miliadexcentoi^ eo^z pfules obtule* nintiboues uero qumgeros.Er dum eet hæc abudantia qdrupedu facrifida fadebarmoy(cos le* gibus hoftias lingulas enarrâtibus ac miniftrâtibus: nee fuit alia limilis feftiuitas apud hæbreos a tauelis propheræ teponbus.Cauû uero dus feftiuitatis hæc erattut oîa fecundum legis anti* ^Jraditionc paternæ folcnitans effïcerentur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fJCap.V.

pu hæc aütdum iofias in pace atq; diuitiis amp;nbsp;gloria fup ocs excelleret:nechao rex egypti rum caftra pofuit ad eufraté fluuium ut eötra mcdos amp;nbsp;babilonios dimicarct:qui ally* ho^ foluerunt principam.Habebat enim defiderid ut regnaret in afia. Et dum ueniflet ciuifatémedintquæ erat de regno iofiæiprohibebat cd rex iofias per fua prouinda contra me dos iter efficere. Tune mittens legatos ad ed nechao:fignificauit no fe contra exerdtum ducere: led ad eufraten fluuid ^perarejadiiciés g, eum no deberet prouocare ad fua bella: prohibedo ne aliéna iret ad prælia quo tendebatJofias uero no aquiefcebat uerbis nechaoifed inftabat ne iter laum pereius faccret regioné rcor urgebateum:ut quod imminebat accideret,Nam dura adem ^«teitus fui componeret amp;nbsp;in curru uedus a cornu tranûret a cornu;quidam iaculatus ed egy* P® °™ro a belli feftinatione fufpendit.Mox cnim uulncre nimis affedusauffît exerdtd reuocari ad Werofolymâcp remeauit,Qija plaga defundus eft:fepultufçg magnifiée in patriis monumcn* ^s,^i uixitannis triginta amp;nbsp;odo:regnauit adt ex eis unum amp;nbsp;tngintaîoîfçp populus ed multis ™™us magno ludu geraituçp defleuit:fcd amp;nbsp;hicremias propheta mortis eiüs carmé lamentabi* 11niodulationc cópofuir:quod hadenus nolcitur permanere. Hic uero ^phcta etia futura dui* tatis cladem prædixit: fcripto reliquit fimul amp;nbsp;captiuitaté nuncapud nos habitâ:amp; babilonios “na migrationé.Et non fold ifte prædixit hæc populo cflè uétura:fed amp;nbsp;propheta Ezechiel pri* de his duos libros confcribéstplebi rcliquit.Érant adt âbo generc facerdotes: fed hieremias Qnidé 1hierofolymis eft cômoratus a tertôdecimo anno régis iofiæ ufq; dum ciuitas uaftaretur « ttniplu, Quæ uero de hoc^phera puenerunt loco^prio deelarabimus.Mortuo liquidé iofia lient prædiximus ei fuccedit in regnd filius iochâ cd trium amp;nbsp;uiginti eét annos.Et hic quidem Kgnauit in hierofolymistmatrem uero habuit amital de duitate abanaduitqt ipius amp;nbsp;fceleftus. __ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CfCapitulum ,V1.

1 AEx igituregypnos dura fuiflêta pugna reucrfus euocauit ioachâ ad femetipfum de ciui I täte iynæ quæ didtur emath. Qui dum ucniffet ed répété uinxit:amp; feniori fratri dus ex \- Rodern pâtre pgenito nomine eliachim:tradidit regnura mutans ei nomen ioachim.Pro “inciæ uero tributum pofuit Centura argent! talenratSi und auri.loachim ergo has pecunias ex* oluebat,loachladt deduxit i cgyptum:qui etiam mortuus eft in ea dura regnaliet tres mcnlcsÄ dies.x.loach! uero mater uocabarur zabud de duitate abunia.Hic uir erat natura üuftus amp;nbsp;ual* 2£5^^ulirimus:amp; neg? circa ded fandusmety circa hoies mafuetus» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lCap.VII.

Vmtj quartum regni habcret annd: babiloniæ principatum quida noie nabuchodono for accepit eodéq; tépore cd magno apparatu ad circamin duitatem uenit;quæ eft iuxta p . - ^rufratcn: pugnaturus contra regem egyptios nechao fub hoc enim fyria erat uniuerfa, lEq; cognouiflèc régis babiloniæ uoluntatéinechao poenitus nó expauit;fed cum magno bra* thio fuper nabuchodonofor ad eufraten uenir.Qui fada congrclTionc deuidus eft;amp; mulra mi i3uariis rebus belli arnifit, Tranfiens autem eufraten babiloniæ rex omnera Syriara ufque ad Pdunum cœpit præter iudeara. Quarto igitur anno nabuchodonofor:qui erat odauus loachi t^is hæbreorum eötra iudeos cum magno exercitu caftramctatus cft rex babiloniæ tributa ex* 3cturusab loachimiaut ccrte dimicaturusjlle uero mctuens dus minas:^ pacera habere deüdc ânsj^æbuit ci tributa quæ præceperat annis tribus.

lt;JCapitulum,VIII.

Ertio anno audiens cgyptios denuo contra babiloniam pugnaturos tributa non red didit; fcd fpeegyptiaci belli deceptus eft.Nam pugnare contra eum egyptii mini*

-ocr page 188-

me praefumpfei ont. Propheta itaquc hieremfas quotidie praedicabatîquia fruftra cgi'ptiomW fpc tencrentur:amp; quiaïmineret ciuitati ut a rege babilonio uaftaretur: amp;nbsp;rex loachim fubdern ab eo.Sed hæcnulla utilitäre dicebat:quando qui crederctnullus erat.Nam amp;nbsp;populus à'pnrû pes audientcs hxcnegligebant:^ indignâtes Riper bis quæ dicebanf quaö auguriû aduerfusK' gern ^phcta fcrrer;accufabant eu amp;nbsp;fubiedhî iudicio ut ad fuppliciü quoœ traderewrxonnafU dari fententia poftulabat:quod multi quidé aduerlus eu fieri decrcuerût:{eniores aut recefiewt* Qui ea uolunrate qua iufte propheta abfolucrant: amp;nbsp;ipfa ena alus fuadebant ne quid malt fierce hieremiac:dicétes:quia non fold ifte ciuitati prædiceret futura : fëd amp;nbsp;micheas ante eu olim öW pracdixiflêt;amp; multos fdrenthmôi uerba dixifle: quo^nullus a regibus aliquid pertulipKæd quafi pphctac dei honorati fuerant.His ira^ uerbis mitigates turbastcripucruthicremia a dira' nito fupplicio.Qui oés ^phetias fuas feribesneiunare populo:5iin eedefiâ congregato in tcplo menie nonoïquintoanno régis ioachim:relegit librüquéde futuris rebus ciuitati 6i populism templo colcripfilTe uidebaf*Audientcs itacp principes ruleruf ab co libniuufTeruutq; eu 6^ ftp' bam baruchde medio tolli:nequibufdâ fercnt manifeftariJpß uero libru portâtes régi ded^ Qui præfentibus amicis iuflît feribâ fuû relegerc: amp;nbsp;audiens quæ feripta nofeebanrur m libmî iratus rex difrupit eu amp;nbsp;igné cremauit:amp; requifitos hicremiâ amp;nbsp;baruch iuflît ad fe puniédos ad' duci.Uli liquidé eius tune ira declinauerut:n5 poft mulrû uero tépus uenienté contra feciî »3' gno cxercitu regé babilomoj^ foederis iure fufeepit pp metû co!î^t quæ diöa fuerant a propbeta credens nihil fe fore paflu^t ncq? per obfeflione ncœ per pugnâ.Dûcp rex babiloniæ intralftt in ciuiratemifide nequaq feruauinfed amp;nbsp;iuuenes fortimmos amp;nbsp;pulchritudie decoros hierofolynu' tano^ occidit una cd rege loachim,Que etiâ ante murosifepultd proiici iuflît: filid uero cius ioachim conftituit rcgc uniucrfæ,puinciæ,Eos aut qui erant in dignitatibus coftiruti riuero ma milia captiuos duxit in babiloniâ inter quos erat propheta ezechiel cum eflet adhucpucr-'d’p ergo finis habuit ioachim regem:qui uixit quidem annis fcx amp;nbsp;trigita:regnauit aurem duodcci-Succeflbr uero cius regni ioachim de matte nomine onastregnauit mefibus tribusamp; diebus.^’'

lt;JCapitulum,VAIL

'WEgem ergo babilonio^ quf ioachim coceflerat pricipatu repente timor inuafit. Foon*' I quot;^^datus éenî ne forte habés mali memoria p ncce paterna ^uinciâ eius iuadcrct.Ermitte

^xercitu regem ioachim in hierolólymis obfidcbat,Illc uero cü eflèt natura bew^®* iuftus noluit ciuitatépprer fe uidere picula fuftinere;fed lumens matré amp;nbsp;cognatos tradiditof' fides ducibus qui fuerant a babilonia regeep dircdi accipiens ab eis iuliurandu ut nibd teretur:nec ip(cnee ciuitasiquoyz fides neguaquâ manfit inufoîata.Non enî feruauft câ babilo' niæ rex;fed præcepit principibus fuistut oes qui erant in ciuitaté iuuenes captiuos fumererpam ter amp;nbsp;artificcsieofq; ad fe ligatos adduccrent: qui oés fuerût decé milia amp;nbsp;odingenti nigmta» duo:lîmul amp;nbsp;ioachim eu marre pariter amp;nbsp;amicis:quos dedudos ad le habuit i cuftodia. P^truu uero ioachim noie fedechiâ côftituitrcgé: accipiens ab co iuliurandu ut ei prouinciâ cuRodito amp;nbsp;nihilhoftiliter agerct:nec faueret egyptiis, Sedecbias aut erat quidé anoiy uiginti amp;nbsp;duomm quado accepit regnmóinomématris eius amias.Fuit enicStra iuftiaa fupcrbus: circa que iw^ locum maximû habere uidebâtur.Quaproprér amp;nbsp;^pheta hieremias ad cum ucniés crebro tel batur dicens: ut reliquas quidem ipietates amp;nbsp;iniquitates defereret:amp; iufticiæ prouiderct: amp;ƒ? duces qui eflent maligni relpiceret : neep falfis prophetis cu fe ducétibus credcrenqual i”lt;5% contra ciuitaté babiloniæ rex dimicaret:quia egyptii corra cu bclla rurfusiferret amp;nbsp;oï”®'^^^^ hæc uerba no eént: nee hoe mS uentura forét.Sedechias aut dû audiret^pherâ hæc dicemcquot;' fentiebat ei per oia tâquâ uera loquéti:amp; qfi prodeffêt eiiut eius crederct uerbisilèd ran®® amici fubuertebant eius mentem amp;aprophetæ diôhsad ca quæ uoluerant adducebant, Pt ' phetauit aurem Ezechiel in babiloniæ futuras populi calamirates: Ci hæc milk in hietö’^V mam: fed fedcchias eorum prophetiis non credidit ^prer hmSi cam,AIia liquidé oniocrû ro ne a prophetis ediifta funt:quomóamp; ciuitas uaftaretur:Sfipfe lèdechias duccref capriuusiba Ioniâ:dircordabar aût erechiel dices quia fedcchias babiloniâ non uiderct cûhieremias dixiH^ quia uindû eu rex babiloniæ duccret:amp; eo çp no idem urercy dixiirent:etiara ilia quæ ronc°r bant: no cé uera dicebat:licet ei oia fccundû eopz euenirét ^pheriastquæ ramcopporrum^ clarabimus.Igitur focictaté babiloniopi qua habuit annis odotdiflbluit: amp;nbsp;lemeripfum ad^ti Ïftulit:fperans cû illis côtra babilonios pualere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ni

'Mterea dum hoc cognouiflet babiloniæ rex caftra mouit aduerfus eu:« ^fn’^P uincia:amp; munitiones eius una diripiens:adiplam hierofolymo^ ciuirarcm ®abt\ dam cu magno uéiebat cxercitu, Rex ergo egyptius audiés ga fedcchias eius arm

-ocr page 189-

onem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uirMœ maxima bellatomm uenit ad iudeam quafieius foluturus obfêRïz

^™^**’?'®'^*^'^‘^t 3b hierofolymis:amp; occurrit rgypnisæjfq; congrefTus præho fupe-deceo ™^ f '^ uerfos de fyna eoegit cxire.Düq; difceflilièt babilomo^ rex ab hierofolymisî buliP*'^^ ^^* Pæphetæ fedechia dicentes:quia neq; babilonius rex denuo pugnaret: amp;nbsp;contri ad h^^^ ^^°'’^ P*^®“*?^ 3d babiloma demigrauerat cum dei uafis omnibus quæ rex tulerat uic^^ ^^’''^^''^ reuerteiétur.Sed hieremias bis contraria atq; uera tranfiens in medium ^phera/ «af *'^^‘‘ï’'*“ ®®le quidem faccrent illi qui régi talia fuaderent quando per egyptios nihil iuz ^'9uos uriep deuincés babiloniae rex i hierofolyma remearetieacpfbrriter oblideret;

Dhd *^ • ^^*^^^ cotrumperetac reliquos captiuos abduceretifublfantiaft^ diriperet: fimul amp;nbsp;tc^ P 'Jiuuias exhauriret;amp; illud infuper concremarerxiuiraréqj fubuerteret:amp; eént feruituri babi/ ‘‘■eponbus annisJxx. A quo^ ieruitio nos iquit tune remouebut per feSéme^ lt;babilonio^ dedruentes imperiü:amp; ad hac remeâtes urbéiedificabimus rcmplü rurfus: amp;nbsp;hiegt; oiolyiiiam denuo reparabimus.Haec dicente hieremia plurimi quidé crediderunpricipes aütÓd iwpn exceffifle cü a fua mente dicebantieuq; fub hoc fomire dendebatJgitur cu ei placuiffet ad patriani pperareiquse dicituranathoth;uiginti ftadns ^cul ab hierofolymis condirura inuenics win itinere quida principe cöpraehenlum detinuit;calumnia faciens ei quaÖad babilonios irer. u-e mentiri quidé lUü amp;nbsp;caluraniari fibixrimenc^ inferreife uero ad patria ^perare dicebat.Qui ad nxc uerba non flexus uinótu deduxit ad indices magiftratuuia quibus oia uerbcra amp;nbsp;tormen b nerpeflus;ad necis lüpplicia relèruabatunqui quodda per tépus hæc quæ prædiximus iniude Miinuit,Anno nono fedechiæ regis:decima die mélis decimubabyloniae rex ad hicrofolyma ca “■amerarus cft;amp; (èdés circa ea deed Si odo mefesicd ftudio magnæ uirtuns obfedinobfelTofqj werofolymitas duo mala alia Si maxla deprimebat raorbi Idguor Si fames eis uehemeter löftés» Hieremias uero pphera cd efTcr in cudodia non ceffabatded clamabatipraediccbatq; aperte mev ’’^^^Popald ut regc babilonio^i porras aperientes exciperenhoc eni fadto eos cd omni domo poiiefaluari: alioqn radicitus adercbat cueHi.prædicabatqj paritenquó fi qui ma(ennt in ciuita Koinopirent; auc fame confumpn aurgladiis hoftid. Si uero ad hoftes côfugerent;Si inimicos « niorré quodâmodo déclinaient,Principes hæc audientes inter ipfa mala côfiflentes non parie mnrureius uerba animo fuo percipcreifed cum ira uenicntes indicauere regiiSi acculantes eum quiß uefanû occidendd eiTe pphetara polcebant qui eo^ aîos frangeretiSi malis ^amiffionibus andariâ populi ualdc molliret;quâdo dum parati eént ornés pro eo Si patriæ falute pugnare illc nioneret ut ad hoftes fugerent umuerfnquia ciuitas capienda foret; Si oés in ea pariter penruné Rex uero ipé quidé pro bonirace Si lufticia iratus no eft. Sed ne principibus tali tcpore uidereé effecôtranusipmifit els ut facerent ^phetæquod uellent,Qui hoc fibi agere coceffoimox IgrC'quot; dientes i carceré: Si fumétes eum î quendâ lacum plend cœno dcpofuerdtiurmorte propria Inf-' focatus extinguererur.Ille ergo ultpad gutur in luto depofitus in his uegebatanguftiis. Quidâ uero feruoR^ régis honoribut decoratus gencre ethiops erdnas,pphetæ regindciauit:dicens non rede amicos Si principes eins fecifte ut prophetâ î cœno lubmergerét: quod opus omni morte amp;nbsp;uinculis effet amarius, Hæc cd audiflèr rex penitétia duâus;quia ^phetam principibus tradi differ iuffit ethiopi: ut fumptis triginta regis miniftns Si funibus;Si quicquid cxpedirer ad faluz us eius utiliraté:cd feftinatione hieremiâ abftraheret.Ethiops autfumés qd præceperar rexipro/ phetam de lacu reduxit:Si line cuftodia effe permifir, Euocare uero ed rege larenrenSfrequiréte liquid ei diuinum in rebus præfentibus poffer cdiccre.iUe habcf quidé le quod diceretaflerebat fed non fibi fore credenddinec dd moneret audiendd: quddo lam qfi maid aliquid agenré amici perdere decreuiffcnt.Vbi funt inquit nunc qui babilonium nequaqud dimicatu^i eé dicebant: andienrefqi fallebdt.Scd Si fi nuncueriraté dixero;morte me condcnabis.Cunqi ci rex iufiuranz dum pbuiffenquia neeipfc ed periraerct: nee principibus lupplicn iure eûtraderet: data fide fe» curus;fuadebatei;ut babiloniis tradcrer ciuitaté. Hæc enl dicebat ei ded p fe,ppherare fi liberal nudlet; Si pfentia pieula declinare; Si neqj ciuitaté uitrad fundaméra dcici: nee tépld ab hoflp bus cocremari; qd ti no fierctaple malo^ aucfor Si fibi Si ciuitati huius caldiratis exifteret.Hæc ' audits rexiuelle lè qdé q moncbat facere dixit;Si expedite fibi;fed metuere cótribules; q ad regc babilôiæ prexifler; nc accufdtibus cdpiculo fubiaceret.Qué,ppheta cófortabatiSi fruftra fuppli dû fufpicari dicebat;nihil mali paffu^ifi babiloiis rraderet ciuitarémec ipfd;nec filios: nee uxo^ tes eiusiinfuper Si quia rcmplum mancrct illefum. Et hicremiam quidem cum hæc dixiffet di^ miirrex præcipiens;ut nulli ciuium quæ iocun fueranr proderet;(ed neq; principibus apcriretr qui 5 cognofcentes eum a rege uocatum rcquirerent;ut quid cum eo locurus fuiffct; eis quoq; narraret diceret quia popofciffètine ï uincula aut in carceré denuo traderef, Qui Icilicct eis hoc

-ocr page 190-

diccbat:dum uenientes ad prophetam rcquirerentquidlocutus fuiflet ad funt gefta.Babüonius aüt obfeffioncm grauius inferebarifacicns turres cum magnis aggercs ingentes cxalranstcx quibus refiftebat demûris pugnare inrenribus: multafqiy’^ ^^^ tioneerexit equans mûris per circuitum ciuitans.lHi fïquidem qui intra urbem want fort*, promptiffîme refiftebant: ncq; fame neq; languore fatigati;amp; licet intus his pafflomDOS^g^ turanimoîtamen fortes uidebantur ad præhumun nullo admuctones inimico^ Kquot;^^^^ïâiesî ta expauefccntes:fcd contrarias machinationes in oîbus quæ fadebant ilhs opponeK CÇ^ / ira ut magnû certamen effet babiloniis fimul amp;nbsp;hicrofolymiris uelodtatis atep dem nihil arbitrantibus amplius cômodi qua captionem illius duitatis:his aüt falutc fuaw in alia caufa ponentibustnifi ut magno ftudio laborarent:amp; non defperarent excogitate qw® modis hoftium machinaméra deftruercr. Et hæc paffi funt mcfibus odo amp;nbsp;dccem donee ta ualfarentur amp;nbsp;iaculis quæ turnbus iaculabantur aducrfus eos holies. Capta eft ergo ciuitas decimo anno Icdechiæ régis quarto menfc:dic nono:cœperûr^eam principes babilonio^q“ bus oblêlïïo a rege nabuchodonofor uidebatur cffe cÓmiffa.Ipfc aüt i rcblatha ciuitatc battir.Nomina principum qui hierofolymam fubdiderunt hæc funt:hergcHa:farrare:maWx-garus:nabu2ardan:faris.Capfa iracp ciuitate circa mediarn noólem:amp; prindpibus hoftiu in^ fis in rcmplü:agnofcens hæc fedechias rexffumptis uxoribus:8e filiis;amp; prindpibus; amp;nbsp;^®’‘’.^ ciuirate fugit per defertum ualdc turiffimum, Quod dum aquibufdam traditiis principe“, babilonio^ indicatum fuiflct diluculo cum perfcqui funtcgrefli. Quem dum circa Wcfj^ apprarhendiffenn eum circundederunt. Amici uero amp;nbsp;principes fedechiæ fugiebant dumW proximos effc confpiccrenc;diTpcrfique funt relinquentcs cum: alter ad alium locum fcgidB unufquifep fe liberate corendens.Qué cÔpræhenfungt; cum pauds hoftes;cum uxoribus arque liis duxerunt ad regem. Venienté quorp ad fe regé:nabuchodonofor impiu amp;nbsp;infoelicé uocare cœpit: amp;nbsp;iurifiuradi îmemoré quod præbuerat ut ei prouintiâ cuftodiret.Super hæc aut eu inrgauit eum ingratumrquia dum ab co percepillet imperium quod ab dus fratre tulerat tribuerat:côrra munificum largirorc cgiffe uidebatur hoftiliter.Dixitq? poft hæc.Magnus deus, qui habens mam ncquiriam odiotnoftro te fubiugauit imperio.His igitur uerbis ufusaducrlu fedechiam:filios eius iuffit paritcr amp;nbsp;amicos corinuo periminpfo Icilicet lèdechia óealiis captiuis inlpidcnribus deinde oculos eruens fedechiæ cumq; uinciens: perduxit in babiloniiHæc uero proucnerunt ei quæ hieremias amp;nbsp;ezechiel prophefaucrat;quia côpræhcnfus duceretur ad babi' lonicum regcÄ loqucrctur ei ex ore fuo amp;nbsp;uideret fuis oculis eius oculos ficuri hieremias cecatus aut amp;nbsp;dudus ad babiloniâ.'cam non uidirtficut escchiel prædixit.Hæc igitur quæ cienter poffunt dei manifeftare natura nefcientibus explanauimus:qu5 diuerfa eftatep multimo da amp;nbsp;uniuerfa ordme fuo confpidens amp;nbsp;quæ congruant agi prædicensignorantiâçp hoium5^W fidcliratem redarguens per quæ curari nequiuerunt ab his quæ erant paffuri. Nam cum eaquæ prædicebantur cuftodire nolIentrcalamitatibus nolcunturelTè contradiriata ut effet impouibi' Ie uri ab ea declinarcnt.Igirur qui de genere dauid regnauerunt:hmói conucrlationc habere n^ fciintur.Fuerunt autuiginti 8^ unus ufe^ ad ultimum rcgciregnaucruntq? ocs annis nógentis:S quamordecim amp;nbsp;men fibus fex diebufq? dccem.Ex quibus principatu tcnuit primus eorum bul annis uiginti: nó tamé ex ea tribu confiftens.Porto babilonius mißt principe militiæ fuæ uabU' zardâ in hierofolymam:ut expoliaret templó præcipiens:ut amp;nbsp;illud îcenderet:amp; regalia panter: amp;nbsp;ciuitatem ad pauimenm ufq ; deponerer:^ populu in babilonia migraret. Qui dum ueniflet ad hierofolyma undecimo ano fedechiæ régis: Sitemplum fubucrtit:amp; uaû dei aureaargeteaq: tulit:necn5 amp;nbsp;maxima cantarum:qué impofuit falomon:infüpcr amp;nbsp;colunas crcas:amp; capita ea^ï aureafq ? menfas:amp; candclabra:8i hæc auferensttcplum quoeg fuccédit: menfe quintotinitio mc' fis:anno undecimo fedcchiærodauo decimo aut nabuchodonofor.Succendit aut amp;nbsp;regalia, ciui tatemcK deftruxit:amp; rempluita concrematu eft:poft trecentos amp;nbsp;feptuaginta anos: amp;nbsp;méfe fe® dicfq; dccem: ex quo illud eóftat edificatu:ab cgreffu auté populi;tunc erantanni mille .Ixduu^ menfe fex:diefq: decern a diluuio uero ufquäuaftationé rempli: orné tempus fuit anno^ millet nongentorum: quiquaginra fcpté: menfifi fcx;dieru dccé:ex quo uero fadus eft adam uf^ ad ca quæ proucnerunt templo:anni funt tria milia: quingenti trcdecim:menfes fex: dies decc. Tan^ rus ergo numerus anno^ crat. Quæcuncp gefta funt:fingula ut puencre manifeftauimus.Prin^ cepsitaq; régis babilonis poftq hierofolyma amp;nbsp;templu fubucrnr,lumens C3ptiuos:migrauiteos amp;nbsp;pontificcm: amp;nbsp;zardâ 8d facerdorem iofedech fecundariu eius amp;nbsp;cuftodcs rempli: amp;nbsp;tres eunu' chos qui erant fuper armaros:amp; amicos fedechiæ fcpté:amp; fenba cius:amp; alios principes fexagita: quos omnes cum uafis quæ deprædatus eft deduxit ad rcgé in rcblara prouinciæ fÿriæ ciuitate,

-ocr page 191-

^edech nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidcm K principum ibi capita abicidnipic uero omncs captiuos amp;

tificK'*^ ^'^® ™ Dabiloniatuindum quocj circuegit amp;nbsp;lofcdcch pontificé film facræ pon--*^'^^''^ Qccidit babilonius in reblata fynæ duitatetficut dudum iam defignatu eff . Igipur iudiJ'^'^^ ^^^'^^ fxplanauimus:ßi qui fuerât:amp; cord tempora cunda narrauimus ; neceliàriu mu f” ’^^^'^ ^°’^ teferare ponrificum:qui pontificatum regum temporibus habuerunt.Pri-tin^h - ^^“^Q^^ pontifex rempli fuit:quod falomon edificauitipofteum filius achimaasi fiddf°?°^ ^’’^^**®'^^ achimaa zariasipoft hue aut iorâ amp;nbsp;poft eu and ioraideide fideas:poft mdeasipoft hue bilus:bilo ucro fucceffît ioathâteui rurfus urias unæ uero neriasipoft nenâ cas tuinpoft hune faHomtdcinde belchias poft hue 2aröch;amp; poft hune fuit iofedechiqui ca-« P aus m babiloniam duduscft.lftiitatp omnes in pontificarü filius patri p ordiné fuccefTerüt, hf^fquot;^ ®“®““ '” babiloniam rcxtfcdcchiam Mabuit donee aduixit in carcerc. Qyern dû rega^ lu ^‘î^æ ’” hicrofolymorum templo fucrat dcpracdarusidiis dicauit fuisi^ popu ^i]^babiloniorum regione conftituit:pontificem uero foluit a uinculis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;jCap.Xl.

Rinceps iraj militiæ nabuzardâ dum captiuaffet populû haebreo^ : paupes amp;nbsp;eos ui fc tradiderunt dereliquitxonftituens eis principcm noie godoliâ filiû aichâ: de obilibus natum;manfuctû amp;nbsp;iuftûuuffîtq; ut opus i terra prouintiæ facienresircgi ,définira tributa pfoIuerét.Hieremiâ uero prophetâ foluit de carecrexitj fuafit:ut ad Mbiloniâ cû eo ueniretifuerat eni ei hoc a rege iuffûiur illi p oia placida miniftrarenqui fi noP ” quot;0c facereiut indicaret ubi manere ucllet:qtenus hoc régi fignifîcarct.Prêchera ergo nee fcq “omitinec alibi cörnorarufed libenter feabire dixit in deferta patriaeÄ cû miferrimus habirare quot;^uquiis.Cognofeens aût eius uoluntaté militiæ princepsigodoliæ que côftirucrat in hierofoly-« '^onirn urbe præcepitmt eius prouidcnriâ in oibus haberetæitj miniftraret qbus egeret: amp;nbsp;do/ ^’^prophem multis peiofift^ muneribus dimifît ad ^pria.Et hieremms quidé manfit apud gogt; P®duitate prouintiæ quæ dicirur mafphatirogabarqi nabuzardæut cû eo dimitteret digt; J^puiu baruch filiû nenææx magna ualde familial^ qui lingua patria præcipue fuerat eruditus pæc du feciffet nabuzardan in babiloniâ pfedhis eft.At illi qui obfeflä hierofolymoßi urbe dif ^geranpdifperfi p certa locaidû rcccflifTe babilonios cognouiflèntiK quafda reliquias in hiero* 'olymoçi terra reliquiflè qui earn incolcrcnt fupeîTemndiq; coUcdi uenerunt ad godoliâ in ’’’îfphat.Erât aût pricipes co^ ioab filius careæÂ zarcas ic2omas:fîmulamp; alii.Porto de ge-« îjere regio erat qdâifmael uir malignus Ôi callidus:qui dû obfideref hierofolyma;ad rege cuafit ^manitaßi alias âmonitarû noîebachalim:amp; ibi illo tpe moratus eft . Igitur qui ad hierofolymâ cucurrerant:fecit eos godolias ibi maneremequaq babilonios metuentes eolenrefqj terrâ : nihil pali paffuros effe dicebat amp;nbsp;hæciuramento firmauitiadiiciens quia folatium cundis pberet: Ôd uquis ab aliquo grauaretur illius mcreretur auxiliû:fuafit ut finguli î q ueUét ciuitate moraréfî «utwitteret cum eis qui eo]^habitacula repararent:öd ipfe quo^ faceret dû tpuseßetmr rnri^ cumÄ uinû:Sdoleû recoderentiq tenus hyernis répore pabulo non egerent.Hæc cû dixiftetîdi-« uiiut eos ad prouinciæ loca quæ unufquifq? uolucrat.Fama uero difeurrente ad genre iudeæ:qa uenienres ad fe de fuga godolias clementiffîmc fufciperctÄ ad terrâ colcndâ oés habitare pmit terenut regibabilonis tributa pfoluerenrxoncurrerût oés ad.godoliâ;amp; in ^uintia habitarunt: tonfiderantefe^ prouintiâ î pace regi:Sd godoliæ benigniraté atcçclementiânoannes amp;nbsp;pricipes qui cû eo erant ualde dilexerunt eû;dicebantq; mittcndû ad regem ammanitarum alias âmoni» Urum bachalnut ifmael latenter occidcret:quatcnus ipfe fecutus eflètin ifrael: quia ille erat de regio genereiqui folus poterat'dcbellare.Cuius dolum dicebant pofTc’declinarc alias declinari;fi potius ifmaelé ipfe pimeret:utmetû dccetero non haberenadiieientes infup fe tuncremc godo^ »a magis ab illo pempto;fundirus’ifraelita^ reliquiæ depirent.Uléucro acquiefcef noluit;dicés: nonciTe reftu côtra ui^ qui adhuc nihilmalignitatis gefleratiinfidias cxercere alias cxerceri;nô cm uerifimile effet.quia in tali defolatione hmôi malitiâ excrcerctamp; qué in tanta neceflîrate fo--uemt amp;nbsp;ab inimicis aliis cripucrat;ipfcpimcrct:(ed amp;nbsp;fi e diuerfo faccret ille dolû : meliuseffe ut ’prepimeretur ab illo:quâ homo qui ad illû côfugerat:fuâq; falurccxtradidcrat cômédaucrat uitamrdolo pimereturifto^z.Et ioânes quidé:6d principes qui cû eo erantxû nô potuiffent pfua ueregodoliæ.protinus rcceiTcrunt.Tempore iraq; die^.xxx.tranfado: ucnit ad godoliâ in ciuv uiris decem:quosgodolias fplcndidis epulis muneribufq; fufccpit.Tunc godolias inter convunia ifmael fepius ut affoler inuitato:deebriatus eft . Quem ifmael uidens irauino repletû:amp; uclut ifenfatürßdJin foporc ebrietatis cóuerfum:furgés cû decé fuis amicis eu occidit ; amp;nbsp;qui cû co i côuiuio recûbebât.Et poft ho^ pcmprioné egreffus p nodcxüdos pirer Jdtatciudeus amp;nbsp;milites trucidauit;qa babilonüs fuerât dercliöi. Altera uero die cû mûcnbus

-ocr page 192-

ueniebant adgodolfam de prouintia odogita uiri:nihil frientesiquod de co fucrat geft^OSJ* cum ueniffetifmad;eos quafi adgodoliam accefTurostinterius euocauit.Quibus ingrefiisauW ' daufacudos oeddineoruq; corpora i lacu ^fundiffîmd ne uiderctur abiecit.Ex his ita^odo ginta uiris aliqui reprierepti funr:quifc rogauerunt non prius occidi;antcqtia occultas in agns diuirias amp;nbsp;pallia fimul amp;nbsp;ueftes reconditas:amp; frumentamonftrarent.Haec audicnsirnaaehpeR cis,Populu uero qui erat in mafphatcû uxoribus amp;nbsp;filiis captiuû duxininrer quos K chiæ regis quas nabuzardâ babilonio^ princepsgodoliat reliqucrat conferuandas tulit , eta hæc egilTettuenit ad regé âmanita^i, Audicns autc loânes amp;nbsp;principes qui cum eo erant qu2i mafphat fuerant gefta ab ifmaeltmortéij godoliactnimis cxafpati funtjalTumcrcft^ fingun aro fua:egreni funttutifmael uiriliter expugnarent.Qué dum apprachendiflenttdrea fonte cnewO' illi qui ab ifmael captiui ducebantunuidenrcs ioanné amp;nbsp;principes;^ ad folatiu fibi uenine lu^ cantestrelcuati funtÄ relinqucntcs eu qui illos cœpcranad ioanné le contulcrût.Ifmaeli^ uiris odo ad regé fugitâmanita^.lôannes ergo fumés:quos de manibus cripucrat ilrnael: o lt;ƒ nuchos:amp; muliercsÄ infantestuenit ad qucndâlocu qué caulas appellant^ illo die ibi man i. Deliberauerant aût ut inde furgentes:abircnt in egypturatmetuentes ne eos babilonii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.‘

propter godoliæ mortequi ab eis dux fucrat inlÿtutus.Et dû in tali confilio pmanerent; pi' runt hieremiam ^phetâ loannes amp;nbsp;prindpes qui cû eo erant ut deû confulcret:qtenus eism^' guftiis conftituris quid deberent faccre demonftrarenfaduros fe iurâres;quicquïd eis W®®®L dicerct,Cuncp pphcta oraturû fe ^ eis apud deû côpromifilTcttpoft dies decé apparuit ei^ ccns;utindicaret ioanniamp;principibus fuis uniuerlîs: quô confiftétibus eis 1 ilia ,po*^*rù ^uidentia diuina folatiû amp;nbsp;a babiloniis quos metucbant fcruaret illefos:,pfidfcentes aut m^ ptum perituros:amp; ab egyptiis ilia paffuros quæ olim fratres co^ côftat effe pafTos.Hsc^^^^ ièt ioanni amp;nbsp;populo deû ,pphcta prædiccremon ci credebât;quia deus eos ^uinnâ Habitate P‘7' ceperatÆd ut præltaret baruch fuo difcipulo;mentiretur quidé de diuino mandatoîfuafenta eis ibi manerc:ut a babiloniis interirent.Populus ergo amp;nbsp;loannes nô obedientcs cSfilio dci fl eos monuerat p ^phetâ:difçeflerunt ad egyptû:ducentes,amp; hieremiâ piter amp;nbsp;baruch.

clientîdicauit ^phetæ diuinitas uentuge regé babiloniorû ad egyptûaulTirt^ praedicer pop • egj'pti uenturâ captiuitaré;amp; quia alios quidé co^ occidcrct;alios captiuos fumés in bamW* pducercr.Ethæc ita copiera funt,Quinto fiquidéanno captiuitatis hierofolymo^ ^’?*^'TrijJ amp;nbsp;uicefimus regni nabuchodonofor caftrameratus cil idem nabuchodonofor in Iferiore 9* camep detinens:expugnauit amp;nbsp;ammanitas alias âmonitas amp;nbsp;moabitas.Cüq? fubdidiHet bas g tcs;prexit ad egytû camey fubuertit regé qui tûc erat ibi occidit:aliûcp ci 1 ca côHitués: Ä® iudcos captiuos duxit ifi babiloniâ:amp; hæbreo^ quidé genus huiufmodi terminû ^•^‘^’ygos filfe pccpimus.lgitur per alfyrios corruit populus decé mbuû de famaria cû regnaret ofias:deinde duarû tribuû multitudo nabuchodonofor rege babilonio^:amp; caldeo^ cap®’ rofolimitis eft uaftata . Salmanafar tranfmigrans ifraelitasnn eo^ regionc inHituit gcntéiqui prius in îreriori pre pfide amp;nbsp;medic morabâf:tûc tamé famaritc uocati jiuintiæ fumentcs:in qua habitare uidcbâf.Babilonio^ uero rcx cû duas tribus fet;ncq5genté aliâ in eo^ habitare fecit ^uintia;amp; ppterea defolata ois iudca amp;nbsp;hierofonm ‘^^ templü ânis Icptuaginra pmanfît.Omne iraqj tépus a captiuirarc ifraelita^mfq; ad dw^ tranfmigrationé:füit âno^ centû triginta menfiû fcx;dierûq; decern, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^’^^i3'

Orro rex babilonioji nabuchodonofor fumens omnes iudcos nobiliores:» os régis eorum fcdechiæ:qui amp;nbsp;pubertate corpo^ amp;nbsp;afpedus pulcritudinc teT^^ debant:pedagogis eos ^ diligentia cxhibenda contradidit:eofq5 caHrauit: quo: M. , — nbsp;nbsp;eis quolt;5 quos coepat ex aliis gétibus quas uaftauerat cum clfentîactatis h®® r^

chritudic conflituti fecilfe dinofciturhufiltcj eis miniftrari de méfa fua cibos:amp; ^ . 'Lan. libus litteris piter amp;nbsp;chaldeis, Erant aût ilh làpîa quidem idoneiihabcnrcs exercitiû iocu .^ Inter quos erantaliqui de généré fcdcchiæ quatuor optimi amp;nbsp;natura benigni:quo^ nbsp;nbsp;ex nol^

daniel;alius aût ananiastalius mifahel:quartus uero uocabaf azarias,Ho^ babilonio^t c0murauitiamp; aliis iulTit appellari uocabulis;amp; danielé quidé uocabat balthazartanania if ^^^ mifahel mifachtazaria uero abdenago,Hos aût rex cû effent nimis igcniofi:amp; circa littet örinas affiduijhabebat in honoreddilcdionc præcipua.Placuit uero daniel cû *^°S”^j’ ^sad fe a Cibis regiæ menfæ fufpenderentÄ ab olbus alatis generaliter abflinerent.Er ®*^^^^t qs afchan cunuchü:cui eo^ diligétia fuerat a rege cömif!a;rogauerür cû;ut ea qua: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^j,oj

expédi ipfepcipeft:amp; eis legumina comedéda præbcret:ucl q,d aliud îaîatû uellenadn ^^j^^ fe eAc dicetes deditos;amp; alios fibi walde côrranos, lUe uero paru quidé fe elfe dicebat eo^

-ocr page 193-

«0 O )j?^*æ ^®^ metnere regcm:ne p corporis macicm uultufcg mutarionê proderérur regit ftut °^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ confequés:ut p qualirare ciboru eo^ quoq5color amp;nbsp;corpa

txift ’^’’”^f‘“f ‘^“™ ^^** pucri bene refedi a rege üiderétur;iftienim piculi amp;nbsp;fupplicii audores dieb^^^“™ ’^'“’^afchanis formidiné hanc haberct: pfuaferunt ei:ut,p experiméto dccem bio t?' ”æ^ rowutraret illis:amp; dû habitus eo^ corpis minime uerteretur ad pciusii his fine du? abar?’^”®^®”^*®”^“®^* ^°‘ '’^‘^^ ”°” poflent:fi ucro cos fubriliores mfpicerccÄ détériorés alio *^^^ P”®*^ conuiuia reuocarer.Quos du non folum cibis ille no noccret:fed etia magis q tur ^f^”S*“®’'ä 3tq; dccétiora eo^i corpora reperirenita utilli quibus regalia couiuia pparab;p

1 ,®’'” ciTentïdaniel aut amp;nbsp;qui cû co erant crederentur in magna copia epularû côuiuari: inf r ^^^P®*quot;^ audader afchanis ea quac quidé de menfa régis quotidieillis pueris mittebâtur amp;nbsp;aa ^^^^^’^ ’^^5 ^'’^ ^’^ ®^ mimftrabat.At illi dû Ôiaîæ co^ propter hoc effent limpidæ ^3a dodrinaseuedae corporaq; eo^ ad laboré ada côfiûerétmô cniautaias hebetes habcbat: PW cib^ uarietate cófufasiaut corpora per eas cpulas molliora:oés uelocircr didicere dodri quæcûij ^ apud barbaros erat,amp; apud chaldeos pcipue tarnen daniel fapiétia erat idoneus: 3d fomnioruminterprætationes exptusteiep reuelabat apte diuinitas.lgitur poft annû fccûdû Öptiaca: uaftationis:rex nabuchodonoCor uidit fomniû ualdc mirabile; cuius explanationem Pæ ei per fomniû deus aperuit. Qua dum euigilauit oblitus max chaldeos uocauit amp;nbsp;magos;

diuinos:feq5uidiftè dixit fomniû amp;nbsp;expofitioné eiusÄ hæc fimul oblitum;iuffitqj ut dicez amp;nbsp;foniniu:amp; quid fignificare uideretur.Illis uero dicétibus hoc inuenire efe hoibusimpof '5fi uifioné exponeret:fomni explanationem ab eis audiret:interminatus eft cis morte; ''ffoinnium edicerent. Et dum fatcrentur no pofte quod uidebat fieri ois una pcepit occidi, J’’icl ailt 3udiens:quia oes lapientes rex iufliffet inrerimi; inter quos amp;'ipfe cum fuis cognatis P^'’lo fubiaceret:acceflit ad quendam ariochi cui fuerat pricipatus eSmiffus fuper rcgis armigt; rogauit:ut ei cam cdiceret:pro qua re rex omncs fapientes amp;nbsp;chaldeos ; amp;nbsp;magos iuC-“æt occidi;5^ dum de fomnio cognouifter;amp; quia iufliffet rex idicari fibi qua uiderat uifioné: Wdum non potuiffent faccre:ad fuû interitû ,puocaffcntrege rogauit ariochim:utigrcffus ^dregemmnam node petcret;uta magorum nccc fe retineret;fperare dicens;qgt;ea node fuppligt; l^'’Jdeo:fomniura régis agnofcercr.Ariochis uero nüciauit regi Ïdutias quas popofcerat daniel. Tune ille puer cum fuis cognatis ad habiraculû proprium ucrrientes: rota node rogauit deum: ®0’ fomniû indicarct nemagiÄ chaldei;amp; inter eos Óiilli perirét;fed ut eospotius ab ira régis ^f’peretïatc^ oftendcret uifioné;qua rex rcuelata fibi node preterita nofcebarur oblitus. Deus jutera mifericordia habens illorum qui periculo fubiacebantifimul amp;nbsp;daniclis ; Ôiîomnium ei « rnodu eins explanationis innotuit:utab eo rex eria q» fignifïcaretur cognofccre. Daniel ergo ’deo fibi rcuelata cognofcés gauifus furrexit amp;nbsp;hoc fratnbus iudicansullos quidé quia de uita *3m defpcrauerant;amp; pari uidcbantur ad morté ad fccuritaté amp;fpé uitat reduxit.dco auté gra» Pis^ipaas egitiqui miam eo^ actaris hüiflèt.Fado quocp die uenit ad ariochim: pctens;ut eu Wtroduccre debererad rcgé:ac dicensidebcre fe fomniû quod uiderat tranfada node narrare, “’greffusigitur ad regé danicl;hoc primo popofcirine fapiétior puraretur ab aliis chaldeis amp;nbsp;ma ggt;s:quia dû illi fomniû nequaquâ inuenire poruiffentapfe indicarurus accederet:qu3ndo no ex* Ptrimento huano nee quia maiori ftudio mente propria laboraffet ut hoc feiret ; fed miferatus Wquit deus omnium qui in morris uidebâtur piculo conftituriÄ mei ; fimul Si qui eiufdé funt gcntis:fomniü amp;nbsp;eius explanationc mihi apuir.Non cni minus pro illis qua pro nobifjpfis uitæ terminû te iubente multatis folicirusera;dü utiq? iniufte uiros bonos amp;nbsp;oprimos mori pcepas: quos nihil quod fit humanæ fapicnæ præcepifti facere:fed quod dci folius eft ab eis exigere uo* hilti.Tibi itaq; cogitanri qui poffenr mundi totius pn'cipatü tenere;uolés deus regnaruros ofte* W:hmói fomniu reuelauit. Vidifti enl ftatua ualde proccraicuius capur quidem erat aureum: wmeri amp;nbsp;bracht argctea:uentcr aüt amp;nbsp;foemora crea:crura pedefq; ferrci. Deinde uidifti lapidé otmore abruptû cecidiffe fupcr ftaruâ: camep proftratmeStriuiffetora;amp; nulla eius pté Integra Kliquiflcau^;^ argenrû:S;es:plus farina côtritû;amp; fpû uehemére flante direptûiatc^ di'plum: fipidem uero creuiffe târû:ita:utoîs terra ab co uideretur implera. Somniû itaep qd uidifti hoc ^ijwius interptatio hune habet modum.Caput quidé aureum te fignificat:amp; qui âtc te in géte ujoiloma regn merût.Duæ inquit manus 8^ humeri indicât:quô a duobus regibus uefter poffit utltrui principatus.Illoji denuo alter quidé ab occidente erit deftrudurus impium:fimilis era* ’urnto cuius rurfus regnû ceffare facit qui ferro uidetur equalisitenebitq ; oiaiquia ferri natura robuftior auro amp;nbsp;argento fimul amp;nbsp;ere , Significauir quidem amp;nbsp;de lapide regi: quod mihi no Plt;uit indicate;fed preterita qua: funt tara fada defcrtbcreinon futura tradare . Siquis autem

mn

-ocr page 194-

integrifatem deCderans uult hare pcr!crntari:amp; de incerris utrom Bât ftudetagnofeere : fffbti« librum legere danielis:queni inueruet inter littcrasefle diuinas.Rex ita^ nabuchodonoftrhac audiens amp;nbsp;fomnru fuum agnofcens:obftupuit ingenm danielis:amp; ^cedens in facie co mó quo deus adoratur falutauit danielé:ciq; fâcrificari qfi deo præccpit:Cui etiâ ^prü dci I'pofuit noiud K curatoren! totius regni eflè conftituitxû cognatis fuistqui per inuidia amp;nbsp;dolu picula fuftmue runt à' regem ex bniói ca offendiffe uidebanf.mterca rex du fccific ftatua aurea;altiiudine fe«* ginra cubito^datirudine fexÄ ca ftatuiflèt in maximo campo babiloniandcdicaturus caicóuo' cauit ex oi terra cui praccrar principes uniuerfos cis prio præcipiensiut dû auditent tubs fonu: ^ßrati flatuâ piteradorarcnt qui uero hoc non facerent;cos in ignis caminû inrerminatus cent mittendos.Omnibus ergo poft tubæ fonu adorâtibus finiulacrü:daniel amp;nbsp;cognati eius inmime hoc feciffe dicunfinolenrcs utiep leges pracuaricare paternas. Qui dû uidi fuifent repentciamp;w ignemmiff inopinabilitcr diuina puidentia liberatiimortis picula fugicrunt, Non enfcontigit cos ignis.Reor itaqj co ^ nihil iniufte fecifTentan caminû miffunon funtab ignc contaäi;amp;t3^ da eft flame natura debdionhabens i fe dei miniftrostquieo^ corpa efè talia pratparauinur no potuiffentab ignc confumi.Hoc ergo fadü oftendit cos apud regé luftos atep religiofos:fquo habebanf ab co in honore præcipuo.Poft paululu uero tepus denuo uidit in fomms rexaliauv ßonemjquia cafurus de regno cû beftiis eflet habitaturus;amp; cû degifTet hoc môannis feptemm deferroircciperct denuo pnncipatum.Hoc cû uidifet fomniû magos denuo cóuocauiueiftj «■' ferens quod uiderarantcrprætanonc congruâ exigebar, Etalio^ guidé nemo potuit uirtutew fomnii compræhendere neqj rem manifeftare;Daniel uero folus amp;nbsp;hoc expofuit:amp; feut ci pr^' * dixeranita pucnit.Nam cû habitaflet prædidû tépus in hcremo nullus fêpté régi dominuuj detinere;fupplicans deo ut regnû reciperet;denuo reuerfus ad illud eft.Nullus igiturculpet®^ coq? ira narrauerim fingula ficutin antiquis libris inucniuntur fcripta.Nam ipio hiftoris n*^ principib jJpter eos qui queftiones faciüt;ut in aliquo culparc nitunflaffruxi dicensitranflatu]^ me libros hæbraicos in eloquiû græcû:amp; hos uolentibus apire nrq; adiicerc ipfe aliquid feorW neep fubrrahere me pmittens.Porto nabuchodonofor dû uixifiét annis qdragmta defudus en: uir induftriusÄ prio^ regû ualde foelicior, Meminit huius aduû amp;nbsp;bcrofusi libro tertio h»w riac chaldcoruraiita dicens.Audiens aût cius pater nabuchodonoforjquia fatrapa qui cofituws fucratin cgypro amp;nbsp;locis fÿriæ îferioris amp;nbsp;phœnicisjrecefifîet ab co:cû ipfe iâ farigari nô powt• cômittens filio nabuchodonofor iuueni quâdâ ptem excrcirus:mifit aduerfus cû , Nabuchodo/ nofor aût filius côgrefTus aduerfus cû qui ab eius pâtre rcccfcrar ; fada dimicanoncà 'cû wo*» amp;nbsp;prouinriâ ex ifto principio fuo fubiugauit imperio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;ICap.Xni»

O itaqjtepore côriginut pater eius nabuchodonofor egrotaret in nabilone cwib^ amp;nbsp;a uita recederet:qui regnauitannis uiginti amp;nbsp;unû,Nabuchodonofor films né peu multû tempus morré patris agnofeens difponens cas cgypti rel/quâq puintia:» captiuos eius Ôi phenicû: amp;nbsp;fyrorû gentiû egyprioÿi: ôc praccipiés pncipibus qui' bufdâ amicis;ut cû magna uirture ôi of utilitate ad babilohiâ cunda deferrenr: ipfe eu paucisf defertum uetnt ad babiloniâ amp;nbsp;potitus rc^ quæ gubemabât tue a chalceis:a quedâuno optiu fibimet referuanti totius regni paterni dominus eft efiedus. Captiuis aût ueniénbus hitanouf conftituit in locis oportuniffimis babiloniæ duitarisapfe ucro de diuinis q’s acccperar de bus hoftiû amp;nbsp;téplû bellis amp;nbsp;reliq largilTimcnimis ornauit;amp; antiq ciuirati alia quoq; cétout-t* prifca rcpauiwtaiut ncqq obfidéres ualercnt fluuiu cóuerref;amp; ciran aliquo mó pualehwo“^ tres porticus intrinfecus;amp; tres cxtrifecus de latere codojdeccterqjrauniés cas ôi exomäs uald magnifice: patcrnis quoqj rcgalibus alia pxie regalia fabriratus eft:quo^ fpacia : amp;nbsp;relique pu' chrirudiné diccre credo fiipuacuü.Verumtamc hoc fcicndü:quia dû effent hæc magna eximiaidiebus rarac.xv.cólumara füt.ln iftis uero rcgalibus lapides pofuit:quo^ fimilitudocra inftarmôtis plantauit diucrfas arboresjfecitep hortü qd fulpcnfiïe dicebaficoq uxor ciusp fmonem regionis ppriæ uidere defidcrarct quaenutnra fuerat in locis medie,Ho^ itaq f nir ctiam mcgiftcnis in quarro indico^ libroiubi nirif approbate hue regé forutudie amp;aou magnitudine hercule trâfccndifle.Dicit aût eû uaftafe libiæ ciuitaté;amp; hibcriâ . Scd etiâ dydt î fecûdo colonoßi libro meminit huius regis:amp; philoftratus î idiciis amp;nbsp;phœnicis hiftoriis dio • quia ifte rcx obfedit tyrum annis tribus amp;nbsp;decé menfibusxû illo rpc tyro regnaret ioathabiu^ Hoc mô crgo diuerfi feriptores huius régis fecere memoriâ.Poft morte uero nabuchodcnoio amilmadapacus qui amp;nbsp;abimaradocus filius cius fufccpit regnûidt hictofolymita^ rege iccbct qui amp;nbsp;ioachim foluit a uinculisæûq j inter anneos neceflàrios babuit;amp; multa ci dona ecteW♦ fccitcp eum in babilonia inter reges habeu.Nam pater aus fide non feruaucratiechomac.qui

-ocr page 195-

uticg cum uxoribus 81. filüs amp;nbsp;omni cognatioc fpontc tradidcrat pro duitateme ficut pdiximus obfcffione capta uaftaref. Moriente uero amilmadapaco poft anos odo amp;nbsp;decé fui rcgniægref-' farius films dus tenuit prîdpatû.xl.anms. Ko quoqjmortuo:ad cius filiu labofordachu puenit impium.Quod dû noué menfibus hûiflenregnû eo defundo rranfit ad balthazar qui naboar nuncupatur.Contra hunc iraq; rege caftrametati funt drus pfarum rex amp;nbsp;darius mcdoru. Qui dumobfiderentcûin babiloniaimirabile quoddam ^digium cÔtigiffe dinofdtur . lacebat nâqp cernansin domo maxima amp;nbsp;eSuiuiis regalibus oportuna cû fuis concubinis piter amp;nbsp;amicis pla^ cuir^ eiiut de proprio tcplo ua(a dci deporrarétunq hierofolymis dcpdatus nabuchodonofor: ufusquidé eis nó fueratiicd in templo fuo dicauerat.At ille fupbia dudus cftiut cis uteretur ad pocula:amp; hoemó blafphemaret in deo.Tunc ita^ uidit de muro ueniétem manü;amp; in piete qf dam fillabas fcribenté.Qua uifione turbatus conuocauit magos atej cbaldcos:amp; oé genus fimi Hum qd inter barbaros fomnia amp;nbsp;hmSi figna difcemerc prceualcbant:ut ei q fucrant fcripta ma nifeHarent.Cunq?magi nihil penitus inuenire neepintelligere fe pofte dicerentin anguftia rex con(htutus:amp;mulra triftitia proprer hanc ficinopinabilem Caman oim ^uintia prædicari fecit ut qui litteras illas amp;nbsp;q per cas figmficarentur poftet exponere:ci torque aureæuefteq; dan pur^ puream ficut regibus chaldeis mos eratuti:amp; tertia prem ei fui piter principatus offerrer , Quo fado:dum multi magi eoncurrerentiut propofitâ munificentiâ regis habcrentiinuentioné aut Hgnifîcationélittera^i nequaq inuenire poterant.Dumq? rege uideret in anxictate fua auia con ftirutûxœpit eu conforrare ac dicere;eo cp cftêt quidam de iudea captiuus;ex eo^ genere quos deduxerat nabuchodonofor cû hierofolymâ deuaftaftetxui nomé erat daniel ; uir fapiens amp;: ar^ gutusmtpoffit res inuenire difficilcs:amp; q foil dco nota uiderétunqui etiâ nabuchodonofor régi cura nullus alter pomiffet dicere quibus cgcbat:ad agnirionis luméadduxerat quod querebat: Müciê ; uteum cuocarer amp;nbsp;peterenqtenus de littcris co narrate cognofcerctiqd nullus poterat muenireifi trifte aliquod fignü ftgnificaretur a dco , Hæc audiens baltbazandanicl ad fe uenire P^æccpit.Cm CÛ diflû fuiftet de coieiuf^ fapiaiquia fandus ei fpûs ineftct:amp; folus inuenire pof ‘Ctiquæalü nee mente conccperant:pofcebat;utei q fcripta fucrant amp;nbsp;quæ fignificare poterant 'ndioret . Quod fi faccretipurpura ucftiendü:amp; torque aureâ circa collû eins dada efte ^mifit: wHiperei amp;nbsp;tertiâ pté regni pro honore Qpiæ coferendâ ut cxcis î fignis uidcntibus appareret. Quo häoidaniel dona quidé eû rctinere apud fe dixinfapientia naq; 8i. diuinitaté fine fuffragiis «emper cxiftere:amp; gratis prodeftè qucrentibus;ca ucro q fcripta uidcbanf ci fîgnificatu^ fe eflc promi(ît;dicens:hæc eiusuitæ indicate fubucrfionéieo neq; ex his ex quibus parés eius ^pter inwrias dei fucrat caftigatus:ille didicit cé plus amp;nbsp;nihil ultra humanâ cogitate naturâiquâdo amp;nbsp;nabuchodonofor mutatus in beftiâ propter ca quæ impie gefteratipoft multas præces ac fuppli cariones mîam potuit promereri:amp; ad humanâ redire conuerfationéiac régna pftina repare:qui propter hæc folû deû oém habere uirtutem amp;nbsp;humano genen prouidef doneeaduxit afteruit. ^n1 inqmt obliuioné ho^ habens multûep diuinitati blalphemans : in eius uafis una cû tuis cô/ cubinis tibi miniftrari fecifti.Quæ uidens deus amp;nbsp;iratus:p ca quæ fcripta funt pronunciauit:qui terminus fit futurus.Illæ uero Ifæ dcfignabant hæc.Mane quod latina ligua fignificare pot nunierû:quia uiræ inquit tuædcus tépus amp;nbsp;regni dinumerauit:amp; puum tibi fupefie decreucrit, 1echel amp;idc hoc fignificat pondus.Appôderans inquit deus tuæ uitæ tépusiiam illud declinarc ptonunciat.Phares led amp;nbsp;hoc fragmentû fignificat lingua romana.Frangit inquit deus regnum riuÄ médis illud pfifej diffnbuit.Cüq? daniel hæc indicasidixiffct q fuerat in pariete cofcripta althafar equidé regia triftitia qli poterat pro rantæ calamiratis fignlficatione ,puenif detinuit: on tarnen propheræ qfi mala^ rc^ indici dona quæ promifcrat dcnegauitifed cûfla côcefiît: ^tans:quia ilia quidé pro quibus darétur propria eiusÄ no prophetantis efientallû uero qui Wclifcreuerat uiru bond dicebat fimul diiuftû.lgitur no pot multû têporis amp;nbsp;ipfe eft ca^ Pns.K ciuiras cyro gfa^^ rege aduerfus cû fortiflime dinaicante tradita , Balthafar ent is eft fub p?P'^°”g’t babilonia;cü regnaffet la decé amp;nbsp;fepté anis:nepos nabuchodonofor regisicui ta nulle terminû pcepimus.Darius aût aftiagis fi!ius:qui babilonioße principatü deftruxit cû ü^hT’^^° ’^^ '^’’hébat fexagefimü amp;nbsp;fecundûxû babiló fuiftet inuafaiqui tamé alio noie erat °'^ ^g^sîquieç danielé ^pheta fumésiad fe in media duxit;amp; oï honore eû celebrauit:

Ïunus inter tres fatrapas quos dariusfuper trecentos fexaginta fatrapas inftituerat. lt;1Cap.XlUI.

apud dariü in honore pcipuonramt qfi'foli cûda uiderenf cé ccigt; ,-------r — cæteros crie laborabat. Mordenf eniiqui quofdaapud principes piufq fe ualere confpiciût.Etdû quererét occafioncÄ derogationis fomiré : uidétes m iii

-ocr page 196-

cum apud dariû cAcpbabilé nullâ inuenicbant câm.Nam dum effet amp;nbsp;fup thcGufOSîSi ow fuffragium oblatû a quocûcg defpiceret:cui turpe uidebatur aliquid etu pro bonis rebus acop nullâ criminis cam accufarores muenire faciebat.IIIi ucro cu nihil habcrent qdcótra danige centes:rcgio cu poffent honore priuare: alm qucfiuere modü:quo ra minoréapud gratia Kg oflendercnt,Vidcntes nanqjeu tertio in die orante ad deutoccafioné fe inuemfle pu^’^^v quam pderent danielé.Et uenientes ad dariû nûciaucrunt ei;quia fatrapis amp;nbsp;eius pn'eipibusp' cuifTetJut triginta diebus populus rcquiefceret:qrenus nec^ ipfu aliquis ne^ deos eoKadiret militer nee exorarecÄ ho^d fiquis fnlam tranfcédcret in lacu Iconu piturus includcret.Rö^^ eorom nequitia nó intendensmechace quocj cótra danielé arbitratus fada moliminaj^P cere fibiquæ ab cis décréta uidebâf:amp; eo^ Infam cofirmare ^mißtt^pofuitq; decretuin pop»' Ïo:qd fatrapû placita deßgnabant. Et cacreri quidé iuffa euftodiétes ne trâfeenderer qpt^^P uidebantur a rege quiefcebant:danieli uero nulla fuit in lûis cura;fed ut erat folitusiftans dfon cundis infpicientibus adorabat. Sarrapae occafióe fumptarquâ cótra danielé muenire quoreba. mox uenerut ad regé:accufanres tanqua folusdaniel eius precepta tran(cenderet;quia du nu'^b alter apudcos oraf praefumerct:qd nóquidé ^pter îpietatétfed ^pter euftodiâ fieret po^P^®^^* ille contcnens pcepra:ad fuu orarct dcu.Credentes etennquia ppter magnu fauoré quo eu dau' us diligcbatreria illo^ décréta cóténcns danieli ucniâ daretan hoc potius héntes inuidia : map in(tabant:öi;ad nulla manfuctudme recedebatifed cu lêcundu lege data in lacû Iconû effe pofeebant. Sperans aut darius quia eu eripcret deusÄ nihil a beftiis fudineret aduerfm^ folabatur cu ut fortirer ferret euentu.Rcx iratj dû fuiffet in lacû minus daniel:fignato I^delt;9 pro ianuis in eius pofitus erat ore difccirit:amp; ïeoenatus tota nodé duxit in fomnéimcftus SP’’® daniele nimis afflidus.Die uero fadoifurgcns uenit ad lacû amp;nbsp;inueniens eü fanü:fignaculu^®® lapidé obfignauerat aperics:clamauit uoce magna danielirequirés fi fanus elTet . Quorefp^ regrquia nihil paffus fuiflèt maliauffit eü repente de lacu ^trahi beftia^. Inimici ergo uider® ninil mali pruliflè danielrdicebât regi:non eü diuina ^uidétia cuftodirmfed faciatos leone$c®f^ pus eius cótingere noluiffe.llle uero eo^ nequitia uidensauflit leonibus multas carnes appon*' eif(5 faciaris inimicos danielis in lacû praecepit imittimt fi reuera p facietaté ad cos minima nes accederent:hoc apte cognofeeret.Quo fadoÄ fatrapis î lacû depofitisidario manifeuatu quia diuinitas faluaucrit danielé.Leones cnî nulli coçi penitus pepeerûnfed oés pitcr difc^' runtiqfi rapida fame pleni;amp; nulla cibi copia rccreati.Arbitrorenf quia nó fuerüt ad hoc lam ^uocati lcones:qui utiq; paulo ante uidebanf carniu abundatia faciatiilêd hoium nequina® irrationabilibus erat aialibus manifedaifimul amp;nbsp;quia dei uolütate uocabanf ad pœnâ.Petep™ ira^ hoc mó daniel inimicis:rex clarius qd adü fucrat diuulgauit in oi puinriadaudas deu que daniel colebatieüqj Ueß ’ ßlt;lofporenré afferens effe folü.Habuit aüt ctia daniel in honorepcdlo« principem eû fuo^ faciens amicoßz.Cü ergo daniel fic effet ïfignis amp;nbsp;clarus:co qjrcligiows fteret:edificauir in echbathanis medie manColeü ualde præcla^iiôi mirabiliter mmis inftrutW' quod equidé manct hadenus amp;nbsp;uidétibus credit nup cdificatûrita : ut ea die qua cófpicif puK^ elïècóftrudü,Sic eius pulchritudo noua uideâôd folidamullaq: fenedute tâ magni tcporislom geuitate côfedaicû cadéedificia quæ ubi holes fpacianûK ad uetuftaté ucniâr:SC fua fortitudie longeuirate carcantiac ^prii decoris amiffione marcelcanr, Hadcnus cnl fepeliuntibimedoru reges abfqipfarü pitcr amp;nbsp;parthorü amp;nbsp;cui hæc cura cSmitridfacerdos éiudco^:Ä hoc fit ul«» præfens tpus.Dignû eft eni de daniele dici qd maxle quilibet audits debeat admirari. mirabiliter amp;nbsp;qfi uno quodâ loco maxlo pofitis ola ^ppheranetÄ uitæ fuæ tpe apud reges wpi bé in honore fuit;8i gloria amp;nbsp;memoria poffidés fempiterna. Omnes ira^ libriquofeûç coim^ bens dereliquittlegunt hadcnus apud nos amp;nbsp;ex his credimusrquia danieli loqucbatur deus, f'io folü enl futura ficut alii quolt;j ^phetæ pdixiriena led tpus definiuit:quo hæc neceffe fit adiW' pleri.Prophetis naq; prioribus mala predicentibus:amp; ^pterea a rcgibus amp;nbsp;populo nori beneim fceptisidanicl bonaic return prophcta fuit apud eos:8C ,pprcr fama re^ quas prædicebatifauot uidebaf habere cûdo^iper euentû uero caudj^ ueraciusacqulrebat didoßi fidcm amp;nbsp;opinion diuinitans habebat in populo, Reliquit enim nobis ex his quæ con fcnpfitiunde integriraseiu propheriæ;amp; nulla mutatio poffit agnofci.Ait emmiquia cû effet in fufis in metropoli pfide:c fuis fodalibus cxiuit in campuniÄ repente terremotu fado:relidus fit folus:amicis cius per ov ucrfa diffugientibus:conturbatuflt;5 in facié fuper ambas cccidcrit manus.Tum quodam tang^ tc eum:amp; inter hæc ut furgeret imperante:quatenus ea quæ erant poft multas generanones ci’ uibus eucntura confpiccrctidum furrexit oftenfum fibi dixit arieté magnu multaquide cornu habenrem:nouiffimü uero eo^ præcelfumjdeindc refpexiffe quidem ad occidcntem: amp;nbsp;uid»t

-ocr page 197-

hircu Hide fern p aerct cogreffucj aricti: amp;nbsp;eü fecudo cornibus ïpetu pftrauifTc i terrât ûdicp conculcaffe deide fe uidiflè hired de fröre cornu maximd ^duxiflè:quo fado:orra ex eo loco cornua qruor;amp; ad uétos fingulos eé cöuerladrer q aliud puuld orfd fuiffe cöfcnpfit.Quod dd crefceret dicebat deus qui hæc monftrabat;hoc expugnatupi fore eius gentéiSd ciuiraté lortircr elle caprurum:templumcp concreraatu^.amp; facnficia fieri prohibitucum diebus mille: ducéris: amp;nbsp;fexagintafex.Hæc quidc in campo qui eit in fufis daniel ié nidifie cofcnpfir;^ rali modo ded fibi hanc aperuiflc uifionc expofuit:arietem quidé regnum pfarum amp;nbsp;medore fignificare dices: cornuareos qui regnaturi forent:nouiflïmum ucro cornu fignificare dicens ultimum regem: amp;nbsp;hue dluitiis gloria priommeiTe pcipud.Hircum adt fignificare narrabat:quia aliqs de græcis rcgnaturus eflet;qui iecundo congreflusaduerfus perfamæum bello deuinceret:amp; ornné gloria dusprincipatus auferret:^ maxima cornu quod eratin hirci fronce primum fignificari regem: Kortum quatuor cornuo^ filo cadéte qui ad quatuor près terme uidebat afpiccre: fuccefiioné uniufeumftj poil obitum primi régis dixit anndciare;ôe diuifioné regni inter eos efle facienda: dura ille prior nec filios:ncc cognaros habiturus eflèt multifqjannis in terra^ orbe efièr régnai turusamp;exeis qucndâ oriri regem:amp; expugnaturu gentem cius leges atqj conuerfarioné piter 3Dlaturum:amp; templd dcpdarurum:amp; iacrificia cclebrarc;tribus annis efle prohibirnçe. Et haec 3ens noitra fuitinuir per anriochu qui appcllatus eft epiphancs:hoc eft pelorus : ficur uidic

Si ante multos conferipfîttquæ omnia illi deo fibi monitrâte conferibens reliquit:uti legt; genres amp;nbsp;quæ iâproucnere confideranres:crcdat in honore diuino fuifle daniclé: amp;nbsp;p hæc qux untita uenflima epichureos errate cognofcant:qui amp;nbsp;prouidentiâ uitæ negât ded res humax as currare non exi(hmant:neq; a btâ incorruptibility fubdanria pro ftabilitate eddo^ gubep aniudicant uniucrfa:fcd hue mundû fine redore:amp; fine cura aliq ferri fpôte confirmât,Quæ

• ^*”^ pfialc:ficutnaues gubernatoribus dcfolatas ucntorum uiolenria fubmergi colp^ ®®^“5 fi^^ agitator confringiura amp;nbsp;mundus fine prouidentiæ regimine olim potuir

«perire qflatus.Ego iraq; daniel dicta hare re(picicns;ualdc puto a-ucra opiniöe recedcre ^9uinulla prouidenriam humanarum return dicunt habere deum. Non enim fi hæc fponte 6 crentur fecundum illius prophetia omnia prouenire confpiccremus,Ego fiquidem ut de his quot;dai i amp;nbsp;legi:ita cöfcripQ. Siquisautem uult opinioné alia feq:crimé ^ diuerfa fnia nS habebir,

Ace continctur in undecio libro iolephi hiftoria^ antigtatis iudaicæ. Cap.i. Qualitcr cyrus pfarum rcx iudeos a babilonia ad propria redire terräÄ tepid reedifi care præccpit:dans eis pecunias. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ii,

,7''''Qu0phibuerdt eos pfides regisitempld rcedificare impediétes, Cap.iii.

^^^^ eabifes accipies regnura interdixit omnino iudeis remplum ^hdanusrex pfa^ iftafpis filius honorauit géré iudeoyi:6i tepid eius edificauit, Cap.v. ^'3poll ipfum filius eius xerxes familiarirer ludeos tradauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,vi.

^0regn5re artarxerxe:gens iudaica pene cdda deleta eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii.

'^®§cgt;fus dux artarxcrxis:iunioris multa in iudeos iniurioCa mißt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,vid.

'^^.'^ ^ niacedond alexander bona fecitipoftq iudeam obtinuit, hethie liber tepus annoy: ducentoy: quinquaginratrium:mcnfid quinq;.

Ijlncipit liber undccimus,

imo imperii ano régis pfay: cyri.Qui Icptuagefimus côcurrebatæx die to noftrd populd côtigit ex Aprils iinibus ad babilonia migrarc:mifera s é captiuitatis deus;amp; illius calamitatis ifœlicid iudeoy:;amp; ficut p hiez mid ^pheta ante pdixcrat q ciuiras cuerreref:poftq fcruierdr nabuchoz i^'.’^Ql^^^holbrÄ *’^P°”^^^ eius:amp; hanc fuftiuerdr feraitu re panos fere Icptua quot;i^^inta.Turfus cos ad propria reftituit tcrra;amp; templd rcedificareÄ pterira _^^t*^ ’Cui fœlicitate decreuit.Côcirâs igit animd cyriifcdt eu p ocm afiam fcriz ’^* hæ^ dicit.Quô me maximus orbis terrain deus regeeöfti i'’^édifia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘î^^ genus ifrael adorar.ls eni amp;nbsp;med pdixit nomen p propheras: quó tepld

*^ fuas^^cm in hierolblymis i terra iudea.Hæc adt cognouerat evrasdeges librd qué ’■^heratdj^^j^?’’^’^’^^ reliqueratante ducétefimd amp;nbsp;dccimd annd.Sic eni in archano pdiz ure aeu.Quo uolo cyrum quémultaye amp;nbsp;magnay: gentium regem conftitui mietete m iiii

-ocr page 198-

populum meû ad ,ppna terranuSZ templû mihi conftrucre.Hæc ifaias praedicaueraca^c ^hn® centum.xl.dcflruâioms templi.Quæ dum legerer cyrusÄ mirarctur nomen dommi eum quida accepit:utmagmnea (cnprura in;pkret,Conuocas aut danflunosludcopz: quitoov lone habitabantîdixit fe concedcre ad propria iudeos remeare ^uincia;öi ciuiraré hicrofojpttt óZ templum dei reconftruere fe cos.Eadiuuante. Tune fcripfit fuis dudbus illius tcrrxuianis. ut aurum coferrent amp;nbsp;argentu ad rempli renouationéunfup ad immolandd pecora.HscqT^^ eum ifradiris dixinctxgrefli dua^ tribuu pnneipesnudæ ac beniamimuna cd leuitis tibus: ad hicrofolyma puencrunr. Multi uero refiderunr babyloniariminimcpaffi poflenion fuas relinquere. Quo du uenifient:omnes amici régis adiuuabant eos:amp; conferebant ad rcnou3rionem:alii auji:alii argentûiquidâ aut amp;nbsp;cquos;ac iumento^ multirudiné ; Ä uotadW reddebantÄ conRitutas fecundu uereré confuetudiné immolationes edebrabanranqua rectf tam amp;nbsp;antiqua religionis confuctudiné rcdiuiua. Tranfmifit ena cyrus uafa derqua: aüfwens templo nabuchodonofor ad babylonia uü^ porrauerar.Quæ rcuchenda tradiditmitridati c^ ftofti fuo^ thefauro^ prccipiens ca dari {cruadaabaflaro;doncc templu redificaret: pfettoau eo;traderer faccrdotibus amp;nbsp;principibus uulgi reponéda in rcmpIo.Dircxit etiam epiftola rex d; rus aflÿriæ fatrapisjbacc connnenté.Rex cyrus fifmnio;amp; latrabanar faluté.ludcos rerraro® inhabitantcs qui uoluerunt ad fua patriam redire:pmifi:amp; ciuiraré rcnouare templutp dei iWf^ rofolyma rurfus edificarc in codé loco i quo prius fucrat conftitutu.Mifi aut amp;nbsp;mitridatepw*'' niarum meapi euftodemA’ zorobabel principe iudco^tut fundamenra reftiruant:rcmplu^^' condant.Cuius altirudo fit cubitoßi fexaginraxorundé amp;nbsp;lantudo:^ faciât tres pictes M«*® ex lapide poliro:amp; unum pieté ligneum ex matenis ipfius puintiredimiliter amp;nbsp;a)tare: fupq®®® immolét deo.Sumptus uero de meis in his oi'bus uolo fieri.Tranfmifiena uafa qvx de rercpio rex nabuchodonolor abftulerantradens ea mirradati pecunia^ cuftodi:amp; zorobabel pnap®'' dcoK;qtüs ca ad hicrofolymam reportent.'^ templo dei reftituant.Quo^ numerus eO t^ntus-Remgeratona aurca.l.3rgenrea,Ix,fïtula£aureæ.l,argenteæ quingentædibatoria aurea tri^«» argentca duo miliatpatcrc aureæ qdraginra;argenteæ qdrfgétæÂ uafa alia maxîa milIe-Coeed® enâ cis honoré quo potiebât pentes eo^rpterca p iumentis:amp; uino:amp; oleo:dragniasducenta« qnq; milia qngenras ad fimilâ triticimigintiqnq! milia:quîgétas 3rtabas:qiubeo pberidew butis (âmariæ:faciârcp ci îmolanones î hierofolymis facerdotes fecûdû leges mofaicas;^ tes fupplicét deo p falute régis Sd generis eius:ut regnû pfa^ pmancat.Eos uero q haec c^eP'J' rint uel îfirmauerîtaubeo crucifigiifubftâtiafij eo^ eé égales.Et epiftola qdé hæc hûit'Hi aut q ex nbsp;nbsp;nuitate ad hierofolymâ côuenerunfuenat milia q dragitaduoiqdn 'gctKfcxagira^CapU '

d dû mitrerét tépli fûdaméta nimis circa edificia feftinarétîoés î circuitu gétcs:fæp icuthei quos a medea amp;nbsp;pfica terra falmanalar rcx aHynoßz migras:habitare fecit làwa ____nâxû cxîdc populû ifrael tulilTetiperebât fatrapas amp;nbsp;cos q edificia curabattut îpol?^ dcos:ne îflaurarét cîraté teplûq; cöffrucrct;q pecuniis corrupti uédidcrût cuthcis negligétia» focordiâ edifïcationû.Hæc cyrus ad bella occupatus ignorabat;qui cxercitû ducés côtra gctas uira priuarus efl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 jCapalf

Ambife aut filio cyri prfeipatû fufcipiétf;q in aflÿria:amp; phenice:8Zamanitide 6^moaww deac famaria morabâEepirtolâmittûr haec côrinéré.Domîc ferui mirabimus ofa accid ria fenbés femelius fcnba;ÔZcuria lÿriaenudicefcp phenice, Cognofccre te rcx oport^ ad babiloniadedudi fuerât ad nos rcdifie amp;nbsp;eftaté rebellé ac maliuolâ ac fora dustâ muros edificare réplûœ rccôftrucre.Sciro authis pfedismetp tributa cos pari ’’^ddehne^ba dire:lcd ét regibus refiuef;8Z magis ïpare qobfeq fcftinar.Dû ergoedificaf téplû 6Zfierideunw oprimû nobis uiTû étreferibere tibi qtenus monuméta parétû ruo^ îquirasâqbus lucniesrebc les iudeos ÖZ regibus immicosudcoq; citaté co^ fuiflê deftrudâ.Proptcrea uifû é nobis amp;o®^ certû facere qd fortafiis nefcifiquô fi citas renouataiôZundi^ mûris munira fuerinuia rib^ def ad iferioré fÿriâamp;phcnicé , Poftq uero cabi{cs hac lcgit cpiftola:natura maliuolusexifW. mouefÄ fcripfithæc dicés.Rex câbifcs rathimo accidétia fcribéti;amp; belle femioÄ ' feroclio l^ be;0Z rcliqs codituns ÔZhirantibus phcnicé amp;nbsp;fâmariâihæc dicit.Legés miffos a ucbijiapie®, fi pentu meoßiinqri uoluïa;ÓZ luéta ed ciuitas inimica regibus femp exideróZ féditiêes ac bel hiratores eins cömouifleiregefcgcoßi cognouimüs potéter amp;nbsp;uiolcrer tributa iferioris fyn^ phenicis cxigifTedgif pcipio minime cScediiudeos cîraté edificafine plus crcfcar co^maHO’'^ femp côtra reges uli für.Cd has iras legißent rathimusiSZ femelius fcriba 6i q cd eis cranftati eg deuedir^perc ad hierofolymâ ducétes feed multirudiné adueneidt;amp; ciuitaté amp;nbsp;tépIüM»«^ iudeos uetabât.Quæ qdé opa panosnoué funt ïpcdira:uf^ ad feedddand darii régis pfa^'f'*’

-ocr page 199-

Cabifesf« anis regnauerat.Qui cû fubcÄis cgj’pfiis reuerterei;dckidus é i damalcö, Cap.lliL Oft mago^ ucro interitüni;qui dcfundo cambiCe principatum Perras tribus annis 1 nbsp;nbsp;nbsp;■ tenuerunt:hi qui fepre domini nuncupantur apud pcrfas:filiü iftafpis dariura regem

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ordinauerunt-Qui du priuatuseffet deum orauitÄ fi fieret rex: oia dei uafa quanta

À— nbsp;nbsp;nbsp;babiloniæ iuemrenf.ad templû hierofolymita^i mittere fe ,pmifir. Contigit aut eo^

^J?®P^t«proficifd zorobabel ducé captiuopi iudeoßi ab hierofolyrnis ad darium;qui régi quodaamicus extiterat. Vnde etiam corporis eius cuftos cum aliis duobus dignus iudicatus:

* que rperauerat honore potitus eft. Primo uero ïperii anno: darius furnmo apparatu cœnâ exhi-’ buitamicis!amp; ucrnaculis fuisÄ fatrapis perfa^:amp; præfedis india;: ôTcthiopiæ: magiftratibufq^ anw.xxviipumciaic.Cum autcópletis dapibus unufquifq; ad dormiédu rcdiflct;rex darius ad aibiculu ueniens;paucü nodis requiefcensiexpc^efadus quod nodis reftabat: reliquum ifom ne protraxiufermonemq; ad tres corporis fui cunodes conuertit: ^mifitqï fumo honore fulci^ cndumiqm eius interrogationi fapientcr amp;nbsp;uere refpondere ualuifl'et:amp; uediméro alias ueftimé/ tuin purpurco alias purpureu induik in poculis aurcis bibere:amp; fuper auji dormirexurrutp fre nisaureis ornato:amp; cidari biffinatac torque aurea uti:amp; poft fcipfum federe pp fapientiaro: affï/ nem^fuumefTe uocitandum.Cum igitur hæc illis dona promififfctiprimd confuluit: urrd for/ ons fit uinu: fecundoiutru rcxiterdo utru mulieres aut fi his oibus magis fortior fit ueritas.Has cu ilIis propofuiffet qoncs: requieuit.Lucefcente aut dic:conuocauit omés magiftratusiói fatras pasiamp;præfedos perfarumiôimedorumifedenliç in folio quo folebatiunûquéqrcorporis cufto/ denicoram oibus iufTirprondciare: quid eis de propofiris qônibus uideretur,Tunc primus cx/ «llentem uini fortitudinem oftendens air.Cum uini forntudinem c0iitio:omnia id alias ipam hoc modo uincens alias uincentem inuenio. Nam murat amp;nbsp;decipit bibcntium mentes amp;nbsp;anios, ^eges etiam pupillo alias pupillis amp;nbsp;infanri alias ifantibus fimiles facitderuo quoejjac libero au daejam concitat pauperes diuinbus fimiles parat.Conuertic cnim amp;nbsp;reformat animas:amp; calami tatibus compreflas reficitimefticiam extinguitialienaeqp debitores pecuniae ad obliuionem per/ Qucimta difponens eosiut fe omnibus ditiorcs purentmihiley uile loquanturifed memores diuv tianjifoelicibuj mantur uocabulis;amp; reges magiftratuf^ contemnant. Amicorum quoq; folira «pdlit mcmonam.Nam fcit homines etiam contra amiciflimos armanfocietates difibiuereÄ ad fobrietatem cum per nodem uino relinquentc peruencrim:excitantur nihil penitus de his q in ebrietate commüèrunt cogitantcs.Hacc ergo confiderans omibus fortitudinem uini compel nopotiorenr.amp; uiolenter omnia uincenté. l^ftquâ hæcprimus quæ dida funt de forritudine uini ditTeruicifecundus dicere cocpit de régis fortitudine:oftendens eum fuperiorem ac porenti orem his quæ ualida dicuntur.Modum aut probationis hïcafTumpfitÄ dixit.Dum omnia fub hominum coerccancur poteftatciqui maria ac terras cogunt competenter fibi fcruirc: etiamipi hommes fub manu regum ac poteftate degüt,Qui ergo fuptam potens amp;nbsp;ualidu animal domi/ nanfxur non infupcrabiles illi uirtute ac fortitudine ludicent. Illi amp;nbsp;bella: amp;nbsp;pericula fubiedis imponétes audiüturiSieos cotra inimicos dirigétespp fua fortitudine habent obcdictesimótes quo^ diruiimuros ac turres depoi iubentes; prærerea occidi ac itcrfici facidtine regd præcepta tranlcédere uideanf.Vincétes aut prædâ qua ipis abftulerit bellis:regi reportât.Hiquotp q non niihtâtifed terra colût arâtesicû plaborauerîtiK oém operû miferiâ tolerauerîttmeffé facientest ac frudus colligéres:tributa regibus oderût qd uel dixerît uel iufTerîtifine dilatione copletur. Quicuomî luxuria uel libidîe faturati dormierît;aliis uigilâtibus euftodiunCtâquâ ipfo timor uidiiminîe audiét dormiété relinqre uel difcedereiac fibi puidere: fed und opus hoc exiftimât necelTariû.ut gmanétes cuftodiât regé. Cur itaq; no uidef rex endos fortitudine (üpareicui tot populi obfecûdaf pcipiunf.Ifto quoq; tacéte de mulieribusamp; ueritate tertius 2orobabelcœpit docere dices. Sic eqdé forte uinu direx fortis é;cui oés obaudiuntded his potétior pulchritudo wulieris exiftit.Nâ regé enixa mulier ad uita ediditÄ eos q uites plarauerdt undepfluit uinum: niulieres creauerdt amp;nbsp;alucrdt.Nihil adtc;qd no ab his habemus.Nâ amp;nbsp;ueftes nobis ab his texd/ Wr:8idomus noftræ per has curantur atq? feruantur: Si non poffumus a mulieribus fegregari» bed etiam aurammultam amp;nbsp;argentum fipofïideamust amp;nbsp;quicquid aliud fuerit præcioium amp;nbsp;wduftria dignumteum uidcmus decoram mulierem:omnia relinquentcsifpecicm eius obftupe* fciraus,8i patimur orania concedere quæ pofTidemus ut defiderata pulchritudine potiamur.pa tres amp;nbsp;altricera terram: fcpius amp;nbsp;amicos obliuifdmur propter uxores: amp;nbsp;animas una cum iplis perderc non timemus. Sic ergo præcipue confiderate mulierum fortitudinem. Nonne labe» tantes amp;nbsp;omnem tollerantes miferiam per mare ac terramicum aliquid per labores acqrimus: totum offerétes uxoribus: tanquâ dorainis tradimus.Regé quoqjuidialiquado tatoi^ domina

-ocr page 200-

a filia rabesaci thcmafi nomine apama cScubina dus alapis pcrcuri:amp; dyadema tollente cap dus fibimet imponentcm: amp;nbsp;baec omnia tolleratem ridebat^ cum ilia nfiflen^ mefticia confulbsjblandimentis placuir mulierc;rogans earn amp;nbsp;fe nimis humiliansni quad ftem uidiflèr.Pofthæc inuicé refpicientibus fatrapis amp;nbsp;dudbus.itcm zorobabel dßpur^cßc ritate ca’pit;cuidcnter quidé oftendésiquanm mulieres fortes exiftûndebiles ramé ÔC amp;nbsp;rex ad tôparationé ueritatis apparent.Nam fi terra maxia eft amp;nbsp;caclû aim amp;nbsp;uelox;hatcoia lunrate dei mouenf.Verus aut deus amp;nbsp;iuftus eft;amp; ex eadé caufa oportet ueritaté fortufi®’ . dicari ^ nihil contra ca iniquiras ualetnnfuper amp;nbsp;caetera quidé quac fortia uidcnf mortalw tius defidenna ^banf.Veritas aut amp;nbsp;imortalis eft amp;nbsp;(empitcrnainobifq? no amp;nbsp;pulchtiw^r pore tabdcenté acc0modat;nccK fubftantia cafibus auferenda: fed iufta amp;nbsp;rcligiofa his quac iniufta uel iniqua monftranf.Cum terminaffet zorobabel de ueritate fermoncilauo te multitudinc optime eu dixifle: quo ueritasfortitudine imutabile amp;n0 fcncfccntc fowPquot;^ det iperauit ei amp;nbsp;lex petere praeter ^milTa quac uelletma praeftaturum fe dixinco q üpieno®’^ prudcntior aliis apparuifletJuffit^ etia feed eu federeÄ a fine uocari. Tune zorobabel amo eu ut uom quod deuoucrat fi regnu perciperet adipleret.Votu aut quod ^milerat hoc a«5 dificare hierofblynia:rempluq; coftrucre;amp; uala reftituere quac aufcrcs nabuchodonofor add bilonia portaucrat;amp; dixit hanc eé earn petitioné qua nue me iubes pofcerc: pp quod fum prudes ac fapiés. Rex aut i hoc lacratus furrcxit.'amp; eu ofculams:toparchis amp;nbsp;fatrapis praccipiés ut deducerét zorobabelmecnS amp;nbsp;cos qui ad tcpli renouationé cd co jpfeduri eflen• Præterca madauit fyriac ac phenicis magiftratibus ligna cedrina a lybao dccifa hicrofolyn^w' mittereiSCcd cis reeödere ciuitatc.Scnplit etia liberos cfleocs iudeos: qui a captiuitate rediffU ad terra iudeai^hibuit^ iatrapas amp;nbsp;curatores fuos iudeis opaipcrare regalia. Sup hacc prscepi^ amp;nbsp;oêm terra qua colerc ualuiflèntîfincmbutis cos poffidere: luffitq; etia idumcos amp;nbsp;faman^s* amp;nbsp;eos qui humilé iyna habitabanttreddere uicos iudeo^ quos renebatinfuper ad tcpli none qnquaginta milia dan talcnta madauinfecrificare quoqp eos légitimas imolatónes£”’”| ' oém aut ipenûm amp;nbsp;iâcra uefte qua feruidt in tcplo pricipes facerdotd amp;nbsp;rcliqui facerdotesaic-’ uitis inftruméta in qbus domino cantct:de fuo fieri praccepit: cuftodibus quoep ciuitatisoit^ pli:iugcra terrae per lingu!os änosÄpecuniasftatutasad neceflaria uitac dari decreuir.T™^’ end uafa:amp; oia quae cyrus ante ipfum de ludeo^ reftitutione faccre uoluit:cade darius den iniui implere.His oibus a rege donatis:zorobabcl exies de regia domoirelpexit furfum ad odujSc pit agere deo gratias fapientiae:pcr qua uidoria dario pracCente peeperat dices. Nequaqua his gnus fuiffennifi tc domino jjpicio.lta deo grarias agens de pracfcntibus: petebat ut ei amp;nbsp;adiutor cxifterenPeruenit adt ad babilonia:amp; cotribulibus fuis regis mandata patefecit.nU^ tes illi deo gratias offerebant;qui eos patriae fuac reftituebarÄ ad potd couiuiaq cóuerfi: p dies fumma leritia fruebanfncftaurarioné regreffîonéçp patriae feftiua gratularione celebrabat. Poftca oés principes tribud ad hierofolyma ^feduri cd uxoribus amp;nbsp;filiis ac fubiugalibuselegC' runt hoics darii quos cd eis rex ufq? ad hicrofolyma dcftinauit:amp; cd letitia jSciocddiratefcu an/ tibus ribif^ ac fonatibus cimbalis ibât.Præcedebat auteos amp;nbsp;reliq multitudo iudeos cu wd^' At illi ad hierofolyma coicendebanab unaqq; patrd tribu cerms ndcro exiftens.Sed nnbj nnme uifd eft noia patrd recenfereine Icgétid aios a rejc eófequétia fufpédésiobfcura iUis facere nana' tioné.Septuagita carorcs amp;nbsp;caratrices ducéte.xlv.côfcenddtxamcli qdringéti.xxx. Sunnpa uer mulnrudis euntid: q circa duodecimd annd actatis habebanf;ex tribuiudaamp; bcmaniiauciu qrer mille miliaÄ fex ccnta.xx.8C odo milia lcuite.iiü.milia.lxx.Mulierd autem ifantd^ co^p xm corpa fucrunt.xl.milia:féptîgcri.xlii.Prætcr hos leuite catorcs fuerut cetd.xxviii.ianitores ce tum.x.ferui tépli trecenti nonaginta duoiinfuper SCalii fcxcenti.lü.dicéres quidé fe ifradit^*’® lo mó tamé ualentes fud oftendere genus.Repulfi uero fut quidé a facerdorali honorc:qa uxo/ res fibi copulauerantalicnigenas.Hi nee fud genus dicere pracualebatmec in gencrarione leoi^ rum uel facerdotd. ' qui inuenti fuerunt qfi quingenti.xxv.Mancipio^ uero multitudo fcqucM ' tur cos qui ad hicrofolyma pgebannumero fepté milia trecén.xxxv.fubiugalia qnq niilia:gfê^ ri.xxv. Dux uero dindcratse multitudisizorobabel fuinfilius falathidæx filiis dauid genius d tribu iuda: amp;nbsp;iefus filios iolèdechiprinccps facerdotd: necnon amp;nbsp;mardocheus:amp; ifrebreus:qugt; populo principes fuerunt conftituti amp;nbsp;córulerdr auri quidé minas centd: argéti adtqnç w«^ Sacerdotcs ergo amp;nbsp;leuite pflt;^ totius populi iudeojd qta i babilce fuit ita ad hierofolymo^ re dens ciuicaté ibidé habitauinreliq uero multimdoad fuas prias difeeffît. Cdq: ^ngt;^® lét men fis:cx quo de babilone egreflî funt: mittens iefus prlnccps làcerdomm: amp;nbsp;zorobabel1 dex condos cxprouincia hicrofolymis congregauir. Qui fine dilationc conftruxerunt alta

-ocr page 201-

*oco quo pnusedificatu fucrar;amp; légitimas fupipfum hoftfas obtalerut fccundu legé moyii. Gillij hæcfacerent;gentes offendebantur uicmæ quæ eis odiofæ erat. Celebrauerunt aut illo tniporedies tabernaculo^:queadmodu legiflator moyies præceperat. Pra^rerca amp;' oblationes ominrSi quas dicut endchelcifmus:amp;horfias fabbato^:8d omniu fando^ die^ facrificabant otareddetes.A primo die feptimi méfisxœperuntetiâ rcnouare tcplum: multas præHâtcs pe^ uniaslapidû ceforibus amp;nbsp;edificatoribusnnfuper amp;nbsp;ahmeta opcrantibus minidrabanr.Sydonris prolenedi jfuaue uidebatur a libano ligna cedrina deponere:quæ lisantes in modû ratium: ad portunnoppe tranffcrebanr.Nam fie ante præcepat cyrus:fcd tunc iubétc dario fiebâr, Qua: ie undoâno pfedionis iudeo^ ad hierofolyma ueda funt menfe fecundo: cu amp;nbsp;tépli renouario “^eretur;amp; fundamétis rcftitutis fupedificarctur a prima die fcquétis menfis;anni fecudi. Ope/ » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-P^æP°^“^’-*^^ Ieuitas:uiccfimüiam annuætatis agéres iefum amp;nbsp;filios:amp; frarres eius

Kobdondfratré iudæ: ex ammadabÄ fratres eius.ltacg tcpld omiftudio fabricatibus eis qedi teationécurabât ^pere côfumatio qua (perabaf euéit, Perfedo aut tcplo: facerdores cu tubis; Ofnati habitu folcnuót leuite óifilii afaph furgétes laudaueft dominu laudibus qs dauid prius ®is oitenderat.Cun(5 facerdoresÄ leuite:^ feniores puincia^ uetus recordarentur templü: in/ scntiniagnifjcentia conditu:amp; nouü uiderent per inopia nö ira conftrudûîarbitrati quâtû præ wira foelicitare minores exifterent: triftes ac doloré tenere minîe ualétes:ad lachrymas lamcta-æ’’^^^B,prupcrunt.Populus uero præfentia diligebat: amp;nbsp;de tépli edificariôe letabaf: quia nullâ prions memoria faciés;ncc antiqua compationc cruciabaf.Vincebant ergo tuba^ fonof;amp; po/ poll lericiâ facerdotura amp;nbsp;fenioßi lamétationefeo $ uidebaf minor rempli côftrudio inftitiffe.

clagores tuba^audiflent famarite;odiû erga tribuiudæß^ beniami habéres: côcurrcrût: om tubæ uolentes agnofcere;uidenref(j q» capriui iudei a babilone redeûtcsuéplû edificaflent: P^tgt;rrunt 2orobabel:ôi iefum:ôd principes mbuumtipfis quoep pmittercf una cueis templû re^ *rouare;8iin côeadorare.Nam nô colimus dicebâtminus ab illis deum;quó amp;nbsp;rcligionis cupidi WiHotépore fumusxx quo nos hic fâlmanafar rex affyrius a chutia amp;nbsp;medea migrault.PofIquâ ^ocuti:2orobabel amp;' iefus pricipes facerdotû duces tnbuû ifrael refpôdecût quidé im--Pouibile effe Ce eis côicare: quôiplis pmiffa effet tépli innouario:prius quidé a cyro:nunc aiité a wioiadorare uero fi uellent licere:Slt; :hoc folû illis effecôe: amp;nbsp;oîbus hoîbus ueniétibus in replu 33orare deu.Cum uero hoc audiffent cuthei;nam hac appellatione famarite uocabanfnndigna-^Puiafcrunt gentibus fÿriæ petcre fuos fatrapas codé modo quo prius fub cyro amp;nbsp;câbife: ut eu ‘plis tépli renouationé ^hiberennfeftinâtibus iudeis ne morâ afferent ac tarditaté. Per idem té^ pus afeenderunt ad hierofolymâ fifinnius lynæ ac phenice præfedus: Ôd farobasanes cum aliis: «iQterrogauerût iudeo^ magiftratus:quis eis coceffiffet téplû fie edifïcare;ut magis caftrû uigt; Uerctur effe qui templû;uel cur porticus amp;nbsp;ciuiraté tam munito circudediflent muro. Zoroba-.ƒprinceps facerdotum lelus:Teruos quidem fe effe maximi dci dixerunt;hoc uero templum iph deo quonda a rege fuo fœliciflimo qui omnes uirtute uiccrat fuiffe côftrudum: mulnkp permâliffe: fed eu fui patres iniquiratem coram deo geffiffétmabuchodonofor rex Cnaldeoßiamp; babiloniæ fua potentia fuperanfciuitaté euertiritemplûqj populatus incenditrôd po oapuuû ad babiloniâ migrauit. Cyrus aût qui poft ipfum perfà^d ôd babiloniæ rex impe^ nu lupfit: feripfit ut téplû redificareûôd omia quæ exide nabuchodonofor cxrulit omaméra öd uafa: zorobabel ôd mitridati cuftodi pecunia^ rradidit præcipiens: ut hæc ite^ ad hierofolymâ r^ortarent:amp; in proprio renouario reftituerent templo. Hoc eni mandauerat feftinanter fieri: iQCoqj fabaffirumafcendere luflic ad hierofolymam:ód open faciédo omnimodis imincre.Qui poltquaa cyro litteras accepir;uenicns ftudioie fundamenta dcpofuit: öd ex illo tempore hacte^ nushocconftruxitifed proprer malo^ inuidiam imperfedum adhuc remanfir, Igitur fi uulris 3e probatisifcribite dario:ur inquirat imperator monimenta: öd inueniet nihil nos penitus fu^ * cmentitos.Hæc dicente zorobabelöd principe facerdotuififinnius öd qui cum co erat editica/ °^™^erandam iudicauerunt:donec régi dario furgerentStatim uero ^prer hæcei côfcnpfe* n^a -^“‘^^ hmentes ôd externtime aliud quâ prius iufferat régi uideref de tépli conftrudio taiduciâ a duobus pphetis qui per idem tempus apud eos erant aggeo öd rachana acccperunt: icentibus nihil penitus afperfis duru effe mcruendutcum deus templum prædixerit innouari. wcum credidiffent prophetarum fcntentiis edificationé curabant nullu præmittentcs diem, ano uero fcribentibus famaritis.öd accufantibus per epiftola iudeostquia ciuiratem munirent: j«^P™® caftello magis fimile qua templo conftrucrentjöd dicentibus non ea quæ fiût ci progt; co *^?^“P®®P*^°^’ ‘®ft®®dentibus per quas cambifes rempli edificationem fieri ueriiißet: gnolcens rempublicam fuam non effe tutam hierofolymis reftitutis : cum litteras legiffet

-ocr page 202-

a fîfinmo amp;nbsp;qui cum co erantdireöas : iuflit in monumentis rcgalibus de bis irquiri: ^’ nbsp;^^

tus eft in echathanis conftruda turre in rcgione medeæ codex;in quo hxc confoiptaJ^^^njf Primo imperii fui anno rex cyrus iulTit remplum in hierofblymis renouari: cuius alntudo, cubiro^ fexaginra:latitudo eorundé ex tribus parietibus lapideis lapide polito: amp;nbsp;lignes ^.^ und ex marcriis ipfius rcgionis amp;nbsp;alrare. Sumptus aute a rege fieri difpofuit:amp;’ uafa quae ati^ nabuchodonofor;amp;ad babilonia portauit reddi hierofoIymitis.Qiio^ cura fub aflaro phenice pracfedo amp;nbsp;raagiftratibus collcgis cius iniunxit: utipfi quidé a locis illis recederet. uis ucro dei iudeis amp;nbsp;magiftratibus co^ remplir edificare pmittercntJufTitquo^ ut cos ad opera:amp; ex tributis ^puinoæ qua cu rabat darent iudeis imolationis caufa thaurosoca tcs:amp; agnos ac edos amp;nbsp;fimilä;oleücß fid uindîôi alia quaccuncy percrent facerdotes:uf o^’^’^Lj falute régis arq5p(arum:cos uero qui mandata côtemnerenucrucifigi pccpit: amp;nbsp;eopi fubnayr regiae domui deputari depcarufty é oratióibus deü:ut öqsänderet edificationé téplifeaicp® talc percuti: cuq? a fua iniqtate fufpédi.Hæc iueniensicómentis cyri dariusircfcripfitfibnngt;° collcgis cius dices, Rex darius fifinnio equinr præfcdoamp; farabateno:ói collcgis cius falute-b cmplar epiftolac qua imonimétis inuenimus tranfmifi; amp;nbsp;iubeo oia fieri quæ in ca cotinO’® • Valete.Igitur per epiftola cognofcétes fifinnius amp;nbsp;qui cûeo crânregis uolûtaté de reliquoƒF tentia faciebât: amp;nbsp;iftabâtlâcris opibus adiuuâtes feniores amp;nbsp;magiftratus ludeorumîô^ lt;P?j-fummo ftudio tépli côftrudio:prædicétibus aggco amp;nbsp;zacharia lecundû mâdata deiÄ eu uoiu rate cyri amp;nbsp;darii regu remplir edifiCatir cft fecundo fepté annis.Nono aût iperii anno dariü^ matertia die méfis undecimi que hæbrei uocantadanmacedones diftnosdaccrdorcs amp;nbsp;J«®*^', rcliqua ifraelirajimulritudo poft captiuiraté pro renouationc ucrcrû bono^ amp;nbsp;dedications® tulerunt hoftias rhauros centum:arieres duccntos;agnos quadringéros: amp;nbsp;hircos duodecim F“ duodecî tribubus.Nam tâtæ fût tribus ûraelqp fuis unaquæq? peccaris. Sacerdotes ueroÄ k®^ te fecundû logé ordinaucruntlamtorcs per fingulas ianuas.Nam cdificauerant iam iudei tanp porticusan cncuitu interioris facrarn, Vemente aût die fefto azimo^ primo mefe que ®®’^ nés xanticûmos aût nifan nofamuscois populus ab agris in ciuitaré côfluxit: diefep frûos heatneû fuis uxoribus amp;nbsp;filiis fecundû patnâ Icgé cele brauerût.Sacrificiû etiâ quod pafeha dia^ tunquartadecima die eiufdé méfis îmolaucrût;amp; p fepté dies nullis - abftinuere delitüs.HoIoca ftumquocy offerétesideo facrificabatjagentes ci gratias:q, iterû cos terrae patriae fus legibuiqu rcftiruiflet:mentéq; régis pfa^ ppiciâ eis præbere dignatus eft.Quibus rebus admoitr'deo mæ nifice nimis amp;nbsp;locuplebiliter fmolabar.Habirabat aut in hierofo]ymis:amp; optimatu gubernatic regebanf. Nam facerdotes tradabat eo^ negoriüiufi^ quo regnare contigit nepotes afamonu« Et eni ante captiuiraté amp;nbsp;tranfmigrationéïa laul amp;nbsp;dauid qui primiimperiu gétis iudaice iükS' perunr: alia illis erat forma reipublicæ p quingétos trigita duos annos:méfes fcxtdiesdece.AriS hos aût reges:praefules cos regebattquiappcllabanf indicés ß C monarchi.Et hac rcpublicauuw annis plus quingenrisipoft morté moyfi amp;nbsp;ducis icfu. Haec quidé redudhs a captiuitate iudeis-téporibus ciri amp;nbsp;darii oia côtigerût.Samaritac ucro inuidi ucl molefti aduerfum eos creöi!^ multa in iudeos opati funtidiuitiis cófidétcs amp;nbsp;cognatione pfayz:qu5 ex his fucrat^greffijNaW quanta iubebanf a rege immolationis caufa deucdigalibus praeberi:nullarenus dare uokbanix praefciftos equitû fauentes fibi in hoc amp;nbsp;coopantes habebatialiaq; multa quibus nocere iudeisC fetaut per alios potuiflenrmo eos pigebat efficere.Placuit igif hierofolymitis: mittete Icganone ad regé dariû:quo accufarent famantasXegatus itacy miffus eft ZorobabclA' alii qtuor denial giftratibus.Cû uero crimia amp;nbsp;cas quas côtra famaritas ferebat a Icgatis rex cognouiffendeditei epiftola reportanda ad eqtû pfedosÄ curia famarie:quae hmoi erat fcripra.Rex darius tanganc amp;nbsp;fambale praefedis equitû: amp;nbsp;iadrace;^ uelueni famantisiße reliquis conférais eo^ in.faroan cofticutis.Zorobabcl:^ ananias:amp; mardochcus legati ludcoyz uos accufant:tanqua moleuos impediétes tépli côftrudionem: amp;nbsp;nullarenusuellc praeftare ad hoftias quos nobis pricepimu fumptus.Volo igituriut legentes praefenté epiftola praebcatis his ex regalibus thefauris:» tn tis famariæ omi'a quæ illis ad fmolationé funt urilia:quéadmodum facerdotes uoWs indixen. ut non prærcrmittant diurnis facrifïcüs:amp; pro me;amp; pro perfis fupplicare deo.Epifto® quidcn hæc conrinebat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;ICapirulum.V, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ...

Ario aûtdefundo:filius cius xcrxes regnû fufdpiensîuolûtatis patcrnæ coledi ôcnlt; I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ norandi deü heres apparuit,Omnia näq; facicbat quæ religionis crût patrecy lecutu ,

amp; iudeis liberaliter urebaf.Per illud tépus prfceps fuit làcerdotû filius iefu noie ioagt; chf. Erat SC fbabiloc uir iuftus:amp; gloria raagna potitus apud multitudinéipn'uspopulilaccr o nomine efdras. Qui cum legum moyfcos intcgram baberct experientiam xcrxi regiamicuse

-ocr page 203-

ge D ^^r ^“^^IrMam aut afcendere deliberans:8^ducerc fecu quofdä a babiloneiudeosra re aurpa? *-’P*»olam fibi ad (atrapas lynæ dari: per qua noticiae eo^ quis effet îtimaretur.Rex CISƒ' n ‘'^''^^■^^ huiulmodi direxit epiftobm.Rcx regum xerxesæfdræ racerdori;amp; Icdton le^ dot ” 1,^•QP“^^ meædementiæputansapudeos qui uolunt exiodea gente ud facers-es uel Icuitas lub nodro regno conftitutos pergere ad hierofolyma praecipio;fi qui dcfiderât eantiqueadmodurn mihi öd ieprern meis confiliariis uifum efttquatenus uifirenriudearndècu nintus Icgum deitSd portent dona deo ifraehquæ deuoui ego ödmei amici. Aurum etiam Sd ^''quot;^'^^^ inuentum fuerit in terra babiloniae deo dicatura: hoc omne ad hicrofolyma ^rtetur pro facrifidis dei:necnon 6dquodcunt^ uolueris uel ex auro Sd argento conftrueretii Jttibicum tuisfratribus facerc,Vafa quoqj facra quæ tibi tradita funr deponed quieqd men 7?®“®^^ ^^ fiatampendi in his iuffimustur ex regalibus thelauris efficias. Senpii etiam eux n]] n P^^^^P^ *yriæ ^ phenice : ut diligentiam habeant circa ea quæ per efdram lâcerdoté flecroremlegu dci mandata nofcuntur.lgitur ne qua de me aut de neporibus meis irarn deus uniat:omnino praecipio ad ulij tritici modios cétum:deo fecundum legem dan.Et uobis digt; lo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Icuinstac facris canroribus amp;nbsp;lanitoribusbacnlq; fcruis:6d rempli (cribis:utnulgt;

j-’^r’^f tribun ponaris:aut aliquid captiofumtaut onerofum.Sed etiam tu cfdra fecundum cefores ordina ; qui omni lyriac Ôd phenice tuaep legem feientibus indicent ; eâqj ®Uam ignoranéibus trade. Et fiquis ex genre tua dei fui legem uel imperatoris rranfgreffus ?’?J^’’*’®tur;ut non tanq ignorans uideatur rranigredibèd cognofeenstaudader ncgligere co probaur. Ergo huiufmodi contentores:aut morte.’aut pecuniis condéncntur,Valete.T une ef» 3s hanc epiltolâ accipiésderatus den adorare cœpit:6d regiæ bcniuolétiae ipfum côfitebatur au co ^^^°^ omnes ipfi gratias dicebat effe referendas. Legens aût epiftolamaudeis babilôiæ y^^æ^™ dcfignauit.Exemplum quoep dus ad omnes üraelitas ôd mediam habitâtes trap gt;t-Hi uero cognofeentes régis circa deum pietatemtôd fauorem quem in efdram habere pro/ i^ronincs cum dilexerunt.Multi itatç facultares fuas déportantes: ad babiloniam uenerunt: P'tntesad hierofblymâ defcendere. Torus autpopulus ifrael in illa prouincia pmanfit: ideor^ “« tantum tribus confiftunt per afiam 6d europam obiequetes romams.Decem aut tribus ha^ öius transeufraten comoran probantur: quarum mulritudines ineflimabilcs: minie poffunt umero côpræhendi. Venerut etiam ad cfdra multi facerdotes Ód leuite;6d ianitores: canroreft^ ^Icrui agri;quos congregans de captiuitate;rrans eufraten tribus dicbus moratusaeiunia eis L ^luitmt deo nota pro falute foluerent:ne qd in uia parerendaduerfu aut phoftes:aur per aliam vandadifficultatc forfita accidenté.Nam eidras régi pdicés;q »deus eos pduccret.ia nó petiit q fij?f''®5^^?®tt cquites:fed poftq nota piecerutab cufrate furgcntes:die duodecio primi men^ ruft ?™° ’P”quot;“ ^’^”^ xcrxis ad hierofolyma puenerunt:quito méfe eiufdé anni.Et ilico efdras todibus pecunia^ de facerdotali genere exiftétibus rcftituit facras pccunias;argcti raiera lex/ b '’®5‘?®9S*Bta uafa argentea taléto^ cennïmalâ aurea talento^ uigintiiód uaia créa auro me ora;habentia pôdo ralenra duodecî.Hæc nâq? rex ôd côûliarii eius ôd oés ifraclite babiloniâ ha-ft^^ '^°'^^’^^’^'^^*^’^‘? ^*^'’'3^ tradidiffet ca facerdotibus:obtulit deo légitimas hoftias î holo^ mtumithauros tredeci:^ coi uero populi falute arieres nonaginta:agnos icptuagintaduos: he-.P purgatione dclido^ duodecî. Regis quoep difpéfatoribus ôd piedis oibus lynæ ac pheni-«regias lirterasobru!it;qui denûciationé eius agere c5pellcbanf:genrcq; honorabanriôd omne ^us bond eu eis claborabâr.Hæc igit queadmodu Ôd iplc efdras delibcrauerat^cefferût;deo eo arbitror dignû in his quæ uoluit ludicante pp iufficiâ ac benignitacé eius.Qmé pauco tcpore eunte ahq adierût:accufanres q » quidâ facerdotû ôd Icuita^ rranfgrcfîî funr parrias leges uxo aiienigenas duccntes:6d gsnus lacerdotale côfundétesjperebân^ ut legibus fubueniretme cô-H T^ °^ lacniens ira calamitaribus itcrû eos luolueret. Quæ cû audiflèt;mox præ merore tailrupit: ôd caput barbâcç côtumeliofe dilacerâs:fefe ^ftrauit in terrâ:q gt;nbsp;taie facinus populi gj^ates cömififfenr:exiftimäs;quia fi pciperet eis uxores eu eaçz iilns deierere:nemo obedirer; Ion ^ P^’^’aianebar in terra iacens.Concurrebât autem omnes mediocres eorum ad cum; ôd do ad c '^ ^^^ *^ ^’5 ^^æ''^^^ ^““^ participes erant.Cum autem efdras a terra furrcxiffet:ôd manus perp ^’^ ’^^^^33dnTet: dicebat, Confundor quidcm a deo proprer populi delida ueniam fufci-qui ^^ *313 memoriaiparentum nollrorum iniquitatem remiût.Rogabat uero deum bæ. ^Q ” aliquod ôd reliquias abilla eorum calamita te; uel captiuitate icruauerat: ôd rurfus ad diam - ^“^Propriam rerram reftitucrat:qui ôd reges perfarum impendere eis milcncor-^°^’® pj^re côcedcreifeuero morte quldé digna cômififfe: bonitaris aût

^hos tales a tormentiseiipi.Qui poftquam orando conncumcundis lugétibus qui cum

-ocr page 204-

uxoribus Si fihis ad cum conuenefunttquidam achanonias nómineiprimus ^’^°^°^V”'Lfijj/ accedens ad eum dicebatipfos quidem pcccafle: cohabitantes cum alienigcnis uxoribus. ^^^^ debatj^ciromés iurare:quatenus fuas uxores cum ca^ fïliisanioucrent;amp; eos P^*’’’^^*]?^^-.]!^ obedire contcnerenr.Plexus igitur efdrasifccit principes tribuü facerdotü;amp; leuira^J ç tóés rum iurarc ^ uxores fuas amp;nbsp;hlios fccundu achanonii conlilm incunöantcr abdicatet, ^^ Kj ergo iacramentaiftarim egrefTus cd templüihabitaculü ucro loannis ingrefPus Ö^^S^. ^jés poenitus illo die propter meroré comedcnsibidé eSmoratus cft.Fada auté pdlcahcc: qui ex capriuiratc redierant ad hierofolyma colligi: amp;nbsp;hos qui ante biduûaut tres dies fent alicnari a multitudïe: amp;nbsp;iubftarias co^aufern decernésifccundu indicia fcnioi^; ^°^^''p,y; inrra tertia dié ex tnbu iuda Si beniamina' uicefimo die noni méfisiqui fecundu ^5^’^f°^fnio' fccundu macedones appelleos uocatur.Cuq; in fuperiori loco tépli cêfêdilTentipfcntibus te ribus;amp; ^pter zdum uchcmcter aflidisifurgens efdrasicriminabaf illos qui praeter legis co tudines alienigenas duxifl'cnt uxores:nunc ucro faduros eos rem deo gratâ:amp; fibi utile dice• fi uxores eiicerent.Gu ergo ocs fe id perfeduros damaretded abundance cé muItirudiheiKPv hyemaIe:6Choc opus no hums aut duoßz elle dicpzifed oportere ut duces amp;nbsp;alii qui eu nis habirabâr uxoribus tépusaccipcrét dilatióis:5£ feniorcs cohabitâtes cum alienigcnis mu® nmltirudinéxu hæc decrcuincntxœpcrût qrcrc a prio dic mefis decimi eos qcü alieigeist birabât ufq; ad primd dié fecüdiméfis:amp; inuenerut multos ex ncpotibus prlcipis 13cerdotuie• Si fratru eius facerdotü;amp; leuita^: amp;nbsp;ifraelyra^: qui uxoribus lilufq; cayz dilcdioné magis Kg fua^ prxponétesxas ilico refurarent.Quo faélo:hoftiis plaçantes den; imolâtcs arietes obw runt. Quo^ noia minime uifum cftmobis diccrc ncceflariuJgitur prædidû nuptias pecaw fie efdras purgauitmtdecætero hæc côfucrudo no permaneret. Septimo uero méfe Icenopneg celebranresióc toto tune populo cSgregatoiafcendcnresad fuperiora tépli ad orientale porW^f dram rogabanrmt leges eis mofaicas legerct.Qui dans in medio populna folis orm legitwÇ^ medium dicm.Et cum audifient rccenlitas legcs;iuftiriâ quidé ad prse(èns:amp; impoderû lt;^°Î tur: de prærentisaût geraebât;lachrymaflt;^ fundebant amp;nbsp;recordati funr;q, fi legem euftodiu®: nihil ex rot fupradidis malis perpefh fuiflent.Cunq; uidcret efdras fie eos affliélos: P’^®’^’L fua ditccderc lachrymis abfiinere ^prer feftos diestin quibus minïc licerct affligiihortaba^^ magis ad cpulationes eos conucrti:amp; faccre quæ funt grata amp;nbsp;conueniétia celebrarioni pt^ien* tiipniam amp;nbsp;mediciam de prionbus peccatis habcndâ ÔCobferüandûine quid iropodeiu «s »^* le prouéiret, Podquâ ucro eos efdras hortarus cdxoeperût habere Icticia.Cunq; hoc g dies cc in fuis tabernaculis egifléntiad propria difceficrûtilaudâtcs dempro cmûdatice cômuniu peet torum efdrxq; gratias referebât.Cui contigit pod gloria qua habuit deuiin fenedute uener^w finite uiraiSi in hicrofblmns cû multa fepclirl libcralitatc.Sub idem répus amp;nbsp;ioachim defuncts principe tacerdotuifilius eius eliafib in principatû facerdotalé fucceffîr.Quidam autem ex cap« uis iudeis:xerxe regis pincerna:nominc neemias;occurrens quibufdara peregrinis ante naetropo lim perfarum fufi: ex longo itinerc ad ciuitatcm intrantibus: amp;nbsp;audiés eos adinuicem hsbraicc loquentcs:confulebat unde effent profeóh.lllis autcm rcfpondentlbusffe a iudea ucniffe iruxsi' terrogabat;qualiter haberet fe co^ multirudoidCmetropolis hierofolyma.Cunep dixiffent: ma' le habere ciuiratcm;amp; dcpofitis in folum muris multa mala genres in circuitu pofiras infen«’® deist amp;nbsp;die tota percurrere: deuadantes prouinciam;amp; node ranra mala coferre; amp;nbsp;multos a pro uincia uel ab ipfis hicrofolymis captiuos abducere: amp;nbsp;oés uias fingulis dicbus cadaueribus p^ nas inueniri occifoiuitunc neemias proprer fuoßi calamitatem flcuit;amp; cxtcndens palmasad lum dlxit.Domineiuf^ quo defpicis quaenodra patitur generatio. Sic rapina uel fpolia ab cœi* bus fumus effedi. Remoranti aurem eo in porra;^ hæc deflenti quidam nunclauit iam regeacgt; cumber pracparatum.Qui datim ficut erat illotus;adminiderium poculi rcgls fedinauit.Vtaut rex cœnauitifuauitate plenusiad iuuenem refpexit medumidC querebat cur rridis eét. Tunc iw deum deprccatus ut gratia ci quanda podulanri praedaren quo ingt poffum tibi rex no tails a^ parere:qualem merorem in corde tenco: dum audicrim patriaemeæ hierofolymorum in quaƒ monumcnra amp;nbsp;fepulchra meorum funt parenrum muros in terra iacentesÄ portas dus îcenfas Sed præda mihi proficifcenti muros rcdituercipartemcp rempli cadcntem denuo rcconftrucre. Tune rex annuit dare fe donationem ei quameunq? fupplicaffcnôC ad fatrapas litteras dcportan das: quatenus eüm honorarcnr:amp; omnia quæ opus baberct præbcrét ei diccns.Rcpeüc trifbciaï amp;nbsp;derdiquo gaudcns nobis minidra, Igitur neemias deum adoransÄ régi gfasagcnsimeuicia uultus confufioncmque fuam pollicitationis hilaritare mutauir, Podea autcm die conuo* cans eum: præbuit ad fynæ amp;nbsp;phœnicisôC lâmariæ præfcdum addo epidolam dcferendani««

-ocr page 205-

babil ^*’®’® JUuenisiSi de impendiis edificatiotns mandäuerat cxhibendis. Veniens ergo ad °*'”™ ^ multosgentis fuæ iponre eum fccuros «iducens;ad hicrofolyma peruenir: uice tu ^’ *^^ ^””^ regnate xerxejamp; demoftrandas epiftoJas porrexit addo amp;nbsp;aliis præfedis cqup ni.«cogregans oém populó ad hierofolymaiftent in medio téplittaléad cos fundcnsoratio^ i]?æ' * ft • -^2“” *“‘^^)a^ quidéin memoria patrû abraâamp;yfaac amp;nbsp;iacob permanere: amp;nbsp;per o^iQiticH no dere'mqre ^uidétiâ noftri, Vnde Ôdadiuuit me:utacciperé a rege pdtem:mu/ ros ueltros refabrieaf;ac reliquâ parte répli pficere.Volo aûtuos uicina^ genum certe fare mi «aoKtôfqqÿ fi cognouerint magnificenter nos edifida reparare refirent: amp;nbsp;muka mohétur: uƒosipedre ualrant.Pnmu ergo in den confidere debemus:qui illo^ inimiddis poteft refifte *7?^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'''cc node ftudiû edificâdi relinqueretdum tépus oportunû cxiftit.Cunq jhæç di

Mileciaflit amp;nbsp;magiftratibus muros metiriÄ opera dus diuidere populo p uicos amp;nbsp;duitares: fo-wndu nnufgf^ po{ribiliraré;pollidtus amp;nbsp;iémetipfu cu fuis fèruis cdificarioné adiuuare.Sokita^ ^uccontioneaudei katim opus aggrefli funr. ludei nero didi funt ex die qua a babilone,p!edi wnt ex tribu iuda:quæ prior ad illa loca puenerat.Vnde amp;nbsp;ipfi:amp; puincia a taJi appellatóne uo^ citantur,Audientes uero rauro^ edificarioné accelerari âmanitetôimoabire;ucl lamanrcÄ ocs qui inferiore fyriâ habitabantimolefte ferebarÄ medirabâtur infidias côtexere; quatcnus uolu^ «rem eo^ ifxdirentrmukofcj interficiebant iudcos: ipfum ctiam neemia dilacerare querebant ÇUOidaaiienigenas coduccntcsiqui eü perimerét.Propterea in timoré amp;nbsp;turbâ difperfis rumors DUS eos mittebant:ranquâmukis gétibus paris corra eos arma proferreiquibus turbati rumors Duscondrudioné poene reliquerüt.Neemias aût nullomo hispmotusiftudiü operis dereiiqrat: wcuuodie cauamp; corporis fui arrais fatellitu drcüfeptus:fine uulnere pmancbat: operis delide/ ™J'''Dularioné nÓ fenriens.Ita liquidé intentus agebat ac puidebat fuæ faluti: no timoré mor^ Kiiedcognofcespok fuu iteritu miniecScedi fuis duibusmuros cóftruerc.Vnde pcepit ïpofte i^niiut arniis edificatores cindi fabricarét. Igif edificatores:uel ïpenfayz portirores gladios ha--fh^ftf'^'^^ ^'^^’“^*^^ ^°^ P° ’ decreuir.Buematores etia quingétis pedibus rtatuit; pdpiés:ut 11 holtesapparercrifignificarent populo:qrcnus armati rcfiftercntme eos nudos incrmcfq; oppu ghïtetjpfe uero noch circules cïuitatéiminîe aut operibus:aut foranotaut cibo fatigabaf: nihil 3Utno^ fuanitenfed fub ncceflitate utcbatur.Quos Iabores fuftinuit per annos duodecKamp; mé ksquatuor,Nam tanro tempore hierofolymo^ funtmuri perfediiodauo amp;nbsp;uicefimoannoÄ Dienfe nono ipern xerxe.Sed pokqua muri perfedioné acceperutmeemias amp;nbsp;reliq mukitudo fa enneauemnr deo pro eo^ edificatione ac podo dies funtcpulati.Gentes igif qua: fyriâ habita« wtraudiétes fada côkrudioné muro^tgrauiter angebanf.Neemias aût in duitatc uidcns pau« cos holes hkareirogauit facerdotes amp;nbsp;leuitas:ut uicos relinquétestad ciuitaté migrarent: amp;nbsp;in ea ihanerentifabricas eo^ domicilia ppms expenfis.Populû etiâ agros colenté décimas fruduû ad hierofolyma iulfic oßerremt habétes facerdotes amp;nbsp;leuire allméta:ppetua religionis iura non de« idinquerent.Et hi quidé libéter fequebanf décréta ncemiæ. Ciuitaté uero exinde côtigit homi riim multirudmc copleri.Mulra etiâ alia bona laudibus digna cü fumma feciflet raagnificentia wemiasiad fencduté pueniens:defundus clfmir benignus amp;nbsp;natura iuftus at^ magnificentilTi« hius erga propria gentem:qui in memoria eterna fui muros hierofolymiranos reliquit. Hæc er« So imperii xerxe funt anno, xxvm.méfe nono. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^ap,Vl.

^^Efundo uero xerxe;regnü ad dus filiu cfrumtqué graeci arrarxcrxen uocantcontigit ] nbsp;nbsp;nbsp;Wranffcrri.Quo rcgente perfa^ imperiumipericlitata ek rota gens iudeorum ut cum

Bnulieribus amp;nbsp;filns deperiret. Caufam uero paulo pok demonkrabo. Nam dccet pri« mum de rege dikcrere: quéadmodum iudeam duxit uxorem:de regio genereiquam holtram dicunt feruaffe gétem. Nam cum regnum artarxerxes accepiffer: amp;nbsp;ordinaffet ab mdia ubjadethiopiam centum amp;nbsp;uigintifepté fatrapasttertio imperii fui anno;amicos fuos amp;nbsp;genres Wis fubiedas: cum ducibus ea^ magnifiée pauitificut regem oportuit;qui diuitiarum oken« htioncm per centum Siodoginra dies paraucrat, Pokea genres ac legatos earû in fufis p fcpté oiödclitiis faginauittquorum conuiuium huiufmodi erat inkrudum, Tabcrnaculum enim fi« Jicrat ex aureis’argenreiftß columnismcl a purpurea fuper eas extendens:ut multa milia diicum-hemiu operirent.Mmikrabaf ergo poculis aureisÄ lapidibus preciofis ad deleéfationé fimulamp; FdacuH pparatis.Pracccpit itaqj amp;nbsp;mikrisme cogerét bibere eos:potioné eis offerétes qd apud plas fieri folet: Imo cocederétcuiq; difcûbentiûmtquéadmodû ucllet epulareCMifit aût p oém Iiuinciâ;denûciâs: ut opa reHquercnmukifqj diebus p eius Ipcrio letarenf.Regina quoq; mulle rum conuiuiumin aula coUcgit.Quam rex prudentibus uolens okendere: ad conuiuium iukit Kcedere; pulchritudine cundasmulieres præcedenté, Quæ p legùm cukodia pfa^;phlbentiû

-ocr page 206-

ab extraneis aliénas conïuges uidernnon acceffît ad reget«, Cun^ fcpius eunuchos ad earn W^ teret inuitandam:nihilominus fuum dcnegans permanfit aduentum.Vnde rcx ira c®®®”? u^ uit conuiuium:amp; ad'fe conuocans feptem perfastapud quos legu mandata* fcruantur: ^f^ j uxorem:dicens qualiter fuiffet ab ca contentus:cum fcpius ad cóuiuium uocaretur;6 ^ nee ^^.^ paruiffct.Præcepit ergo;ur pronudarent contra earn quandâ legis definitioncTune unuse nomine nocheus;locutus eft dicens:non ipfi foli hanc irauria Jada fuilTefed omnibus 1**^^ riculum uitat patientibus;utturpiter a fuis conténantur uxoribusmullo enim iam pudore bunrur:exemplum reginac fuperbiae aduerfum te oium redorem habenrcs;amp; honatun ot • quæ ficiniunata fuerat regcm:maximis damnis afiiceretÄ hoc falt;fto:cundis gcntibus “^”1,, aret:quae funt i regina décréta,Placuit ergo:ut regina uafthi proiiceretur;amp; honor eiusabs lieri præberetur.At ille amore coniugis dctentus:grauitcr difiundioné eius fcrcbar:amp;co'’. .^^ ri quidem propter legem non poteratîtriftis tarnen in follicitudinibus permancbat,QucW^ tes amici nimio merore confedum:perfuadebant;ut memoriam quidé uxorisÄ amoreinlt; pro futu^ dcponcretÄ quererer per uniuerfamterram uirgines diecoras: ex quibus P®^’u^j habcret uxorem:exangui enim prioris fic pofte cupidiné;alia introduda:amp; paularim muliere proieda fubtradd: ad cohabitantem pofte conuerti.Hoc flexus confilio ftarimQD“ iuffit de palatio;eligcre praecellentes uirgines pulchritudine:^ ad fe deducerc.Cum ueto coë garat multae fuiflent:inuenta eft quatdam puella in babilonia ambobus orbara parentibus.9^ apud auunculu nomie mardocheum nutriebatur,Is eni fuerat ex tribu beniamin.Omnel^r,^ mas iudco^ hefter:hoc enim nomen ei erat:pulchritudine fupcrabat:amp; gratia uultus fuiw* entium magis deledabat afpedum.Quat traditat cuida eunucho pro diligentia:cundacff^P uidcntia fruebanrur:affluentia aromatum:odore amp;nbsp;largirate unguento^ quibus corpora ^ tur irrigabantur;amp; his fruebantur per menfes fcxinumero quadringente. Cunq; P®®®^’?X nes per pracdidum tempus diligentiat latis habuiftè:amp; dignas iam regio fadas cubiculoip*^»^ los dies ad cócubitum unarn regi mittebat.Qui poft cocubitu ftatim cam ad eunuchu bat.Veniente nero ad eum heftcr deledatus eltin amoreqjincidens puellaeJegitime alias ƒ mam etia duxit uxorem;amp; nuptias celebrauït ipcni fui anno duodccimo;méfe qui dienuf Dcftinault autper omnes genres eos qui aggarii dicuntur:pratcipiés eis pro fuis nuprnsW , lebrare.Ipfe aut perlas amp;nbsp;primos gentium pafcebat per totum menfem pro nuptiis fuis. ^ introduxiflet ad aulam corona cam induit. Hablrauitque cum eo hefter: minime ci pro* J^g qua eflet natione.Tranfiens aut amp;nbsp;auunculus eius a babiloncad pcrficam fufin:^ babioi» ^ lingulis diebusin palacio cómorabatur:requirens qualiter puclla conucrfaretur: qua MUQ diligebat; cum legem rcx pofuiftèt;ut nemo familiariü ad eum non uocatus accedcret: folium federet.Sedebat itacp criam rcx uitga aured fcrens.Quam cum aliqué liberate uolwi* hoßi qui non uocati uenirent:porrigebat eüOi .cum tetigiflèt uitabat periculum mortis, v^ ,^ quidc fufficienter a nobis didu cft,lnreriedo nero tépore inlidiantibus regi bagatba:^ tbc fto:bargani cunuchus feruus alteriuseunuchi:genere iudeus:cü intellexifl'et infidias: regib^^ unculo indicauit: mardocheus aut per hefter manifcftans infidiatores prodidit regi. Re* ^1^ turbatusiueritatem inueniens:eunuchos quidem crucifixit:mardocheo aut tunenihilprad^ quauis laluris eius nunclus cxtitiflennomen tamé eius annalibus monumétis inferi P®^Z|z in palacio eum permanere:ut amicus regi neceftarius cxifteret.Quo tépore aman an’aoatu ^^. um genere amalcchitam:ad regé introeunté peregrini amp;nbsp;per fe lalutabant.Nam hunceiiio^_^æ xerxes ab oibus iuflèrat exhiberi.Mardocheum ucro propter lâpientlâ ÔCpatrias

rantcm amamcuftodiri fccitÄ iterrogauitjeü ex quo gencre effet.Audiés autludcü eflea 5^ tus dixit.Omncs liberi per fe adorant me:hic feruus exiftens:hoc facere dedignaCEt putquot;t ^ lens mardocheûapfû quidé arege petere:ad tormenta paruu putauingentéaut eius tam una perimerc.Nam iudcos in odio fatrshabebat: quoniaamalechita^ genuscquihUh fuerat ab ipfis omne perierat. Audiens ergo regé accufabat dicens: genté effemaligna ^’P^jé per uniuerfum orbé;qui eius feruiret imperiismec mixta:ncc aliis gcntibus codunatainec cum cæteris religionem colentem: quæ nee legibus inquit fimilibus utituriK

amp; profeffionibus tui popuJi amp;nbsp;hoibus cundis cxiftit.Sed ft uis aliquot fubiedis modare:iube radicitus earn penremec eius rcliquias aliquas rcmanere : nee aliquoseom uirutem aut ad captiuitaté feruari. Veruraméiut nullum patiaris damnu: tributa eo^ *JJ^ fubftantiajipfe me præberc polliceor:quadraginta milia pecuniäre talcnta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S^c

Has aut pecunias libenter offcro;ö pacatu ab nis malis tuum fueritimperium.Poß^® ^^ mrimauit: rex ei amp;nbsp;pecunias amp;nbsp;homines donauit;qulcquid de his ueUctefficef.Dciideno

-ocr page 207-

âdeptoîamanftatî mandat tanq a rege per omncs genres praccepta hune modu continena. Rex nj^mus artarxerxes ab India ufq; ad ethiopiâxentû uigintifepte prouicia^ prîcipibus amp;nbsp;iudigt; ûDusîqui dus imperio fubiedi funt:falutédictt.Cum pIuribus gentibus impaflêm:amp; uniuerfu orbem mes ditioni fubiugaffem uoluimequaq abutipotentiae magnitudine:fed ckmeria amp;nbsp;Ie-* nnategubemare fubiedos;uc abf^ ullo timoré uita Glentio rranfigentes:optara eudis morrali/ us pace fruerent. Querente aüt me a confibariis meis:quó hoc pofTet implen:unus qui Gpi^ cntia ac tide cacteros precellebatÄ erat poft regé fecudusamo noicundicauit mihi i toto orbe «raj: populueffc diipfumtqui nó nris utererur lcgibus;amp; contra oim gentiiï faciens confuetu ^°''^^”^^^-‘^ uniueriä^ côcordiâ nationû fua diflenfione uiolaret.Quod cum • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;unä genré rebellé aduerfum oé genus hoim perucrfis uti legibus ; nfif^

Juiiionibus contraire;^ turbare fubiedo^ nobis prouinda^ pace atq j concordianuffimus ut ^^’‘^‘JMnan qui oibus prouidis praepofitus eft;amp; fecundus nors mei eft pr monftraucrirxü lt;:oiugibusac libcris deleanturab mimicis fuis:nullufq? eo^ miferearur quarradccima die méfis awr annipracfentis:ut nefarii holes uno die ad inferos defeendentestreddant pace impio noftro 9'100 turbauerut.Hoc per duitates amp;nbsp;prouindas ueniente praeceptotoés ad interitu ludco^ co/ ituta diepabanrur:quod eria in fu6s pabarur,Rex uero amp;nbsp;aman cpulationibus uacabant: dup r r ^y?*î turbabanrur.Quod raardocheus cognofeenstuefté rupit öd fado îdutus: dnerrq; p/ “W cimtatem circuibaticlamansinterimi gcntera quæ nihil peccauit.Et hoc diccns:ad aulam pfnienit;amp; ante ipfam ftetit.Nam minime ci licebat ingredittali circuamidu habiru. Idem etiâ omnes feceruntiudei per duitates quibus de hoc litter pponebantunlugentes amp;nbsp;plangcntes nu a ‘^31'imirates.Cum uero quidâ reginae nuciaflèt mardocheu in tam mifero ante aulam . ^^“‘Ïfto fermone turbatatmifit qui dus ucftimentû mutarent. Quo nolcnte facco ad *'^ ’’O’’du crat malu finitmpro quo öccum indueratmocas alTiftenté eunuchu acratheo: mardocheum deftinauitunterrogans quid ei trifticiaecontigiflet:q gt;nbsp;hue habiru nee ca peréte eponeret,Tunc mardocheus indicauit ennucho cam;amp; licteras cótra iudeos per oés prouïcias ™rege Çonftitutas tranfmilTasÄ promiffîoné pccuniaßz:p qua a rege perdirioné gentis conpa» J^fami Ha^ etiâexemplû ad hefter tradidit reportandutquae propofita 1 fufis fucrant: man-« ^^ 9■grenus de his régi fupplicaretmec recufaret pro falute gentis habiru humilé aedperp qué oftenderetnudeispericulu imminere-Aman inquit qui fecundu honoré poft regé obrinet: ccuiando iudeos:regé aduerfum cos incédit.Hacc cu regina cognouiflèttrurfum mittit ad mar r ”’’^ ”° ^^^ ® ’■^0^ uocara:amp; fiquis ad eu nó uocatusintraret moreretunnifi uolés 5endHeruare:porrigerct ei uitga auream. Nam luocato Si ad eu intranti:fi hoe rex feceritthic

Jacnia accipiens liberatur.Mardochcus uero ca ucrba deportanti fibi ad Nai^t^'*”^^^ praecepitmon fuæ faluri prouiderc:fcd totius gentis piculu amouere* cm h' quot;I^SjP^ cótépferittadiutoréquidé géti deu oibus modis futurutipfam uero Si paterna ^sdornu ab ilbsquoscotepferat pitura,Heftcr aut denûdauit mardocheopeundé miniftru: iola ^«^ ^^ fiiGsxonftitutos illic iudeos ad cótioné cógregaret:8i ieiunare endos triduo pro amp;nbsp;ipücu fuis agens ancillistpmifit fe prater lege adiré regé:6i ft mori opor non recufaret, Mardocheus aüt fccundü hefter mandata populü fecir iciunareideuq; fuu ere;ut nee cam;nec genté cius pituram conténcret:fed ut feculi falutcm prouidit: Si peccati turn^”^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ounc a denunciato dudu interitu liberarer.Non ent proprer aliquod peeCa/

ß^^ nbsp;nbsp;cogobatur fine gloria depirexu Siipfe dominus noffet ram furorisaman ^ cu nó falua

irati i^^ ^* “’9Qjt honoré quem tibi domine offerebâ hune illi quoq; patiebar offerrendeoep cesem^’b'^.^ ^'^’ ^'^^^ ^^g^^ quot;°” trantgrediutur talia machinatus eft.Ealdem criâuulgus uo caUm't^• *’’^”’ ^^’^ prouidere fuæ fàluri cuntoG^ ifraelitas p oém liberate rcrram a futura tria fe1^^^'’^Ï^^ tam præ oculis earn {pabant:8ifimul habebant.Rogabat etiâ hefter deu pro pa bar Per r^^ a- ^^ in ^^’^^ lugubricp uefte circûamida.Cibû aüt Si potu;oîacp fuauia rennue-« fpecie u æ^ îu “ P^^^’’^ “t adiuuaret cam quatenus régi uideretur lupplirans fuauis cloquio: rercfinT^ P“*‘-”^’^tima;ut ex utroep fuftenta:8iipfa piculû euitaretrSi gentis fuæ faluté acquit it amp;nbsp;habit^^” ‘l^iocp regis odiû côcitaret.Sic dcû per tres dies depracransdugubré uefte depofu/ fceübent'Vft’^^ n^n^^^tficut oportebat reginamribat cu duabus dcillisrquoiy una leuitet ca w™ diPiti * jquot;^^ altera uero fequens longitudiné ucftis:q ufep ad terra profufa eratifumens adibat nv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ira facie rubore plenaructecunduac modeftum habens decorem:

iffcum ^va ?^ ^n™ ^tnore, Cum uero ad faciem eins fedétis in folio deueniiret;8i uidif-ttrribiliorpnn ^'''^'n^ ornatu : qui ex uaria uefte:uel auto ac lapidibus prxciofis ualde fulgebat: ™arp magis cu propter hæcintuensxûtp SCiUeafperius camulrucp iracundo afpiceft: n

-ocr page 208-

membrojz earn débilitas c5prehendit:Si (upancillas quae ppc latera eins eratirepete coHap Rex aut uoluntatc arbitror dei mente mutauit:amp; times ne quid mali uxor dus ^™°’^E?rj^j.j lurrexit a fcUa;fuocp earn gremio colligcns foucbat amp;nbsp;ofculabaf blande«

pctens eam;ne aliquid metucret ^ ad cu non uocata uenifTetma legem inam pptcr luweO pofitam:ipfam aut fimiliter cu co rcgnanteiomnem habere licenna, Hxc dicens manu eius ponensmirgam fup ceruice terendircius;,ppter lcgc;liberans ea amortis difcnwi '^ Illa uero refpiransjdomine inquirtnon habco faculraté explanandi:quac mihi fubito congés Nam ut tc uidi maximu amp;nbsp;pulchru arep tcrribilejllatim fpiritus meus receffît:amp; a meaaia relida.Vix ilia cu debilitate haec Ioquentc:etia regé anxietas habuit:deinde confidere:ineliow fperare heder inuirabar.Nam mediu ci regnu fe concéder fi hoc pctcret ,pmirrebat.HeRetu ad conuiuium cu cu aman amico ad fe ucnirc fupplicabat;paraffc ci cocnam fe dicens.Cu^ nuidet:^ aduenifTetanter poculoj^ lericia iuffit rex heder aperirc quod ucllet:nibil ennenfg turum cde promifit:etiam fi media ptem regni pofcere uoIuidct.Tum ilia in podcru die wp narurum fe fuum confiliu promifittfi rurfus ad conuium cd aman conucnirct.Cua fer ; arnan egredus cd gaudens:® folus apud heder cum rege meruit cpulari:du nullus ajius w, honorem potuiiTer adipifci. Videns uero in aula mardocheummimis indignatus e:q gt;nbsp;’’^?quot;^^ ab co uenerationé fibiract cxhiberi fenfiiTet.Tuncigredus ad femetipfum:uxorem zaralaw amicis uocaui.Quibus praefenhbus honoré expofuit quo fruercturmô apud regé tanturouf apud reginam:^ qualiter illo die ad ca cd rege foIus accirus edenSZ in podepz diem rurfus iw' taretur.Dicebat autmon ci placuifTei^ mardached uiderat in aula iudeum. Cui refponditux fua zarafam.Iube lignum fecari quiquaginta cubiro^:amp; mane pete mardocheu a rege nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

dum. Cuius confilium laudans:prseccpit famuhs lignum paratu in atrio conditucre ; quod pocnam mardochei feruarcnt.Deus adr fpem maligna arnan dcridcbat;^ accidentia p«®^-’ de futuris deledabarur.Nam regi fomnum per ilia node abdulit. Qui nolens in otio dere;fed ad gubernarioné fui pnncipatus cas habere;fcribam iuffit libros afferre fuopz:amp; fadoru eo^ monimenta rclegete.Cunq; detuhderÄ rccenferctunuenn ßtd^æ?'^ pro uirtute Ria praecid agros acciperant:quo^ amp;nbsp;nomen fignatum crat;alfer uero pro fideo nationem impctraucrat.Poft haec legédo ucnit ad bagatban amp;nbsp;theodefium eunuchosiinlidiat res regis:quos mardochcus indicauerat.Et cum hoc tantum fcriba pronunciader^ad alteri rranddet adus;rcx cum derinuir:confulens fiquid ci p remuneratione dam fcriptd haberep^h Scriba relpondit.Nihil.Tunc rex iuffiteum raccreÄ interrogabat eos quibus hoc comwuæw fucrat;quæ fit hora nodis.Audiens aut iam dilucedccre;pr3ccepir;ut qua inuenirent aroicoruW ante aulam pracfentem nunciarent.Eueniradt arnan inucniri.Nam praeter folita horn niatunus procefTeratimorté mardochei periturus.Cunq; ferui renunciadent arnan ante cdem ftare:pccpit eum uocari.Cu ergo mtradet: amicu iquit re fcics fold fidelé;peto ut cSfilid mihi praebeasique admodum debea freundd med magnificentia honorarc quenda ualde chariffimum.Arnan uero putansxonfilid qd dedidet hoc fibi ^futu^:nam amari fe fold credcbat a regeiqdâ eriftiwaw optima efle (cntentiduegi declarabat Si dixit.Si uis qué dicis hoiem diledum amp;nbsp;gloria: went) honorari:fac cd fup equd ^cedere;ma ueftc indutd:amp; torqué aurea habere;amp; praccederc unuw ex tuis necéflariis amfcisxlamanté ptorâ ouitäte;9 rale benefiod merebiâqué rex honoraJO' ri uoluerir.lgimr aman huiufmodi largitaté arbirratus ad fe ucntura:talia pfuafit, Rcx ledamsbac ammonirione: uadc ait habés cqudiöZ Rolaiód torqué:rcquire mardocheu iudeu: his ilium induenstanrecede equd eius.Nâtu inquit amicus es mihi prae cunöis£rgo P“^S^quot;^ filid cuius unlis pfuafor extitifti;amp; haec cia nobis doncntur;qui mea aïara liberauit, Pouqf^c praeter fpé ocm audiuitrmente confufus amp;nbsp;mcfiioa pculTus exiit:cquus ducens:cum purpura « auro amp;nbsp;mardocheu reperiens:ante aulam facco indutunuffit exutd:purpura cireddarijTuw r^ feiens die ueritaré;fed deludi fe purans:peffimcinquit oium hoiumata calamiraté md dencics. Ar uero certe cognouit:^ ei rcx hdc honoré donaucrit,p falute qua illi prabucrat: inßdbtorcs cunuchos redargués purpura: induif:quä rcx fepe ueftims gerebat;amp; torqué ceruice cirmdatus. iK fup equd fêdens.’torâ circuibat undk^ ciuitatéipraecedcnte araan amp;nbsp;praedicanteig, huiumorn fruitur donisiqué rcx amauerjr:6^ dignum honore jpbauerit.Cun^ rota circuiffet ciuirateimar' dochcus ad regé ingredif, Arnan auté ex eófufione ad fe rccedés:cum lachrymis uxoriamp;'arrins quæ cótigerantrindicauir. llli nequaqua puniri poflc mardochcd diccbatideum enicifecu ip'O credebant.Dumq: haec adinuiccm loquerenfruencrdt hefier eunuchiiaman urgentes ad eoena. Sabudiadas uero unus ex eunuchisruidés crucem fixa in domo arnan qua märdocheo paiicrat. confuluit aliqué feruo^xuius cauû cd pairet;^ audiens reginae auunculo: qaaman a regceum

-ocr page 209-

petituruserat ad pœnamitunc quidé racuit.Cunq j rex una cû aman cpuKs îrerrogaret reginam: quam uellet ab eo donarionemimpetrare : cópletu^ en i fe eius defideriura ^mittebat tune re^ gm^ro populi depræçabatur piculo:eo cp tradira fuiffet ad perdinonc cu fua gentenóqjfermo nesadeumfacere decrcuißcr.Ncq; ent moleftum fibi dicebat:fi amaraeius feruituté imponeft: ^ruum enfm ei hoe effe malumded fupplicabat bæc amoueriJtac^ interrogate regem quo hæc ft»flènt:accu(àbat iam manifene amanÄ maliuolum contra eos cxiftéré;has molitum miidias arguebat.Tune rex ad hoc turbatus.a conuiuio ad hortos egrcditur.Heftcr uero regina anian petere^eœpitmtueniam pro peccatis expo(ccret;na intcllfxeratiin quibus iam mahs effer. Cum fuper letflum procidens regina peteret:fupuenit rex;amp; huiufmodi uifu magis incitatus di xit.Peffimeoim uxori mesc iam uiolenriam irrogare conaris.Ad quod aman obftupuit: Si nihil potuit rcfpondere.Tunc fabuchadas eunuchus ccepit arnan accufareiq ucadmodum inueniffet inatrio eius paratam crucé ad morte mardochennam hocilli interroganti fcruus indicauerat; cum adipfum inuitaturus eu ad coenam uemflerxrucem aut dicebat effe altitudinc cubitorum qumquaginta.Quod rex audiens:in ilia eu pœna tradere decreuitiqua contra mardocheû ipfe tTactaucrat;ft3timq;iuffît cruci fpenfum interimi.Vnde mihi contigit nairari nomen dei: amp;nbsp;fa^ pcntö'Ä iuftitiâ eius agnoiccre:q gt;nbsp;non (blum maliuolentia arnan pumuitrfed qgt;excogirara con ®aaiium tormenta in eu couertittSi caetcro hoc fentire pnufit;qu0 qui contra aliu queda moli^ fUiifueritihæc in fe primu para cognofcatJraq; arnan honoré que a rege perceperat fupra modû abufus;huiufinodicruci confixus eft.Rex aut fubdantia eius reginae donauittSi mardocheû ad.' uocans:dcdit ei anulum qué aman ipfe pftiterat.Nam iam hefter ad notitia eiuspduxerar ragna tionem quam ad illu habebat.Donauit uero Si regina niardocheo aman pofTeffionéiSifupplica ?^'^f§*'’liberari a mortis metu genté iudeo^:cito nota ei facics;quæ p uniuerfas prouicias fcrip “'«aman filiusamatdathi.Nam pria gente fua péprainullatenus fe uita poffe tolerare dicebat, Cw ïöpromifiüinihil earn fruftra petere;nec Audio eius aliquid côtrariû prouenire.Vnde pee/ P'f'Utferiberetq uellet de iudeis noie regio:fignaret^ eius figillo:8i tranfmitteret p oé eius im/ P^nm:uü fiquis legerer fignatas epiftolas figilJo rcgio;rainime fanöóibus obuiaftScribas ergo •regales uocans:iuirit fcriberegétibus Si pnmaribus:8i magiftraribus pro iudeismbindia ufq? ad ^™opQm:centum uiginti Si lepte prouincia^.EpiftoIae aut hunc ordiné continebant.Rex ma gnus artarxerxcs ab india ufqj ethiopiäxentnm uiginti amp;nbsp;fepté proumcia^ ducibus ac pricipri busiquinodræ obediunt ditioni faluté dicit.Multi bonitate principu Sdhonore qui in eos col? htus eft abufi Amt in fupbiam 8^ non fold fubiedos regibus nituntur opprimerc : fed data fibi 8‘uriam non fcrentes:in ipfos qui dederunt raoliuntur infidias.agitare:nec contenti fut gratias ”onagere bencficiis:amp;; humaniratis in fe iura uiolare fed dei quoq; cuda cernéris arbitrantur fe wgere poffe {hïam:amp; in rantu uefanie prorupcre ut eos qui crédita fibi officia diligenter obfer/ ita cunfta aguntiut oim laude fint digni médacio^ fumculis conétur fubuertere : dum 3iir« principum fimplices Si ex fua natura alios exidimantes callida fraude fubuertunt. Quae kxkex ueteribus pbaf 'hiftQriis:amp;ex his q gcrûtur quotidie:quô malis quibufda fuggeffio/ JJiuusiegü ftudia deprauantur. Vnde prouidendu eH paci oim prouincia^:nec putare debetis: * aiaerfaiubeamus ex animi noftri uéire leuitareifcd pro qualirate amp;nbsp;neceffirate tempost Si ut cdpublicæ pofcit urilitas ferre fniam.Et ut mamfeAius qd dicimus ïrelligatis;aman filius amat whi: à animo amp;nbsp;mente macedomlienuftp a pfa^ genre,pieraté nodra fua crudelitate comacu/ ^^^pegrinus fufeeptus ed a nobis:amp; tanta in le exptus ed humanitaté:ut pater noder uocarct: ab oibus pod regem fecundus.Qui in tantu arroganriae tumoré fubleuatused:ut gnonos priuareniteretur Si fprlNam mardocheû cuius fide amp;nbsp;beneficiis uiuimus: Si côfortâ Wriregniheder:cüomni gente fua nouis quibufda atq; inauditis machinis expetiuit ad mor/

‘^°§'Cans:ut illis interfedis:ifidiareturnodræ folitudini:8i regnurn pfa^ tranderret in j^^oa^os aüt a peffimo mortaliü iudeos neci dedinaros:in nulla penirus culpa repimus: '^^’^ urétes legibusÄ filios altiffirai amp;nbsp;maximi fempq: uiuétis dei eé:cuius bene/ ”°^’®6^ nobis regnû ed traditû:^ uf^ hodie cudoditur, Vnde Si cas litreras • r°æ nodro ille direxeratilciatis effe irritas. Pro quo fcelcre are portas huius urbis.i, ‘Itnt 4 9”*.^ machinatus:8iois cognatio eius pendet in patibulis:n3 nobis fed deo ei red/ uti1Y*“®“it.Hoc aüt edidü qd nunc mitrirausan cüdis urbibus proponafmt licear iudeis rai^j 2'bus fuis,Quibus debetis effe adminiculü alias adminiculo:ut eos q fe ad nccé eo^ paue mpf ^®’’':interficere.xiii.die menfis duodecim:qui uocaf adar. Hanc eni dié oïporens deus etfeb”^ ^ ^ciéluj eis uertit in gaudiü,Vnde Si uos inter cæteros fedos dies hac habetote dié: Si riteearn cû omni letitiajut Si ipode^ cognofcatur;oés qui fideliter pus obediût; dignam

nu

-ocr page 210-

pro fide recipere mcrccdéiqui aut infidianf regno eo^:perire p fcelere,Omnis aurƒmncia amp;nbsp;ciuitas: quæ noluerit folennitates huius eé pticepstgladio Sdigne depeat:amp; fic dekatiut no tol hoibusded etiam inuia fit beftfisinfempitcrnum pro exemplo contemptus amp;nbsp;inobedieris* igi équités cplas déportantes exierunt : amp;nbsp;mam propofita pagebant.Mardocheus uero regia mdiP tus ftola:amp; corona aurea amp;nbsp;torque proceffit omatus.Q^em uidentes ira honorificatum a reg iudei in fufis habitantesxóem exiftimauerut eo^ fœlicitatem.Præterea gaudjum Si falutarel men propofiris regalibus fanflionihus per ciuitatcs Si prouincias iudeos circudedit naïut enain multæ genres propter timorem ijideoji prerrerenturdibertatem ex periculo eo^ copara inipi^ cientes.Nam duodecimi menfis quartodedmo dierqui apud hatbreosadanapud macedoneso firios uocatur:portitores regalium littéral nunciabantjquemadmodum debcrent die quo ip periculumimminebat inimicos confumere.Tunc perfidis fâtrapæ Si tirânitSi régis fcrite mum iudeis reddebant honorc:quonia timor mardocheieos ad téperantia coaceruabat. PoH edidum régis per omnes prouincias ledum eftan fufis iudei inimico^ quingéros interen» • Cuntj rex pemptopi in ciuirate numc^ heller nucialTetiSi in jauincia qd fadu fuifletamWg^ ret:fi quidamplius uellet interrogauit cam.lila uero petiuit eu;ut praeciperet iudeis:6i inpoiK^ diem ita facere in reliquos inimicos fuosiSi ut.x.aman filii crucifïgerentur.Quod quide io^ rex conceffitmequaquâ refiflere uolens hellcr.Iudei uero pari.xiiii.die menfis occiderut run aduerfariopz trecenrosmihil penitus poUèffionis eo^ tangentes.lnterfedi funt etiam P®J”^ ciamaliafcp ciuitatcs aiudeis lèptuaginrafexmilia inimico^:quos ftraueruttertiadecima die fis:quem feftu celebrauerüt.Similiter aut Si iudei in fufis colledi:die,xiiii.8i.xv.eiufdera men cpulati funt.Vnde hadenusois in orbe terraßziudei hos célébrât diesipticulas de cóuiuiis w cem mittentes.Scripfit ena mardochcus oibus fub impcrio artarxerxe degétibus iudefciflt^J hos obfcruarent dies femp eos celebrantestSi nepotibus traderent p ola tepora cclebrandosin ■ alicui obliuioni tradcrentatp in his fuerât ab aman piruriauftuqjeflerxu uitalfent piculuiSt i micos puniffentihonorare eosigratias agentes deo.Vnde prædidos dies iudei celebrant: app lantes eos coferuatores.Mardocheus aut magnus erat Si clariffimus apud rege prlcipam^ « rcgebat;0i poticbatur c0i couerfatione cu regina.Tunc iudei fup oes libcrtatis llcenua ftuen Hæc quidé fub imperio artarxerxe gefta funt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tr

^^Efundo aut heliafib principe facerdotutiudas filins aus principatû facerdotale w» P* I nbsp;nbsp;nbsp;BDefudo uero Si hoc:ioânes filins dus honoré fufcepit.Propter que uagofus dux

gt;^artarxerxis téplû uiolauit : Si tributa iudeis ipofuitmec prius dimifît quotidianas on hodiastquâ ^ uno quoq; âno uedigal cxigeret:dragmas quîqginta.Hoc aût ex hmoi ca co^' Frater crat ioannis iefus:cui uagofus amicus exiftensi^mifit ei facerdotii principatû dateJuL, confidentia iefus altercatus in templo aduerfus ioanné incitauit fratrémt eu intcrficcrctiôi ta in templo facinus ioannes in fratré cômitteret:quod nunquâ priusmec apud graecos: ® hæbrcos:alias barbaros ita crudclitcr uel federate fadû cil.Vnde nec deus hoc impune dinn • fed populû proprer hâc cam ad feruituté redegit;8i téplû uiolari a perfis dimifittdicente uagowlt; Aufi cftis homicidiu in uellro templo cómittere.Ego peremptorc illo in tépore lt;”“”“?--^ Et hæc uerba faciensiin templü ingreffus ell.Hac igitur ufus occafione uagofus;

ioanné pro ncce iefu punimt.Fimcntc uero uita ioanne fucceffit prïcipatui facerdotu nuus iaddus.Erat aut eria Sihuic frarer:manaflcs noïe.Cui fanaballath miflus a dario ad trapa;genere cutheus:cx quibus famarite defcendcruttaudiens clara effe ciuirate hiwofolf * reges dus multa aflyriisiSi habitatoribus humilis lyriae picula fedfleJibérer manaf^ fua filiam nok yfacha; arbitratus p affinitaté obfidédfutura ad fidé gétis iudeo^lt; ï^^refle

^VEr idétépus Si philippus rex macedonu ab cgcifa paufaniatfilio cerafte: genus ab o I nbsp;nbsp;nbsp;■trahente:infidias paAus pimif'.Succedens uero filius dus alexander impioitranliit ^

fpontuiSi duces dari deuicinfupgrannicü flumé eóflieens cd eis.CûcppcucurrntÇ

Si ioniâ captiuaffet frigiäqjjpdalTenad loca pâphiliæ puenit;qa alibi explanatu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» ^««on

uero feniores îdignabâûqaprîdpis facerdotu iaddi frater manalfes:afienigcne ‘^Ç^® facerdotii pticeps exillebat.Ärbitrabätur enl hoc cônubiû initiû fieri occafionis P^, ?gt;.^ïj bus leges tranfgredi pro uxo^ copulationibus;qs ab alienigenis fibi coniungere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,jz ' ^g

extitifiè etiâ prioré captiuitaté p hæc coniugia mala putabantiq ? multi in his peccauent. uxores prouinciales ducerentjubebant ergo manalfe dilïungi ab uxore: aut no itroirew nbsp;nbsp;nbsp;.

Principes quoq; facerdotu cd populo hoc indigne ferebant.Manalfes aût prohibitusa » _^^^ altare acccdcrc;ad foce^ fanaballan pucnit;amare fe diccns fiha dus yfacha: (acerdotale u norem maximü effe apudgenré Si.ciuitarétSi genus iudeo^:ncc uclle ,ppter bmói com

-ocr page 211-

Potenti'* pnuan. Ita(^ ûnabaHath no ei folum faccrdotiu:fed etia principatü (acerdotii 8i Dicebat ^^ - ^°^^-°^’^ ^°“^ ^’^* fubiedo^ dare promirit:uolens fuaapud eu filia pmanere. fiman ^ ^^^ Ï**®?^“ à edificare ad inftar hierofolymo^ fuper monté gari2in:quiakior oibus feMræ ”^p^’^^^ appebatifcd hoc facere cd régis dark thia.His ^miffionibus eleuarus manaP Nami'’’^f ^P’’^ ^^”^^^^^^^^ principatu facerdotii arbirratus fe accepru^ dario confcrente, fubierV ^ ^’’’^^^^^^^ucrgebat in (cnium,Multis nero facerdotibus amp;nbsp;ifraelitis huiufmodi fibi busb '^j“^o®bus:nó pua feditio hierofolymitas habebat:du plures ad manaflen trafirent.Qui ftner r ^^ I*^^*^’ miniftrabat;amp; terra collendæhabirarionemcj deputabatioibus modis Alos ''^ ^ócordans.Eodem tempore darius audiens alexandru hclefpontu trafifTeifatrapafc^ oon'”^^?*^'^ ^^^^^ pugna uiciflè:8d ultcrius acceiïiffcæxercitû equitum pedituqj colligés: uium'^^f -^’’ ’’^^’^^^^^^“Usjpriuiq omnes pcurrenres afram deuakarent.Tranfiens ergo flu Tun ƒ^ u^^ ^ “Stem cilitiaethaurmhoftes ripfo cilitiæ {ukinebatnllic fperas eos cxpugnare. clanabaHath propter deicenfum dark gauifustilico manafTen'dicebati^milTa cópkriidano ®P^o*tatéJïoftiiï reviertente.Nam credebat non iplè tantu:fcd end omncs afyam habitant Ip^^” *”’”“ ^^^’ macedonas cu perfis proprer mulnrudinc eflè uenturos . Aliter uero qua dés’/V ’^’ '.^^^’^Nanj congrefTus cu macedonibus rex ek uidusimukaa ptem exerdtus per--«capris matre;pircr amp;nbsp;uxore:ömul amp;nbsp;filiis ad pias fugiens remcauir.Alexander aut ad fyria Md*^'^'^^^'^cœpit:amp; fubiugata lÿdenæ:tyrû obfidebar.Lirtcras’ucro ad pricipé fâcerdotu forum direxit inuicans eum auxilia fibi mittete amp;nbsp;uenalia exercitui preparare:amp; quata prius tót** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;præberctæumcp inuitauit amiciciam maccdonû eligere:ne impokerum pc

princeps facerdotum litterarum portitoribus refpondiflêt facra dario fe dedifle: contra cum arma portaretmec pofleuiuente dario conkitura tranfcendere;alcxander incita/ do^'** ^^-^^ relinquerc non decreuit:paulopoft capi furura qua uidatminabatur c5tra pri/ tut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8®®’s iudeoßi exercitû mittete: ut oés p eu difcernent:quibus debercnt conflit

3æniare.Quaproptcr inrétius in obfidionc pfcruansiuaftauit tyrum. Cuq? earn cœpiflèt ad 'Catena gazam peruenit eamq; cu ducc fuo habimafm obfidebat.Arbirratus aut fanaballarh ,.P°ttununi inuenifTe tempus;dario iam defperatoicligens de fuis odo miliatad alcxandrü progt; 'Otaturiquc répit inchoantem tyri obfidionem.Cui etiana promifit dareloca fub fua poteftare onitinjumaagif^ ipfum dominu libentcr habere qua darium. Cuncp fe inrcllexiffet: grate fu/ ^tu’cófifus lam amp;nbsp;de præfentibus fretus:ucrba proferebat:dicésfc gene^habere manaflen: ^trem iaddi pricipis facerdoru iudeac genris;mulrofq? alios cura co pratfenres ex eadem genre: Wuelleaiebat fub eo tcmplu lods conkitutis edificare:hocaut amp;ipfi profuturura dicebat:fl ■uideretur in duas pres iudeorura porentiame eadem concordia gens coniunda debellaret:aut aiiquo regibus obuiaret;quéadmodu prius amp;nbsp;aflyrioje regibus contingebar.Concedéte uero windiomnani ftudio anniffus fanaballarh cdificauit templu amp;nbsp;faccrdoté manaflen cóftituit: 'Mimum arbirratus premium ex filia nepotibus futurü.Scpté autmenfibus in obfidionc tyri ,^3n(adis;amp;duobus in gaza:fanaballarh defundus eft.Alexander auté capta gaza: ad ciuitatem irrofolymitarum afccndere feftinabat.Quod princeps facerdotum iaddus audiens ; in pauore ft timore conflitutustmoliebarur quemadmodum'macedonibus fekinus occurreret rege indP gnante : amp;nbsp;purantc timoré eflè c5tum3cia:alias,ppter prioré contumaciâ.Precipiens igit populo ^ Imolationé offerte deo:ipfe depcabaf fubuéirc géti:a uérurifcj ca liberate pieu •'s iObdormiente uero co poft facrificm deus pcepit ut confideret:(èrtifq? ciuitaté ornarer:por prorinusaperirct!amp; alios quidé cu ucftealbatipfum aut 8i reliquos facerdores cu legitimis 'tolis iufRt occurrcremihil fcufl fperantes paritdeo prouidcnte.Cunq;a fapore furrexiffet: ualde congaudensmodurnd oraculûoibus indicauit:amp; qu« uiditin fomno cundis facere demadas: ^spræfentiâ expedabar.Qué audiens non longe efle a ciuitate:proceflït cum facerdotibus: « ciuiiimultitudinetfacra amp;nbsp;maiorem aliis gentibus ei preparans occafioncm:ad aliquem lock ^w uphin apcllatur^uod nomen latine tranflatum fcopulum fignificar:ex quo loco hferofe^’/ tcplüq; potuiflet uidere, Phenices ücro amp;nbsp;chaldci regé (ccutiipurabat: qa qcqd potuiflet quot;tor impialis permittere in ciuitarem:ipft cómitreret;amp; principe facerdotum furamis afficeret contumeliis.C^od c diuerfo cSrigit cüenire.Nam alexander puidés multitudiné ueftibus albis quot;dutamjantiftites uero cu biflinis ftolis:amp; principé facerdoru iacindinamdiaureâftolâ: fuper ^puthabenrem cidanmiód fup laminam aurcaiin qua fcriptum eratdei nomé:adiit cum folus: gnomen aft numeja adorauit:Sd’principé facerdoru primus ueneratuseft.Omnibus uero iudcis ■duoce alexandru falutânbustcircûaftâtes fyriæ rcges:amp; reliquiihoc faciércm ftupucrût: cor/ tuphnuß régis mente putauerût.Parmcnion uero folus eum interrogauit dicensîcur omnibus nui

-ocr page 212-

eiim non adorantibus ipfe adoraffet principe facerdoturii gentis iiideae^Cui illc no hun^ ^^.^ adoraui;fcd deum cuius pricipatu faccrdotii fundus cft.Nam p fomniu î huiufmodi^j-^ confpcxi:adhucin odio ciuirare macedoniæ conftitutus.Dumç

poffem afkarn uinceredncitabat me nequaqua negligereifcd confidcnter tranfirc. Narn .^ dudu^ meu dicebat exercitu amp;nbsp;pfirü traditu^ potentiaiideoij nemine aliu in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ùj^of

' nbsp;nbsp;CU hue animaduertifTemthabes uifióis Ól^batiois nodurnac mcmoriæiâluraui. Exidc ar

diuino iuuaminc me dircdûzdanûq; uiciflê:uirtutéç foluifle perfa^ « Propterea ®®’*“^Dj omnia quac meo alias qua: in eo corde ipcrantunprouenrura confido, Poftquä hsc pat^. locurus eftiprincipé facerdotû honorans;occurrcntibus reliquis facerdotibus ad ‘^®???^ perucnit;amp; ad templu afccndenstamp;crificaurt deo:fecundü facerdoris oftefioneJpfe aut nbsp;nbsp;nbsp;j^

turn principi:81 reliquis facerdotibus munificentcr multa donauit.AlIato ucro eiuoluw’ niclrsan quo fcriptu erat:quenda graeco^ regem perditu^ perfajz potentiaarbitraws ^ effe quem fcriptura {knificabat:gauifus eft^ tune quidem mulritudiné dimifit.Poua^quot;^ j^ die conuocans cos iumtperereÄ quas uellent donationes aceiperc.Principe ergo P^ï*-. jb ceret patris uti legibusÄ feptimum annum fine tribuns eflc;mandauit;6d oîa concelur-^^T j^^ co poftuIafTct: ut iudeos in babiloncalias in babiloma amp;nbsp;media genre prsccipcret ^^P®^d gibiis:promifit libenrer facere quac pofccbat.Dicente uero ipfo ad mu!tirudinc:fiquis ^æS^” gj militare:pcrmanens in patris lcgibus:0C fecundu eas uiucns:pararu fe eos duceretfc pyg?’^ ^j, cum eo dixerunt.lgitur alexander ita difponés hierofolymâîduxit ad reliquas exercitû omnibus eu ad quos peruenit amabiliter fufcipiétibus. Samarirae ucro metropoll tune gt;^j^ nomine habentes:pofitâiuxra garisin montcin quo tranfgreflbres habitabant iu^^^^naz alexandro ira magnifiée iudeos honoratos:coadifunt fe fatcri iudeos.Nam hmei fama ^.gj; turac funtificut prius alibi demonftrauimusan calamitatibus merfos iudeos negatee ueriraté confitcntes: amp;nbsp;cu uiderint cla^ eis aliquod ablarü:tunc focios ft ludaici generisp tentur : origincm fua a neporibus iofeph:effral amp;nbsp;raanaflè rccenfentes. Tune ergo multuanimi fui affedum oftcndentcs:occurrerunt regi:paulominus qua hierofolymit^ laudaflct cos alexander:ficimitc adierunt eu cum militibus:quos ad eu fânaballath *^7?'cg5fe perenres:ut ad ciuitaté peruenirct;amp; templüapud eos pofirü honoraret.quiteuertcnsiaajP^^ uenire pmifir, Pcrétes aut tributo^ feprimiani conccifionéma neg; ipfi feminat in eo co \^ , qui cflent qui talia podularct.Cuncj? refpódiflent hacbreos fe quidé efle ficimiras aut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^j

alias fydoniis nuncupari:ite^ Ircrrogauit cos:utrü iudei effent illis aut dicéribts no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

amp; ego inquit hacc iudeis cocefTi : fed reuerfus quidé amp;nbsp;a uobis certius cdodus: qus u*^V agam. Et ficimiris quidé ita poftulationem ncgauit. Similiter uero amicos fauaballath ƒ praccepit ad egyptumtibi datu^ fe eis iugera terra:,pmittens;qd amp;nbsp;poftea feciuthebaida ‘^^f dire prouinciam cis iniungens.lgitur defundo alexandro:amp; prlcipatua fuccefibnbus ^^^ j^ foaemplu fuper garizin monté pcrmâfir.Et fi quis culpa habuiffer apudhierofolyp»’^/^ j-^ cibo illiciro:feu de tranfgreflione fabbato^;aut de hmei pcccaro ad ficimitas rccedebatœ iniufte culpart Defundus cft aut illo tépore prlccps facerdotû iaddus;amp; onias filius prtnciF laccrdotalé fulcepit.Et in his conftitutihierofolymitae degebant.

Tr^;“ Aec continéf in duodcclo libro iofephi hißoriaji antiqtatis iudaicae »

Vt ptolomeus filius lagi fraude uel dolis capiens hierofolymam uel inde^’*^ Qmigrauit ad egyptum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^jg

» nbsp;nbsp;nbsp;—^Qualitcr filius eiufdem ptolomci qui philadelphus appcllatus efideges nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^jj^

graccam rranfrulit Iinguam;multof^ captinos cleazaro prlcipi faccrdotum donauitw or ta deodeuouit,-Fubiedis Quemadmodum honorauerunt reges afyæ gentem iudeojixiuel^ multos ex ipfis in w fuis duitatibus ftaruerunr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

De infoelidtate iudeos qua podea emcndauit iofcphus filius tobiae ; cóponcns annriaa ptolomeo cognomine epiphanen, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r^iï

De amicidis lacedemonio^ fadis cum onia principes facerdotû iudeæ gentis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Seditio potentiü in inuicem iudco^:quorum quida tranficrunt ad anriochumepipna” 8 patrias reliqucntesnpfe autcm antiochus cxcrdtum duccns;amp; hierofolymam duitateue p uaftauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''onDfic

Qualiter uetante anriocho iudeos patriis uti legibusimathathias filius ioannis rege wte^• amp;dliceraanriochi intcrcmit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'-^P'

-ocr page 213-

’^’’* ’^^‘^ 1^^”^^ defundus : filiis fuis gubemationem reliquirxx quibus ®’~^^5 prindpatu adeptusjadiuuantibus fratribus inimicos a prouinda expulit: rraf S litres iudeos puniuit: terra fuani ab omni malo purgauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capjx.

duces anciochiappolloniusó dferon congreffi cu iuda:uidiinterierut : 8^ qaätioz 0^; j'® ‘-Uida gubernationé regni reliques ; ipfe abiit in pCida cógregare pecunias.Cap.x. ^ïJatuodü gorgiæ uel lifiæ cxercituscótra iuda ueniens uidus periit : poft qué triumphum an^^ *”^^^‘^* hierofolymâ:templû purgauit:alrare ftatuit;hoftias dco imolauit: cum iam tres Vf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiolationis rempli fubantiocho, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,xi.

Judas bellu gcrens cótra idumeos amp;nbsp;contra amonitas triuphas fubiccit cos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii.

fymon frater eiusmilitans cótra tyros ac ptolomaidé edomuit eos:óiqa ipfe iudas bis ongrcuus cd timotheo duce antiochi fortitcr triuphauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiii.

^urer annochus noie epiphanes apud plas defundus eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xnü.^

^eadmodu antiochus eupator fucceffît patri in rcgnü:q militia cótra iudeos cu lifia^ducés aain téplo coclufit. multocp obfidionis tpe trâfado.'audita fama inuafionis regni fui pphilip, Pujquendaamidcias cd iuda fedtjói ita decentcr ab iudca difceffit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xv.

^^^^^* ^’’’^^ fugiens’a romaÄ perueniens tyrumumpofuit fibi diademaunterfedo locho cupatore: cum duce fuo lifiaÄ de bachide quem mißt demetrius cum exercitu comgt; gænenderc iudam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvi,

J^31iter dux nicanor poft bachidé deftinatus aduerfus iudâxû exercitu pit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,xvif.

is mittés romærogabat p nüdosiróanos fibi auxiliatores eé amp;nbsp;amicos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xviii.

^od rurfas poft morte nicanoreis ad iudca bachides tranfniiftus triuphauit; K queadmodû ÿans proftratus eft.

'‘’»et hic liber gefta centumÆptuaginta annorum.

CapJ*

^quot;éexandcr rex Macedonia ubi regnû pamp;ji difoluinindeamœ difpofuit ut ^*4pdidu eft a uita difceffit. Cûq? multos pridpatus fui fucceffores reliqffet. Antigonus quidé Alyam appræhendit.Seleucus aût Babiloncm:gentef^ j'èuicinas obtmuit.Lifimacho ceffit Hellefpôtus.Maccdoniâ rcxit Caffanz ■ der.Ptolomeus filius Lagi Egyptû poffedit.Qui dû aduerlu fe feditiones haberentifuucß dilatare contederent principatûidiuturnis bellis ciuitatcs concuffacimultis ciuibus inter certamina perçutibus ingemifeebât.Tune omnis fyria fub Ptolomeo filio Lagi qui faluator nuncupatuncôtrana 'quot;quot;^**fui nominis eft ppeffa.Nanc^ hic cria Hierofolymam depugnauit:fraudp ^^'hodi • ’^uitaté die fabbato^ ingreffus fub fpecie facrificii nequaq iudeis refiftentibus quó ‘K*Uitat ^'^'^ fxiftimarent:amp; ideo ociofi ucluti nihil fufpcdi fcgnes erant. Qui cû fine labore ci^ des’« PP‘æbendifref;crudeliter cis dominabatur.Tcftis eft orationi raeæ Ouidius Sabararciz cxd k™^Ï^^ ^’‘^^undn ada confcribcns fuperftitionénoftra pro qua libertaté amifimus deti ^^^'^'^ ^æ^ diceret.Eft gens quae iudca dicitur ciuitate munitâ Si magna hierofolymâ ^^^^P^J^ f^b Ptolomeo conftituta dó arma capere deuitaffct:amp; propter fupfluam Pcol ”’°**^ ^™*®tt»üdominü pertulit habcre.Sabatarcides quidéhæc de géré noftra cófcripfit. ’'Ja uel^ p^ '’•^ multos captiuos a móranis iudeae;uel a uicinis locis Hierofolymo^.i. a famaz ^fixp ^ r ^ trahes ad Egyptû cómigrauit.Sed cû cognouiffeteos quos ab Hierofolymis ab/ Cctpe ^' ^^fr^^ iuriflurandi uel fidei cultores exifterc cû Alexandro Icgarionem ad eos mittéri ’'Icaft n'^a ^^^ ^^’^’° uiuente cótra cû arma nequaq fumcrc;poft Dari expugnarione multos ”’ nen* ^l/^^™'^ P^’'^^ ®’“ Maccdonibus Alexandrite dues ftatuitifidécy ab ipfis recepit; ”^0€» i^ • ^Q^ctatem cuftodirenticum amp;nbsp;alii non pauci iudei fponre ad Egyptû peruc/ ^'tasL^r ^ '°^oj?^-Ptolomeiq! munificéria muitaritquo^ nepotcs feditiones cótra fama/ ^^”^’^ patriam oblarioncm fcruare feftinarent cxcitabant. Nam Hierofolymits ^^himr ’™“”^P“ungt; templum fandum exiftcre;amp; immolationes illic trafmitti oporterc. Jte uero ad Garizim alias garizin montem dcftinari iubebant.

-lt; CapJI»

I quot;nbsp;. ’^'^^ fecundü annüimperii Alexandrie poft quadragefimû Ptolomei fat »^^^^^Uatorisiregnü Egypri Philadelphus obrinuit per annos trigintanoué : qui amp;nbsp;legcra Judeo^ interpretatus efte famulates in Egypto Hierofolymitas a fcruituris uiculo nim

-ocr page 214-

rcfoluit uflt;ÿ ad centum uigintimilia ex huiufmodi caufa. Demetrius Falareus ^’Ç^^ bUothccam régis conftitutus dum ftuderct omnia per uniuerfam terram inuenta uoluw congregated acquircre fi quid audiïTet dignu induftria uel uoluratc regiKgueerga coUe« codicum munificéteraccendi cognoucrataterrogatus a Ptolomeo;quot milia codicuw♦ cum uiginti milia iam rcfpondiflet.Scd tépore poftpauco ufcp ad quinquaginta nire: amp;nbsp;nûciatû fibi diccret.multa apud iudeos Icgu eo^ eflc confcnpta;ftudio uel bibftotn regali dignaîquæfiguris lirtera^ uel fermone illo^xôpolîtadaborénon paruû P*^^*^-’(jge Graced mutarétur eloquiutcu uidcâtur Syro^ litteris fimlles eo^effe figurac:equa uocis.nihil ergo inquit prohibet tua^ pecuniard fumptu cas interpretari : dum m bW^ tua illo^ quoeç leges cotincantur.lgitur ex optima Demetrü fentena dcleäatus:pougua fuum multos eolligendi codices demonftrafTettfcripfitad principes facerdotd gétis fieri dcmandans.Aridenus adtamicus régi ncceflanusiproptcr humilitaté mord ab co due• cum fepius ate nifus effet ptolomed petcre:quatenus dimittcret captiuos iudeos eius effent tépus hoc petitionis profperum arbitratusjantc loquitur primatibus cunoduw gis corporis;fofibio;tarétino amp;nbsp;andrea: ut fimullaborarét : de quibus pctiturus regé acew^ Quorum fentenna confirmata:cum huiufmodi lêrmonibus regemadiit dicens.

oportet una nos fpe negligenter dccipitfed ueritatemintimate.Nam filcgcm iudeorun’^ tantum tranferiberetfed ctiam interpretari pro tua gratia ftudemus;qua ratióc poffityoe J' tot iudcis in regno tuo feruienribus.Quos benigniratc tua: munificentiae decet a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J^

feruitutis abfolucre:ac deo qui leges expofuit pro tui regni tutela rcmittere. Nam cumm fepius idignaffcm.cognoui fadorem cos oim dcum colerc:quem nos senaj.ioué 09®’”^«)^ q gt;omnibus indulget sem.i.uiuerc. Quaproptcr ad honorem dei quem maxima reftgi®”^ cant;libcros cos patria: amp;nbsp;moribus fuis reditutae.Cognofee tarnen princeps me nee ahir^m ^^^ cistnec ab eadem gentium natione.ut pro illis hacc fuggeramifcd dum omnium homiu'’^ rem deum feirem fuauiter fuos benefadores amplcdiiad hanc petitionem perueni. P^’Æ^pj hacc ariftenus locurus edS; rex in eum hilari uultu ridentiœ conlpexinquanta inquit ^’^°’ p, milia poffe dimitri.Tunc Andreas rcfpondit dum intcrfuiffet:dixit^ pauloplus quam ce^ milia poffunt exidere.Non paruam inquit a nobis ariftene donationem poleis. Sofibm «'-pracfentibus dicente dignura cffe munificentiae fuacifi deo qui regnum ei donauit has 2”%^^ uices offerret:rex fapicnti ufus confilio : ne contra eosmilites qui cos capnuauerât facetc return quorum dipendia captiuorumabfolutione minui uiderétur:de fuo cos erario datuindd militibüs merccs anone pdareturÄ pro fingulo captiuo apud eos eSdituto drg^ centum uiginti darentur.De quibus ctiam praecepta proponcre promifit:pcr qua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

fuamißiandeni petitionem confirmaret.Practerca uluntas dei affuitipcr qua nó rantu m a patre eius uel exercitu illius trandati fuificnt:uc^ etia illosiq fub regno eius ptseextitu’f folutioni donaret;uel fi qui podca fupueniflent:^ quo^ redéptione plufquaqdnngenta funt a rege largita,Vndc amp;nbsp;cxéplü fandionis ad manifedandâ podcris régis munificentiac diri decreucrunt;quod crat huiufmodi.Quicun^ fub nodri patris impeno militantes ’P®^ foenieem cum co nidcamcp uadaueruntÄ captiuos addudos ad nodras ciuitates amp;nbsp;uendiderunr:hos amp;nbsp;qui olim fub mco regno cxiduntiSi fi quos nunc fupcrduxcrunrdimi• pro fingulo corpore accipienres dragmas centum uiginti : amp;nbsp;milites quidcm cum annum ^^ reliqui ucro a regali menfa redemptionis praccium accipiant, Arbitror enim cos fine mei patris contra iuditiam deprædatos: prouinciamq; corum fuiffc uadatam. Vndc » milites profedos cffe alias profcciffc cognouimus: dum ad egyptum eos traduccrent. nbsp;nbsp;^^^^

ergo confpiciens mifererieis: iubco condituros in feruituteiudeos omnes dominis com ^ tedidam accipientibus fummam abfolui : nee quenquam in hac re fraudem ^’’q^^%^^TntP his potius conditutionibus obedire. Difpofitioncsaurem mcas praccipio:ex quo tni“®? tres dies proponi.quatenus ad indices domini conueniantxorpora datim odendentes . noc mco credo pro futurum imperio, Contumaces ucro liceat cuiq; uolenti nunciare : q^t . corum fubdantiæ régis poffeffionibus focicntur, Cum hacc fandio régis Icda fuiff«j^ effent omnia iude dccreraitantum ucro deeffc de abfolutione priorumifichorum quifoit diludei fuiffent : mfe de his fua libcralitate pracccpit. Praerenca feiensffubitaneam dinn nern difficilcra exidere iuffit return minidris Sd rcgiis faccellariis pecunias feponere aliasP nere. Quo fado intra feptimum diem omnia régis praecepta implera funt i ö^t^cnta r. quadringenra : ftxaginta pro redemptione partita nofcuntur ; dum amp;nbsp;pro infantibus do ^^^^ Centura uiginti dragmas exigèrent :ficut rex pro his demandaffet: fenbendo pro fingmo

-ocr page 215-

pore prædiJim furnmam exhiberi « Cum hxc fecandum regiam uoluntatem munificenter aiipofita fuiffentauftu uifum eft de merito de iudaids codicibus träfen bendis; eius allegare de? cretum,Nam nihil fruftra a regibusdi(penlarur:(èd omnia cummulra diligentia gerûtur,Quagt; propter allegationes alias allcgatioms: ucl cpiftola^ exemplum defignauimus,amp; oinamento^ tranimiffoijimukitudincm:amp; quicquid in uno quoq; conftrudu elt. Vnde potcft optime opi/ ncuraars profpici:amp; uafo^ oium cxcellentia agnofci.Allegationis aut exemplum huiufmoi pro “j^’Mttimo regi demernus. Prædpiente te o princeps de bis quæ hadenus ad côfumationê D'biiothfcæ défunt quatenus: colligantur:amp; de bis quæ corruerunt ut debitam diligentia impe traretiomni Audio ufus i his:ad notida ucftrapduco Icgiflarióis iudaicæ uolumfa nobis cd aliis deefie. Nam figuris hæbraicis:amp; uoce gentiii confcriptaa nexplicabilia nobis cxiftunt. Contigit «ia minus diligenter ca quæ habet tranfferri:dum regale prouidentiâ minime pcepiflentincceP wrium tarnen eft hæc apud te cautius expofita rcponi. Na fapiénfiïma amp;nbsp;intégra legiHatioific a «0 data uidctur cxiftcre.Quapropter inquit acatius abdiriperastfeu confcriptorcs hiftonarum ’’uHatenus mcminifle eiusmec uiro^a qui fccundû eiufdcm legiflationis præcepra uixerût: eo q» cafta nirois exiftcret;ac nóoporteret earn profanis linguis exponiSi uidctur ergo tibi rex: fcribc Pdneipifacerdotu gentis iudeæiquatcnus tranfmittat feniores ab unaqua^ tribu legû péritos: uttu eis codicü explanationé amp;nbsp;confonantia cognouerimus:amp; ïrerprerationis rc^ cauta expoQ tionéaecepenmus: dignos codices tua uoluntate rcponamus.Igif tali fuggeftione fada: præcegt; pit rex;ut fcribcrcntde bis cleazaro principi facerdotu gentis iudcæ:fimul end de abfolutiSe fee wentium apud cos iudco^;præterea mandatentei;quia tranfmifilTcnt ad fadcdas crareras amp;nbsp;Ip oatona:pondusauri ralcta quinquaginta; lapidum uero preciofo^ ineftimabilem multitudin« denuncians ctiam cudodibus arcarum in quibus lapides feruabantunut eledioncm illorum da Kut opificibus:quarenus quos ucllcnt ad Ipccicm opens tollcrent necnoimperauic: ut pecuniae pro immolationibus amp;nbsp;reliquis caufis centurn talcnta faccrdoti darctur. Narrabo igitur fadas «modum conftrudionis eorumicum declarauero exemplum epiQoIæ prldpi facerdotum elea 2aro a rege confcriptæ:qui principatus honorem pro tali caufâ fufcepit.Dcfundo principe facer dotum onia:filius eius lymon fucceflbr cxtitit:qui iuftus eft appellatus:propter pieraté quam in deum;amp; fauoré qué erga regem habuiflê uidebatur. Quo mortuo:amp; film in fantulu relinquen* tcnoieoniam;fratcr eius eleazarusde quo fcrmonéfccimus principatum facerdotii fufcepitiad ptolomeus hmoi littcras deftinault.Rex ptolcmeus cleazaro principi facerdotum falutcm. Multis habitantibusIperio mco iudeis:quos pfe cu potétes fuiffet ad captiuitaté traxcre;quo^ 3iiquos pater noftcr ad militia maioribus dipediis dcputansihonorauit alias honoratus edialiis ^utem in cgyptum cum co ambulantibus;caftella amp;nbsp;corum cuftodiam demandauit;ut fint egyz ptiis in terrorem.Cum uero ego principatum fufeepiffem: omncs dementer tradaui præfentes ciues tuostquoruni plus centum milia captiuos amp;nbsp;feruienres reraifijpoflidentibus eos pro redet ptione pecunias perlbluens: ætatibus aut uigentcs numeris miliraribus defignauimmltofq; qui t'uni uelaulæ potuiffent fidem fcruare in palatio conftitui:arbitratus dco iocundum pro mca prouidenna uotum ci hoc maximum deuoucre. Porto uolens amp;nbsp;iftis amp;nbsp;olbus p uniucrfam ter^ ram iudnspdare: leges ufas litrcris græcis ab hæbraicis trâHatisâ noftra bibliotheca decreui re ponerc, Bene ergo facies;eligcndo uiros optimos feniores fex:ab unaquaq; tribu dingeriqui pet perici:ualebuntcj intcrpretarioné ca^ caute nobis cxponef. Nam opinor bis ^neCtis: maximam nobis gloriam præparare. Tranfmifi uero qui dcberent de bis uobifeum öilpurare:andream primatem cuftodum mei corporis: amp;nbsp;ariftenum mihidilediflimostp quos tnam çimitias uotorum ad templum:amp; pro ïmolationibus:6i aliis rebus:tranfmifi talenta een laT* ^^f^™ manda nobis quæ uolueris ficri:quod gratins amplcdimur.Cum regis epifto cleazaro fuilTct porrcdainimium liberalirer ad cum ita rcfcripfit, Princeps facerdotum clc^ regi falutcm. Valentibus uobis cum arfionc rcgina:uel fdiisibene nobis om cant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^^ ^^’■°cpidolam fufcepifTemusiütis de tua uoluntate fumus gauifi. Congre

^^^^'^ttudinem Icgimus cam quatcnus oftenderemus: quam pietarcm erga deura rasa '5^^®ot'ftrauimus Iccundum cas pareras qs mififti aurcas uigitnargéteas trigintaicratez defun'? r•™^P dedicanda ; amp;nbsp;quæ dircda fût pïmolatióe ucl renouatione eo^ quæ téplo naMa ^11 ‘^.^‘M’O’tata p andrea:^ ariftcnu chariffimos tibi amicos:uiros optïos;8d dodri Quidu H^^?®^ uirtute dignos.Cognofce uero nosp tuis utilitatibus:amp; praeter naturaali te: tuao æ f^** ^^ mddamus tuis bcncficiis q multipliciter in noftros dues largiris. Statï ergo p tuenunt^ ‘°tore;alias uxore;ucl filiis hoftias obrulimus: amp;nbsp;multitudo uora perfoluit: utuobis nt quæ deCideraus:amp; tuus principatus in pace cuftodiatur, Adinterpretandam uero lege

-ocr page 216-

c(uam pro tuis commodis accipere poftulasidegi uiros fex ab unaquacj tribu:quosdirewmo gern ferentes.Erit autem ucftrac pietatis uel iuftidæiut poft Icgis tranfcnptionem ad te cum portiroribus remittatis, Vale.Haec quidempnneeps iacerdomm refcripfit »Mi»’* J’ non eft neceflarium uifum:feptu^inta feniorum ab clcazaro miflbrum nomina dedaram inrimata fuiflent fub epiftola.Valorum tarnen magnificentiam ad eóftrudbonem qus of° ^.^ direxitmon incongruum exponcrc putaui:quatcnus omnibus munificentia régis erga deu^ lucidctur.Siquidemipfe largos fumptus præftititîô^ iêmper opificibus opera tralmittebat:n conftrui defidiofe concedens:quorum de fingulis qualis fuerit magnificentia narrabotq^ hiftoria narrationem eorum minime depofcat ; régis enim diligentiam uel munificeno^m ^^ legcntibus arbitror aperiri. Prius autem de menfa difteremus. Igitur habebat rex in n^P°, fuo ualde maxiraam menfam conficere.Praecepit autem dedicate in hierofoH’mis mente q ^^j titarem cognofci:fi poffit maior fien.Cunq; percepiffet qualis effet illic conftituta:amp; lt;1®^ ®j prohiberct maiorem conftrui dixit quintuplam magnitudincm udle lêfaccrc: fed nmete n miniftcrium pro magnitudinis quantitate inutilis fieret.Nam non earn tantum ad deuouere:(êdetiam minifteriis:àias miniftrisabüé uoluit dcdicarc.Quapropter arbitratus diocrem priorem menfam auri inopia cófedam;magnitudine quidem fuperare uarictate ucro uel pulchritudine materiali clariorem conficere iudicauit.Sagax ergo ad diW dum uariarum return naturam erat: amp;nbsp;inuenire nouas ammirandafcp faduras: qux fine ptione fuiflent, Harum ipfe prudenter inucniebat effedum: amp;nbsp;oftendens arnficibusnta^ ci enunciabat: ut quæ defcripta fuiflcntieorum cautam fimilitudinem euidenter OP^^’F^ yjo rentur, Promiffa ergo complcntcsimenfam defcribcre feftinamus. Huius duorum ferons ^ r^j rum longitudinem: Jatirudmem unius:altitudinemunius fèmis conftruxerunt:tota de mantes cam.Coronam quidem in palmam conferuntdrórifpicia ucro uerfatilia:fculprur3® benria:ornaram in fpcciem reftis ex tribus partibus mare fimilantis, Trianguliscnim eni tibus fronrifpiciis unufquifq; angulus candem forme difpofitionena babebat.Quæ dum te rcf: una amp;nbsp;no diucria ipecié demonftrabat coronæ.Porro pars quae fub mefa ^raticlufaîpte^ conftruda fulgebat: pars autem quæ de foris apparebat;arrificii dccorc plus cunda fplente ^^^ quia uifui uel (pedaculo patebat. Vnde proceritate partium ambarum acutam fieri contigu • ne ullus angulus trium ut prædiximus exiftentium in tranfdudione minor uiderenir,p'P® uero erant in modum funium torno fado? ^ preciofiflimi lapides; aureis fperulis per fow® z^ conclufi.Partcs autem quæ per latera coronæ ccrnebanturnn fpecicm ouorum optimobpJ darum figurate nitcbant ; fculpturæ uirgulas imitaræ: quæ fpiffe circa menlam uoluebanw♦ Ouorum autem difpofitioncm circunduxerunt opifices:ornatamcj omniu fruduum’^^’^’^^jp uuas pendentcstariftas furgentesimalagranata conclut. Lapides autem fecundum genus pr dorum fruduum ad proprium uniufcuiufque colorem formatos: circa totam menfam ex ro ligaucrunr. Sub corona quoquc ouorum fimilis ordo; leu uirgarum conftirerar!urex babus partibus eandem opcris uarietatem cauamm fpcciem menfa conftruda proferreene tifpieü uel coronæ pofito in alteram pattern mcnlæ côuerfa: fieret diucrfaÆdcadem des facies opens cxtenderctur. Nam dudilc aurum quatuor digitis latum;fecundum rotam fæ laritudincm fuper quod pedes eins impÔerent;fcccrunt:deinde fperulis amp;nbsp;elaufuris cos * corona menfe conftruxerunt:uteundcm artificiimcl magmficentiæ uifum præbcrcntim qu cnncR pattern menfa conuerteretur.Super mélam aut mcâdrû fluuium fculpferunt: lapw^ P^^ ciofiflimos in medio eius tangua ftcllas uario colore poncntcs.Nam carbuculu uel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•^

jocundo a^pedu fulgentes mifcrunt;aliorüq; genera lapidum qui uel induftria

digni;per excellctia naturæ cundis exiftunt. Poft mcandru aut completü:in fpecié mmsq ^^^^ circunferebaf: in medio figura fublongâ amp;nbsp;rotunda habcns:fuper qd chriftallinus lapis er drumtalias elcdrus:impofiri pari pœnæ format afpedu;g delcdationé mira nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»tKj/

bât. Capita uero pedó eius fimilia liliis fabricauerat: curuationé brachio^ habétia fub me ^ flexa:intus ucro redóinftar lilii gcrmcn uidebaf: quos alias quæ lapis carbuculus in pa1® dusjftgura crepidïs oftendés:amp; latitudiné odo digitoji habésjfuftentabar. Nam

ome pondus ïnitcbaf.Sculpferunt criam tcnuiflimo uel laboriofiflimo tornoonuquoj F ^ in qbus hedef uel uitis palmites cu uuis exiftétibus eminebât; ut nihil a ueris difcrcp^re P_|., tur.^quidé ad aure flatü p tenuitaté amp;nbsp;extéfioné fumitatis fuæ cômotæ; imagiationc na .^, arte pbebât.Verumetiâ figuram totius menfæ tribus rabulis eóftruxerexopagine pnu m ita colligatatur inuifibilis cxifteret:nec ïtelligcretur corum infertio. Groflitudo minus dimidio cubito fuiflê dmofcitur.Talis ergo uotiua mcnla multa régis munihcen

-ocr page 217-

pKdoGtatc inatcriciac uarfetate pulchritudinis:8; indurtria artificû fludiofe perfeda eftiS” Iiœr ^gnitudine prions deo denote menfe non diftaret:arofido tarnen amp;nbsp;nouitare;ueldarirate fa^ OTrs: aaide melior amp;nbsp;fplendidior ehmata fugebat. Crateras eriarn aurcas duas fccerurtfculptu ram uiperam ab inferiore parte ufq; ad cingulum habenresjlapidibus uariis in fquama côcIuGs. De hinc fuper eos fecerunt meandrum alrum cubitoxornpofirione lapidum diuerforum/pecie Mgna fulgenremün quo uirga^ ordo indabat: dequibus cSplexionibus fimul u(q? ad labrum protrahebarur. Per medium quoq; quatuor digitos fculptura pulchris lapidibus infèrra: dccogt; rem crareram offcndebar;quoi^ labra liliorum foliisÄ uua^ floribus in orbem produdis coz rona compledebatur. Et aurcas quidem crarerasduasreapientes utrafq; amphoram huiufmodi condnixerunt. Argentci uero dariorem fpeculis fplendorem emittebant:ut certius in bis facies afpitientium uiderenrur.Infuper fccit rexpareras triginta ex aura necnon lapide prcciofoÄ cir^ tûdatæfoliis hederac:uel aurofis bratreistquafi uitis cclatura artificiofe obubrabaror. Hæc ideo itaficbantg, per feientiam opificis arte mira reliquos anteirent: amp;nbsp;multomelius ftudio ud mu--nificentia régis formabantur.Non enirn tantum incefantcr amp;nbsp;large arrificibus impendia praefe ^quanto ctiam publico^ ncgotioi^ relidh s regiminibus:ip(eoperantibus fempcr inffabat: Bi “Cquenter artifices uifitabat. Quapropter opera opificum diligentia régis amp;nbsp;induflria feruente Pmpenfiusiminebat.Cunep hæcad hierofolyma tranfmifla ptolomei uoto fuifTent; amp;nbsp;princeps weerdotum eleazarus ea dco dicafTenportkores eo^ honorans:donaq; rcgi deporrada praeflas: adeum remifîr. Ergo poftquä alexandriâ peruétum eftÄ ptolomeus præfentiâ eo^ cum feptua ginta fenioribus audiuit:ftatîandreâôd ariftenum legatos euocari præcepit. Qui uenientesæptb ftobs quas a principe facerdorum deportauerunt obtulcrunt:amp; ea quæ uerbis eos difTcrere iufle ratedixerunt. Studens autem colloqul fenioribus ab hicrofolymis pro inrerpretatione legû dv redis:diuerfos quidem qui pro fuis caufis aderant dcnunciauit dimitti:nairabilc hanc amp;nbsp;prêter confuetudinem faciens dimiflionemnit qui propter huiufmodi caufâs ducebantur:poft quintu diemeum adirent.Legati uero poft menfana a rege tune dimiflî: illos ab eleazaro deftinatos ex/ pcdabat.Dumq; feniores illi cura domfq; regi deporranda princeps facerdotum eis dederat ad^ ueniffent:cum uoluminlbus tranfieruntun quibus litteris aureis conferiptæ leges continebanf, er rex eos de codicibus percundabatur.Cum uero reuelarent:amp; oftcndercnt tenuitatem mem^ wane: uel in compræhenfibilem cofum compaginem rex miratus cft;g, ita fuifTent compada, Dumq; hoc diu feciffettgratias inquit ago:uobis quidem qgt; ueniftistmaiores uero illi qui uos de mnauÈÆd ante omnia deoxuius hæ leges uenerandae probâtur.Cuncç clamafTent feniorcstucl jiiiqm præfentes eranttorantes profpera rcgi diuinitus euenire:nimium delcdatus: prorupit ad ^hrymas.Nam fèpius natura hoc furomo gaudio patiturtquod ctiam dolcntibus folct accidef. Tunc iuffit codices primatibus officii defignari:uiros autem ofculatus equum dixitefTe:primu ad eos facere fermonem pro qaibus efTefituocati: immo amp;nbsp;diem quo ad cum dedudi fuifTent: datum fingulis annis per totum uitac fuæ tempus celebrate promifir. Nam euenit eundem effe Primum præfentiæ illorum:Si uidoriae diem:quo antigonum nauali prælio uicerat. Epulari ét fecum cos præcepit:hofpicialt;5 in arce denunciauit cis omnia deputari.Nicanor autem fuper fu/ •reptionem peregrinorum conftitutus:dorotheum uocans:qui de his curam habebat: iuffit fingt; gulls ncccHaria præparare.Nam ita difpofitum a rege fuerat:ut alimenta quibus fingulae ciuita/ to utuntunexhiberentur diligenter confuetudini peregrinorum ad eos uenientium:amp; cis omfa ad nutum eorum pararentur:quatenus cibis folitis magis deledarentutme forfan corrupti extra neis grauarentur:quod amp;nbsp;circa iftos effedum eft. Dorotheo uero quern pro finceritate uitæ fiv per hæc rex conftituerat: per quern amp;nbsp;præparaucrat omnia:qux ad huiu fraodi conuenircnt co/ muiabæc implente: partem quidem mediarn eorum ad dextcram fuana: reliquos ante poft eius nihil præterraittens:quod ad eorum honorificentiam pertineret. Poftquam autem lia diicubucrunr: iuffit dorotheo folita miniftrare:quibus oranes iudci ad eum uenientcs uteba nr,Tunc itaej facros præcones Si immolatores Si alios qui uota faciunt rec‘u(auit:5iunum e fe-oioribus nomine helilëum fâcerdotem exiftentem;rex petiuit facere orationem. Qui in medio ans regibona amp;nbsp;fubiedis cius optauit:amp; poft plaufus cu gaudio 8i clamore ofum ûirrexerût: Klidentcs ad epularioné amp;nbsp;dclitias paratas fe côtulerunt.Præterea rex quantum fatis ei uifum unûquéœcorum naturales percundari fcrmones:amp; ad contéplationc Lcaute(5 i^bs ad omnia refpondentibus quæ eis obieda effent amp;nbsp;cxplananti/ ^‘SäwiKtpduoded dies hoc côuiuiû îftruxit.Et qui uult fingula cognofccre:q îeSuiuio præ non? - *^* riolumina arifteni:quæ propter hæc côfcripferat:8d agnofcet.Mirante uero eos untu rege fed ctiam menedimo philofopho: dicente ofa per puidentiam difpenfariadeoqp

-ocr page 218-

uirtutem amp;nbsp;pulchritadinem uidcriideftitit rex quidem de his faccrc fcrmonem: dicebatauff maxima fibi bona per pracfentiam corum fierimam profuifTc erg? didictflet ab iUis:quc»4® dum deberet regnarenufTitcj dari fingulis talenra tria;amp; deputauit illis:qui cos perduccre ad ov uerforia deberent.Poftquâ ucro tres exceflerunt diesxongregans cos dcmetrius: tafiit ad Itaci maris:amp; unura tranficns pontcm;adiit partes aquiloni coniundlas conciliât fccit in don’opr. pe litus Ranted apra fecreris ad cognitionem ncgodorum. Vbi cos perduccns: pctebat on«» quae opus habcbant ad legis interpraetationermut ipfis prarfentibus diccrent: ut alias amp;nbsp;ter opus implerent.Cuncp illi munificentcr amp;nbsp;laboriofe cautam intcrpracrationem facaentw ad horam nonam in hoc fedenrcs:ad curam corporis uertcbantur:ita luirante eos dorotn^af opulenter conuerfationis falubria pracbente;multaq5criam ex his quae regi parabantun Man autem ad aulam uenienfes:ptolomcum filutabant ßC rurfus ad cundem locum rcdicbanaW' nus in man lauantes:amp; fe ipfos purificantes ita legis inrerprctationi uacabant, Iraq? trantaipw lege amp;nbsp;operc interprctationis ad cffedhim pcr.Ixxii. dies tranfado, eSgregans dcmetriuswdeo omnes ad locum in quo traflatac leges fueranttprarientibus ctiara interpretibus legit cas. Cun^ multitudoamplexa Iegem:uel feniorcs dus interprétés: demetrium co g, magna^ rcrum mue^ tor ciTe uideretur lauculTet rogauit etiamjut amp;nbsp;pracQdibus fuis daretur IcgendaïöC petiemton’'' nes facerdores interprcres:feniorcs:amp;prcpofitos gcntis:ut bene interpretatatpermanerctimwd'' bilis.Cum uero omnes ièntentiam laudafféniuïïèrunnut flquod aut fuperfluumraut minusa«^ quid feriptum uiderentin lege: hoc defpieerenr;Samanifedum facientcs cmendarétrhoccauig tes:utquod femel iudicatum fuerat bene Ic habere:fcnapiterna memoria remaneret.Gauifuse^ go rex SC uidcns uolunratem fuam ad utilem rem effe profeöam:amp; deledatus rclidis legibus:» fenfum:8C fapientiam;8t legiflatores obftupefcensrad demetrium fermées faccreeoepin^’if^®’'' ra exidcrer legidario g »nemo neg? hidoriographusmeq? poeta meminifleteius. Cui demetnus refpondit:nemincm finde .Tnfumrharum legum tangere conferiptionem ggt; diuina fumeraW' lis cdet:amp; quia lefi funt quidam a dco hoc praefumcntcs, Significabat uero:qualiter theopopu» uolens in hidoria aliquid de his conferibere: fit mente turbatus:plus triginta diebus: amp;nbsp;cumaa fe reuerfus cum humilirare a dco ueniam fuppiicaret:dci fibi dementiam fadam fufpicatuseet. necnon amp;nbsp;in fornuis uidcrit:g dideo accididerquia diuina fcrutatus cdctróe proferre ca ad no/ mines impuros uelleccum conferibere quieuiffet recepit fenfurn, Refcrebat autem Kuctnc^ redo tragediarum poeta diccns:quia cura nifus fuidct in aliquo dragmatheoru memininçîqus in diuino uolumine conrinenrunoeufis obfcuratis rccognouit eaufam fuse cecitaris:amp;ira uuer3 rus ed a padione deo ueniara induIgcntc.Hacc ergo rex pure fufeipiens petiuit inrerpreres: ne^ quenter ad fe de iudea profldfciihoccnim ds ad honorera amp;nbsp;ad donationera ab co profu^um dicens:nunc uero iudura ede eos diraitti dicebat:fponte autem ad eura ucnientes : omnia qu^ cquumedèt fapientiam eorumimpctrare: amp;nbsp;pro fua maiedate dignura largiri promifit. Er quP dem tune remifit eos donans unicuic^ optimas tres dolas: amp;nbsp;auri taléra duo ßC calicemumus ra/ lentiifotumc^conuiuatoriura.Prindpi autera faccrdotumclca^aro dedinauit per eos lcaos m aureis pcdibus decem:amp; conucnientem ds fuppcledilem: amp;nbsp;calicem talento^ triginta : inmpet dolas decern: SC purpuram: amp;nbsp;coronam decoram:^ lincas de bydb centum:pra:terca ß ipateras: amp;nbsp;trullâ:amp; libatoria:ói crateras aureas duas deuouendas.Petiuitauré amp;nbsp;per epidolas:utquis de his uiris uoluidet reuerti ad fe:eum permitterer:dum nimium deledarctur cum «oditis nab^ re fermonem:8C diuicias faas libenrer talibus impertiri. Huiufmodi quidem caulam ad honore

Si gloriam iudeorum ptolomeo nomine philadelpho fieri conrigir.

# ^Capitulum JII,

IMpetrauerunt autem 51. a regibusafyae honorcm:quomodo cu ds caflmmcran fu Nam feleucus nomine nicanor in ciuitatibus quas per aiyam cdificaucrat: «in)ntcgt; riore iyriaÄ in ipfa metropoli anriochia republica fua dignos cos effccit ^f^uuro cis honorées habitatoribus macedSibus fiC grsccis deputauit.Hadenus i cadeeou ƒ farioneeos aliquado mafiffe dgnd ed:g gt;nbsp;iudei nolentes alicigena^ uti oleo;accipiut alias acap^ ant diffiniti quanda a pricipibus olipiaci certamis p pcio old pccunia:populoq?atiochco i pra fcnti bello uolenti foluere confuctudinem:mutianus pracfedus tunc fyna: conditura icruaui . fid pod hate imperaroribus Veipafiano fid tiro orbis terrarum: fupplicauerunt alexandrmi ex an/ tiochennut ds ius rdpublicx de reliquo cum iudds nodeberet effe commune:nccipetraueru

-ocr page 219-

^T^ ^°-*’^’^^’^^^* romanorum modeflia: amp;nbsp;potius magnificentia Vefpafiani K titi. Qui fed f *^ P^cula bellando contra iudeos fuftinui{rent:acerbc ferétes 3 » fe tradere noluiflent: nar ^”^ pugnantes pcrmanfiflcnc:nihil penitus eis de hoc quod dudum prædium fu aw^erunt: fed fimul amp;nbsp;priores iram amp;nbsp;petitionem magni populi alexandrini amp;nbsp;antioche umaciter expulerunt;dum nihil nc^ pro amideiis ad gratiam iftorum: neq; ,p inimiddis de^ ctorum concedercnt;quatenus perfolueretur aliquid priftine iudeorum utilitatis: dicétes eos ^Pugna dediflc pœnas;qui arrna cœperuntanfontes auté nóeé iuftó fua poffefTione priuan.Si^ tenfh^° ^ marcum agrippam crga iudeos fcnfiflê cognouimus. Nam moris contra eum ere/ ious:amp; petentibus agrippam;utconueriationem quam eis antiochus feleud nepos:qui apud o®os deus nuncupatur dederat foli poffiderent amp;nbsp;dicentibusiut fi cognati effent eorum iudei: verent proprios eorum deos:habiro iudido iudei uicerunt;ut fuis utantur moribusidcfendé--cos nicolao damafceno,Nam agrippa interlocutus edmihil innouare eis licere. Siquis auteni cruushæc uult noffe: legat nicolai centeßmam ôi uieeßmamtertiam amp;nbsp;quartam hiftonam Si |npp2 quidem iudidum non eß forfiran admirandum.Non enim pugnabat tune gens noßra ^lus romanos. Vefpafiani etiam Si titi magnificentiam quilibet decentius obftupefcit:qui tot Bella tantaque certamina quae contra nos habuerunt tam pie difpofiti funt, Repetam „J^.®*ationcm: undc ad hæc uideor eße digreßus.ludeos igitur fubimperio magni antiochi cgentisalyanH conßirutos contigit multa tolleraflc:dum terra eoru diuerfis calamiratibus fubx _^rer:cum illis qui humilera fynam habirare uidebantur.Nam cura antiochus pugnaffet con^ ïcupatorem proIomeuraiSi eius filium ptolomeum: cognominc epiphanen: laborare cotigit osoim uincente Si uiólo:8i eadera pari utpares cxißcrenc: naues turbate Si tempeßatibus flu-«oate:dum inter fœlicitatem ôi ealaraitatem antiochi fuiffent corarauniter conßiruti. Cunc^ JQuetptoloracum:antiochus iudeam recepit. Defunâo uero ptoloraco filio eupatore: filius ®® oiagnam uirtutem militum mifit:0iducem fcopam norainetconrra humilera fyriam:mub ”‘lt;]uc corum duitates cœpir. Ex quo noßra gens expugnata adieda ei cß;öi no poft multum anu^hus fcopam uicitteonfligens contra eum iuxra fonré iordanis: ôi multos ab exerdtu eius Ptoilrauif. Poftea uero antiocho capicnre fyriæ duirarestquas fcopa tenuerat:ex famaria fpon^ ‘^Sensiudeorum ad eum tranfiensan ciuitatem omnem eius exerdtum fufeepit: 6i elephantis abundanrer alimenta pbueruntJÔi obfidente eos qui ab fcopa in arce hierofblymorum relidi *'intcuftodes;prono animo auxilium præftiterunt» Igitur Antiochus iuftum arbitratus iudeo r^ ?®8a fe ftudium libcrali ter remuneranduratferiput magiftratibus Óiamids teftimonium ex

^^”^ tradatus eft:fcd ôi donationesquas eis pro gratia retribuerc cogitauit:ma^ “euc illis innotuit.Referam uero cpiftolas quas magiftratibus de ipfis feripferattpræponens te attonium: quod nobis præbet polibius megelopolitanus in undedma hiftoria fua ita dicens. tolomei dux Scopa ad fuperiora uadens loeatfuperauit hyemis tempore gentem iudeo^.Didt '■^‘^^‘ai uolumine:qualiter Scopam Antiochus aeuincens.Bythyniam ôi Samariam: ôi oeHa; amp;nbsp;gadera ccpiflet.Paulo poft uero tradiderut fe ei ludei.qui circa templd habitabant.Fa/ ^aûtapparationis in tcplo;ad aliud tempus narratönem differamus.Polibius quidemhæc in biltoria conferipfit.Nos aut reducamus orationem ad narrationem prioreantimantes cpiftolas tegis Antiochi,Rex Antiochus Ptolomeo falutem.Iudci mox ut prouinciam eorum ingreffi fult;^ JpusdiberaJitate circa nos fuam oftenderunt:6d uenientes ad duitaté dare nos fufccperunt;cum enioribus Si prindpibus occurrentes:Si abunde miniftraucrunt militibus:0i elephantis uidua a Sinobifeum ad arcem pugnauerunt cotra cuftodcs cgyptiorz. Ergo dignu Si nos iudicamus osrcmunerari: Si reficcre ciuitatem deftrudam:0i rurfus in cam habitatores cógregare difperx ?,1^^ prinium conftituiraus propter pietate eis præftari ad imolatoncs uidima^:0i uini Si olei « ibaminhprecium argentco^ uiginti railia:0i ad fimilam fecundum prouinciale legem tritici odios mille quadringentos fcptuagintaquin($.Præberiaßt hæc inquit cis uolo feeßdum mea Siopus rempli conftrui:ôiporticus:ôi fi qd oportet aliud reftitui.Materics auté ligno-* ^deponatur ex ipfa iudeaiSi abaliis gentibus:6i a libanomullo pro his exigente uedigal. Si* wter amp;nbsp;in aliis in quibus oportet clarifTimam rempli fieri uolumus edificarionem. Conner* Womne genuseorum fecundum proprias leges: relaxentur Si facerdotcs Si feribæ remplit ôi bn ^quot;^^ ^^^” ®^’''^'^h^tquæ pro fuo capite dabanttôi regio uedigali: uel ab aliis cundis oneri* nun Tk^ °P^^^ eorum ciuitas habitationlbus horainum apta reddatur. His quoque qui ucI amp;Df™°”®'’^’‘^^^ habitaturi conueniunt: donamus tributa ufque ad raefem bipcrheretheum; tun ^'^^'V'^’^°^ ’’Doramus 3 rcrna parte fifcalium: quatenus eorum lefio releuetur. Et qui* ^oe ab ipfa duitate ad iuga feruitutis abftradi funt: ex ipfis gcnitos liberrati donamustöi

-ocr page 220-

fubftannas dsréddi præcfpimus.EpifloIa guidé hæc continebat. Ornato autem per omne fuum tranfmifit imperium: in quo continebatur neminem ahenigena^ ^'^'”atrf» rempli ingredicndi habere licenriam: nee iudeos nifi quibus mos cd: purificatos lêcundop Iegem:ncq: inferri alias inferre ciuitati equinas carncs:necp mula^;nc^ferarum ®’?®“^® jnz uulpium:aut luporum: autleporum: aut pardorum: amp;nbsp;generaliter omium aniroaHuß*.*!®*^ deis inrerdida mntiutnec pelles corum liceret afferreialias afferriineq jhorum aliquidino^, uitatem pafccre:fcd Colitis parentum uidimis: ex quibus amp;nbsp;deo oportet facrificare alias aut cnficamun permiffum eft.Qui auté aliquid horum tranfgrclTus fuifletiiuifit ut niac praedaret facerdotibus dragmas tria milia,Scripfit etiam teßimoma noßrac pietatis: otn præbensicû rebelles frigas amp;nbsp;Liddos adiffetieo temporc;quo ad fuperiores Pcrfajjiicxarp '® das iubens zeußdi carißimoiut mittetet quofdâ noßroijz a babilone ad frigiâ: ita per fpu‘° .. fuarn mandas rex Antiochus ZeuQdl patri falutem5i lain eßisibene eß;fanus amp;nbsp;ego fuw^ . ens autem frigas amp;nbsp;liddos rebellare magna cogitatione permotus: confiliura animo P^^J^P’L oportcrct fieri.Placuit aut ad caßella uel neceflaria loca mefoporamiac amp;nbsp;babilonix iadeof domus duo milia cum apparatu fuo dcducerercredo ent fideles nobis eos cuflodes futurosp pter pictatem:qua circa deum habent. Nam teßificantur parentes noRri fideles cos: ® animum habere in his quæ petiti fuerint.Volo igitur licet difficile eße eredam noigr^’’^P| tas cos legibus propriis uti:amp; cum eos ad prædida loca migraucrisiad cdificadas libi cum unicuicç dißribuitnerramq: colendam dariÄ uitium plantarióes amp;nbsp;tributa frud ræ concedere per annos decem.Accipiant uero ufquequo frudus coll/gant triticum ad öl’“ feruorum quod eis fuffïciat:ut noRram impétrantes clemétiam:proniores feipfos erga bcant.Præterea prouidentiam faciens eo^ gcntis fecundum polTibilitatéiquatenus anullo® leRiam patiantur.Deamicitia quidé magni Antiochi amp;nbsp;iudeo^ihaec a nobis pro tefttoowo da fint. PoRea uero utamicitiam amp;nbsp;foedus Ptolomeus cumatiocho c0pofuit:dcdit ei filialJ cleopatram ad nuptum:conccdens ei humilcm Synam:amp; lamariam:amp; iudcam: amp;nbsp;tis nomine. Diuifis aut in utruncj regem tribunsiunulquilq; fublimiffimus patriae fus coWJ! uedigalium fummamRatutam régi offerebat.Eodem uero tempore famarite ifoeliciter aget«^ multa contra iudcos mala fecerunt:rerramq5eorum depopulantes:multos inde capnuos tn banr:quæ fada funt fub principe facerdotum Onia.Nam defundo Eleazaro pri®?ï®^^nj doriiparruus eins manalles fufeepit: cuius pofl finem uitæ Onias eo in honore fiiccelut iu* exiRens Simonisicognoraine lußnqui Simon frater Eleazaridicut praediximusterat.

•jCapitulum.IlU.

autem Onias paruulus mentc:amp; pecuniis auarus exißcnsipro populo regibus uc^ gallquod patres eins ex propriis dabant id eff uiginti talenta pecuniarum dens ad iram regem Ptoloraeum commouit: qui fii legatum tranfmirtcnsad hi ^ --------^ólymam: culpabat Oniam non rcddentcm tributa:amp; interminabaturiut »non ciperent tribura:terram eorum ad iugera metirctur amp;nbsp;mitteret ad habitandum ilhc u’’”f^' *^ dientes uero mandata régis iudei turbabantur:hunc auté Oniam nihil horum fledebatproP auaritiam fuarn. lofeppus autera quidam iuuenis ætate: fed propter caRitatem amp;nbsp;lu^m P^.,g^ nam iuRiciaegloriam habens apud hierolblymitasipatre Tobia:amp; ex forore Onix pirinnp ^^^. cerdotum progenitus:mandante matre legati pratfentiam:dum ille effet ad ficulam wo®' natus erat:uenicns in ciuitatem increpabat facerdotem:non prouidentem innocentis nu nbsp;•

led ad pericula mittere uolentem gentern propter pecuniarum priuationem:dum per ip® P pulum dignitatem accepiffet: amp;nbsp;principatum facerdotalis honoris impetraffet. Si®^ ^^ piditate haberct pecunias:ita ut propter ipfas amp;nbsp;periculum fieri pamæiSt eines fuos dere paterctur:fiiadebat ei ad regem ire amp;nbsp;peterc:ut ei aut omnes pecuniae aut pars conc e nbsp;nbsp;;

Tuuc Onias neque principatum uelle fe gentis habere refpondir immoèC ^ucerdotal^no fi effet poffibile paratum fe effe deponere:ne tantum ad regem accedcrct, Et dunt nihu a his prinere dixiffer: iofeppus iterrogauit eu: fi fibi cocederet legationé ad Ptolomeu gerer genre.Cuq; conceffiffet Onias:afccndit ad tcmplum iolcppus: amp;nbsp;cóuocata multirudinea ^ tönern nihil turbari eos uel timcrc fuadcbat propter auunculi Oniae circa eos rogabat:ut deponerent cordis mcRiciâ:qua ^ régis mâdatis affligebanf.Nam legationé ft ad regem promifit:ut flederet eum:quo nihil imquitatis i eos efficeret.Multitudo qui

-ocr page 221-

k’am^ ï^P'? ê’^^^^S^^ ’^autem a templo defcendensnn holpinum fufcepit Ptolomei;■ D iwdonauicç ci magnificenriïTimamuncra:8lt; ’per multos dies munificentiffime eu pauit; ‘ Y^geremifinpromirrenfes ei utamp;; ipfc fequcrerur.Nam pronior fadus erat profjcifd ad ré/ omlegato inuitanre:amp; condtanreeum ad Egyptum peruemreÄ ^mirrenrc omnia quæa Pro/ imperraturum;guia modediam morum eins nimis amabat.Cunq; lelt; 6 usad Egyptum perueniffenSd regi nundaffet indeuotónem Oniac:5d utilitatcm Iofeppi:qué ^Mujiaaeum diccbat:8d (ariffadu^ pro excefTu Oniæ:qui eriam regem patronom efle confia æwanta laudum magnitudine pro adolefcenre utebarur;ut regem amp;nbsp;uxorem dus Cleopatra pnus familiärem facercc habere lofeppum qua eum haberent præfenrcm.Iofeppus aut mandans rautuam ab eis accipiens pecuniamiSd parans conuenientia profedioni; J’^ ^cula 6d fubiugalia:quæ omnia ad uiginti milia dragmas effent ad Alexandriam ufq; amp;”^8*^ 3Üt per illud tempus omes primatus amp;nbsp;magiftratus afcendere duitates Syrix rnenicemtuedigalium fufeiperent exadioncm. Nam fingulis annis potentibus per ciuitates ai rexcomittere confueuerat.Videnres autem hi per uiam iofcppum deridebant dus pauper/ ïemamp;inopiam, Cunqj ad alexadrïam perueniffetiin Memphis Ptoiomeum cfTecognouiticui Irrere feftinauit. Sedenteauté lupcr curra rege cum uxore amp;nbsp;amico Athenione: qui cum le/ 6 one ad Hierofolymam delhnatusÄ a iolêppo hofpitio dementer exceptus eft. Vidés Athe/ gt;0 max régiinnotmtidicens hune effe:de quo ab hicrofolyrais ueniens nuciauicqua bonus in/ Sf liberalis,Pto!omeus uero primus eum {alutauir;amp; afcendere fuper currum fedr. oitqua uero fedit ccepit rex Oniam acculare.Tunc iofeppus ait.Veniam d quefo praefta ,pptcr nettutem.Non enira uos latet ^ fencs amp;nbsp;infantes eandem mentem contingit habere, A nobis “j^!®witur tibi ratio;ut ei penitus irafci non debeas.Gauifus aut rex de prudetia atcy beni/ ».•a-^ï^*““®’“^’^’» ró quippeiam expertû diligcrc ccepitiiuffircp in aula regia fufeipi: amp;nbsp;quo/ æ;uæmenfæ cife conuiua, Cunqi ueniffet ad Alexandria rexaridentes Syriac priores confe/ nteiofeppu;cgæfçj.çjjgfjj, lnftante uero die quo fufeipi habebât uedigaliû foléniter exadio/ ciuitatu nobiles data pecunia fuac patriae exigenda fifcalia conducebant: quaeuRj MOJo njiijj f3]g^jg mil1s Syriac amp;nbsp;Phenids Sd iudeac Si Samariac colligcbatur, Audiens ergo oieppus culpabat eos qui conducebantitanqua paruo raunere exigenda regi uedigalia^mifif/ ®t, Ipfe aûtduplû dare pollidtus eft:0i fil’d iuribus peccatium fubftatias applicate.Nam amp;nbsp;Hoc i^digalibus tradebatur.Rex itaœ libenter audiuit ^ ad dus errarium expedarct augmen/ '^“pftente iofeppo confirmari fibi uedigalium condudionem interrogauit fi fecundu pro nnonem fuana uades idoneos habere potuiffetdlle uero facile refpondit,Daboinquit homies tjj.'^^r ^ optimos de quibus confidas.Cuncp diceret rexiqui funt ifti uadcs:quos te dare promit/ ba''’‘?“*^^ ’^^ ^ “““* uxorem pro urraq; parte fponfores præbebo tibi,Cuius uer/ nim- *^ f?^‘':*P^s Ptolomeus fine fideiulToris uedigalia eum habere permifit. Quod fadd wiscontciftauit eos qui de ciuitanbus Syriac ad Egyptum ueneranr: cp fimili non fuerant be/ ***$ ^aäatiamde cu raagna confufione ad fuas unufquifqj prouincias receffere. Iofeppus o accipiens a rege duo milia peditum;petfuerat cnim aliquod auxilium ut uires haberet con/ f?”*®™^ ac rebelles exigere:tunc mutuans propter expends fuas ab amicis régis quingé/ afeal -^ ^ alexandria in Syriam eft profedus; qui poftquä uenitiafcalonam uedigalia exigés «Ionitas qu5 nihil dare uolebantifed etfam contumeliis eum grauibus afficiebanticapiés pri/ ti^ ’P*®™™ uiginti trudd3uit:amp; lubftantias eorum ufq? ad mille colledas talcnta régis utilira/ ^^P’’^uitantimans ei qux contigerunt. Miratus autem Ptolomeus prudentiani eiusÄ [g T^ns quæ facia fuerant:permifit ei agere quæ ucllet.Hacc audiences Syrii obftupucrunt a(ca/ deu . ™5®®^™acie exempla:metucntcs ciuitatibus fuis: Sd ideo foribus ciuitatum refcratis jffic ^,ï^5ƒ'^®®“™™ lofeppi fuftinebaht. Nitentibus uero fcitopoliranis contumeliis eura örfTft “S'^'Saba denegare quac prius fine dilatione reddebantihorum quoq? priores interfe/ CKtel ^*^*^ ^°’^®’” ^‘^‘'’ *'^’'^*^‘^ applicauit.Colligens uero pecunias multas:6d maximum fa ^*^’®“® ucâigalium abutebatur collega pecuniaiut ei potentia permaneret: pïtte***T • ^ ^'” ^®''*®^^5 feruare putans ex bis q cógregaucrat:8dmulta large regi Sd cleo/ °^ *??^ ^°®^ dirigebat patrocinia fibi eo^4 fauoré^ cocilians.Pontus uero ac foeli fiiifol^^^’“?^^^?®’^!’®^®^fuäusab una quidé uxore lepte filioyz; habuit ét ex filia fratris Qönif””*”^*^-'^ ^lt;^”“’ftU3 acccpit ex tali caufa:cû fratre quondâ Alexandria pgcns:duccnte ”^^ nuptiis iam maturam: ut earn coiungeret alicui fublimi iudeorum:dum apud f«^**?^'^^'quot;^^* Pantomima ad conuiuium concupiuiteam;fratriquenunciauit de/ ui luuiji: petens eum celare fuum peccatum. Nam apud iudeos lege prohibetur alieni/

-ocr page 222-

gene conuenire mulicri:quaproptcr petebat ut fideliter caufam dus cupiditatis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^^jt,

aut eiuslibenter minifterium fufccpit:ornâfcç foam filiammoôe adduxit ad ^“’^^-ijMte«! Ille ex ebrietate nefdens uencatem cum fratrisfiba concubuit;quo fepius fado ualacd^^^^^ dixitq; ad fratrem g »nira dus periditarctur fi rex ri minime concederet Pantomima^ ro pcrente nihil cum debere metuere:quia dicebat d fmimulierc uxoremq; habere:« u ^^^ riens ei:ac dicens magis ft uclle fiJiam iniuriam fuftincre quaillum uiderc ad confunoned ^, ftabilcm perueniredaudans eum loftppus de cócordia fratemitatis filiam dus duxituxor lium ex ea genuit hircanum ut praediximus. Qui cum adhuc tertiudecimü annuagens üe ftrabat naturalem fortitudiné amp;nbsp;prudentiamt etia acerbam cmulationé fratribus fuis cm ^^ loftppo ucro uolente cognofcer quis de filiis fois uirtute melior cxifterct:unuquenlt; ^ado rum foblimium ftudia deftinauit.Et caeteri quidem defidia difdplina^ indodi fawi^ red ^^ Poft illos aut adolefccntulu hircanum dircxit;danfq? ei trecenra iuga boumttranfinifo u« rum dierum ad folitudinem ftminarcxelans lora quibus ligarentunqua c non habens huw ^^ aratorum quidem fcntcntiam reprobauit fuadentiumtut ad patrem mirtcrct ra.Tempus auté non arbirratus non oportere ft perdcre dum cxpedaret illos qui erantxxeogitauit uirile quoddam amp;nbsp;maius aerate fua. Occidenseni decern iugaxames qw opcrariis diftribuir:pelles ucro eojz incidcns retinacula fecinper quæ iuga ligauit: amp;nbsp;hoew ftminans terram qua ei praccepaat reuerfus eft ad eum:qué pater fufcipiens nimis dilexitW, prudcntiam Si argutiam niennsÄ fiduciâ dus laudâs tanquâ folum proprium filium dug propter quod fratres dus côtriftabantur ut ucro nunciauit quidâ ioftppo per illud tempus régi ptolomeo genitum:6e^ omncs priores fyriæ:amp; fubieda^^uinciaK edebrarentnaoo cri diemxûapparatu maximo adalexandriâ ire ipfo quidé ftnio jjhibeoarur: fibosaut^, gauit quis illo^ ad regé uellet ire;maioribus ucro recufantibus:amp; ad tales conuentus gt;ûO*'^° effe dicennbus:fratréq; hircanum poffead regé ire firmantibus confuluit eum.Qui mifîner iturû:diccns fe in uia non multas opus habere pecunias:dum folcrct biberc modo • ei decem.milia dragme habude fofficerent:gauifus é de fobrierate filii.Deferens autpat^f' patri fuadebat dona quidem exinde ipfi regi non mitterejdare ucro cpiftolam ad dirpenfato in alexandriam;quatcnus ei praebcrct pecunias ad cornpararionem eorum qua: optima uo?, doft potcrat ïuenire. Qui opinatus decern talcnta fufficere ad fumptu rcgii laudans:ut bencadmonenté fcripfit difpcnfarori Arioni qui omncs per Alexandria übat pecunias:non minus tria milia talcnta exiftentes. Nam loftppus a Syria pecunia ad A driam mittebar.Et conftituto die uenienteiin quo aflignari regi oportuiffet. Arioni ut cas redderet.Igitur Hircanus fuggerens patri:accepit epiftola ad Alexandriaq: fo aut eo fratres cius fcribuntoibus regis amicis:ut cum occidcrent,Qui ut peruenit ad driam:porrexit Arioni epiftola.Quo intcrrogante eum quanta uellet accipcre talenra: namF rabat eum querere decern tantumraut his pauco plus:cuq? dixiiVet mille opus habere if^® r pabat eumtquafi uolenté luxiriofe uiuere: amp;nbsp;dicebat quéadmodû pater cius fubftantia collfgi* fct laborc uel afaftinentia:^ imitatorem fieri genitoris inuitabar. Dare aut non plus nmdect talcnta ft dicebattSihaec ad regia donation«”!une furore cômotus adoleftens in uincuhano» milîticuius uxor ad Cleopatra demandans pctiit quatenus pueru increparetma ualde ^’®’ï ca honoribus prccellebat: quodetia ad regis noritia Cleopatra pduxir, Itaq; Ptolomcus ad nn num mittens admirari ft dicebat q gt;nbsp;a patre ad fe trafmiffus nÓ eu uidiflét:infup Si. gaflet. Venire ergo eü:amp; cam fibi 4 )qua ueniret idicare pcepit;qué ferut nucio regis ira mpo dilTe legem effe penes iudeos : quæ Thibet communes epulas prius attingcrc:quain ïmmolare.Et i'deo diftuliffet nc fine donis a patre trafmiflis ad regem pueniret.Propter hat fam no ad cü ueniftèrftruû aut puniße no obfecum iulGonibus fuis dum nihil diftaretnet m gnu amp;nbsp;minoré dominûtfed fi taliû côtumacia nô emédaf:amp; tu inquit fpera fimiliter a contcmni» Quæ Ptolomeus audiens ad rifum côuerfus magnanimitaté adolefcétis miotœ^ Cnnep audifftt Arion q gt;nbsp;ira rex relponfum accipiés nullum ci auxiliû pracberct:dedit adolei ti mille talenta:amp; a uinculis eft foIutus.Tres ucro differens hircanus dies regé résinât la' quem illi libenter fuftipientes uiderunt: amp;nbsp;amicabiliter paucrunt propter honorem patns. latenter ad ncgociatores accédons comparauit ab eis pucros Centura litteras fcientes unuque^ talenro uno:amp; centum uirgincs fingulas eodéprccio, Cunq? inuitatus ad regis conuiuium buiffet cum prioribus prouincia^rultimus omnium Si tanquâ puer ab his qui loca lecundu gnitatem habebant conteraneretur. Cunqj omnes conuiue regis ofla cibo^ ante hircanum menfa proiicerent:ipfo tacente Trifon qui ad conuiuia amp;nbsp;ad riius conuiap: erat aptus:rogat)

-ocr page 223-

fe couiuismta menfarn afüftens régi ait ; Vides domine âtepoïîta ofTa Hircano.Ex hoc conicc 9“ pâterdus fie omné Syriam denudauinquemadmodû hæc offa ifte carnibus cxpoliauir.Ri^ oenteucro ad uerba Trifonis rcgc:amp; interrogante Hircanumtcur tanta ante eum oiTa iaeerentî ^^^^ domine:nâ canes fempofia cû carnibus dcuorant:fjcutifti fccerunt.Idé de accubé/ ^busjicêtgaoniâ irta âtc eos minîe ofla iacebânhoies uero carnes côedûtîofTa aût iadâr:qd Si f?o tag hô nûc feci.Rex aût mirarus cius refpôfû ta iàpiéter didû oés plaudereiuffiduerbu eins laudant«,Pofterauero die ad unumquenque régis amicü pergens;amp; ad potentes aulæ hos qui^ «m wliitabanfamulos autcm interrogabat:quæ dona daturi funt rcgi die naralis filii cius. Illis iicro dcehtibustquofdam decern daturos talenta:aliosautcm nobilcs plus fecundû magnirudix iwn fubdanriæ fuæ : contriftari fè fîmulauit quafi non ualens talé donatione offerte: na plufq ^.uiR« talenta fe non habere afïirmabat:quod ferui audientes dominis nüciauerunr:qui gauifï yntiperanres iofeppu regent offendcre;propternumcru paucitatétindante uero die caeteri quix “fi^ rcgiefferentes talenra non plus uiginri:quimagnam uidebantur offerte mune^ quannra» nireanusrquos cóparaucratpueros Centura amp;nbsp;uirgines totidé:unicui^ das talentu portare: wtuntpueros quidera rcgi:puellas auterri clcopatre reginac;oranibus mune^ raagnificentiam «mirantibus amp;nbsp;ipfis rcgibusamp; amicis eo^:infuper amp;nbsp;régis ièruientibus:quia digna dona mul/ 5öletisobtuliiret:unde etia amp;nbsp;mortis pcricula declinauit hircanusîquæ fratres dus zelo dudd ^raaenint.Tunc ptolomeus magnanimitaré adolefcentis miratusimpcrabat ei donatione qua er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n*^’^ P^us petiuit ab eo in fe fieri qua ut patri cius fcripra dirigeret.Honorans

goliberaliter:amp; donarioncs copiofas praeftans pratri amp;nbsp;fratribus amp;nbsp;oibus magiftratibus fcrix P3tranimißt.Audientesaut fratres cius hircanu a rege talia meruiffe;magno^ cd honore rede ’ occurfum cius fe cgredi fimulates interficere ilium etiam patrc fciéte omniraS decrex 'runuirafeebatur.n.ci pater propter pccunias' quas régi obtulerat:amp;non curabat fâluté cius. adn*'T’^^^™ ^’^’” ^’^ filiura iofeppus habcbat regem timens celabat.Cômittétibus uero fu' p ^“’^Jratribus pugnarmultos eo^ quieos fequebantur occidit cum duobus fratribus dir æ^'^’ ^^^ P^^^ hierofolyma c0fugerunt:quipoftqad ciuiraté uenit nullo fe fufcipiéte t»^^ ^”'''^ fetdanéfluuiumbiremoratus uedigal a barbans exigcbat, Per idem auté tempus ^nabatinafia Seleucus qui Sother noiabatur.filius magni Antiochirtuc moritur amp;nbsp;pater Hit « iofeppus uir bonusSi^magnanimis qui populû iudeo^ a paupertateólt; Jdebilitate ad clarifx rnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^^^ “^*® perduxinhis etiam uiginri amp;nbsp;duobus unis Syria: amp;nbsp;phenicis amp;nbsp;Samaria:

S^ °!^P^‘’f^w.Defun0us eft’uero Sfauunculus eius Onias principatum facerdotii firaoni ’^«clinquens. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;Cap,V.

g1V Ortuo quotas; ifto:filius efus Onias in honorem fucceflït:ad que rex lacedemoniox Iaruis lcgationeraMirexitamp;epiftoIastqua^huiufraodi continebatur exemplar* Rex lacedemoniox aruis Oniæ faluté. Lcgentes fcripturâ aliquâ inuenimus ex uno lyjr'^genere iudeos amp;nbsp;lacedemones extitiffe:8i familiaritaté cû abraara fotialiter habuiffe. ftefnu ^ ^^^° ^^™ fratres exiftaris trafraittere jad nos amp;nbsp;petere quæ uobis neceffaria iudicatis: *^^*” ^ ii^frca ,ppria fimuliSinoftra cômunia rcputamus, Portitor litterax ^us den ^ ^P*“ofas uobis difert quadrâgulo fcriptas fignaculü habétes aquilam:draconé unguix PefunA '^’'^”^^”’:^Pifrol3 igitur a lacedemoniox rege deftinata texrû huiufmodi continebat, ^*llatngt; ^^^^f’''iofeppo populum cotigit feditionem pati propter filios eius. Nam maioribus ^*^”“’^’ ultirau filiox iofeppiidiffenfit ab inuicem multitudo:plux ^’'w u^^*^^ 3uxilium ferebant cum principe fâcerdotû Simone qui cognatuseox ß^ afiinis ^”«»1^^^^ redire quidé ad Hierofolymam minime iudicauit.Sedens uero trans ior ^'’scain ^'^^^ arabas debellabat.Edificauir ergo turrim fortiffimam ex lapide albo eóftrux '’‘rtpuin’id^ft”^)’?’®®'^ ^^''’'arn fculpfit animalibus diuerfis:amp; in circuitu fecit magnum amp;nbsp;altu *^'”105m 1P“^'^quot;'^’E^ pctra autern conrrapofiti motis cuius incidens finiftram extenfioné r”^*” fpatiorum in longitudinem ibi conftituit. Deinde domos quafdam in ea °®*’“*’’ ^ conuerfationem fecit apnffimam multitudini:cameraras etiam curz ’'*^’tniin ^™™ quot;^^fr^^atione gratiffimas ad ornamentum tonus aula:. Oftia uero fpeluncax *^®afiatt^''^* ?”’“’?^.*’®n multi per ea poffint intrarcA 'hoc cuftodie gratia codidir:ut ob ^P^radiTis o ^^^”''“'’'‘f P^^riculo fubiaceret.Infuper cdificauit amp;nbsp;atria magnitudie exceUentia: ’'^^amp;iU(Je™^r^ ^^^§'’^.'^ talem pcrfïciens locum tyrum eu nominauit: qui locus eft inter ’önosfepten?^ .^'’^“’»»«lanenolon^aSeboratide regiêeipræfuir ergo patribus illis g ^fiochus.Qu?””’’/^P°’’^'î°° felcucus fÿnæ regnauerat.Hoc cniiam dcfuöoipoft frater eius '4 Epiphanes uocabatur regnu obtinuit.Moritur etiam Ptolomeus rex egyptiox^

-ocr page 224-

qui fimilitcrcpiphanes nuncupabatufirclinqucns duos filios minores «täte: quorum ^n^ Si maior erat Philometor dicebaturtminor uero Fifcon.Hircanus aut uidens magna Ann uirtutem habenté timens ne tentus ab eo tormens afficeref pro bis quac cotra arabaseg uitam propriaemanus internitione cöcluür:cuius fublhntiä antiochus fuis cômodis applies

Er idc tcpus defundo Onia prîcipc facerdotûifratri eins âtioebus facerdoni cótu^^ principatü.Nam filius qué onias reliqucrat adhuc infans erat.Demonftrabimu fîngula in loco ^prio quæ ad hune puerû ptinere uidcbuntur.Iefu uero na nie » ,^ ,. ______erat oniæ principatu facerdotii rex abftulit irarusÄ dédit eu iuniori fram oniæ . Symoi aût très filn hi fuerût:qui ad très priciparus facerdotii ficut prædiximus pem ^^ rut.Et iefus quidem iafonem fè nominauit. Onias autem menelaus eft nuncupates •, ditionem itac^ prius princeps facerdotû iefus aduerfum menelaum concirauit:^ diuna i ® .^ populi multitudine: p pre menclai filii tobiae conftabantalias côfiftebânpopuli ueropar^P ^^^^^ iafonem adiuuabat.Vnde amp;nbsp;laborantcs menalaus amp;nbsp;filii tobiæad anriochû difeefTerunna ticiam eins pducentes g? uellent patrias relinquere legesîôi conuer(àtionem amp;nbsp;mores wie græcorum.Rogauerunt ergo eu ut pmitteret eis edificarc gimnafiumhicrofoIymiuS '^.^^ .ç, ceffifTet circûciiîonem fuâ uelaucruntrut non apparerent in denudarione græds elle nbsp;nbsp;nbsp;j^^,

emteraq? oia relinqucntcsiqua: illis mos patrius imponebanalia^ fada gentiû ritufep 1^9 g^ Antiochus aût pro fuo foclicirer impio exercituducere deliberauit ad egyptum traäus ^^^^^ rio dus conrénens filios Ptolomei ut debiles’^c nequaquam tanta négocia regere Perueniens igitur cû magna uirtute ad pclufium;amp; dolo philomeroré ptolomeû cirm^ egyptum occupauit.Et cû adiflet loca méphiticæ ciuiratisæam capiens contra a^®®® .’j^to fidendo ptolomeû capetambulauir,Expulfus ucro efimon ab alexandria tantum fedw® , ^yproiromanis fibi denûciantibus ut difeederer a ^uinciaificut prius amp;nbsp;alibi deménraui Exponam ergo per près de hoc regc:qucadmodû iudeam amp;nbsp;téplû piter occupauit. Nam’ mea côfcriptiôe capirulatî eo^ memoria fcci:nûc neceffariû putaui ad cerrioré eo^ narr denuo rémeare.Reuerfus ergo pprer rÔano^ timoré ab egypro rex âtioebus 3*^?^ -1^ ciuitaté ducit exercitû;quo pueniens âno ccnrefimoqdragefimotcrtio;poft regnû J’^’^ßuö cenrefima quinquagefimatertia olipiademicefimo amp;nbsp;quinto die menfis cafleu que nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^j^j

appeUeon noiant;capit cd fine eóflidione cuiufpiam;apienribus ei portas bis qui uo*”?, confcnticbant.lngrcfTufq; ciuitaté hierqfolymoyz multos interemit fibi contraria *®P’\J^« non etia eos qui portas apienres ciuitaté ei tradiderütipptcr rempli diuitias interlêcit:o^ ab CO auferens pecunias ad âtioebiâ reuerfus eft» Poftqua ergo expoliauit templüiw“! quot;nbsp;j^^ßo afportarct Ó ilucernas aurcas;amp; ara aureü:amp; méfam:amp; facrariu nctj de uclis abfium’^'^^^^jijj amp;nbsp;COCCO erant.Exhauriendqaût amp;nbsp;thefauros nihil penitus relinqucnsiad ®®®®“J?’ ^t ede^ .ppter hacc ufq; pduxit.Nam amp;nbsp;quotidianas imolationes quas deo lècundü leges nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fjijis

brare phibuit. Depredas ucro tord ciuiratétquofdâ ircrfecitialios captiuos cû “’?, “^^jteti® deduxinita ut numerus multitudinis capnuo^ ufq; ad dccémilia exiftere uideret. “®^nof optima eius locaÄ deponesmutos arcé cdificauit in iteriori pte ciuitatisina alra ^^eppfoit, erat prius a téplo:amp; pprer hoc munies mûris altis amp;nbsp;turribus cuftodid maccdonuiw Manebant end in arce mhilominus homines impii amp;nbsp;moribus maligni a quibus nbsp;nbsp;nbsp;-gj^jt

acerba fubinde patiebanf’.Edificas uero amp;nbsp;i facrario araifup ea porcos imolauinhoiM , timasmee patriae religioni iudeo^ cógruas.Cocgit itaq; eos rclinquentes rcligione pan uenerariiedificare end in unaquaqp ciuitaté amp;nbsp;uico tcpla deo5^:amp; aras ^ollocantes^ ^^^^^^ cas porcos oi die præccpit;amp;’ ne quis circüciderefiaut ne fila cop^.Interminâtus e^ ^y^ grauiffimaifiquis praeter hæc facere inueniretur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i«éiu^f°

Onftituit ira^ ppofitosiqui cogerét impalia mandata pficere.Et mulu^q^’ ^]rf|p-i rum fpontctaln uero ppter timorés iminentesiregis præcepta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-gjebi«

aût amp;nbsp;gcnerofiidetcftabile facinus cxecrâtesipatris legibus adhcferüt.^pt^r .^^^ßj fingulis poems afflidi;amp;amara pafli torméta trucidabanfnâ amp;nbsp;uerberati: ^.^^ cruciatibus farigatiiadhuc uiuentcs crucis patibulo figcbanf»Vxorcs ucro amp;nbsp;^W®^. X'fiapn^ ciderunt praeter uolûtaté régis laqueis fuffocabâtiparcntû cos ceruicibus illigdtes. ^3 g^^jj aliqué uoluméinuétû fuiffet facrmaut IcxÄ his quoç crudeli forte moriebaf.Videte ^^ iudcos baue patiidereliquo negdt fc necy cognatosipfo^incc^ téplû fbpgarizim maxi ^.^ prius eße fatebantuncöfuctudiné fuae facientes naturaeide q lupins confiât exprcflu: 1^ femedo^ pfarüqjcolonos,Mittentes ergo ad anriochû legatos öd epiftolaiq fubreri

-ocr page 225-

^*^äriocho epiphani reIatio a fichimitfs ßdomoßi,Nfi njaiorcs ,ppter crebras ’^deos f u*^”- ®5. ^^’^ pnfta quanda fupftirionéîcôfuetudiné fecerûtxolédi quæ didfapud “Otasi j. ’^ diesiedificante^; fine numine in Mrisim monre remplu offerebantin eo de/ Karbif” - °*’®*^°^-^ ®“^ malignitaté iudeo^ digne rependenobustueniéres indices neftri: dlènof^^ ^ cognarioné illp^ nos eadé facerejfimilibus nos pœnis affîciût;dû ab inirio fidonii denucia^’^'^^^^”’^™f^®^P“^^‘^5^®^^^^”^^*^'’’5 ’P®”'’’’'^’'®*?°^^ beneficiumfaluaroré feeantn^l*^^^-”’® ^^^’^^^P^rnu iudici amp;nbsp;nicanori regalia traöati negoriamt nihil nos de/ Tcnihi' ”’'®‘^^' ’^deisaliq fupditione coiûflosxû gencrem moribusab cis ,pbemur alieni. roasdd^^^'®^^’^^ ^quot;^^^^ ®”® cuiufq dei noie cóftarigraeci iouis illud appellatione ped/ fcluin ®*^Pö° fadoiuitamus importas moleftias fuftincreiopcribufcp fedulo uacâces:nbi SichiV ^ ’^^^^ quanraté .Hæc peréribus famaririsircx ida refcripfic.Antiochus rex nicanori» oima'*^æ ,j”’’ porrexeruntmihi publica relationé.Sed qa cogitantibus nobis de ftatu regni nion1)'”**^^'^°^^^®^ ^'^ naiflï.q? criminibus iudeo^in nullo pbantur cflepncipcs; quando Porum^^ ^^‘•®'^ uiuere potius elcgenjt:abfoluimuseos a ludcory poena nocentiu: m remplum ’(•ö fen^'f^r ’^^ petierunt grarci iouis appellatióe dedicetur.Éadem m appollonio parad iu/ l’itans r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ qdrageßmo anno.menfe cchato odauodecimo die.Eodcm tépore crat ha/

cçjJq j^ ’1 modin uico iudex noie mathathias.filius Ioannis,filn Simonis.filiiSamonnCa/ Ïiidid '^'^ ^®3b hierofolyraitis.Erant aüt ei filii quinqj.Ioannes qui uocatur gaddis.m Simei 9d did*^^ ^‘^ƒhafi.mludasiqui uocabaf machabcus.m cleazarus.qui didus éapphus m abaró ffniol' ^a^^ ^^narhas.lfte ergo Mathathias plagebar apud filios ftatu reij^m ciuitatis rapina m nauiu '^'^“*?®^^'^ calamitatcs plebis:diccbatcp melius illi eé:^ pris mori Icgibus;q ita fine glo/ uideba^^ * * ^“’^^^“s aut ad Modin uilla a rege diredistut cogèrent iùdeos facere;q' præcepta Whath^f ^ ’^^S^'^ iubentibus illic conftitutis idolis înaolarcdecundu regis luffionc prima Kcaamp;b 1l?*^’ ‘^‘^na uel famagloriæ reliquos anreibat facrificare côpellentibus Mathathias amp;mei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicens.Licetalii oês iuffionibus antiochi p timoré obreperet: mihi ramé

in med- r ^^^- tccbis nallatenus imponitur.Cüq; tacuiffet acccdens quidé ex iudeis îmolauit osïi r°f ^^^ft Antiochusnratufqj mathathias irruit fupeû cû filiis fuis habétibus gladi/ dsn^r k g-*”^ ^^P ®^® effudit;m indicé régis Appollomû q eos ad talia cogebatteû fuis pau/ ttc Eth ’ ’tercmitim ara deponcns damaait.Si quis emulaf prias leges m dei religionctfcqf oifili^‘^‘^•câ filiis ad folitudmc exnttrelinqucs oém fuâ poflefiîonc.Idem multi faciétes quæ i'^ ^^’^^’‘‘bus ad folitudinc côfugerût.Audientes ucro ifta indicés rcgisiauxilia côuoeâtes 3dpen fæ^ 'æ’^°^°^^”’°^ rPcnftodia pmanebantjprius quidé conabanf uerbis eosfledere:ut ^oftib ^'‘^P^‘'’'‘bf^nt:me ligerentpotius ilia qprofunt:ne aliq ncccffirare cogenre eis tanq 6blat'*'î^’’””^’^‘Qôï^’ïs non accipientibus ucrbatfed contraria fapiennbus: côflixerunt die ^in° 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’”'^”’ ’’” ^I5^“^5 **” ^°5 atrod incendio cremaucrût:dû repugnare ,pprcr dié '

a ^'‘”® ^ malis fuis honoré fabbati tranlgredi uiderenf.Nam uacarein eo nobis Me M r’ Moitui ergo fût cû uxoribus m filiis î fpelûdsîglobis fumiferis fuffocati numéro fosd K *^'^^ liberati funtadiundi mathathiæim illû fibi indicé ordinauerût : qui m fabbatis bill °?“^iP^S^’qre dicés.Quod fi hoc no feccrint obfcruantes legé:fibimetiplis erunt hoftes: Wdo ®®*^^ ^0^ ucnientibus inimicis.Hoc dicés pfuafit cis:m hadenus pmanet nobis côfue/ «as Z^- nbsp;nbsp;^ ®^“^b ^æ beHa côfurgât.Colligcns ergo fibi Mathathias armatâ mnltitudiné:

tinio^^°^°%’Si peccantes î cosquâtos manu capere potuit interemir. Nam multi eins nnlt;.5» .»-P®^ *“”’ ^3*1genres propinquas.Et pueros non circücifosiulTit circüciditexpellcs eos ^fthaprohibcrent fuerunt conftituti. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ap.VIII.

\ ^'^^^ £® wiagiftrante uno anno:dü morbo grauiffimopmeremr connocauit filios fuos: ■^Kcircidannbus.Ego quidé inqt o filii décréta ^ficifcor uiâ.Cômendo aüt uobis prias obteftastneca^ tranlgrcffores:fed potius cuftodes effe debeatis.Paremæ nero uo/ abhjj g p’?^orcs;ritus ofios euftoditetm piclitanté antiqua cófuetudiné reftauratemo fedudi fw h^^ ^- ^ neceffitate cadür:fcd digni meo Ïftitutotoém uioléna m neceffitaté tollerado Pfeno d r*^^ PP^'^'3’afes:ut Q oporteat p legibus grata mente moriamini,Scienres hoc qa deus feutitat ^^^ Oeftra uirtuté infpiciens redder uobis mliberratéim tribuet quädoqaur cû '^-om^ '^*^^ woribus perfruamini.Nam corpora noftra mortaba m téporalia funt: fadorü gloriam ^^^’^^^ mimortaliratis ordiné confequunrur.Quod defiderantes uos decet appetere '^f'hr ex ftæ ”?'^° ^^^ ^*”^ daudenda.Concordiam nero uos habere comoneo:m i quo aliquis ^bbentu cedente uobis inuicem propriis miniftrare uirtutibus:m Symonem fratré antecedetem uobis patrem putate.Er quicquid ille perfuaferit cuftodite.Machabeum

oii

-ocr page 226-

aero militie,ppter uirtatc amp;nbsp;fortitudinem babebitis ducem. Nam gentem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^sj^nis

uirilitcr expugnabit.Sufcipicntes uiros iuftos amp;nbsp;religiofosmcritaté eo^ foucrc. in j^gjppjicans cft;deü oransadiutorem eis fieri.Et ut populo leges ^priæ cöferuentunfideli corae uiuendi finera communi forte fufcepit.Et fepelitur in Modimmagnu^ ludinm ®®’*L^^® fuper eum peragens fufcepitgubemationé reß^ filius eius Iudas:qui amp;nbsp;Machabcu5^^. ^osa^ fcxagcfimofcxro anno:amp; adiuuantibus fe prono ano fratribusjcaeteriftj idigto^*® fuâteirf» nintia expulit.Et trafgreffores legü paterna^ iudeos occidit:amp; purificauit ab oim3io

CjCap.lX., g-gjudaS -« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Acc cum audiffet Apollonius duxSamarisexolligens exercitu egreiws c

W Ille autem occurrit ei:amp; comittens cum eo pugnam uicitÄ multos eo^ ’, ^^^^^ S ■ Inter quos amp;nbsp;duccm Apollonium armis exuens interemit mulramq; præ“^ ^^^^^ —^xitu hoftiu auferens:difcefrir.Seron ergo dux inferioris (ÿriæiaudiens firent adiudamÄ magna iam uirtute circunfeptus ad bellu accederet:ftatuir lt;^ö“^^ pj^jt nbsp;nbsp;!

carc;amp; colligens milites fub fe conftirutos:ucl tranigreflbres iudeos:contra machabcu f cxercitum.Perueniens ucro ufq; ad bethoromuicû iudeædbi cxercitum locauitJudasa ^^^j tens ciÄ confligere difponés:quia milites ad pugnam uidebat ,pptcr paucitaré fides;horrabarur dicens.Non per multitudiné uincédos holles aut expugnados eflecre nbsp;nbsp;•^

pietatc;8ihoc euidétiffimum habemus cxemplü;maiores noftros:qui propter iuuiaa' leges ccrranresimulta fepius milia deuiccrunt.Nam nullum lefiffe maxima uirtusexnti ^^^^ dicens:fuafit cis côtemnerc mulritudiné.confligens ergo cum fyrisïduce eo^ ’“^^fnarióa ad fugam uertit.Secutus autem cos ufq;ad campumicecidit odo mil]a:rcliqudug^b:aa ^^^^ loca difcefTerunt.Qux audiens rex Antiochus:maximo furore commorus:oém tem congregansÄ multos ab infulis mercede conducens:parabat circa ueris initium contra iudeam.At uero militibus ftipendia diftribuensmidit rhefauros deficere:noneni ^^^ uedigalia ei reddebantur propter fcditiones gentium.Nam cum magnanimoseflettci» fußieiebant quæ dudum colligerat.Deliberauit itaq; prima ad perfidam ire tributär P . congregare.Relinquens auté pro regni gubematione quenda lüfiam:gloriam apud le poffidentémt rcgeret puincias a fluuio cufrate ufq; ad fines egypti Si inferioris afyæî nbsp;nbsp;^^^^

excratustd dephares ei tradens praecepit ei filium fuu Antiochum diligenter quot;’’®®f’®^ Jjf iudeam;amp; habitantes in ca ducere capriuos;amp; euertere Hicrofolyma: amp;nbsp;genus co^ ^'sLiiadrt' fperdere.Hæc quidem præcipiens Liifiæ rex Antiochustabiitad perfidam:centefimo ®^y gefimofeptimoannoÄ tranfiens eufraten ad fuperiores afcendit prouincias»

Yfias ucro eligens Ptolomeum^^imenis amp;nbsp;nicanorem : Si gorgiam uirosP®^^^^j amicos regisÄ tradens cis peditu quadraginramilia:cquitü uero feptem mHW ^^^ contra iudeos.Qui ult^Emaus ciuitaté ucnictcsiin campo exercitu ^®®®^’®®-,^ peruenerunt uero cis ad auxilia de fyria uel a finitimis locis;amp; multi rwuuugc' nccnon amp;nbsp;negociatorum quidam fperâtes iudeorum fe eracrc captiuos: argentu amp;nbsp;corum præciis deportantes.Exercitum autem amp;nbsp;multitudinem aduerfariorum ïolt;wsi^ fuadebat fuis militibus confidere:horrabaturc^ (pern uidoriæ in deum habercîK ut P^“ nbsp;5

eum faccis induti rogarcntÄ folitum habitum petitionis oftendentes fupplicarcnt: præberct cis contra inimicos auxilium.Quo fado difponens eos fecudumantiquum » P• modum per millenarios amp;nbsp;illos dimitrens:qui pauloante uxores duxerant: K eos qui P'. nes pauloante acquifierant: ne pro corum defiderio minusaudader pugnarct: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jg^

horrabatur affatibus. Tempus quidem uobis non aliud inquit neceffarium eft® - « pptet fortiter conremnatis pericula,Nunc enim licet uirilitcr certando accipcre libertate^qua» feipfim uobis caramtóêpro diligentia colendi deum plus defiderabilem effe confido.1anq _^^ ergo in hoc folo uobis pofitismr accipientes cam fœlicem amp;nbsp;beatam renouctis uitam:« cundum leges t confuetudines eonuerfemur;agite ne forte per negligentiam ueftramiu ^^^ gentis fernen intereat.lta ergo pugnate:mortem pro maximolucro putantestut ^*ƒ^^Ï^jjoj libertate órpatriis legibus ctèrnam gloriam conquiratis.Parate ergo uos craftina di^^ua ammis bellum pro legcpatrïa comittentes.ludas quidem incitas focios:ita locutus «‘’“®^ nero tranfmittenribus Gorgiam cum quingentis peditibus amp;nbsp;mille equitibus ; quatcn p nodem irruerent fuper ludam ; 61 ad hoc preuios eis dantibus aliquos defugientibus lu Sentiens fiIius Mathathia:;ftatuit 8iipfe caftra hoftiura latenter inuadere. Cun® toen ^f cos plurimos dcrelinqucns;tota die proficifcésan aduerfarioru caftra ad locum Emaus g

-ocr page 227-

ub ^^^^f^'’^* cxploratus cattra iudeo^:nec cos inueniens arbitratus imStibus cos difceffifT« 1111^^^ ^^^'^*^^ decreuit.LuceCcente uero die apparurt hoftibus in Emaus ludas cum tribus ™iis plus:minus armatis utcunq5 propter paupertatem* Qui refpiciens aduerfarios optigt; Jieptos:amp;ftudio militari diipofitosanuitauitiudeos dicensxtiam nudis corporibuspugnare fniustamp;deuminuocare ï qui fepius nos inermes contra plures amp;nbsp;armatos uidoriam fedt n1*”^ Sermone finito iuuit tubidnes clangore fignificare milinbus fuis : quatenusinopi^ .rj?™^*nuadercnt» Quorum multos renitentes occidit ; reliquos perfecutus eft u(q;ad ‘■^™P‘^5 idumeæ;amp; Azotiîôdiamniæ.Proftrati funtautem tria milia eorum, ludas Sombebat milinbus fuis hoftium prædam contemnere ; dum adhuc certamcn ds ß^ pugna 2^ fuperelfetiquibus expugnatis eifer prædæ licentia» Adhuc eo diccnte hæc ad milites: ’ ^^‘'^^'^^*^ Gorgia erantiexercitum quem in caftris reliquerunt elfe deuidum: ‘M$incenfa. Nam furaus a longe eis quæ accederantindicabat, Vt ergo hæc ira elfe qui ^Q^gia cognoueruntÄ eos qui cum luda erant ad adem paratos artenderunt;mé ®^®“®û ft“*^ • ludas autem fine pugna deuidis Gorgiae militibus:reuerfus tulit bun ]fpolia:niultum^ aurum amp;nbsp;argentum:amp; purpuram amp;nbsp;iacindum aufercns ; ad propria ^cauit cum Icrina: laudans dcum de his quæ potuit obtinere, Nam hæc uidoria defidera/ dar ^ ^°b‘Ulit liberratem* Tune Lyfias confufus de perditione exercitus quem direxerat : ‘w alia fexaginta eledorum milia peditumÄ quinq; milia cquitum congregans : uenit pro usadiudcarn, Et afcendens fuper montana Bethfure:uillam iudeac caftrametatus eft. Oc^ deu^' fi*^^ ^ ^^™ decern millbus ludas Et multitudinem hoftium uidens : adiutorem öbi ® fieri poftulauit. Et cofligéscum percurforibus aduerfarlorum: fine aliqua dilatione fu^ Profternenfq; quinque milia eorum : fadus eft reliquis in timorem. Attendens ergo ’'bdcorumiquia parati funt morimifi eis uiuere cum libertate licuiffet: amp;nbsp;times ^quot;“»defperationemtanquam tortem:colligens refiduumexercitum rediit adAntiochiam: K Wabatur ibi præfidia congregans peregrinorumiut cum maiori expeditionis apparatu con ■bdeosucnire potuilfet . Totiens igitur uidis Antiochi régis ducibus, ludas contionem tof? ™^^^«ut poft tantas donatas libi a diuma difpenfatione uidorias;afcenderent ad Hicgt; ‘oyiDam amp;nbsp;templum ab ydolis expiarentdegittimafqj hoftias iramolarenc, Qui dum cum °^®ultitudine ad hierofolymam perucmflenremplum defertum inueniensiamp;incéfas portas: tem f ^! ^P*op«longamfolitudincm pulluIaffc, Lugcre cœpit cum propriis fociis pro Dum “r“°”^’^llgens autem quofdam militesiiuffit eis expugnare eos qui arcem cuflodiebat. fata ƒ i ?“P^““ bruinæ féditate purgaret.’ Quod diligenter emudansuntroduxit noua uagt; laiioa ^f ”“”'^ menfam aramgjex auro fadam » Recompofuit autem amp;nbsp;uela in igreffu: amp;nbsp;toamp; ^- r ^‘®™’^ Deponens quoij altare;ex lapidibus nouis aliud edifïcauit. Quinta uo and 7?^®^ nienfis Cafleu:quem maccdones AppcUeon uocant:accenderuntlumina fuper tod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adolcuerunt holoeaufta in nouo altari, Hæc autem fada funt poft tres annos:

PluinH *^’^° ^utata eft eorum religio ad prophanam ydolorum confuctudinem. Nam tem luo «, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab Antiocho:fic tribus annis pcrraanfit» Quinto ergo anno amp;nbsp;quadragefi^

rent (^®**“o:in tcmplo fada funt hæc: quinto amp;nbsp;uicefimo die appellei : menfis olimpiade eiima amp;nbsp;quinquagefimatertia, Renouatum uero eft in eodem die quinto amp;nbsp;uicefima apz quan ”^^?^^'°‘^°^9riadragcfimoamp; centefimo anno : olimpiade centefimaquinquagefima^ ante ^ * J^^^^tionem ergo rempli contigit fieri fecundura Danielis prædicationem : quam tent ^C 1k^^”^°^ ^ ^‘^^ ^'^°^ prædixerat;per quam fignificauitiq ^ macedoncs illud deftrue^ ’Wllnn^^”*’^^ ’^^'^ ™^5 ™“ ciuibus fuis pro renouatione rempli facrificia per dies odo: 'libus amp;^rleliciarum relinquens : fed præciofilïïmis dapibus eos pafcens deum autem lau/ 'rnnium^ ft *^ 8^°’^^^’^ • 1®1^ mutuo cantibus deledabant♦ Pro renouatione uero fo^ tempus inlperata religionc recepra legem pofuerunr: ut polteri per odo ’’toa crl^”*^^btionem rempli cclebrarent ♦ Vnde amp;nbsp;ab illo tempore hadenus hanc feftiui-colend»p ™’^'’^°‘^”^®“^“”‘*^*''^*3“®‘ ^P’^®'^Jemhoe nobis fplendidum lumen trines hnft• °”^^ apparuit. Murum autem in circuitu ciuitatis conltruxit: amp;nbsp;aduerfus incurs ^bitatem ^^^*^ .^’^.edificauit altiffimasicuftodes in eis deputans : fed amp;nbsp;Bethfuram nomine ra Riuniuitiquatenus pro caftello ea aduerfus neceffitates hoftium uterctur,

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CCapitulum.XI.

^^•g^’i^cs finitime pro reparatione uel fortitudine iudeommhæc indigne lerebat.Quapropter infurgétes:multos iudeoje p incurfióes ßi infidias opprimebat. oüi

-ocr page 228-

Aducrfus quos frequenter belh Machabcuseducens j ab incurfionibus Sia ^^'^^_jf5;ine3 infcrebant cosarcere tentabat. Et fuper filios Efau idumeos adueniens per fumnut '^^^j. multos eorum incenditmiroftp proftrauit.Ddndc contra ammanitas alias anamoniW ^^ cxcrcitum magnum habentcs: quorum dux crat Timotheus , Subiidentes autcm ^^^^j, rorum cœpit ciuitatcm SCuxores:ßi filios eorum ducens captiuos SC ciuitatena incena fus eftadiudeam.

lt;Papitulum.XU.

Audientcs ergo eum uicinae genres reucrti:congregantor in galaditidcn nbsp;nbsp;nbsp;jam!

os fibi finitimos. Qui fugientes ad Theman caftellum : tranfmiferuntaa ^^^^^ mandantes ei ® feftinaret Timotheus capere locumin quo confegeran • ^^,^5 ^ ------■ulcgcrcntur epinolæra galilea nuncii qoocß fuperuenerunt:iudicantcs congf^ë^j^-^^; qui in ptolomaide:amp; ryro;amp; redone; amp;nbsp;aliis erat galileac gentibus.Ergo ex utralt;j P®^^Je/ nunciatis:cogitansiudas quid debcret fieri. Symonem quidem fratrera prxcepit tria öos accipcrcÄ mfolacium gahleorum exire; ipfe ucro cum Jonathan fratre fuo^.^^j;, libus militum exiens in galaditiden:reliquit fuper cætemm exercitumlofephum ^’^„„,lt;x)l« riae Si Azanam ; praecipiens eis feruare diligenter iudcam;8icum nullo hoftium mitterc;donec ipfe reuerteretur. Igitur Simon perucnicnsad galileam Si confligensW^^, ad fugam eos conuertit:óiufqi ad portas Ptolomaidas perfequens ; occidit tria mili^ .^ Si fpolia tollens peremptorumiSi captos ab cis iudeos: amp;nbsp;farcinulas eorum auferensad P ^^. remeauit. Iudas uero machabeus amp;nbsp;frater eius Ionathas;tranfeuntes iordanem am trium dierum ambulantes: Nabutheos cum pace occurrentes inueniunt. 011* ^^^Lnis: quæ in galaditide contigiflèt:6i g, multi eorum tribularétur per caftella Si ciuitares galad* fuadenteftp ei properare contra alienigenas:ut poflit a periculis iudeos eruereiflexus ad foIitudinemtSiirruens primum fuper habitantes bethfuram;óiomnem mafculumj, lidum trucidauiriSi ciuitatcm incendit. Fada autcm nodc;ncc fic abftinuit. Sed P^^ ^ ^ gj caftellum quo Timotheus iudeos obfidebat ; mane ad eum peruenit. Etinuenims ^ muros accedentes aduerfanos ; Si quofdara fcalas ut afcenderent apponentcsialios alia* machinamenta: iulbt tubicinem fignum dare. Adhortatufe^ milites pro fratribus KP ^æ quis prono animo laborandumun tres partes diuidens exercitum;hoftes a tergo tientcs ergo hi qui cum Timotheo crant:quia Machabeus efttexperti iam prius per ^p tutes Si foelicitates ciusiad fugam conuerfi Cunt. Sccutus autcm eos ludasantcrfccitoC lia eorum. Deueniens quoep ad Modollam ciuitatem alicnigenam : coepit earn Ko*®*^^ .jjj fculos interfecit. Ciuitatem ucro ipfam incendit;exienflt;j inde Cafiomachi Si BofotJacn* ^^^ ciuitates Galaditidis euertit. Intcriedo uero tempore: Timotheus maximum pr^P^^f^pf crcitum : aliaqjpræfidia colligens ; Si Arabas mercede côducens : ucnit trans torren^ P Rephon ciuitatem;exhortatu(cp eft milites dicens. Si pugnam cum iudcis commifehtis! P* certatc animo:neep, torrentem tranfeatis, Nam fi tranficritis;perditionem uobifipfis^® ^ cognofcitc. Iudas autcm audiens préparaturn ad pugnam Timotheumteum uniuerlis idis litibus feftinabat ad bellum. Et tranfiens torrentem irruit fuper inimicos: Si quofdame* occurrentes occidit. AIüsaurem timorés incuticns:arma fua proücere coegit, dam ad locum qui dicitur Graua fugientes:fcpcrauerunt falutem. Iudas uero ciuitatcm L ens: eos interfecir:6i locum incendit:uaria ufus fpecic ad hoftium necem. Cunq bxc fet : colligens eos qui in Galaditide crant cum uxoribus Si ftliis ; Si omni eorum ^“P^„jj, decreuit ad ludeam reuerti. Cum ergo uemflet ad aliquam ciuitatem quæ dicitur uia pofiram;dum ncc aliud iter pergere potuiflctmcc reuerti ucllet: mifit ad dues in Enon §ans eos:qoatenus licentïam daret ei per fuam ciuitatem tranfire.Nam illi portas lapioib“^ ^^ ruxerunttSi exitus itineris occupauerunt. Quibus minime acquiefeennbus ; Iudas tus fuos circundedit obfidione ciuitatem. Quam una die uel node expugnans cœpit : »0 nem mafculum in ca ocdditiinccndens totam. Quo fado per earn fibi uiamapperoit uniu lam. Tanra autem peremptorum crat mulritudoiut etiam fuper mortuosambularent. Jt léunrcs ucro iordanem ; uencrunt ad magnü câpû:cuius mprofpedu iacet ciuitas Bethfana Bethlâmisîquæ græce dicitur Scitopolis. Inde ad iudeam perrexerunt; cantantes amp;nbsp;«J Si folitos pro uidoriis ludos agentesJbiq; ubiimmolauerunt facrificia ; gratiasagentes pro ^^ quæ pcrcgcrunt;amp; pro falute excrcitus. Nam nullus iudeorum in his præliis eft defunflus, feppus ucro .^achariæ filius Si Azariastquos præfides reliquerat Iudas ; tempore quo 5imo

-ocr page 229-

deM*^^ IP^^®*”^^™ expugnabat.Cum amp;nbsp;ipfeludas cam fratre fuo ionatha in Gahdiride tum ^’^^‘“°^®®^®^*P®ê^o’^™acquirerc ducum forriffimorum . Onine fub feconditu-' fafl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lanmiam uenerunt.ErGorgiæ dud iamniæoccurrenres: pradiocj

cto ; duo milia fuorum militum amittentes : ad iudeam fugierunt, Euenit uero eis hæc ça--raitas;quod non obedieruntpræceptis iudæ dicentis : ut côtra neminem pugnam ante fuum c^cntum committcrent. Nam fuper omnes alios eius bellicos : tradatus in hoc mirandus ^°^^PP^ ^ Azariic peccatum futurum prædixerat:fi tranfgrcderenrur eius præce^ Pa.luda^tem amp;nbsp;fratres eius pugnare contra idumcos non ceffabant : fed undiq; eis immine^ cioitatemcapientcstniunimina eius depofuerunt. Et turres incendentes:de^ Hædabant terram ofnnem alienigcnarum. Ad Marefan uero ciuitatem amp;nbsp;Azotum uenientes: cnuerum eas:amp; multa Ipolia exinde duccntesiad iudeam reuerti funt,

•jCapitulum.XIlI.

^'M Odem tempore rex Antiochus luperiorem prouinciam percurrens ; audiuit ciuita^ * tern perlarum diuitiis excellentem Helimaidam nomineipræciofîfïïmumqj templu 'I^ I in ea dianæ: 6C omni fpecie ornamentorum plenum:infuper amp;nbsp;arma: amp;nbsp;loricas;quas reliquiffe ibiaudierat filium Philippi regem macedonum alexandrum Commotus ®2i gt;egreditur contra Helemaidam:8i obfidebat earn . His uero qui in ea erant minime territis gt;^petueius:netj; obfeffionetfed pertinacitcr repugnantibustfpe difceptus difceflit.Nam exeun/ teciuitatem:fugauerunt amp;nbsp;perfequebantur cum ufq; ad Babiloniam ► Vbi cum port multam worum militum amiffionem ueniflet ; quidam ei nunciauit fid ducum perditionem : quos pu/ gnare contra iudeos rcliqucrattßd creuine fortitudinem iudeorum. Super priorem iraœ curam noreretente malo:incurrit in egritudinem. Qua diu fe alias eum tenentc: amp;nbsp;crefcentibus paP toibus intellexit q »morereturtconuocanf^amicos morbum fuum eis atrocem indicauit; co-« Kliushæcideo fé pjtirq iudeorum gentem affligens templum expoliaiTendeumq; contempfif^ didoilico expirauit.Vnde miror polibium magelopolirara : q, uir bonus exiftens: digt; cit idea penffe Antiochum:quia uoluit remplum dianæ in perfida deuaftare. Nana qui nullare^ nusegit peccatumrfed tatum cogitauittnullo reatu fadi tenetur.Si autem polibio uidetur ideo Antiochum uitarn finiffe:multoplus uerifimile creditur propter rempli Hierofolymitani uaftagt; tionem facrilegum regem periffc-Sed ob hoc non refifto magclopolitc;cum noftra opinio uc/ «nideatur.Antiochus ergo priufquam moreretur:conuocans Phihppum unura ex fociis fuis: tutorem eum regni conftituir;8d dans ci diadematßd ftolam amp;nbsp;anulum ; filio fuo Antiocho iuf/ deportsre:amp; cenfuit ut prouideret eius educationcm:Ód cuftodiret ipQus imperium, Defun/-uns uero ed Antiochus nono ßd quadragefimo : Ôd centelimo anno,

# )Capitulum.XlIIf.

Edifias autem mortemteius nundans multitudini : filium eius Antiochum quern ipfe nutriebat:regcm conftituit uocans eum cupatorem, Eodem tempore hi qui erat in arce hicrofoigmorum cuftodes macedonum:5d tranffuge iudeorum: multa in iude-« Kis aduerfa fecerunt.Eos enirn qui afcendebant in templum immolate : repente inua Cmtesihoftilircr imprimebanr. Nam arcis culmen rempli altitudinem fuperabat. His igitur ’'■ft^^.””^tis;ludas deua{lare cuftodiam arcis ddiberauit:0d colligens omnem populum:arcem TOtius obfidebatmno pricipatus feleuci cétefimo Sd qdragefimo.Côftrués igif machinamcta; « aggeres accumulans: capcre arcera laborabat.Mulri ergo ex traffugis ea node cgrcfTi ad pro/ uinciam;8d aliquos fimiles amp;nbsp;impios congregantes ad Antiochum regem ufq; ucnerunt: peten/ tes non debere fe dcfpici:dum a contribulibus fuis atrocia paterérur:quæ ideo fuftinerentiquo/ wodo rehgione fua relicfa : partis eius imperio obedifTent : ßd nunc pericula furtinerenr per iu/ dm amp;nbsp;uiros eius:necnon fid cuftodes a rege deputatimifi aliquod ab co præfidium mitreretur. Hæcaudiens adolefcens Anriochustualde iratus:fid duccstfid amicos conuocans: præcepit colli/ gendum exercirumtfine percgrina folada. Congregatufq; eft exercitus peditum quidem cétum mitoequitum uero uigintimilia:fid elephanrorum duo alias duccnta fid triginra quinqj. Quicp c^crarum cgreffus eft ab Antiochia cum lyöa habenre tonus exercitus gubernatio/ P®™*quot;æ*^ ®^ idumcamrexinde bethfuram afcendit : ciuitatem nimis forrem fid muni/ 3in!cdcircundans ciuitatem obfidebat inftanter .Refiftentibus crgo bethfureis ac præparano/ eni machinamentorum eius incendentibus:multum temporis in obfidionc confumptum eft, f^gis aducntum : deftitit quidem ab obQdione arcis . Occurric autem regi trametatusinanguftio quodam loco qui dicitur Bedufcarindecem militum ftadia ab hofti/

oÜU

-ocr page 230-

bu5 disante,Rexquoqicgrcffusa Bethfura: per angufla duxit exercitom adcadra Machabfl' fadloq; diluculo ; milites ordinauit in acie ; Ói. elephantos quidem fequi fcipfos inuicew ka* propter locorum angudiaminon ualentcs in latitudine collocari. In circuitu uero elcphantis properabant pedeftres quidem millexquites quingenti. Geftabant autem turres excellas ; amp;nbsp;arcarios in eis ; rdiquamq; uirturem ex utroeç latere mentis fedt «cow^ amicos exercitui præponens:amp; iubés clangorem fieri;amp; ad holles acceffît aureos enudans O)?^ peos fimul 6Cereos;ut nimium fulgorem fute claritatis emitterent: motefep cis frementibus fulrarcnt.Hæc ludas infpicicns territus non eft ; fed fortiter excipiens inimicos ex eoruw curfonbus uftp ad fcxcentos occidit. Elcazarus autem frater cius quem Mauronem uidens fubliraorcm elcphantum ornatum loricis effe rcgalibus : amp;nbsp;putans in co Iédere rcg acceifitad eum uirtute:amp; mulros circa elcphantum perimens:alios difperfit amp;nbsp;fugcre cd®P^' amp;nbsp;fub uentrem clephanti ingreffus eum pereuflit. Qui mortal! plaga pereuffus moriensc dit:amp; EIca~arum fuis comprefTum ponderibus interemit* Sic enim magnanimit« m® inimicorum difperdens uita priuarus cd. ludas igitur hoftium fortitudinero contempis difceffit ad hierofolymam : amp;nbsp;obfidionis neceiTaria praeparabat. Antiochus inter bac expeditionis in Bethfuram mifitnit cam deuaftaret « Cum rcliqua autem multitudiws te:ipfè ad hierofolymam profedus dl. Bethfurite ergo territi fortitudine aduerfarioruiH ' fua oidentcs neceuaria defeciffejldpfos accepta fide tradiderunt. Antiochus itaq; capiers ci' tatem : omnes dues nudatos abiccit ; amp;nbsp;fuos ibi eudodes rdiquit , Multo ucro tcmplum obfidens in hierofolymis Icdebaupertinaciter intus repugnantibus ciuibus.

*‘fingula quxcontra eos damerat rcx machinamenta:amp; illi ccontrario ad fuam ddcnfiortnii drumenra bellica requirebant. Quibus amp;nbsp;alimenta dcfeccrunt : frudibus prioribusomW'’ confuroptis» Et terra illo anno non crat culta;quia feptimusannus indabauin quo fecunduw legalia inditura rdiquebant uacuam terrarn. Multi uero obfefforum refugicbanuproptö’ opiæ necelfiratem.Vnderelidi funt in templo paudffîmi.Et his quidem qui in temple obi bantur;rales res accidebant. Lyfias ucro dux amp;nbsp;rcx Antiochusjquomodo Pbil’PP“^^^' ^ ueniens nunciatus cd cis comraendatum fibi praefumpfifle imperium : amp;nbsp;rempublicain Bn chi fibi uellc defendcre î praetermittenres obfidioncm : ire aduerfum Philippum dareucm• Quod confilium ncquaquam manifedum cacteris dudbus facerc uoluerunt:fed*’’®*^’®jJ^y fiam dudbus diccre:diuturnam oblefiionem nihil eis proficcre pofTe ; quando amp;nbsp;locum a fariorum condaret ede munitumÄ fibi uidualium neceffitas irrogemr:amp; expediret pace cere cum iudeisieol^ relinquere propriis uti cerimoniis.Vnde a nobis hadenus pronibiU ^^ dere uidentur aduerfi. Hacc dicens de Philippi tyrannide tacendum efle decreuit ; ne fui dubia corda perciperer. Hæc lyfia dicenrc : exercitui amp;nbsp;ducibus Icntentia placuit.ƒ mittens rcx ad iudam;pacem promifit obfcffîs:amp; patriis legibus eos uiucre pollicetur. Hiu fufeipientes uerba : amp;nbsp;confirmatis facramentis amp;nbsp;fidc exierunt a templo. Intrans uero Bn chus;amp; afpidens munitumlocum;impudentcr lacramcta tranfgreffus cd iuffitep drum in circuitu dantemtdeponere muros ufq; in folum. Pod hacc reuerfus cd ad Anoo am;ducens Oniam principem faccrdotum;qui amp;nbsp;Menclaus dicebatur. Nam ^f^’^^^.ji.j régi Menclaum occidcreifi ucllet iudeos eflé pacatos:diccns hunc fuiffe initium malotui^4 flexit patrem fuum cogéré iudeos religionem patriam relinquere.Mittcns ergo rcx ad Veriam lÿriæ duitatemantefedt cum:pod decimum annum prindpams nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jl

utiplê prindpatum obtineret : impulit iudeos tranlgrcdi leges, Princeps ucro jj^^p pod Menclai interitum alchimus;qui amp;nbsp;loachim uocams ed.Rcx autem Antiom“^/ ens Philippum iam rebus imperantemidebellabat eum Quera fub fua facicns

Filius auté principis facerdotum Oniætde quo prædiximus adhuc pucrulu«defunuop ^^^ lidlusiuidens cp auunculum fuum Menclaum rcx mterfedfletiSe prindpatum facerdotu mo dedifTermon exidenti de gencre facerdotum:fcda Lyfia flexus:ut tranfponerct no ., ab ea familia ad aliam domumifugit ad Ptolomeum regem egypti;amp;honorem ®^5^ ju' amp;nbsp;uxore eius Cleopatra ; locumqjpetiit in regione heliopolitana: ubi fimik Hidoloiym edificaret tcmplum,De his quidem tempore opporruno cxponemus,

—,lt;jCapimIum,XV» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. - -pofuit

Odern tcpore fugicns Demetrius feleuci films a Roma:amp; perucniensad tiru,^^ ^

kyucui ItpuiclUgiCUi LVCllJCUlUi ICICULI liUU5 U r^JUldZOC pel UClUU*Jrfft 1**oïbü5 fibi diadema:amp; colligés quofdâ mcrccde códuöos fatelliresangrcEus ed^y^* „j^ libcnter cu fufcipicntibus.Cóprtchendétes uero amp;nbsp;Antiochü regé cu perducunt ad eum.Qui datmiiubéte Demetrio ïterempti funt;cu regnaflet


-ocr page 231-

chusânnis duobustficut öm Ôi alibi demonftrarum eft. Conucrfi fünfaurcm ad eüm multi iu deorura tnaligni amp;nbsp;tranffugexum quibus amp;nbsp;Alchimus priceps facerdotum accuiabant uniucr^ famgentera: amp;nbsp;iudam: amp;nbsp;fratrcs eiusï dicétes q, omnes amicos régis interfecifrentîomnefcÿ eius fautorKpcrdidifTennfcipfos quoc^ a propria terra iadatos: extorres patrio folo fados amp;nbsp;toga--bantetiam mittialiquem ex iudeis amicis eius:qui cerrius defacinoribus iudae renuntiaret. De^ mctrius ergo comraotusimifit Bachidemiamicum régis Antiochi epifanis: cui omis mefopota--mia crédita crat:dans ei cxercitum;amp;principcm faceidofum Alchimum commendans; praecegt; ' pitque perimiiudam:amp; eos qui cum iHo erant.Egreffus itaque de Antiochia Bachides:perucnit nierofolvmaniîdirexitque nuncios ad iudam Sdratreseius de amicicia uel pace Ioquens: dolo nolens ilium capere. llle uero minime credidirmidens cum tanra multitudie exercitus cum ad^’ ^eiquantaad bellumiiK non ad pacem ucniiïèt.Sed quidam ex populo attendentes quae bachi^ des concionabatunSiexiftimantes nihil fe ab Alchimo feuum pati : confenguinco cxiftente; ad costran!ierunt:8C facramentum ab utrifque acceperunt:nihil eos pati: neque illos qui eiufdem werunt uoluntatis. Bachides uero tranlgreffus lacrarnentum:fexaginra ex eis inrerfccir:amp; alios 9“i’deum tranfire cogitabant remorari fccinprioribus fidem non cuftodiés, Defcendens au-^ tfraab hierofolymisicum ad uillam quae dicitur birsitho ucniflet:multos cœpit tranfrugas: amp;nbsp;3'iquos populi, Quos omnes occidens:denunciauit prouincialibus cundis:utioachim obedigt; ffnr, Cuialiquam militum pattern relinquens ad prouinciam cuftodiendam:ad regem Dcmegt; *”?? ®®tiochiam reuerfus eft.Ioachim uero principatum fuum uolens confirmare: amp;nbsp;credens: ^findempraepatarct mulritudini;turiorcm fibi magiftratum acquircret:omnes fe ducebat uec CISamp; ad libitum unicuique loquens nimis uelociter manu ualida tranffugarum circufeptus eft* ''’“yiibas miniftris circuibat prouinciam; amp;nbsp;quantos in ca iudeos non fibi confentientes in^ neniffetioccidebat. Videns autem iudas ioachim magnum fieri;raulrofque iterfeciffe uiros bo ’’°^.^'^^'^f’^3biles:ipfe quoque circuits prouinciam occidebat partium eius fautores. Quod c3 uidilTetioachim; amp;nbsp;intellexiflet minime fe contra iudam ualere ad auxilia régis Demetrii con* uertitur. Venicns igitur ad antiochiam incitauit cum Iudam accufans:quafi mulra ab co mala toleraturu nifi citius uindicaretur.

C^p.XVl.

nc Demetrius hoc 5^ fuis rebus noxium putans eiTcifi negligeret tanta iudaefacino ra.Nicanorcm fideliffimum amicum cura exerciîu deftinauit;qui cura eo a Roma ci uitate fugeratipraecipiens ei nullatenus genti parcere iudcow. Nicanor uero pueniés Vad hierofolymam:pugnare mox aduerfus iadara minime decreuit.Dolo autéoppri* ’’’freeum cupiensimirtitei uerba pacifica dicens: nulla neceflitatc pugnandi uenifTet fed facra* ßicntum præfiaiexj nihil feuiffimû a rege pateretur.Htec dicente Nicanore:iudas amp;nbsp;fratrcs eius f«r;nullaq; fraudem fu(picati:data fide fufcipiunt Nicanorem cum exercitu.Qui falutas luda: oom fermocinatur dedit fighü propriis militibus;quatéus iuda côpræhendercr.Qui cum infix jj?!^®^flètïe»Iiuir fii ad fuos confugit.Patefada uero uoluntare fua:amp;apcrtis infidiisibel* 3re Nicanor contra iudam decreuit:5i pugnam praeparans conflixit cum eo in uico Cafarfema*

uidum compulit ad arcem hierolblymope confuger-e, Cui defcêndenti ab arce ad ré* Punroccurrentes aliqui facerdotu Si fenio^ felurabanteum: amp;nbsp;imolationes oftendebat: quas ^occgedcoofferri dicebant.At ille interminatus eft cis remplum fe dcponeremifi redeunti fibi herent iudam.Et hacc quidem intcrminatusicxiit ab hierofolymis.Sacerdotes aut proprer di

’”®''‘^f^*”’ to lachrymas proruperunt; Si deo fupplicabant cos ab interminatis pc* üS^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^b hierofolymis egreffusun aliquo uico qui bethóron dicit per*

ter * ■ '^ n ^^^'■^ cóftituit;ubi amp;nbsp;alia præfidia de Syria deftinata fufccpit. Iudas aut in adaffis ai* QUO Î’®’quot;®‘^“ diftante triginta a BethorÓ caftrametatuscft;mille rantu focios pugnæ habens Hsnorratus ne pernmefcerent multitudinem aduerfarioße: fed qui fint amp;nbsp;de quibus præmiis fon^^^f^’^^’’^'^^ cogitantes unanimitcr hoftes inuaderent;procedit in pugnam: Si comittens P^æ^tom cd nicanorc:aduerfarios ualde contriuit.Deinde ipfc nicanor cum atroci* ^* Q-ܰ cadéte;ducé perdes exercitus terga ucrtit ad fuga. Quos perfequés On^^- ^^^ ^°™ rubaru i circuitu pofitis fignificabat cp hoftes plio fupan difcedercnt, ^ a audie^ arrnati exiebat;^ fugiétibus occurrétes occidebat eos.Ex quo plio nullus euafit ïdar**^ T®^ numerus extitilTct.C^ae uidona corigit tertiadccia méfis qui dicit apud iudcos ui fc • '^^^^‘^^ diftris.Hac célébrât p oém anndifeftu colctes dié.Et ex illo qdé tépore bre ?^ ^^'^ calamitatibus requieuit;fedpoftea ad certamia rurfus Si picula re P »rnneipemauté facerdotum ioachim uolcntem deponere raurum fanduarii ueteré ; 6{

-ocr page 232-

condrudum ab antiquis prophetis: plaga quaedam dei rcpentina percuffitzx qua mutusï rena ccddit:amp; tortus per multos dies deteftabiliter cxpirauit;principatu faCerdotii tenens annis qua* tuor.Quo defundo facerdonurn populus ludae contradidit.

WjCapitulum,XVII,

Vi audiens uirtutem romanorum c^ expugnaflent gaHiasÄ hibcrniam: amp;nbsp;chartagi; nem libie mecnonamp;grætiam fubegiffent:^ reges perfeum amp;nbsp;philippum Äniagnu anriochum dcliberauit cum eis amidcias copulare:mittens romam amicos fuosxU' —,Äpolemum filium ioannis amp;nbsp;ialbnem eleasarrrogabatq; per eos romanos auxitoto^ res fibi amp;nbsp;amicoseffcÄ demetrio fenbere quatenus non confligeret cd iudeis. Cunq? ueniuent romam legari iudx:fcnatus eos libentcr cxcepit:amp; ea qua? pericrunt celeriter annuit. Fadensff' go ob hoc fenatufconfultumrexemplum quidem ad iudeam tranfmifit:ipfum ucro tabuliser^ Icriptum in capitolio collocauit.Erat autcm huiufmodi fenatufconfultunndeauxiliisamp;detiM drca gentem iudeorum.Neminem fubicdorum romanis debellare contra gerem permittiwus iudeorummec alicui bellanti praebendum auxilium cenremus:triticum aut naucs:aut pccuDUs: amp;nbsp;fiquis contra iudeos putauerit efle bellandumifciat eis nos auxilia præftaturos rurfusnrO' manorum quilibet inuaferit terram;iudcos eis omnibus modis obRaruros.Et fi quid de Iweß do gens iudeorum uoluerit ucl addere;uel auferre communi fenrentia populi romani facienda effe conuenit.Scriptum eft autem hoc fcnatufconiultum per eupolemum Ioannis filiumiSiW'O nem Eleazariifub principe facerdotum iudaîduce Symone fratre ipfius. Hxc quidem primam' ter romanos 0iiudeos amidcia cognofdtur conrigifTe,

« capitulum .XVIU.

Emetrius autem nundata fibi morte nicanorisÄperditione militiaetrurfusad indm Bachidem cum exerdtu deftinauit.Qm ab Antiochia egreirus:peruenitad iudeam amp;nbsp;in arbellis duitate galileae caftra conftituinamp;eos qui ibi in fpcluncis habimwt multi ad cas confugiflcnt captos fuis partibus aggregauit: exidecy mouensadwo' folyma properabat.Quiaudiens iudamin aliqua uilla nomine barxiron caftra locantemxontw cum alacriter feftinabat cum pcditum uiginti milibus:^ cquitu duobus milibus.Iudm nero lu runtomnes duo milia.Qui mulritudinem Bachidis timentes rentonaq; relinquétes: fugierun omnes pratter odingentos, ludas autem propriis militibos deftitutusióChoftibus imminen' busmee tempus habens congregandi exerdtum non dubirabat cum odingcntis pugna contra Bachidera cómittere hortatuft^ fuosiuthoftes inuadercnt;amp; pugnam uirilitcr fuftinerenticum illi dixiffentife non eflead tantam magnitudincm exercitusidoneos:8C fuaderent nd quidem' fcederciamp;'apericulis liberari poftea ucro inimicis collcdis uiribus obuiare: non hoclquituide' at foils afpedus ut terga mca hoftibus nudcmifcd licet omnimodoimmineat perire pugnatem. fortitcr ftaboiomnia uirilirer perferens futura pericuIa.Bachidcs uero produccns de caftriscxei citu ad praeliuipraeparabatcquites in utroq; cornu difponenfq; fundibulanos IcuioresKarcam os ante omnem acieraiipfe in dextro cornu conftirit.Qui cum fic acicm ordinaflêtiiulnttubi nem fignum dare,Hoc idem faciens amp;nbsp;iudasiconTmitrircum hoftibus pugna:amp; conlhntw^ bobus certanribus:pratlium ulq; ad occafum folis extcnfum eft. Videns ucro iudas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

cum eledis fuis in dextro cornu ordinatumxongrcgans animofiores uiros inuadit illam p3 exercitus:amp; confligens ibi ordinem eorum dirrupit: amp;nbsp;medios ad fugam conucrtit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«

uftn ad gazara, Videntes ergo fugam dexteræ patris in finiftro cornu erantidrcunucn^u• iudani fequcntera in medio cum obfederunt.Qui fugere minime ualensicircunicptus abno fausiftans pugnabat cum fuisimultofq j interfiaens aducrfariorumipcrcuflus interiit. to® interfedoifocii cius tali duce priuatiiterga uerterunt.Cuius corpus ab hoftibus fub patio i} amp;nbsp;ionathas fratres redimentes:perduxerunt ad Modin uillam: ubi amp;nbsp;patereorum Icpul^^^ lugente eum per mulros dies populo hatbrcorum: ÔLhonorâte fecundum mam confuetudinem. Finis quidem talis iudam luenitt uirum fortem amp;nbsp;magnu amp;nbsp;mandatorum patris fui memorem:amp; omnia pro liberrate ciuium amp;nbsp;faceted pari P’’^”j -j ergo uirtute plenus: magnam fibi gloriam amp;nbsp;monimenta feruauir:liberansgérem a Mace feruitute.Qui cum principacum facerdotii tribus annis habuiffet; defundus eft,

i/iecinfunt 1tertiodecimolibro Iofephi;hiftoriarum antiquitatis iudaicac, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^^

* Qualitcr ionathas frater ludxjdefüdo eo ducatu fufccpit, Et quéadmodu hacni

-ocr page 233-

Wians: faccre cum amkicias fêcumtK a prouinda coegit abfccndcre ’^* Cap.n. nlexandro epifanis Anriochi filio ueniente a Syrian duccnre bellum contra Dcmetnum.

ttqualiter Demetrius legationem ad ionathan trafmittens:componit cum co amicicias:dona^ ci multa praebuir, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capaii,

Qpomodo Alexander hæc audicns:amp; uinccns Demctrium:principcm fâcerdotum Ionathan Of'HnauitCapani.

De amideiis Oniæ cum Philomctore Pcholomco;pcr idem fadis tempus: amp;nbsp;ut cdificauit tem* F^fn quod Oniæ diciturifecundum illud quod hierofolymis erat» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

xH^madinodum Alexander defundo Demetrio:accepit regnumSyriæaunda Gbi in matrimo filia Prolomci:amp; quia amicicias cu lonatha faciens magnifiée eu honorauit. nbsp;nbsp;Cap.vi.

JtDemetrius Demetrii Filius: nauigans in Syriam a Creta cum cxercitu: conturbauit Alcxan^ orum fima aduentus fui. Et de appollonio duce Alexandri: qui bellum mouit aduerfüm lona^ ^anupfo tarnen lonatha triumphum obtinenrc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii

Ddnudiisquas Alexander parauit Prholomeo:quas depræhendes Ptholoraeus:iratusablatam ^^•lütrimonio filiam fuamiunxit Demetrio filio demetrii cum quo criam duxit excrcitum ^‘’fra Alexandrura:quo deuido ipfc quoque periit: Demetrio Af) æ prîcipatum obtincte;qui ^^micicias fecir cum ionatha:confirmans ei prindpatum facerdotii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.viii,

Friphone apameno:qui bcllans contra Demctrium:antiocho filio Alexandri tradidit prin* patum:componésamidcias cum ionatha nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ix.

j^cmadmodum Trifon Demetrio a Parthis capto:contra foedus fraudibus ionathan comprae endens intcrfccir.Fratreraque eius Symonem cui gens iudeorum principatum tradidit: fraudi ® circunuenire uolens minime præualuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.x.

Komodo Trifon occifo ionatha:perfidus exiftens antiocho Alexandri filio:qui Teos nomfa* intercmit:amp; obtinuit principatum eius:cuiusinfolentiam dcclinans exerdtus:conz MIe ad CIeopatram uxorem Demetni;quac uiduata morte eius:fratrem ipßus âtiochum qui dicebanirtad nuptias fuas amp;nbsp;ad imperium inuitabat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi.

^omodo Antiochus cognométo plus: potirosnuptiis Cleopatræuxoris fratris fui Demetrii: ^‘^refecns indiesæxercitum produxit aduerfus Trifonem:quem obfidens in dora caftellotacce*-F'^^Wiliuni Sifolatium a Symonepricipe facerdotumÄ de morte Trifonis

Ou nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xü.

^^Madmodum Trifone interempto:Antiochus oblitus bencficiorum Symonis Cendebeum â„¢wercitu naifit ad expugnandum cum: quem tarnen Symon pugnans fortiter deuidt

0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xüi* geiiero Ptholomei in couiuio dolo peremptus cd Symon, Ptholomeus autem uinciés

y rem® duos filios eius:prindpatum ipfe tenere conatus eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiiii,

'’oui{rimus filiorum Symonis hircanus ducatum accipiens:obfeditmulto tempore Ptholo*

QMnin caftello quod dragon uocatur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xv,

^fniadmodum Antiochus exercitum duccns contra hircanum:cafira foluit:accipiens ab hit/ ^‘‘^^a’ß^ amicicias cum eo compofuit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvi,

”’*1103 poft mortem Antiochi apud parthos defundi contra fyriam:K o bmultas po gt«ciuitates obtinuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvü,

chƒ^”'^“ ^^lt;^1^ zabinne cognomie cu Hircano:8iquomodo deuidus ab Hircano Antio* ^dzicenus araifitiudeam: Ói de foelicitate uel pace iudeorum: hircano principatum agente, OuH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xviü;

^’’^”®’ filios eius ariftobolus fufeipiens prindpatu: primus fibi diadema im* * *0fratcibus fuis praeter Antigonum in uincula conicdis: qui etiâ matrem fuam uinculis amp;nbsp;cuGiK*^ ^‘^’’'oo’cnsupfum quoty Antigonum fratrem fuum quern cofortem regni habebat ac^ Q aonibus inuidorum alienatus abcoiuflit interfici, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xix,

^Madmodum defundo ariftobolo:frater eius Alexander fuccedens i prindpatu: contra Sy^ ”331P^i®“’ ^ arabiam exercitum ducens:multas gérés fubegit:amp; de ptholomei latin cóz Q/xandruna pugna amp;nbsp;uidoria, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xx.

pugnans Demetrius eucrus cotra Alexandru:uidteu, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxi.

ïiïnd ^ ^-* ^^^^ P^^^* ’ ^^^^^i^militia contra iudeam:ité^ prælium Arete régis contra Aie* Qu^’ a^^ ^ deuinccns:cü padis a iudca difceflit:^ de morte Alexâdri, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap. xxii,

^^admodum poft alexandri mortem uxor eius alexandra imperium per nouem annos re * '^“luens cum pace gloriaque defunda eft.

-ocr page 234-

•)Incipit liber tredccimtis antiquitatis iudaic«

»yK

iudconim macedonibus in feruitute earn t^

Fnentibus Iibcrcatcrn rccepit:amp; 3 1per tanta ceftamina dux eoruin (iudas tranfiens defundus eft:pro ipfis bellans in uolumine interim ore monftrauimus, Poftinteritum uero iudacuteruni quicun^ rcrat impü ôd tran(gtelïbres patriæ legis:uenerunt contra luoeos; amp;nbsp;undique eos pefiime moleftabant» Adiuuabat autera eoraw ?malitiam fames quae tunc prouinciam omncm occupauit:ut ftiul ■ ti propter inopiam neceffariorum non tolerantes ambas calaiulM i tes famisiSd inimicorumttranffugerent ad macedonest Bachides - ■-—'_,,. ririyic^^ interea iudcos qui patria reliquerunt folennia: amp;nbsp;communemwgt; ^J^tam eiegerent congreganstCoftodiam eis prouinciac tradidit. Qui tencntes amicosiudxbachp di prodebant:quos torquens crudeliter occidebar, Tantis ergo iudci calamitatibus opreflù re* liqui ex araicis ludæ uidentes miferabiliter gentem pereutem ad cuntes fratrem eius lonatban: rogabant eumtut imitaretur fratrem fuum;amp; illius erga fuam gentem prouidentiara bortaban^ turtalias adhiberettSi ne delpicerct populum fine defenfore pcreuntem. lonatha uero promit tente paratum fe elfe mori:pro cunöis:amp; credentes eum fuo fratri parem exifteretducem io^ rum ordinauerunt, Quod bachides audiens amp;nbsp;timens: ne régi uel macedonibus cocitarct beP la Ionathas;ficut olim ludas dolo eum interficere ftatuic, Cuius uolontas non latuit ionatban neque fratrem eius Symonem,Qui eolligentes focios omnes ad deferta confugierunt:amp; uenie^ tes fuper aquam quæ dicitur lacus affarabidem commorabantur.Bachides autem fentienscos: difcemflètSd in illo loco conuerfari:contra eos omni cum fua uirtute progreflus cft: amp;nbsp;• ®’?quot; danem caftra ponens refoucbat exercitum, lonathas cognofcens Bachidem contra fe oei^ mittit fratrem ioannem qui Gaddi dicebaf ad nabutheos Arabastut apud ipfos dcponcrct fep* pelledilem:ulque quo pugnarent contra Bachidemterantenim amici, Ioannem ergo euntem ad nabutheosunfidus collocatis in nabath ciuitate filii Amri: capiunt eum una cum fuisÄ rap entes omnia quae portabanttoccidunt ioannem amp;nbsp;omnes focios eos.Vmdidam uero quant pro hoc reccperunt a fratribus eius;poftca dcmôftrabo,Bachides autem cognofcens ionatban in ne moribus iordanis caftra pofuiffc: obferuans fabbatorum diem contra eum ucnit: tanquam no in ca pugnaturum propter legem. Ille focios horratus:amp; animae eos pericula pati dicensiin roegt; dio comprehenfos fluuii amp;nbsp;hoftiumÄ quia aufugerc no haberent: dum hoftis anrc faciemino* uius a retro prohiberenttorans ad deum ut uidoriam fibi praeftarettcommittit pugnamcubo^ ftibus.Quorum mulros occidenstcum uideret temerarium fe Bachidem appetentemidextrafe que ad fericndum extendentemtpraeuidens plagamque dcuitans:cum fociis in fluuiumexilfefe amp;nbsp;pernatans trans iordanem:periculum mortis cualit,Nam bachides fluuio relido:ad hierolo* lymorum arcem dilceffittulque ad duo milia fuorum amittens.Qui etiam multas index cfeiw tes capicns:muniuithiericho amp;nbsp;Amatutcm amp;nbsp;Bcthoron:amp; bethulamtSd Phamnathan:6irarato nem:amp; Thochoam:amp;gazaratöd turres in unaquaque ciuitate conftituenstôd muros circundans eis ualidos;amp; magnitudine praecellcntcstcuftodia i cis ftatuitmt cxinde iudeos affligereuArcein uero hierofolymorum cautius muniuittöd tollens filios nobilium iudeorumtobfidcs clufit, Eodem tempore ueniens quidam ad ionathan amp;nbsp;fratré eius fymonem:nunciauit nuo Amri celebrate nuprias:6dnoua nuptam nobilera duci a Madaba ciuitate ÖdArabas cum pom* ? pa munificentifTima. lonathas tune Öd Symon tempus putantes prolperum fibi ad fratris ioan* nis apparuiffe uindidamteum multa potentia fociorum cgrediunrur ad MadabaiÖd inimiconn ter montes inftdiis collocatis praeftolabantur.Vt autem uirginem öd fponfum uideruntjamp;nnn* titudinem amicorum cum eis ficut in nuptiistcxilicntes ab infidiis omnes occiderunt:amp;orn^ turn Cum omni praeda tollentes rcuerfi funtpœnam pro fratre ioanne a filiis amri raiera cage* tes.Nam ipfi cum fequentibus amicis öd uxoribus uel filiis: numéro quadringenti pererapu lut. Symon itaque öd ionathas ad oram iordanis rcuerfi ibidem pcrmanebant.Bachides autem néiudca muniéstad rcgé rcuerfus eft.Iudei uero duobus änis a bclloiy tumultu regeuerut. 1u trâffuge uel ipn uidctcsionarha cd fuis multa licétia here libertaris: dixcrût ad rege Igt;metnu. petétes mitti Bachidé ut ionathä dcbellaret : qd facilius eucnire pollicebaftfi una none lopm^ biliter eu inuadercnt,;A rege ergo Bachides deftinatus: pueniens ad iudca oibus fcripfitamicis.

-ocr page 235-

uale*^^^^”*^^’^ quatenus fonathan comprachenderent. FeCtinanrihus aurem eis amp;nbsp;non _nnbusionaîhan tenere:quia nimis fe cautc tradabar.Bachidcs ira comotus rranffuga^ pri tha?^”^’ï’?^8’*quot;^®9“ ^^* ^ regt menti funt occiditJonathas nero cum fratre ud fotiis ad Vi' nald^”'^^^’” r’rrx’ns Bachidcm abfceffitædificanfcp turresÄ muro dreûdansæam habebat aemunitam.Quod audiens Bachides:milites fuos cum iudcorum auxiliatoribus perducens ca” ^-f .^” perueriitïK ad cius muntmina accedensipct dies multos obßdebat cilQui ob tefiftens.Symoncm quidem fratrem fuum expugnaturum bachidcm in ciuitate «M itajfc uero furtim egreditur in prouinctam:0^ congregans manum mulranunode Bachin sinuaditexercitum amp;nbsp;multos occidens:Symonem fratrem fecit aduentum fuum cognofcere» hntiens hoftesinterimicgrcditurÄ macedonummachinamenta obfidiom præparata fup Plös naramis tcendit;^ multos eorum uiriliter interfecit.Videns autem Bachidcs abinimicis fc^2'^'^’”’*3riorum alios quidem ante fe:alios autem retro confpiciens turbarus hæc in^ träffugas tanquâ in deceprores fuum furorcm conuerntajokbarq; ft pof ko , ®°’’^ foluta fine dedecore ad propria remeare. Cuius uoluntarem cognofcés lonatbas: adcum pro amiciciis deftinauitiquatenus reddcrent inuiccm fibi quos ceperant utriq; ^Praos.Putans autem hanc honeftiorem Bachidcs dilcefTionemipacifcitur cum lonatha amp;nbsp;iu^ chi^R ”^*'*‘^ nunquam contra fe arraa praefumcre: Öi. captiuos danres amp;nbsp;rccipientes: in antio lon^h '^’‘^ recefrit.Quipoft hanc difeeffionemmequaquam ad iudeam deinceps peruenit.

“r^^^nclibertatem acquirens in Machina ciuitate populorum négocia difponebat: raaliuolis uelimptiis cruciatisaudeorui^entem purgabat.

lt;__CfCapitulumJI.

^^JNno fexagefimo Si centefimo cpifanen Antiochi filium cotigit lyriam afcendere ; 8i Pthobmaidam capcrc ciuitatem;per proditionem milirum intus commoranrium^ J __1 Etant cnim ingrati circa Demetrium propter fuperbiam fu3m;quia dum fe claufiP Tr'''-^ferin quadam turre regali quant non longe ab Antiochia cenftruxerar: a nemine up ß^^r:æd amp;nbsp;rent publicam ut feditiofus negligebat.Vnde amp;nbsp;odium ei a fubiedis cxortum eft “f'’w alibi demonftrauiniusJgifur m ptholomaidé Dentetrius audiens Alexandrum perue» “fjomnem cótra eum produxit exercitum.Direxit autem Si ad lonathan legatos pro auxilns: ^mpræcedere Alexandrum ftacuit:ueritus ne ille prius auxiliura eius poftularet: aut lonathas ’ nbsp;nbsp;cum inimicis coniungcret. Denundauit ergo eum multitudinem c5gregt;

intt h ^^ ™’^r“™ recipere;quos Bacnides in arce hierofolyraorum conefuferat. Talibus hsr • ^Demetrio lonathas ad iè nunciis uenientibus ad hierofolymam peruenit: Si epifto^ injc^^ *’,’^’“’^c populo uel arcis cuftodibus hilaris intimauit. Quibusjdidbs tranftuge uel doe ^‘^“^“nnpraecipiente rege quatenus lonathas excrcitum congregaret: Si obfides regt; fo^Osos cum accepidetJuis unumqueq; parentibus reddidit.Equidem lonathas in hiero mi^’P?’’^?”®*« faciebattrenouans ciuitatemîfuaqj uoluntate fingula conftrués: Sicdificâs desm^ ”“’?®*5 lapidibus quadratis:ut forent aducrfus hoftes munitiflîmi.Quæ uidentes cufto raciV ‘quot;'“’“““’Jiudeam relinquentes ornés in Antiochiam fugierût;præter illos qui î Bethfu^ fuit ^'n æ ^ *” ^’^^^ hierofolyraorum crant:quorum plurinta pars impiorum Si tranffugarum ’Weorum.Quapropter caftra non relinquerunt.

Ognofeens autem Alexander promiffiones quas demetrius fecerat Ionathae:Si forri'

tudinem eius;8i quanta difpofuerat bellans côtra raacedones:8i ite^ qualia ipfe per^

tulerata Demetrio:Si Bachide duce Demetrii:Si melius nihil inuenire: qua lonatha: fis er ’ .kP^æ!*^’rim:ad anficos diccbat in prælênti temporejonathas qui Si contra hoftes for turn '” f °dium habet proprium in Denietriu a quo multa mala perpeffus cft:fi uidetur ami tonf^ a ^^^ contra demetrium nunc debemus:non alias utilius eft rogare eum ad auxilium Rex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^’^’’‘ï^cei Si araicis placuinèt:tranfmifitad lonathan fcribens talent epiftolam,

uiniu F^a^^' '^®?’^^æ Starrt falutent. Fortitudinem quidem Si fident tuant iant dudu audigt; amp;atn^ - ft ^^““^’P'’^ ®^ ^c ,p auxiIiis:Siordinauintus te hodie pricipé faccrdotu iudeo^: toton^**™^ ^°^^^’ peipimusJedreo etia deftinaui tibi ,p ntunere purpurea ftolâ: Si auream ^^dot• 1^ft ° Honorant te a nobis:fimilé ergi nos fieri.Sufcipiés epiftolâ lonathasuduif quidé **% 0 pr ' celebratiôe tabcrnaculojj: îft3nte:poft quartû annu ntorris ludæ fratris fui. Nâ ®^^mö ^ ^'^P'^^P’-^ceps facerdotum aliquis cóftitutus eft. Collegit uero Si ntultunt excrcitumt runt copiam quant ipfe conftruxerat. Quod fadum ut peruenit ad Dentetrium: nimis

-ocr page 236-

cum multumq; contriftauitifuamq? cœptt accufare tardirafem:^^ non ante Alexandrum Ktƒ demens crga lonathan.Verutamcn ncc fie diftulit fenbere ad ionathaniS i ad populumcius.t^' ius exemplar talirer exiftebat.Rex Demetrius ionathre gentiq? iudco^ faluté.C^omó noftraio ferUadis amideiam reprannbufq; uos inimicis non conlenfiftis.Hanc ueftram quidé budoft»» amp;nbsp;in his permancre quefumustrecipientes a nobis uicem uel gratia: per qua mercamini uccti^' lium ueftrorum relcuatione.Et quicquid prædecefforibus meis regibus uel mihi hadtenus pt* bebatis:omnia noucritis noftra uobis largitate concefla.Super hacc etiam pretium falisuobis!* corona^ quas nobis offerebatis uel quod pro tertia parte frugum: amp;nbsp;mcdietate frudus lignoW quod parti meæ compctebat:uobis ad hodierno die remitto. Sed amp;nbsp;cenfum fingulo^ tium in iudea:qui nodro erario proficiebat.Necnon Atrium finirima^uobis prouindaj:!^^' mariæ;uel GalilcæÂ trans iordanem:uniuerfa uobis concedo: a nunc per omnia tempora, uiraremq; hierofolymoßi facram ST inuiolabilem priuilegia fua poflidereihberamq: cu fuis co' finibus a décima parte uedigahum elle præcipio,Arcem uero committo lacerdoti ueftroio”quot; thæ:ut quos ipfe probaucrir fideles amicosxuftodes in cam deputet nobis feruandam. W|^ uofq: iudeorum amp;nbsp;feruientes apud nostlibcros cos eflê concedo. Nee poft hanc landion^ ’' deorum iumenra uiolenriis an^ariorum fubiaceant. Sabbatum autcm ucl omnes dies feitos tres ante eos dies:fine uedigalibus eße denuncio,Eodem modo iudeosnoftram terram MW tesdiberos ac fine lefione dimitto. Lieentiamq: mihi militate uolcntibus uf^ ad triginra n“* praeftamusreadem quibus amp;nbsp;meus utitur exercitus:ubicunq; ierint accepturi. Ordinabo quofdam eorum in caftristquofdam cuftodes mei corporis:amp; duccs in aula mea conflitua^j cipio uero magis ueftris uti legibus:eafcp cuftodire:amp; tribus propofitis in iudea legibus obe’ Pnneipemq: facerdotum diligentiam habere uolo:ne quis iudco^ aliud templum niß Wo® lymiraru ueneretur.Præbeo etiam ad fumptus imolarionum per fingulos annosxenw quinq ginta milia dragmas:quxq; fuperfuerintpecunias ueftras eflê uobis,Decem milia auré dra^” quas reges a templo accipiunnuobis cedo:quia facerdotibus miniftrantibus tcmplo cotnpet^' Quicimq: itaq; ad hierofolymo^ templu uel intra eins fines côfugerint:dcbitores cunnyz:fiue qualiber caufa facientedicentia eis indemnitatis concedo;faluafq; eo^ poueluo clTe.Rcnouari uero templum impendiis ex meo fadis murofq; ciuitatis fpondeo fabrican. ^^ refep alras conftrucre.Et quicquid ad munimcueftrum necefte fucrit: meis ftipendiis polliceor. Tantum cft;ut quas ccpiftis amicicias nobifcum amp;nbsp;fcedus: fine fimulatione Hacc quidé promittens amp;nbsp;blandiens Demetrius iudeis fcripfit.Rex uero Alexander ligens condudum exercitum:8Cmilites qui de fvria tranfierunt ad cum contra tlotnumuu’ pugnaq; c5mi{ra:cornu finiftro demetrii aduerlarii funt fugariÄ perlccutióe diuina mulo F occifi funt caftrac^direptatdextrum quoq; cornu in quo demctrius præliabatur deuiâuiud. alii quidem omnes rcceirerunt:demetriusaûtfortiter pugnans non paucos hoftium pronrau• Cunq? fugans alios equus eius ceni baratro inhefifiet minimefugere ualens occiditur. Nara dentes hoftes quod ei contigiffetmeuerfi circudedcrunt eum:amp; omnibus in eum iacula deU nbusxum ille pedcftris fortiter refifteret:poftea mulris perfoflus uulneribusmec ualens w tare collapfus eft,Demetrii quidem talis extitir finistqui regnum per undecim annos rexit.

amp; alibi demonftrauimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^apdlll. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^

Niæ uero principis facerdotum filius:eodera nomine quo pater nuncupatus:q ^.^ alexandriam fugiffead Ptholomeum regem cognominc Philometorem di»»•

_ nbsp;nbsp;nbsp;_ dcns iudeam a rcgibus macedonum mala pati ;uolenfq; memoriarn

nam fui relinquere;ad Ptholomeum regem amp;nbsp;reginam Clcopatrara ®^” ,y licentiam quatenus templum edificaret in egypto:fimile hierofolymorumdeuiraf^ oei la tes de genere fuo conftitueret:quod defiderabat confidens in propheta Yfaite: qui ante lex annos prædixerat q? oporreret in egypto templum cdificari maxima dco per uirum^3 co elatus onias Ptholomeo uel Cleopatre huiufmodi deftinauit epiftolam. Molta uobis bellorum conficiens opera:amp; cum dci auxilio perueniens ad humilem Syrräm:ö-P _^^^ amp;nbsp;in lenonum ciuitatem Heliopolim:pcrque alia loca multa uenicns praeter conftirun^ pla iudeos conftruxiffe repcri:quapropter amp;nbsp;perfidos extitilTc quod etiam egj'ph’^ ^^^ ndicif pter remplorum multitudinem uariarum regionum.Opportunum aut locum inueni q ^^^^ agreftis bibafte caftrum plenum uaria materia:ucl facris aialibus:^ peto concedendu mi nbsp;nbsp;nbsp;^

domino ruo fegregatumrquatenus purgare templum ibi dicutum:amp; edificare maximo j^^^^^f fim menfura cadem Sifimile hierofolymorum pro tc:tuaq: coniugc:uel fdiis:quatenus ^^^^.^ cgyptum habitantes iudei:quo couenientes fecundu cocordia quaadmuicc habenr:po

-ocr page 237-

^^ ^ Yamp;ias prophera prædixerat efle ï egypto domino deo facrifidu r ™^ ^^ *^ prædicauitHæc quidem Onias regi Ptholomeo fcripra tranfmifiuConfide amen ahqui pieraré eins 8d Cleopatra: fuæ forons uel coniugis ex epidola qua fenpferunt. Mpecatu amp;nbsp;legis tranfgreflioné fuper caputOniæ pofuerut feribétes hæc.Rex Ptholomeus rfgma Cleopatra Oniæ faluré. Legimus tua petitioné in qua fuggerebas permitti tibi î Leno/ um duitate téplû heliopolitanû dirutû purgaf qd appellat agreftis bibafte.Quapropter mira/ Sj ^8*3^ fitremplû quod edificaturus fis in tam luxuriofo loco: plcnoqj fâcris anialibus fU quomodo dixifti Yfaiam prophera iam dudü hoc pdicaffe côccdimus tibidi côtra legem ue ram no efi:ut nihil nos in deû peccafle uideamur. Aeçipiens igitur locû Onias edificauit rem/ P um antj deo fimilé hierofolymoçitminus ramé amp;nbsp;pauperrimû.Menfura uero eins Si uafa mi ‘^^^Pd^re.Mam in fcprimo libro iudaicæ antiquitatis inferra funt.ln Wir « Onias quofdâ fui finales iudeos (âcerdotes amp;nbsp;leuitas ibi rcligioné colcntes. Sed de hoc flöhte narrauimus. In alexandria uero iudeos amp;nbsp;famariras qui téplum téporibus Alexandri acedonis fug gan~î monté conftruxerüneötigit côtra fe feditioné excitare:amp; propter tépla co mipfo Ptholomeo ccrrare:iudeis quidc dicenribus: lècundû legé moyfî templû fein hierofo/ ymis confiruxiflerfamaritanis aût in garizim:^ fupplicauerût ut eu amicis rex confédérée: au/ de his altercationé uiäofq; morte multaretxumpro famaritis fabbeus amp;nbsp;theodofius inti/ ailent;pro iudeisuero amp;nbsp;hierofolymitis andronicus mefalamis: iurauerunt per deû corâ rege ^rundum legem dida fua ^bare:petiucrût(j Ptolomeû quatenusiufiurandi trangreffores peri/ a ^'i? ^'S° multos fecu amicos in conciliu congrcgâs:fedit partes audire.Tûc iudei alexan na conltituti rimebant nimis de uiris qui ^ tépli hierolblymitani parte differebât nâ atrociter th^ a r^ ^°^ ^*” antiquu amp;nbsp;nobile per uniuerfum mundu templû folucref. Cûq; fabbeus amp;nbsp;Mdolius côceffiûént ut primus andronicus ucrba faceret:idé andronicus approbationé face/ ƒlus ceepit ex lege uel pdeceiToribus principü fâcerdotû quis:ex quo genere honoré facerdotii ’P«re fufapiflèt:amp;quci oés afyæ reges templû uariis oblatióibus amp;clarifïïmis donis honora/ «ttunt:de gariri uero téplo neminé fermoné feciffe.Qua: dicens andronicus:^ his multa fimi regem flexit fniam enunciate decernendâ: templû hierofolymitaji fecundû leges moyfi fa/ ™atum fuiffe: fabbeû aût amp;nbsp;thcodofiû interficiendos. Hæc funt quæ contigerunt iudcis î aie/ ^^ndria temporibus ptholomei philomctorfc.

lt;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;ppituIum.V.

J Ta^ demetrio in pugna pempto:ficut fuperius idicauimus:alexander accipiens regnum l fynx;fcripfit ptholomeo:ut accipet in matrimonio fuo film eiusuudûq; hoc dicebat ce; rr?— Olin paternû obtinuiflet principatû:amp; per dei ^uidcntia in co perdudus fuiflet: pod p/ QUonem dcmerrii:fed etia per alia multa dignû fe cius familiaritate:uel cognatioe dicebat.Ptho Offleus uero libenter fponfalia accipiens refcripfit dicens: gauifum fe effe ggt; paternû fufeepiffet principatum:daturumq; ci fuam filiam promiut:K occurrereiuflit eû ad prholomaidam:quare uuseifiliam fuam iure traderct nupnalb Tunc ipfe puellam ad ptholomaidam ab cgj’pto pdu/ ^ndarahbitj coniugendam efle condituit.Ptholomeus quidem hæc fcribens:prope ad ptholo *H3idam peruenit:filiam cleopatram fecuraadduccns:ubi fecundum conftitutum: alexandrum ^fpperit:filiam^ fuam ei coniunxit:dorem argento uel auro fecundum regiam quantitaré com plens.Cunlt;5nuptiæ celebrarentur fcribens alexander ionathæ principi facerdotum: iuflit eum 2a ptholomaidam feftinare. Qui perueniens ad regesimunificéter eis offerens dona: dato apud Wshonore potiebatur, Tunc alexander compulit eum propria uefte cxutum purpura indui: fi/ feper tribunal fecum federeuuflrtq; duces cum co procedere: perep mediam ciuitaté cla/ Warememmi contra eum quicqua dicerc;uel caufas licere conederc.Quod cum duces feciffent ^^s:erga ionathæ inuidentes hi qui parati fuerant eum accufare: fimul cum inimicis eius pro/ gcrunr ueritime quid peflimum paterentur.Tanro uero ftudio rex alexander dilcxit lonarha: “‘primum eum fuorum defcriberct amicorum.

ƒ —lt;ICapitulum,VL

I Entefimo amp;nbsp;fcxagefimoquinto anno: demctrius demetrii filius cum multis condudis 1 quos ei ladhenus cretcnfis præftiterat a crcta ad ciliciam nauigauit.Quod alexander au/ gt;ƒ diens in pauore turbaque alias timore conftitutus continuo de phenicia ad antiochiam Whit ut prius qua hue perueniret dcmerrius:cam ture difponcrct.Reliquit uero humilis ly/ ^auce appolloniu;cognomine titû:qui cû multo exerciru ,pfcdus ad iamniâiionathæ pricipi/ bi a ™^'^^^'^'^diccns, Iniuftû eue eû folû cû liccnria uel prate uiuere: nô obcdiété régi fi/ Îdicebat hoc magnum obprobrium ab omnibus inferri:3) eum nô fubigeret regi,Non ergo

-ocr page 238-

te inquit in montibus ’abfcondas:atbitratus fortitudinem re habere: fed fi confidas ryx virtu® dcfcende;quatenu$ per capunoftri milites confligant:^ forriftimi belli euentus dcmonlrretov doriam mcis uel tuis.Scito tame optimos ab unaqua^ ciuirate mihi cSmilitones iudos:q levy per tuos proauos euiccrunt.Contra nos alias nobis aut in tali terra certandu cd:ubi non lapwy bus fed armis dccet forriffirae præliari: ne fit locus tibi quo ualcas deuidus effugere. Hisinc? tatus ionathas;decem milia milirum eligens:ab hierofol/mis egredirur cum fratre lymone:p^t ueniefque ad ioppcm:caftra iuxta ciuitatem difpofuit, Nam ioppenfes portas concluferant: in'* tus habenrcs cuftodias ab appollonio conftitutas.Cunepionathas obfidcre paralTct eos: tiwttes' ne fuam ciuitatem deuaftaret portas aperiut. Appollonius uero captam audicns ioppemaiona^ tham:tna milia equitum fumens:amp; odo milia peditu ad azotum pcruenit:amp; cxinde tacite pao^ latimq^ uiam fibi perfecit. Cum ergo ueniiTet i ioppem tangua rccedés:ionatham trahit ad cam pum:confidensequitibus amp;nbsp;fpéin eis Habens fuæ uidoriæ.Cunq; proceflîffet ionathasifcquc^ rur ufcp ad azotum appollonm: qui cum ad campum uidilTet hollem uenifl'e:conucrfus pogna cum eo cômifit.Millc itacg équités appollonius ad infidias in aliquo torrentc difpofueranquire tro inimicis mfiflcrenr.Q^od fentiens ionathasmon eft turbatus: fed ordinans in quadroc«i^ Citum:ut per ambas partes inimicos exciperent:hortatus cftiut fortiter ante uel retro pugnano bus ubiçp refifteret.Prælio aût ufep ad uefperam procedcnte;dans fratri lÿmoni partem Merci'' tusaulTit aduerfario^ eum aciem inuadcrc:fui(^ præcepinteftudine fada fagittasequim exa^ pcrc.Qui cum præcepta fecilfent nihil lctebâtur:quâuis holïcs fuper eos frequétia tcla librate^ ufquequo fuas euacuaflent pharetras.Nam fagitre corpora clippeis fepta:minimec5tingcbant: cum conftipatione redudinis tela uenienria refugarcntur. Cum ucro aprimo roane ufçp re iaculantes aduerfarii defeciHentunrelligens iÿmon lalfos cosiinuadit acicm:foititerlt; ^cu iuis miliribus dimicans: fugauit inimicos.Vidétes aût équités pedites ad fugâ conuerfos:^ fpeeoni decepti fine décoré amp;nbsp;turpiter abfceirerunt!amp; per oem campum difperu fugicrunt. Quosfecu^ tus ionathas ufg; ad azotum multos occidit corum.Qui de fua falute delperantestad templow dagonis côfugerunttqd crat in azoro.Capiens aût incurfione fua ciuitaté ionathastincédit ea:«^ omnes circa earn uicos: neœ pepercit templo dagonisifed eriam flamminis confumpfit; amp;nbsp;eos ibi confugerant interfici.Multitudo ucro quae in illo concidit praelio una cum illis qui nbsp;nbsp;nbsp;*®

confugeranr:odo milia fugcrunt.Vinccns ergo tanrû ionathas exercitumrab azoto difeeyU:amp; ad afcalon uenit:amp; foras ciuitatem caftra conftituenti:territi afcaloniteiin occurfum eicxicm» dona portanres.Qui laudans eo^ uoluntatem reuerfus eft ad hierofolymamtmultam prsdai rcns;qua uidebatur a uidis hoftibus abftulilfe. Alexander autc deuidum audicns ducem mum appollonium:flmulauit gaudium:^ praeter eius fententiâ cum ionatha conflixilfenqui eins ami cus eratimittitcp teftimonium ionarhaeipraebes praemium amp;nbsp;honorem: amp;nbsp;torque aureummcui folet affînibus régis darixit^commifit accaronis prouinciæ magiftratum.

• Capitulum.Vil.

. Odem temporeircx ptolomcus philomecor didus;naualem duccns exMCitumot pe dites:ad feriam uenicbat:alcxandro fuogcncro folatia pracbiturus. Que onwis ciui' rates ßuciiofe alexandro praccipientc fufcipiebant: Si deduccbant uf^ad g^otum. ubi ocs ^clamabantiacculantes ionathan g gt;templü incendiffet amp;nbsp;dcuruxincy^æn^

ciamq? uaftairctimultofq; eo^ intercmiflèt.Quac ptholomeus audiês tacuit.lon3rhas autiio^ pen occurrit ptholomeo dona clarilfima uel honorera ab eo percipiens: fid producenseumuÇ ad fluuium qui eleutherus appellatur: ad hierofolymam reracauit, Perueniens ergo pc®®*^ maidera: pratter orané fpem paulominus habuit interfici ptholomeus infidiis alexandn quas per âmoniû amicû parauerat.Manifeftis aût fadis infidiis ptholomeus alcxandro l^^HWo Pæ nam ammoniü petensididiccns infidias fe ab eo paflum:amp; uindida fumere iuftü elfe.Alexa r ucro non concedcnte ptholomeus inrellcxit illum caufam infidia^ extitilTc, Quaproparci dus eft odiofus. Antiochenis aût amp;nbsp;prius erat odibilis alexander propter ammoniuimulta naç per eum pafii fucrat:6ipœnâ guide ab ammonio pro eius dclidis cxegerunt:occidMites eu q tangua mulier fe ^pperabat abfeondere habitu circundatus feraincodicut alibi dictu eu. r lomeus itaq; accufans eum ut ^ditorem nuptiajt filiae fuse: rranfgrelforcg; auxilii quOda tra demetrium dcduxilfet:foluit affinitate.Nam amp;nbsp;auferens fuam filiamiad demetriumleg nem dircxit:amiciciam cum eo c5poncns;filiaqi datu^ fe illi uxorem amp;nbsp;reftituere ^rern principatui copromittens.Demetrius uero gaudes:fufcepit legationem amp;nbsp;nuptias.Tuin ni iam ptholomco labor reftabat:flederc antlochenos: ut dcmetnu fufcipercntinam inimii fueruntxo g? a patre eius demetrio multa peffima paffî fuiffent: amp;nbsp;alcxandro tarnen atioc

-ocr page 239-

Ptoî *’'*™“®®*û frafccbâturmt prædiximns.Qui pulfus ab anriocbiaiin dliciam nfcp puenit» »lenrV^ ^^° ^^ âriochenos uenics;rex ab iHis Öimihnbus ordinaturæoadufq? duo fibi dia^ aiie/ïT^'^^^’^’^”’^ ^^^æ’ alterum cgv’pn,Benignus aût amp;nbsp;indus exiftens:nec concupifcens ngj • nbsp;nbsp;^ Sutura prouidcns:rccu(arc regnû decreuit:ne romanos offenderetadeoq; annochegt;

doin' ' ^°”’^°’^^ congregansifledit eos ut dememû fufciperent: dicens eum ncquaq pro pâtre bus ''''^^ ^fruatu^îü bene mercretur ab eis:dodorc aût î bonis amp;nbsp;ducé fe illi eflemec fe fallacn nos^®^ immifccreifibi aût diccbat cg)'pti regnû fufficerc. Quæ diflerens fledit antiochegt; dot ^^'^!?^ fnfcipere.Alexandro uero cû magna militia uel apparatu ad fvriani a cilicia pfc math ^''^^ ^*^’^^”°^F^^æ prolomeus cû genero côtra cû duxit exerdtum.nâ iam filiâ iuâ ante^^ ^^’^^ demetrio contradiderat uinccns alexandrum;ad arabiâ fugauit eû.Côtigit hoftal*^^®^^^““5 Pælomei uocé elephâtisaudiens;ptolomeû iadaret.Quod cû uidifTcnt add^™^^*^' ^^S ®“ feccrût : mulnfcp uulneribus caput dus pforâtes:ad piculû mortis eum lat^^'^^f’^’^ corporis dus rapientes eû Iiberauerunt:ÔCita p quatuor dies defedus abfod''^ '’^ ^°'^'^* ”^‘ '“’fcUigete potuiflet. Alexandri uero caput arabû potentiflîmus zabilus niÜŒr ^ P^^’^^™^ tranfmifît.Qui die quinto releuatus a uulne^ dolore:fuaué fibi rem lùm/ ^and ^*®^^‘^^“ alexandri morte fimul amp;nbsp;capirc uidit:qui tarnen paulopoft uitâ fîniuit:pro ale^ Quinquot;lt; Q^f^ga^dio fummo côpletus.Rcgnauit ergoafyæ alexandcr qui didus eft balans dnis Itaud^ '^^ *^demôftratû eft.Sufcipiens uero prîcipatû demetrius qui nicanor appellabaf; Ptr c *^ ^°™P^ cœpit ptolomei militiâ oblitus:64 ^ focer dus amp;nbsp;auxiliator fuilTet : amp;nbsp;affînis dem^*'- nbsp;nbsp;'“‘^5°P®^* Quapropter milites ptolomei ad alexâdriâ côfugierunt:elephâros aût

'quot;'^’^’P^’^^dicdonatas interea princcps lâcerdotû ex omni iudea fibi milites côgrcgâsî debar n °^°^y^’°9lt;^ obfîdebat:ubi cuftodia macedonû:amp; rranfgreffoßi multitudo locara ni* nibn^M ^* ^“’‘^^ conténebant ionathan fadenté machinamentatconfïdentes loci munition tes d-^^ “^^° quidémaliuoli iudei exeuntes:uenerunt ad dememûrards obfîdionc nûdâ» hçj^’J'^^’o mcitatusæxerdtû contra ionathan ab antiochia eduxit.Cunq; ad prolomaidem ^fniiTepfcripfit ionathaetpeipiens ad ptoloraaidé eû cirius occurrefJonathas aût obfidionc tuni ®^'*”^ foluere decreuit:feniores uero populi amp;nbsp;facerdotes congregansÄ außi amp;nbsp;arge di “^^ïcü multitudine dono^ deportans;ad demctriü ufq; puenit.Quæ cû obtuliftèr: ira sn]oliuit:amp;honoratus firmü ab eo principatü lâcerdotû fufccpit : qué a rcgibus ante ipfum natum poffidcbatiaccufantibufcj eû tranffugis;demetrius eis non credidit: fed amp;nbsp;petéti qua-tai?^P'^°™*’ïdölt;iea*‘Ucl tribus prouincüs:lamaria:uel ioppe:uel galilea;trecenta tantum daret nathV”^ o^inibus his cpiftola ei pftitittquæ ucrba huiufcemodi cStinebat.Rex demetrius io tranf^^^”^^‘?’^^^°^ f^I'J^c.Excmplum epiftolae qua lafteni cognato noftro fcripfimus: amie'^' ^^ uobis:ut earn noueritis.Rcx demetrius lafteni patri faluté .ludcoßi genti nobis da’u^''^^'^^'^ ™^ feruanti:pro fide decreui dona pbcre:amp; tres pofleffiones affcrcma;belfceli-^’’æ additæ liant iudeis de famariaÄ his atrincnriaÄ quantaeûq? ab immolât alia \™*°®^y®oßi reges acdpiebât ante memel quaecûq }de frudu terræmel plâtatis : omîaep cedo’^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’®®I*«®1 ^iuri:uel paludes (àlismel pro coronis quæ nobis ofierebantur eis co

amp; den - '^^^°^9'''C3tur ab his ammodo amp;nbsp;ipofte^.Cura igitur ut huius epiftolae fiat exéplar inetr ’^'°”?f^æ’9^âtenus in nobili loco tépli reponatur.Haec fcripta fueranr. Videos ergo de-Kfol'^iP^’^^“^ ^^P^^ periculü:ncc belli timorctfoluit exercitü ftipendiat^ coi^ ïminuit:

'^ - ^Pjus pbebat;qui cû co a creta uel aliis infulis uenerat, Vnde odiu uel inimiddæ um cotra eû coflatæ funttquibus ipfe quidé nihil pbcbatireges uero ante ipfum cis anonas aton ^”*^^bant;ut eos in ccrtaminibus fi oporteret pro fe fideles amp;nbsp;pronos firent ; îparatilTimos in re bellica amp;nbsp;pads cû omni fiaberent confidentia expctere, In nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;1iCapitulum.VIU.

Ntelliges itatç odiu militû circa demetriu alexadri qdd duxtapamenus gcncre: diodotus ’^mine;qui amp;nbsp;trifon dicebatur:uenit ad malchû arabûiqui filiû alexandri antiochû nu-'ffat a?”T-®®®’^*^ân(^ ei inimiddas exerdtus quas contra demetriû habebât dari fibi pe-b(lebat'^° ' *”’ regéeû faceremel paternû principatü ei fe rcftituere dicebat.Qui primû re-^adea^'''1'^^*^^*’^:poft uero multo tpe rrifone petétemincif roalchus;flexufq5uolûtate fua ’udeospetebat.Princeps aût facerdotû ionathas capere uolens arcé hierofolymopa: amp;nbsp;ptoscu 3™ -^^’“®^ ’^“^ °éfiy quiptotâ ,puinciâ cuftodes erantitranlrnittcs ad demetriû le ffi3 his m°”’^'™S'^.^^^ ut de caftcllis iudeæ cuftodes eiiceret.Cui rex no fixe tâtû fe pbere ; fed 'P™*^^^^®^’P°^ ^® ^^^'’ ^^ præmâibus habebanperebat uero eû amp;nbsp;auxilia trâf aaas ^ exerdtus fuus ab co receflifîët,Tûc ionathas tria milia mUitû eligés deftinault.

P

-ocr page 240-

Anrioebeni ucro demetrîû ^pter hæc quae pafTi fucrât abhorréres: amp;nbsp;^pw patte ®’?^^^ cotra cos mab cómiferatnps fcruabat quo pctuiflènt eu muadereæidcrcfq; auxiliaua ^g^ trio ab ionarha:arbirratiq; q, mulra cogregaret auxilia nifi pccdcrct eu arma ^^P^*^ nbsp;nbsp;nbsp;populiï

tes aula obfidionismoicoado cxercitu parari regé conabanf opprirrerc.llle ergo uiow boHilirer fe cüarmis inuaderexolligés c5dudos amp;nbsp;ab ionarha tranfmiffos iudeos;cu^^j. confli2it:quoK uim no feres uinciÇVidentes aut iudei fie Antiochenos atroerter cxpug nbsp;nbsp;,^

fup palacu eufmen afcendcrüt:undc illos uulncrates: ipfi quidé ^pter altitudinc „xp ledebaf ; illos uero celis ^dernebant quae de fupioribus ad inferiora böabanuß^c cos mis domibus repulerut.Deindc igne fuppofito;flama rota ciuiraté ex lignis conurucra ^^ Ipiflïtudiné dcuorauit,Antiocheni uero nequaqua ualétes cxtinguere ignc;ad fuga coue ^^,^ amp;nbsp;cum iudei de redo ad tedó defilirét ira cos pfèquerenfîâmirabilé contigit fieri an fium depulfionem.Rcxaût ut uidit antiochenos filios fuos:amp; uxores fuas ueUe öluarcq P ptcr amp;nbsp;pugna rcliquiffcip angudas uias inuadit eosÄ eófligens cd cis multos gCTcnturarmis ^iedis fc demetrio. Qui ueniâ cis ^ facinoribus côceffît:fcdirioné^ ^^P^^j Donanit cria iudeis parte prædæ.Câm ité uidonæ fuæ fados cos ^feflus:gfas ages ionat hierofolymâ tranfmifitdaudäs cd ^ auxiliis deftinatis.Pod aut maliuolus cotra eu extint.^ fionefq; fraudauit; bellus minatus ed:nifi cdda redderet tributa;q’gcs iudeo^ prioribu sy bus fynæpfoIucbar.Et hæc feciflet:nifi trifonimpetum eius ^hibulffet: amp;nbsp;apparatu aus ■ ionathan;erga fuas uertifTet curas.Rcucrfus cni trifon ex arabia cd puero antiocho: wo quisadolcfcenti diadema.Cunq; oés milites tranfiffentad ed:demerrm deferentcsibellu c demctrid ^ducit:^ eófligens cd co uidoriâ obtinuit:amp; elephantos cd âtioehenfiûaoittt ^^^ iccit.Demetrius uero uidus ad cilicia receffit.Antiochusadt legatos ad ionathan deftinas teraszamied cd fibi parauit:amp; principatd faccrdotii cófirmauit amp;nbsp;qtuor ^uincias qua ten* deo^iaddirac fuerantnnfup amp;nbsp;aurca uab uel pocula:amp; purpurea uefté ei tranfmifit : hif$ ®'-ei uti pmifittamp;fibula aurca ei donauitiprimdepamicd fud uocauit.Symoné adt fratre eius u fup oém militiam a regione tiri ufœ ad cgyptd conflituit.Ionathas ergo de donationibusa chi gauifus mittens ad cd: Si ad trifoné legatos;amicd fe eis ,pfeflus eft : amp;nbsp;pugnarecu co co demctrid infinuans p pmüs labooi non parua mala a demetrio fc effe ppeflum. Concert antiocho a fyria uel phcnicc ut cogregaret exercitu:quarenus cd ducibus demettu ftatim ad ciuitates exiit. Quæ cd cd fplendidiffîme fufccpiflcntzexercitd dare nô difiulwut. mens adt ad afcalona ciuirarc;amp; munificenter cd donis fibi occurrcntibus:hofipfos P^K ji4 unamquâcj humilis fyriæ ciuiraté a demetrio defiflente ad partes antiochi tralire: ac fecuo pduccre p ultione demetriiiex his quae quonde in eis peccaffetzefTe dicens dignas occalion ^y quas hæc cogitate debercnt.Cun^ flexiffet ciuitates auxilid antiocho mittcre : pucnit ad ga-a. fperans fe amp;nbsp;ho^ fide ad antiochu couertcre, Multum uero prêter qd fperaucrat aliter gazco inuenitzqui duriffîma obiedione no cd fufcipe:nec demctrid relinq're decreuerut.Quo du ion thas côcitatus efletrad obfeffione eoju amp;nbsp;afflidioné puinciac paraf.Nam parte militie circag^ sam difponés: cu reliq jpfe pcurrészcdda prîcdabat uel incédebat.Quæ cu.uidifîent gazennup luq? auxilid a demetrio fibi uemfle c0fpicerct;amp; piculd praefens : adiutorid uero lóge amp;inter eße utrd uéiret:optimu eße decrcuerdtihdc dimittétes illi obedif,Faciéres igif ad ionarha aw^ cicias auxilia pmiiêrut.Hoics eniante maloJ ^pitiâ utilitates non intelligut itias fed cu in wan fucrint c0ftituti:tdc mere pcipiut amp;nbsp;agutiq nihil lefi faccre dcbuerdt.lonathas cofenriens eisa amicitiisztollcfqi obfides ad hierofolymâ trâfmifit ip!e uero tota puinciâ pcurrit ufepadcanw fcuidd demctrii duces audilfet ad ceaelfam cd mulra manu ueniße , Cedeflâ inter tiruKg«*™ coßßit.Nä hoc defiderabat duces demetnizur de fyna cd ad galilea traherénpurâtes minje eu pa ti galileos fibi fubiedos affligi. Cd^ ionathas eisoccurrißet;rymonc fratré îiudea duce renqlt; Qui raultd exercird de puincia c0grcgas:bcthuraob(cdebar:locuiudc3e munitiflimui na tena bat eâ demetrii cudodiaificut amp;nbsp;pnus a nobis demeßratd c.Vt ergo aggere cepofuifle fyffonc uiderunnöd machinaméra côftituiflezmulraq; uifd idußria cotra berhfuræ obfïdionéztmiuciu cußodes ne capto loco inrerirentÄ mirtenres ad fymonéiperebât fide accipe:ne quid ab co pd* fimd paterenf Qui cd fidé dcdiflètnllos quidé de ciuiraté tulitzfuaq; cußodiä ibi côflitwt.lona-thas itacp cxiens a galilca ab aquis quæ gemmfaron dicunt.na ibi fua caßra pofuerat:ad campu qui dicic afor puenitinefciensillic hoßes exißcre.Dcmetm uero duces cd ante und die cogno^ uiflcnt cotra fe ionathan uenirezinfidias ei p moré collocaucrdtzipfiq; cd elcöis militibusi capo ci occurrerdt.Quos cd uidifict ionathas ad pugna paratoszhortabat fiios.Illi uero q adcmetni ducibus p infidias erant Jocari;a retro iudeos muaddt.Qui cd timcrét ne in medio captifirent:

-ocr page 241-

ugam fedederunt.Et ibi quidéomnes reliquerutionathan:pauduero cu co numero quin/ mathathias falomom:amp; iudas caffirqui duces erat tonus exercitus, Hi jƒ P' ■^*n^te fupinimicos irruéres: atrodter eos fugauerüt,Tücuero milites ionarhæ qui ^’^^^^'’^hoftes ad fuga uerfos congregan pfequebanfcosÄ hoc fecerût ufq; ad üeuam;quo caftra hoRiu cranr.Victor igitur ionathas i illa pugna refulfit:duo milia q^ftemés ™BMcoruin:amp; ad hierofolyma reuerfuseft.Qui cd uidiflet oh (ibi dci prouidenria (ecudû fua SKcdere uoluntatédegatos roma dcftmauinrcuocare cupicns olim cd genre iudeo^ amicicias , cc ebratasifuifq; legatis pcepitiur redeuntes ab Ytalia:p (parciatas rranfirent : quos debcrent ad wcnionani amicinæ uel cognarionis reducere.Qui cd torna ucniflent: amp;nbsp;fgreffi ad fenatdana/ 3W pneipis faccrdotd ionathæ dixiffent : cp eos mirreret amidcias renouareiquacprius p fena/ amicitiis fuiffent ftatutæjSenatus dediteis reportandas epiftolas ad oésalÿæ re-« 8^s;a raagidrarus ciuitatd:qtenusp eos illeO ad propria remcarent.Reucrtens aut ad fparciaras '^tneruntiói epiftolas ionathæ eis porrexeruntxuius cxempld hmói fucrar.Ionathas princeps fa Kraotugentis iudeoyz:uel curia ßicollegid facerdotdipfidibus 6i. fénatui ;8^ populo lacedemo^ rioru falutc.Si falus uobis publica uel priuata bene proccditific eft ut uolumus: faluiadt fumus ^nos,In prioribus tarnen tcporibus epiftola noftro prindpi faccrdotd oniæ a ufo rege areo : amp;nbsp;20 omni populo mifta eft de ueftra fimul amp;nbsp;noftra cognatioexuius exempld fubiacet epiftolæ: ï-um qmdélibentcr fufeipimus amp;nbsp;populo amp;nbsp;areo fautorcs fadi fumus ; nó egéres huius rei ap^ PWbatióeiquiap facras nfas littcras hoc eße credimus.Initio ergo recognitiôis non credidimys ®ps primifacere;ne præripe uideremur ueftra gloria.Multo uero trafado teporexx quo familia ntas comunis cxntitdn facris amp;nbsp;conftitutis diebus ded pro ufa falure uel uidoria facrificiis dep riniunSi cu multa nos circufteriffent bella p auaricia uicino^ nee uobis nee aliis ppinqs mogt; drasnoseffe decreuimus.Poftq adt hoftes expugnauimus : legatos ad romanos tranfraifimus: numeniuanriochiiöiantipatrd iafonis;fenatorio apud nos feptos honore : quibus dcdimus etia 3a uos epiftolmqtenus renouent uobifeu cognationé,Bene igitur facitis ft amp;nbsp;uos refcripferiris amp;nbsp;roaducaueritis fiquid forfitan idigetis minie dubitatesmos erga ueftrdaffeddimpigros exiftef. Lacedemonii uero libentcr legatos fufeipidt : amp;nbsp;coponcres pada cd eis de amicitiis dimiferunt» hodem tpe tres hercfes iudeo^ fuerannquæ de rebus humanis diuerfa credebantiquarum una pnarifea dicebafialtera fadducea:tertia efleno^.Igitur pharifèi dicebat: fata non ola: fed aliqua g3wrnare:alrcra uero qaccidunt pfe cófifteretgenus adt elTcno^ ola fub fato effe côfirmanôi î^’Mereîqdhoîbus no illius dccrero pucniat.Sadducei fatu quidc nihil effe eftimant: neep p cd umana cöcludiifed oia noftra: fuppondt poteftatiibonordqjnofipfos autores fatétur:amp; peiora P■’oliraelegi dcmétia.Sed de his quidé certius ï fecddo hiftoriæiudafeæ libro demoftrauimus, ^fwetriiaut duces cd uellent pugna I qua uidi funt rcftaurarcxmpliores priori exercitu unes fongtegantesxôrra ionathan uenerdt.Qui cd audilTet hocxitius eis ad anathetidiné occurrit: •^^ÎWrdare decreuit : uft^quo mgrederenf iudeâxaftracp difponés nô longius ab hoftibus qngt; ^^ginta ftadüsimittit fpeculatores qui caftra debcrent oftidpfemtari.Cuncp oîa enddaflentiôi “''4’JOsnoflc coepifTent: qui aduerfarios fupucnturos mdicabârxuftodias extra difpofuit;amp; ex' ^rcitump totâ node arraatu habebatipræcepitq; ut forti animo effentiSd ft oporteft ena node toarct: ne repétino ipetu turbarcnt.Dcmerni uero duces cd audifîènt ionathan cognouifle “3 confiliürpturbati ^inimici manifeftati fuifTentinulIomo ualebant pinfidias eos inuadcre, ^^tco ^ fe credebant nó effe pares ionathæ,Nam militibus fuga mcditati funt ; mulca^ faciétes 'ƒ?'’^^ ‘^'^affttuntiita ut hæc uidentes iudciiputarenteos effe manfuros. Ionathas adt cd ad Jeraeorum mane uemfternnuenit ea defcrta.Cun^ intcllexiffet eos fugiffe pfequebatur:quos uilatenusualuit côpræhendere.Nam iara libe^ alias ligerum nole fluuium tranfierant. Vnde ^uerlus adarabiaminabutheos expugnabatimulrâ^eo^prædam âbigens; capnuoftp duces: ^’^^®J^^™atcan»:ubi omnia ille repofuit.Per ide tepus frater eius fynao ocm peragrasiudea W(tina:ufq;adafcalonam muniuit caftella.Qux édifiais amp;nbsp;cuftodiis tuta fccifferiad ioppé ^t:amp; occupanscamimagnamintroduxit ibi cuftodiam,Nam audierat ioppenfes uelle duci^ 35 demetrii traderc ciuitatem.Hæc ergo poftquam ionathas amp;nbsp;fymon tradauerunt : ad hierom ymam funt reuerfi.Cun^ omnem populum ad templum congregaffcnt ; fuadebant muros ^jcrofolyniorum refabricandos:amp; dirutam partemmuri rempli reconftruendam akifcp turrit tJ®“”^^™’nccnon amp;nbsp;in media ciuirate alium edificare murumnit cuftodibus arcis alimé ho ’5^?P^®**^’'^‘ir »infuper etiam caftella quæ funt in prouincia facerent tutiora uel for/ fim^^'** ^'^ ^ populus de bene propofitis confenfiffetapfe quidé menia ciuitaris edificabat: f rinem uero miüt prouiciam communire.Demetrius adt tranfiens ad mefopotamia puenit.

P»

-ocr page 242-

Qua cum uellet cum babilone amp;nbsp;fuperioribus ,puinciis obtincre: ut cxinde occafioncs de acciperet irapcrio:tunc graeci uel macedoniam habitantes ut eis propc modum tionem ad eu miferut;promittcntes ei fubuenire fi ad jllos tranfirct:amp; tradere fe:ucl cum eo regem parrhorum arfacen.Qua fpe fubito cgrcdirur ad eos:ut fi parthos reftß refumeret;regem trifoné poftea debdlaretilongeq !eum a fyria pelleret.Quem oiinpr fufccpiffent animo prouinciales:multos congregaffet uiros;bcllu^ amp;nbsp;militiam omne aduer arùccn pioduxiiTet ipfe uluus capituc.ficut alibi iam retulimus,

^Capitulu.IX»pjjj^ ifon autécum morte demetrii cognouiffetipfidus antiocho coepit exifiere.lnu ^ batur enimiqualitcr cum interficiensnpfe regnû rencrct. Impediebant uero JffP^ dus amp;nbsp;uolunraté amiciciæ ionathæ;quas cû antiocho habebat, Vnde printu *®®*.^

, . ftatuit occidcreróC tune aduerfus antiochû accedere.Fraudibus ergo uel doJo ionathan confumereiad bethfuram ab antiochia uenit:quam graeci fcitopolira appellat : aW cledis quadraginta milibus ei lonathas occurrit:putans ad bellum cum ueniffe. Trifon uo cum ionathan uidifiërad pugnam paratuidonis eu pacauitduifcp ducibus ut ionathx praecepitjp hæc fidem fuam uolens confirmarexundamcp fufpitionc depcllere : quatenus ƒ fidcntemÄ incautumimhilq; preuidentem caperet;amp; perfuafit ei ut cxercitum dimittetet ;q fruftra dicebat effe farigatum ab eo;nequaquam bcUo cxiftcnte;amp; undicp pacé rebus habenß• fed tenere paucos:amp; ptolomaidam fimul uenire fupplicabatinam traderc ei ciuitatem ; amp;nbsp;®®| prouintiae modcranonemife uenifTe profitebatur.lonathas ergo nihil mali fufpicatus : ledu fide uel uoluntate trifoné hæc fuadere credensiexercirum dimifictria milia fêcum fola tenen gt;nbsp;Ex quibus in galilea duo milia relinquens:cum mille tantum milinbus ad ptolomaidam tnio^ nern comitatus fuperuenit,Vtuero intrauit ptolomaidam : portas ftatim dues feruauerutnecu dum g? cis a trifoné eratpraeceptunuK ionathan uiuum capientcs ; omnes qui cum co eranti^ teremerunt.Mifit quocj trifon ilico ad galileam:qui relido duo milia interficerent. Scdhicum fema preuenienre captioncm ionathae comperifTentiantequa uenirent a trifone milfi atmis ci^ cundati prouincia procefferunt.Tunc fatellites trifonis cum uidiflent cos pro anima decerwr. nullam eis molefiiam infcrenres;ad trifonem rcucrtuntur. Hicrofolymitæ autem cuaudinen ionathan captum;amp; cum eo milites periflèiflebât illius mtermjÄ fummade ipfo queuio apu« omnes fiebatimagnufq; timor cos inuadensicôtnfiabat ne eis uirture uel prouidentia ionatn* pnuatisîuicmæ genres immicæÂ proprer ionathæ mortem iniquirate:contra fe bellum conlu; tuerent;amp; ad mortis pericula perucnirentjquae ficut fufpicabanf cuencrunt.Nam genres morte ionathæ cd audiflenncôtra iudeos bcllare coeperunt tanqua indigentes duce*Trifon ergo exer* citum mulrum congreganstadiudea afcendere flatuit:ut hierofolyma debcllaret.Symon autcni uidés hierofolymiras meruentcsxœpit cos alloquio cofirmare quatenus forti animo eflêntmec ptimefcerent trifone fupucnientc.Et conuocans in remplo populd alacrioré cum fuis uerbisd' fecitthic allocutionis initiu fumens.Pro ueftra inquit libertäre o uiri iudei me dudócum patre uel frarribus mori patunrquis ignorerur'Siquldc exempla mihi plurima no defunr.Moridpro legibus uel patria religione noftram familia nullus timor inuadir;qui hanc uolunratem ab anU noftra poffir cüccrcifed introducat magis defidenu uitæmel gloriæ.Quaproptcr no uri indige^ tes duce magnoqui laboraretucl pari ^ uobis recufèt:fequimini me pno aio ubicugj pduxeroï nee eni melior meis frarribus exifto ut mem pea aixmeq; pcior;ut qd illis uifïï é opumu ppms inrerfici legibustucl p dci religione deuitétfcd i quibus me oportet ppriü illis fratréoftédereaa his me demofirabocófimilé.Cófido er 1 deo ulrioné ab mimicis expttefîuofcÿ ocs cu uxoribus uel filiis abeoßi uiolenria liberareitcpluq; incolome eu dei auxilio referuare.Nam uideogen^j contéfiflê uositanq ducé nó habctes;bcllaq; ppaffe.Cu hæc ^mS uerba ad plebé feciflëtxóftiu| depulfo populus als mctutaudacia fumpfit;defperafq;ad fpc nona repère mutatus é:amp; unamn^ ter exclamauir nuru dei effe tymoné ducé amp;nbsp;iudæ uel ionaræ frarré principatü tencre dignu :fe quoij olbus eius ócepris obfccuruçi pmittéstducis ei cótulit dignitaté.Tunc fymon eegrecans oés fui cxercirus belJatores fefimauit ciuitatis muros rcccftrucfiturribufq;altis amp;nbsp;fornbus eani munire.Defiinauit cria ionaihâ quedâ alcû fuut filium abfalomi cû milinbus ad loppé; impera's habitarores eius eiieerema rimebat ne ciuiraté traderét trifoniupfe uero hierofolymam ruebat. Trifon aut exiens ab prolomaide cû multo exerciru ad iudea ueninionathan ligarü ducens.Cui fimion occurritad iada ciuiraréiq fup monté laccrmnde etia iudeæ campi parelcüt, Cu uerotm fon a iudeis audiïTetïducé fynmne côftitutû:dircxir ad eûifraudibus uel dolo cupiés hóe quoij circüuenire:iubet(5 ei fi uellet franem ionathan rcdimere ; ut raitteret argenri talenta centum:

-ocr page 243-

redig? ^*^ ’o^^îhæ quatenus fides illi haberetur poft dimiflioncm: neiudeam in fua dirione fvm° quot;^’^ ^ ™”‘ '“®” P^° ®^ re:nifi pro debito ucdigaliü eum fcligaftè confixerat. Turn iw(^/?n - ^5 ^^^^*^’trifonistquiafi amp;nbsp;argenrum mitteretalle tarnen frarrceius minïe laxa/ frate nbsp;nbsp;™^ ^*^^ ^°^' ”^ fruftra cogno(cens;ramé rerritus nc a populo accufarctur: fc cam

data ™ï *’^? cxnrifrc;g)non pecuniasinec filios pro ipfo contradcrct;colligcns cxercitu man/ fedamp;^r *^^®*™f dicens:^ hæc dolo uel inßdiisplena fint:tamen oprabilius effe pecunias: imt ''^ ^”5 rranfmirrere:q propofitis a trifonenó obcdiés:putaretur no uelle fratré abfolui: ■’ nec?^ ^*” ^^ fymon tradatu:filios lonathæ pccuniaf^ trafmifir.Quas trifbn cd accepifTet: ord *”* *^’'uare:nec Jonathan abfoluerc uoluit:fed mox exerdtü colligés : ad ,ppria remeauit: Pr d^ '^^^ ^ idumeâ ad hierofolyma afcendere cupiensmenit ad dora ciuitaté idumeæ. enk• ^^’^^ ^ excrcitu fymon;caftra cotra eü fp difponés.Quodcognofcentes hii qiarce eis ’^®°*®^y**’’0na ad trifone dirigunt:roganres eü ad ft ocius properare:quarenus aliméta ea P4^'®® «S® Pnoété illa cqtatü parauit:quafï hierofolymaaftenfurus ftd niue uehemétl Ivm°'^^'^'^^”^^*’^^^ *”’^”^ ’^''equis uel peditibus fuis.Qua ca obftanrc;ncquiuit ad hierofo/ uel fquot;*?^^” afcendere:fed rcuertens ad cincÄ propc galaditiden ingrefTusrionarhan ibi pimi lilt '^ .’®®f5Ö^ gt;^3 adantiochiapuenit,Symon autab iafca ciuitaté traficrés ofTa fratris lepe/ Dat^v^^ff^ ^’’®' ^“^ maxium oi iupeu populo faciéte.Tunc fymon ingés maufoleu fabricäs: L” nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftpulturam ex albo amp;nbsp;polito lapide conflruxinopus mirabile: cófpicuumcp

ænsxuius amp;nbsp;porta undicy colûnis fuftentâtibus ex uno lapide uifu mirabilem ftatuit: îfup Si 1,^ .*®P^P®«*’rtboKuel unicuilt;jgcrmano^ fîngulas fuppofuinmagnitudine uel décoré IW^’^ ^^'^^”'^^ ftruanf.De fepoltura quidé lonarhæ:^ de edificarione monuméro^:hoc wu lymonis agnouimus.Defundus ergo eft ionathasiprincipatû agens faccrdoriiiperq; ânos continuit iudeo^z.Et de labore quidé mortis dus in mutuis documenris;publigt; licit °a'”’'’’^^ P”^’ ^”quot;’ lymonis benefadoris:amp; ludco^ principis fcriptu eftJtaq? iudei fe* Waduerfanos uicinos fupauerunt;cü fymon gazaram ciuitatéiucl ioppeniueliamma deua/ hierofolymo^ deponerct:ne forte inimicis refugiu eifetiunde pcurréres Iedere eos ^'icnt.Qyod cu fecilTetioptimu amp;nbsp;utile putanit eria moré fupqué arxs eóftituta erat deftruef, ^0 Wultitudocudicj ingreflï:montc deftruebant:amp; nee die nee node ceiTantes p tres annos: “fpoiuerunt eum ad folircampumq; planifTimu feccrunt: ita ut emincntius templu excelleret: '^«uel monte dcpofitis.Èa quæ temponbus fymonis gefta funt;hunc continet modum.

lt;fCapitulum.X‘

Oft captiuitaté demetrii ; nó multo poft alexandri filiu antiochu qui theos noiabaf: trifon inreremit tutor dus quarto impii dus anno:amicos aût amp;nbsp;familiäres fuos ad milites tranfmiQt:amp; multas dare pecunias poIlicetur:G eu rcgé ordinarér.Nam deme tr^”^ ® pfibus captû nûciabat reneriifrém uero dus antiochu fi principam optineretî nia ™ ^®® ^^ fadu^ eé diccbat:dû pditioné co^ ulcifccref.Qui cû ipaffent affluétia pecu ’*^® trifonis fruiiprincipé cû conftituût. Trifon ergo ut regni infîgnia fuftepit: nuo nequiriâ fuâ patefecit:6iinnotuit oîbus:qa ^ priuatus humiliter mulritudini obfeqba/ fin'^T” - uoluntate bonaiftd impofTibiliratc facicbat.Poftq uero regnû adeptus efticxués ft ’ulationé uerus trifon apparuir:cœpirq; potius cxtrancos q clientes diligere. Pro q re exerci' a TV^f^^’^s ab co ad Cleopatra demetrii uxoré contulit ft:quæ tue in feleutia cû filiis erat nclufa.Errantc uero fratré demetrii 3tiochû;qui fother alias plus diccbaturmullac^ ciuitaté admittéte trifonis timoreimittit dcopatraiad fuas cnî nuptias ad impiû inuitâs.Qucm ad ^inuitauit fuadentibus amicis;amp; timoré uolentibus trifoni ciuitatem ftleuciâ aperire ♦

- —. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ lt;|Capitulum.Xl,

■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vmtç intraflet ftleuciâ antiochus:amp; fortitudo dus p Qngulos dies crefcerenenit pugt;

I gnaturus côtra trifonc.Qué uincésia fupiore fyria repulit ad phenicé:amp; î dora cartel V^^ lo munito côclufû obfidebat:mittitq; ad fymoné pricipé facerdotû iudeo^ legatos inêti • 1 ^ ^™’^ih’s uelauxilus.Qui cû libcntcr petitioné fufeepifrettpecunias multas cû ali/ tere/^- f'^^^ ^?” obfîdétibus large pbuit:ut âtiochus cû iter neceffarios aîcos pauco tpe pa *^'^*'^°” ^'^ * cartello dora ad apam^fugerct:captus î ea côdufiôe pcmptus ert:tertio fui 8Ed âtiochus auaritia uel prauitatc fua fymonis obliuioné una cû mîftratis pecuniis amp;nbsp;alimentis côcepit:uirefqj militates cuidâ cédcbeoamico tradésiad depeationé iudeæ c^tiuitatéç fÿmôis mißt^ Sed cû fymon audiflet antiochi puaricationé licet fenex tfietnaraéeo^nihilabantiocho iuftû fîeriuidebatxôcitatus adaudaciâ fup ætatc pui

-ocr page 244-

fuara nmemlé fortitudiné acccpitjói difpofuit quidé fflios cu bdlicofimapre miliroip^ê ü^^ƒ alia ptem militu cd reliquis uiribus prexit ad bellü;multof^ in ualibus mond ad inMas r batjnulluiij conatus dus euafit;fed ocra hollid uincéscxercitdd pace rcliquâ laiw^cbat • ix Si ipfe cum romanis de auxiliis côpofuerat,^fnto'

Gitur annis odo pricipatd faccrdotii iudeo^ rcgés:mori£ in côuiuio pinuaias.P^ lomd generi:amp; uxoré dus cd duobus filiis capiens;amp; uinöos habens:mifit!Uii“,z, ioané qui amp;nbsp;hircanus uocabaf apphédcrcr.Quod cd fenfiflet iuuenis:euafit Plt; ®/ amp;nbsp;ad ciuiraté fefhnauitxófidés de populo ^prer pns lui beneficia: ptolomei(jno« Properanté ucro p alia porta ptolomed intrare:populus expulitmâ hircand rcceperat,HwÇP lomeus ad aliquod callellum noie dago in hiericho difceffir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11^^'

Ccipics adt paternd pricipatd hircanus ded hoftiis placauit:'0iita cotra ptoloi^ htia jjduxit cxercitd.Et cd adlocu pueniffetan aliis oibus hodé circdueniés puaij batiuicebaf ramé matris amp;nbsp;fratrd amore;quos fup mu54 ptolomeus trabens in ton' _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_üu eius torqbatÄ pcipitare minabaf fi nó ab obfidione difcederet.Hircanus au

quärd remittcrct de obfidionis induftnaitantd canflimis putabat ofierre fubfidiaineddi^i^P terenf:cius crudelitati rcpurarcf.Mater adt ^tédés manus petebat:ncpp cos differret: fedƒo' tomagis ipetu cadelld muaderetimimicocp fuæ prân fubadotj) cariHîmoÿi tormens redder« retributionéifibiquoeç ellimâs hoc eße urilimd fi p fuâ morte holles atrocius depircnHircanii ergo peririonibus matris mccfuxafleHd capiédi furor tenebat.Rurfus ucro cd uidiffetinatreni ccdi uel dilfipari foluebaf: amp;nbsp;^ ingellis matri torménsampetd dcponebat obßdionisstali«^ celTirare obfidionis alias obfedcndi ^tradus feptimdand explcuitan quo fp iudei uacant, Na® P fepté hunc oblèruatificut in feptis diebus.Quapropter ptolomeus a bello folutus:occidit wa^ trc amp;nbsp;fratrcs hucamÄ fugit ad senoné g cotilas appeUabafa ' Philadelphia ryrâmdé exercétem»

Nriochus adtinfcllus fymoni de iteritu lui cxercitustcótra iudeä accenit quarto ano fui imperii:primo ucro hircani;olïpiade centefima fexagefimafeedda. Cdijdeiultak fet ^uinciæhircand in ciuitatc inclufinquâ fepté acicbus circddedinnihil ome^“' iebat;,ppter muroçz munira îa:amp; Jpptcrobfeflb^ uirtutémeenó amp;nbsp;aquajilopia:^^ propter ficcitaté doraabafdn pre uero planiffima turres llatuit edfioresraumero cétd tresJtecta unaquaqjhabéte fup qs militates ordincs difpofuit:multof^ quotidie labores cSgrelfuswielen bataoflamep lata amp;nbsp;altiffîmâ cêftruésimuros ciuitatis depokat , Iudei ergo multas incurfion» contra mülicbanf;amp; figdé incautos aduerfarios inuenifrentipelTimeeos côterebât fiuero pen' tes elTe alias præfenfiflè cos cognofeerentunnocui rediebât.Vt uero noxw multitudinéintra cp uitatcm hircanus attendit cófuraédis citius necenanis:nihi]q; populo ^dclfe cofpcxit inutile® eius pté ftccrnés foras ciuiraté emifinq ucro bellicofa amp;nbsp;forriseratihanc tantd tenuit alias retP nuit. Antiochus adt ^iedos cgredi uetabat.Qui dd inter muros errarentifeuiffîmis tormentis miferabiliter aias exdabant.Cu uero fclli dies rabcrnaculoçz ueniircnnmifcrati cos Îtra emirate denuo rcceperut,Hircanus itaq? ad atiochu legatos direxinperens’indutias fepté die^:ppter fe* Hiuiraté denj fupplicanoné.Qui cd audifTettrefpondit IcgatisJramoIatc, Neenóena ad facrifi' dura raagnificétifiimd dellinauit thaurdteornibus inauratis amp;nbsp;pocula plena oibus aroniaobus aurea uel argcnteaiqd facnficid addudd fufeeperdttqui are porras Rabat amp;nbsp;ad tcropld duxcrut, Antiochus adt ille cxcrcitui radius antiocho cpifane claruit : na ille capiés ciuiraté: portos fup ara imo]aucrat;amp; ius carnid p totd tépld fparferanetiâ leges iudeo^:parernaq: religionécéfude rat:j5pter q gens rebcllauit:amp; minïe recócilian paffa ellihuc uero annochü ^ptet pietatére'quot; gionisioés piu uocauerür:laudatq^ modefha cius.Hircanus etiam aiaduertens ftudid ipfiuserga dedipetiuit eni ut parria cis cóuerfationé rellitucrct.Qui cd refutaflet pelfimd cofilid^uadétid genré cape legibus difTonatéiad oém pietaté flcxustlegatis refpcdinfi rraderér armaipté^ tribo/ tord ioppcaliard^ ciuiratd circa iudeä exillétid foluerér:6lt; :cullodias i duirate fufcipcrótxófir/ mans paödifiniret belld,Iudei uero oia pfcrre pratter cullodia côfentiebatîquânon ppteraliud nifi ^ diflimili conucrfarione reculabattp cullodia raraé obfidcs dare ^jfitebafifitraiera argeti quingenraæx qbus flati trecenta cd obfidibus obtulerdninter quos crat amp;nbsp;frater hircani, corn fufccpilTet rex âtiochus amp;nbsp;corona ciuitatis depofuiflettoblidioné folués difceffit,Hircanus uero ftpulchrd dauid apiens:quiraulto ditior quonda regibus fuintria railia ralenta pecunia^ cxinde ^tulitxx qbus priraus iudeo^e coepit pegrinos alerc.Ccpoluitenacd atiocho amicidas fufcipienfq; cd inrra ciuitatéiraunificenter habudeq; militibus oia ncceffaria minillrabat. Cûç cxercird annochus contra parthos ducerened co hircanus cgrcITusefl,De his dltellis Nicolaus

-ocr page 245-

anufcenns:fic1 hiftoria doccns.Tropheû fiftésâtiochus iuxta fluuiu hcuiubi uicerat î dathim partno^ duceabi duobus diebus rémoratus eftjpcrente hircano iudco:propter ahquâ patriam 0 M^cdebranonéan qua non erat legitimû eos proficifci.Et quidem hæc non en mentitus, ^™^ feftiuitas poft fabbatû inftabaran q minime licet nobis uel i fabbatis uelî diodæuia côficere.TuiK enî antiochus cû arûccptho^ rege côfligens : amp;nbsp;multû pdens exer^ drum mteriit.ln regno aût fyriae frater eius demetrius fuccedir:arface cû a captiuitarc foluentc co tempore quo antiochus ptho^ terram ingreflus cft:ficut prius demonftratum eft, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)CapituIum,XVl.

Ölrcanus ucro Antioebimorte cognitajftatim ad fyriaeduitates expedirione pauit:argt; kbitratusïpatos cas amp;nbsp;defertas pugnatoribus defenfonbufep inuenire : qd end euenir, |Na medaba cû multû cxercitus eius laboraflêt:ftxto menfe capit;poft end iàmogam: _aiel illas quæ uicinæ fucrunt:necnô enam ficimaigarizim : genréq; cutheo^ qtcplü edificatu ad firailitudinem hierolblymitani poffidcbat:quod alcxandri madato fanaballath dux condidir; propter manaflèn fuum gene^:fratré iaddo alias iaddus principis facerdotü: ficut fu/ periusîtimauimus. Contigit uero templü hoc dirui poft annos ducentos,Hircanuscrgo duita/ tes idumeae aboracûtmariffàmxundofcj cû domuiffet idumeos pmifit eis prouincia habitare:(ï circucidercturdcgibufqjiudaicis uterentur.Qui defiderio patriae terrae dreûdfioné amp;nbsp;alia con/ uerfationciudeoje ptulerunt;ideoq; ex illo tpe cœpcrût eße iudei.Quo faélo:hircanus prîceps lacerdotû focietaté romanos renouare cupiens Icganonc ad ipfos direxit, Cüq? fenatus fenpra flus fufcepiHetxôpofuit amicidas hoc mô.Fannius marei filius;conful:fcnatü oém odauo idus lebruanasan campüinffit cóucnirc:plênteluceo manlioducu mentinii filio:amp; gaio fempronio hlernae filiopp hoc qd legati ludco^ pcriucrût : lymÓfilius dofjthd:amp; appollonius alexädrirßd diodonis iifonisanri optimi a populo ludeo^ deninatirde focicrate ucl auxiliis exhibédis : qua ™™^]'^,‘^e publicis rebus habuerût ut ioppe;amp;portus:amp; zora uel fontes:amp; duitatesunfiap

« uillas qsdriochus pugnas cótra fenatufconfultü tenuit rcftituatur;amp; qtenus nee regii milites Ptend eo^ cû fubiedi fint tranfcant ut erid illa quacp antiochü gefta funneotra fenarufcôfultû cenfeantur:amp; legatos mirtant:q tenus redpiant quac ab antiocho ablata funt:amp; prouïcid cftimét uallatdmtcp eis ad reçues K populos liberos litterac daréûqrenus ad pprid domû illefi reuerreref'. Plaçait igirur amiddas SCauxilia cû hoibus bonis;amp; a bono populo uclamico tranfmiffis efie renouandas.De rebus auté ablatis refponderüt confulares;cü a fuis negoeiis fenatus uacauerit: Hinabit importe^ nulla in cos iniquitaté ab aliquo fieridecernentes dare confulc fanniû pu/ oncas petunias cxpcndendas:dû ad patria remearcnr.Et fanniusqujdé legatos iudeo^ remittit: petunias publicas eis pftans ex (ênatufconfultutpquod dcbuiflcnt cû tutcia ad fua redire patria. In nisquidéprîceps facerdotü hircanus crat.Intcrea rex demetrius cû exerdrû aduerfus hircanû colligeretmec tépus ei;nec occafio data eftxû militcsÄ fyri malicid dus abhorrerct:amp; p legatio

Pera peterct ptolomeum fifconé cognominatü:qtenus de genere felcudi tranfmitterct eis:qui

aecipcrc prïcipatü,Ptolomeus aût cû alexandro zebenna exerdtü mirrens:pugnac5 co*« Jpijia:demctnus fuperatur.Qui dû fugcret ad Cleopatra fuam uxoré in ptolomaide : ab ca non •ulceptusitirum recedensxentusîmultatç pafTus ab inimicisanteriit.

CjCapitulum.XVn,

TfLexander aût regnû acdpics:amp; amiclddcû hircano prieme lacerdotû côponésâterie

Öo tandé tpexxpugnatus ab antiocho filio demetrii crifpi noie oeddif. Cüq ? antio y ■ chus ipiü fynx tenuilTetxôtra iudeä exerdtü deftinare timuir,Audies uero getraand

7 — nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;ipfum noïe antiochü ex eade mfe progenitütmulras uires cótra fe a cizico co-'

gregaue.'eüintra puineiä ftatuit expedare:qtcnusobuius ïcurfionibus fratris ariochi refifteret: quicidcenus dicebaf;cp ï illa duitate nutritus elTettfilius aût fueratâriochi q fother nûcupaba/ tur;amp; uid bello parthico terminarat.Hic ét frater crat demetrii crifpi pfis.Cotigit ucro ambos f^“ “M uxoré Cleopatra duxiffe quéadmodü amp;nbsp;alibi reculimus, Cizicenus aut antiochus ad gt;}'napucnics:diu cû frarre bclla cômifit.Interî hircanus omni tpe illo pace fruebaCNam amp;nbsp;ipfe poll morte âriochi a macedonibus deftitit:dû neq? ut aïcus:uel fubiedus aliqd cis pbuilTet.Cu' lus tes abunde creuerût téporibusalexandri zebénei:amp; raagis tüc quado hi fratres cótra fe pu/ gnabant.Nâ dû hello occupati fuiircnt:hircanusiudcâ cû licétia poflîdebat : muitâq? pecunia^« lurama collegirrambofq; îter fe dimicâtcs côténesxxpeditioné cótra famaria duitate ualde mu/ T4^üo loco refera: qualiter ab herodc fit códit3:amp; febafte noïata.Accedens igif ad ea uudiofe oblidcbat: mernor maloje qua famaritx cótra marilTenos colonos amp;nbsp;auxiliato/ pnu

-ocr page 246-

res mdeo^ cÔmîfcrût:obediéres fyro^ regibus. Gum ergo mœnia undiq? circudcdiffi’uduphd muro cindta dadiis odoginta:filios lüos obfidioni præpofuit;anngonû amp;nbsp;ariftobolu. Quio“ imminentibus in tand neceffitaté famis famariræ mcideruntmr cria iHicita rangcrét;amp; uorare adiuroré antiochü driccnum.Qui ftarim uemes ad defenfioncïuïdf ab ariftobolo: lugawl^a frambus:ufcpad fdtopolim currens:euafir picuIu,Hi rurfusad famariras reuerfi;cScluouteo intramu^tut fccundo neceflitate coadi fan-iaritae:adiutoréuocarent annochuiqui dum a pto/ lomcolathiro fcx milia uiros perifTet quos ptolomeus iuita mfe direxitma necduma priapaw eum expulerat:primum pdatonomodo inuadit hifcani jpumcia cum egyptns : nó audiens apte pugna córnitrere . Nam uires fuas fciebat impares: fed fperds popularione terrae cogéré hiranu a famaria: obödione recedere.Cunq; multos milites pderetmfidüs circunuétos dilceffù ad tn^ polim:callimandro amp;nbsp;epicrari bellum iudaicum cómittés. Callimander ergo aduerfariis lugam fimuldtibus;amp; poft reuerfis ftatï côfumiâepicratis autémanifefte pccuniis feduóhis ; fcitopon cum uidnis lods ^didit iudcis;famariae uero obödione foluere non potuit, Igitur bucanuslu anni conclufionc capiens duitatémon hoc folo cótentus eftded tora deleuit lamana,Nam «c» ucrrit:ut uallu magis qua duitaté fuiffe illic quifq iudicaret.Mirabile tarnen aliquid de pncipe faccrdotum hircano didûquéadmodum ei deus locutus eft.Nam referut illo die quo imi cum dziceno conflixcrantidum ipfe i tcmplo folus facerdos adoleret thuraiaudifle uoce ®mm dus uincerent anriochum.Qui dïa remplo ^peefliflenhoe omni populo manifeöu fcduqöM^ coftater euenit. Hircanus quidéïhis degebat.Per idé uero tépus non folu hierofolymo^ lu^a» fed amp;nbsp;^umdalcs amp;nbsp;alexâdriû habitantes;^ egypm;^ ciprum foeliciter agebant.Nam regina cótra filiu ptolomeu lathiji fedmone mouens:ordinauit duces chelchiâ Manama lilw» onim;qué fupius rerulimus templu cdificafle in terra heliopolitana ad fimilitudinc facrarii nie-’ rofolymo^.Cleopatra ramé cû audiffet his exerdtüifine fententia 0054 nihil tradabat: heut te--ftatus eft ftrabon capadocus:ira dicens.Nam plures amp;nbsp;qui cû eis defccderüt:6ó quos poftea clelt;^ patra mitrebat:in dpro ftarim ad ptolomeu tranöebannfoli uero iudci qm oniac dicebat spud cleopatram pmanlcre reginaiproptcr chelchiâ amp;nbsp;ananiâ.Hæc ftrabon dmcruit. Hircano autem muidiam mouit apud iudeos foelicitas: magis aut pharifd. Nam mala eum uolebantpamqM tantuapud populu ualebanr;ut liquid contra regé amp;nbsp;principe làcerdotû dixiffent : ^*®?“J retur.Difdpulus tarnen eo^ amp;nbsp;hircanus fuerat:amp; nimis ab eis diligebatur.Sed cum cos ad co^ uiuium uocaretiamp;amicabiliter pafccrctinimifq; delcdan uidiflcndiccre coepit , Seins me ne iufte omnia agcreiper quae dco amp;nbsp;uobis placeam.Rogo autem : fiquid me pcccanté uidentis reda uia deuiatem:reuocate atqj corrigitc.Qui dum ei teftimonium prmberent : omni ui^ ornatum effe Îætatus eft. Turn unus ex accumbenribus : eleazarus nomine maliuolus :ö t* ditionibus gaudcnsquoniaminquit dixiöi:te uclle ueritatcm cognofcere ; uisiußus eirc:depO'' ne prindpatum lacerdoni : amp;nbsp;tantum fufficiat tibi populi regere magiftratum.Hircano uero cauiam confulcnte : quaproptcr dcponeret prindpatum: quoniam inquit audiuimusalemO'' ribus captiuam fuifle matrem tuam fub antiocho epiphane: quod falfum fucrat. Contra quem iritatus hircanus:omncfqï pharifei ualde indignabâtur, Tune ionathas quidam de laduceotu hercn:quae contraria pharilcis cxiftitrualde hircano amicus:dicebar; fdentibus omnibus pnargt; leis cicazarum blafphemiam fcciffe ; amp;nbsp;hoc manifeftum illi fieri pofte ft rcquireret illos: qua gnus eftet poena pro uerborura qualitatc mulrari. Cunq; hircanus pharifeos interrogauct:q iudicarent eum poena mcritum : non enim credo inquit cum ueftra fententia faflam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

tune illi cum eum honorari uellent : dicebant ad menfuram poence plagas amp;nbsp;uincula ’ nam non uidebatur digna contumelia morte mulrari : amp;nbsp;quia molefti iunt naturaliter a menta pharifei ualde contriftabatur: undeillorum fcntcntiam malcdiöiones eleazarum P bat fibi fedftè.Indraror uero ire eins ionathas flexit eu: rdiöis pharifcis : ad faduceorum pa tranöre:ut amp;nbsp;leges ab eis populo difpofiras foluerencuftodefcp corum puniret, Vnde fummu ei ucl filiis odium a multitudine condratumeft . Sed de his quidcm itcrum diffcrcnms .Nun autem uolo demonftrarc:quas leges populo patrunr fucceffione rradidiftcnt pharifei: quæ uo funt inter mofaicas leges confcriprac : idcoq; iaduceorum gens has expulit:diccns illas ocdc tencre leges quee colcnptse funtnllas uero quae a patribus traditae fuiftenr minic cuftodin.ct his mulra queftioiuel altcrcationcs maxime ficbanr;^ faduceos copiofi uel diuites fequebam . populäres uero non cis oblequcbant;lcd pharifeos unanimiter adiuuabât. De his tame d^a^u herefibus atqjafteno^ 1 fecudouolumïc iudaicæ hiftoriae diftcruimus.Hircanus aut puit icdv tioné fedata foeliciter uixit;amp; prleipatu optie rcxit anis mgïtaunoidefüdulq; reliqt filios qnq. quimaxie alias maxis his tribus rebus dignus a deo iudicatus eft; magiftratu populi principal

-ocr page 247-

fïcerdotiüamp;predicarioneprophetiae.Nara deus cum co eraKamp;futuronimpKcfêntJam d dona wtlU enim cognofcebat amp;nbsp;predicabat:uteria de duobus filiis pracdicerer: g » rerum domini no owtius pennanercnt.Quorum interitum opère precium eft narrarciquatenus fenriamus: qua^ quot;ni fœheitare patris fuiffenr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCapitulum,XV1II.

Efundo enim patre ; maior ariftobolus magiftratum ad regiam dignitatem traffergt; redccreuit;primufq; fibi diadema impofuittpoft quadringentos odioginta amp;nbsp;unum annosÄ très menfes;ex quo de captiuitate babilonica populusliberatus ad propria , tcmeauir.Amans aurem fratrem fuum fccundum anrigonum: fimili dignirate cum oramanitiahos iiero uinculis tenebat adridosanclufit etiam Bi matrem pro magiftratu alrncagt; rcminam illam hircanus dominam effe reliquerat:qui ad tantara crudelitatem perdudus eft; ut Uinculis earn penuriaq; confumcret;infuperaddidit matri etiam antigonum quern amare uidcgt; oatur:amp;communis regni habere confortem;accufationibus aiienatusab eo; quibus primu quigt; ncm non credebanaliqua amore non admittente aliqua uero per muidiam arbitratus dida. Sed cuni antigonus clarus abexpeditiSe rediflctirempore quo feftiuitatem tabernaculorum deo ce^ Kbtantxontigit ariftobolum quidcm morbo tencri. Turn antigonus agens dies feftos ad temgt; ^“?l’^^lt;^’^“alde fplendidiffime ornatus cum fuis armaris: amp;nbsp;multum pro falute fratris ora/ mt.MaliuoIiuero cupicntes eorum (eparare concordiam:occafionem ft cepifft pompam antigo wputauerunt: amp;nbsp;uidoriam eius coram rege;pompamq? maliuole dilatabat: quo modo in ceie' ranone tabernaculo^ fublimis apparuitmt non hæc a priuato fieri uidcrentur) fed regiacmu^ Jiiiicentiæ oftentatio crederetur.'cuq; cd multitudine militu uenturu ad fratris interim nuncia^ ^“’ '^^™ ^’5 accufationibus inuims credidiflet;timcns ne in fratris fufpitione waderetdimulqduacuftodid curans:difponit cuftodcs fui corporis;in fubterraneo uel tenebro ®“* ’P^^ *” *“”’^ ^“æ antoniana diccbat Ä praccepit ut inermera occideret nullu niw ß ^antigonum ft arraatus intrarec interficercnt:mandauitlt;^antigono:ut fine armis ue «•Kegina uero infidiatoribus antigoni perfuafit mandata portanti contradicerc:quia frater tuns inquit audiens conftruxiffc te arma;ornatumquc bellicum:petit ut ingrediaris cum armis: ^ffnusuidcat eoßi faduram. Quo nuncio antigonus nihil arbitratus dolofum: fed confides yrattis affeduificut crat armamsad ariftobold igredifiut armo^ demoftraret ornam.Cuni^ «Wrrequæ ftratonis dicif pueniffet: ab eis qui in tenebrofo loco fuerât colloca'’i ^fternitur, l-uius ^rs oftenditmihil muidiamihil accufatione ualidius;necp magis aliud ftcernit fidé: feu Mturalefamiliaritatéiqua ifte paffioncs. Ammirari poteftquilibet amp;nbsp;iudam effeum gcncreiqui Mnquam in his quæ prædixit menrims eft. Nam hic cd uididct antigond per templd tranfire aniamt foeiis fuis amp;notis;qui gratia pdicédi futura dodrinæ eius obferuabât.Melius cft mv ■mqtmoriiqua fi morté fuero menrims antigoni;qué hodie uidco pimrum in turrc ftratonis.

^‘^“ fcxcétis diftabar:ubi cd pratdixit interfid.Diei quaplurima pars tranfieratmt amp;nbsp;A”^'^^*^’”^”°’'^ uideref.Cdlt;5hacc dixiftetîtriftifej elTetmunciaf ei antigond elft de» CUD *^i^- ^“^^^’^'?*’^®'Na amp;nbsp;ipfa turris ftratois dicebafleodé noie quo maritima celàrea nun pamr. Igirur uaté hoc pmrbauit.Ariftobold adt fraternac cedis pnia fletufq; pofleditmeenon 11^,^®^® ®^fc cius celeri dolore pfuaûtiôi itollerabilc paflîoné corrùptis uifcenbus fuftinc K copia quoç fanguims euomcbat.Quod dd puer aliqs portarenlapfus eft in loco quo macu ƒnguinisadhuc antigoni pmanebantiut arbitror dc,puidctia difponétc. Quo fado;clamor laennum fufum fanguinem eleuatus cft:dum exiftimarent hoc puerum fponte fecilft.C]amo* m uero cum ariftobolus audifletxaufamq; requififiet tacétibus apliusminabat difcerc uolés ^^^ fufpicanmr in his quæ taccnfidC femper effe pciora putant. Vt uero j^enn Wintermmanti ueritatem apemerunt:confunditur eius mensjperculTa confcientia fua; dehb” f^”^ ^’y™’s ex alto pedore dixit.Nunquit latere deum potui in tam impiis amp;nbsp;cru--Dus ”^ k?®“ ftelere fraternæ cedis ueloci pœnæ côfumeret.Vfquequo improbum cor--bünl^hr ^!®®“ ®^ umbras fratris amp;nbsp;matris accedcrc.Cur non eaceleriter reddisiftd pam dusdlH n”^.*®®® iiiterempris. Quæ cum dixifletimont regni fuo primo anno; qui etü digt; rimam ‘^^ ^^ ^mator græco^. Multum uero patriæ profuit.Nam fubegit itureos; plu^ Perma'^ ^°^ Prouinciam iudeis adieatÄ compulit habitantes in ea; ut fi uellentin prouincia todori*^’^'^^*'^*^®’^”^’ ^ftcddum leges mofaicas,Erat autera naturæ ualdæ moderacæ:uel Kathie **?^^“**®S“’ ‘ testimonium præftat ftrabon nomine timagenisiira dicens.Modeftus fu-bi circunc^onù u”^”V^*^^^ utilis.Nam prouincia cis adquifiuitÄ partem genris itureorum fi

f ^pitulura.XlX.

-ocr page 248-

--«^~''^£fiindo famé ariftoboló:amp;lomonï uxor eins quæ apodgraecos alexandra noùâfolu« Ï nbsp;nbsp;nbsp;Kratres cos quos ligatosariftobolus tenebat:utpredtôû ertuanneu g amp;nbsp;alexâder dieeW.

—^te^é ordînauir ætatc m3iorc:qui nûqua ad fadé patris uenit.Cauamp; uero huiusodirralß fuifTe didf, Cum diligcret priores filios fuos hircanus anrigonu amp;nbsp;ariflobolü:SiapparuifTet ei deus in fomnis:amp; interrogafeteum:quis filio^ fucceffor eius exiftcret: deo demonflrate uultd idius: conrriftatus cp oïutn bono^i fuo^ bic heres exiftcret; genirum in galilca nutriri dimifit. Deus uero ncquaquâ mentitus cft hircano.Namqjregnu poft ariftoboli fine iftc fufeepit. Qui unume fratribus fuis inrentc regnu praefumcre interfedttaltcru uero uolenté innocéter uiucrc honorabilirer tradabat.Is cnï dhm prindpatu fuu ficut amp;nbsp;ei uidebaf utile difpofuifiet;expcditi' onem contra ptholomaida cginpugnaq; cómiflaiuidor in duiratcni hoftes cócludcs:obfidebat cos. Na ex ciuitatibus maritimis:ptholoniais amp;nbsp;gaza foie ut fubiieerenf rcftabât;necnô ena zoi li tyrani ftratonisÄ dora.Sed philomctore anriocho;fratreq; eius antiocho cisiceno lulcem de/ cerrantibus;fuafy uires pdentibus:ncquaqua ptholomaitc fpcrabant ab iIIisauxiliü.Quibus ob fidionc exhauftis:2oilus qui turré ftraronis doraeg tcnebat: agmen militate nutricns; ryrannidé mediratus eft:dü reges contra fe bellarét;amp; paululu ptholomairis fubueniebat;quia nee reges w km familiariraté drca eos habebâtiut côfiderentab cis mereri folacia, Vterqj eni tolerabanqa fepius athletis córigit:qui cd uiribus diffidutierubefccntes credere;otio uel quiere certama^quot; ferunt.Rcliq ptholomaitis fpes erat in rege egyptio^iptholomeo latiro: qui cd a mfe depulfus a regno fuifbtxiprd habitabat.Igif mittéres ad cd ptholomaide perchât auxilio uenirc: qtenus cos a manibus alcxandri piclitantes eriperet.Spem uero nó nimia etia ei legati exdtaucrut dia'’ tes:(ïtranfiret ad fyrrfhaberct garcos amp;nbsp;2oild;infup amp;nbsp;fvdonios ac multos alios: ^ ptholomaf tis feed pugnatibus.Quibusïciratus nauigare feftinauit.Per idé tcpus demctrius orator eloque* tiffîmus: pfuafit cis fenrentin pmutare:melius eflc dices: inccrtd iudeoß^ fuftinere penculûîquâ manifeftâ fufcipere fcruitutc;dum fe traderent domino:quo fado no fold prüfens haberét bei/ Ium:fed multo maiusab egypro fparent.Nam amp;nbsp;deoparrâ ncquaquâ pari filid uicinum exeraru aggregare uicebatrfed uenturned maxio contra ed exerdturquæ properabat amp;nbsp;a ciprofilw«’^ re: amp;nbsp;cum ptholomeus nihil ^fîceret:turfusciprum fugeret:ipfi ucro nouiffimd haberét pencil lum.Ptholomeus uerorquauis p uia cognouiffet ptholomaita^ uoluntate murata:n5 minus » men nauigauit:amp;applicuitin lycamfna:ibit^ uires fuas depofuit.Ois uero exerdtus cius crat^ equitibus 0^ peditibus trigna roilia.Quos cd iuxta ptholomaida^duxifretamp;applicuiffcr: ual^ cogitabatrquo neq; legatos eius fufcipcrent:neq; uerba audirent. Sed cd ucniffet ad eu zoilusK ga2ai:appcterctlt;^auxilid fibi pracberi:q gt;nbsp;terra eo^ a iudeis amp;nbsp;alexandro dcpopularet:fbluit obu dione alcxander ptholomei timore:reucrfufq; ad propria terra:deinceps bella difponebat laten/ ter quidcra cleopatram contra ptholomeura inuitanstaperte uero amicirias amp;nbsp;auxilia cumwle componere ßmulans:8; quatuor milia talento^ argenti fe dare promifit:fi zoilum tyrannu et' pcllerct:rerramq: eius iudeis tradcret.Tunc ergo ptholomeus alexadri amicitias fufcepit:ólt;ïzou lum fubegit, Dcinceps cum audiffet latenter ad deoparrâ matré eius madaffe: foluit pada qux cum co fecerat atr^ fidemÄ ad ptholomaida quidem acccdens obfidebat: ^ eura non fufeepu' fent: ibic^ rchnquens duces: amp;nbsp;parte fui cxerdtus ut obfeflos cuftodirent:cum reliqua parte lU/ deam populaturus inuadit.Alexander uero cd ptholomei præuaricationé audiflèr: congre^ui prouindalid quinquaginta milia:ut adtalii hifloria^ fcriptores dixerdt odoginta milia -turn ergo coIIegifTet exercirum:occurrir prholomco.Ptholomeus itaq? fubito inuadens afachron» uitatem galilca die fabbatorum uiriliter coepit eam:undc decern milia corporum:6Caliam mu* tam pradam abftulir.Cunq; renraffet fcphorim ciuitatcm:pauco diftanté fpacio a ciuitate op multos amifit. Poft autcm cum alexandro bellaturus perrcxir.Cui cum alcxander iuxta fluuium occurriflèt:in loco qui afaphon dicitur non longe a iordane fluuio caftra fua dilp®®* Habens odo milia pugnatorum:quos ccatontamachos uocabar:id eft contra Centura P®?*’^L quomodo ereis fcutis utcbantur, Verum etiam fucrunt amp;nbsp;ptholomeo propugnatoresxum clipeis ereis: fed minus iudeisornati; ideoque milites ptholomei timidi adpralium accclietlt; Sed non paruam audaciam eis immittebat;filoftephanus:qui ftratigimatorum pcritustcosƒ urn trafirc ^hibebat: fupra qué caftra fua pofucrat.AIexadro inter hac mink uifd e trautu co^ uerare:dd purarct:quia fi poft dorfu fluuium haberent;nequaqua poffent a pugna difcederc. in prïcipio plii ex utraq? pre fortitcr pugnatd c:pari animofitare uel ftudio:ut ab utroepexert multi ^fterneréf. Sed cd alexadri exercird fupioré filoftephanus uidilTettmilites diuidit:^d cios fuos fortitcr adiuuastnulloc^ fubueniétc iudeis:ptem illa cum eis qui^pe ftabant ad rug conuertit.Quod cum uidifTent milites ptholomei fecuti iudeos ïtcrficiebant. Poft aute reu

-ocr page 249-

Ktiquosjd fugam ucrterunt:amp; tädiu prortmucrunt cos: ufquequo Si. ferrum Si manus eo^ de^ KculentTriginta ergo milia occifa fuific dicürur.Tiniagems uero qumquagïra milia rtruJit;re ‘•lt;3uosaut captos;paucos uero ad fua fugiflé prouinaa.Tunc ptholomeus poft uidoria^uinda ^F?“ ”^0’«€ fadom qbufdâ ludcæ uillis fgrefus é:qs plenas muHcribus amp;nbsp;infantibus merdes wißt mibtibus fois ut oedderét Si Janiaret:mébraq; eoRi i cacabis mittetet ad ccquendu, ™cauté fïmulauir:ut hi qui fugerant a pugna putarcnt hoftes fuos carnibus humanis uefei: amp;nbsp;winde cos ualde metuerent.Cœpit uero Si ptholomaida:ficutahbi retuJimus.Sed cicopatra cu Kipiceret film fuurn crefcerc:amp;ludca licenter deuaftare:ciuitaté^ gareo^ fubieda habere: ne^ g^gere recufauit:dum ia in portis fuis eu præfenté fperaret effe futu^:amp; amari ab egyptiis pro^ pter uirtuté cius putaret cüiftanm cu nauali Si pedeftri cxcrcitu contra cu cgrcdit : duccs totius rnuijucchelchia amp;nbsp;anania iudeos pponens:pecunias uero multas: neporefq; fuos ólt; teftamenta' apudlodosalias choos mfula cômendâs.Cuntp iuflifTet filiû fuurn alexandru cû maxima clafte flauw» ad phenicc nauigaf;^ptcr refugia oem fua expcdirionc deopatra in ptholomaide depo ‘uit.Cum uero cd no fufcepiflênt ptholomaide:ciuitatc obfcdir. Ptholomeus tamé a fyria congt; fgyptu feftinauidputans fubito cd fine militibuscxiftenré occuparc:fed fpe fua deceptus eft. widérepus amp;nbsp;chelchias unus ex ducibus cleopatræ: drea inferiore lyria ptholomeu perlcqués Jponf. Cleopatra ergo cu audiftètfilii conarü:amp; q ?nullatcnus egyptii eu ficur fperabat fufeepiP ^^ntranfmifit rnilitiæ partciquæ de ^uincia ptholomeu depellerét.Qui rcucrlus ab cgypto:ite ^um in gaza hvcmabat.Interiedo uero tépore;dcopatra cuftodia ptholomaidis cu ciuirare obfi cœpit.Ad qua alexander fuma dona dcportans ucniflet: dixifietq; mala de ptholomeo fc Paiium refugiuq? no alibi nifiapud ea habirurirquida amicoß ^ perfuadebât ci: ut ^puincia iudcgt; Wurapeurreret amp;nbsp;obrinerct:nrq; conténcret ram optima multirudinem iudco^ fibi fubiicere. ^“nlt;ÿ ananias cótradicens fuaderet iniuftu effeifi hominé auxiliatoré priuarer ,ppria ptâte.uerû wo amp;nbsp;cognatos fuos eflemee te minïe uolo inquit ignorare regina quo ppter hac iniquitaté ini fl’^osoés iudeos habebis.Haecergo anania pfuadente deopatra Ardifnihil pœnitus alexandru æderulcd focietaré cu eo copofuit in fdtopoli lyriae.Qui cd a prholomd timoré libcratus effet: weratii ftati contra humilé fyria^dnxit Si expugnauit gadara dccé menfibus oppffam: amp;nbsp;ama^ ïnuntatnagnuppugnaculu habitantiü fup iordané:ubi optima uel induftria digna theodorus ^nonis praefidebatiqui infpate iudeos iualirtó^ dccé milia interfccit faremafq; aæxâdri diripuit ^0 fado ncqqua pturbaf alcxandenfcd mox iuxra maritima loca ducit exerdru: amp;nbsp;raphiam ®ânchidonâ expugnauit qua poftea herodes agrippiada nominauit. Cüq? uideret ptholomeu a 8^-a ad ciprum rediflctmarrccp eius deopatra ad egyptü:ga2eis iratus: quo ptholomeu auxilia^ ^Offm conuocafTenttduitatem oblêdit:prouincia^ ipfo^ depredauit.Sed aplodotus dux gaze-» floruntcum duobus milibus peregrinis: amp;nbsp;decé milibus ciuium in exercitu irruitiudcorum: K ^Mdiunoxerangazei uinccbant:arbirrantibus iudeis rurfum ptholomeu fuperueniffe. Poftero ^tc die fadoxognofcentes iudei ueritatcm:reucrfi gazeos inuadunt amp;nbsp;proftcrnunt mille.Qui °us adhuc refiftentibus:nclt;^multitudine morienre perterritisigeffere prœlium quicquid ad^ “wliaccidifïct tollcrarc pafli funtine hofti fubiicerentur.Exhortabatur aürcos rex arabum are magnanimus uinqui fuperabatur in auxilium eorum uenturus.Sed contigit anrequâ uenv fttaplodoto percmptoiciuiratem capi. Nam lifimachus frater eius inuidens: cy ei magna gloria ^duibus præbcbaturiintcrfecit eum:militarélt;^ congregans phalangamxiuitaré alexandro pro/ ®lt;«t:quiflatim cum ingreffus fuiffet quicuit.Poft aut milites gazcis ïmifittut eos cruciarentÄ ^rdiuerfaloca pfterncrét: nee tamé gazci animasdebilcs:fcd paratas habentes:uenienribus iugt; Qdsrefi{teb3nf.^ nö paucos dilaniabant:alii uero defolatio domos fuas inccndebant: ne aliqua Pnliaaduerlarii poffentinuenircialu amp;nbsp;liberos cum uxoribus fuis manibus interficiebanttqua/ fnus ferultutcm immico^ uel raliter euirarcnt.Cunq; quingenti ex primatibus eo^ in templu ^Ppollmis confugiffent quo^i confènfu jidido fada erat:hos abftrahens alexander occidinciui/ ^fcniqpoft anni obfidioné dcponensiad hierofolyma remcauit.Eodem tempore amp;antiochus ^uicrilpus dlccbaf raoriflinfidiis heradiani:anno uitat fuæ qdragcfimoquitonpcrii uero uicefi onono,Cuiusprkipam cu films cius felcucus fufccpifletibellauit etiâ côtra fratré pris ânochu Wozicenus noiabafiqué cû uiciffet Si cepiffet interfccit.No multo uero poft:d2icéi filius an/ ■oenus: amp;nbsp;âtonius plus cum pueniffent Î arodoxoronâq; fibi ipofuiftenticcfligunt cum fèleu/ i^^?SP°^“lt;^®™™ ^^®°’”’ fyria depulerunt. Qui cum fugeret in ciliciam:amp;perucniffet ^opfue{tiam;iterum ab eis pecunias cxigebat. Tum populus inopfucftcnus indignatus palaciu us incendm eumque cum amids cxtinxit. Antiocho uero ciziccno adhuc fyriæ régnante: fc/ ucifrater antiochus beilum contra cum produxitmidücg cü fuo proftrauit exercitu.Poft ipm

-ocr page 250-

ucro K frater eins pbilippus cuimpofuiffet fibi diadems: î parte ali fyriæ regnabat.Pthollt;^ ucro latirus quartum fratrem co^ dcmctrium;qui ceraunusdicebatur a gnido deducenran mafco rege ccnfliruir.His aur duobus fratribus ptmaciter antlochus refiftensicitius occidit• laodiciac gamio^ reginae cótra parthos bellanti cd focius aducnilïctïuirilitcr P®S*’’^®^aijJ Syriam ucro duo fratres eius tenuerûtîdemetrius amp;nbsp;pbilippus ficut alibi demondram nbsp;nbsp;Ç

der aur dû cótra eum fui feditionémouillent in die qua fediuitas rabemaculo^ agebatiKlup aram ftaret imolaturus: uirgis cedrinis iaculabanf eu. Na legitimu eft apud unûquéq? porrare uitgas ex palmis cedrims.Demondrauimus aüt hæc etiâ in aliis.Nec folun iaculationecontéti.uerû cetumdiofe eu aggredS funtxü ingredi fuidenttéplu dicétes:oe «P ua genitü amp;nbsp;bonore facrideii indignü.lratus ergo fex milia eo^ occidit: pariere ucro ligneu ca ara Ódfacrariu conditués ufep ad altareiin quo folis lacerdotibus licet ingredi:multioilt;Mn troitû ^hibebat:fimul amp;nbsp;peregrinos pifidasÄ cilicasinâ fÿris inimicus exidcnstno cis uteWt• Cuncparabas moabiras:amp; galaditidas uiciiret:tributoi^lcrcmcntü eis ïpofuittamp;amathuntac Siauit:nó audentc theodoro cu eo cófligerc.Cum uero eóferuidet pugna cótra abidam^g umnneidit ex ïfidiis i altidîmâ uallé iuxta galaditidéJnde cofugeret ad hierofoljwa: lup infelicitaté fua habuit etiâ genté iudeo^ inimicaxontra qua annis fex pugnansiintcrfccit qu quaginta miIia.Rogate ergo eos:utodiu quod in cu haberent folucrcnt;magishorrebat cu pi pter quæ acciderunt.Cunqjinterrogaret cos;quid uellent fieri: omnes clamauerunt:moii cu ___CfCapdulum.XX..

, nc ad demetriu eucru dedinauerunt:ut eu auxiliatoré rogarentiqui maxio cu cxciu dum pueniffet ad eos q eu iuitauerunt circa fycima ciuitaté cadrametarus é.ƒlexanue ____aüt códudis militibus fex milibus ducctisÄ iudcis uigiti milibus q ei fauchât cótra oc/ merriJprcxiticui eqtes fuerunt tria milia:pcdites qdraginta milia.Multa ergo ex utrac^pic gcre bantur: dcmetrio quidé uoléte feducere códudos milites alexandri tanq graccos: alçxâdro tentâte iudeos dcmetrio fociatos auellerc.Cunlt;j neuter ualuidctpfuadere:fed pugnâ cóiw“^^ uincit demetrius:amp; oés alexadri códudi milites occidunäfidei fimul amp;uirtutis pbatione oic' denres.Multi etiâ a pre demetrii milites occidcrût.Cû ucro p monrana fugider alcxardcnmi cordia ruina: eius flexi colbgunf ad cû lex milia iudeoa’.amp; tue quidé recedit timoré dcæni’_ Pod aut ite^ iudei contra alcxandru bella moucntcs mperanf ab co: multi^ eo^ inp^ua tindi funt. Quo^ etiâ potctilTimos in bethomis ciuitaté conclufos obfedit. Cuep “F’“?/’-'* tatem amp;nbsp;renuidet eos:duxit ad hierofolymâ:6i crudclidîmâ in eos pœnâ cxercuit. Nam due' naret cû concubinis luis in excelléti locoxrucifigi ex ipfis odingctos pccpinlibcros ucro wu res eo^ corâ ipfisadhuc uiuétibus occidi.Et hæc quidé ad ultioné feccrat pro bis quaemale p» fus erat: fed tantû humanâ uindidâ cxccdi t: quâuis multû fûdad'et:amp; laboradet in hello conn, cos:6i in nouidimû periculûanfæ regniq; ueniflet. Non enî fuffeccrat contra feinuicécertarc. nifi etiâ aduerfus cû alienigenas ^uocalTentiSd ad ralem necedîtaté pduxilTcnt: ut terra moan^ tidis:amp; galaditidis:amp; uicos regi arabum tradcrct:quatcnus nó auxiliaretur cótra fe iudeisifed« alia mulra conferret:quaproptcr uidetur hæc iude fecifle: ideoq? pprer hanc crudelitatis exag' ge rarionéiuocatus cd trucida.Aduerfariitamé eius odo milia nodu fugicrunr: 6^ quadiu uixi alcxander exulabant. Et ide quidé liberatus a feditioné eo^: cû omni quicte Ïpodcru Demetrius aütcum a iudca in bcroeam defcendiffettobfidebat fratré fuum phdippmcoi dccc milia peditü erant: amp;nbsp;mille equircs.Straton etiâ beroem rirânus pbilippo auxiliü prxbebat.c^ ticum principé arabu conuocabat:necnon etiâ mitridaté fynachem pracfeótü uenidènt cum multa expeditione:óiobfedidfent dcmctrium intra cadratlagitnjq? amp;nbsp;nneun gudadcntxópulerunt milites eius ut eü traderét.Cuncp depopulaflcnt puinriä;^ demetriu^ pident hunc quidé mitridati parthos regi tranfmiferunt:captiuos ucro antiocenosgratis n* ocenis reddidcrüt.Mitridatis itacy partborum rexidcmetrium maxime honorabatiulqiau termmum,Philippus ucro a pugna datim ad anriocbiam perrcxit: camey tenésifyrim regnop ritus cd, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;JCapitulura.XXI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

-d ucro antioebus frater eiusq nuncupabatur liber parenfibi ucndicans PF.’”°P^ g'-amafcü pcruenitabiq; regnauit.Cuney contra arabas exercitü ducerct: ph^ppos « eius ad damafeü prcxit.Tum milefimus q cudos arcis relidus erat: fimul cu dam^c ciuitaté pbilippo tradiditJngratus uero milefio pbilippus cxtirit:cum nihil omo^ rramritx taris ei doarct: nâ timoré putabat milefium ^didide.Quapropter î fufpitiôe eu habebat, g fus damafco depelliC Nâ cû.philippusad circû cxidenmifefius claufir uir. Quod fadum cû audidct de pbilippo antioebus: reuerfus ad arabiâ: expeditione ira

-ocr page 251-

®^® miliaiequites aut oöingctos.Cuius alexâder cSgrefTioné times ^altiffîmâ fodit:circa cafaramp;lâ:quæ nunc antipatris uocaf iniriü eius facicsÄ ufcp ad iop^ -Luntjmuru edificaffet:amp; turres ligneas erexiffetip Radia centû qnquaginfa:antiochû cxpe 3oat,nieaûthæc incédio cremansæxercitû fuû ad arabia exinde tranfduxit.Cui rex arabû cc^ d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deinde ex îprouifo cum decé milibus eqtum adueniés;occurfîoné anriocbi fortirer

CMllauit,Dûlt;5 uincerenantiochus occidit auxiliû parti laboranri ferédo.PoRquâ uero cecidit ntiochus:milites eius ad canâ uillâ côfugiunt:ubi plurima pars eo^ fame côfumitur.PoRbunc îferiori fvnæ aretasæxceptus in principatu a damafccnisipp ptholomei iuuenis odium» cuni militiâ côgrcgaffet côtra iudeâ amp;nbsp;circa idida uicû prælio uiciflet alexandrûxû padis a 'jT’,‘^'Ç®®t»Alcxander auté ite^e cû inuafiffet dié duiraremontra effemon pduxit exercitum: ®M plunmæ uel mirandæ res zenoms fuerant;quâ tribus aggeribus circunda's: pugnando inua^ «•canife contra gaula amp;nbsp;feleuciâ pergir:Si has cû cepifletifubegit cria uallé quæ antiochi dicit quoq; gamala. Sed cû multi demetrium ducé loco^ illo^ accufarét: nimis eum idigna/ 'j^danis affecir: amp;nbsp;tertium annd c5plés:foluta expedirione ad fua reucrfus eft:quem iudei grate “•'’OPPfelicitate dus accipiunt.Per idé tépus iam fytopzÄ idumeo^,Ä fœnicû ciuitates iudei Poifidebant:iuxta mare quidé Rratonis turré:appollonîâ:ioppen iamniâ;a2otum:ga2â:anfidons ^aainocoraan mcditerrands uero per idumeâ:aborâ:marifram;oémcp idumeâdàmariâxarme ithabrium mÔtes;fcitopolim:gadarâ;gaulaniridé:feleuciâ;gabala:moabitidé:febon:mida ^mtbaoroneæîmagnaiôi on2ora;cilicura;auloné;pellanté;hanc etiâ deffruxerunt cû nó^migt; ’“ent habitantes in ea patrios ludeo^ feniores fufcipere:alias quoqt fyriæ ciuitates euerterunt, hæc rex alexander crapule multû indulgésiin ualitudmc incidir;K tribus annis quarrano ti uboras: nee fi ab expeditioe quieuit: donee in laboribus expiraret.Morruus eft auté î monte §^rafeno^;rabagä caftellû trans iordané obfidens,Qué cû uidiflêt regina ppinquanté ’eto:nub ^tçfpein faluris habcnté.dcplorans futura defolationé fua K filiopi ait. Cui me ira relîquis cû ^ns;alterius auxiliis egente:dum fie fcias aducriâriâ tibi genté exifterc.Tunc iHe pfuafit ei man/ data luacuftodire: qtenus certû cû filiis regnû tutaret:amp; ut morte militibus eius celaret;u{que-lt; S“ocaftellû caperett dehinc ut ad hicrofolymâ uidlrix K fplédidiflîma rediret:amp; pharifeis pore/ ™tcwdaret quid uellét ageretcofeç honore præferrettqtenusiUi laudantes eâ pprer honoré fi/ Wil!atum:fidâ ei genté côfticuant.Nâ pofte hos multû apud iudeos dicebat;amp; læderc fi qué ab/ homioarentur: amp;nbsp;pdeffe cui fideles exifterentteû nimiû eis a populo crederef quicquid uellent de aliquo feuiffîmû referretfeq; ideo offendiffe multitudinc aiebatt^ pharifeos aliquado contri/ «alTer, Tu igitur inquit cû ad hicrofolymâ puenerisîconuocatis militibus eis mcû corpus often de;Sprintte eis qliter uelint uti meo cadauerediuc côturaeliofc uelint amp;nbsp;infepultû reliquere: $ 3me inique ppefti funt:feualiquid in corpus meû defcruire;côcedeî net^ fine illoji côfilio uelis 31iqd in tuo tegno decernere. Quod fi hæc ad eos dixeristego quidé clariof dignior ab eis func ff’qnâ a te habebor: cû ira poft morté in aliquo no (èruefttu uero firmû tibi conficies principa/ mm,Hæc cû fuæ pfuafiffet uxorüdeceßit îperii fui uicefimofeptio ânotætatis uero qdragefimo/ *’000,Alexandra itacy cû caftellû cœpiftetdccundû mariti madata pharifeos alloquif illorum ^teftati mariti corpustSi regni gubernationé cômendat; amp;nbsp;ira ira quidé eo^ quâ in alexandrû oabebat:extinxit:fideles uero eos amicos fibi parauit.Qui fecundo populû ad recôciliationé cô tocantes; res geftas alexâdri explanauerûtiregé fe luftum dicentcs amp;nbsp;magnum perdidiflcfe tan/ turn populo ludum Ôimeftitiam laudibus regis intulerunt. ut exequias ei meliores qua ceteris tegibus exhibèrent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ICap.XXlI.

^^jT-exander auté liberos relinqucs hircanu 6iariftonolum; uxorialexâdræ regnû tradiditr amp;nbsp;ex filiis eius alter hircanus re^ gubernationé ignoransiuita ociofam elegerat : nouifti/ ---Xmus uero ariftobolus efficax amp;nbsp;audax erat.lgit a populo mulicr diligebat ; eo q uidebat wtnftaritde quibus maritus eius peccaffet.Quac principé quidé facerdotü hircanum pp ætaté; magisauté pp înofeentiâ ordinauit.pharifeis tamé oia facere praittenstqbus obedire multitudi mpræcepitfe fi qd legü hircanus focer eius foluiftêttqdpharnèi fccundu patra traditioné ïtro/ dwerantthoc ite^ reftituit. Nomen regium tantum ipfa ferebattoém uero poteftarem phanfei poffidebant. Nam amp;nbsp;tranffugas educcbant:amp; ligatos foluebant; amp;nbsp;nihil a dominis pcenitus dif/ feebant. Verumetiam regina jiuidentia fui faciebat:dum multos côdudos milites contineiet; loafque uires duplas oftendcrer;ut iam in circuiru reges tcrcretfe caperer obfides ab eis miffos, Pacem uero ois habebat puintia præter pharifeos,Na hi republica conturbabattregina fledere molientestquatenus occideret confiliarios alexandritqui cû hortati effent odingétos interhee/ K;ex quibus ipiund occiderunt dyogené poft ipfum alios multosiufquequo potétiffimi eo^

-ocr page 252-

in aula intrarent cû ariflobolo;cui uidebantur molefta fadta pbarifeo^,Apparebat aut:g gt;nbsp;occafione accepta matré a regno deponcre. Qui cû ingrefß fuifrent:anionebant fcnr:p quæ firma fide fuo domino cóièruaflent;^ quibus ena naulta ab eo mérita acccpui• pctebantme omo fpé coj« cuerterct.Nâ cur fugerentadueriäriopz picula.fi domi ab nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

tionera tanqua pecora toIerarér.Dicebat ctiain cotenti eéntaduerfarii mortuo^intcritutrE mortuo^ fidé fe paricter ca quac côtigerût pferre fi ucro in hifdem pharifci pmanfenntTCtf^^ dari fibi liccntiâ recedcndi.Nâ praeter iuffionc eius nullatenus aiunt pati faluti fus «P^*°^., g libenter in aula eius morarimepfidos cos poft difceffum putaretiobprobriü uero regina o^ negledifocu:mariti eius aduerfariis traderenf.Nâ gaudiu arethcarabo crit;tot K tales uif« alienan:quo^ prius tcrribile fucrat noméauditu.Si uero phanfeos praepone iudicas: unuq in caftellis dilponcÄ fi ita aduerfarios uis crigereifine nos in humilitatc côûftcre^Multa ta ci dicerent:amp; ad mifericordiâ mortuo^ amp;nbsp;piditannû umbras alcxandri inuocarét: oes qui ftebant lachiymis côpleti funt;fed amplius ariftobolus: qui dû fuâ oftenderet uoluntate: i» contra marre locutus eft.Sed illi quidé fuæ calamitatis cauamp; fuerunr;dû ambitiofe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

riiprærer côftituta regni cômitterét moderamîa.Qu3e dû nihil fcirct qd agerer: ad ponulati eo^ euftodiâ caftello^ illis credidit praeter hircaniâ;amp; alexandnâ macherûta:ubi P1™^®^„, prcciofiffimae rcs eius repofitae uidebanf. Non multo poft tamé fuû filiû ariftobolû eu exer. deftinauit ad damafeû entra ptholomeû qui mineus dicebaâqui nihil ftudio dignû hierofolymâ reuerfi fût. Eodé tépore nunciaf triganis cû trecétis milibus armato^ cottalU uenturus:qd nimis reginâ amp;nbsp;genrépterruitiut dona mulra nobiliflîma p legatos defimaret.q obtidenré ptholomaidâ îueniût.Nâ regina fjafit habiratoribus ptholomaidis: ut rigraneexe derent.Qui cû petcrét eû ,p fua regina;,pqi fua gente:laudateâ rigranist^cx lôginquo 1^?^^° ci cû donis rranfmifinetdpem etiâ eis bonâ,pmifit,Capta ucro ptholomaide nunciaf tigraw? mitridatin dû fequercf lucullusnllû quidé fugienté ad hyberos minîe potuiflet cSphcndeteiat'' memâ uero dcpopulatus obfcdiflbr.Quæ cû cognouiffet tigranistdomi reuerrif. Inteneöu“' ro tépore alexâdra regina cû îualitudiné feuiffîmâ icidiflet:placuit ariftobolo rcpublicâ luadcr» amp;nbsp;Pnodé cû uno famulo cgreflus ad caftella prexit;ubi paterni fui amici degebant.Na^quot;*5 adibus mfis fuæ côquerebaf.Tûc uero magis ueritus é:ne mfc defunôaiôipnarifêis tœentw orné genus fuû deperirct.Prouidebat enî furura:g, nS poftet principatui fuccedere;dû fratern maior extaret.Côfeia uero fadi uxor eius fucrat;quâillic cû fua gencratiôe dimifir, pueniffet in gabatha;ubi potériftîmus galcftis eius amicus eraca quo etiâ fufeipif:^ pou wer^ gina cû ariftoboli fuga fenfiflètidiucp putaflèt difeeftîoné^eius nô p rebellione fieri:uenerut q nunciarét iâ tenuifle illû primû caftellû amp;nbsp;fccundû reliq oîa. Nâ uno c5præhéfo;fiwulad i us uoluntaté oîa feftinabât.Tûc cundagés iudeo^ cû regina î maxîs cœpiteé terroribus-N^w fciebât nô longe eé anftobolû;qrenus fibi principarû defcnderet:timebât etiâ: ne ultione cx^ ret de illatis fibimet côtumcliis,Plaçait igif uxoré eius cû generc in fupiori cuftodia repli coln^ tui.Ariftobolû aût cû multi frequérer nüdaffent regio circundatû ornatu: amp;nbsp;intra quindecipe^ ne dies loca uigînduo occupalTcjundeetiâ militiâ côgregaret a libâo uel traconitideiud wonar chis:tûc feniores iudeorum amp;nbsp;hircanus ad reginâ intrâtes:perebâtut iêntentiâ de rebus fentt^ ftantibus. Nâ ariftobolus iâ pene cunda poflederat: tâtis locis occupatis.Inhoneftû enî putabat quâuis in egritudine laboraret:Gne ea aliqdcôfiliû capcre:îmincre uero fibi nô longe de uw cia mitabant.Cûc^ ilia pcepiffet eis agere:q exiftimaréc pdefteimulras quoq; câseis utiles adeuede^ môftrabat.i.genté ualidâ:exercitu potétifîimû pecunia^ copia,fibicp defidéte iâ corpore uanu efrc;,p talibus laboré îpendere.Hæc cû dixifletmômultoplus deceflît:âno fui regni nonoixtans uero, Ixxiii.mulier q debilitate fui fexus nunquâ fuccubuitxallida circa regni detcntioneiquod ex ipfis operibus euidéter oftenfû cft q pponeret futuris pfenria quac potériac nihil prapo^ neret prîcipali:cû nec bonû aut iuftû atrenderenad fummâ calamitatem négocia domuslus ira pduxit:ut poft mulra picula amp;nbsp;labores ptâté quâ poficdit nô multo téporc:rrada cupiditate gde ret.Inimids enî generis fui quâ habuit tradidit prâtem prindpatû potétiû amico^ ^ubernan one priuauit:ôi miferiis regnû poft fuâ morté côplcuitpp malâ difpofirionem.Sedquâuisita te gnafler^entem tarnen in pace cuftodiuit.Alexandra ergo finé inuenit huiufraodt

quot;KHacc infunt in libro qrtodecimo capitula iofephi iudaicæ antiquiratis. #ICap.i« ^JLPOuemadmodum poft mortem alexandre nouiflimus eius filius ariftobolusicontrahir* canum fracrcm pro regno bcllauit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^P’®

De antipatro pre herodis qiuuabat pfem hircani:aducrfus ariftobolum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.uf

Cum fufcepiflet hircanus exerdtunudi contra ariftobolum,pduxiflet:amp; in pugna uidfletjad ra/

-ocr page 253-

^Qfolj’ma cdpfecutusefliubi cd cxercitu obfîdcbat ciuitatem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ün.

^3iitcr fcaurumab armcnia magnus pompdus ad partes fyriae tranfmifit Si cv legati ueniétes yiSiariftobohduxilia petierünt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ ®Gp.v.

^fadinodd andobolus cd ïtelIexilTetpopri cófiliü:ad fua difceffittaduerfus qué ïdignatus po/ Ou ' a'^Ï? j’duxit: Si ariftobolü ï alcxandrium caftelld fugauir, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi.

^cadmoeju aridobolus grauiter ferés g, pter fpem fibi a popcio eueniflètibellu parauit;fed po _ aIgnites pace pon:ulauit:pecunias offerens:quas ramé minime foluit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap‘Vii.

^aliter iriitatus pópeius ariftobolü Iigauit;ói ad ciuitaré obfidcnda acceffit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.viii.

fntÄ' ^^“^ ?°P^* ^ religiofitate;qanullatenus paffuseft tagere tépli pecuniasdicet multae fuif j^^^uia ariftobolü romani uidum cum filiis perduxit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ix,

■auro q militia côtra petrâ urbé tue regnûarabû abfenté^duxit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-X.

^^aadmodû ariftoboli filius alexander fugiens pompeiû ad iudeâ puenitîubi multo cxerci Q^°'’gregato : bellum côtra hircanum Si antipatrû ^duxit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi,

J^admodum cum flexiffet alexandrum mater fua tradere fe cum caftellis: gabinius alexan/ g^nadimifif. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii._

*a’nruTft^°'°^^^^^”^ ^ rornana ciuitate ad iuded fugiffetîtétus a gabinio: rurfus capnuus traf/ ^“««floriseabini contra parthos expeditionc: Si alcenfus eius in iudeara: pecuniaruqj y™pii^ populatione. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xmu

fæamp;r ariftobolü foluere cupiens:8i cum duobus agminibus in iudeam tranfmittere a ponv g^nis ueneno necatus eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap-xv,

'^^f*’?P*° alexandru ariftoboli filium fccuri percuffir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvi.

cælâris ad egyptumiSi quemadmodu auxlliu ci hircanus Si antipater dediffent: C3p.xvii.

^^adtnoduna antipater cum bene pugnaffettamiciciam emfaris acqQuit, Cap.xviii» r®®^P®®® tutclam iudeae crediait;6i epiftolæ cû fcnatufconfultu de amiciciis ludeo^ Q^wæfunt,Cap.xviiil. antipater filüs fuis hircano Si herodi gubcrnationé habédâ pmifît, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xx.

^adniodû fextus cæfar cognatus magra cefaris dona cepiffet ab hcrode ducegalilc£c:ói maxi “ferions fyriaepnncipem ordinauit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xxi.

lenta k^ ‘^^^'’‘^° ‘^æf^re cum contra iudeâ afcendiflctiSi prouinciâ deuaftaftet feptingenta ta nialfh^. ^^ cxegit:8i qualiter herodes padionem pecunia^ cafTio ftudiolus apatuiflet: Si mors Demo *^7 ’■®”^ herodem feditioncm cxcitauit,_Cap.xxii.

'''^ ^S^^Q*^ iudeae:qui cu ad antonium poft uidoriam macedonicaun lyriam uenifTentï Cap.xxiii,■

Quen a æ^P^^^^°^^°^’’^fy™‘P®^ 'qua ariftoboli filius antigonus regno rcftituiCCap.xxiiii,-^otodes cumromam uenifietimuitafqj pecunias ^mififtetióiafénacu ucl cae Cap.xxv,

Qubd^*a'^’^ ^^ Ytalia i iudeäpugnaq; côtra ârigonûimilitiacy romana:Si fylano duce, x-aonioauhierofolyma foflio uel herode obfidentibus;antigonus interur. Ca.xxvi.

i; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ftncipit liber.xiiii.anriquitatis iudaica:. ^^^^'^^xander rcginae morte in fuperiori uolumine demonftrata; fequétia eif ‘referamusmihil feftinantcs aliud:nifi minie quicq de geftis rebus me/ f moriacpuidedo pterire, Na qui côferibût hiftorias: Si res ueteres idi/ r cantioportet eos pp antiqtaté narratiói decus ïponere:uclexplanatóni re^ ftudere pp legétesiqtenus cu aliq gfa ucl deleda rice experientiâ poffînt rc^ côcipere.Sup oîa uero certius côlcrip tores debet Si ucrita .^ tern dicere;ut rerû ignari poffînt crcdere ledioni.Cenrefima odogefp atertia olïpiade;qnto ortenfioiSi quinto mercllo crcrico cófulibus: öriulfi' ï- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;côtra hircanu ariftobolus pparauitipugnaqj fada^pe bierichu/ ’Woramp;fr ’*'^. fe^®^.^ feutré eius tranffugerut. Quo fadorhircanus ad arcé ubi ariftoboli oasde p?®^/*“s frat cóclufi cófugit.Cui ariftobolus de recôciliatiôe uerba faciens inimici que hJ*ar^*’*r nbsp;nbsp;^^^. *^”“ teneretifratcr aut priuatus uiuercta fua pofTeflione contcrus.Cu/

^t! ilf®^^®“^f in téplo:6iiufiurandu Si dextras dedifTentiomni populo uidente;difceflè equideni in aulam regiam:hircanus uero ut priuatus in ariftoboli domura.

-ocr page 254-

tJCapiniIum.U»

Micus igitur quidem hircani genere idumeus antipater didus multas pofiidenspc cunias amp;nbsp;uit efficax;ariftobolo fufpedus habebaf propter hircanum.Nicolaus tam amafcenus ait hunc genere nobiliffimurn iudeo^ fuifleæx illis qui ad iudeam a ilone reuerfî funt.Hæc aûr refert ad gratiam herodis filii cius qué regem iudeo^conngit F' ftea fieri;de quo apto tempore dicemus.Hic ergo antipater qui prius antipas appellabatur;öcf dem patris nomine uocabaturtcum cumalex3nderrex:amp;uxor eins duceni totius idumcj o naflèntiamicicias inine cum finitimis arabist gazeis amp;nbsp;afcoloniris perhibctur: niultis a w® donis illos fibi coniungens:amp; cum ariftobolx porentia iunior antipater formidareutiniens quid ab eo patcretur propter inimicitiasdatenter excitât contra eum iudeo^ ualidmiw« uir iniuRum effe dicens negligeretdum uiderét ariftoboló inique principatum haberedtarreq;o priorem eicdumicui magis propter actaté imperm debebatur. Et cum haze ad hircanum ucr frequenter faceret:amp; diceret pcriclitari uitam fuam:nifi prouideret fibiifedt eu difcedere. indicabar anftoboli amicos nullum tempus prætermittere in quo non perfuaderenr eumm j fici:quatenus firmum fibi gereret principatum.His hircanus uerbis minime credebat ; dumn tura bonus cflct;’amp; accufationem facere non admitteret: facicbat aut eum innocentia nim remifliotut debilis amp;nbsp;inualidus putaretur cum côtrariæ naturae ariftobolus efl'et.Nam tacmor fus amp;nbsp;arrogans erat.Sed cum antipater uidiffet hircanum non attcdcre uerba fuamuHatenusp cebat fingulis diebus accuiationes fidas de ariftobolo illi interere: tanquâ eum intertieoe f naret.Quem uix irapulit ad aretham arabu regem confugeretnam pmitrebat ei auxiliatote quoep furu^,Igitur cum hæcaudiffet hircanus:arbitratus prodeflè übi ad finitimam iudex a biam difcedere:præmittit antipatrum ad arabum regé fidem ab eo acceptu^ $ rcfugienteaa non traderet inimicis» Cum uero acccpilTet fidemtantipater ad hircanù hieroiólyma remeaui. cum quo pauco poft:nodu de ciuirate egrcditur.Cunij multam feciffent uiam ad petram o®' tatem perueniunt:ubi palatium arethe erat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fICap.llI. .j'

. tipater aut dummulrum araicus régis elTetamp;rogaret eum ut hircanumadlU deduccret: amp;nbsp;hoc fingulis diebus fine ulla intermiflione facerenfed etia dona ^r^ teret fledit aretha. Neenon etia hircanus pollicitus ed fi reftituerctur patris r^ ^^ que fulciperet: omné terra amp;nbsp;deccm ciuitates quas ftius pater alexandcr ab ara bis ceperat reddere. Fucrunt aut medaba:Iabias;nabalota;arabata;galathonc:ia2ora: monflmif;• ediffatribdalula oriblo.Cum has promifliones audiflèt:contra ariftoboló exercitum ta milia cquitum amp;nbsp;peditu produxit. Scd cum in praelio uiciffet: amp;nbsp;multi poft uidoriaadW numTefugiflènttdefolatus ariftobolus ad hierofolyma fecefîît.Arabû aut rex oém agens exer* turnt Öd applicans ad templumtariftobolum obfidcbar;^ adiedo populo iudeo^ hircanop ter obtidenre: foli facerdotes có ariftobolo permanfere» Igitur arcthas cum exercitu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

judeorum circundas ciuitatem fortitcr obfidioniimminebat,Qua: có fièrent: tépore edebw* nisazimorum qua pafcha dicitur probatiffîmi iudeoró prouintiam relinquétcsti egypw ’®,.j fcrót.Onias uero quidam uir iuftus deo^ amabilistqui dó non plueret;orauit deu quatcrus ueret ficciratcÄ audiens deus pluit:dó tune celató eum haberent,ppter feditionc aburaxeru^^ amp;nbsp;in exercitum iudeoró produxerunt:petenres;ut fimilirer orarct cötra ariftoboli militesƒ uerenftficut foluta eft pluma.Cunq; diu refiftcret recutans a multitudine ccpultüs.°jjg rit ita orando dices,Deus omnió rex:qóo hii qui mecó cofiftunt tuus exiftit populos:» qui dunt tui facerdotes funttpeto tut neq: iftos exaudias cötra illos petétes ncq; illos cötra hos 0 tes. Cunq5hæc orafiet: maliuoli iudei adortiiterfeceruntcó. Deus autem ftatim ab os uJ crudeliratis cxcgit. Nam poena exegit pro morte oniæ hoc modotobfeffîs facerdotiws:»a bolo:celebratio pafchæ prouenit:in qua folemus multas dco immolationes ofiórrc.Cunq;^0 rent uictimis ariftoboli focii amp;nbsp;petilTentiudcos:ut pro uictimis acciperent quanras uelien nias:tunc illi mille dragmas pro fingulo capite dari dixerót.Cunqj libenter ariftobolus » dotes promififlèttp muros pecunias dcpofuerót:quas illi có accepiffenr nequag uicrimasr dctót:icd maliuolétia tradi fidei tralgrefforcs amp;impii cord deo pro fraudatione holnaru -runt.Sacerdotes aótbrauerótad deumtquatenus hoc illis impune non cederet. Qui nonr ratus poenam procelld uchementé acerrimaqj 1 frudus totius nuintiæ mittéstcólumpute ut modius triticitdragmis.xi.emerctur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IjCap.IIU..amdf

'rerea fcaurum pompeus du 1 armenia adhuc tigranem ipfe debellarettad_

ftinauit.Qui có damafcó ueniflèr amp;nbsp;alolio amp;nbsp;metello nuper capta duitate ®^ iniudeä prexit.Vbi du uenifiet ad eólcgati ariftoboli ud hyrcani jgrediunt.pe

-ocr page 255-

®®^hfrM ^^’^‘^^’Î^°^°^^s promitteret quadringenta fe dare talenta: 8i nihilominus hæc etiâ ^'‘’(tobol ”^^ ®quot;^’^'‘ fcaurus magis ariftoboli promifTa fufcepn.nam amp;nbsp;diucs amp;nbsp;magnanimus ^■Baiorib ^’ ^amp;omnino paruum ei erat:qd dari poftulabatur : alter uero amp;nbsp;paup amp;nbsp;tenaxÄ ^^fcni 111 ^^^ ^^'— ^®^®”® protendebat.Nam amp;nbsp;Gmile non erat q gt;nbsp;petebant idé uirrute ciui ^UerS^,^'**”^®*”^ ^ porenriffîmâ capere amp;nbsp;tranffugas cd mulritudine nabutheo^ bello ’ïttilEK..™^ ''^^° caufisflexus fcaumsicu pecunias accepiflêt foluit obfidionc:pcipiés aretbâ ®gt;» mi 'v ’^?”’^“ hoftibus apparcret.Igitur fcaurus ad damafcu ire^ difcelTit.AnGobolus at ^gt;tt5d- • '’^!’“5 *®®^ aretbâamp;hircanu parauit exercitu.Quibus cófligens circa locum qui ’^Æt^*^'^’^”’ ’^’^•“'^^“’Ijahoftiu ^ftemésunter quosetiam amp;nbsp;cclaphó frateranripatri Mtle ^^^ multopoft cu poinpeius in damafcu puemflerÄ inferiore fynam peurriffet ue auiçw, Sätiab ewpto:amp;ab omni fyria uel iudea:p quos miferat ei donû maximû. Ariftobolus Effete ^ v^^ ™'”f corona quingento^ ralcntoßz cuius menrioné fecit eriâ ftrabon capadox ira aliajif^: ; ®’““”’ ^“^æ ^^ egypro legati cu corona aurea emor milia folido^:amp; a iudca uittis nos Q *^' ^^' *®f*3“S5 aurea;qué noiabantrepno alias trepno idcft deledabile. Hoc uero donu drirc -^ ’^’^l™us itéplo roma: capitolini iouis facratu fuiffe tituld habés ariftoboli filii alexa hoc/'^ t“^^ quod eftimatu eft quingentis talétisjgitur ariftobolus iudeo^ potentiflimus: hira ^- æ’^’ ''quot;’ftflc.lntencdo uero téporc:rurfus legati ad eu uenerunt id eft antipater p lik ®Kona€disp ariftobolo qui etiâ aceufabant gabinium Si fcaußc œ pecunias accepiflênt; ^ï^nta talenta;alter quadringenta* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;ICap.V*

Vnep iuflificrpópeius certâtes ad damafcu uenire iftatc répore uerisxôgregâs pope^ J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ius apamenu exercitü de locis hyemalibus ad damafcu ,pperauit qitrâlitu fuo mox

apamenâarcé euertit:quâ antiochus muniueraticizicenus dum ptolomei minei pui rat oer V'^™ cofideraumuin maliuoli;amp; pene dionifio tripolitano deterioris:qui fecuri fue^ mil^^^^^’^^ ’^^^ naorte dignum inueniflénacceptis ab eo mille talentis:cx quibus ftipédid ’ iDUs fuis donauit:abfoluiteûmeenS amp;nbsp;lifiadem oppidu cœpit ubi tirânus filas iudeus erat, nn^ ciuitates heliopolim amp;nbsp;calfidem tranfiflet in medio pofitu monté afcendit amp;nbsp;ad inferiogt; hbd'^'” ^“’ä^cücp puenir.Vbi amp;nbsp;eóperinq; iudei cd fuis principibus hircano amp;/ariftobolo lt;nbsp;T^ ‘^^‘^ordwnKmot»^ audiuit gcnréicontra utrofep dicenté nó debere fub regali ditione «ewa patrio ritu facerdonbus obedire:quos deus ucneraripcepit, Hii nâq i du nepotes exiftegt; ƒnt dcerdotiunon cótenti eo honore ad alid magiftratd cupiebant genré tranfducere: amp;nbsp;feruv “Os uinculis obligare,Hircanusadt aceufabatiq? maior frater eflet;^ ariftobolo ptem paruarn ^“'ntiæ datâteneretialiâ uero ariftobolu uiolentia caepiffe cófirmans : necnon etiâ incurGone noa finitimos amp;nbsp;latrocinia illd ppetrare criminabaturmecp genré iudeo^ a fe nifi pillius uio i^adfeditioné defcendiflè.Cui etiâ hacc alleganri teftimonid plus mille optimates iudei pbegt; ^ntantipatro fuadente.Ariftobolus adtprincipatu dicebat eum cecidilTe propter fuâ naturale fftniaéyp qua cótéribilis uidebaturde quoqjaiebatmó tanrd pro regni ambitione “tnpuire principatdrquantd metume forte ad alios migraret.Appellariauré fc regem patris fui “cupatoe amp;nbsp;tcftes couocabat iuuenes promptifTimos quo^ cultus purpuraeiuel comæmeenô «faiereialiufcp omatus’fic ei aftipabarunut non ad iudicid inrrareilêd ad pompâ procedcre pu^ aretunPompeius ramen cd hare audiflènariftobolum de uiolentia culpans: dimifit eosdeuiter ailocutus.Na dixerat ad ^uinciâ co^ fefe uétu^tquo certius fingula poffer agnofcerexd nabugt; weoru primdpuicia puideretióiïterim eos pacé hfe pccpit.ariftobolo adt bJandiebafme ^up ^m faceret rebellarciaditufcp uix concluderenqdcucnir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C pap,VI,

' Riftobolus enï a p5peio regreffusmee aliquid eoijz qua: ille monuerat curasun del5 ciuitaté puenit:exinde iudeam prexir.Quapropter iratus pompeius expedirioné qua contra nabutheos paraucrat in damafco a lyriadegionefcg romanos cótra anftobo^ um perduxit.Cunq; peltam amp;nbsp;fcitopolim tranfiflet : in coreaspuenir;quæ inirid eft Mfæmeditcrraneæiunde munitiffimd oppidum fup rnonrem pofirum uidetur alexandrium nomine quo ariftobolus côfugerat.Tune pôpeius deftinans ad eduuffit defcedcreuuulnfq; fua/ Ofntibus romanis non rebella re.'dcfccndir.Cdq; difputaffet contra fratré de pricipatuirurfus in oppidu pópeio concedente difceflitÄ hoc bis öd tertio fecirifperans regnd obtinereiad on quae pompeius pceperat obedif fe fimulâs:donec recedeftad munimïa fua:rimés ne regno fpoliarcf Khircano principatus tradcretur,Pompeius adt cd iufliflèt ei ut caftella traderenßd cuftodibus fP^manu fcriberetiqccnus ed fufciperérmoluit obedire hacc fcribere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4pCap.VII.

Efcendens adt ad hierofblymâ belld parauitdteriedoep tpe pompeio exercitd cótra -V_ ƒ ed ducentelquidâ ex póro ucniés nuciauit mitridaré haufto ueneno defundd: quod q

-ocr page 256-

üli filius füus famac« côfecerat,Cûq; î hierico cadra pofuiffettubi maxîe nafeif opobalûm^ cuius cum flos acuto lapide incifus fuerat diftillat: mane hierofolymis aCcendit.Tune anuobo/ lus pœnités ad pôpciû defccndit:pccuniaf^ offerésan hierofolymis eu fufeepiraogabarç beUo derincre:amp; quae uelletcû pace difponerer.Pompeius aût ueniâ ci petéri pflitit: amp;nbsp;miuit gabiniu cum militibus ad ciuiraté ut pecunias obtineft.Sed eu nihil ho^ péitus cgilTettgabinius redut; negatifcR pecuniis de ciuitate exclufus eft.Nam andoboli milites padis minime confenferunt»

lt;]Cap.Vin., nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;..

Vaproprer pcipcius iratustandobolû reclufitin careeredad ciuitate çuenitJOT««® unitiflîmârpræter feptétrionalé prcm.Circuit enî eâ uallis latiffima ; ucl altiffiros intus templû côcludensdapideo muro fortiffime côftrudû.Sedicô itaq? dus hoiutn e præfentibus rebus eratiqbufdâ diccntibus:pÔpcio tradi duitatéianfloboli uero focii excludere cd amp;nbsp;expugnare pfuadebantÄ iHû haberi uindû. Qui eu in remplo refugerent: pôteabfeifo qui ciuitati iûgebatunfefead obfidioné parabant.aliiaût exercitû pompen fute^'' runt:ôiaulam ci tradiderunt.Pompeius ergo pifoné legatu eu exercitû deftinauir palanu euuœ dire;amp; domos uel templû obferuare,Qui prius quidé uerba pacifica î templo côelufis onerebat: fed hii dum nÔ obediflentdoca iuxra templû pofita mûris circûdedit:ad oîa hireâo mininraæ* Pompciusaût mane circa templû a pâtre aquilôis:unde expugnare eos potuiflent militescdlo' cauit.Fuerant nâq? p ilia ptem turres alnffimæ:^^ foffæ altiflîmæq ualle circûdabâf.PontRnaç decifo munitior extiteranin q ualle popcius cû aggerc in circuiru filuam incidentibus ré iims imponcret uideret fatis foflam cocq uataimachmamcra uel inftrumeta bellica tiro deportata fupimpofuitip quae etiâ templû dcpoiuir.Sed fi nobis patrius mos non fuiffet feptîo die naoK nullarenus aggeré condrucre iudeis repugnanribus potuiflent,Nam bcllanribus amp;nbsp;occidctibus refiftere Icx conceditifi quid uero aliudaduerfarii ucllint faceremulla nobis datur licétia fabba^ ris eos ^hibere.Quapropter nô certâtibus iudeis:nec manus armâtibus turres erigere : ucln^ chinamenta romanis licuit fabricare:quibus podero die utebanf.Vndc pôt noftra crga deu Fæ' tas Icgifqj cudodia cognofciiq nihil tîore obfidionis ad imolandû impediti fuiffentfed fccudo in die mane amp;nbsp;circa nonâ fup aram Îmolabânôé neœ inflidione belli facrificiû remittebatNaM cû capta ciuitas fuiffet terrio méfe ieiunio^xenteuma feptuageflma olimpiadeigaio atonio:» marco tullio cicerôe confulibus:hodes templû ingreffi cûdos pemerût;qui facnficiis occupât! nullatenus facra ruperunt;haud tîore aire conturbati;haud dolore morictiû expulflifed oia um luerunt circa ipfas aras pariiputâtes melius cffe mori q facrificia impfeda relinquere. Et bac no effe laudé mendacé p quâ pietas noftra appareret:fed ucrâ extirifle cundireftât qui pópen gC“^ confcripfcrunt:inter quos funt amp;nbsp;ftrabon:6é nicolaus:necnÔ amp;nbsp;ritus libius romans confenptot hiftoriæ,At cû machinamentû primû illatû fuiffet;turris maxîa cômota cccidir;amp; aperuit prcm templnp quâ hoftes irroperût.Quo^ primus Cornelius fauftus fylle filius cû fuis militibus fug raurû afeendit.'poft cû etiâ p altcrâ pté furius cenrurio cû fuis;in medio aût fauius fié ipfe centum-rio cû turba fortiffima.Tûc oîa cede iudeo^ eôplebâf.Quidâ.n.a romanis:alii uero femetiplos occidebant,Etant q amp;nbsp;pcipites fefe flâmis inter domos inucercrtminîe ualétes uiolériâ fuftioet« Cunqj,pdrari uigintiduo milia iudeo^iromano^ uero pauci defundi fuiffcnricapif etiâab.ca loni patruus:fimul amp;nbsp;foccr ariftoboli. Non ergo parua in téplo cômiffa funtidu ca q priori tw inuifibilia uel inacceflibilia erât adiflct popcius:^ cû eo nô pauci uidiffent quae nô liceretniuia ccrdotibus intueri,Inuenerunt auté menfam aureâ:amp; circa eâ câdelabra uel libatoria nopauca: necnon amp;nbsp;aromatum multitudinéan thefauris uero facras pecunias duo milia talenta.

Vas popciuspenitus contingcre j^uit ppter pictatc hoc dignû fra uirtute feertz uncy in póften mîftris rempli pccpiffet illud purgare amp;nbsp;legittîa offerte deo:hir«o rincipatû facerdotii donauit;eo q ci utiÜs appuifleriSé ,puincia!es ^hibuiffet arilto __olo auxiliû pftare;audores quo^ belli fccuri pcuffit.Fauftû uero cû aliis q ppclius murû 3fccnderâr:prcmiis dignis hôtauit.-ôé hierofolymâ fub côditiôe fifcaliû romanis cAPoluit. Guitares etiâ qs prius iudei de inferiori fÿria ablatas fubegcrât fub fuo prinripatu effe ccflituit! amp;nbsp;ocm genté prius nimis exrcfam:fuos intra fines aftrinxit;nccnô amp;nbsp;gadarâ pauloanre dirutam edificauindemerrio donâs gadarenos fuo liberro:reliquas aût ioppé amp;nbsp;fcitopolî;amp; pclla uel dio. amp;nbsp;fâmariâiôé infupmariffâ amp;nbsp;a^orüÄ iamniâ;amp; arethufam habiraroribus reddidinq méditer/ raneæ fuerant pter alias diruras.Gazam uero maritimâîôé ioppen;amp; doram:ôé ftratonis tumru quam poftea herodes magnificc côdidit:amp; cû porricibus uel replis cam ornaffet; cefarcani cam cognominauit;pompeius libcras reliquitîôé a prouicia difceffit,Horum malorum hierofolymis

-ocr page 257-

^*’”-^^”“^ ^ ariftobolus extiteruntîcû inuicéinter fe Bella gefTiHent , Nam tûclibertarê Syris “’™®^‘^ fubiedi romais fumus amp;nbsp;prouindæquam armis poffidemus a fyris ablara.Hanc nobi ^°'”P^^‘’ ^“*”“5 denuo rcditucre.Et Infup decern milia ralenta pauco tempore : romani a PoDuiregnû quod ätiquitus fecundu generationé principibus facerdotû dabatur: îdeuf *^^ ^'^'^ cft-De his quidé côperenti loco dicemus.Pompems aut cd inferiore fyriam ufqj DucpK^^^” ^'^'^^^ ^ egyptd fcauro tradidiflet:^ duas legiones romanas : p cilicia roma prexir. derft r^ ^^ generationeanPobolu uinddreui duæ filiacuel toridé filii fuerdt; quo^ alexa^ ^upnouiffimus adt antigonus cd patre uel fororibus roma deportatus eft.

lt;(Cap.X.

caurus iraq? contra petra arabic cd exercitd produxifrct;,pptcr difficulraté ciuiratis

m dreuitu terra deuaftabat.Sed exerdtui romano fame fatigato: antipater obediens pceptis hircani: a iudea triticd uel quaccdq; erat neceflaria deftinabat. Cunq; miffus b fcauro legatus ad aretha prexilTct ,p amiddis qs cd eo hfe debuerat;flexit ed pccu fa ’’^^^‘’“'“cöpraedaretur.Qui etia fidciuHbr eius pro trecentis ralentis extitit amp;nbsp;in his belld urus fedauir.Siquidem non minus' i^fe^a aretha concupiuit idem fieri»

teriedo uero tpe cd alexâder ariftoboli filius iudea ïuafifïèt;dux exercitus gabinius de roa ad lyria u^ pueninqiter alia q mirada fecit;conrra alexadrd ^duxit exercitd: nnllarenus ualcnre hircano uiribus illius refiftcrcicd etia enger hierofolymoiji muß^ Minaret qué pompeius depofuerat qd ne faceret:prohibuerunt ed romani ibi eófti^ prouidatmultos iudeo^ armauit:amp; maturius q fperabatur collegit decé milia Pmille quingentos equites:alexandrid ena cadelld ualde munitd amp;nbsp;macherunra iuxta ƒUtes arabiae cœpit.lgirur gabinius cotra cd ucniebat:cd iam mated âtonid cd romais;aliofq; .'^^.PfiififTet.Qui cd roams miliribus amp;nbsp;fubiedis iudeis quos phitolaus amp;nbsp;malchus ducebât: ounates fibi amp;nbsp;antipatri foderaté alexâdro obuiâ ucniret;quos feqbaturetiâ gabinius cd legiogt; '•Alexander adtprope hicrofolymâ acceffitiubi cd hoftibus plio fado;pcmcrunt romani tria ™'^'budco^:capi Lint etiâ non minus tria milia uiro^.Intenm gabinius cd alexadrid pueniflet '’^^’'abatcoclufos ad pacemeniâq; de prioribus fuis déliais pollicebatur eis. Vbi cd pim '^ bolfiiî fgjjj uaiio^ ftarcnt:marcus antonius fortiter decertâsnn côgrcfïïone multos ^ftra^ “’t-Gabiniusuero exercitus pré cd ibi reliquiffet cadelld uaftaft:ipfe reliquâiudeâ drcuibat: ^^''taf^inueniffet dirutas ciuitates renouari praecepit:amp; conflrudæ funt famaria uel azotus: '’topolis amp;nbsp;âridona:rafia uel doraimariiTa amp;nbsp;gapa:amp; alise non paucæ.Cunq? omnes gabini præ 'P^sobcdiffcntxiuitares multo rempote deiêrræ fuos habitatorcs acquiûerer,

, •JCap.XII._

■ Vécu ageret p prouinciâ rcdiit i alexandrid caftelld ♦ Vbi dum obfidioné datueret; I ■legationéad ed alexander deftinauit:ueniam fibi de prioribus cômilîîs po{lulans:amp; \ ^rradere cadeHaihircâtâ uel macheruntâ:poft etiâ alexandrid pollicct ,Quæ gabinius . ''p-^accepta cuertir,Mater uero alexandri cd ad cd puenidermâ fanebarromanis:manto «aliis filiis româabdudis: côcefTir ci gabinius q poftulaßct.Cunq; difpofuiflet pace cd ea: iteanuad hierofolyma reduxit habituai repli diligentia.Quin^ ramen curias condiruinequa^ 'ous tumiis gctédiuilït: qua^ una hierofolymis dcgcbar:alia in gadaris:tcrriaiamathdtc:qrt3 ’ fedbris galileæ : qui regia prate liberatrfub oprimaruum gubernationc

Ed cd aridobolus roma ad iudeâ cöfugiffetÄ alexandrid qd nup dirutd fuerat reno uare defiderarengabinius milites cd ducibus fifinnio amp;nbsp;antonio:amp; feruilio mittit;ut cum oppidd recondrui ,phibercnt;fimul amp;nbsp;caperent.Multi itaq; iudei ad aridobold tranfiebant;pptcr ucterccius gloria nouis rebus dudentes;necnonói phitolaus dux wotolymo^ cum mille aded ucncrattqui ramen inermes erannquos decreuit in macherunte ^gt;30 cos qui armis inopes crant dimifittarmatos adt odo milia cxedtes cd 3d belld.Quos romani fortiter inuadentes: plio fadouiccrunr. Et licetiudei hodid ad fuga couertdequo^ qnqi milia pdemdt :reliq j .’d^fl ut unufqfcj ualuirip fuga fibi faluré qfiuititamen plus mille aridobolus habés 1 ma.' 'wtemunitilfimd oppidd rcccflit.Cdqi malepugnafTermihilomius fpé fibi bona pmittebat» tduos tarnen dies obfidioi refidésimultis pfoffus uulnenbusicaptiuus cd antigono filio qui äufft^^^^r ^“®”®^ adgabinid trahif.Aridobolus quidé his cafibus ufus ; rurfus ad romand 'rate tranfmitrifiquo ligatus tenebaficd regnd amp;nbsp;facerdotii principatum tribus annis amp;nbsp;fex

-ocr page 258-

méfibas gcïTifTet: uit clams K magttanimustfilios ’aût dus ftnatus mn renaifîtigabniô fente: hoc ci pronaiffum fuiffe ^ caftello^ ^dinonerfed hi guidé in iudeäremearût.Çabinius au côtra pthos cxercirû duxilTct : amp;nbsp;eufrarcn fluuiû tranfîflet:placuit ci ad rapîû ^ prolomcû ibi rftiruert. Hæc uero amp;nbsp;p alios hiftoriaçz coferiptorcs demônrara funt.Gabimi inde militibus antipater rniftrauit tririciî amp;nbsp;arma amp;nbsp;pecûias;amp; iudeos ^pe pclufiu annli^of effccir:quieuftodes egyptio^ adituû fuerant.Gûqjex egypto remcafîct;amp; ad fyriâ pueniiim ditionibus amp;nbsp;turbis eâ inualefcété inuenit.Siquidé alexander anftoboli filius reciçicns rurlosp uiolénâ prîcipatü:multos iudeo^ fubrraxcrar:magnoq; eu exerditu jauiciâ îuadéstoes roano quâtosinueniret occidebat ; refugientes ad môté garizim. Gabmius_aûthæc audics:M0|:^ ut prudente pmittit ad illos qui rebellabant : ut eo^ ièdaret amétiæqtenus ad mcliore fcniuiy redirent,Qui cûprexiffet:multos guidé caftigauit:amp; ad côpetenria reftituit, Verutamen alexa^ drum côpræhédere non potuit:dû exercitû haberet trigmta milia iudeo^tguiep eu ga^' ®? fligens:uincitur:decémilibus fuis ,ppc itabriû môté pftratis.Gabmius iraq; eu difpofuilict bit roiôlymo^ ciuitaté:antipatri uolûtati obediensxôtra nabuthcos cxpcditioné ;pduxit:quosw in pugna uicifTeripartho^ tranffugas mitridaté K orfané dimifit:^ui fide non (êruata:ad ^P^ os remcarunt. Scd gabinius eu opa maxîa uel clariflîma î cxpeditioe fcciflctiromâ rediinctaU® ƒ tradens ducatû.De pompeii amp;nbsp;gabinii côtra iudeos expeditiOne côferibit nicolaus damaften^r, amp;nbsp;ftrabo capadox:nihil unus altero amplius exponcs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;pp.W ,’

Raffus aût cû côtra pthos militiâ pduccrct:ad iudeä pucnitjß; petunias tépli q^ pcius nÓ tetigcrat;duomilia talcto^ abftulit:nccnó amp;nbsp;totu rcliquu au^ ulq; ad 00 milia talento^.TuIit etia amp;nbsp;trabem aurea ucrfatilc;trecenras minas penfanté, M®, uero apud nos dux amp;nbsp;ferais librae exiftimanGTradidit ei ergo banc trabe euftos Pf' ennia^e elcazanis noie faccrdosinô maliuolo aîomâiuftus amp;nbsp;bonus crat fed du cômifla foi»” ci euftodia ucloge tépliîquæ mira pulchntudme uel condrudione pciofiflima refplendebat in, hac trabe pedentiaÄ cralTum uidifTct cûdû tépli ornatu aufcrrc:aurcâ ci trabe ,p redemption oîum pftitit;dû amp;nbsp;iufiurâdû ab co acccpiffennihil aliud a réplo tollédmfcd folo cótéwee^t ab co tradito quo multa milia pôdo poffet ïuenire, Hacaut trabé alia lignca circudabatadeoi? latebat.CrafTus uero licet iuraffet: nihil aliud de téplo tangercipoft accepta tamé trabé twi^'’ fus:omne tépli au^dcpofuit,Nemoita(5 mircfifi tantac diuitiæ in noftro téplo fuiflentdub oés p diuerfom terra iudci deu colétes ibi ex âtiquis téporibus obtulilTenr.Nec magnitudopo’ dard pecuniäre tcftimonio caremec arrogâtia noftra p tanta raagnitudiné diuitias cxtolifƒte multi amp;nbsp;alii eöferiprores nobis teftimoniû fcrunt:nccnô amp;nbsp;ftrabon capadox ira dices. Tralrm . tens raitridates i choo;tulit pecunias: qs ibi Cleopatra regina dcpofucrat:uerum end amp;nbsp;ludfo^ odigenta talenta.Nobis itacg pecuiae publicac nô funtinifi dci tantu.Vndc manifedu eft fo^ Pafya eöftitutos ueritos mitridaté; has pecunias 1 choo rräfmifißc.Nö ci ex iudca fuerut1cboo pecuniae dû ciuitarc amp;nbsp;téplû muitiffimu hrent fed neqj alexandria hirantes iudeos ucrifimilee hoc feciffeidu nihilo mitridaté timerét.Tcftis é nobis idé ftrabô amp;nbsp;alio loco g rpc quo traint'» la in hellada côpugnaturus mitridatijlucullu trâfmifilTe ferf in cireneâ ciuitaté: lgt;ptcr nfs g^*^^ fcditionc;q totu orbé cöpleuit ita dicens.Quatuor ï ciuitaté cireneopz pres cxiftütxiuiüdsagb^ colarmtcrtia uero colono5i:amp; qrta iudco^.Hacc p oés ciuitates ia dilpla é;amp; nullus locus facilis inuenif quo nô hanc genré uidemus.Nam egyptus amp;nbsp;circnea au fub uno regno fuiuen. ocm cóuerfationé ho^ emulate funtuta ut fcripruris co^ ureréf;amp; pfèrti peedias femau pr'3 leges iudeo^ cógregarét, In egypto ergo fuma préhabitalTeiudeo^ demöfiraf ; amp;nbsp;alcxädnxcv uitatis maxîa ps huic genti deputata elr.Ordinaf ’uero etia princeps qui cas eo^ 8i inUrumen publica debeat curarc;amp; peepta dare tag prîceps pfedæ reipublicac. In egypto tamé hsc genera tó coualuitieo q initio iudei egyptii fuilTentîà quia iuxta ,puinciâ iudea:egyptus iaectmeeno« pprer illos gui exindc ad egyptû puencrunt.Ad eirenâaût ideo tranfiitteo ^ipfa fmitîa eglTto extitiflcr: quéadmodum amp;nbsp;iudca;amp; g» fub uno regno prius fuiflènt.Strabon guidé hsc CrafTus aût cû oîa difpofuilTet quéadmodû uellerxôrra parthos egrcdif;ubi cû toto foo ddeo exercitû: ficut amp;nbsp;alibi demôûratû efl.Sed caffius dû ad fyriâ puemUet uindicaffet eâ ex incur fionibus parthicis:qui nimis p craffîpditioné audaeôres fuerât:rurfum ad nrûpuenit cxidea iudeam afcendit , larachenâ uero ciuitaté inuadens ftatim praedauit ; amp;nbsp;triginta milia uirojiçaquot; ptiuauit: pytolaû etiâ feditionis aridoboli fuccefforc cœpit: antipatro inuirante. Qui cria ebn' apud eû multû ualuiffet: idumcis amicus erat de quibus amp;nbsp;uxoré nobiliffimâ nomîe cipd®»” coniûxit: ex qua qtuor liberos percauitifafelum amp;nbsp;hcrodé:qui poflca rcx fuit:amp; iofippùja iftOquot; filu quoçp falomoni. Hic aût antipater dum cura aliis potentiflîmis amicitias amp;nbsp;hoipinpi»

ram:

-ocr page 259-

copuhfïet^yabo potius fe fociauif:cui etia filios fuos dû bellaret cÓmendauif, Igfmr cafnus cu expeditioné fup eufraten duxidcr prohibait illa deuaftari prouindæficut amp;nbsp;ab airs re!atum cft.

lt;|Cap.Xy.

£Sfreriedo ucro rpe cu cæfar româ tencretjpoflpópeü ucl fenatus fuga: folués a uinculis indoboki ad fynâ tranfmifit:duas ei tradcns legiones qtenus parata illi ut poffec faccre udea.Aridobolus aut potétia a caefare donata niinïe potitus é. Na pópeianipoccupatcs eu corruperür:amp; (êpelierut eu cæfaris focii:qui multo tpe ita iacuit ukpquo atonius eu adiudM remitrereramp;iregiis monumcntis poni pcipet,^^X^p.XVh

’ ^Tj^ipio aut mandat pópeio alexâdrû anflobon filiu occidcdü:duq; culparet eu de his qua: ' contra romanos cgiflèt fècuri cum pcuffit.Quo in antiochia dcfuöo : fratres eius lyyrolomcus minei alias mineï filius:qui habitabat apud calcidc:piope libanu monté congt; - ratutam dennuit.Qui cu filiu fuu philippioné in afcalon ad ariftoboli uxoré direxiffet:iuflït ca ddhnare fitiû antigonû ra eius fororibus.cquibus altera philippion ra diIexilTettuxoré cam ha buit,Quépoftea ptholomeus pater eius occidés:matrimoniali lure ea duxit uxoré: amp;nbsp;prouidé*

^ifatnbus eius impédebat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;♦ fCap.XVlI.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morté ucro pompcü:dum cæfâr contra egypfum pugnarct:antipatcr iudeoru poté» I liffimus madatis hircani obediens:multü illi utilis apparuir. Nam mitridatis pgamenus dun: per coricum trafiret:^ minime potuiflet per pelufium uiam c0ficere:fedi afchalo/ yomorarcuantipater ei tria milia armatos iudeos adduxitmccnon amp;nbsp;arabu nobilifi'imos au» xiliatores illi parauit:ói propter eu omnes fyri propélius cæfaris partes adiuuabât.Verû etiam SC sniplicus potétiirimus:^ ptholomeus filius eius libanum motem habitâtes cum omnibus ciui» ^tibusæandé pro caefare mente habebât. Mitridatis aût furgens a lyriaira ad pclufid puenilTett *ΰ® lufccpiffent : ciuitaté obfidebat:cuius maxi'a uirtute anparcr primuspte muri dcie» ot;arcliquis mg ingredi ciuitaté pauir:amp; pelufiu quidé ita deuaftatur, Antipatru deide di mitri ad carfare cu cgyptii iudei tranfire prouintiâ uetarenr quae alias qui oniæ dicitur ™« dicutur:antipatcr cos flexit ad cæfaris amiciciâ:^ principis facerdotû litteras eis oftendir, ^3s eu audilfer raenfitidé habitantcs:fimili modo mitridaté ad fc inuitarunr.Ad quos cu pfe öusecRamp;ad locu q dicitur delta pueniflèt:cófligit cu hoftibus circa lora qui dicif ludeo^ ex» pedino.Habebat aut dextrû cornu tnitridates:leuum uero antipater.Sed plio comiffo inclinât ‘^wnu'qao mitridates pugnabat qui piclitatus eflét nifi pnpâfluuü cu fuis milinbus antipater zurrens deuidis ia aduerfariis:mortis eu piculo liberaflèt.Nam uidorcs egypcios ad fuga eSuer j-^Qj,^ p^ deuaftauit:mitridatcq5 fugientem retinuir.Cuius ccciderunt milites '’’«cntiiantipatri uero oftoginta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t Cap.XVlII,

®^ mitridates cæiâri demandaffet uidoriâ fimul Si falutc qua p antipatru meruilTet: \j^bpatru quidé tard dilcxit:utetiä uteretureopoîa belloc picula.Quapropter Si uulne» ^^*^* 5‘^flparrij feuiffime cotigit.Ergo bello finito cælar cd 1 Syria nauigaftet:hircano q» aûtk ^^‘‘^‘-‘^'^dotii firmü indullit:antipacrü uero ciué romand ßi fine céfu conftituit. Dicif arin^quot;^*^”^^ ^“æ *1“^ militiæ î egypto focius extiriflcificut reftatur ftrabon capadoxicx nole txn*'*k^^“’P®^ mimdans Si hircani pricipis facerdotû i egyprd pfcdioné.Idé ftrabo alibi tut *’■ ‘K*^*^ rurfus ita rctulitimitridaté fold cxiflc:uocard adt fecundoicuiâtipater iudeæ '*” ’'’•^^°*^f tria milia militd pparauit;ßi alios potentiffîmos inuirauit fociatdenâ hircanû filiu”^^'’’^ ”’*^tiæ dtcens.Hæc quidé ftrabon expofuit. Scd cd uenilTet antigonus ariftoboli ptus-f^^^^’^ ‘-æ'3té;ôi partis fui calamitaté defleuiffetiqliter propter ipfd ucncno fuerit mtcré k in ^^ ^““s fecure a fcipioe fit peuftuspetebat fe mifcreti a regno depulfd pterea hircanû Iàtj(amp;^^’''^^®^^^‘'*9^ ™^^^ 8^^^ regcrét:óiï fccrudelircr cgifl'ent.Antipater adt cd affuiflèt: Vfelah^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®^* criminibusirebelléantigonü cü fuis (ociis difiêrensiöi narrabat quata

Mis °^^^' '*t’xpcditide corâ ipfo cæfare: Si dicebat anftobolu romæ traddicp fempromäus wntilletifratré uero eius latrocinii ca poena a fcipionc mérita fdmpdfié.

a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«iCap.XVIllI,

nihæc antipater uerba feciflèt:cæ(àr hircanû quidé pricipé facerdotû ordinauit anti» tro uero poteftaté donauit qua ipfe digcrenturoré eü totius iudeæ cÔftitués.Hircano -lt;u,(’ '°*® c^ceffit patriæ muros reftitucre:cum hac ille gratia ab eo petiflétinâ adhuc diruti PtoM' ^*(?'r° P^P^'*^ ^°s depofuerat:unde a confulibus in capitolio fcnatufconfultd hoc mó 'oncord’. -'^''*’'^^’^”^^ ^^^’^ ^'^'^^ conful:conuenienrc lènatu idibus dcccmbrisim remplo ®^®iiûinæ P-æ^quot;^”^^ ’'^^*‘^ copinio:lucii collinæ filio:6i ccpario quirini.Dc his q alexader iafóis: lusatiochijcf alexader dorothei;iudeoßc legatiiuiri optirai uel auxiliatores locuti funt: qiü

-ocr page 260-

renouantes eu romanis gfas!amp; amicidas exhibentesîdippeum’aureum pro indirio auxihotc deuouerunt quinqginta miliû fohdo^;amp; petiuerût Iras fibi dari ad oés libéras duitares:qten prouinciæ uel porrus eoji nullâ uiolennâ patcréf.Placuit igifamicicias Si focierate eu eis cop nere:ôioîa q fupplicauerunt conccdcrcxlippeûq; fufcipere.Hacc ada funt fub hircano facerdotum Si redore gcntis.ix.anno;men{e panefo.Hircanus aût etiâ ab atheniefiopo^® . datus eft:cû multû ei apparuiflct benignus:nâ miferunt ei feriptû hmôi decretû : fub iumeeu facerdote diomfiodilio afclepiadis;menfe pancfo:uiceßmoquinto die latû eft magiftradbus cretû athenienfiû fub præfide athode quod eudes menâdriabimufius fcribaexpoluir rowMW nis» Vndccimo die côfilio iudieü fado in theatro:fuffragiû tulit dorotheus princcps facerao cu quo aflidens dionifius dixir.Quó hircanus alexandri facerdos Si ledor iudeojiplanet eu populo nro uel fingulis ciuibus fidelis exiftitjSioi circa cos uritur induftria: ibiq uenktes at nicfes uel Icgationis ca:fcu priuatim munificenter ad fè fufeipittSiguider qtenus illefi red«lt; decretû quidé de his Si prius fadû éjnûc uero dionifio dorothei funicQ fuggerétetSi de ®’^® tute populo admonétetquô uoluntaté habet bene nobis femp qd potuerit faccretplacet hof uirum aurea corona optia fccundû legemtSidedicate ei imagine aureâ î tcplo populi deccrnere uero corona in theatro cu libero pfi tragedie foléniacelebraf;amp; i panathineis: ote' niis: Si i cimnicis certamibustdiligetia uero magiftratus hcat:ut ft pmaferit amp;nbsp;fcruauent lauo noftru:oé quod cxcogitemus ,p gra uel honore uiri munificenter coplcaftqtcnusxu da fuerint apparcat populus nofter optimus eu apledituiceftp reddere gratiaj^ut ille dium ia hononbus afiedus imitefumo etiâ debcmus eligere ab oibus atheniefibus qui deer ci deportent:ut cû honoré fufeepit feftinet benefacere noftrac femp ciuitati.Romano^ ergo u populi atheniéfiû erga hircanû mérita demôftrauimus.Cæfar aût cû iudeâ difpofoiß^^^ uigauit.Antipater uero ut cæfaré ad fyriâ deduxjttin iudeâ reucrtif: Si ftati muros a pópeio dn^ tos recôftruxit;feditioné^ ,puincialm fedant interminationibus fimul Si pfuafionibus cos inuitanscû diccrct.Si quis hircano côfênferittfœliciter uitâ fuâ pôt pagere. Quiueroadp rcbellandi puenerittSi lucro priuaf;Si mejpfû ^ patrono dominû;hircanû aût ^ rege lyw«?, fentienromanos uero Si caefaré ^ rcdoribus amaros hoftestnam minime patiunfamouen.q ipü prmeipem conftituerunt.Quae cû diceret ^uinciâ pagrauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;1 Cap.

2^Ed cû tardum Si fegné hircanû uidifTetiprioré filiû fuû duce in hicrofolymis oi®W ♦ — nbsp;nbsp;j»«.undû uero herodé galileæ tutoré demonftrauittadhuc oio iuucné;nâ:quindeci an

___'erartcui nihil obfuit iuuentustdû prudétiâ fup aetaté habcret.Qui cû occafione **’“?^ Ict;ftatimad uirtutis oftentationé ^rupit.Siquidé czechiâ pricipé larronû côpraehéfum q 7 cum magna turba uexabatifecit iterimi cû multis pdÔibus.Quo fado nimiû a fyris * unde Si i amorc eiuscxarferût:^ a latrociniis ^uicia eo^ cét erepta.Laudabât ergo eu p cita Si p uicos;q,pacé cis pftitüTertSi tuitioné pdioß^ fuo^ iuéiflent.Quapropter Si lexto c«boc gnato magni caefaris tune totâ regenti lÿriâ:amicus fadus eft.Cum uero emulationfawisher dis fafclû Iratrécius intraflèt ftuduit nô mior tali gloria repiri;Si hierofolymitas fauore uWPquot; rabandûdictuitaté haberettSi populi négocia nô ignare tradarct.Quæ ira antipatrû extolJe ab omni genre rang effetoium dommus.Honorari igif ex tali daritate cû coepiffet : qlis jcp conringunt hircani fidé tranigreflus cft. Potentiffimi uero ludeo^ antipatrû uidentes eu cxtolli p fauoré gcntisiSi rcdditus iudex uel pecunias hircani nimis inuidebât ei.Nam 3®®P .-amicitiâ cû impatoribus romanoßi côpofucrat;8i cû flexiffet hircanû pecunias träfmßtere«'q fuas:ôi non hircano pftantccas romanis principibus dcftinabanr.Vnde manifefte 3uhpatfu cu(àbant;diccnres hircano,Vftjquo iftas pateristaût non uidcs âtipatrû cû filiis principaru p dos:telt;j nomé tâtû regiû poffidere.Sed ncc te lateat:ncc pûtes fine piculo tuo negligere neg ciatdumanhpater Si filii eius totâ nûc audoritaté contineâttSi hanc fine mis iuffioiubusdi p nât.Nâ herodes filius eius czechiâ Si cos qui cû eo erantpemittnoftrâqj Icgé trâfgreffuselt. q hoîem phibet occidi licet malignus finnifi prius in côcilio condénatus fit » Ille uero du nu te fufeepiflet poreftatc;hæc aufus cft cômittere.Quæ cû hyrcanus audiffct fledirur;plusau iram eius incenderunt fratrestalias marres corum;quos herodes inrerfecerat:dû p fingulos in templo cum pererenttut herodes ante concilium de adis fuis redderet rationé.Cemotus iö hircanus herodcm uocauit fatiffadu^ de criminibus ûbi illatis.Qui fuafiôibus partis impu uenit , Nam fie ei præcepcrat ut non priuatus : fed cum ftutela Si euftodia corporis aduenirgt; Qui cum Si galilcam ut putauit prodeffe fibi difpofuiffenmilitum parua manu *^^®^^„^j am fecab3t:ut ncc terribilis uideretur hircano cum maxima ucniés multitudinc.Nec nodus incautus corâ iudicibus efletammo SiSextus Syriac redor fcnpfit hircanoifupplicas ut libera

-ocr page 261-

iudicioherodem:fimul 8^inrerminabaturci;n non obediret:fed fêxtilitreræ occafîo fucrant: o ^'^P^^^’^^f^’^ ® fententia cScilii hcrodes:(cd magis abfoluercmr.Ma diligebat cü hircanus ^”i™*“™'^®od® ‘‘“t cum i medio una cd fuis muinbus aftirinenomnes prcrruir nee aufus ^ '31iquis ex his eum accurare:qui primu contra eu exclamabannfed oés fub quicte K filenrio Kiwitu fudinebanr.Qui cd ira (êdifïènt:unus qda noie fameus uir iuftus Ói proprer hoc nome öfuitans pcriculüifurgens ira locutus eft.Viti indices amp;nbsp;rex neminé fcioad iudiciû a uobis uoca *^ ira condiriffemeq; uos nofle quicquâ fimile opinor:fed omnis quinicp in hoc iudicio pue , nit wquirendus:humilirer aftitir:mi(cricordia a uobis expcrensxapillis prolixisÄ uefte nigra v curus:hic aûtherodes oprimus iuuenis:rcus pro homicidio {anffafturus:de tali crimie uocatus: gt;pterclr purpura circundatus:amp; caput ornatu habés conpofitione crinium:ftipatulq;armis;ut ‘icondénarus fecundu legcm fuerit:nos quidem interfidatapfe uero uim faciens neriran libc/ ’'ftur.Sed herodcm de his non culpabo fiqujdem fuum rommodum plnfquam legem fecit;fcd uosucl regem accufo;qui ranra ei licentiara dcdiftis.Scitote tarnen maximum effe deftig hunc: nunc proprer hircanum uulris abfbluerejqui quandoq; uos amp;nbsp;ipfum rege torquebit. Ni^ bauten] hæc dicendo mcntitus eft.Nam herodes cum regnft accepifletiomncs occidit in con/ dno tuneiuucntos cum ipfb hircanoiprxrer famcum : quern nirais dilexerac proprer iufticiam ^'ï’^.'^S’Ciuitate pofthac obfeira ab herode uel foffio pfuafiffet populo ut herodem accipcrct: «Äs: proprer peccara eft non pofte deuitari.De his quidem fub loco diccmus.Hircanus autem WW uidiffet propenliores indices ad necem hcrodisiiudicmm in poftero die diftu!it;amp;fmittens furtim perfnafir ei ciuirarem relinquere:ur poftet pcriculum declinarc. At ille cum Q'-ceniTetin damafcum fugiens rcgcm:amp; ad fextura cacfarem perueniftet: apud fe ira decreuit: ® « uocandus ad iudicium effet non obedirct.lndignabantur autem indices hireäno dicenresî . -quoniodo hæc orania contra eum effent.UIum uero cum nihil latcretinihil agebat amentia uel ’rabecülitare fua.

• (Capimlum.XXI.

Ed cum fextus herodem ducem inferioris Cyrix ordinaftetmam hoc ei pecuniis uegt; diditihircanus timebat eum nequando contra fe cxcrcitum duccrer.Non multis aftt tranfcdis diebus hoc cuenit. Hcrodes cnim aduerfus cum cxpeditionem deducens ,. nbsp;nbsp;nbsp;irarcebatur;eo g ad iudicium uel uocatus fatiffadurus effet. Prohibuerunt tame eft

obuiam nenientes pater antiparer:amp; frarer:imperumtp eins retinucrunt: rogantes ne accederet P™Ff hierofolpmam:amp;aliquod opus nitcrctur facere contra eos:qui concefterunt ci ad ralcm ^'^’'^*§’’itatcm, Deprccabatur enam nt indignationem deponeret: g?uocatus adiudicift '^^^°^'^^’onis gratiam potirus recordaretunnce ira dolorem confiderarctmt faluti ingra sb®eret:3nimaduerrendo g » öd bellorum cafus deus difpenfat : qua propter uidoriam non £?*’?r«^P^’’^‘®fpugnando regem amp;nbsp;amicum qui multum ei profuiffetinihilq; fponte in cft k ’^“^rfirfedper maliuolos fuafores adum:quod difficultaris urabram preftitcrit.FlC' fu ” ft n®’?^'^ arbitratus fatis fibi fadum g fuara fortitudinem genti demonftraffet; teuer.' stit.Per iudeam ergo taliter fefe res habcbant.Cacfar autem cum romam ueniffet:parabat ad ncam naufgareiquatenus Scipionera uel catonem expugnaret.Ad quem hircanus dirigés legt; ö^fbsqjctüt confirraare cum co amicicias.Videtur mihi neceftarium ex hoc exponere:qualircr omanorum pricipcs cum noftra gére funt padime lateret aliquos:quia amp;nbsp;afiæ K europa: reges udium habuerunt fociare noftram fibi fortitudinem:dum eorum fidem dilexiffent.Sed quo* Odo multi propter odift noftrum minime credût perficis uel macedonicis côferiptionibus de da ^'^ ”°* ’cadem ubicp in publias locis dem5ftrantur:fedapud nos tantum amp;nbsp;alios quoO ^®™®®“ tarnen dccrctis non cftambigcndum ; nam amp;nbsp;publicis locis repo.» lud ”’’^“5 ^'’” C3pitolio tabulis ereis confcripta conrinenrur.Nam amp;nbsp;iulius emfar alexâdriæ tiA^?^}’^®'®®™®^“^^«’! demonftrauir alcxandiinos ciues cxiftere. Vnde inirium approba-» ius*^I• quot;^^^’^ P^*^® fenarufconrulra:amp;iulii cæfaris de hircano uel gére noftra décréta.Gagt; lulius cæfar ; imperator amp;nbsp;pontifex amp;nbsp;didator fecundo magiftratibus fydoniorum: uel cu/ Ajƒ^ populo falutem.Si faniéftis bene eft;amp; ; ego fanus fum cum meo excrcitu.Exemplum fax uoF nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'?hircanum filium alexandri principcm facerdotum : amp;nbsp;redorera gentis iudeoßi

udeltinaui-quatenus in publicis ueftris annalibus reponatur.Volo uero uos græce uel latix ^®”^^’P^™ boe ponere:quod huiufmodi cftdulius cæfar imperator amp;nbsp;pon* 8£iö• -u ’^^‘^^/^’^♦Cum dcliberata fententia decreui: quóhircanus alexadri iudeus;amp; nftc: niu^” r ƒquot;^ * P^*quot;^ '^^^ befto fidé uel ftudift fuft dem5ftrauit:cui multi etiâ côfules teftimo poentanfuper amp;nbsp;in propinquo alexandriæ loco;cft mille gngentïs militibus auxiliatoribus qiiii

-ocr page 262-

nabis occurrit amp;nbsp;ad mitridaté a nic dcdinatus cu omni deuotione fiddjsapparuitipröptefh ergo cas bircanü alcxadri filiofij dus redores iudeoçz effe; ucl pridpatu facerdom ?S°? ^dj ca: iemp hfe fecundu mores patries pcipioapfum quoq jfiliofqjeius auxiliato res nobis wte ros aiciffimos effe cé{êndos:amp;qracut^ facerdotalia iura fûtæû uel filios eius

no.Si qua uero interfuerit qflio de iudatcisrebus;placet nobis iudiciû de bis adhibcre;exny£W tiones ucro militu;aut pecunias exigendasabeis minie ^baui.Gaii coEfaris didatoris f®”*?’^ data conceffaep decrewq; fie ié habentjut filii cius principatü gentis judeop^ïK donata ubiW poffidercnt:utprinceps iacerdotü idé amp;nbsp;redor gentis ludeo^ uim paffis adeffet;amp; quia fiflct ad bircanü alexandri filiü principe facerdotünudcopi legatos q de amicitiis uel u eo loqucrcnf';amp; dedicaffent tabula créa in capitolio in fydonc uel tiro:ucl afcalöe:^ in tepw.P cibus feriptâ graccis uel latinis quæ infra expofita contméf.Vt uero boe decrctü oibuspo® tes curatoribus amp;nbsp;iudicibus Siamicis jnnotefcerct;6i bofpitia legaris pftarcnf;amp; fandices o®? dedinarentur pccpit.Gaius cæfar impator conful bóris uel uirtutis:uel clemétiae ca ®°®?Ï*^ commodis fenatus amp;nbsp;populi romani; bircanü alexandri filiüdiberofcp cius principes ®®^.^ dofum:uelantimites bierofolymo^ gentisnurc quo amp;nbsp;paui eo^ lacerdoriü fuü gefferut.bai cadar quinquies conful decreuit bos nähere uel munire hierofolymo^ ciuitaté amp;nbsp;bircanum alexandri filiü principe facerdotü iudco^ redoré gentis fecundü fua uolontateo dcis in fecundo anno locatinois ex reditibus chori.i.tnginta modii fubducantur:neq; ut anq calünientur;nelt; ^ tributa ab cis exigantur.Gaius cæfar lecüdo didator fanxit ut p fingulosa ioppenfés tributa hicrofolymoßd ciuitati præftent excepto feprio anno;quc fabbaticü ^*®j,^^ pellant:quó in eo neqjfrudüagro^ colligütncq; feminânneenô etiâ hircano amp;nbsp;fibisdus de * mas pbeantiquas diproaui eis pbebannut nullus uel præfes;uel dux;uel Icgatusifinibus ®de' rum auxilia colligat:uclmilitibus liceat pecunias exigere ad cxhyemadumiaut p noie alieu®* fed effe undicy liberos,Quæcuncppoftca habucruntmel cmerûnuel tcnucrût;uel pofiiderutoquot; bus bis eos potiri:amp; ioppc ciuiraté;qua ab initio habucrunt iudei;amp; cüamicicias cü ciffent co^ effe ficut amp;nbsp;nobis prius placuit impamus.Ex qua ciuitaté bircanü alexandri ni Iibcrofq; eius a poffefforibus terræ:uel a porm tributa colequi iubcmus:de f)’donen;oaios.* milia fexcenros fcpruagintaquinq; p fingulos annos excepto ieptio anno qué fabbaticü uoc » in quo neq: arant ncq? frudü arboty coHigunt.Prædia aüt in maximo campoiquse proaui ei prius poffidebant placeat fenatui hæc bircanü amp;nbsp;iudcos habere codem iure quo ixP us poffidcrunt:manere quoq; iura quae ab initio inter iudcos ucl principes facerdotü W^• inftitutioncs quas populo uel fenatu decernente habueruntipractcrca eodem iureliceatuns^' Et in lidia loca etiâ uel terras quas pro hofpitalitate reges fÿriae ucl phenicis p donatione ro^ norum poffiderunt;eas fenatus probauit bircanum rcdorem gentis iudeo^ babcrcidari m licentiam hircano: omnibufep ab eo miffis ut cum fenatonbus i ludo monomarchorum amp;nbsp;■quot; ftiarum fedenres fpedent:amp; fi pctierint didatorcm uel magiftrum equitum ut in fenatu^f introducant;amp; refponfa eis tradantintra decimum diem;hoc fiat poft fenatufcofultum.^ caefar quater imperator quinquies conful;imperpetuum didator huiufmodi ucrbafedtde’ hircani alexandriprincipis faccrdotüm;amp; redons gentis iudeorum , Praedeccfforcs mei ratoresin prouinciis cum tcftimonium hircano pricipi facerdotum iudeorum: amp;nbsp;fenatu uel populo romano praebuiflent : cunq; gratias ei populus amp;nbsp;fenatus egiffenbeneno. uifum cft mcmoriam habere amp;nbsp;prouidenriam:quarcnus hircano amp;nbsp;iudeorum genti: nto’^ • cani a fenatu amp;nbsp;populo romanoipro fuo erga nos fauorc:gratiæ rctributionis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lm,

us: gaius : didator amp;nbsp;conful romanorum magiftratibus parianorum curiae ac pofulo iaiu• Interpellauerunt me iudci in delo ; amp;nbsp;quidam decolonis iudeorum præfenribus ucuns Kg ^^.^ amp;nbsp;demonftrauerunt decretum per quod uos eos prohibetis patriis monbusamp;

Ergo mihi non placet in noftros amicos amp;nbsp;auxiliatorcs ralia fieri décréta : ucl prohiberi eo cundum fuam uiuere confuetudinem:feu pecunias ad conuiuia amp;nbsp;ad uidimasinferre :qw hæc faccre nee romaequidem prohiberenrur.Nam gaius cæfar nofter conful dum in janoi bus fuis uetaret collegia p ciuirates cógregariihos folos no ^hibuit:fed pecunias ad couiuia p^ re iuffinSdego quoq; alios ,phibcns;iftis folis pcipio fccundü pfios mores amp;nbsp;leges ®®*’^“'j ’ - « ne ergo fscitis:fi^lata fnïam cotra nfos amicos uel auxiliatorcs ^prcr noftrü erga eos Uuw fauoréaufertis. Poftgaii morrcimarcus anronius;amp; publius dolabella cófules cü fenatu ccgi^ gaffcnt;amp; hireâi legatos Ïtroduxiffcnt:Iocuri fût de qbus peticrüt:amp; aicicias

hæc côcedi eis fenatus dccrcuit:qcüq; poftularcr:fubiüdo etiâ fenatufcófultu:qtenus ƒca i ■ didoßi habeant qhâc biftonâ relegüt:^ talc fuit fenatufcôfultü ab erario confcriptu de ta

-ocr page 263-

Præfenf ?^ ^^^° rutilio:eranï cuftode:datü.iii.idus apnlisu tcplo concordiae:dum feriberetur wnt ^K^^ wlpurnio:uelrehquo fenatii.Publius dolabdJaÄ marcus antonius cófulcs dixc/ placet k ^’^æ ^^’^^^“fcofulnjgaius radar ^ ludds décernés in crario deponere occurrit: fie “ ‘^“^ ^ fenatui uifu clt: ut hare i tabulis ereis dcpon3nf;amp; p fingulas duitares tranf Leean '^'^' ™’'^^ ^ ^^^^ ^ talibus reponef qd dccrctu c:qnro idus februariasa téplo cScordix tha , »PF*''^P’5 lâcerdotû fueft lihmachus paufànic;alexâder theodompatrodus cercacaona re i°d æ*^'^^ quoq; ex bis legatis und hircanus ad dolabellaitue a(yæ ^confulé:perés eu folue fufc ^^^ ®?’^'*’®’“f patna cufiodirét cófuetudinéiqd fadlius ipetrauit.Siquidc dolabdla cum .^^ hircaniinihil remoratusdenpfit per tota alya ,p iudeis:amp; adephefina ciuitaré prv den '°^'^^ 3(yae;q hmói lcgebarur:fubiudice artimione;méfe limonis die prima. Dolabdlap r.. ^^ fphefioßi curiae:amp; magiflratibus uel populo faluté.Alexâder theodori degarus hircani: red'*^* P’’^®P*5 facerdotû amp;nbsp;redoris iudeo^itimauit mihi:q, nó pofTent ciues fui milita poitare poffinrinec iter facere dicbus labbatopeinec aliméto^e Iccundu patrias le ’^'‘‘■°^So ^’^'J':pdecefforesmei iperatores pbeo cis militiæ remiffionem: Si «•,•,P?^^ 00 legibus Iccundu fólénes Ód facras imolatiöcsÄ eegregare ficuti (olct,p facrifi pfcuias;amp; uolo uos hacc p fingulas Icnbere emirates,Hac quidé dolabdla bircano Icgationc tühT^ ””'^ donauit licentiâ.Ludusaût létulus coful dixit.Ciucs réanos iudeos tépla babentes ™.®*®jn1)unal rdigicis ca a militia dimifi.xii.llt;al.odobris.Lutio aut létulo cófulc: Öigaio arcello cófulibus pfente fenatu;balbus lcgatus 6i uicariusiephefioji magiftratibus: curiæ po^ laluté,Iudeos p alp eóftituros lucius létulus coful me ,p ipfis pctéte a militia dimifir.Po/ ^. ^^ ^^æ po^ hæc amp;nbsp;faniû tribunû plebis;amp; luciû âtoniû crariû îpetraui.Vos aût cupio cura* lia ™°’^^’^ îferat.Decretû ddio^ fub præfide biuito: mêle rargilôc: uicefima attirula* amp;nbsp;111^ 1^ Marcus pbifon Icgatus aducniés in ciuitaté nfampddiéto milita conuocâs nos lenu 1^^“’’^’P^‘’®P*^’“^ ® ^ ^^*^f “‘^^ ”“” romannnequaq militare cogandeo ÿ corndio ralo côfuli religionis caula iudeos dimittere placuir.Quapropter obedif uos cÔfuli oporteti ™Imiilia fardimâquoep de nobis decreuerût.Gaius fannius gaii filius duxamp; cofulimagifirati,* ftluté. Volo uos fcire: quô Icgan ludeo^ audierunt me petendoaccipere fenarufeô/ quot;^pro ipfis côftituta.'quæ ena fubiûda funt.Igitur uolo uos curare ud luidere bis hoibus fe fcnatufconfultû;qtenus per ueftrâ proumciâ ad patriâ incolomes reuerranf. Lucius lé/ coculdixit.Ciucs romanos iudeos qui tépla iudaica babcre epbefi uidétunreligionis eau-^«iniifi.Hoc fadum eft.xii.kal. iulii.Lucius antonius:marci filius; uicarius crarii uel procóful: .wagiftratibus curiae: populocp faluté. ludci ciucs noftri adeuntes pbauerunt nobis oniiliu habuilfe propriu fecundu patrias leges ab initio;amp; locu propnünnquo négocia uel iu-um'™^^ ®®'^t‘’öe boe petierûnqtenus liceat illis hoc faccre;qd cuftodiri uel pmitti decre/ J-Marcus publius:publii filius:amp; marcus lucius mareipublii filius dicunt.Lentulu pconfuleru 3tutes ïtimauimus ei:dequibus dofitheus clcopatrac filius alcxadrinus uerba fccit.ut ciucs rogt; anosiudeostépla iudaica facere folitos fi illi uilumfucntrdigiöis ca eos fccific dimittat:6lt; :di-®''it.xii.iulii.Lucio Icntulo amp;nbsp;gaio marcello confulibusilentulus decretum ptuIit.Ciucs torna «os iudeos facraria iudaica folitos facere;ephefi ante tribunal religionis caula dimifi.Laodicen *uw principes gaiorabili gaii filio confuli làlutem.Sofi pater hircaim prrcipis faccrdorum légats potrexit nobis cpiftolam tuam;per qua defignauit nobis;ab bircano pricipe amp;nbsp;facerdote iugt; «forum deftinatos quofda cd litterls quae pro fua gente confcriptae (unt:qtenus fabbata iudcis «ccat fecundum prias leges cdebrare: ut ne quis cos quicq impediar: quô amici amp;nbsp;auxiliarores ®?‘W..pl»ntun aut ne quis eis uiolcnna inferat i ueftra ^uïcia: èc licet tralliani pala côtradicâc 0 fibi placuifle q ^ bis décréta funtuamé pccpifti hacc ita fieri.Poftulamus aût;ur öd nobis ca-«tin de his fcribas obfcquétibus tuis pceptis.Epiftola aut porreda fufcepimus:qua rcpofuimus ®to publica noftra monimentaiöd de reliquis quae praccepifti ^uidcmusiqtcnus in nullo culpc ^ur Publius fcruilius;publii galbæ filiu9,pcóful;milcfio54 magfatibus curiæ:ôd populo faluté. ^Otanis mcrcurii filius ciuis uidefduin trallibus négocia tradaré: infinuauit mihi pter nfam wiamiudeis uos inquietudiné infcrreiödprohibcre eos fabbata cclebrare:ucl templa patria per-ifcre:fnidufqi fua côfuetudîc colligere.Volo igitur uosfcire:quom5audiés uerba dus uel eo-dmqui contra ipfum diflèrebândecreui ne ^hiberentur.Decrctu pergamcno^:fiib iudice gra Ppo menie diodcntcntiaq; prmeipû.Quô romani fequentes fuos maiores pro cömuni oium omm tutela pcricula fufcipiunt:amp; ftudent auxiliarores Ödamicos fuos ifœlicitate uel firma pa fonfiftcrcxum tranfmififlet ad eos hircanus princeps facerdotum gentis iudex Icgarosiftra-due theodori: appoUonuim alexandnnæ antipatri:ariftobolum acopnte: fofipatrumphilippl

-ocr page 264-

uiros optimosiS hu fin^ula demóftraflenttdecreuit fenatus de his quae podulaucrutqfcnu ^ Suaqua rex anriochusatiochifilius legatos iudco^ auxiliatores romano^i noceret: imoa

ella:amp; porrus : uel ^uïcia:amp; liquid aliud ab cis abflulit rcddcrct:amp; liceat cis a portubuso^^ tare quae uolût;amp; ut nullus rex uel populus a portubus iudco^ uel ucdtigalibus aliquid au excepto ptholomeo rege alcxandrino;qa Siipfe auxiliator his amp;amicus nofter exifôwmoe ftodiä ab ioppe depelli neut pctiuenat.Noftrac uero curiae lucius pedus uir optius iuffit: utn curremus ita fieri:qucadmodü fenatus decrcuit:amp; ^uidcanius:qrenus ïcolomcs legati ad ,PP poflint rediretneenScna theodo^ in curia:uel cóuentu fufeepimus.Qui cd nobis epinolae natufcSfultu porrcxilTetiuerba faciensîdemôftrauit hircani uirruté amp;Ïiberalitatc; quae pub ^^ uclpriuatim eddis ,pdcfl qui ad cd couenentdras uero iterpublica cófcripta rcpofuimusiocn quoq; oia p iudeisagere tanqua auxiliatores romanos lécundu Icnatufcófulrum Quippc ena poftulauit theodorus dd epiftola nobis porrigeretjqrenus a magiftratibus nn^ w tatur ad hircand cxéplar decretiatimatis nodri populi iDÏam:^ j^tcris cudodiri uel apnaun cd ei amicicias:ut amp;nbsp;meminerit:tpibus abraa:q oium iude^ pf extitit nfos maiores3*^?c ifle:ficut amp;nbsp;i publias cófcriptis ïuenimus.Dccrctd alicamafco^ fub faccrdote meneo anluffl lio.Placuit populo marco alexâdro infinuante.QuÔ iudei pietatis omni tpedudiû habeupop li romani oium hoïum benefadores^ iudco^ amidciis uel auxiliis ad nodra ciuitaté pratefP miferunt:qtenus pmittantur imolariones deo foléncs cfficere.Placuit igif amp;nbsp;nobis cóOdati dcis uiris uel mulieribus fabbata celebrare:ucl facrificia ,pducere fccundum leges iudaicas, quis uero hos prohlbuerittmilitiae reus amp;nbsp;debitor ciuitatis exirat.Decretd lardiniano^.Pwt curiac:uel populo:dudbus intimâtibus:quô nodram ciuitaté habitantes iudei: multa uelniâx beneficia a populo fepe meruerunt:nuncquoep cum ingrelïï fuiffet in curiam a populo petetc. quatenus reftitutis fuis legibus uel libertaté a fenatu populoqjroano fecundd confuetudine co* gregentur:amp; indicia fua difponant;darus cd illis locus in quo cd uxoribus uel filiis poffint ccK^ brare deo patrias oratióes.lgitur uifum cd curiae uel populo:cócedere eis conuenicntibuscetti diebus agere fccundum fuas leges:dcputari etia eis locum que aptum edificationibus ud Mw culis purauerunt.Habcant ctiam curatorcs annonae ciuitatis dil!gcnnâ:ur fi gua opus,^^“^ alimenta:faciant cis inrroduci. Decretum cphcfïojz . fub iudice minofilio mefe arnmino: pura die nicanor euphini dixit.Placuir populo intimatibus ducibus;quó interpellaücrunt in cio*® iudei marco iulio bruto ^confule:qtenus agerent fabbata amp;nbsp;omnia facerent fccundum P^o» Icgesmemine penitus impedienterpconful concedït.Placuitigitur populo proprer romanos folum illum diemamo concedcreeis omnia faccrctlccundd iudaicas fuas leges.Multa qult;^^ lia décréta fenatd uelimperatores romaos ad hircanumpro géte nodra dedmafle cognouimu. necnon 5i alia^ ciuitatd iudicata:uel litrcras a magidratibus reciprocas nodris epidolfeex^ bus hsec quae demodrauimus fledere line inuidia legeres putauimus.Nam euidentiffimaßg® de amiciciis romanos amp;nbsp;nodris demodrantur creis tabulisthaélenus in capitolio permanently bus amp;nbsp;in poderis permanfuris.Oîum uero expônc ranquâ fuperfluâ ßd fadidiofam recüfauiînu^ Ium credens tam difficillimu inueniri:quiuel opïetur romanojihumanitatéminime circa nos exritiffe:qua lêpius odenderont: nos quoc^ de quibus rerulimus nequaquâ mentitos ce eos co* gnouimus, De amiciciis quidem romanos amp;nbsp;nodris illis tribus fadis retuIimus.Eodem u« tépore feditioné per lyna ac occafioné contigit fieri.Badus cecilius pópeiano^ partiu fautor: i* fidias'icxto cæfari facicns interfecit edapfe uero cd fuis militibus re^ gubernacula tenuitjun etia maximum bcllü circa apamia comidum ed cd ducibus caefarianisiquibus amp;nbsp;antipater auxv lia cd filiis dedinauit:memoriâ habcns bcncficio^ cæfaris. Quapropter amp;nbsp;punirepérores ciu iudd purauit. Belld uero cotraberetunmarcus quidé uéit a roma ad fcxri fucceffioné. inrerfidf a caffio uel bruto in fenatu:cd principarura tenuidct tribus annisiK menfibus leK^ Kper alios confcriptores didum ed. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;|(^p,XXlI« -uquot; a

dcariaris adt internirionem: cum belld coflatd fuidet prindpibus róano^ioïbus ri xerciru cogregado dilpfisicaffius ad (ÿriâpuenit.Qui cdapamend exercitum óbfidioné loluens:ambos fibi cóiungitzbaflum amp;nbsp;marcum;amp; ciuitates dreueundo:

tes cum armis cóglomerab3t;amp; fifcalia grauia eis i'ponebat:a iudea uero populus q fcptingera W lenta pecunia^ exegir.Antipf adt cd uidiffet in maxio tiraore uel rurba négocia códituta: dit pccuniarum exadiones: utroque filio cas tradens:herodi quas difficilius exigi putabanm ' quas uero aliis praecepit colligere. Cunque primus herodes a galilea collcgidêt quanta ei datura: nccanrius inter araicos a cadio recipirur. Nam damerat romanis obfequi: « tauœ rem eorum fibi laboribus alicms parare» AIn autcm procuratorcs ipfas ciuitates cum nawta*

-ocr page 265-

k® “^•’«fcb^hKqoajï cafiiusqwor maxias captiuauiti.gofha:^ amathüremtnecnö amp;nbsp;Jidda ctia malchu pene pdideratjnifi hircanuspannpatru cenniralenta de fuo ei mißO f'Kita ipetum dus fregiffcr.Sed cd caflius cd multis pecuniis a iudea di(ceffîflet malchus inß/ wsantipatro parab3t:du ireritd eius pricipatui hircani turela fore purarer. Quod antiparer in^ ^‘‘’gcnsidifceffir trans iordané;ubi exercitd arabicum:fimul amp;nbsp;^uindalé cógrcgauir. Malchus autollidus exiftésuurdurado iurabat ie ifidiasiprucl filiis eius nó feciflêifatiffaciés ci.Na faiclo ’'^’S'^^^'herodc ucro tenente armo^ cuftodia nequaquâ fe ralia facere uel in aio ha-' Dunie dicebat,Vnde reconciliabaf cd antipatro.Scd cd marcus iyna jacuraretiaudiuit nouis re-* ® pnludca malchd ftudere:5d uenitjquatenus euna itcrficerct.Qucd paulominus conrigiflet: mil antipater eu petédo JiberaiTennefcius ^ fud iterfedoré malchd liberaretJgff caflius amp;nbsp;mar w exercitu c5gregato:ducéherodétotius iyriae fecerunr naues ei cum toto cxercitu comenda^ ^‘ pmifcrunt etia regé eum iudeæ poft belld ordinäre qd ia tune cótra antonid amp;nbsp;iuucné cæl^ mm imineret.Tunc magis ucritus malchustantiprm rcpellere cogitabat. Cunq; hircani pincers Him pecuniis redemiflettnâ uterq^apud eum epulabaf ueneno hunc uiß^ ïrerfecit;amp; milites ar^ awtatc obtinuit.Et cd ifidias malchi cótra patré fud herodes uel fafelus itelIexiP uindiââinfcrre cogitaflcntimalchus iureiurädo âtipatris negabat iteritu.Cuius uita furu mis laboribus patriâ ,ptcgés:ita fine iuenit,Filius uero eius herodesiultioné quidé patris exigcre ^o?itauit;amp; cdexercitu cótra malchd uenitifaftlo ucro priori placuit dolo magis hoiem fupare: Wbelli ciuilis initid facere putarcttSi latiffadionémalchi fufcepit;amp; credere fimulauinnihil eu «patris interitd cómiöfle.Sepulchru etia pris ornatiflimd cSftruxere.Sed cd herodes ad lamaz ’^ iueniffet eâ afflidâ refouebatÄ ita iter eos certanaé eft dilTolutd.Intcriedo de.» n a -’^P^^^l^bratiÔe tabernacuIo^inftâtetcum militibus fuis herodes in ciuiraté aduenit. ^odeû malchus cognouiflêt ueritus hircand dexitiut nequaquâ pmitteret cum igredi ciuira cm,Hircanus quidc paruitteâmej talé interdidionis ^pofuit:^ nô deberet multirudiné alieni/ §cn3^ ieiunanti populo fupcrinducere.Sed herodes præcepta ncgligésinodu ciuitaté ingrediC 1une malchus licet mcrueret:diflîmulationé tamé nô refutauitded antipatrd ut amied antique 'immanifefle plâgebat:cuftodiâ uero corporis fui latéter habebat.Placuit ucro etiâ hcrodnnon maarguere diflimulationé eiustfcd ccôtrario munenbus ci blandicbaf.Caflius taméde patris igt; mntu herodi mâdauitiqtenus malchi crudelitaté cognofccret. Qui fcripfît præcipiens ei patris nbitum uidicaretmillenariis quotp intro mâdauitiherodis fequi uoluntarc. Tempore uero que ^nms laoditiâ cœpitiacceflèruntad eum optiraates pariter coronas eiiuel pecunias déportâtes, ^erodes itaq; fuperat malcho ibi ueniente fe ulcifci.Sed cum ad tirum phenice perueniflet mal cnus;ca'mq5opinatus cfletimaius quidé conatus eftagerenra ut filium in tiro obfidé côfiftentéî nicmitatem igreffus furtim uoluiflètauferre: Si ad iudeâ reucrti crcdens genté iudeoijz contra romanos excitatu^;amp; deiedo hircano regnatuijaidum bello caflius ab antonio occupaf,Configt; lis tarnen eius deus reftitit. Herodes quoq; eius inreHigcns uoluntatéitranfmifit famulumiqG noipitalia paratu^quia cundos ad côuiuium inuitaucrat.Etlicet hoc fimularetiad millenarios ^icn uere dixeratiquatenos ammoneret eos contra malchum cum gladiis exire. Qui cum ex menKamp; iuxta ciuitaté eumcôueniflênnper latus hominé uulneribus cÔfodcrunr.Hircanus uc^ row fadu inrcllexiflet;obftupuit;rediéfq; ad fe cófuluit herodé:quod cét fadumiuel q malchd interfecifTent.Cuntj herodes rcfpôderertcaflîum hoc iuflifleilaudauit faddinam maliuolum amp;nbsp;nimis patnæ eu puaforé eé criminabaCHanc ergo ,p iniquitate i antipatro comifla malchus poe na foluir.Caflio uero difcedéte de lyriaimaxia per iudeâ cócitaf turba in hierofolymisicum fœgt; gt;xcótra fafelum una cum militibus armaref’.Herodes adt ad fauium redoré damafci ,pficifcés: tum hocaudifl'et: amp;nbsp;in fratris folacium feftmare cuperetiegntudme ^hibcrur,Fafelus tamé fœ^ leem fuperansiin aliqua eum turre concludittquépoftca lub padionis foedus dimifir; hircand Pcneaccufansicpmulra fub beneficia praerermittensiinimicis fuis fauoré impenderet. Iraq; fra^ mtnialchimulta tune occupans loca obtinuerat:amp; mafadam oium munitiflimam: cótra queni quot;trades inüalitudinc liberatus cxercitum duxit;8iauferés omnia loca quæcôpræhenderat fub padionis lege cd dimifit.Antigonus adt ariftoboli filius ut militia côgrcgauit: amp;nbsp;fauid pecuniis r^icptholomeus minei cum propter cognationé ad iudeâ ducebat; auxiliumq; etiâ ci prægt; oebat marion que reliquerat caflius tirio^ ryrannum.Nam hic iÿriâ oém potentiâ capiés cufto mit,Marion adt galileæ finitima inuadens: tria eius caftella occupauit. Contra quem herodes ^^’^‘^^'^rnnia quæille tcnuerat abftulir. Tirio^ ucro cuftodes cum humanitäre dimifit: qnibufdam enam amp;nbsp;dona præftititiproptcr ciuitatis fauorem. Cum hæc ergo egiflèt obuiauic ntigono:amp;plio cômiffo uicit pene altiora iudeæ tenenté fortiter expulinuiétonaq; potitus

-ocr page 266-

ad hicrofolyma ucnftabic^ coronas ei ta hireäus qua populus ob uirtutis pmiu ^Ç^S^*^’ „^^ cognatushircani per affiniratem credebatunideo^ magis defendcbat eu ueluti occil’’^%, fuam fratris ariftoboli filia:ex qua rnu maritu exrint;^ dua^ foemina^ pater. Habuicnq prioré uxoré noie doir populate ex géte nfa:ex q prior filius ei cocipif antipfCaniu iw^ nbsp;nbsp;^^

tonius amp;nbsp;ræfar i philippéfi capo uiciiïènt;ficut amp;nbsp;ab aliis demeftratû époftuidoriâ ^'3r I lia rediit:âtonius auf ad afyâ rcgreniisé^Cüq; ueiffet in bithimadegationes undicÿ obuiauo ei.Tuc amp;nbsp;iudeo^ nobihflimi accufabat fafelu amp;nbsp;herodé;dicétes:noîe tantu hircanu rege f nbsp;nbsp;’

hos uero oém ptâté ui poflêdiffe.Herodé ramé antonius maxie honorauit:cu ad eu uenn e tiffacere ^ accufariSibusipp qd accidit aduerfarios eius nee fermone aliqdipetrafiema hocaq fierar pecuniis hcrodes ab aromo.Scd cu ephefi pueniffet atonius:dcftinauit bircanus !ƒ’‘^p cerdotutnfaq; gens legationé ad euiaurea deporranté corona:amp; fupplicantc;qrcnusx®?’ j^ fio abdudos no exrante bello fcriberet ad ^uincia liberos rclaxarrrerrâq; tpibus caflü reditui.Antonius uero iudas iudeo^ poftulatiöes côfiderâstreferibit iudeis amp;nbsp;bircao;n2^o3 fimul amp;nbsp;tiriis décréta hmói cótinétia.Marcus atonius iperator;hircao pricipi facerdoru «re ri geneis iudeo^ faluté.Si ualetis Ietamur;ualeo amp;nbsp;ego cum cxercitu meo.Lifiniachus pauw • ucl iofippus minei:uel alexandcr theodori legati;epheß ad me uenientes:prioré roma : con c IcgatÓnem renouarüt;amp;hanc quoep pro te tuaqj gente fedulo difpofuerütidum deinonurar tuum erga nos fauoré.Quod duminreUexiffet ex décrétés 6C fermombus famiharitate erga n ; femaretmorerq; optimos ueftros amp;nbsp;religioné côfideraflcmzpropnû re nobifcu efle ’rro^auin Scd cum rota afya noftri populiq; roraani aduerfarii percurriflenttqui nee ciuiranbus nee tep pcpercerunt;nec iufiurandu qduatuerant quicq feruauerurmos nó ta ,p eo^ rantü crimmc, uelut pro coi oium falute in audores fcelei^ quæ in iudeos uel alios cômifla funt uïdicauim Quo^ facinore folé auerfum exiftimauimus;qj talia in cæfare cómiferunt.Impias uero eorun iniidias macedonia tanqua in fuo nefandiffirao rcccptaculo fufcepit eu fceleratiflïmas cop ^ w lignitates partes philippéCcs capi obrineanttquæloea maxia ufq; ad mare:montcfq; munitoso' cupauerant;ut pene cundos tranfitus ficut unu introitum cuftodircnrjquos ad co^ darnn onem ^ coanbus iniuftis grauatos deuicimus.Sed amp;nbsp;brutus eu philippis cofugiflét; e’^'^E a nobis;eiufdéperditionis merito cui caflius parriceps inuétus eft. Quibus oppreflis: jwÇ®”? pace frui lieebirÄ afyâ refpirare a bello^ afflidione libcratâ.Igirur corm pace facimus eu au' liatoribus a deo nobis donatâ:^ tâquâ de maxia pcfte:a!ÿam reuelatâ;p nram rcfouemusux riam.Memores ergo ueftri genre iudaicâ curauimus reddere lerioré. Litteras quoq Paoi® propofui: quatenus fiqui liberi feu ferui uenundati finnfub gaio caffîoifcu per duces eiusab uantur.Super hæc amp;donationibus a me uel dolabella dementer oblatis:uos uti cupio:necno, amp;nbsp;tirios uiolentos uobis eé^hibeo;uel quantaeûq; poffident iudei cöperenria;rcflitui p«ccip« coronam uero qua deftinaftis accepi, Marcus antonius imperator;tiriorü magiftranbus mn populocp faluté.Cü mihi occurrilTcnt ephefi hircani pricipis facerdotuÄ redoris iudeosiega--titdixerunt puincia uos eo^ tenererqua iuafiflis fubaducr^àr^op^ noflroçi tyrânidc.Quod nos pro iperio bellû fufcipicresaufla amp;nbsp;pia puidenna uidicauimus:obliuiofos gratiae: uel res iufiuradi puniétes.Volo ergo amp;nbsp;uefira pace cum auxiliatoribusnoftris cóflare.q ab ndnbu accepiftisthæc no concedimus nifi reftituanf.Nâ neep ^uinciastnec cxercitu quilq dlo^ æ’^^f pilante fufeepittfed uioléter furripuittdu auxiliu eis præbcrét qui iniqua cócupifcut. O^^Pl^ pter cu illi pœnâ dedilTentinros auxiliatores pcipimus fine mora recipe q prius pofiedifle no tur.Vos quoty fiq prædia hircani redoris iudco^i pauloate gaio caflio bellu illicitu côtra noftra puincia ablara poffidetis tedditemec aliqua uiolentiaeis igeransmndc laedi^oiu Siqd uero iuftu cotta cos habetisrdum ad locu uencrimus;liceat allcgarionibus utimos aut a liatoribus fingula lufta côfidcratiôe feruauimus,Marcus atonius iperatorttirio^ magiftrati curite populoqj ialute.Edidu meu uobis deftinauitde quo curd uos hre pra:cipio:qtenus tn bulis pubbeis defenbaf litteris Itis uel græcis loco eminetiflimo deferiptû ponatununde oibus relegi poflit.Marcus antonius iperator ac triuphator dixir.Quo gains caflius aligna pu ' dam fub exercitu eóftitutd K auxiliatores dcpdauir:amp; dcuadauit ludeopz gentéiamiciflimapo' pulo romanotarrogantid illius arnais cóculcantesiedidis amp;nbsp;decrctis ab illo depdata renooamu. ut rcilituant hæc noflris auxiliatoribusÄ qudta corpora iudeoje uenundara funtficut prinsgt; bera remitranrur;amp; poiTefTioncs prioribus dominis refignenCSiquis auté his noflris edidis n obedierir:ulcifci in eo fatiffacienres caufæ promittimus. Hæceadem amp;nbsp;(ydomisÄ antiochenis. ßi arabis confcripfit;quse tempore oportuno referemustut figna prouidentim romaootum cir noftram gentem cxtitiffe clarcant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capitulum,XXIU.

-ocr page 267-

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^’^^ ^‘^^^ antonius ad ß-riam pcrgeretxleopafra ei per cilidam obuiauit:8; amo

1 |Ç^“®ÿ^'ouit;ubî iterü centum potentiflimi ludeo^ ad eü peruenidnaccufantes hcro^ fafelo, Contradicebar ain eis meffalla defendedo iuuenes;hircano praciëntc; qui ® ‘Kr®®s crat.Cuqjambas pres antonius audiffetxófuluit hircanüiqui magis genré obtp “?® refpondéte herode:amp; fratre cius:antonius familianraté cu eis Habens pp paterna •’“Praiötcqua cu gabinio pater eo5^pfens fecerat;hos quidé ambos tetrarchas ordmauit: amp;nbsp;Kmlilt eis iudeo^ négocia,xv.aut ex reliftétibus ligauit ut cos occideret:nifi recufaret herodcs üfdncqj ira de relcganonc reuerfi requiefeebât. At cu antonio rurfus in tiro occurriffent: mub ns iaracormprus pecuniis ab herode uel fratre eius anronius:pracfidibus locorum prxeepit lcz ^tos ludcoßinouis rebus ftudentes torquerc:amp; herodi prxberc principatu.Mox auré herodcs Kdentesante ciuitaté cum hircano nunciauitÄ petiuit cos recederc:ne ad certamen uenirét;ne ^gnum malu cis eucniret.Cui durft quidam non confentirent rccedere:amp; qfi contrarii reftirif/ lenrmoxromani milites dccurrentes cu armis cos inuadunt;amp; quibufda ex ipfis parentis: mul-« osuulncribus laniabant:refiduicp fugientesxum nimio metu ad propria rcdierunr. Clamante nero populo contra herodeancitatus antonius uinöos interfccir. Secundo ramen anno fyriam ooriniut pacorus régis filius amp;nbsp;barzafranes fatrapa parthus.Quo tempore amp;nbsp;ptholomeo minei dcmnctodilius cms iilamas in regno fucccdens:cóponit amicitias cum anngonoariftoboli filio: utrapa^f prædiâû fibi c0iunxit:cuius amp;nbsp;amiciriis nimis cófidcbat* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;|Cap.XXllII.

a^JNtigonus aütpmittir mille taléta:amp; quingentas mulieres parthis offcrre:fi hircanû prb y Icipatu priuarent amp;nbsp;ipfi tradcrent;herodemcß cum fuis interficerét.Quod non côpleuitî nicerprhieôtra iudeâ expeditionc paraflentiducenre cos ângono. Nâ pacorus p marina: u barzafranes p mediterraneam ingreditur.Tunc tirii excludunt pacogiifydonii aût 'Î^olonicnfes fufeipiunt turmâ cquitû:quâidcm pacorus in iudeam deftinaucrat: ucxarurâ te ^'j?®’^ anogonura adiuturâ dueem pincerna^ régis eis propones. At cum a carmelo môgt; 9*^1 3 iudeoçi ad antigonum ueniffenr parati ad auxiliaiper quos (perabat parte aliquâ puin/ 'æ äntigonus capere,i,ad locum qui drimi nuncupatur;dûq; ci quidâ occurriffentiad hicrofoly _ameu fuis afeendinubi etiâ congregatis multis:contra regiam aulâ puenire flatuit;amp; hanc ex--pugnaretinifi fafelus Ôdherodcs prælio p fo^ cômiflb eos uiciffent: amp;nbsp;cü eu in templo ccclufiG wedirigunt armatos ut ppinquas domos tcnerent:quos populus cum ipfis domibus igné con i^*® miquitaté paulopoft hcrodes a refiftentibus ultione exegit. Cunq; fingulis diebus tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;æxpedabat populus mulntudmé de puincia î qumqgcfima cclebratione uê/

fam.lndante ergo feßiuo die:cura in ciuitatcm multa milia hominû armata uel inermia con-remplû cu ciuitaté qui ucnerunt: praeter aula qua herodcs cum paucis cumf 5'^^°^’^at.Cücp fafelus mu^ feruarenherodes cd fuis excurrebat fuper hoftes. Qui conf • ^P^^”^^^^’^ multa milia fugaretjmulti ad tcmplum:quida eriam ad extcrioré uallu jj^8wunt.Nam amp;nbsp;fafelus fratrem adiuuabat,Pacorus autein dux partho^ cum paucis eqtigt; antigono petente ad ciuiratem peruenitan profpcöu quidé tanqua feditioné foluturus;uegt; rus Zr'^°*’° P’^^^R^ü pracftatufus,Cui dum fafelus occurriflët;amp; hofpitio fufccpinèt:pacogt; tusa*^'^^ ^’^^ ”^^’^’^^^®^ fledit ed Icgationéad barzafrané deducere.Fafelus itat^ nihil fufpica aliif’^’’^^^'^ hcrodes minime approbaret proprer barbarorupi perfidiâ, Sed tamé pacoro dur?'^^®’^^hortâtibus perrexcrunt legatione ferentes hircanus amp;nbsp;fafelus^Pacorus ucro cum fent™°* ^^'^'^^ ^ ‘^^^^ ^°^ ^^* liberi dicuntur cis reliquilfet prceccflit. Cunq; galilca intraG pita™™ ^5 ®“ occurrdt prouinciac cuftodcs barzafranis;amp; primd quidé cos ftudiolê fuice/ rfbam*”w™ P’^^^’fir;poft ucro eis contexebat infidias.Fafelus tamé cum fuis^pe mare rcucr - ^^*^ audiffet antigonum promififfe parthis mille talenta.öi :mulieres quingétastin Wto***’ft^™ ^^’■^^æ^ habebat. Necnon amp;nbsp;nodu infidias fenferaudum quidam nunciarct ei igt;icrofI • ^^*’^‘'^”^^^’*^“”^ quidcm capi habuiflent: nifi expedaffent parthi ufquequo lt;180^'^æ^f^ comprachendcreturtne his prius interfcdisiille fenriens diffugeret,Fafelo laratnall^a9“**^ fugicndo pcriculum euirare;propenfius adt ofellius quia hoc a ^ant'iU ^ °'^^™° ^“^^ fyrio^ audierat:nauef^ ad fugam tune ^mirtercr.nam iuxta mare fugt; fwin ^ ™™'™* ^hircano relido fratrem adiuuare paflus eft. Cdcj ad barzafrané acccfliflcrmó f^no Dr^f*'^ faccre uidco:dum talia de nobis cogitas,Nam fi pecuniis cges: plures tibiab hirgt; ®^ ueZ -^^-^’'^®^ antigonus promifit:imoctiam nimis acerbum eft: fi legatos qui ad te cum ^'^^Pition™^ V®^®^’5*Tunc barbarus eo dicente hæc: iurabat nihil uerum effe: fed falfa eum •^112a ^ *^^*'**^Jf hæc dicenstad pacorum çerrexit.Quo euntctparthi quidâ hircanû amp;nbsp;fafe-öucrut; multa de piurio pthos ïcrepantc.At iUe pinccrna qcótra herodé deftiatus fucrat

-ocr page 268-

habens mandata ut cum foras murum procedenté côpræhenderct: antequâ hoc faccrc nbsp;nbsp;^^^

milTi a fafelo indicauerut ptho^ perfidiâ.Cûcg audiflet herodes ab hoftibus cos Hgaros .4 lis acceditad paco^ipthorucp nobiliffimos;qui ocm cam {cienrcs diffîmulabât : amp;nbsp;dice oportere exire foras muru ad occurfd Ifas dcportantid: ne ab aduerfariis renerentur. nan nbsp;nbsp;..^

dicebat: ut demóftrarét quatd fafelus profccinet,Quibus herodes minïe crediditiaudie fratris côpræhenGoné;necnon amp;nbsp;fuafionem fihæ hircani qua fibi defponderande P. cabatur.Qua cd alü non attenderent:ip(c obediebat muheri fapientilTime.Ddq? pthicog i^* quid fieri oporterct.nâ no cis uifd eft palâ tam maximd principe copraehendcreÄ topoij^^ ftuli{Tênt;hcrodes credés magis quæ de fratre uel de ptho^ infidiis audicrat:qua aduerlan fenriremelpere uenicnte delibcrauit euitare aduerfario^ pcricula. Igitur cgrcuus en cama tis.Cuncp mulieres fupcriumenta impofuifTetimatrem fuam amp;nbsp;fororem:amp; quam dudurus crat alexadri filiamiqui fuitariftoboli filius Sihuius matré hircani ®^, .Z*®p«o« frarreoiaq? ï uia ncceflaria:amp; refidud populd ad idumeâ feftinauit hoftibusignoratibus.lZj. nullus ta dundimus natura repiri potuit:q no cd ptenna cerneret miferaref eo^: uidedo n^ res cum infantibus duci lachrymantes amp;nbsp;cSgementes q» a pria difcedercntiôi nihil iam de num expedarét.Sed herodes fortiter atrocitatem rei fuftinens:8i magnanimus

culumper uia undquécp confidere horrabatur nc traderet 1c mefticie q* poffet dus *“ê^ j^ in q fola Ipes falutis eo^ depofita cct.Et illi quidc herodis perfuafionibus calamitatc 1^ tabantiipfe nero pene lèfe interemit:dum iugo conuerfo mater eius mortis piculum wia Cuius pp palTionc amp;nbsp;timoré nc hoftes eos p(ecuti:remorates: circa pafTiSis cura côprænen fuum gladid euaginauit:felt;5pimere conanrc tenuerunt præfentes uiri dd diccrentmonop ininaicis fatiffacere. Na nó hoc ec fortisHï quidé fe de periculis liberastamatos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

Quibus uerbis cópulfus :facinus quod in fe cogitauerat prætermifit:matrcq; curasJpergeW propofita:SC celerius ad mafada caftellum peruenit.Cunq; multas pugnas contra P^^^. rentes egifl£t:totas obtinuit.In fuga uero nee iudcis pepercit:qui cum a ciuitatc.lxx. «aam hoftiliter perlecun.In illo ergo loco ubi iudcos cófudit:poftea regnum accipiens: aulam op conftruxit:ciuitatemlt;^ cdificauinquam herodion appellauit.Cunq? ad idumeam ïniwa ueniffetifrater eius iofippus obuiauit ei;cum quo confilium de omnibus quid fieri deb^i fumpfitmam magna multitudo eum fcqucbatur praeter peregrinos condudos milites. W uero mafada in quo propofitum cis erat effugere:paruura erat ut tantum fufeiperet popuiu• quibus plufqua.ix.milia dimifitipraecipiens per idumea Icfe liberareprxftans eis uiae nipe' neceffarios uero in oppidd adduces puenir.Cunq; ibi depofuilTct mulieres q odingeteluOT ^^ tritico uel aqiuel aliis oportunis aduptis in oppido fufficicter coftitutisiipfe ad petras araWæ celTit.Parthi uero mox die fadoicd uniuerfam hierofolymäÄ palacid depdaflent: hircani pecunias no tangcbât:quacu(œ ad trecenta ralcra fuerunt.Scd amp;nbsp;mulieres herodis euafcruWi magis qs deportauerat p ^uidentia fua ad idumca.Ddcp pthis ciuitaris pecuiae non funecinen• puincia exedtcs uaftabat:amp; mariffam poteridima ciuiraté expugnauerdt.Antigonus inq; cu ad iudea a ptho^ rege itroduceref:falcld amp;nbsp;hircandufdos fufcepit;nimis aut cruciabac $w eres fugidenr;quas hoftibus dare ^mifcrat.Nam has pro merccde cum pccuniis pados elt tus adt ne multitudo hircano quondam regnum reftituerendum adhuc a parthis ennodirc' aures eius ampurauit:molitus nc polTit rurfus ad cum principatus facerdotii peiuenirc prop^^ hanc diminutionem:dum lex hunc honorem iudidet integros ranrd obrinere. Sed^^æ*'.*^’“ quifq forritudine.Qui cd fciret fc occidcndd;n5 morte putauit atrocem ede. Sed fubinimi perire amaridimd iudicauit.Cunep no haberet manus a uinculis folutas: amp;nbsp;aptas ad dum le ipfumifaxo caput fuum percuticns:uitam finiuit.Dicuntadt;^ uulnere maximo co praecipiens anfigonus media's tanq curandum intereminmortiferis medicaminibus tis in uulnere.Cum iraqj nccdum ad integrum animam amitteret fafelus:a daadam muliere diens frarrem hcrodem aduerfarios uirade;faris internitionem uiriliter Si prone fuftinuit: reliqucret mortem fuam uindicatu^: amp;nbsp;fupcr inimicum uleifei ualentcm.Herodem inrerca gnitudo circunuenientid malo^ no pterruit:fcd faciebat cum lagatiore.Nam ad malchu ana regem mulra prius fibi benefida debetcm:remuncrationem acccpturus prexit:0C cp magis op habuiffet turn pecunias fumereifeu fibi débitas:feu per donatione dandas: quia «^“a ’®Ç_ uerat malchus ab co.Qui dum fratris interitum non audidet:eftimabar cd ab hoftibus rcdi re tiriisargenti trecenta taléta ^mittendo.Adducebat adt amp;nbsp;fafeli filid:feprimu annu Star's centé:qtenus pignus cum arabis dcponeret.Scd cum nuncii obuiaflcnt:amp; dixilTcnt ei Mlcn iulfiffe ut a prouincia fua difccdereiquodtf parthi prxcepidcnt ncquaquam herode fuicipi.y

-ocr page 269-

nus Den ^ ^^^^ ^ ^ debitum folucrcnnam Sinobiliores arabes ad hoc eum irrifabant: quarez uare^®P®fitaS‘“fI acceptas prius ab ant)parro:rcfpondit herodcsinihil eos gragt; diCced . æ’^ locuturum rem tantû necefibnam fuis negociis. Poftquä aurem ei uifum eft cd PiX' '^^^^ Pf’'gebat cum paucis ad egyptum: uenienfq? in quoddam tcmplum remoratus niten nbsp;nbsp;r ^^ ^æ ^“ adrinoco rura pcrueniffetnnteritû fratris fui audiuit-Malchusauté pœ^

wuenT r^^^^^^’' ’ ^®®^^””cui minime propinquauit ad pdußum feftinantem. Cunque Cdla ' .^ .^’” 3pplicatam:prohibebant eum alexandriam nauigare. Ille uero præfides apgt; bten**^'^ *^^'^^5 ^*” multa ueneratione perdudus in ciuitatem;a cleopatra fufeipit : quæ nuf onih'quot;'^^^™ ^^“’^ ibidem detinere torna feftinantem licet tempeftas effet Ói .yralia plena fcditf ducif^^ n'*^’’®^* ^*^‘^^ “ nauigaffet ad pamphiliam hyemc atrociffima: uixad rhodum de^ jJr ®’Qsos duos fibi amiciffimos occurrcre cum uidiflêt;fabinum amp;nbsp;Ptholomeum amp;nbsp;inue/ ‘‘ctciuitatem bello caffii dcuaftatamiquauis inops eflètitamcn benefacere eum nó piguit: led amp;n^ ’^^'^^^ largitus ad cam renouandam donauit pecunias.Cuney triremes conftruxiffet oriuquot;*^*^ ’^™ amicis ad ytaliam in brundifium deducitur:amp; exindc romam perrexit. Vbi emnW'k^'^ ’'^^’^ quaeconrigiflént ei per iudeam amp;nbsp;qualiter frater cius fafclus a parthis Ïter/ tent , ^“‘^“s captiuus tenerefur:amp; ggt;antigonum regem ordinalent mille ralcnta promit-' • ®®^^®“ quingentas quæ ex prioribus amp;nbsp;de genere fuo fuiffenr:amp; cp fuas nodu pdu? 6nU‘ ”**^^ **’*™corum manusiraultas paffus calamitates. Poftuero deflebat piclitari fuos luares dum obfiderenturiamp;quemadmodü hyeme nauigaflêtxontemnens pcricula;duni fegt; äretadcuman quo folo fpes fuas amp;nbsp;auxilium firmum poffideret,

lt;TCapitulum.XXV.

tonius autera mifericordia raouetur pro herodis calamitatibus deflens:qjamp; in tali dignicate conftitutis hominibus fortuna dominée : necnon amp;nbsp;memor amicitiæ pris eins antipatri:amp; promiffionis pecuniarum: quas herodes præberc promifcrat: fi rex

Hetiquéadmodu di prius terrarcha ordinatus:raultomagis tamé propter odiu anti^ PP®“ fediciofum dd romanis eum inimiciffimu arbitraretur propenfior erat herodes apud du''' i' ^^‘^ïPpropter antipatri cxpeditiones quas ad egyptum patri fuo perduxit dihofpi-® “ci omnibus fauorem quem cxhibuit:præftans antonio nimis pro herode ftudens ad peti ß?3^‘^'‘’^‘^'J^dium de quibus herodes perieratiparatior erat,Cuney fenatum eSgregaffet mef bu^^ff^f^*’^^ h^rodem præfcntantes:de patris cius intimebant: diqué circa romanos ipfe ha^ r। nbsp;nbsp;’’®’“’^'™“^ ‘^’^^ antigonum accufabant: hoftem eum manifeftum pronunciantes:

«led- *” ^’^ bisquæ prius commiferat:fed quomó êinunc a parthis principatum romanis ne o”acceperat,Cum uero fenatus pro his commotus:fuiffet:antonius infinuabat qucadmodû ®ntta parthorum pugnâ herodem regnare prodeffet. Cunqj hoc omnibus placuiffet: decree amp;nbsp;quot;^^^”^ ^’^^^^ regem.Summum tarnen fuerat antonio erga herodem ftudium:quomodo ei Put h^'^'^ P*’wcipatum infuperatc acquifiuirtquem minime petiturusafcenderat. Nunqua enï fus ^^^°™^”°’^^^* daturos regnum:quod foliti erant generi facerdotali donare:6iideo fratri jjuxoris id præberc uolcbat:qui nepos per pattern quidem ariftobolitper matrem uero hirca/ con''^^T^'^^^^ P°^^^ interfecit:quodapto rempote refercmus. Scd cum intra feptimum diem tuulTet ei fenatus quod nuHatcnus fpcrauirÄ ab ytaliam difcedere feciffet: fcnatu dimiffo: Ian°”^' ®^^'“™ ‘ habcntes antonius amp;nbsp;cæfar exierunt præcedentibus aliis confularibus: ïmogt; . ..^fpofituri fcnatufconfultu in capitolio,Herodé aut primo die rcgni pauit antoniustetu simdufuit centefima uel odogefimaqrra olïpiade:cófulibus gaio demetrio albano fecudotdi

tépore antigonusmafada obfidebat:plena oibus^fperis:tanrü uero déficiente c’^’?',Qö3propter di frater herodis iofippus dum cd ducétis farailiaribus fugere cogitat ad ara tan ^ ’'1^’55 ®31chi3fe poenirere ,p his quæ in herode cômiferat: phibuit eu deus: qui node tam pluma militair receptacula ciftema^ cundacoplerenf.Qua copia recreati cxeûtes con Up ’“^Sonu côfligebâtiqbufdâ palâtaliis uero furtim;quo^ criamultos i côgreflîonibus ^ftra/ tunt, venndius aut codé tpe roanis dux tranfmiffus qtenus pthos a fyria phtberet: iudeä per inmamfefte quidé tanq ioüppüadiuturus:ofs uero cius machinatio eratiut ab antigono pe^ ipf*^ ^^^‘^S^^ ®^ «PP^ hierofolyma caftra pofuifferidi fatis pecunia^ ab ätigono fumpfiffct; Pan quot;'1 ^ ?®P^®” malicia difceflitÄ ut nó mâifeftarcf pecunia^ acceptio;filoné cd quadâ LM®®*^ ’bi reliquitiqué fimiliter antigonus remunerabatiut nihil fe molcftaret: fperasrut/ » »^rthos adiutores. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IjCap.XXVI,

erodesautem ab yralia cum ad ptholomaidam nauigio ueniffettd; cógregaffec non pargt; Inam expeditoné ex percgrinis fimuld^ iudeis;per galileam cucurrit fuper anrigond,Con^

-ocr page 270-

uenicbat ctiam cum co filoiSi uentidius per dolum compulfi;qui trafmifTus ab atitowo fuer• ut herodem deduccrer,Ventidius ergo dum coponcrer turbas quasp ciuitates pthicomoue• in iudea pecumis ab ârigono corruptus degebat:herodi uero quotidie oires creCcebattcui le p® næ omis galilea tradiderat. Cunepimpetû feciffet herodes in mafodammecârium feptos in oppido cognatos liberare:fit illi ïpedimento ioppe. Nam aduerfariam cam exinene oportebat prius appraehendereme haberet poft fc relidu oppidu inimicopz adhierofol^F^ gens, Cû^ filonis uoluntare rebellarcnt iudei:herodcs cu paucis militibus cos inoadit^w ' gam conuertinfilone uero incaute eófligenté a pcriculo liberauitnoppe quoep cxpugnasxlew' iada familiäres fuos eriperc feftinabat.Tunc quida puincialiu ,pprcr paterna amicitiâ fubueni' bant ci;multi uero ppter eius gloriam:imoena amp;nbsp;alii propter remuncratione beneficioK lt;3“ ex ambobus acceperant:plurcs uero propter fpem qua m cum tanqua in rege habebantwog nus aut oportunos tranfirus eius infidiis amp;nbsp;fraudibus poccupans;nihil:autpparuu blt;«^*®** bat, Herodes cr^o de mafada familiäres fuos cripiens:amp; rifan caftellu capiens;ad hicrofol^m^ propauit una cu excrcitu filonis,Et cu multi fortitudiné eius caftracp ad occidentale P^^* ta ciuitatis cernctes metucrent: partis illius cuftodes fagirrarii eius impetû amouebanequ«», uero excufione fada cu hoftibus decertabat,Herodes primu quidéiuuit pconari circa munim-a bono populi præfto effet pro falute duitatismec manifeftorum aduerlariorum malicia rem daretur: fed etia inimiciffimis abolitione delido^ quae î fe comiferat repftaturu effe prowlilt; Antigono uero contra dida herodis clamante filoni uel exercitui romanos: qma prater lun iufticiam egiffcntidum herodi priuaro amp;nbsp;idumco.i.non intcgro iudeo regnum darcnticami^ ti fuiffent hoc gencri praebere dignomam Ôifi nunc de fe uel de regno fuo grauitcr ferrentitaw facerdotes qui nihil in romanis peccaucrunt iniufta patercnturifi de honore deiiccrét.Cum I’S ad inuicem dixiffent amp;nbsp;ad blafphemias perueniflèntiantigonus rcpellerc prope muçz ueniento fuis pra:cepit;quia iaculando uel propenGus pugnando facile procul a turribus eius depulerum* Tune dd filo pecuniapeacceptioné reuelauit,Nam multos ex propriis militibus rcmifitidwniv gentiam fumptuu rcclamarent amp;nbsp;pecunias ad alimenta poftularent;quofdam uero ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

loca deftinauir. Nam circa duitaté loca deferta erant:eo g » a militibus antigoni omnia œm fuiffennmouirq; exerdtum amp;nbsp;difcedere rentabat. Herodes aut pctebat duccs filonis uel mi» ut non fe relinquerét a carfare ucIantonio uel a fenatu honoratuinam prouidere co^ ’^Lj. facile præbere quæcun® quererent ft ^miGt.Poft petitioné aût ftatim ad prouindâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

nullam occaConédifcemonis Gloni rclinquens.Siquidem multitudiné quata nemo fperanin ceffario^ deportauit a Gimariaifamiliaribus fuis aminiftranribus triticu uel uinum Si pecora fimul amp;nbsp;alia diuerlâ in hicrichunte deduccntibus:præuidens ne per fex dies aliquidrw* tibus deeffet.Quæcû non latuiffent antigonûiftatim mißt per prouindâ: qui decent in«® prohibere dcportatores alimenro^.Cunq; praeceptis antigSi perueniflent: grande multiw®quot; armaropi circa hierichunté congregantes;fuper montes locatitcuftodiebant alimenta dedurm^ tes.Scd dum hæc aguntur herodes no ociofe degebattftd.x.turmas fufdpiés qua^e quinq; orum erat.’aliae uero mercede codudaemecnon amp;nbsp;équités paucos:ad hicrichunta peruenit.cu^ duftatem deftrta inuenifTctiquingcntos uero excelfa praroccupaffe cu uxoribus Si bus:hos quidem ipfe dimifitiromani tame irruentes ciuiratc depracdauere: dum plenas dom pecuniis reperiffcnt.Igitur cuftodia rex in hierichûte rclinquens reuertitur;amp; romano« min ad hyemalia dimifit in idumea uel galileamel famaria.lmpetrauit auté amp;nbsp;antigonus^w®®^^ pecuniar munereiut parte exercitus romani in liddis fufeiperet pro antonii latiffaflion^' nbsp;nbsp;.

mani itaq; in deliciis crant:amp; ab armis quietiiherodi uero minime uifum eft otiu habere: te iudeam ffatreioGppu cum duobus militibus peditu:amp; quadringentis êquitibus

uero cum ad famaria puenifTet: amp;nbsp;ibi depofuiffet marré amp;nbsp;alios cognatos ab mafada deduct • ad galileam ufc^ peruenit:capturusquædâ loca:qux cuftodes antigoni praeoccupaffent, Her mens aut in fephori:cuftodibus antigoni fugatisiin abundanti plperirare erat.

quofdam latroncs in fpeluncis habitantes equitu alam amp;nbsp;peditum tria agmina [‘^^„y nus phiberent eosine latrocinium exercerét.Hæc aûtiuxta uillam uocabulo arbilon nebat ipft.xl.die cum omni expeditione profedus cft.Hoftcs uero cum coflixiffet uerteruntlcuoc nu agminis ciusiquos ipfe inuadens fugauirifuos aut fugientes eo loco conftituitipermanlit ro contrarios perfequens ufq; ad iordanéfluuium: cum per alias Ói alias uias diffugerent.v cum totam galilea cepiffetiprætereos qui in fpeluncis habitabat: amp;nbsp;diuififfet pecuniasuniw^ uiro centum 8i quinquaginta dragmas praebensiducibus auté multoplus lad hyemalia eos remifit. Sub idem tcpus amp;nbsp;filo cum fuis ducibus ad eu uenitieo ^ noluiffer antigonus aUm

-ocr page 271-

yemalia conflitutus pbere.Nam plus menie non cos pauinfcd amp;nbsp;mißt ï circuitu p^uincia prædpiensîut oia diffipaflènt:amp; p montes confugcrent;qrcnus dc neceflariis nihil habentes ro ^am fame confumerentur,Herodes uero prouincia eo^ fratré fuum habere præccpitdimul amp;nbsp;Mandrin oppidû muro drcundare.Quicelerius abûdantiâ necenärio^ militibus præparauit a aiwandriu olim dirutu reconftruxit.Eodem tpe antonius qdc athenis morabat .Per fyria aut uentidius filoné accerfiés côtra pthos:priraû guidé mâdauit herodc adiuuare:deinde uero ad le auxiliatores conuocare.Cunq; herodes contra latroncs in fpelûcis fcfhnaretdiloné guidé ad uS ndium tranfmifitalle uero contra illos cxpeditioné pduxit.Erant eni latronû cubilia in monti us abruptisconfhrutaÄ p mediû altiffimos habentia tranfitus faxis acutiffîmis circundatos: ubi cuoibus fuis familiaribus larebant.Rex autarchas condruensiferreis carhenis ligans: pma^ cninam deuerrice montis fup eos deponebat:dum nee ab inferioribus afcendcre ppcer acutum monte potuiflentineg; de fupioribus contra eosafcendcre . Arce ucro militibus armatis plenc habentibusjeu guibus refiftentes latrones abdradlos occidere pualerét.

depofirioné arca^ contigit incaute difponiidu nimis ad alta defcendifTent.Habebant uero mtusetiamneccâria.Cum itaq; arcæ depofiræ fuiflèntinec audirét guidé ab fpelûcis cxire;unus Mmilitibus gladio accindusiamp;ambabus manibus cathena tenés ex gua area pcndebat:dc(ccngt; itin fpelunca:abhorrensmord non audientiû exire latronû.Cum uero ,ppe unâ fpelûcâ ueniH ‘ftiptimu guidé iaculis multos fugauit podaût falce refidenrcs ipeUebat ad pcipicia ruere.Cûtj wms ingrefrus eflèt;multos occidit;amp; rcuerfus in area guieuit:timor uero religuos gemitum auaientes:amp; falutis dcfpatio côphendit.Rei aût tcrminû nox ^hibuit multi rege concedéte fltlubieâos tradiderût.Sed amp;eo mÔaltera die in côfli(dionibus ufi fût;utab fpelûcis latrones otitent ante ianuas pugnarent,Milites aût in circuitu filuæ igné miferunt:amp; ira multos incégt; *‘^. Tune fenex guida intus cû.viililns Ôd uxore relidus cd;guibus petentibus grenus eos di^ toet ad hodes exire das fupodiû fpeluncæîunûgué^ filio^ fuo^ excûté ,pdcrnir; uf^guo ^toos interemit pod aûtamp; uiâ uxorc.Cunqj in precipicio cadauera iadaflerdup ilia fe guoep ^itanorté p feruitute fudinés:multag; prius in herodé uociferatus amp;nbsp;infirmitaté cxprobrâs: itorexdexterâ ei tetendifret;amp; oém licentiâ pmifîffet.lgitur his adisiiâ oés fpeluncas obrinu^ Matrex.Vbi ducé ptolomeû ordinâstad famariâ cû fexcenris cgtibus amp;nbsp;tribus milibus peditum «[«flîtJt^uâ antigonû cxpugnaturus.Ptolomco uero nô bene ceffît hæc militia: figdé hi qui Wus galileâ turbabanttinuadentes eû mteremeret.Cûg; hoc fcciffent î nemoribus amp;nbsp;îdifficilli/ tolocis confugiût:prædantes amp;nbsp;rapières oîatquos rcuerfus herodes puniuit.Nam multos trap interfecit:8icos qui in munitiffimis locis côfugerant: obfîdione capiens occidit:^ cagt; cua depofuit,Multauitetiâ duitates rebellibus extindisteentû talétis.Intcrea pacoro bellis nv •tocû pthi fugiffentimittit uétidius macherâ adiutoré herodi cû duabus cohortibus amp;nbsp;mille multibus: âtonii præceptis obfecutus.Machera itaq; antigono uoeâte pter fnîam herodis pecu^ quot;s cormptus propabatexploraturus eius négocia,Cuius négocia fufpeûa habésâtigonus aduc to dus nô fufcepit: fed fundis eû ^hibuinôd demondrauit eius uolûraté.Quod ubi machera ^*’gt;it;amp; herodé optie fibi pfuafiffe cognouit:fcq; peccaffe nÔ audiété âmôitioné i!lius:ad famau toaté difeefTirnudeos uero p uiâ occurrétes amicos uel inimicos ^drauiraratus î his q paffus *æt,Rex aût his incitatus;ad famariâ prexit.Vnde ad âtoniû cû ,pprer hæc deliberaret ^ficifci: ^mggere:g gt;nbsp;talibus auxiliatoribus nô egerct;q magis ei quâ hodibus nocererdeq; ipfû fuffîcere l^^P’agoationé âtigoni:macheras fecutus fupplicat ei utpmaneret:fi ramé oibus modis iturus Wratré fuu iofîppû fibi præponeret:utdebellaret âtigonû.Itaqjpetitus a machera recôciliaf '^Wß reliqfletiofîppû cû militia:pfuafir ei ne piclitaretur:neq; machete aduerfarefJpfe porto ^antoniufedi'auitiqui famofata oppidû iuxta eufraten obfidebaticü eqribus amp;nbsp;peditibusau^ ' gt;atoribus.Cü^ ad anhochiâ puenifletaueniffetq; cógregatos:qui ad âtoniû pgere fedinabât: adh°f^ ’^’’'’'” ^ ’”’^ barbari multos inuadcrét amp;nbsp;interimcrét non audientes tranfire ipfe eos baK ’^^ ‘^’“^itineris fadus ed.Scd eum ramen duas manfiones famofatoßi ueniffetanfidiæ ï^idé locatæ:eunres ad antoniü inuadebant.Nam fpinis obdruebât câpo^ aditus fm^ ^’^™^ “^ paucos ociofe federe barbari difpofuerütiut cû ad campü puenirét: irapetum ?tos facerent,Scd utprimi tranfierunr:amp; retro obferuaret herodcsibarbari fubito ab inßdiis ^Jgtnti fccuti primos ad fugam uerterunt.Tunc rex impetü cû fuis militibus in eos faciésidati qui ® ®’’^'t‘Qsos CÛ in fugâ uerriffctiaudaciâ fuoßi excitauitÄ côfidenter eos fecit reuerti:

Pnus fugiebant.Tunc rege a tergo pugnärc:undiq; barbari circundati prodernebantur.Scd Por ^^^'^^ '^ dmepta fuiffent uafa ucl farcinulæ uel mancipia:uniuerfa rex hæc eripiens pgebar, K* tarnen cu multi de filua ^pinguâte eo câpis cÔtra eû exiffentihis côdigés ipfe cû cohorte r

-ocr page 272-

fortinîma;uertît eos in fugamj multos interimenstoportunameç feqoentibas ni^.P^J® qui faluarorc amp;nbsp;propugnatoré eu uocaucrût.Cû aut ^pe famofata prexiffet:nafmitrit an exercitumcü ornatu aa occurfum hcrodis;hunc ei honoré retribuensauxilii catnam bar^ infidias amp;nbsp;impetu contra cos fadiï audierat.Cunq; præfenté alacriter uidilTct amp;nbsp;cognomie co quæ p uia acciderat;ampledebaf:amp; uirtuté dus laudibus cfferebar:amp; ofculabaturcu: ƒlt; nebat fibi qué pauloante regé ipfe mondrauerat.Sed cu antiochus non multo poft oppi«o* derer;^ a bello de{încret:foffîo quidéatonius precepit auxiliü herodi praebereapfe nero ad ptum difceflit.Tunc foffius duas legiones cu herode premifitad iudeamnpfeep có ®*®P**^^ erciru fequebatur.Contigit iofippiï etiam in iudca tali mSpireHicïmemor prxceptojó na ad antoniu euntisxxcrcitum p montes ^duxir.Nam quiq ; cohortes ei machcra dederat adnigt; richunrem ,pperanri;du uellet triticum merere:amp; romanis militibus nouis adhuc amp;nbsp;bello^^* pcrtis exiftentibus quorum multi a fyria dclati fuiflennaduerfariis eum inuadentibuyelictisi difficillimis locis:fortiter pugnans Ïterimif; cundu pene exercitum pdens;öquidetn lex wot extindæ funt.Antigonus aüt cü inimicos uicifletjeaputiofippi incidir:quod quïquagita talc frater cius fcrora redeniif.Sed etia poft hæc deferentes galilei potentes gétis fuseifodos herodi in palude mergebantimulri quoep amp;nbsp;in iudea rebellauerunt.Machera aut oppidu guta fimum capit.Nuncii uero cum rcgi in dafne antiochiæ nüciaffent fratris cafumiKipfo quidem hoc fperante ,pprcr uifiones quas cuidenter in fonanis de morte fratris fui uidifTet: feftiwsi’“^ cifcebatur.Et cum ad monté libanü pucniffetiodingentos exinde fumensihabcns etiâ roman exercim ad ptolomaidé pueninunde nodu furgcnsicum expeditione galilcam adüt.Cui^ho-' ftes occumiTentió^ praclio uidi fuiflcntun aliquo oppido concludufiunde amp;nbsp;prias egrelu lunt. Dumq^congreffioncs facerentimulra tempeftatc cômotainihil ualés côficere exercituad uiH^ ^pinquas pduxit ♦ At cu ab âtonio Iccunda legio uemflér q oppidû renebâtitcrriti node ipW reliquunr:amp; rex ad hierichunté urgebafiultioné cxadurus jp fratre.Vbi cum ^fedus effenpO'' tcntilïïme fuos pauit.Poft conuiuiü aut cum ad fupioré domu afcendifletidimifitocs qui prat-' lentes erâtiubi miranda affuit dei circa regé ^uidétia.Nam redû domus fubito ceddit^«^; nem cópreffit,Vnde oés crediderunt hcrodé dei amatoré effeidu ra maxmm amp;nbsp;miranda picniu uelocitereuitaffct.Poftremo die aducrfarii cu a fumitate mônû fex milia ad pugna defcenderct, timoré romanis îmiferunt. Qui cd accefli flcntuaculis lapidibufij régis focios excuntes uuine/ rabantÄ ipfum quida telo circa praecordia peuffit.Anogonus aüt ad lamana ducé mittit papa nomine: cü aliquato exercitu:cupiés hoftibus opinioné de fc:tanq de bcUatore pftare, Machet uero duci papo affedebat.Herodes inter hæc quinq; duitates cû cœpiflêt;rdiâos ibi duo miW exiftétes intcrfccit: ipfafep duitates incendcns;rcdiit contra pampuiqui caftra fua cótra uulaad' funauocabulo difpofuit . Duep multi cofluerct ad cu ab hicrichüte:amp; ab ludcaauxta bouts ceffitæofq? audader precurrentcs cû cis confligens deuicit.Quos pfequés:^ fratris fui uindiew oeddebar.Quo^ multi dum in domibus armati cofugiffentitedis auulfisilapidibus eosdelug oppreßit.Quod fadu aduerfario^ magis aios confregit:fperantiü futura détériora exiliere, non latuit multitudo ad uilla fugientiü:amp; nifi tune répeftas grandis defcédiflet:amp; rex adhierom folymam exerdtü de uidoria cofidentc deftinairet:omne opus tucpfeciffetiantigono iam mgs meditanteiSi a ciuitate difcederc.Rex aut uefpere fado:coenare milites præcepitJpfe uero cum aliquam domumlaffus intraUct quo balneû erat:pene maximû periculû incidit:quod ^uidetia dei uitauit.Nam dudum amp;nbsp;cu uno fequcnte puero lauanté:hoftium quida qui armati in Moem domo ,p timorc celati fuerant luadüt.Quo^ unus cxiirgladium rcncs:amp; ' planua curritw poli hunc fccundus amp;nbsp;tertius fimilitcr armatiinihilcp tarnen regent Idêrunt.Poftero die interempu pampi caput fcrora decidcns:pro ultione fratris:herodi tranfmifit.Nam is manu fua lUius iter^ fedor extirerat.Definente uero hyeme rcgreflusimdepropc hierofolyma pucninamp;iuxta auitagt; tem caftra fua locauit:tertio rcgni fui ano: ex quo romæ ordinatus erat.Poftea rurfus iua caura iuxta murum accedcns tranfmigrauit:undepotuiffet ante templum ciuitas expugnari : ficutet prins a pompcio:amp; tribus aggeribus locum circundâs:turrcs crexit . Cûq: multa manu ad opus ufus fuiffet:amp; filua dccidißet:amp; oportunos opcratibus præpofûiffer:ipfc ad famariâ pro nuptus difceflÏt:dudurus alexandri filii ariftoboli filiâmâ hac fibi defpóderat : ficut amp;nbsp;prius retulimus.

Cfbapitulum.XXVII.

Oftnuptias aurem uenit foflius per phcnicem cum exercitum per mediterranean prcmififlct:ucnit etiam multitudocquitum amp;nbsp;pcditum.Tunc rex quo^ regrenusc a famaria: non paruam fupcr priorem expeditionéproduccnsifiquidétriginta niiW fueranr.Omncsautprope hierofolymorum muros congregabâturtubi circûfcdebat

-ocr page 273-

pcraqlÓisptem muros ciuïtaris. Quorum exercitus erat undedm cohortes peditû: amp;nbsp;Tex milia equirum:nccnon ÔC auxiliatores fyriÄ duo duces fylo amp;nbsp;foffiusiqui amp;nbsp;ab antonio miffus eft au^ wlutor.Herodes aut decertabat pro fe quatenus ab antigono principaturn reciperet: qui romæ oudumhoftis fuerat mdicatusÄ pro illo rex herodcs per fenatufcôfultû ordinatns.Cum mulra autc alacritate uel certaminibus iudei qui intra muros conclufi fuerat;herodi rcpugnabatimub tscppro templo diuulgabant:multa etiam pro folaciis populiiranq libérante cos a periculis dco: aomnia forasciuitatem diftrahebantmequid ad alimetumuel bofum uel iuméro^ rehnqref; alatrociniis furtim ufiiinopiam eis parabant,Quae cum herodes perfpexiffet aduerfum larron cinu quidem in oportuniffinris locis infidias pauit;de expenfis autem longius agmina militum tranfnnttensiuenalia congregabat: ut intra paucu tepus multam affluently cis nccariope facerec ^unebremanuq; multa frequenter opérantes;très aggercs citius erigunf.Eftas enî crar;amp; nub wm uel ab aere;uelab operantibus impedimentû fïebat:fed machinamenta inferentes: murum piBouebant:St omnibus experimentis urebanrurmee tarnen terrebant intra ciuitaté exiftentes* Nät^Tillirefiftentesxonrra iftos non pauca excogitabant: quædâ adhuc impfeda iftrumétaialia *^fopfeft3c5burentes,Cunq;ad manus ueniflentmon minores romanis audendo fuerût : niß quia difciphna dcerat militaris aduerfus machinas.Nâq? muros cóftruebant;iam prionbus'edi--ægt;is eüerûs;amp;fub terram fodientibus occurrenres confligebant:amp; defperatione tarnen potius quam prouidentia belli ufep ad ultimu permanebantdicet magna cxpeditionc obfeffi: uel fame f”^na fatigati;uclinopia nccarioi^ fuiflent exhaufti,Nam feptimus tuneanus acciderat. inters aicendunt quidé fup murü uiginti prioresipoftea uero centurioes foflii.Nam primus murus öptusiam fuerat diebus qdraginraifecundusaut quindecimÄ aliquæ circa tcmplum porticus ncenfæ funriquas herodes antigondincendiffe dicebat;odium ei mercatus iudcopz.Sed poft du ind^ 'ps rempli fuü!er;amp; ïferior ciuiras;ad interius facrariü:0^ ad fuperioré ciuitaté toconfugierunt.Cunqj timuiffent ne prohiberenteos romani deo quotidianas fmolatióes ^fre;p legatos fupplicat:permitti uidimas folitas introduci.Herodes aut dum putaret eos ia qweuilleconlênfit.Sed cum nihil uiderer fieri quæ putaflènimmofortiter repugnare p âtigoni P^'iapatu inftanter acccdensxiuiratem cxpugnabatÄ oia ftatim internitionibus funt copiera, romani pro mora obfidionis irafcebantunherodes auté nullos ab iudeis aduerfarios ™Jnquj uolebat,Occidebant igitur p uicos amp;nbsp;p domos quofeunep lueniflêntifugantes eos ÓC in ^Pw roncludentesincq? infantibusmetp fenibus:nccp infirmitati mulie^ mifcricordia pftan^ mA-^’^ ‘^^'ft’nate amp;nbsp;petente ut parcerent;nemo fuit qui dextrâ rctincret imotâifed furioß •li« statera extinguebant. Vnde amp;nbsp;antigonus nee prioré nee prxfenrem fortuna cofideras: fik . ^^‘^^.^^^^ditiprocidens ante pedes foftii.llle nequaq cum mifertus pro calamitateifed plaugt; cua^i'^''^''“''''*''^'^^ ufusantigonam eum tanqua foeminam nominauitique non ut mulicrc fine odia remifit, Et ille quidé ligatus cuftodiebatur:herodcs uero prouidebat prohibcndo aliegt; feftmabat multitudo pegrina templum uidereÄ fanda in facrario Prio *^^‘^^^ ^’^^ quofdara percs:aliis interminatustmultos autem amp;nbsp;armis uetebat: pditione ’’’*^°”^*” eftimansifiquid ruifibilium uifum fuifTet.Refecabat etiam rapinas ciuïtaris defe ^'^ ^^^^’^^foffium altricarus diccndo. Si pecuniis 8i hoibus romani ciuitaté euacuauerît: PnVæ'^^^*°’^’^ ’”®æ regem rclinquent : fed amp;ante ciuibus proftraris : brcuem umuerfi iudei repenfione necis huiufmodi.llle uero cu pro obfeflîôe.militibus iufte itarr P®™^^^ dixillèt: refpondit ipfe fe pecunias de fuo mercedem fingulis preftaturum ; amp;nbsp;l'tibu 9“*^®’^®*® promiffionibus completis libcrauit.Nam ira munificcnter fingulis mi/ hierJ 1^^'^“^^ nrerito regali;amp; ipfi foffio donauit utomnes pleni pecuniis abirét.Hæc pafßo gefin ° ^?^°^ ciuitati contigit ; confulibus marco agrippait camdio gaHoxcntefima amp;nbsp;odo/ 'tof^L^''^''^°^™P''’dc;rcrrio mcnfe;in celebratione ieiuniorum:tanquam reuerfa calamitate fcunt^^k ^æ ’^^^ “‘^^’^’^^^^^eft.Nam tunc eodem die captiuitaris uigintifeptem anni effe no/ ’'^tutn’^a ^^^ '^*’^'^’^^ aurcam deo coronam deuouiffet reuerfus ab hierofolymis;antigonu Wudu ®p ^®”w pduxit.Herodes quoq; ueritus nc cuftoditus antigonus ab aronio;6iromx ‘‘'m at ®quot;æS’?’®*'®«®s fuis fenatui demonftraret fe quidem ex regalibus defcendentem: hero/ ’’^Pltisi^™ pnuatumiôiij oportcret filios crus rcgnare propter genus fi ipfe romanis peccaffet: f^des od'^a*^”^ compulit antonium:ut antigonus inrcrficcretur.Quod cum fadum fuiflétihe/ I^dahff^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^’J' '^°“ *”° afamoneiprincipatus poft céru uigiti anos/Na de fami

^-^ honor facerdotali fuerat.Cuius cu multa ,p gete iudaica pntcs cgifienr: ^^’^ienc’^''^'' æ’^*’'*®®^ prîcipatû âiferût.Trâfiit aut ad herodéâripfis filiû de familia popular!: pnuatoiôd fubiedo regibus.Nos igit hue terminû cognatiôis afamoneoje accepimus, rii

-ocr page 274-

Aec infuntjnquintodecio libro iofephi hiRonaj^ iudaïrte antiqtati^» ^^P'? -Quahtcr capta ciuiratcp foffîû amp;herodem;antonius quidé anogonumin interimiffenherodes aut quadragintaquineg cxamicis illius primates hiWioly» '’ rum reucrfus cxtinxerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap«n»

Quorn odo hircanus primus rex iudcorum:amp; princeps facerdotum a perthorum re^ arlacc milTusïad herodem reuerfus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap^i»

Qucmadmodum herodes ariftobolum uxoris fuse mariannæ fratrem: prindpem l^rdotuni ordmauitÄ paulopoft ocddit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;».

De deopatra: ut iudeorum amp;nbsp;arabumregnis infidiata: partem corum ab antonio pwuwuinot ad iudeam pcruenit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ' u

Qucmadmodum herodes debdlaffet arctham tempore quo antonius a cefare in annocniap gna deuidus eft.'_ De terremotu piudca fadoÄ intcrnitione hoïum ucliuméto^:6^ de fermone herodis qoc iudeos de inftauratione belli contra arabas fccit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vH'

Quemadmodu herodes nccario ^fedurus ad caefaré uidordhircanu cxtinxit. Qualitcr a cacfare rcgnum acccpiflet;cui pfyriam in egy-ptum eunti aduerfus antoniu Ä« patram fufeeptionem parabat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 Quernadmodu herodes cu in egypturn pueniffer a cacfare multipliciter honoratur:6^cin fedione uxoris fuae:uel alio^ de genere hircani:amp; de mins conftitutionibusxonftruwion'^ adinuétionibus more gctilicio:qbus corrupit lege iudaica. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^o^ hra De fame piudeä amp;nbsp;fyna fedaÄ ut feruauît populos amp;nbsp;ciuitates herodes: amp;nbsp;rurfus mira a par opera eius feu foelicitas;amp; de efleno quoda q diuinatois habuit noticia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Op.«« Quahrer uctus templum poft fexcentos annos depofuit;amp; aliud duplum condidit.

fil^^f^cipit liber,xv.antiquitatis iudaicx.

Oflius quidcm amp;nbsp;herodes qualitcr hierofolymam coeperunt:® ' antigonum captiuum in fuperiorc uolumine demonftrauimus ! Icqu

; ucro nunc cxpianabo.cum totius iucieac pncipatum ncroaes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Ï quanrofeunep priuatos fui fautores inucnir: in dignitatibus cos coin » Aiuos autem qui contraria elegerant: non deftitit tormétis affligere.Honorabanturspud eum polion pharifeusA' famcas t^^ '^bus.Siquidem obfeifis hierofolymitis:ifti perfuadcbant herodem H“' « lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* pi:pro quo amp;nbsp;recopenünone grariarû fruebantur. Nam hic

aJÄ

ifqui quoncBm in iudicio dum herodi pepcrciflèt hircanus: praedixcrat indicans ei ueliodioW • to herodes liberatus eos omnes pcrfequeretur;quod amp;nbsp;fadum eft;deo fermces illius adimplp• REodern tempore cum hierofolymam renuiflet herodes : omnem ornarum ciuiura h aula colligebat.Ex quo multum pondus argenti ucl auri aronio;uclamicis eius donabat.m 7 fecitctiam quadragiraquin^ priores pres antigoni.Nam cuftodes per porras muri difpolucra• y pc quid deportari poflit cum defundis.Morrui uero cum excruraréturdiquid argenn.autau • ;autallud neceiranum fuifret inuenrumxcgi dcfcrebarur;nullus ucro malorum terminus er• Nam auaricia rcdoris:male conquifita deterius cxpendcbat.Prouincia aurem inculta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

feprimo ano cogente:inquo agriculturam exercercallicitum nobis elfe probauimus. Antoni iraep cum captiuum antigonum fufccpiflendeliberauit ligatum in triumpho ^“®5^luni gentem rebellare antigono fauentemjdonif® herodis redcmptus : iudicauit in antiochia ui pcrimere:quia nullarenus iudei quiefcercnt.Quod reftimonio ftraboms capadocis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•’

ira dicentis. Antonius antigonum iudeum in antiochia perdudû intcrfecit.Et uifus ®‘-quot;?P* mum iudeorum regent occidiffe: dum non eftimaret : alio modo fenrennas iudeorum quot;f*^®’ quatenus fufciperent pro illo conftitutum herodem, Nam nee tormentis fubdiri : Kg^*^^/“ appellari patiebantur:ranquam magnum aliquid de priore principe retinentes.lnfamia m iguu uel odium herodis ira minuere purauit.Hæc quidcm ftrabo locutus eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^P^'/ 4n-pfa

QVm uero herodcm principatum tenuiflc hircanum pnnceps facerdorum audiHet.q captiuus apud parthos renebarunrediit ad hcrodeidc captmitarc tali modo lolutu-Bar^afrancs amp;nbsp;pachorus parthorum duces cum captiuos hircanum princij^m' , cerdotum prius c0ftitutu;poft aurem amp;nbsp;regcm:amp; fratrem herodis fafclum ad ptW pducerét.'fafdus no tolerans uiculo^ obprobrium;amp; omni uitje pponens mortem glonoiam.

-ocr page 275-

Wn^**^ P^^’^P^*^^ ^*^^ pdidum dl apparuit.Hircanu uero ad pthos perdududratr« ptho^ fum ^5 ®^^’us attcnacbat:dum nobihrarcm de profapia dus audinct.Quaproprer remif-' fic j’^*'™^*^^^onie feruari conceffirubi 8^ mulrirudo ludco^ hircanum ranqua principe

^ rcacm:^ omnesufq; ad eufraten iudd habitantes honorabant.Qui dû bis fruc/ «oft *^*’^ nerodem principatum fufeepifTe mutauit fpcm fbam : ab initio ei amiciffirnus tenstquem amp;nbsp;gratis memorem putauit:gjeum a queftione amp;nbsp;morris danatione ; ud piculo ba”T^^^ ^’^^^•Sennoncs ergo iudeis proferebat:feftinando ad eum profiel(ci.Qiii ueta/ tic 'i^’'°S‘'’b3nt eum permancrc dicentes:^ officio^ fimul amp;nbsp;honoris in facerdotali ud prm^ m dignitate nihil apud eos minus habuiflet: pfertim dum nihil ab hiero folymitanis poffet P Oberen pro diminutione corporis:qu3m ab anrigono pertuIiiTet. Retributiones autem non miift a regibus dantur quas priuati a benefadoribus acdpiunt : nam mutât eos fortune pro/ ^ntus.Talig eum ei fuggerentihircanus defiderio cundi tencbatur.Cui fcribcs herodcs petebat iudeis fupplicare;qrenus non inuiderentei una feed comune regnu poffidere.Nam r ^1^^ ‘^’'^^banquo ipfe gras ei redderet pro benefieüsxüab co nutritus amp;nbsp;faluarus eflet, Hæc ^^^^’‘‘‘“’’OinM'ttirad fratré legatü iâramanâ:amp; dona multaifupplicans : meimpedirer gfas ^dacrequas bencfido deberet.Erat aûtftudiû cius nSpro hociiêd quo praeter merirû pricipa/ ^ODtinueratirimebat ne illi rarionabiliter aufereturÀ Hircanû properabat fub potcftare fua '’^3igere;ue! penirus cd difperdereiqd amp;nbsp;poftea fccir.Tunc tarnen ficxo jthoipecunialèr iudeis tl dantibus ut uenireticd omni cd honore fufeepit amp;nbsp;in conuenm primu ci locuÄ in conuiuns Pi'iniu ei ledûcôcedebatiquâ end decipiebat patré uocando:amp; oîbus modis îfidias lopinaras ci papat Difponebat etta rcliqs cd co fui pricipatus utilitatestunde amp;nbsp;i familia cius feditio exarfit.

^ oblèruaret ne nobilidimus quida priccps facerdotd dei haberefunuirauit aliquc ex igno/ ii'^mis facerdoré de babiloneinoie ananelu: amp;nbsp;huic pricipatd facerdoni'dc'ignauit,Quod no P^iialexandra filia hircani:uxor alexandri:filii ariftoboli rcgis:ex quofilios habuitiund quidé Pnicnerrimdaridobold noie amp;nbsp;hcrodis coniugalé marianéiforma nobilifïïma.Turbata ergo amp;nbsp;Wolcfteferens infamia filü;q, illo fupditeialrcr aduena principard facerdotii meruifTet : fcripfit ^t‘fop^;fodali fuo Ifas depórtatemt petertatonid pricipard facerdotii fiho fuo pftaf, Sed atoio ’’^S'igete petihonéiamicus cius gellius ad iudca cd pprer aliqs cas puciJTctiód uidiffet ariftoboli PUichritudiné amp;nbsp;magnitudiné amp;nbsp;iuuétutcïmirabafinómms cria marianc regi cohabitaté dupe wtVndealexâdrâ bonoty, libero^ matré exiftimâsiSi ad fermóes cius uéiésifledit ca piger abo *® imaginesÄ antonio deftinarc diccs;cd cas uiderinpetitiôes cius mois oîbus adimplebit. His tutiuerbisalexadraimagines antonio direxit.Cui gellius referebat diccs:n3ab hoîeputari: fed ^uodädco eße liberos alcxadraeidd uellct ad libidines antonid emolire.-Qui puclla quidâ cru “tæfnsherodi nuptâ accerfircmcrdetiâ cleopatrâ metués côtriftariifcripfît ergo puc^z trâfmitti pi honoreiaddés fibi gratd inuenc uifd fore.His deporratis ad herodé Irisinô cautd exiftimauit: w^c exccllenré antroboId tune iam fedccî ânos duccnté generc nobilidîmoiad antonium x otltinare porenriflimd romanoRzÄ pard fuse luxuriae fupponerc pue^iq etia libidinofus p po/ ^tiHiaexiftcbat.Rcfcripfit ergo dicesifi pucr cxierit a puinciaiffari oia hello uel feditionibus co P'ebutuniudcis fpannbus rcry nouaiy mutanoné.Quibus refcripris cd atonid cxcufaiTeniudica “itno ultra puejz uel alexadra humiliareifed etia uxote fua mariâne ualde peréreiqcenus fratri ’.110 principard facerdotii redderenqd pdefle arbitratus eftidd ncc ad atonid ,pficifci poflet tali pdinis adolefcens honore.Conuctd iracp facies aico^imulrd alexadra accufabatidiccdo; larcter ■nlidias egiffe ^ priciparu^ dd p cleopatrâ ageret.qtenus ipfc quidé regno pnuaref:pucr adt pro wrcßz gnbemarioné ab âtonio fufeipenôi hæc qdc ilia nÔ iuîle poftulafciq; amp;nbsp;film fud a pof Wio hm honore priuaret:amp; feditioncs in regno moueft:cd mulrd ipfe laboraffet ut pofliderct “lulris amp;nbsp;no fortuitis piculismerdetiâ nullatcnus memor ipfe malo^. illms: fed beniuolus circa tMecr:5; ndc puero pricipard facerdotii pberenidcoep olim ordinafle dicebat anancld cp ualde Pufr effet ariftobolus. Cd ramé hæc no incaute dixifletifed ,p dcccptiôe mulie^ amp;nbsp;pfentia ami tonijæn amp;nbsp;no fpans alexadra cd lachris fari{}ccit;dices;amp;p facerdodo qdc oia:amp;,p ifamia feffi Wcregnd uero ncc defiderafTc iqtmec fi oblatd eét cupide fulccpiffeicd amp;nbsp;ndc nirnid honoré F®^.4^f^pt*cipatd eius amp;nbsp;rutclaxuius uirturc rotd géus med effulget honoribus:ndc quoep Dtneficiis uidaifufcipio filii honore:^ ipofiery ad oia ero fubieda.Petebar ergo : ut Gqd pprer genus amp;pfcnte fibi fiducfâ tcmerarid pro indignationc fcciflccignofceret.Poftq adt loeuti font * daris;rcconcilianrnr omni ut uidebaf fublata fufpitione. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;jCap.lII.

■ Tacj rex herodcs flati pricipatu facerdotii anancld prer lege cxiuitffediriocs domeflicas --■pacandoina no Iicebat aliqué honore femel accepto fraudari;qd prius anochus epifancs rui

-ocr page 276-

deftruxitidum auferret ab iefu facerdotiûîK ordinaret fratre dus onia : Îècudus auf ariftobobs hircanû fratré fuu priuauinrertius herodcs principatû facerdotu adolcfcéri tradidit ariftoi^ Tuc quidé putabat fedaffe cótérioné:amp; licet recôdliati fuifTentinó tarnen lècurus degebatwuni alexandra ex ptenris conatibus ne tépus nouarü re^ capetualdc timcret.Quapropter pcepitö ita in aula ecuerfari ut nihil fub prate fua haberet:diligenter end euftodiebatur occulte ne quid prer quotidiana cóuerfarioné nireref q paulatï magis illa exacerbabdrÄ in odio fufcitabannaiö lupbia muliehs diligentia euftodie indignabafhfe:dü oïa potius uellet pati qua fiducia priiun» amp;nbsp;fucofum honoré cu feruitute uel metu polfidere. Ad cleopatrd igitur in quibus exifterenre' quenter fe lamenrando dcftinabat:poftulans fibi auxiliü præberi.Quæ iuffît ei furtim cum nno in egyptum ad fe confugcre.Cunq? hæc ei placuiflét:talcaliquid excogitauit.Duo locula tanqua pro mortuoßc exequiis parauinin quibus feipfam amp;nbsp;filiu mitti dixit, præcipiens eófeiis fanw», ca nodu deferrc: amp;nbsp;exinde uid ad mare facerc ubi naué in qua nauigarct ad egyptu præpar^ ai» habuiffer.Hæc fabbioni amico alexandri efopus feruus cius edixit.Quod cum fabio audiflet^ inimicus herodis effet q»inter infidiatores antipatri de ueneno confcius putarefjodium lenitep indicatióis fauoré fperauit:amp; regi nunciauit üidias alexandrae. Qui cu cam uf^ ad conatu dcre dimififfeta ipfo facinoris operc detinuit:fedîuitus côcefïïtculpâ:dûputaret nullatcus cIco* patra ceflàre; fi côtra fe cdm îueniffet.Paldergo magnanimitate uel modcftia ueniâ ei largiwsû Propofuit tarnen oîbus raodis adolefccrem pimere:fed tacito ppter uerifîmilé diffimulatlonc* Cum ergo tabcmaculo^ fediuiras ueniffet quæ apud nos cû fumma uenerahone celebrauwn quidem diftulic;K in deliciis ipfe Ôê relioua multitudo raouit tarnen cû feftinare uoluntateW côficere inuidia. Nam cû adolefcens arinobolus oâauum amp;nbsp;decimû annum ducens fecundum legem fup aram afcenderet uiélimas immolaturus amp;nbsp;ornatu fâcerdotali circundatus celebrarrt religionis confequentia:magnitudiné fup æratem offendens neenon amp;nbsp;generis dignitaté;popu“ fui excitauit fauorem:amp; ariftoboli aui fui prüfens memoria eis reduxit.Qui paularim puocat^ uoluntatcs fuas lam dcmonftrabant;gaudenfcs fimul amp;nbsp;Jeticia perfufi;uoceflt;$ laudabiles in co® orationibus mixtas emittcbant;ut manifeftus fieret populi fauor amp;nbsp;tcmerarius; fub regnow conftitutixum aliorum praererita beneficia memoraret.lnter hxc omnia ftaruit herodcs nol rarem quam in adolefcentem habuiffer implere.Celebrationc auté tranfada dum in ^*?‘f®ù manerct: ÖC in conuiuium eos alexandra peteret:herodes adulabatur adolcfcentiißi il/ affluentiam porionis:paratus conludere;uel iuueniliter ad gratiam illius iocariÄ loco cftuo lie exiflente:colledi fimul exierunt refrigerium captdtes.Cunq; fontibus affiftercntjcalore in ridianum aura temperare;prius quidem nardtes feruos amp;nbsp;amicos profpiciebant: poft autem a lefcens cura irritarecuriherodis amici quibus hoc præceptum fuerat tenebris lara tenennbu « lepe eum mergentes : tanguam luden tes non emiferunt ufquequo eum prelfumfontibus Wƒ focarcnt. Ariftobolus iraqjexhndus cft;decimum amp;nbsp;odauumannum agensgratis: cum pnnO' patum facerdotii anno amplius tenuiffetiqucm rurfus ananelus fufccpit,Quo malo mulieribb nunciaronnceffabilis cas ftatim defundi dolor inuafit.Ciuitas end rumore dclato lamétiscuu compléta funtiomnibus calamitarera ranquam propnam amp;nbsp;non alicnam dolentibus, ^^^^^a^ uero plus confumebatur confcia pereraptionis : nam dolorem ampliorem ab ipfo . ferebat,Sed fuftinere neceffarium putauit:licet fepius fua manu uiram finire niteretur: dclutr* men fi polfit uiuens fufficere ad ultionem infidiarum pcrempti.Vnde potius fuam uiram ren/ barme daret fufpitionem filium fuum infidiis periffe per hanc cnim diffimulationem fper^ farius fe oportuno tempore uindicare, lila quidem fic conrincnter dolorem tolerabatineroo autem omnibus uerifimilis uidebatur: non infidiarum adolcfcentis audor extitiffe. Nam no tantum quæ ad funus perrinerent pcragcbat:fed etiam lachrymis ufus aîæ confufloné neme1 rnonftrabat.lnterdum etiam 8i dolore uincenteieum ex afpedu pulchritudinis plang^^^.j^/ cetadolefcéris mors pro cius rutela pu rarctunmanifeftus tarnen erat g? pro fariffadioneiftai ceret.Siquidem munificenter exequias eius honords:multum apparatum circa loccHosÄ mw^ turn aromatum feeftmimiumey ornatu m fimul fepulturæ ut dolorem mulferum plcne lt;**®*J amp;nbsp;cofolaretur eas per iftam prera, Alexandra tarnen nihil tale deuicitifcd femper mali *^® mefticia ïcitabat:8i fenpfit cleopatræ herodis infidias:amp; filn perdirionem.Quæ dum feninar petcnti fubuenire.’calamirares alexandra: mifêrata propnam omnem caufam confecit: Spet« anronium uindicare adolcfcentis i nteri turn non ceffabatxum diceret non efe dignum nero per eum regem ftarutum in regno: quod non ad eum pcrtincret: in ueros reges tales iniquitai oftenderc.Qyibus cum flexus anto nius cffettad laoditiam pcrucniés mirrit praecipiens ncro ad fe proficncnfibig; pro more ariftobolifatiffeceremam non rede infidias confedas efleup

-ocr page 277-

fuad^^^^’^^’’^’Qui eucaufam timuifietÄ deopatræ côtraricratem quæ non cefrabatäromu aere;quatenuscum damnaretiftatuif quidemobedire : iam emm nihil aliud eraf qd ageref. quot;^ÏWraum fuumiofippum procuratorem regni 8d rcrum reliquifrer:dernadauit ei fecrete: J“^”®^^f®*Vo paflus efTetxonrinuo rnariamné occideret. Nam dilexiflê uxorcm profit d A^’^'^^*^*^'^Ç côtumeham poft aus mortem pateretur;dum pulchrirudo illius ab alns cideran poftet:per q demonftrabat impetu atonii qué in ea habuilTencu oli de pulchritudfe • lusaudiflêt.Herodesquidem hæc præcipiens fpe incerta ad antonium perrexit. loflppusauté , wm in defpenfatione reruni regni ftatutus effets propter hoc frequétcr rnariamné côuenirct: de negociishonoris caulà regtam percôtaretur fauorem uelamorem circa ea hcrodis itèruir, ™iieres autem cum illum adulationibuscmoliücnrrplus auté ab alexandra fedudus iofippus: . niani régis demonftrauit:amp; mandatum explanauit:dum fidem illis uellet facere : g? poft morré wc iph non poffet uiuere dum diceret ut fi quid acerbum ab antonio pateretur: non fufferret 3D ea nee poft ïteritum feperari. Hæc quidem iofippus:mulieres autem non hoc amoré affedus nerodispuraucrunt:fed timueruntme reucrfus tyrannica crudclitate fibi mortem inferretaSqj wuerbo fufpirionem non paraam perceperunt.Eodem tempore raor in ciuitate hierofolymoz rum ab inimicis hcrodis dilperfus eft q? antonius tormentis eum affecifTet amp;nbsp;oeddiflet.Quæ fa ma cunftos quidem in aula turbauit plus uero muliercs. Cum alexandra iofippum fleditiut cü ■pus ad roniana ligna confugerermam romanum agmen runeiuxta ciuiratem fub duce iuliop regnicudodia caftra pofuerat;diccns primum fiqua rurba in aula concurreret : ipfe in turo exi/ Herentidum romanos propicios haberent;præterea fi mariamnem antonius perfpexent : amp;nbsp;pru opatum recipcre fperamus:nec i alit^od poftea fcruirium de propagine rcgii generis defeende-« mus,Cum has rationes fuge cogitaffet : litteræ ab herode de omnibus fuis caufis deportantur priori rumori contrarie.Nam cum ad antonium peruenifTet confeftim eum donis de hierofogt; lymisdeportatis rcconciIiauitÄ fermonibus dicerc compulit:ut ncquaquam cotranc quidem de fe hal«ret:amp; cleopatræ uerba nihil aduerfus fuam latifiadionem ualere.Nam non inquit iu^ Hum eftatoniusrut rex de fuo principatu depofitus pœnam luat:quia qui honorem ei dedcrut: ipu ei uti poteftate permilèrunt’. Quo dido flexa eft cleopatraifciens ncquaquam alienum prindpatum fcrutari prodefTe.Cum de his fcriberet hcrodesraliofq; narraret honores ; quos ab antonioin conuentu uel in conuiuiis quotidianis haberctÄ hæc obtineret:licet in aceufetioni^ DUSCleopatra nimis molefta exifteret;quæ prouinnædcfiderio omnibus modis perire illum fe-* flinaffenfed quia antonium iuftum circa fe cognofcerctmihil iam difficillimum fperaret:q gt;nbsp;auté rardarct fauore firmiore circa fe antonii:fperaret cleopatræ conciliari animo pofte : amp;nbsp;fe hoc fa^ feredicebatmam antonium petitiones fuas adimplefleÄ fibi inferiorem fynam conceflifTe degt; *’®?^’tïamp; per hoc folatium refutaret : uel reiieeret appellationes quas Cleopatra pro iudca fe dUcccu hex litteræ peruenift'cnt;defierur ab impetu:quem tanquam de mortuo habuiflentiut an romana figna confugcrent:non ramen laruit carum uoluntas. Nam præceflît antonium rex • ad parthos euntem:amp; ad iudeam reuertirur:ftatimq; foror eius falome materq; eorum conciliu quodhabuilTet alexandra cum fuis apperiüt.Salome uero amp;nbsp;contra maritum iofippum aceufa/ fionem protulir dicés;g gt;nbsp;cum mariamne frequenter conueniffet, Hæc uero dicebat inimicicia-» rum caulatco g gt;nbsp;frequenter ignobilitatem generis eius in iurgio deprauaret.Hcrodes autem cab Iidusfemper:amp; nimis mariamnem amans licet :ftatim conturbatus fuiffetmon tarnen patitur amore mariamnealiquid temerarium in ea conficere;fcd in utroq; anxius: fecrete earn inquiric ’“!}’? effent de lofippo quæ audieratmn falla. lila uero cum iuramento affirmante amp;nbsp;fa* tiffaciente:q, i nullo peccato fuiffet ei commixtaipaulatim rex deflcditur:amp; ira delcta coniugis amore fuperatur.Et ut iam fatiffadumifibi de his crederet quæ audiffet: honeftati eius multas agere grarias:fauorem quocç quem erga ipfam uel amoré haberet pandebat;ucl qualia fcpe ama nbus mnringuntxum lachrymabat inuicem magno fuo ftudio fefe pari ter diligentes.Cu uero rexfuüaffedum iam prætermiffâ eraulatione firmaffetmuamantis eft inquit rnariannesiq ma daueras iofippoiut fi quid patereris ab âtonio moleftum:ne perimerenquæ alias cum nihil tibi peccaffem.Quod uerbum utaudiuit herodes:exardelcens in furoréiftarim earn ab amplexu di-mi^t:clamans:amp; fuos capillos dilaceransidicendo manifeftum fignu cœpiflê iofippum cum ea f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^“n^^^m nullatenus prodidiflct:quod fecrete audieratmifi maxima fides illis inter-

JUiuetxredenfi^ de cnmineipene fuam interfecit uxorem : nifi uidus amore : furoris imperum refrenaffetifeipfum cofumcnsaofippum tamé ulteriusinec ad fuam faciem uenire pcrmifitiale-Mndram uero tanquam totius mali caufam referuari præcepir.

lt;JCapitulum,IIU.

riui

-ocr page 278-

—Mfcrea o fyriam turba cômouebatar:deopatrâ non defiflente antonium flcöerciqtenus

■ oppress regibus potentiâ fingulo^ ablatam fibi donaret:multûq? ualebandeßdeno lui

I illo inflâmato:quæ cd î natura auara exiderennihil iniuftu reliquit.Siquidé frarre tuumt

—quem ia habituez regnu feirermenenis aggreflà coniupfcrat:quirû amp;nbsp;decimû aetatisannu agenté;fororé aûtarfioné ephefi ad téplum dianæ côfugienté p antoniû exrinxitjam pecuniaji gratia Ôi téplumruel corpora uiolabar:neq; facrariu ta caflu fuit ; aut afili priuilegiû tutu: cuius ornatijipfa nô abftulit:nec ta pfänd uel inceftd erat:qd fold potuiflet auariciæ illius fatiffacere* Et cd oîa expoliaret;fœmineis cupiditaribus nullarenus fatiftaciebat;fiqdc edda deeffe fuis ƒ£ƒ ßderiis femp putabat.Quapropter amp;nbsp;âtonid côpellebat aliqd ab aliis auferété fibi donar.Na eu trâfilTet ad lyriâ cd eo;amp; eâ cogiraft poffîderdiianiâ qdc ptolomei filid accufânsiqa pthos corra rempublicâ duxiffet:occidit.Pctiuit adt ab âtonio eriâ iudeæ uel arabiae reges occidi. Antowus^ adt cd ex oîbus amore fœminæ uidus edet;ut nô tard uerbis:fed eriâ uenenis uideref obedite marufedâ quidé iniqtaté uidcns:petebat eâ;ne lé tard ut peccaret cÔpellcret:nc edda negaret eu amp;nbsp;ne quâta ilia pcepilTet pficiés:palâ iniquus uideref.Ideoc^ près puinciac uniufeuiufq; rctollcs donauit ci predans eriâ ciuitatcs q intra fluuid eleutherd ulq? ad egyptd erant : excepto tiro^« fydone qs a maioribus libéras elfe cognouerardicer mulrd eu ilia ubi amp;nbsp;eas pbere fupplica^^ Cum hæcCleopatra obtinuifferÄ deduxillet âtonid ufcpadeufraten contra armemoseunte re' uemrurÄ inrratapamiâ amp;nbsp;damafedade etiâ ad iudeâ puenir.Quâ cd herodes fufcepifict:côdugt; xitab ea reditus hierichutismâ ballâmd terra ilia generatrqd pciofiffimdeQÄ nulq alibi nafciu amp;nbsp;palmas multas:ucl optimas.Et dum multd tépus faceret cu hcrode; tétabat cd eo concul^ nam naturaliter amp;nbsp;euidenter libidinibus exardelcebatrforfitan amp;nbsp;aliquod amatoriu pafia euncd quod uerifiinilis ert:regno eius infidiabaf ';fi quö iniuriäafe fadä pofrerp aceufationé adipifd: defiderio uero uida fe effemóftrabat.Herodes aut licet olim nullatenus lauerer clcopatra::duin leitet eâ oîbus elfe moleftâaune tarnen ôiampliori odio eius detentus;q. pluxuriâ uellet ilia l’y fidias ci parareruerba quidé dus in plcnti refutauirxôfilid uero cd amicis fuis fumpfinutwlub porcflarc fua pofirâ occideret:ut amp;nbsp;le ôi multos malis dus libcraret ; quibus iam grauis faöa uel fieri pofle purabaf.Nam hoc ipfum ôi antonio pdelïêrquia neep illi fidele cam clTc dia^t. tu hæc cogiraffetrphibebant ed amidprimd quidc fuggerentesiq non deberet maxinid piculuK niamfeuum p re tanta fufcipere.Cunc^ pmanfilTent lupplicantesine quid temerarieconarenna nullatenus antoniu pofle pati dicebant: quâuis ed muneribus redimcre putaret : cd amorenus potius incéderef:ói uideret uiolentia:uel infidiis illius fe dus amore priuatdmec mediocre qua pro fatiffadióe poflcr ediccreifi cotra foeminâ hoc ageretiq p illud tépus oés dignirate utilitaté adt quâ antonio dicit futurâmcrendd effe ne potius ille temcritaté cxiflimet 5 ancciu tali ed priuaret;undc nô eflincertd dicebât:^ maxïs uel continuis malis principatusdus uel ge/ neratio cóplereéirefutare uero c5cubitd:qué illa poftulaft p tpehonefte fuadebâtiq cu hæc de/ fignarentiôi picula merito:alias mérita demóftrarétxonatus dus côprcflerunt.Td herodes deo patræ donis ôi muneribus latiffaciens;deduxif eâ ad egyptd.Antonius aut cd arnieniâ coepifletî arrabazin tlgrani filid cd fatrapu filiis ligatd in egyptd deftinauit:donâs cos cleopræxd 01 regio eo^ ornatu,Armeniæ uero principatd renuit artaxias maior illius filius qui tdc cuaferat. Qùæ cum archelaus ôi nero cælâr cxpulifléntxigrand nouiflimddus fratré ordinauerûr.Hæc quids podea con tigerunt.Vedigalia uero quæ debuiflet de terra donata ab antonio clcoparræ.pberc

iuftumiudicauitmeoccafioné ci odii pflarer. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•Jap ‘^’

1 Rcfas adt cu herodes reditus dus conduxiflctitcmpore quidem aliquanto reddebat i duo milia talenta: poft autem indeuotus extiritiuix partem aliquam^ præbens. Ho Irodes quidé hoc modo defraudätcmihilq; fccudd iufticiâ facerc uolétc; pfeq delibe/ «rauitded interim proprer bclld romand hâc diftulit exadlionc.Nam dum in acciaco

litfore fperarctur pugnaiquæ centefima odogelimafeptima olimpiade contigit : ôi cæfar cum antonio de republica deccrtaret;herodes ex opulenti prouincia fua multo tempore reddiribus Ôi uiribus colleéhsantonio deputauit auxilia diligenter preparate. Sed anronius nihilauxilio eius egere fc dixit;arabum autem perfequi præcepit, Nam iam audierat a clcopatra pcrfidlam dus.Petebatenim hoc clcopatra dum fibi putaret prodefleifi unus ab altero fterneretur, Cum hoc ab antonio iuflum fui flcr:herodcs milites congregauit:ranquam côfeftim arabiamingref/ furus:paratacp equitum ôi peditum mulntudinenn dioialias chio ciuitatem peruéit. Cunq; iHic ôi arabes occumflcnripugna maxima commifla eftnn qua uiceruntiudd.Poftea multum exey citd arabd in chana uico congregatu q eft in inferiori lyriaiaudiés herodes uenit ftp cos: duccs maioré ptem fax militiæ;ôi prope caion fuacaftramctatus eft:unde oportune pugnaret.Cun^

-ocr page 279-

difponerct populus iudeo^ damabat mora dfnsifTa côtra arabas impetum facere: dum ere '^ ^^'^P^^^^°^ efleiquia in priorepugna uidores extitiflent.lgitur fuum ftudium mill oiteaete;rexftatuit magnanimitaté co^ no remorari:dicés no fe decile uirturi co^ amp;’ primus canuansoes jjduxit ad acic.Sranm aut terror arabisincidit.Contra quos modicu refifteresiut uiCcrunt !expugnabiles:oiq; plenos uirtute:plurimi fugierut:fuifrcntq^ pemptimifi athemo hegt; rooem amp;iudeos îuafiflètmâ hie erat dux eleopatræ ibi c0ftirutus:amp; inimicus berodis: futuraqj ooipradéter^fpexitmt fiqd claru agerét arabes:ipfe quiefeeretmidis at eis qd amp;nbsp;contigit ex pro pnis paratis militibus luaderet iudeos:quos tunc Iaflbs:amp; id uicille putâtes fubito Cuperueniens prouernebat.Nam alacritare anirni contra manifeftos inimicos affumentes iudci;amp; pod uido^-ran? remiflioresxitius a recentibus hodibus obterunfan locis afperis amp;nbsp;iaxofis: quo^ noticia ' wiraiciamplius habuerut. Arabes ergo prius uidi fe récupérantes reuerfi occidebar:fiebafq ; di Oerfa pditie. Rex at herodes p adione pugnac uedus equo duccrc tetauit auxiliu:fed no ualuir: «eet lelrinafTet fubuenire.Sed cadra iudeo^ cu arabes ccpident non mediocre fœliciraté amp;nbsp;fine *pe tenuerunttnam uidoria qua prius pcrdlderant;pod obtinuerunr. plurimu aducrfario^ pro/ ■ternentes exercitu.Exindc latrociniis utcbaf hcrodes:multacp arabu terra difeurrens: uexabat: oum fug motes cadra difponeret:amp; omo rccufarct manus cd cis ex equo cofcrere:frequenter ta/ ®*n labo^ diligetia lucrum fibi acquirebat:nam amp;nbsp;proprios milites omnibus modis fouebat: tuinam cupiens emcndarc.

—. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#^pituIum,Vl.

■ Nterea acciaco bello inter exfarem amp;nbsp;antonid gedo feptimo imperii anno herodis terra I iudcoiy eSmota edtqliter nunq aialium pedilentia per prouincii geda:pcrempta funt a ’''^■rj™inis:etia hoium decemilia .Milites uero cum fub diuo degerent: nihil ab oppreldone cd arabes iquirerét:amp; plufq i ueritate erat;audirét:quæ fada fuident tanq ^uin/ 3noftiu euerfa;amp;hoibus pemptis nihil ulterius fibi aduerfd credebat furgere. Quo cd legari Juaeojiperufnißg^j.. pace pp hæc quæ euenerât faduri:arabes pemerunt eos: amp;nbsp;cum alacritate conua milites eo^ præparabâtur.Qui nee inuafioné arabd fudinuerunt:licet calamiratibus op P‘eMamp; bellare decernuntïdum non pares fcfcprælus eogd purarentmecp auxilid haberét rebus ^5 domi fubuerfis.Quos ita difpofiros rcx fledere fermone tétauitmt recuperaret eis antiqud ^lacritaus aium:amp; exhortatus aliquos optimatd;aufus é iam amp;nbsp;ad populd fermocinarima prius Pigebateutne male pp calamitates fufciperef ab eis.Petcbat ergo talé orationé ^ferés.Nó igno/ ^0 foci iquomó mulra per hoc tépus fada funt contra nodra rempublica: amp;nbsp;fortalTe nee hi mó ^fæconfîdunr:qui multd uirtute praccellunttfed quomô compellimur pugnaremee ed aliquid ^'-’od femel faddmon poffit rurfus bene tradatd emendaritpetere uoselegi fimul amp;nbsp;docere;pet 9^æpofitis in proprio alacritatis aio pmanerc.VoIo taméprius uobis odendere:^iude bellum '«Conamur cômirterc;propter iniunas aduerfariorum:nam maxima magnanimitatis haec cau/ ^noDisexiditipod uero dcclarare cp nihil fint quae nunc nobis mala fupcruenerunttfed multas Î^ fpes uidonæ podidere.Exordiar autem principiaitedes uos faciens mei fermonis.Nam ara uni iniquitatem nodis:6^ circa alios omncs ita pcrfidam täquam barbarorum:amp; quia nee ded cogitentifepius cnim nos offenderunt auaricia uel inuidia fua.Et g? raulta dicimusidum immi/ J’creteisiut a proprio principatu dccidcrcnt;amp; eleopatræ feruirentjquis alter eos de hoc timoré «berauit: nifi meaamicicia quam cum âtonio podîdebam. Et illius circa nos affedus nihil hos '^porrunum fudinere dimifittnam antonius cauebat agcre g? poffer nobis in fufpirione perue/ Tarnen amp;nbsp;cd ucllet eleopatræ partes alignas ab utrat^ prouincia præbere:hoc quoq5 ego di 'Ptnfauiimultaq; munera fecrctius offerensitutclam utrifq; acquifiui.Expenfas autem ipfe iüfcc pi ducenta prædando taienta;duo milia uero fide dicendo;quæ ctiam pro reditibus adiraplc/ 'm unde nos nihil ab eis fufccpimus:amp; oportebat qaidcm nulla tributa prouiheiæ iudeos debe/ u^’l?1®^.^ Pjæbîcndd effet pro nobis;non enâ pro arabis daref: q nobis nee gras agdt: na pro ^nefiais iniq cira nos cgerdriprius g, nos aieos nô hodes reditibus priuaucrdt.Nâ fi fides hodi usneceflario femaf;multo melius aîcis:fcd nô apud nos é itaig môiSjOÎbus optimd putât iniq/ ®Ç«gt;gcre;fi fold lucrd cis poffit acqri.Ed ergo qdio nobis utrd oporteat nudos pdire: dd hoc pu deus defideret:amp; præcepit Temper iniquitatcs amp;nbsp;contumelias cxecrari:quæ nô tantd ucrbo: *“®’ ^P^* -^Hum ulcifcnnam q uidetur iniudum apud græcos Si barbaros: hoc fi di/ to^r ” “®®‘^®^ legatos cognofcitur perpetratum,Græci fiquidem facros amp;nbsp;inuiolatos dicdt seilemos autem optimum amp;nbsp;beatum decretum î lege a deo dicimus. Hi nanq; amp;nbsp;hominibus ,.?*“ plaçants aducrfarios hodibus creconcilianr. Qualis igitur poffit iniquitas peior agi: g egati qui pro’iudicia loquuntur intercant.Quéadmodum autem pofïïnt uitâ fuâ innoxiam

-ocr page 280-

cudodircifeu circa bellum fœhciter agerc:dnm talia perperranèntimihiguidé non uidctorƒn fórfiran redum amp;nbsp;iuftum nobifcum dhiUiuero fortiores ob hoc purantur.Sed primû quidfW indignu eft uos hæc crcdcrc.Nâ ubiluftu eftabi deus:deo uero pfenre: multitudo cu præfro eft,Vt ergo de nobifipfis reqramus: uicimus primo prælio:i pofteriore uero nSfoW# runt:fed flati ccflerürinó fuftincrcs noftrae alacritatis ipetü:uincétes nos arhenio iuafit: bellus inferens nÓ praedidu.In primo uero prxlio nomé amp;nbsp;forritudo nfaapparuittin pofteriori autini guitare ucl ifidiis cócidimus.Cur igif miora fapimus in his ubi maiores fpes poffidemus. Quo^ moaut Rupefcimus eos qui cd palâ decerrätifemp uincunfted uero fie umeunf ab inigrawi ß hoc euéit.Virtus ergo no i expugnatiSe debilid:fed i oppfiióe forrid apperet. Si tamé qucqiw terrét: quæ domi córigerdt:^ i terremoru accidcrdt: primd qdc fciar;quó hoc ipfdTarabas de ccpit:dd maiora qua côrigerunttputarét.Præterea no debet hæc aut illis audaciâ:aut nobis «wo ré imittere. Illi nätß nfis laboribus uel ealamiratibus fpes fibi aflumdt:qs nos cgrelR contra eos uiriliter aufcremus.Vos adr accipite alacritatc pugnadi:ncq; cnim itantd fumus cotriri: neej 1W dci uulncrati:ut quida putat:qpotius accidétia fdt dicéda.Quæ fi dcifnia ,puenerur liquet:qia fecundd illius iudicid ira dcfiit;dd fatius uindida de fadis noftris acccpittaliasacccpcrdt. NaW fl uellet aplius nobis noceretnequag flexus fuifTet.Bclld adt ga amp;nbsp;uult fieri:^ iuftd eé cognouit: amp;nbsp;nobis ofiéding? muleis per ^uincia terremoru pemptis: nullus armarus itcriit:dco euidenret odendétetg j fi oés cd filiis uel uxoribus militarcnt;nihil pocnitus eis ioportundaccidilTct, Hst ergo repurates:g gt;nbsp;in omi téporc dci patrocinium poffidetis:pfêquimini fortitudie iuda iniquo^j amicis pfidos maliuolos circa legarosifcmpcp ufa uirtute deuidos.Cd hæc audiffentiudeiiwul turn audaciæ fumenrcs;ad pugna parabanf.Herodes adthoftns celcbratis cd magno ftudio:elt;« contra arabas tranfiés iordane fluuid ,pduxit;amp; ,ppe aduerfarios cadra dilpofuit.Tduifum ei^j cadelld in medio pofitd occupare:quod fibi multd ,pdefi'e putauit: uolcnti maturius prwliu ud cómirrcre;ucl differre.na oportuno uel munito loco cóftirerat.Cuntj idé guidèrent arabesibel lum ,p cafiello cömirtiturÄ primd quidc,prclatio: deinde uero multis ex utrag; parte ad w^nu uenienribus:arabes afflidi receddt.Quod Ratim fpes iudeis nó minores erexitiuirtutécp accent dit ,Dd(^ magis omnia uellent arabes paniqua dccertarent:amp; iudei caftra eo^ maderennarabes coadi rccedunt;nullas uincendi fpes habentcsifed tantdamultitudine audacia funientes. Ita? pugna maxima fadatmulriftj ab utrag? parte cadcntibus:arabes recedunt:quo^ plurimiswoß fugiendo euenit.Nam non tantum ab aduerfariis terrebantunfed ipfi fugientes:fua multitudic conrriti moriebantur.Vnde guinea milia defunda funt:reliqui uero ad caftra confugieruntiwi nirne fpes (aluns firmas habentestneceftariorum mopiaißC quod peius crartaquarum indigenna Iudei autem licet perfequerentur:tamen inuadere caftra minime permittebanturtfed obfideWß erga uias eorum fugere uolentcs arccbant.lgitur in his arabes conftituti;legatos ad herodédin gunt:prinium quidem diffolurionem belli petentestnam fitis eos urgebat omnia parndum taw turn in prælcnti liccnna aquas aedperent hauriendi. Qui ncc legatos:nec dona fufeepittneq“^ mediocre quidem padus eft: dum obftinate permaneret ulcifci tranfgreflioncs in fuos ab ilhs fadas.Qui fiti compulfi nimia (cmeripfos tradiderunt:utper quints dies quatuor milia capered tur:(cxro uero die reliqui de caftris egrefli: decertare cum aduerfariis nitebanf': eligentes ownia pati:ne paulatim fine gloria deperirent.Quæ cum delibcraflentinullatcnus decertare uoluerut: narn animo uel corpore in ealamiratibus afflidi pro lucro mortem effe putauerunt: ne intribu/ larionibus uitam extcnderent:quorum feptem milia priori prælio confternuntur.Cum hiser^ go cafibus uterentur:arrogantiam priorcm deponunt:mirarique herodis prudentia ccfferut:pa tronum eum fuæ genres pronunciantes. Qui eum multa fœhdtatis gloria reucrtitun maxima acquirens fua forritudine dignitatem»

•X^apituIum.VII..

itur licet oprime per bellum herodes res fuas difpofuiffet: tarnen in periculumincidit

Siquidc pro rcpublica decertans antonius:in acciaco litorc a catfare uincitur.Tum inde/ peratione fui herodes uenindu amici amp;nbsp;inimici purarct no ipune amicicias ei fticnire: qs cum antonio habuifler.Quapropter aici quidé defpabanttmimici uero licet j^fpeducottP ftarenf:tamé danimiu letabandf^rates meliora fibi ^ct?^ mutanoe ucntura.Hcrodcs authirca num folum uidens indignitate regia coftitutm^deffe fuis rebusopinatus é morte illius:ne imp néte fibi a cælâre piculo:ille daret occafioneig folus regio uidebatur ex generc. Cum bate cogP rarennec daret occafionem hircanus:nam modcftia moji illam return gubcrnarionem curabat amp;nbsp;rebus ftudebar bonis:oiac0ccdens fortunx:alexandranimis pertinax^Si fpé return mutatone incôrinenter crcdésiuerba ad pfem fedr:ne fuftineret herodis iniquitaté: ilamiba fuâ^cedre:

-ocr page 281-

Wc^odirct rpes eorumtpetebafutamp;tualchoaraBiam fencnn rcnbfrctîqnarcnus fufciperct fosad (crefugienres: na fi mors uenerit inimico ræfiri herodiad fe prïefpatü uentnIJ ^amp; ^ptcr btuorcÄ ppgeneris digmrarc.Dum his cü fledere ùérbis niteref bircanus ucrba de^ panaria muliebri dum iHa pmanensmee nodumel inrerdiu definens herodis crga Kinfidias accuiaretîcôpeUit eu epiflolâ dare dofithco cuida amicoan qua fenptu erat:tit arabs finîtes qui deberet eu ad fêpducere mitrerer^pe paludé bjtuminis quædiftatâb hierofolymfs ltadiis,cc.Credebatenfdofithco:dünimis cu fibiipfc amp;nbsp;alexandra exiftimarettppinimicicia.s:qs wherode habcretiut iofippi cognatus qua illc pemerat quia amp;nbsp;illoyzquæ tyro ^ftratf fuerâc ab ^tonio;pnor frater exifteret.Sed hare dofitheü nullatcnus hircano fidu i minifterio paraucrut. Napræponés iliis régis amiciciasiporngit herodi epiflola:qui eu ,p fide nó tantu laudauir: uerd ena mffitcj;ut mindfrarct rdiquæ caulætqtenus cpiffolâ traderet nnlchoditrcrafq; ab illo reci^ Pfretxû no parun putarcr amp;nbsp;lUius infam cognofeere.Quae cd dofitheus alacrius miniflrarettara wrcferipGt amp;nbsp;ipfu hircand fe fufeipe uel ocs q cd eo ueniret. Defliauit etia qui deberéteos eau-« IE perducere. Vt ucro amp;nbsp;hac epiftola herodes fufeepitxôfeftim uocato hircano;de fedis dus cd pasSis requirebat, Cunty ille negafTetiepiftoJas cord côdîio demôftrans:uird inrerfecir. ”æc nos côrcripumusq in aîalibus regis herodis córmebantur,Abi ucro noua cxiffimant: fed Ws hcrodc infidias contra hircand cötexifl'e;qtcnused interficcret;dicunt ira fenbetesun aligt; Wconuinio fine fufpicionc quédâ fermone hircano intulit:fiqs cpiftolas a malcho fufeepiflec dû fe cofeffus efletjlaluratorios apices accepiffealle rurfus iterrogas:fi qua fup hxc end do^ n^reccpiffeuxihil amplius refpôdir quâ.iüi.iumenta trafmiffa fufcepifle.Occafione hac inucta: “°na ciTc corruptionis:uel ,pditionis uociferans:ui^ iuflit occidi. Signa uero funtminfe hirca* num peccafl'e; qtenus termino tali occdberetimodedia mo^ eins: ^ nihil in iuuerute fua arro* ^'usautacrius egiflet; quia 6i. cd ipfc regnu habuiflet: plurima gubernatione antipatro comife^ r3t.cu um c^ogelimd duceret anndÄ cum mulra tutela fcirec hcrodc regnd poflidere: amp;nbsp;eu» trafifle;honorates ediqux ofa defpexific ed:amp; aliquid nouitatis molitd:nimis incredibile quia nee naturæ illius aptd cranfed mobtione herodis occifus cff.Ira quidé fine uitaeinuenic roreanus: diuertas amp;nbsp;uarias calamitares expertus.Nam in pricipio ut mater eius alexandra régna ^'''pdcipatus facerdorii genris iudeo^ noué annis honoré obtinuirimatret^ defunda cd impe num fufeepiffet : amp;nbsp;hoc tribus méfibus gnbernaflctidcpellif ab ariffobolo frarreireftituif auté neruni a popeioiamp;.xl.annis honore ufusbccundo regnd per antigond pdidit: amp;nbsp;corporis dimp nutioncm paffus; apud parthos captiuus perdudus eft;amp; exinde ad propria pod tempus remeas ^ptet fpes ab herode promiflasmihil ficut fperauit cxecutus eft.Itaq; multis uitae paffionibus uolutiis;amp; quod peflitnum eft ut diximus in feneduteinon dignum uitae terminum impetra to h ™*^^”' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ mediocris in omnibus exiftebat:amp; plurima fui imperil fub difpcnla*

nbus innocens tradabatincq; callidus regnum difponere: antipatro herodiq? ufq;ad hoc cogt; men aperuit iter.Hcrodes aurem hircano interfedoia caefare nihil optimum fperans de rebus ‘Spropter amicicias quas cd antonio habuiflet laborabat.Cunq? in fufpitione alexandram ha fretine tempus näcifccrerurÄ multitudinem Si turbam in regno uel rebus fuis concirarct:c5^ in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°“nia fratri fuo feroreimatrem aurem cipriam cum forore; óf cognarionem eddam

maiada conftituit iubens:utfi quod de fc penculum audirent:principatd dbi affumerét mari-' mne uero fuam uxorem:cp non poruiffet ut inimica cum forore uel matre conuerfariiin alcxagt; no cum alexandra matre fua depofuit: iofippum amp;nbsp;ituracum foenium fuper eas dimirtés fidos o 'jj^’^'^nos fubfpera honoris cuftodire mulicres reliquit.Quibus ctiam mandaueratiut ft ^^‘^J®Pf®I*niculofuiB audirent:ambas interficerent: regnum uero filiis fuis cum fratre fe-gt; J^^^'’*quot;’ ’*^“™^æc inandaflct:ipferhodco ad cae (àrcnj properabat. Cunq; in ciuiratem

**” r ndepofuit quidem diadema:aliud uero nihil de dignitate fua diminuit. Vt ucro c5^ Hatch'æ’™°quot;^”’ ‘'““ ‘^^ne inferuintum multo potius fuam magnitudincm: fuaeque maiegt; tefa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feruauitrdum nee ad precesineqt ad petitiones conuerteretur tanquam de pecca bim^* • ®^‘ ^ ’■atione aduum fiiorum confidens fine dubiratione carfare dicebat amicicias ft ^^imas cum antonio fuiffeiomniaque pro uirtutc fua egifferquatenus ille return porenriam ttififf ^'^'''^'^'^*æ ’^®^” ^'^s nullatcnus comunicafferco cp occuapatas arabas cxpugnaret traf-anjic P^'’’^^ ^ frumenramon tarnen minus ad dignitatem fuam, Nam qui faretur ttuad'” ^ nenefadorem aliquc habere debet uiribus aîæ uel corporis aut fubftâtiæ participé adTw^^™ ^^‘^’^‘'^^^'’wcgo non minus inqnit quam oportebat cfteci.lllud uero inregre fatoai^ cj“’*^ - ^acciaca pugna no rdiqincq; manifefte;tranfiui:cd ôiipfa trafiret forrda; led eiudequaqua non oportunusau^ator;tame côûliarius fideWriraus cxiftés. Nd cauls

-ocr page 282-

falutis K return potedas qlfter äderet odéditdum deopatrâ hortarer occidi: ^ fi perempta^a fuiffët; nullatenus a re^ pricipatu códdiffet: ïmo magis amp;nbsp;tuas facilius indignationcs cuitaflEt. Equibus nihil ille agédo;fibi quidé incómode:tibiuero utilirer pfutura prarponcdodénietiani periit. Nunc ergo fiquidé pro antonii ira nodrâ fidem fuidè iudicastnS furn denegatorusiga neq; meu erga illu fauoré euidéter prædicâs recufâbo: fi uero pfonaablatatqs firn circa benefaCto remiuel qlis aïcus reqras:poteris a fadis me cognofcere. Na licet nomé ablatum fuerit: ninilo-’ minusamiciciai^ firmamentû î nobis potent approbari, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;lCap.Vni.

Vm hæc dixinctÄ oîbus fuse animæ libertaté odendidettnô mediocrircr cæfarisIwo^ I 1litaté:ucl indulgentia meruit: intantû ut criminû cas p fauore eius uindicari depofceret tunc diademarurfus fibi repofuit;ca:6reinuirare?du nihil fecus circa cd: qua prins ®'' ga antoniu appcret.Tune caefâr oém ei honoré addidinexteris regibus fcribés:cü omnialacnö te herodé fibi occurrifle.Podqua uero hac fatiffadioné praeter fpem fufeeptâ cognouit: uidd^ ficut prius firmioré fibiprincipatu a cæQrc datü;decretü(^ rôano^ fibi ^ dabiliratc fua roerei turnt fecutus e cæfàréad egyptu âbulanté.Cûqtfupuires fuas amicis dona obtulifTetdiberaliwt^ magnanimitatéq ? fua odendés:petebat:ne alexader aïcus antonii aduerfi aliqd patere^ Sed hoe nó ïpetrauit: qa ia iureiurado caefar praeoccuparus fuerat.Rediit aut ite^i ad iudea cu ampnof^ honorc:amp; foantibus cótraria:duporécu metu incufTittq » clarior a periculis dei ^uidcriaremea^ fet. Confedi ergo fufeeptioné caefari p fyriain egyptu eunti parabat,Iraq; cu eu fufeepin® cuoi regio apparatu ptholomaidetamp; præbuifict cxercitui fumptus affluenrertomo inter fidelu«®® reputatus é.Duqtcxpeditioné caefar deputarettin centu quinqgmra dcibus ornatis:eü cu aWJO fufcepir.Praebuit aüt ploca arida trafeutibus neceffaria humanitatétita ut nee umu nee aq ^qu* potius militibus acceptabilis erat;alicui defieerettipfi etia caefari oöingéta taléra dóauitioïbuKJ demodrauit:^ plus clarior in regno fuo remuncrado cu apparuiffettut magis fidé dus taté caefar ^baret.Cui amp;nbsp;redeunti rurfus herodcs ab cgypto nó minus prioré largitaté exhib^ Tune quoç cu ad regnu fuu rediflettturbata oém domu inucnir:ac grauitcr ferenté uxore wa. amp;nbsp;matre eius alexandrâ:dû putarent no p corpo^rutela in illo oppido fc pofitastfed tangi ceremxu nihil ilIe nerp de luotncœ de alicno in ptâtc hfcnt. Mariânes quidéamoréJ®?^’® / mulationé amp;nbsp;deiedioné putabat.Angebafaüt: q » fi quid ille piculofd parcref: nee fpéuitsP fet habereimadataq: iofippo data recordabaf,Quapp eudodes cum nimia diligentia mitig^*’j’ magis uero foemü du illi puraret oém praté creditaooemus aüt i initio fidclis:nihil P?^®^ madatis herodis pala fecit:fed cu fermonibus uel donationibus mulicrü fiexus pauhn effet in ultîo cunda régis mandata dilucidauittdû tamé nó oino fperaretcucu eadé furumtfed K potius pcriculum fugeret:ne redirct infigniorddeoq; nó parua niulieribus P^*^ praEdaretutiqt atuplioré beneficiopi retributioné fe acceptujitfi regnarent:^ fi rens herodes reuertereftnequaq cótra uoluntaté uxoris cd poffe facere feiren dum omni ratione régis amoré erga marianem amplioré exiftcre.Iraœ cd huiufmodi ilium amp;Klln fpéstfecrera oia iudicauit.Mariânes hæc grauitcr audiéstnec fine fibi de piculis h^odis murw putanstcui amp;nbsp;infeda fuerattnullatenus cd equitatc Ïpetrarc orabat:amp; licet difficile uitâ fus P° morte illius putarettnihil tamé de fuianimi pafïîonibus celauit:nâ cum ille maximas fpé impetrafret:nauigauit,amp;primd uxori fuae de his bonis ndciauitt folaq; praeponens oiW^ amoré amp;nbsp;cofuetudiné qua cd ca habuiffet falutauitCui dd fœlicitaté fua rcferretmul'ateus g denté:fcd amp;nbsp;potius grauitcr ferenté frelIcxit.Nóhaec celare doloré poterat:fed ^ decofc n ^^ tatis fuse ad ofcula gemebattnarrationibus uero eius nequaq letabaftfed potius contriItari ^^ mondrabar.Vt uero nó fufpeda tantd:fed end manifeda herodé fada turbarent: contni nbsp;nbsp;•

aiaducrtés irrationabile circa fe uxoris odid nó celarumaccirco duritertolerabatîducçam ferre no potuidetinec î iratnee amorc pmancbactfemp ab altero in alterd tranfiés: in u^ condans crar.Sic ergo inter odid uel amoré dedirutus:fepius parauit uindicare in illa YVjypi’ fed timuittne præoccupatâ fua aiam cupidie debilitarcr:amp; nullatenus occidere cam P™*^ ^^^j^ uereretur nc perépra illatmaioré pœnâ 4) amorc illiusinteritus fudinerct.

ita de mariane foror eius amp;nbsp;mater optimd putauerdt tépus ,p illius odio recepide: amp;nbsp;mq ,-nó pauca herodé incitâtes in odidtqui nee infuauiter haecuerba attédebatme^ 6lt;w® ^ Huicela uxoré taqua credulus præfumebat. Peius ergo doloiy pafiione fuccédebaftdd neep iMao rettneq? ide amoré. Confediq; aliquid nefandiffimd add fuidettnifi caefar ndciatus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ ^^

os uicidcÄ interéptis antonio amp;nbsp;cleopatra cundâ cgyptd poffedifre.Quapropter fedin nbsp;nbsp;^^

faréireliqt domdita difpofitâ.Gui ^ficifcéti mariâné foemo comendasimulras hre gras A» gécia ^fitebaf:amp; parte magidratus a rege ^meruitiöi ille quidé honoré hunc obtinuif.

-ocr page 283-

CJCapitulumJX.

1 \croacs uero cu in egyptum pucninèncæfàn cû ampliori fiducia fermoné inferuin tan^ J 1«amicus , Siquidé de fatellitibus gallis cleopatrae qdringétos ei donauit;amp; terra ei rut/ ^^ddidir:qua per ülâ pdiderat.Addidit etiâ regno eius gadara:uelloppé amp;nbsp;famariâ nee oKiuaritimagaza ucl antidoné uelioppé;amp; ftratonis turri. Cuq^ hæc adquifilTet; amp;nbsp;caefärem omitatusufq; ad antiochia eét;reuertif;amp; quanta res fuas extrinJecus foeliciter tradabat: tâtû lu^v^^j^^Pribus affligebafîprælèrtî circa coniugé:de qua potius fœliciraté quoda uidebaf Düiirema amoré no minorera illis ptulit;quos in hiftoriis cognouiraus cupidine retétos. Sed j,.J®^^° warianem dilexit;quæ cû in ahis cafta uel Fidelis eét:rauliebrc uel modeftû quiddâ 0™H^quot;^^^^f’Nâ dominabaf marito fcruicti libidini fepius côtumcliofe eu aggrefla é. godille diffîniulâs portabanblandiebaf tarac licet matris eius ucl forons ignobilitaté ilia de » *^ ^^ftrahcretJIlo uero tpe maioribus accufatiôibus a fufpinoe nutritis:âni fpatiû côplct QUO herodes a cæfare reuerfus crat:amp; cû iâdudû culpa uoluereâtûc erupit alia occafiôe data, âu n ’^^ quot;^^æ uoluifîct requiefeere accerfiit manânem amore que in ea femp habebat aftri' .^‘^Qcû intrafletmon cû co îcubuit:alias côcubuit:fed feftinâter cû depulir ipropciauit ”®^ fratris inreritû.Qui cû grauiter tuliffet contumeliâ;amp; paratus ad facinus cerfen

, °’ ‘ '^^K falome paratû olim pinccrnâ r^ium intromittitîpræcipiés diccre:qualirer fua» fui?'***’®'®’’®? ‘*®3t®’'*o*® confecifle regi liquidé ille turbarcturÄ interrogaret quale hoc de a '^ ’'^^‘^®’”*“cnenû ilia tcnuifie:pcrenremcp feipfum fumminiftrare. Si uero nullarenus ^^^ cômoucretur:dimitteret uacuum:dura ncquaquâ hoc ci periculum ferrer,Hæc usæum hoc tempore locutujz intromittit.Qui tanquâ uenfimilia dudurus cura ftudio in que nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^''®âncm premia fibi præftitilTe dura flederef amatoriû régi porrigcre. Cun*

f ”** ^^^ cômotus fuiflct;uenenum inquit eranquod ilia raonebat dari. Cuius uirtutem tode ^ ’^ a* ^ ^^^^ fatebatur ideoqj nunciaflètiquatenus ipfe requircret. Iraq? cum talia uerba hex liTi ^ ^’’^^•®^dudum iam furibundus;tunc potius cxcitatunK eunuchum qui mariâne fidex cel^”i?^^ ^f^cno torquebat cognofccns;qj fine illo raie aliquid non feciflèt,Qui cum nex ,ƒîtibus interelTennihil quidem tortus de ueneno dixit:uxons autera odium quod in eû hax j^5ffpp fermones quos foemus cxplanaffetimanifeftauit ei» Cum hæc dixiffet iratus rex excla dat™^^®®‘ouHatcnus foemum Gbi fideliflïmüm prioribus temporibus haee prodidifl'e manx mi o ^’’‘’^3mplius inter eum Óimariarané prouemflét.Et foemum quidem protïnus inrerix curu^** “^°“ “^° indicium colligensifamiliarium accufationem parauit:ftudiofeqj exo lèntie ‘^quot;^^^‘quot;'^usamatorii ucl ueneni.Eratep fermone incontincns:amp; iracuda: quam ira ’’uneü^^ ^^^ prüfen tes crant;mortiferam in earn fententiam protulcrunr, Dura hate fnia prox fed d^’’^’^fubucnit quidam ei uel aliquibus præfennbusme ira temcrarie illam interficerentî aMa^”^^ *®® “ aliqua rcgali cuftodia. Tune falomccum fuis fcftinauit e medio mulieré amn ^^^“æ potius regem impulit:caue inquiens fcditionem multitudinisïfiilla uixerit.Marix babe^ *'^^^'^-^ ^’^ trahebatur ad ncccm.Confiderans autcm alexadra tempusÄ q?paruam fpem Jens ’^^ ®^ herodc pafluraxontra prioré fua fiduciam nimis ualde commutabatur.Na uox Qitib 1^ ^® ignoraffecam-exiensmulta mala contra filiam uociferataeftÄ omnibus audix eiteller nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*”®‘ maritura;6i ingratam cxtirifle.quaproprer iufte pari: ^ audader

•ante nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^^^‘■“Gcr bencficio^ tato^ remuneratóné.lnrer hæc talia amp;nbsp;inhonefta fimugt;

Qlis d'ïT ’“^n^®® etiam capillos fuos eucllere:multa quidem in ea ab alüs uituperatio defotx ^tio®Pp®™af• Quod potius a percunte comprobatum eftxum nee uerbum in Jatani nbsp;nbsp;nbsp;•*’*^^ ^^ '^^*“5improperatioes rurbata refpexilTet fed qualiter animi grauitate pecx

pons *?^^ ferreticuidenter demonftrabat, Ipfa liquidem no timido grelTu netp mutato coo ^oid/r^^^ *?°’^^ ducebatur:generofitaté fuam ncquaquâ in extremitate demutans. Et illa ma Uf” -*®®’^’^®®®âna quæ ad continentiam amp;nbsp;magnitudinem animi optima erat; modex ‘^^^pu^ï^riui‘line autem corporis amp;nbsp;affabilitaris dignitare magifquam fiquis ^3 r»-”^ƒ°^^ omnes mulieres ante ibat:occafio tarnen cxinde maior prouenit;nc cum grax *1'0 f£'^ ^^ deledatione uiuercr. Nam dum fempcr potiretur illius amore; 6i nihil difficile ab -^***^™ ™uiodcraram habuit contriftabant aüt ca quseerga fuos euenerant.Hæc ’’^ lor ^.^“^^'^®°^u® paffa fuilfet dicendo:ad ulrimü inimicas fibiapuit alias parauit matré Mön^ ’^fg^s:amp; ilium fimul in quo tantum confidens nihil qd moleftüfibi oriretur fperabat» beërf ^ ’^^oninregis potius defidcrium exarfinur fepius noméillius iuocarct.Molicbaf aüt oia ’^ reFiæ P®^^*®® foladu afferre;conuiuia;colloquia;quae nihil ei ^fuerunngubcmationes Soles rcculabat; amp;nbsp;tâtû dolonbus renebaC’ut aliquâdo mariâné uocare mîftris tâq uiuété

-ocr page 284-

ualcntcmqî præciperet. Cum fie habererunfuperueniregritudo peftjfera:quæ plures popuhn amico^ dus cxnnxit oîbus præbuit fu{picari:per nam dei hæc corigiffe:^ imqujïateergani rianné confeda. Idcoq; ad peiora rex pueninur ulno (olirudincs eligerenfub occafjôe uenauoi-His côfedus cogiranöibusmö potuit multos dies ^trahere;fed icidir î di^idllimâ in^ntudin Nam inflâmatione uel a(lridione gutturis;mcnf(^rautatione renebaf: amp;nbsp;quae porument cw exhibcrc: nihil penitus ,pfucrur;fcd côtraria meniebanf'. „Vnde ponça defpanone fada wwic dû neqquâ medicaminibus allatis cgritudo decrefccret:amp; rex nihil potuiflet aedgeîoîa q iiæ ut let iuflerût ci præbere deipationc faJuns cafui deuouétes.Etille quidé î (âmana febafta noatav ualidus iacebat:alexâdra uero î hierofolymis habitâs:cû audiflèt in quibus cet hcrodesî iduna^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

uit cudodias duitatis obtinere:quæ dus fuerâtmna quidéipfius ciuitatis altéra uero tepw U* quis fub ptâte fua côprehédiffenoém genre fibi fubdebat.Nâ imolatiôcs nullatenus fine lus ne^ banr;qs no exercerc îpolïibile iudeis uidcbat:parati uticp magis uitâ amittere:quâ rdigionis dû folitum ùcrificiû nô îplere.lgit cuûodibus ea^ alexandra obtulit:^ oportuifTet ipfi uel finisnf rodis cas tradere ne qs cas alter poccuparetuHoq^ defundo:re^ ptâte tencret: dices ^a fi a niot^ bo quo detinef euaferit:tutius cas poterit cudodire.Cum hæc uerba fecifletmô patieter tuleru fed fideles prioribus téporibus extiterunt:tûc magis Stipter odiû alexandraeiputâtes no fe optie hcrode uiuente defpare» Quoß ^unus eófobrinus régis noïc manc: eöfeftim nunciauit regiæ xandrac fententiâ. Qyi nihil remoratusantcrfici ca praecepitJpfe uero uix amp;nbsp;niulto labore cgritudinc euitaffenanlo ucl corpore debiliratus fimul:6i faftidiofus in olbus cais fadus: ad, nam peccantiu parator crathccirco amp;aïcos fibi necelTarios inreremit:cuftodiba^ïuellifiniadiu. uel antipatrû:gadiâ uoeatûmeenon St dofithcûæx hac occafione, Cuftodibarus gcneic quidem idumeus:erat inter primos dignitateiqui a proauis facerdotes uidebanf: goze: quédeu iduniei arbitrabâtur.Hircano uero rcmpublicam co^ fub iudaicas leges redigentexum herodes regno fuccefliffetaudicc cuftodibaßi idumeae uel gazæ declarauit;amp; dat ei fororé falomói; iofippüoc/ ddés prioréeius maritü ficuti demôftrauimus.Cû hæc euftodibarus pter fpé libérer iperraiæn cleuatus fœlicitaté paulatim excedebanputäs nô eße bonumife indicé herodis præceptapilgere neq; idumeos fub lege iudaica exiftere.Quapropter deftmauir ad cleopatra;dicés:idurneos !env per illius maio^ fuilfe;ac pp hoc iuftû efl'e:ut pcreret ,puinna ab antonio,Nam feparatu tpd't' mabat tranlfcrre fauoré fuu ad illa.Agebat tamé hæcmô ^ potius Cleopatra dominari detidera/ ren fed cftimabatifi pluribus uiribus herodes priuarefjfacilius ia poffet fibi gcntis iudcojtpniv cipatum ucndicarc:occafióe generis amp;nbsp;pecunia^ qs ppctuo per illidta lucra acqficrat.Et cleopa tra quidé antoniu petési^uintia nunie obnnuit.Nuncianf aût hæc uerba herodi. Qui patatus euftodiba^ ïterficcreimatris petitionibus uel fororisiueniâ ei donauinfed no 1fufpedu eu ipo^ fterum^ prioribus conatibus dereliquit. Tempore uero îteriedoxû contigilTet falonie a cuRo^ dibaro difcordare:mittit ffanm ei repudiûîcônubium rénuensinó fecundu leges mdeo^. Nam marito quidcm apud nos licet hoc facere:uxori uero nullatenus feperare amp;nbsp;ducere aliü nifi pU' US a priorc marito dimittafSalomi tamé non generali lege;fed ptâtis fandione connubiu fepa-' rauit;amp; ad fratré herodé diceban ,p illius fide maritü fe reliquifTe.'dü cognofccrct eu cd antipa-’ tro uel hfimacho uel dofitheo nouis rebus ftudcnréifidé uero fermoni de babe liberis îponebat gpferuarcntur apud eü duodecïannisiquæ multû ftuporé régi pter fpem uerba feceruuNa bate liberos deftinauit olïpfequi cpinimica fui fuiflenntüc uero per téporis lógitudiné de memoria eins exdderât.Quo^ inimicidæ amp;nbsp;odiû hinc ortû elf. Cû antigonus regnû haberet:^ herodes ciuitaté hierofolymo9^ obfiderenneceffirate ucl mails quâta obfeffis afliftunt plures îuorabant herodé: amp;nbsp;ad illû clamabanbabe aût filii dignitatibus pcellétes amp;nbsp;apud populû ualidûpermane-' banneûantigonoîôi herodé accufabânamp; feruandû regio generi prîcipatû fuadebât.Ciuitate ue/ ro capta:cû herodes rempublicâ tenuifïct.’cuftodibarus exitus duitatis obftrudurus ordinatur: qtenus nô recederét ab ea:qui ciuiû rei aut regi côtrarli extltifTennfciés in opiniôe uel in honor populi babe liberos efle:amp; putâs magna parté fibi eos fore in rc^ mutatiôe.Qui illo^-faluti uU désîabfcôdit i Jjpriis pfidus: tûc qdéiureiurâdo herodé flexir nihil de illis feiffe fc,Quare libéra tus é a fuIpitiôe.RurluGj edido a rege pofitoÄ oém modû excogitate ut eos menirennoecom felTus.Sed cû prlmû negafTetmo fine pœna fui purauit poftea uiros odedere: Sinó fide ia tantu. fed amp;nbsp;nccefTitate eos celare fefti'abat.De his cû nûciatû a forore fuiffenrex dedinans ad loca ubi comorabaf fimul cû aliis accufans illos occidinut ia nihil eet refldui de genere hircaiifed rcgnu fuo poflideret arbirrloinemfe i dignitatlbus exidcteiq iniqtatibus eins refiftcret. Iccirco ponus a prils moribus excedebat:pegrinis iuennöibus ueteré darü corrüpebat:q nullatenus maculari debuiffettunde nó miora nobis îpofterû mala^ueneründiuerfis reccdéubus malo^ pietate corJ

-ocr page 285-

ptisiK prima quidé certamé quinquénale caciari coftiruitÄ tbeatrû î hferoÏóIymis cÓdidittK numincampo maxio amphiteatrututracp confpicua:moribus uero iudaids aliéna,Siquidem us aut apparatio taliu neqqua tradita fuerat.Celebrarioné quidem illa dariflima per quinqué' ■umconitruebatmuncians finitimisÄconuocans ab omni genre athlcfas;8C omnia cerramina at tota terra iuitabat:ut fpe ppofiroßz praemio^ amp;nbsp;uidoriac gloria côucnirétJgif colledi fût Stales artificesmon tantû hü qui exercitarionibus corporis praeualerent: fed amp;nbsp;mufica pcellc tf^quos timelicos uocant:proponcns maxima uidoriac præmiatoéfq; nobiliflimos ad coflidio cm conucnke uocitabat.Conftituir quoq; quadriugis amp;nbsp;biugis:^ unius equi curfui non parua ^ munificentia nd decoreapud fingulos praefulgebatmolcs habere clariora:fpeda/ uium liberalirate copofuit: theatrum uero circa caefaris imagines habebat: amp;nbsp;trophea gentium ^uas Mlando ille deuicerat:auro fcilicer uel argcnto puro cundis inftrudis;amp; neqt de uede ne/ W de uafls;aut lapidibus preciofifljmu aliquid defueratiqd no certantibus offcrebat. Apparat usetum ferra^ fuir.Nam leonibus multis cógrcgatis:amp; alüiq; eminercnr ferocitare:amp; raro ingt; eniuntur: quo9 ^inter ie altricationcs amp;nbsp;pugnæ contra hoies excogitabanf: peregrinis quidem mmiratiQfumptuü:8d deledatio fpedaculi uidebaü^uintialibus aut cuidétiffima folutio mo^ ™’qui apud nos coluntur.Impiû enî ert:feris hoies pro hoium fpedaculo fubdereüniquu cria P^fgnnis moribus folita permutare;fuper oia uero cotridabant cos trophca:dum putarct ima^ effearmis obfitasiquia nó parriu illis fuerat talia colcre.Quod nee herodélatebanqui uio' cutiam quidé cis iferre oportunum non putauit:loqucbat autem amp;nbsp;coiblabatur ut fupditioné u^ auferret: fed nullatenus perfuadebaridügrauiter illi tulidènt ca qua: uidebât folura lege co-“Uttit. Illi uero unanimiter damabât dicentes. Licet oia cxidimemus tolerabilia:tamé hominü ™3gies uel trophea nó ede patriu i ciuitate admitti ^fitemur.Hcrodcs aut turbatus amp;nbsp;itelligés 3 taaie eos refidcntes deuinci line folanomccerfit quofda primos eo^ ad thcatrü:amp; odendens ophea cSfuluit quid illis haec uiderenf.Qui cd clamaiTent hoium imagines :præcipiés auferri tnammimpofiturodendit ligna nudaiquæ datira fpoliata rifum plurimü fpedanbus incudex ^utƒalimó multitudinis impetu mitigauit herodcs:ut iam plunmi murati nó offenderenrur, ^idam uero permanebant in difficultatibus fuis:q, folita minime contuebantur: amp;nbsp;purabant uitium patrns legibus dedruendis, Vnde optimum exidimauerunt magis pericula pati quam tputatam rempublica negligndum herodé ^fpiccrent uiolcnter introducere qua: nó folita fuiP

amp; uerbo quidé regé; openbus aut bodem oium dcmondrarct. Vnde coniuraucrut omnc ^fæulum fe fubirc decern ciuestôi gladios fub uedimento portabant.Inter quos fuit quidâ ocu ‘^ yustqui perindignarioné eo^ quæ audiebat fieri:fc ipum pati quae amp;nbsp;illi firmabanqui nó Miocrem cis impetum in conatibus periculofis iraifit.Quod confilium cum dcliberaiTenttex uipofito ad theatrum pergcbanr; fpcrantes non poffe herodé fugere: fi fubito cd inuadcrcnt, J’’ÏPP’^^cum audacia^perarent:unus co^z qui perfcrurantes Ungula rendciabant rcgi:eo^ pirationem intelligensiparato regi theatrum mgredi indicauit. (^i cófedim feiens odium Splurcsm ed habuiffentÄ fediriones quotidianas:difccdés ad aulmnoianm accufatos uocauit cum a minidris euidenter capti fuifTennfcientes q? nó euitarent periculd ornaucrdt neceP «num uitat finem:nulla dcponétes animi fui fiduci^m.Ncc enim ncgaucrdraäum fed amp;nbsp;demo nauerunt gladiosxöfeffit^ funt bene; amp;nbsp;pie cóiurationé fe feciffeducri quidé nullius caufa nc^ que pro fuis doloribus; fed pro côibus caufis:quas feruare;aut pro his mon cundis dignum ui/ “Cretur,Talia quidé illi de uoluntate infidia^ fiducialiter prolocutua rcgalibus minidris circun eptiducebanturjoémeç poenam paffi perimuntur.Non multoplus cum qui talia ndciauit odio tupientes non tantum interfeceruntüèd amp;nbsp;mébratim dilaccrantcsxanibus appofuerdt. -®^ Multi ciuium quae fiebantîôc nemo nunciauit: ufquequo herodi acerbioré amp;nbsp;eer/ UK iacien inqfitioné qda mulieres torte cofefli funtiquac hacc uidiffent.Herodes uero eos qui ^°™’^^'^nnt fimul cd tota domo pemit. Cöcurlüs uero Ódaudacia populi qua p legibus MMbatmó remiffioré facicbat herodé;fed multo potius cautioré qui datuit undu^ fefe mdire: JM nouis rebus duderé;manifeda fieret eo^e cófpiratioidd ciuitas ab aula q conuerlabafä a n tutaref qantonia dicebaf.Samaria quoqj deliberauit mûris cireddaf.'quâ mutaro uüæ/v r*^ ’W***®“’^ Putas end pdedëpuîtiæ locd mdire q de hierofolymis aberat unius dici den ° 1*Ïf^^^ dratóis turris etia ed codrudd caefariâ noiauit: amp;nbsp;i maxio capo eledos eqtes cdificauitrq . igalilea gaba uocaftöd tras fluuid febóiridé.Hatc ergo paulati fempp ^°^'^^^ pfeceratxireddâs cudodiis tota genté ut neqqua ptaté hfcc fcditiöes pmptas amp;nbsp;re.qbus puo motu fado frequétcr utebanf:ncc latcrcnt fi moueréf:afùdétibus fempipxio i ‘cognoicerent:0i multos quidé auxiliatores fuos:plures adt ex hnitis ihabirarc illic fecit; du

-ocr page 286-

munifîcentia duflus templû côRruerct:quo fimile prias ncc înobiliffîmis duiratibus ôm«^‘ quod magis pro turela fua conftmensnn honore augufti cæfaris febaften appcHauir; amp;nbsp;J”®® partem mehorem quæ prope fuerat diftnbuit habitatonbus: ut prono animo conuenient« ea conuerfarentur: muroq; firmiiTimo circundâs alnora Ioca:cuftodiis cômuniuit: ne ®’^êp' dine minor effet maximis ciuitanbus. Nam uigmti ftadia habuit intusan medio uero men unius amp;nbsp;femis ftadii locum ftatuit undiq? decoratum.In quo templum alntudîe uel P®®®®JP chritudine cxcellens edifiçauit:paulatim(^ toram ciuiratcm cxoinans:munirioni quo^ proipt xic: eius:cuius pulchnrucuncm ob memoriam poderis uoluit fuæ rdinquere largitatis.

lt;jCapitulum.X».

Odern tempore tertiodecimo anno régis herodis inftantetmagnx calamitates^u^ tiam occupaucrunt:fiue de ulrione:fcu cafu fic occurrcnte. Siquidem priusgew ^^ cuffa rcrra:frudlus nullatenus infcrebat; practerca amp;nbsp;ciues per mopia frument im ____^J)us amp;nbsp;paflio peftifera poffidcbar.Qui continue maloze diuerfitare cópraehcnuioi’ indigerét cura uela!imentis:plus pede moriebantunmorbus ira percuntiû amp;nbsp;uiucnrium low aufeiebat.Nam corruptis frugibus rerrae;horreifqp exhaudisinulJa fpes alimeto^ tiæ malum ullarcnus Ipedabatur. Neceffitas ergo plurimainopiæ nÔminus ipli régi qua W lo ïmincbat.Siquidc ucöigalia quæ de terra folitus erat accipere:minime colligere prsualt • amp;nbsp;pecunias cófuropferat;largiffimeciuJrares cdificando;ncc erat quod dignu auxilio uionc Interea delibcrabat répori conferr præfidiû quod difficiHimü fuerandum ncc uicmi habunf unde alimenta præberentiquia ncc ipfi Icuiora toleraffcnt:amp; pecunus deficientibus licet poiu lent pauca plurimis coparareibcne tarnen arbitratusmequaquâ auxilium négligere:otrgt;ari:ni r giumincidinneqj præciofiffimis uafisincq; artificio præcellentidîmis pareens,Mittebat autpe-' cuniâ ad egyprum petronio præfidia a cælàrc condituto: amp;nbsp;cum non pauci ad eu confiig»«® propter eandem nccedîtaté; amp;nbsp;amicus herodis priuatim cxideretiuoles fubiedis eius fubuemm primis ipfis deportarc triticum conceffir;per omnia cos amp;nbsp;in cmtione amp;nbsp;in nauiganone releuas. ut maxima pars ipfc huius auxilii fieret. Nam herodes his deportatistnon tantu horrere fe prius habentium mutauit:ymo maxima odentatione fui fauoris amp;nbsp;patrocinn loo uit.Siquidéprimü his quantû potuiffent per fe panificare tnticû diuifit.Præterca tibus qui fcnio uel altera infirmitate tcnti non fufficerent alimenta fibi præparareipuidew condituendo pidores:qui paratos panes uenderent, Diligentia aut ne cum pcriculo habuitxum côpræhendiffct cos etiâ uedium inopia.Nam corruptis amp;nbsp;oino confumprispeco bus:nec^ lanæmeq; alioijz uediméto^ copia habuerunt.Quæ cû iam procuraflet:amp; ciuitati fjnitimis conabatur ^sdcffcifcmina fyns præbcndo.Quod multu etiâ ci profuit; dum gratis ƒ inde fibi acquififfer.Terra enim pod hæc frudus fuos uberius odendenteinon minus qmnqu * ginta milia hoïum quos ipfe pauerat ad propria dcdinauit. Cum hoc modo calamiratibusop^ preffum regnu omimunificétia uel indudria rçcuperaffetmô paru amp;nbsp;î circuitu fininmos bus paffionibus afflidos releuauit. Nam non fuit qui per neccffitarem ad cum ueniensmoew auxilium inueniret fecundum fuam dignitaté.Scd amp;nbsp;populimel ciuitates amp;nbsp;priuati ad eu con^ gientes folacium impcrrarunt: in tantu ut çdimarctur indigentibus cxtraneis plus decern mi critici choros expendidè.Chorus aut habebat modia attica decern. In ipfo ucro regno mm * milia expendit.Hanc eius diligentia amp;nbsp;folicitudinem apud iudeos rantü contigit pualerß uulgari apud alios:utantiqua in cum odia cSmota pro præuaricationibus legum; regno totius gétis pœnæ priuari putaretur;liberalitate fua prorfus extinguerctianimi lmmg ficentiam praeter opinioné dcmondransipopulum autc intantu mutauitmt talem eum ar rentur: non qualé experti funtdudumtfed qualem in neccflitatibus probaucrunt.Eodem pore Ö^ auxilia cælàri quingétos eicdos fui corporis cudodcs dedinauit:quos elegifeus gan mare rubrum perduxit.Pod hæc ad meliora rebus fibi prouenientibus palacia in fupenore täte condruxit;magnas exigens domos amp;nbsp;ornatu preciofiffimas ut plures uiros ammimoo capere potuiffentifecundum menfuram aut amp;nbsp;appcllationes eis impofuitmam una ,g agrippe uocabatur.Dcfiderio deide c5motus;cü nihil præponeret fuæ libidinijfu bi coniunxitiqui hierofolymira filius buti cuiufdam alcxandrini facerdos inter ”’jL-at, filiam haberer optimal^ tune in hicrofolyma nomiaraihuius pulchritudo animü httoa■ mauit amp;nbsp;ne fufpicaretur uiolentia uel tiranni de hoc agcf: melius arbirratus cd nuptiis P'^„p]]et ducerc. idcoqi fymoné dignu regia cognatione iudicas: dum fuum defiderium per honores euexindatimtj iefum foaberis filium a principatu facerdotii depofuit;amp; iy® ordinauitiarqjaffinirati fuæ coniunxit.Cura uero nuptiæ perfedæ fuiffentxdificauit cai

-ocr page 287-

in 1X0 quo prius iudeos cu a principampantfgonu penc deddifTer cniœrattqd eft ab hierofo' fexagita ftadiis narura nranirum:ad cdificanone oporrunifllmunnftar collis manu fadu: uteilet m rotundo dreuitio eius.Condudhur aurcm in dreuiru turristredu habcns feenafum oucentis gradibus edificatum:inrus aurcm domus regiae preciofiflîmæ amp;nbsp;ad munimé amp;nbsp;ad or^ natumjimul effede. Circa iniriu ergo collis habitacula eSftrudiSis pfpicuae: amp;nbsp;aqdudus fccit: ram no ille locus proprias habuir aquasifed longe pplurimis fumpribus dedudas.Circa capum uero duitas erat edificata;quae collé pro arce habebar.Cunep oi'a ei fccundû fpe eueniflenttfedi' nones contra regnu ncquaq Iperauit oboriri duobus modis fubiedos regensirimore quidem:q? yttad poenam no meritis diligentia uero q? in ncceftlratibus magnanimus apparcret.Circude ■ ' 'quot;’tem tutda extrinfecus tanqua rnu^ fubiedis parans:na amp;nbsp;ciuiratcs exrraneas diuerfaruejj JiOnam reges patriis muncribus ad amicicias luas fledcbar. Vnde magnificentia fua cælâre: a tonaano^ potentiffimos placabat: rranlgredicdo legesidu tepla engerer rirninfo contraria. Nam nobis interdida funt delubra uel figuras more paganoßihonorare;quac foras prouintiam wdae pro cadans fauore fadebat in ciuitaribus:pro qua^ codrudicc multas pecunias expéde^ MtAttendens uero prope mare locu oportunu ciuicatiiqui guonda ftratonis turns dicebat ;nô qualecuncp urbe illic fed lapide albo pa latiifqt pdofi fllmis ciuirate conftruxir. Portu quoq? tra-quillum niagnitudineifimilé pireo totu^ cofugiu nauibus præbété coftiruit.Quaeduitas iacct \quot;5®’’®tondu pelagus ad egyptu inter ioppcn : amp;nbsp;dora oppida mantimaïqdîationé nauium dinicilima habet propteraffrici procellas.Cui difficultari remediu preftas: defcripfit in circuitu pottumiqui fufficeret maxis clafTibus locu preberc refugiidapidcs ingentes in altu ulnis uigitigt; quii^ deponensiquo^ longitudo.xxv. pedû eratiahitudoaûtnô minus decé amp;nbsp;odo latitudo noue:fupquos turres difpofuitiq^ maxia drufus noiaf a drufo cæfaris priuigno:oftia uero por tw contra aqudione extabannin medio aut in turns cranfup qua tepid cæfaris pofituinauigan^ apparebatihabes ftatuasiuna guide romæ:alterâ aut cæfarisiciuitas uero cæfarea uocabaf: qux fubtus cloacas nó minores fuperioribus edifidis habertguaje aliac guidem modicae fpatio non longo ad portu Ä ad mare fundunnuna uero media eft: oium recepraculd purgamcto^iq ymbribus amp;nbsp;mare influente diludf.Edificauit etiâ theamj ab auftrali latere porrus: ampbitheagt; yum quoqjmulra milia hoîum capiens:in confpedu pelagi côftruxit. Iraq? pfeda duitate;duo/ xûmoannoicû nec ab re laflaretunneg? rex fumpribus deficerct : deliberauit filios fuos romæ tranfinittere ad cæ{âré:alexandrû uel ariftobolu.Qui cu afccndilTennK in domo pollionis;uiri ’’imisftrenui:^ herodis amici eSuerfarenf; exfar eos cd omni humanitate fufcepit;pollicitus li ffmam herodi preftaretgue uellct fibi fuccefforé relinquercnnfup amp;nbsp;puincia draconéamp; bata^ no I’d auranite ci coceflinhmoi occafice.Zenodorus guida condudor domus lifaniæ fuit.cui bu reditus nô fufficcrent;de latrodniis p traconc amplius acguirebat.Quæ loca habitât latrôcs ^mafeenoji prædâ agentes.Hos zcnodorus minîe prohibebat propter cômunioné lucri.Cum mala patcrentur finitimi:uarrone rdc prefidé interpcllabant:rogantcs:ut cæfari patefaceret 'mqmtatézenodori.Cæfar adt delara fuggeftione refcriplit latrodnia exterminari: prouina adt beputari hcrodittanquâ illius diligentia indigentétguia diffidlima domicilia amp;nbsp;aquaiy rccepta-depofita frumenta habcntesipoflcnt diu fuftincre picula:muniri fpeluds. Cd hæc gratia y:faris herodes accepiflettad prouintiâ traconepgcns:maliuolos latroncs oppreflit:^ î circuitu btuderata pace oibus prcbuit,Zenodorus adt cotriftatusiprimd g » a magiftratu depofirus fuif-« 1”'®?S*5 bût inuidta:gjpræfedura herodi tradita cfTetiafcendit romæ accufaturns euiunde nigt; ™ages reuerfus eftdnterea aggrippæ fucceiTori cæfaris trans ionid miffotcirca mitilenc locum Ws herodes occurrit:priftinaq ? amicicia renouata rediit ad iudeâ.Gadaréfid adt guida ad agrip^ Papxncrdt accufantes herodé:quos ille nullo refpôfo datodigatos regi trâfmifît, Arabes quoep ® uudû infefti principarui hcrodisifèditioné conabanf rebus eins inferre: occafione hmSdi H*^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®5’ ‘^ ’^ ^® ^^ diffîderct:prefeduræ fuæ pré aligna auranitidis: quinqgïra talc/

suendidit:quæ cd in donatione cæfaris habereâtâguâ iniufte ea fublara côtedebât fepius qdé curbonibus niolentia inferretneenó amp;nbsp;inopes milites fledebant expedantes rebellioné:quam uderant:qniftudent male nitæ fuæ côfulerc.Quæ cd cognouiffet herodcs:de prouïtia fua fc/ uionu auferebat occafióes.Igirur feprimodeeïoanno regni herodisicæfarad fyriam pueninubi herodé;accufabant:graué cd fibi:^ tyrannd in pceptióibus intimâtes. Hæc eo^ ™f^*^^ bopellabat 2enodorus:cd iura(ïcr:nullatenus eos relïquerciufcyquo ab herodis i'pcrio Pat’^H^r^'^”5 ‘^°’”®** gadaréles:óicofirércs cy nihil paffi fuiflentab herode:cui eos agrip raci J?^®^^™ ‘^.^‘ï^bs guidem in proprios:humanus adt erat in alioyz peccatis: accufabant ? uas « contume!i3s:,pbantes amp;nbsp;euerfioncs tépio^.Et herodes guide indignatus:paratus erat

-ocr page 288-

Citirfacerc:cæ(àr aut aniple (5ebaturcumîhihü de faiiore fuo dicespfcditfone multitudims co/ murandû. Et in primo qdc die de his fermoes prolati funtnpoftep4ucro nulla ^ccffit cogmtio-Siquidé gadarenfes uidentes cæfaris8i cocihiiinenrionctimore territime regi tradin ' afuceref: quidam lêfê nodu gladio peuflerunahi précipités fefe dederunt:quida in fluuio fp5te fubmerii defecerut;q uidebanf temeritatismó peccati fuiffe fuppIida.Quapropter nequaquâ cæfar remo rarus;herodé a reatu foluit necnô occurrit etiâ no mcdiocris ei fœlicitas.Nam zenodorus prs' cordiis ruptis malo fanguine profluente: in antiochia fyriæ uira fïniuit.Cæfar aut amp;nbsp;huius pop feffionis prem nó parui herodi conceffît:quæ inter draconé amp;nbsp;galileâ crat:ulatha:uel paniadæ» in circuitu terrâ.Dimifit aut eû;amp; curatoribus fynx præccpitiut fecüdó illius fniam oia traas* renrunSf i tantu foelicitatis ,pccflit:ut cd duo ifti romanos impiû.regerem : cæfar uel agrippa? tertiû fibiamicû côiunxcrunt herode.Qui eu in tanta fïducia côfifterec:fratri fux fcrore pcriuit tetrarchiâ a cæfarexentû ralento^ fideiuffor exidens : ira ut liquid ille patcref filii dus imuncs euaderent.Sed eu cæfaré eomitatus effet ufq; ad mare:rediens:in terra zenodori pulchcrrimu o templum condruxitauxta paniadambi fpelunca pulchra in monte confiditifub qua terrs alu* tudo îaeceffibilis ediaquis imobüibus plenaundecp fontes iordais duuii nafeunf. Que lorate* plo condrudoxæfari deuouit,Tunc etiâ terna prem tributoK côceffit fubiedis fuis, occafione dcnlitarisiplus aût recôcillians eosine aduerfarenf ulterius.Nam î talibus opibus^ picrate foluta molede de preuaricatis legibus rcferebant;amp; lêrmones faciebât adinuicé.C^i dû his incitaret; diligentia habuit hæc lêdare:auferens quidé otiû praccipiens femp î labonbus eos occuparß Nam neq; cômunis deambulatio fiebatmeep côuentus in ciuirateded oia cudodicbanf’.'amp; leid' lima tormenta captis inferebanfxû multi palâ uel furti in carceré hircani tradi iUic extiguereu Si inrus in ciuitare piter amp;nbsp;in uiis.nâ erant qui côuenientes in unû fpeculabant eos.Dicuntcriar nec iplum hoc neglexiffe;fed fepius priuatû accipiens habirûînode cû populis eSuerfabafjexp* mentû facicns:quid de principatu fuo fentirentiSi fî quos omnino atrocesmec approbantes lus opéra inueniffenoibus modis pfeguebafÄ rcliquâ multitudiné facramentis impellebat libi fi* delem exidere cogebat fauoré cû iureiorâdo bbiiuel prindpatui cudodire,Quo^ multi pis* cantes eûtuel timcntes:ueniebantad quod poduladcttalios uero lèruantes fuâ opinioné: amp;gr^ uirer ferentes q» cogcrenfimodis oibus occidebat.Fledebat aût amp;nbsp;pollioné grauirer pharbeu fameâ:fociof(5 illo^ fibi iurare.Qui licet nôobtcperaffcnt:ramen nô funt torti. dû ucnerMo« eius p pollioné impetraffent.Liberati funt etiâ de hac neceffitate hii qui dicût apud nos eflem. Genus aût hoc cd:qd conuerfatione utitur:quâ apud græcos pytagoras tradidit. De bisbacpin aliis cercius cxplanabo.Effenos aût ex hac câ fie honorabat;quia maius qddâ de his fentiebatq de mortali natura dicere puto. Nam nô inhonedus ferma uidebitur:in hidoria^ generc de bis talibus inrimare.Quidam effeno^ noie manaemus fuit:p oêm uitâ benigna uoluntate pbatus picfciam a deo futuro^ habés.Is dum adhuc herodé pue^ ad dodoré euntem uidiffet : ut rege iudeo^ falutauir.Qui illufum fe reputâs cômonebat eum fermoné adhuc priuatus.Manaeiuus hic ridens: amp;nbsp;fériés manu poderiora eiusxegnabis inquit fœlieitermâiam a deo dignus ludie^ tus csirecole manaemi plagas;ut hoc ribi fit fignû de peccatis in regno cômitrcndis.lam optiaelt ratioifi iuditiâ amp;nbsp;dei pictaté dilcxerisÄ modediâ circa eines habucris;fcd nô talé amp;nbsp;lutu^ itel* Jigo dû oia cognofcâ. Fœlicitate naqi oés precellisißdhabebis gloriâ etcrnâ:obliuioné uero pie* taris uel equiraris pofTidebis.Hæc nô latebunt deû in ultio mtæ ^ tuo faemore.Quitus nulla* tenus aim intédindû fpes herodi deeffetipaularim ueroxû eleuatus ufçp ad regnû tuiffet: K1®* licitcr principatû egiffetsaceerfrit manaemû:amp; de tépore quantû rcgnaret côfuluit eû. Mauac* mus aût cû omnio nihil dixiffet:fed tacuidétanterrogauit fi decé tantum anm regm fui ebent. refpondit:amp;.xx,amp;.xxx,fcd fine nô addidit.Hcrodes aût idis cotétusimanaemû cû honore mmi* fir oés effenos ,pptcr illû honorabar.Hæc fibi licet miranda Icgentibus demondrare feltina/ uinius odédere;multos apud nos talé diuinarionis habuiffe noticiâ. tfCap-XL

WNrerca decimo amp;nbsp;odauo anno regni herodcs pod præditda edificia:opus nô nnnimuni I mchoauir.Siquidc dei téplû maximû côdrucre rnu^ altû amp;nbsp;decoji erigere

— dû putaret id nobilius oibus fuis fadis pficere:amp; ad erernâ memoria puenire, Scddu no facile populo pfuadcri cognofcercr:pprer opis magnitudinéxôuoeâs eos hac oratiôc mulcebat diccns. Alia q a me in regno funt fada o uiri côtribuli alias côtribules:ut de bis laudé pferaxrc do fupduûttang mihi quidé minorédicet uobis utilitaté maioré ferre uidcâf.In difficultanbus eni nec neglexi q ad uedra cômoda ptinercntineq; in exdrußionibus mihi nragis;quâ uobis op bus fedmaui tutelâimpéderc puto çj dei côfilio ad hac fœliciraté euedus fumiad quanta no prius gens iudeo^ aliquando puéit.Condruda: nâ^ funtp^uinciâ cluitateaqs habltatonbus

-ocr page 289-

pîenasîmunitionibus ornanres:genus noflrn cxalrauimüs;qaas opofum uidcrur mihi fciétibus ^'^^^ ^^’^^^ efficerejomni pietare prccdlennusxxpIanabo.Baic enim noftisigj “ƒdmaximo dco rcmplunn patres edifïcaucrunt;cü a babilonia rcmcaffent: amp;nbsp;quia défunt ci 2dmagnitudiné in altum cubitijx.fecundüinftar illiustquod (àlomon conftruxerat. Memo ne^ gugcntäm pietatis parentû noftro|ü accu(èi:n5 culpa illo^ fadû eft breuius templû:fed drus Si o3nus idafpe films hmôimenfurâ cdificanonis fieri præceperunt. Quibus illi fcruicrcsmd liiez Woribus eoijiiSC poft illos macedonibus:non habuerunt aptû ternpus qd ad eiufdé antiqui for Mani iftms menfurâ pducerent.Nunc aût quSnutu dei principatui meo pax larga conceffa eft: S - oiuifia^ pofleffîo:amp; multitudo reddituû:amp; quod maximû é: amicida fauorcp romano54;qui ommu re^ domini exiftuntxur non ftudemus relidû neceflîtate feruituris tempore opus corz ngere;amp; integrû deo prebere pro bcneficus dus in meo regno collatis.Talia côdonâte herode: 'iiulrisammirationé ferma pronûciatus præter opinioné impofuitînec aliqua defperatione c5z Wotifuntnificp anxiabanturine eo foluto aliquid emergeret;amp; opus morarcturad finem ufep pduci iccirco maior illis amp;nbsp;diffidlis putabatur magnitudo conaminis.Quos cu herodes cernert Qubitantesiadhortabatureos dicensifc non prius deponere téplmnifi oïa præpararenturiquæ ad pftfedioné dus ptinerent.Nam neq; mentitus cft;ex hoc quod promiferat. Ille eni plauftra pa/ wwnquae lapides ueherent;deccm milia elegit peritos artifices amp;nbsp;mille numero facerdotes ; qui «uolas fecûdû eo^ honoré habitucp parauirifed ßi quofdâ cemenrarios:alios auté fabros:alios “gnarios eruditos ad rempli fabricâ horrabatur.Cunq; oém apparatu alacriter aggregafTetiantiz qwsfundamentis folutis noua impofuitifupquæ tepid erexitilongitudine cétû cubicoi^:lariruz dine centum cubito^;altitudine centu uiginti.Qui uiginti cubitiip tempus fundamentis defic ötis refederunnquod poft hæc temporibus nerôis renouare deliberauimus.Edificatû eft nero ’^will ex lapidibusalbis ß'^renacifllmisiquoijz magnitudo in longitudine uigintiquinq; cubiz jotumialtirudine ododatitudine duoded erat.Torius naq jrempli circuitus amp;nbsp;porricus undies nnmillimataltiffimu uero mediu fuitmt a multis ftadiis cöfpiccreturÄ in prouida conftitutis: S ^ contra habirantibus aut accedentibus cerneretunianuas autintroitus;amp; fuplimmaria: necno ^uelaauxta rempli magnitudme uano ornatu decorauit.Aureos flores ambicres colunas fccit: “P^ capita uitis tédebatur:botros aureos habens pendenresiqui miranda magnitudiné amp;nbsp;^tificii claritaté uidétibus exhibebât propter materiei pulchrirudiné.Circûdedit cria amp;porridz bus daximis omne téplûiôd fecundu quantitaré umufcuiufq? rei fumptibus oia priera lupauir. Porticus uero duæ maximis parietibus fuldebanfapfi aût parietes opéré îaudiro côftrudi erâr.

collis crat faxofus:paululû eredus a pte oriétali ciuitatis pronus fup arcé;qué dudû rex faz lowonp dei prouidentiâ magnis operibus muro dreûdederat : ab ïfenonbus partibus îcipiés: •l^cd uaHis altiflima circûdabat.Saxa uero ab affrico expofita plumbo Iigauit;ut interiora loca copMerentur multum fpaciû ftrudura compræhendéte:amp; in alto quadrâgulo fadomt uaftiz tas lapidum a fronte uideretunab interiore uero parte ferro ligatixompaginé munirent îmobi--•empoia tempora. Cunqi ira fadû opus continuaret ufeç ad fummitaré collis pduxit : Si foffas orra mu^ poGtas côplens:planû fuper equaléqj côfecit:quadriporricus in circuitumnaqqj porz ticu longitudiné ftadii côcludente intra’hanc porticû;circa iplàm fummitaré abus murus fugt; penus faxofusambiebat oia.Ad orientali uero pte pari longitudine porticû duplicé habebat cô tra rempli ianuascôftiturâiquâ multi reges priores côftruxerâr circa oém uero facrarii orbé fpoz lia barbaro^ fixaiquac rex herodes deuouit:addens etia quæ amp;ipfe a barbaris cœperat.Per latus autem aquilonis turns alta:angulofa:munita ualdc fueratiqua are herodé reges amp;nbsp;facerdotes ge ntris afamoneo^ coftruxerutÄ barin denominaueranutillic facerdotalé ftola deponcrétiqua cum opus habuiflet utimolaret princeps fâcerdotû induebatur.Hanc rex herodes fuo loco rez leruauit: poft cuius obitûifub romanis fuit ufqjadtépora tiberii cæfarisifub quo uitellius fyriæ procurator cûprofedus hierofolymisîôi fufceptus a populo clanflimc fuiffetiuolés eis uices rcz tribuereiut facerdotalé ftola fub fua poteftate habcrcntifcnpfit tiberio cacfariÄ ille cocefiir, Et permanfit ftola fub poteftate iudeo^:ufqrquo obiflet rex agrippa Poft qué caffms longinus cul luncfyria parebaticu cufpio fado iudex procuratore ïperauerunt iudeis in antonianâ turrim ea eponere;dicenres;romanis oporrere dominos effc:ficut amp;nbsp;prius.Dcftmauitigit legatos ad daz lum caefaréiut de his peterent. Qui cum peruemflenrnuuenis agrippa romæ rex conftitutus: ptensab imperatore poreftatem eius accepinfcnbcnte uitellio fyriæ procuratore.Prius aût fub '§1 lo pnndpis facerdotum:amp; cuftodû pecunia^ fuerat:qui ante unum diern celebrationis ad y''''''K^^°^’æ ’■omanoIJ^ afcendenres;amp; requirentes fuum figiUum ftolâ tollebanmranfeûte tOKltmirate in codera loco deporrantes;amp; principi euftodiæ oftendentes:fimilitcr cû figiUis fû

-ocr page 290-

deponcbat.Hâc aût barintideft turrcaudeo^ rex herodes niunitiorc coftrués p teph cuftodiat ad gratia antonii:anaici'quidé fui:principis uero romano^rantoniâ noïauir.A parte aut ordde^ talis muri quatuor portæ ftabant:qua^ una ad aula rendebat interpofita ualle qua: eratïmedio dus uta::dieaut ad fuburbanaiquarta uero ad ciuiraté:mulris gradibus ad inferiorem ualle tem dennbusÄexindc rurfus ad fuperiora afeendentibus.Nam ex aduerfo rempli ciuitatis 1modu theatri iacebarxircudara ualle altiflimatp oem auftralé tradu.Quarta auté frons quæ ad men/ dianum fola alias folc pofitacrat:habuit amp;nbsp;ipfa quidé in medio portas fup qs regia porticustri' plici longitudine terminara; ab oriente ualle incipiens:ad occidentale finira amplius tendi non poruit.Opus aüt fuerat dignu narrari olbus qui fub folc funt.Siquidc altilfima uallis fic erat: ut nullatéus uideri potuiiTenfiqs eiusaltitudinéartediiTetjfup qua porticusdie ftcterar.Ex qua fîqs a fumraond eft a tertio redo norafret:^ ^funditaré cdificio^ uiderc uellet;rcnebris pfudeban ira Ut non poffer uifus ad imméfam altitudiné puenirc.Columnia^ aüt ordines confiftebat in quadra longitudine na qrtus paries eolligebaf pariere lapideo:groffîtudo uero uniufeuiuf^co/ lumnac tres cóiudas ulnas habebatdógitudo aüt pedes uigintifeptéiduplici fpina fuppofita:mul titudoaut oium centó fexaginta duæ fuerunt.Capira uero colûnia^ fecundû modu corinthiu fculpræâmiranda pprer magnitudiné opcris.Cun^ quatuor ordines fuiflenntres quidé media loca tenebantiquoijz duo codé mÓ fadidatitudiné habebât pedû trigmtadon^tudie Hadia tres altitudiné quinquaginta pedibus tédebatur;medius uero ordo latitudiné uigiti pedû habebat: altitudiné centum:nam dupla fuper utruqp fuerat.Tcda uero lignis fculptis in figuras diuerfas apparebant:medie uero porticus altitudo in immenfum tendebantihabés colunas cópofitas po liras undiep qua^ copago incópraehenfibilis oibus uidebaf.Talis quidé primus murus fuerat^ medio uero no multû iecundus diftabatigradibus paucis afcendédus:qué paries circuibat lapv deus:titulü habens:qui,phibebat alienigcnas ingredi morte interminata.Intcrior autem murus per auftralé ptem amp;nbsp;aquilonis tradum:tres in pariere ianuas habebat a fefe diftantes: per orien* talcm uero una maximam per qua tran(iebamus:purificati cum mulieribus.lnacceffibdeautem Cacrarin fuittintra quod terrm erattubi facerdotibus folis ingredi licebat. Ante quod facran^ ara crattfupet qua immolationes amp;nbsp;holocaufta dco imponebanf, Ho^ atriu nullonaotex be/ rodes intrauirten nriej prohiberez quia facerdos no exifterettfed opibus rauros amp;nbsp;porticus exte riores curabat.Quæ cu odo annis edificaffetttemplo p faccrdotcs in uno anno:amp; quin? ®®’' fibus padotomnis populus Icticia completus eft:amp; primu quidc pro ccleriratc gratias deo ago bâttdeîde de alacrirate régis qua in dcdicationc habuit laudibus eu extollebat.Rex aut trecetos boues optulit deo:amp; alii fecundû uircs fuastquoçi numerus nullatenus eftimabaf* Nam eu oc* curriffet rempli dedicatiotregifq? naralitius dies quo principatum aflumpferattin figms eu ceje* brata feftiuitas.Conftruxerat amp;nbsp;effoffam uiam ad aula ab antonia intra téplû ducenté perianua orientalem:fup qua amp;nbsp;turrcm edificauit;quatcnus amp;nbsp;fub terrancü haberet afcenfuro t^pter po* puli feditiones.Dicitur aüt per illud tempus dû téplû conftruereturtquia i die quidé nó pluercu node uero ymbres dcfccndcrent quatcnus rempli conftrudio non j»hibereZ.Quod uerbu nrt patres tradiderunttnec eft incredibiletfi Si alia dei prouidentia aliquis cófideret. Templu quids huiufmodi conftrudione finitum eft,

Aec infuntin fcxtodccio libro iofcphi hiftoriaeantfqratis iudaicæ. CCapU' Quéadraodum herodes filios (bos alexandrü 6ianftobolü de roma in domu luam eduxittqui teuerfituindicare cogitabatmorté marris fuæ in falome ßi caetens quo^ eeufatione mater ca^ damnara fuit:amp; quia pater eo^ hoc diffimulans ; uxoresno* biliffimas eis iunxerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.«*

Oualirer herodes ad agrippam ueniensnnuitauit eum ad iudcana uenircï amp;nbsp;profedio agrippas S^niam.

At herodes multis nauigationû circuitôibus fêcundo uenit ad agrippa. , Capain. Inrerpcllatio iudeoßi ad agrippa in onia pfente herodc;de qbus graecos accufabat. Op.v. Quéadmodûagrippa côfirmauit eis legesihciodefcp ad Jjpria rediir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi,

Quiliter allocuturus eft herodes hierofolymitas:amp; quartam partem eis fifcalium ^^^^?

Vtprurbatio domus herodis fada eft:alexander amp;nbsp;ariftobolus filii herodis indignationé habe* tes aduerfus falome fororé regis:amp; ferora fratrem eius:propter morté matris fuae:amp; nuccon r maliuolis in eos accufationibus utcntcs.,.

Quéadmodû herodes indignatusfiliis alexandro K anftoboloiprmpofuir eis ätipatru depnu uxore gentium; ipfos aüt ad oefaré deducés:accuüuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uap.ix.

-ocr page 291-

Qyfmad ^” nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^®’'^*’’ cærarc:amp; reconciliatione cu pre. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Op.x. '^Pera’’^um hcrodes cclebrauit quinquennale certaméin honoré cælâris:amp; mira nel dara OpPlT •4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capxi. fcConij*’”^^ P®^’â ^ Iibw:amp; legatio ïpfo^ ^ hoc ad cæfarc: cxéplar quoq; csfaris amp;’agrip/

f^ul ^^'\^^^'^^^^ herodes pecuniis:dcfcédit ad fepulchru dauidÄ rerrorc imaginü rcrrirus: r*^ defupcr ftatuit:^ rurfus de pturbauone magna domus herodis;qua eriam alcxandru iSÏ’i«»witm.uinaiIa, e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h Cap.xüi.^

■^'^ampr f ^^ Cappadocia reconciliauit alexandrumparri:amp; ipfc ad cappadociaihcrodcs aut töte ®®??^’^otiü traconc a regno bcrodis amp;nbsp;uaffatio perduces eius;^ de tranfTugis q de tra/

^’^’l^ ^^ arabia recefferunnquos rerepit Ijlleus j)curaror régis arabiæ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Op.xv.

HW hcrodes a torna renerfus in araba tranÓugas poftulabat;quos cd no obtinuiflet exer/ Qy contra eos produxit;arabas quoq? debellauit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvi^

^cp^admodum Alleus accuüuit coram carfare herodcm de incurfione qua in arabia fecerat

J'Ah'llt;%• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v^mi MUI tl UVA ^t UMAU AUlVAj^uv *.* ♦ *^MOIU AJUA WUV3 ^javaiu UVlUJUd VeUHU * .**quot;*•** ‘•*

Co ^’’‘^■^^^‘^amafeenum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvü. fra?’*’?^®”®’ ' «ïrideri laccdemonis contra filios ad patré herodcm: amp;nbsp;quia ligaffct eos pater: ÇWcæfarem feripfifTet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvm.

*”lt;^30^^^™” nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liberatus hcrodeseftapudcæfarcm^yUcus aut accufator herodis

Cap.xix.

^’litercærarc ptâté pbente:c5cilio 1 beritho habito accufauit filios herodes, “^luucnum amp;nbsp;fcpultura corporum corum in alexandrio,

Cap-xx,

‘hS

^Éjlncipir Iiber.xviantiquitaris iudaiese.

R^^' Naminiftratice rcji fludiu herodes habés rcx oés iniguitates ,pbibere quae gt;perciuitates amp;nbsp;prouincias fiebant:legé flatuit nollatcnus priori fimilé in qua ipfc firmauit furcs ucndi.Quac rcs nó poena tantd grauis;fcd ad eófufionem patriæîfolunonéq; eófuetudinis cxiftebat.Nam alicmgcnis amp;nbsp;nó eundé uitat modu habentibus fcruire in his q imperafTenpeccatu in religionéinon poena Mö * excedetid erat:dü in prioribus cautü fuifTet de hac poena.Nam iubebar leges

1 Iamp;»* quadruplum furcs redderemon habenté ucro tantu uenódari nó tarnen alie* l^^l^nfgcnism«^ irappetuu feruireiudeü:fcd fcxto anno abfolui. Ergo praeter co/ t^^^^^^Olitutioné amp;nbsp;præter legé rcddi hac poena fupbu uidebatur:nec régis fed hrâ/ ^inaittaenbs mbiedos tormenm atrociffimu excogirarü:quod populi parabat difcordia.Eogt; ^tempore herodes adyraliä nauigauit caefaré defidcrans falurare:amp; uidere filios fuos romæ “Agentes,Çæfar guidé amicabiliter eu fufcipiensiperfedtos ei dodrina filios reddidit:guos amp;nbsp;ad Pfopriädomû reduxir.Cum uero ab yralia rediffentiftudiû populi circa iuuenes crat:amp; p fpicu/ os eos olbus fecit magnitudo corporis:amp; regius ornatus:formanó déficiente. Er inuidiofi flarl oil funt falomc forori regis:^ illis qui accufationibus mariânem daranauerant ; dû purarent: fi prièrent ulrioné exigèrent de bis quae in matré fuam cómilTa uidebanf.Cau fam uero timoris îoillo^criminationé tranftercbanndum diccrent:non libentcr cû patte eos cômorari propter Wattis interitû:amp; quia iniuftû eis uideretur fimul cû îterfedore genitricis mancre:amp; ex ueritate iumenres initiü ad uerifimilitudiné defcendentcs affligere cos tcntabant: amp;nbsp;fauoré partis quem Wga filios habcbat auelIere.Quod no manifefte ei dicebanr;fed in multirudiné rumoré fpargé/ tes:herodinuciari credebanrmndc odiu in cos partis exarfit . Interea omnifufpitione ucl accu/ ationeprætermiHa;rcx amore filios honores largirus eft amp;nbsp;uxorcs cis nobiliflimas iunxir: ari/ «obolo guida filia falomc bcronicc;alcxandro ucro archelai rcgis capadocium filiam glafiram.

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;jCapitulum.ll.

Vmhare difpofuincrÄ audilTet marcum agrippa nauigalTe rurfus ab yralia ad a^'ä: 9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feflmauir ad eûta quo petiit:ut ad regnû dus accederctrut obrinerct quae oporrcbat

ab hofpite nel amico, Qui cum flexus cfletdaerus ad iudcam perucnir,Hcrodesauté 4 ^ihilquod ei placuerit rcliquirdn nouis ciuitatibus cum fufcipiendo;edificia demo/ iirando anipliflinia:amp; omniddiciarum apparatu reficiendo eum cumamicis in fchahia: ucl ce/ larca : portu a fe conftrudo:amp; in oppidis alexandrio;amp; herodio:uel hircanio. Ducebat coa cum fm

-ocr page 292-

ad ciniMtem hierorolymoromïoccurrétc cundo populo culaudibus.Agrippa aut dfoquidew cérum boues ïmohuinpauit ena magnifice populu.Qui licet multos dies illic uellet rcmoran; tarnen ,pprcr tépus nauigatiôis fedinauit rurfus ad oniâ;muneribus ab herode multis donatus: una cum fuisamicis noamp;libus puenit,^fjCapJU.^

Ex aur poft hyemé ueris tpe ^pauit rurfus ad eunuCciens exercitd ad bofforu ^dü^ tfturum.Cunq; p rhodu Si choo nauigaflèt:purauit eu in lefbo inuenirc. Flatu uero aquilonis i chio remoratus c;ubimultos fibi occurrétes doms rcgalibus honorabat. Cunq? ciuiratis porticü uidifTet dirutâiquâ i bello mirridatico depofita:non facile pp magnitudinè Ói pulchritudiné reftaurari c5tigerat:pecunias pbcs qnre fupabundarc potuiffent ad opis pfedboncipræcepit ciuibusiut no negligerent:(êd cfrius ornatu luac ciuitatis erigerent. lp(e uero cédante ^cellaiad minlcna acceffitiamp;exindead bizantiö ,pfclt;Sus:cij audiffet ultra cegt; rulas cautes iam agrippa nauigaflc;fcftinauit amp;fad bnopc ponticam defcendensifubito illiinfpegt; ratus apparuitia quo libcntcr exccprus:honoribus fruebaf. Cum quo amp;nbsp;totius expedirionis : tpe labores partitas eft.Cunq;puincias ponticas ordinaffentip paflagonia amp;nbsp;capadocia: amp;nbsp;exibdep maxima frigia pfedrephefi puenerüt;unde ad fama nauigauerut.Multa uero p ciuitates ungu^ las beneficia régis fecundu petitiones interpellantiu fiebâtidû largitiôibus minîe parcerent: fed amp;nbsp;ft qui aliqd ab agrippa petiftèntiarbitrio fuo poftulata côplebat. Cuq; bonus amp;nbsp;largospuado pctenribus enètinalluq? côtriftarenagrippâ fimiliter ad bénéficia puocabat.Nam iliéfibus alias militenfibus cû reconciliauitiratLuploluitamp; pecumas quas peuratonbus caefaris chii debebati allooi quoq? petitiones munificenrer côplebar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 iCapdlH«

Vmq; ad onia pucniflcnrnuclcogz populi p ciuitates habitâtesitepus a fiduclâ nafli uiolentias referebant qs patiebanf du Si legibus ppriis uti nÔ finerenfidanmaraetia pcalûniâ exadowin feftis diebus darent:amp; pecunias qs ad hicrofolymâ alfas abhie^ .rofolyma tranfmitrebant:amp; multis calamitatibus opprimerenfiromanis femppt^^ pientibus eis fecundû pprias leges uiuef.Quæ cû fuggefliflent herodiprefenrauit cos ut audi/ rct agrippa eoßiaHegationesmicolaû aût quendâ ex mis amicis dedit:qui p eis poraret.AgoPP^ ucro romanos nobilifTimosißC reges amp;nbsp;potentes qui tune præfto'erât cû ad côciliû freu çdon' (étmicolaus ira p iudeis locutus eft.Omnes quidé o maxie agrippa indigéres oportet p neceui' rate côfugere ad eos:qui uiolentiam poffînt aufcrre.Hi uero qui nûc inrcrpelIanr:fiduciapr’U a uobis data quâ fepius optaucrût:nullatenus fe pdere p uos poftulant qui dcdiftis. Pctuteniu hæc quæ acceperunt a uobis qui foli poteftis prcftare fcruentur.Nam damnis afficiunt : non a aliquo meliore:fed ab bis quos piter fccû fubiedos uobis effe cognofcût.Et fiquidé maxia lun quæ a uobis meruerût laudabiles uidéfiqj ira fe pbauerût bencficiis dignosifî uero nainora lu • inhoneftû eft:fi nec hæc firmauerunt quipreftiterunt.Hi qui uiolentiâ iudeis mgerut niu P“®'’ rét bonos eos efleiq i a uobis talia meruiflentinô eis inuiderent:amp; ura bénéficia ceffare w'®^‘* Quod (îquis inrerrogetmtrum uelint patriis legibus ipfi priuari.i.îmolatiombus K P^P^Æ fadis alias fieftis dûs offerunnfeio libcnter eos oia patiiquâ patrias loges amittere. Nam amp;nbsp;ne ppter hoc multi amplecftunf ucrentes:ne traofgrediaf patrias legcs;amp; libertaté quibus nuc un uerfum hoi'm p uos potiturrqd nos etiâ petimusut liceat nobis p puinciam fcruare ergo hi quæ pari nolûrun alios cômitrunr.Illud ucro confideremus.Nûquit eft populus; au uitas:aur gens aliqua hoim:quibus maximû bonûapparuit côtinentia ueftri fnapcrümeipo romano^md ander aliquis eo^ bénéficia infirmare:Iicet fit amens.Nam nemoefbqw ’’0 ■ pricepsmel publice uel priuarim exiftat.Quod amp;''fiqsaufcrat quæ uos donaftismibil nr®®'^ fibi qd per uos habucrit obrinebir.Veftra eni beneficia quis cnumcrare preualcat.Si ree®-fuerit regnü antiquü amp;nbsp;modernü impimmulra cxiftuntiq a foelicitate ucftra cócefla (ut-i'‘^^ uero licet clara funr:n5 tarnen inuidiofarpprer uos qui donaftis.Hoc tâtû pfrui poftulami ^.^^^ fine impediméro parria religioné fcrucmus.Quod amp;nbsp;p fc inuidiofum cé no ‘^ebcrmquidc ^ leratur honoratus.Ex nris uero folénis nihil inhumanum cftioia eni rcligiofa amp;nbsp;dcuora.Neq; celamus mandara:quibus utimur monimcntis pictatis ^ humanaR^ Seprimü uero remittimus dodrina noftropifollcniü imburi.Quapropter nullatéus pc^’ boue nâq; pbant leges quas colimus fiquis p fe cas rcquirat;amp; antiquæ oxiftentediceto cM^ bus no fie eflè uideanfmt ea^ honor p longirudmc temporis no facile repellaf ab bis qu ^^^ cafte cuftodiunt:quibus nos priuant p uiolentiâ,Pecunias nâq; quas dco c°f^®”’®j nifeftü làcrüegiû commirrunr.Vedigalfbus ucro grauanrcs nos in feftis diebusiad ludi - ^^ mercemonia no neceflaria nos pertrahunr:p cStumelia rcligionis qua nos colere uj^j} qua nóiuftü odium habent.Siquidé ueftru impend ^ oibus dominatur pbitate quiac

-ocr page 293-

^hibea ”’’Y“! fortiter abhorrer.Poflubmus igirur maxime agrippa uiolentias auferrimt non I’usm ir*^ ’^g’W'®gt;s noftrisin foléniratibuspfrui : amp;nbsp;ne fublbnnæ nfæ rapianturab his qui/ niub’ ” 'Ï?^®*’^ inferimus.Nam petimus non râtû iufta:fêd cria a uobis primo donara:poiru circa ^^ fu • ^^*’®^^onfulta^ tabulas in capitolio pofiras legere quas certüéexpiméto nfæ donaft^ •? gt;‘^®®5’E’^ fi nullatenus fideles uobis apparuiflemus:debcrét tarnen firma effe qua QUO r’ ^ ^° ’^^^'^nobisifed ctia oibus hoi'bus pfratisreos beneficio^ largitionibus ampbares; luft ^ ’”2^^^ fiquisenumerat;poft imenlam orationé longo fermone conficere. Nos uero hæc fifr^*”*?^^ ^* uelimus oftédere: fuHiciat nobis ut priora raçcamus hic nofter rexjq uobifcu P ns rehdet.Qualiter eius fides erga ueftra familia daruit.Quis eni fauor eius:aut quis in uos *? ^ogicatus eft honor:aut ca quæ defuit.Quis cohibet ucftra circa nos numeranda bénéficia fraff '^æ’^^*^ ^°’”^ putoiprius patris eius anpatri res geftas explicate. Qui cü egyptu cæfar in/ na ik ^ duobus miliribus armatis ei auxiliaturus occurritinecinrerrcftribus certamibus: neep mailbus minor apparens. Et quid oportet dicerciquantu ^fecit illô tpe:tot donationibus cæ/ p'u?f*^4^3riJs.SinguIas uero memorare cæfâris epiftolasiqs tue fcnatui pro iplb deftinauit: v” nbsp;nbsp;ctia honores.'ey ciué romand antipatrû ordmaflenfupfluû puto rcferre.Sufficit eni me

^P^yareaufte nos beneficia ucftra pofTcdifTeiq p uos poftulamus côfimamquæ etfi prius nó v* -Ü’crabamus affedu circa uos noftri genensÄ ueftri erga nos acquirere.Nûciatur eni fobisab hicrofolymo^ iudeisrqualiter proumcia ingreffus eires:ólt; ;deo pfedas imolarioncs:ho norando eüintegris fupplicationibus ploluiflcs:amp; quo populu pauiffes amp;nbsp;ab illo munera fufee/ Pdles:qux p genres amp;nbsp;ciuitatcs figna ucl indicia hofpitalitatis amp;nbsp;anneiciæ ufæ purant; quæ me/ tait iudeo^ gens p herodis ,puidentiâ.Hæc admonentes una cû ifto tibi confidente rege;peti/

’’’M lupfluûifed ut quæ uos dediftisme concedatis ab aliis auferri, Cû hæc nicolaus diP truiirennulla eft fada a græcis cÔtrouerfia.Non eni in iudicio hæc; fed i conucntu uennlabâf; betamen occafione ^ fariffadione ufi funt dicentesig? mquilini p ^uiciâ iudei uiolenriâ habi/ taroribus eins ingercrent;dû illi indigenas ft demonftrabant;amp;: licet fuis foléniis ufi ; tarnen nil ’^derenteos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tpp.V.

Rgo intelligens agrippa uiolenriâ eos patiihæc refponditr^pter herodis amicicia uel fauoré;paratü fe efte cundaiudeis concedete.Tamen inquit qua poftulant p fc iufta perfpicund^ fi amplius petiffcntinon me piguifler.'quæ nölederent romand irapc/ .ridcis concedcrc.Scd quo hæc amp;nbsp;prius acceperdriinfirmari nullatenus cocedo: quos “oio fine moleftia propriis foléniis potiri. Cd hæc interlocutus fuifler:cócilid dimifit.Hcrodes Gütern affedui eius Sratias cxoluebat.llle pariter cum ampledabaturÄ ita tune difcefTerunt.

qcap.vi.

Ex autem domi reuerti uolens;nauigauit:amp;ad cæfaream dudus:non multis diebus profpero flatu uento^ ad hicrofolymâ peruenit.Vbi cócilid totius populi côgrcgâs: cum multi ex prouincia couenilTenttcontSne habitaioratione totius fuæ pfedionis vplanauir;amp; quæ iudeis in afya p ed,puenifl'cnr;ut fine uiolenriâ impofte^ poftent degere.Narrauiteria quæ foelieiras uel gubernatio fui principatus cis profuiftcnrmccnó amp;qrtâ pattern fifcalid prætenti anm concefljt. Qua illi oratiôe ucl gratia lætariicd fumma exuiranoe; bourrantes régi recefîerunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w Cap.VII.

Rocedebat auté ièdirio domeftica : amp;nbsp;acerbioré accipiebat proueddxd tanq here/ ditarium odium fufeepiftèt circa adolefcétes falomcÄ fumpfiftèt de marris corum morte audaciamtdumq; ucllet neminem illis rclinquere:qui poftet mortem eorum uindicarc. Cumj adolefcentcs a genitore difcordarent:mcmoria matris quæ falfis accufatiSibus fuerat interempra; St imperii eupiditateirurfus fimile malum priori ortum eftidd dcrogatiSes ab illis circa falome St ferora fierenrnnfidiæ uero ab his circa adolefcentcs,Na odid pat pro alterutris fuerant:modus autem odii non fimilis dum illi quidem manifeftc detrahcrct; inhoneftum putâtes iram celarerillf uero non tali modobed callide amp;nbsp;maliuolis accufarionibus utercntur:feducentes fcmper adolefcentes;quorum audaciam putabant,ad necem pofte fieri ge/ nitoris.Qui nullatenus pro matris fiagirio cofundebanturmec earn credcbant iuftc perifleam/ MOmagis feftinabant in audorem homicidii uindicare.Dcinde cunda ciuitas iftis fermonibus completa:miferabatur innoccnriam adolefcentium ; diligentia uero falome crcfcebat; St ab illis occafiones accipicbat:dum fic conrriftarentur propter indignum matris interitum. Dicebant enimmifcre quidem contigiffe matris obitum;fe uero miferiores:qui compcllerentar cd inter/ fedoribus matris cohabitare.Hæc autem ad peiora abfentia régis procedebant.

rCap.Vlil.

fiiii

-ocr page 294-

GCum ergo herodes rediner:8lt;!populo interlomtus effet fîcut prædiximusjftatim fer^ moues ad cum per ferorâ amp;nbsp;falomen profcrebâtur;magnû ci ab adolefcetibuspiculû imminere: ^ minîe fuflinerentinukû matris interim,Addebât etiâ: g? archclai capa^ docis fpe nirerentur:ranquâpilium ad cæiâré profeduri patré herodé aceufaturi. Per quæ cofeftim conrerritus herodes obdupuit: quod amp;nbsp;alii cadem nunciaffet.Rccordabamr autem prifeas calamitares:g, nec uxore priuatus;fedirionibus libcrata domus cius fuiffet : quæ priorum grauiora amp;nbsp;peiora pateretur.Quaproprer contriftabatur:^ omnia praeter fpem fœli/ citer ei fbrinfecus deus preftitifjjctÄ domefticis ealamiratibus uinceretur,Turbatus ergo amp;nbsp;hu/ iufmodi ealamiratibus afflidus:in deiedione adolefcenrmm antipatrum filium fuumate pru cipatum fibi gentium depriuata uxore illis preponcs:omnia in cum tranftulit : dum putauit h' conterere filio^ fiduciam mariamne:amp; temeritatem eorum damnare;dum illi crederct alium praeter (ê patri fuccedere;dcpofitoqj de antipatris prouedione fupercilio poffet cos ad meliora conuertere , Quod non ficut putauit cucnir: nam pueris omnino fua deiedio grauis apparuit, Qua antipater fiducia potius quam prius non habuit feUinauit fratres aßligere;eorumcpaccu-' faroribus côfentire:quibus pater facile credebatialienatus a fliiorum amorc.Sodalibus ergo mû niftris ufus ne ipfe in fufpitionem ueniret;parris animum in fratres accedebat: nam multos iam acquiefeerat fuac uoluntatis rainidros propter fpem quam de regno iam habuit : fide uero pris putabatur haec facerc:unde plus rnfheiæ adolefcentibus occafiones crefcebanr, Nd fcpius ab eis lachrimae pro côtépru fuo amp;nbsp;matris recordationc fundabantunpatremqpmanifefte apud aicos tanqua iniuftum accufabant.Quac maliuoli p antipatrum herodi renunciantes:non paruam in aula feditionem comoucbanr.Quare exacerbatus rex aceufationibus:^ humiliate nirais maria/ ne filios uolens:maiora in honorem antipatri excogirabat:adeo : ut amp;nbsp;matrem eius dudum co/ temptam rcduccrcr;amp; caefari fepius pro cis fcriberet. Agrippa uero port difpenfationc deccnale afyae romam afccndente:rex a iudea nauigas ad eum:folum antipatru fecum duxit. Cui cumeu multis donis commendauitjquatenus romae caefari amicum faceret;ut fam oranes crederenreó temptis adolefcentibus in ilium regnum patris tranfferri.Ipfe quoq; fcribens romaeimultis ami/ cis antipatrum commcndabat.Qui contriftabarur;^abfens fratres fuos folire accufarc miniroe praeualeret:timebat cnimine mutatus patenmodeftius filios mariamne diligcret.Cun^ hxc co/ giraffet: fua maligna uolunrare ufus:exindeincitare pattern fperabanunde côtra fratres freque/ ter fcribens:ucreri patris intcritum fimulabat:ufqucquo herodem ad tanram iram uel furorem perduxiffet:ur iam aparte contra filios nirerctur. At ille ne tantum facinus perpetraret: melius putauit romam nauigare;8d filios apud cxfarem accufare;nihilq; fibi tale permirtcre:quod pro/ pter magnitudinem impicratis periculofum cxiflerer.Cum uero romam pctueniffetJamp;adaqui/ leiam ciuiratem perrexiffet : caefarem compellare feftiuans:rcmpore apro de maximis fuis cab/ miratibus inrimauiuhliofq; fuos praefentans;infolenriam amp;nbsp;audaciam eorum accufauirq; feui/ naffent pattern fuum perimeremegnumeß tirannico more muadchdum ipfe licenriam habcret non neceflitare:fed redo iudicio tradere regnum permaneti filio circa paterna pierate quâaese Ihre perccpiffet : ut quern uellet fibi fuccefibrem rclinqueret;cum illi non folum regno fedK uira mercrentur priuari; qui rale facinus i parrem moliti funt:quorum temeritatem diu portas: nunc cogererur caefaris aures talibus uerbis pollucre.'cum nihil paffi fint moleflum aut graua/ re a parre:cur uero iniuffum eis uiderctur : fi principatum quern multis laboribus uel periculis fuis acquifiuit concederet amp;nbsp;praeberet ei quam meritum eftimarcr, Nam hoc inquit premium cum aliis iudiciae donis cxiftit : fi meritis quifquam gratiam ptmeedenrem recompenfaucnt ei qui talem diligenriam habucrir;ur retriburione ranra dignus exiftat. Impium enim eft uel de hoc ipfo cogitare:dum non poflint ad regnum nifi patre perempto acccdere : quibus hsuenus parer honores uel diuitias adminiftrauitxoniugefqi nobiliftimas gmerc copulauit : ariftobolo quidem filiam fuac fororis : alexandro uero filiam archclai rcgis capadocum. Pro quibus com/ miffis dum talia feciffent:poteftatcm habens non in cos fe uindicaffe dfeebanfed ad commune benefadorem caefarem adduxiffeiK auferens a fe rorum quanrum aut pater le(us : aut rex mii/ diarus potuifiet agcreiparircr cos î iudicio fecum fecir aftarc:amp; reliquum effc:aut cos occici: ne cum rimore maximo ipfe uiueret;aut fe opprimi ; quatcnus utriç fabula hominum uelobpro/ brium forent,

lt;pZapitulum,lX.

aVm haec herodes apud esefarem filios fuos accufando dixiffet : iuuenefq : co diccnte lachryraarentur : amp;nbsp;confufidetali accufatione licet liberum fermonem ac fidelema

-ocr page 295-

ronfd'entù poflèdiflènttamen patris criminationibus difficikm fatiftadionem putabantforc: dam arbitrarenrur honede amp;nbsp;cum fiduciam pattern rcdargucre.Erat ergo eis inopia dicendi Si behrymæ cum gemituïdura timerét; ne putarentur mala confeientia fatifFadioné no inuenire, Turbahonem auteopz cætar attendensîficut crantinnoxiixrcdidirxp eonfeientia non facinoro faifed ïperira naodefha minime fefê præualerent purgare.Vnde erin fadi miieranone digni cun--Óis præfennbus pâtre cômouerunt ad ueram miiericordiâ: uiucreQp propiriû eum amp;nbsp;cæfârcm; amp;a!ios præ(entes:unus coRi alcxander accufationes diflbluere nifus efl.Parer inquit: ruus qup dem erga nos affeduseuidcnter manifcftus:cx ipfo iudicio apparauit. Nam fiquid in nos crude» le recogitalTesmon nos ad oîum fenatorem cæfârcm deduxiflesjdum tibi quod uclles liceret ut patri.Ncmo enim quequa uolens interficere:ad tcmpla eum (äeratiaq? producir: unde uita con» qairitur; qua: morte nobis peior cxidererdi tale aliquid in parre cogitafTemus.Siquidem ferma nem fiducia ucritatis inuenit: cum beatos nos fore lt;ciamus:re mitigantesÄ pcricula fugicnces: fi uero accufatio praeualuitdblem iam uidere fuperfluum iudicamus.Quod ergo dicis: regnum defiderare nos nenfimilis contra iuucnes caula uidetur:amp;; cp de mifere matris interitu fubiugis: 3priori calamitate argumenta percipiens: nobis ingeris crimen, Confidera tamc:quia hæcebia candis cxidunt: amp;nbsp;dmiiirer in aliis did poffuntidum nihil prohibcar;fi régis filii fint iuuenes:8£ matre corum defunda;omncs in fufpitione patris efle tanquam infidiatores.Sed opinio corum ad talem crudelitatem no fufficit. Dicat uero quifquam fi tale aliquid praefumprum eft a nobis: unde ctedibilia hæc apparcant. Nunquit hoc manifeftis indiciis potcrit approbari: aut ueneni confedio;aut equalium coniuratio:aut feruo^ corruptio;aut lirteræ côtra te dedinatæidum 8f hæc poffenc licet non fada criminationibus confingi:domo regia non concordante. Principatiï etiani quem tu dicis præmiumeße pieraris;fepius euenit caufam fieri maligne rei. Culpam nâqt uoftram nullus probabir. Accufationes uero quemadmodum foluat:quicxcufationes no uult audire.Loenti fumus quiddomded non contra re:nam hoc iniuftum eflerffed in cos: qui liquid didum fuerat minime tacuerunr.Matrcm uero quidem noftram planximus: nó q? defunda cé:. fedquu derogabatur ei ab indignismolenribus principatum inuadere. Scimufnequot; pattern poffî» ^equiequam amp;nbsp;nos non poflidemus. Et dum régis honoribus fruamur: fruftra feftinamus: fi Koccidendo reimum tenere uoluerimus:quibus pro hoc facinore nee terra peruia: nee mare n^uigabile uidetur. Nunquit fubiedo^ pieras;amp; gens religiofa concederc habuit parricidas ré» publicam obtinerc:aut fandiffimum a te confcdüingredi remplir. Vt uero hæc oia omitrmho Mcidium mulrum uiuenrc cæfare poffer dimitti. Sed neep filiosimpios creaftimecp Pultos:fcd wfelicesjtecp mdignos.Si uero neq; caufas habes neep infidias iuuenis:quid tibi ad fidem fuffï» dKm tali crudelitate. An putas de matris interitu conieduram furncre: quæ nos non incitare: fed ffiagis mitigate poffer.Ampliorem quidem fatiffadionem uolcbamus fermone infcrere: fed non recipiunt prolixiorem orarionem:quæ minime commifla cernûtur. Quapropter ante om» uium dominum cæfârcm præfènri tempore pacifcimur:fi fine fufpitione tua cum uentate circa nos tuum affedum oftendis:parirer poffumus uiuere;licet non fœliciter :quia maxima mala fe» plus ex falfo criroine gencrantur permanente urique î te aliquo merore culpæ noffræ.Nam no» bisuira iocunda non uideturdi tu cam ut immeritis largiaris.Cum hæc dixiflct;^ cæfàrmec pri usmagnitudinem criminationis crederet:tunc magis placabatur;amp; frequenter herodem arten» dens:uidcbatui mitigare. Cuncp prælêntium miferarione rumor in aula diuulgatus effet:regcm faciebat inuidiofummcredibilis accufario. Nam adolefcenrum ætas:corporis pulchritudo mi randum eis auxilium conferebar: plus uero:quia oratio conuenienter ^fapienretin alcxandri nerbis occurrerat.Cæfar autcm modicum remoratus:ad adolefcentes quidem licet ab accufati» one extranei uiderérur:hocipfum ramen peccaffe cos pronunciauit:cp non tales fe patri præbuif fartaitnon datent criminatiôi occafionem:hcrodem uero petebarmt omnem opinionem abii» tiens reconciliaretur cum filnsidum non effet credibile ab cis fcclus hoc potuiffe cómirti.Cum hæc perfuafiffet;iuuenibus innuit ad ucfligia partis fefe proiicere. Qua fupplicarione pater cos hthrymabilitcr amp;nbsp;flebiliter elf amplexustquod cernentes qui adcrat flexi miferatione:in lacht}»» nias facile proruperunt. Illi autem gratias cæfari agentes panter difeefl'erunt: amp;nbsp;una cum his antipater fimulans leticiam pro eorum rcconciliatione celebrata. Poftero die herodes quidem tæfari donauit trecenta ralenra: ad fpedacula Simuncra populo romano tribuenda. Cifar au» tön metalli ei eris ciprii dimidios redditus:amp;dimidiam procurationem præbuit:amp; hofpitali tatibus eüamp; mueribus honorauitÄ de regno poreftate côcefïîtiqué uellct filiorlt; fuccefforé re» nnquere:uclpartiri unicuiqp regnum;ut ad oés pueniretallo tamé uiuéte hoc agcre non prnifit Qicenstoporrere eü dû uiucretamp; regniiamp;filiorû donarioncm poffidere. Hæc dunt ordinaflec

-ocr page 296-

rurfus rediit adiuâcâm.ln cuius abCentia non parua pars regni defeccrat traconitidis;quos rel? fliludiccsirernm fub imperium dus redcgerunt.Herodes aut cum filiis dura nain'garer;amp;'pcr^ uenifïêt in cleufiam ciliriæ:quæ poftea febafie dida eftnuenit cappadocia: irgem archclaum ex'* pedantem; amp;nbsp;de filio^ reconciliarione gaudenré: amp;nbsp;g gt;nbsp;alexandcr qui filiâ eius babuit ab aceuw* none folutus eflèt: donationefq; fibnnuicem ut reges dederunt. Vnde cd hcrodes ad iudea pen ueniiïèt:amp; ingreffus in tempiû fuiflètide fuis profperis adibus allocutus elf populü cæfaris inæ munificentiâ explanansdn fine uero ad pcrfuafioné filio^ fermoné conuemnut inaula:K ialns cundis concordarcr:quos 8i port reges futuros dcm5ftrauit:primu antipatry: poftea uero mariâne:alcxandrû 5i aridoboluihortabaturcp eos dunt ipfe uiueret fibi ioibus obedire: ga «^ per setaré ipedirerunnee p feneduté fua rcmpublica gubemare.Cü hæc dixiffetxótione dim?--' multi fub expedationc fiIioß ^ eius nouis rebus (ludebat.

CJCapitulum.X»

Odern tépore perfeda c cacfarea:quaedificauit deccnnalia têporcmicefiraoodauo anno egni fuiiolimpiade centefima:amp; nonagefimafecunda; cuius in dedicaticc celebratie uei apparatus munificétiiTimus fuit,Nam pratceperat carmina mufica ucl palcftras cóucnire Præparauerat etiâ feras;uel gladiatoresxurfufq ! cquo^: amp;nbsp;reliqua mirada fpedacula m honore quinquénalis cæfaris.Cui caefàr cd fua uxorc iulia pro dedicatione ciuitatis maxima liberahtate fummd direxcrantapparatd;quo^ fumma quingentis ralcris cdimara cd. Cun^ multitudo ad ciuitatc conuenilTet pro fpcdaculis amp;nbsp;Jegationes quas populi deftinauerant benefiens eius ^as agentes paritcr occurriffentteundos fufeepit idiuerfonis amp;nbsp;eSuiuiis per dies qiudeci; ac lpc«3^ cula uel delicias miniftrauittundeinfignis eius magnanimitas potuit diuulgari. QuapropterJ'' hibent ceefarem uel agrippam fepius dixiffetep magnitudini herodis ipenum eius clcefiet:2lt;;cü? gnum eumeße fj’riæ uel egypti regnum poßidere. Poft huius urbis dedicationcm in campo qui cafarfalam uocabarunloco aquofo amp;nbsp;optima terra arboribus; amp;nbsp;fluuio cireddata doiwtaM edificauit: q nomine antipatri antipatridâ nuncupauit;pulchritudine uel amenitate decorafan« nccnon SZ nomine matris locum iuxta hierichuntem edificans munitióe uel domidliis optinni efprura nominauit;ymo amp;nbsp;nomine fratris fafeli: propter amorcm quam in eum habuerat con/ ftruxit turrim in ea ciuitatetnon minorera faro alexandrino promunitione ciuitatisrquam i tra tris memoriam fafelum uocauit. Appellationis uero eiufdem amp;nbsp;ciuitatem circa hierichuntcni condidit. Beneficia ipfius quae aliis ciuitatibus per fyriam amp;nbsp;ellada uel apod quos eum contigi proficifci donauit minime poffumus explanare:nobiliflïroa uero nel maxima fada eius in rno^ dios extiterunt. Siquidera pithium ipfe fuis fumptibus conftruxit;amp; prxbuit multa talend aa nauium confedionis. In nicopolitana ctiam ciuirare:quam in acciaco cæfar edificaueracinulra publica loca condidit. Antiochenis magnam ciuitatem fj-næ habitantibus plateara longam i media ciuitatc pofira ex urraque parte porticibus ordinauit;amp; uiam lapide polito ftrauit: ad op natum amp;nbsp;uoluptatem habitanriumtneenon amp;nbsp;olimpiacum certamé appcllationc dignum pro^ ptcr pecuniarum inopiam radius rcditibus depuraris effecit;amp; immolationibus uel reliquo or/ natu edehrationem eius infignem redidit.Pro qua munificentiâ perpetuus agonitheta nomina tus eft. Aliis quidem mira uidetur differentia uoluntatis naturae cius.Nam li largitioncs conlv derentur: qua omnibus donauit hominibus: quis poteft negaretmunificériffime nature eu im iffe.Si uero tormenra amp;nbsp;iniquitates in fubiedos uel domcfticos eius attendantur: durimmus« ferus omniq; picratealienus putatur.Vndeinconftanrcm amp;nbsp;fibi contrariam eius uolunrateei« mabat.Quod ego minime puto:dum unam caulam in utroqjdominantem confidcro: na dum ad immenfam largirionem mumficériamq; perduceretunÖalicubi prmfentis gloria: fpes oomp rifretuclfuturae:(umptibus ^fufis: alacriter cam emere feftinabat.Quaproptcr compella ^tu feuus in fubiedos exiftcreidum praefentibus confuraptis pccuniis;alias uellet acquirerc.Cunqu cognofceret propter uiolentias fuas fe fubiedorum odio tenerixorrigcre quidem uida non rad 1e poreraticonabarur autem odium fuum occafione pecuniarum ulcifci. Familianum uero qui cum uerbo non placuiffet:fe feruû dicendo:aut fi fufpicatus fuiffet aliqué de principal re: nullatenus fe potcrat moderari:fed perfequebatur amp;nbsp;cognatos amp;amicosirâquâ hoftes.brd uellet folumft honorarfitalibus delidis fucubuit. Teftimoniumódcnim pcrhibent huiulmoi paffioniscum fuiffeiin cæûrem ucl agrippmuel in alios amicos honores exhibiri.Nam qualité jpfe adulabatur raaioribustfimiliter fibi a fubiedis fieri expetebar.Scd gens iudeorum lege no agere prohibcrur:amp; contenta inani glonaifolam expedat iufticiam»Vnde rcx eos cxoios na / banq? no potuiffent eum templis uel imaginibus Honorare. Huius rei gratia arbinor in luos q/ dem Icuiffimumnn extrancos uero munificu paruiffe, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.Xl.

-ocr page 297-

’IpHterpa fudeiper afiam amp;nbsp;libiam atrociter afnfgebanmrjdum non eiTdcm legibus fîcut I Tub âriquis regibus urercntur:fed uiolentia paganojz opprimerenrur: ut pecunias facras r -lt;-_uiolenter amitterent.ideoq;ad cæfarem pro his legationem deninaucrunt. Qui feribes {’^^ninefamifins eos legibus uti præcepit: qua^ exempla fubfungimus quæ demonftrant uo^ Untätern qua ab initio pro nobis romani iperatores habuerunt.Ctefar augudus pontifex:tribu ’■ite:ptntis dicir.Quo gensiudeo^ fidelis non fold præfenti reporeded end priori^ magis pa^ tn me® didarori amp;nbsp;cæfari populoqrromano:amp; princeps hircanus apparoir: placuir mihi amp;nbsp;fern turcum fentétia populi romani iudcos fuis Iegibus:amp; parrio iure frui permitrere;ficurab hireâo Pnnape faccrdorum alriffîmi dei: amp;nbsp;fâcraria eorum inmokara permanere: 8^ pecunias ab cis ad •dcruCdrm tranfmifras:reddi cuRodibus pccunia^tncqruadimonia fabbaro nel fêxro dieab ho ’'^nona exigi.Siquis auté inuentus fueritaufercns facros eo^ codices:aur pecunias a fpnagogif; nuiufmodi facnlegus teneatunSifubftanria eius publico romscdeputcrur.Suggeflionc uero eo^ J''^m^ pierate mea qua habeo fuper omnes hoïes:pcr gaium marciu cenfonnu mihi porreckäÄ ™^decrcrum praecipio ^poni in nobiliffimo locojqué omnisafïa meo nomini dedicauit. Siqs 3Wtranfgreffus fuerit hanc conftitutionémon mediocrem poena exfoluat.Scriprum eft in réplo ^làris.Cærar norbano flacco falutem.Iudei qui antiqua confuerudine folcnt pecunias facras ad Pærofolyrnam tranfmitrere fine impedimento hoc faciât. Hæc quidé cæfar iuflit: agrippa uero Wpfitpro iudeis hoc modo.Agrippa magiftratibus;fênatui:populoqr epheßo^ falutem.Pccu^ '’Uram facrarum quae in hierofolymorum remplum tranfmitiuntur:diligenti3 amp;nbsp;cudodiam in ^ya iudcos habet praecipio; iccundu patriu moré.Hosaut qui fieras pecunias indcoye auferût: ^3dafylum côfugiût iubco retrahiaudeif^ tradi:quos iure cria facrilegii retrahunt.Scripfit ue-to nlano magiftratû gerenti ne fàbbato iudei copellanturuadimonia præbere, Marcus agrippa: t'renenfutn magi{lratibus;fenatui amp;nbsp;populo làlutemJudci qui per cirencn habitât: pro quibus war augudus feripfît in libia fabio magiffratu gcrcnri:aliifq; ibi prouinciæ procuratoribus:qua/ ®nus Tine impedimento pecuniae hierofblymis iccundu more fuum tranfmittantur:nunc me p tfrpellauerunt:qui ab aliquibus caldniatoribus affligunt occafione tributo^ quae nequaq de/ quot;'’‘■t’'amp;.’prohibcrrir folenia fua peragcre:quod nullomodo impedire admoneo. Sed amp;nbsp;Rquas fa/ ^3!î pecunias ciues ab cis abftulerunt:has ipfis reddi prxeipioÄ i reliquo corrigi:ne ralia comité t^nrur,Gaius norbanus flaccus proconful: fardmcfium magiftratibus amp;nbsp;fenatui lainrem. Caefar ■triplitmihi praecipies neqquam iudeos prohiberi patria confuetudine pecunias colligentes ad quot;^ofolymam tranfmitterc. Scripfi ergo uobis:ut fciatis:quonia caefar amp;nbsp;ego ficuolnmus. Ni/ dominus amp;lubus proconful fcripfit ita.Ephefiorum magiflraribus:fcnatm amp;nbsp;populo falntem ^afyam iudei habitantes idibus fcbrua. cphefum mihi iudicatitdemSflrauerunt carfare augu/ *t^;amp; agrippa conceffifTe eis ,ppriis uti Iegibus:imo amp;nbsp;primitias qua finguli cope fua uolutate: P’ftatis caufa qua in deu habet folct tranfmittercihabeant licentia line impedimento hoc agere. 'Sederunt aût ut ego fimiliter eu decretis a caefare uel agrippa mea fniam cófirmaré.Volo igimr cognorccrc:quó decretis augufti Si agrippae parés:pcepi eos uti amp;nbsp;feruare fine ipediméto fua ’Olcmnia.Hæc ideo exp1anauimus;quó cófcripta nfa amplius apud graecos uentura funt:ut de/ Wondrem eis:q3 euneïn honorem ab initio îpctrantes; nihil ex patriis legibus phibiti fumus a ’tiagidratibus agere:fed amp;nbsp;defendabamur religione amp;nbsp;honores in deu Icruantes quo^ fadio fe/ plus mcnonc: ut mUtatis fcculi odiis caufæ quae nobis obhoc ucl illis irrationabiliter îiërtae fût ^ucüatur.Nâ legibus hifdé nulla gens femputiftdum amp;nbsp;pciuitates multa rcligióis diffcrétia fer/ Oftur iudiciæ uero a cüchs hoibus fimiliter ftudeaf:quae comoda graecis uel barbaris exiflit:dc OfUnodrœ leges multa rationé habétes oés holes debet nos ut amicosA 'hofpites amuledi.Na oporret non diffcrétia religionum nos alicnos facerc:(èd no feruatus benigniratis affedus; quac omnium hoiuri cómuné uita poterit cudodire.Redco uero ad reliq moniméta cófcriptióis.

tfICapitulum.XlI

■ Gitur herodes ficut pdixi confüptis fuis pecuniis audiens hircanû ante fe rege aperniffe ■ tumulû dauidÄ tria milia taléto^ inuenifle;multoplus credés depofitatq ad ocs fûptos duos fufficerct tumulû Igredif nodu;dû nequaq ucllet hac ciuitaré lêntire.Vnde fidelif/ 'mós alcos tantû ducés;pecunias qdé depofitas ficut hircanus no lucnit:ornatû uero:amp; uafi au t^aplura tulif.Dûq iomé ftudiû pôeret:8lt;Iinqfitioné diligctiorc faceret:ac ucllet Itcrius ingredi 0urnas:î qbus dauid ucl fàlomôis corpora pofita erât:duo eius farcilires Admis exufti fût ab in Priori pre occurrétibus.Tûc ille timoré prefritus egrcdi£:amp; p piaculo monumctü ex lapide câ/ 'wante ianuam magnificétifTimis eóftruxit cxpcfis.Cuius amp;nbsp;nicolaus hiftoriographus memi/ * ueddefeenfû régis obticuit:dum inhoneftû hoc fadû cognofceret: quod femp 1 fuisegit cô/

-ocr page 298-

fcriptis.Nam uiumte rege:Kcnm co degés ad gratias cius K fauorem illa tantummodo dicebat quae ad glonam eius perrinebant:mulras uero iniquirates cius mutabat:amp; cum mulro dudio ce labat.Nammaridne filioruc^ cius mortes crudcliter fadas ad fariffadionc cupiés pcrducef ut lu xutiofam ilIaiSCadolefcétcs patris infidiatores accufauit.Res geffas aut regisiamplioribus laudi^ bus exto’lenstdehdis eius ffudiofe CatifTecit.Cui uenia danda cft:quia nó hiftoriaifed lande con^ fcripfit.Nos uero genere aamp;moneo^ regum ^piqui:amp; cd honore facerdotiû habentes: aliquid mentiri fœdû putauimus ideoœ cû ueritate geffo^ memoria recciêmus.In domedicis uero ma lis herodcs eóftitutus afdigebat: nam multi ex régis ira capictes audaciâ:accufabât ^ppinquosK amicos eius.Quibus ita inter fê difpoßtis nulla rcquies crat.Siquidé falome inimica filiis mariai ne:ariftobolo fua filia côiundâ nullarenus fïdé eius feruare dimittebartdu flederet eaiut gcquid locutus fêcrere fuiffet nüciaret fibirSd in altricationibus quæ inter côiugalcs fepius cotingutT^j gebatpuellâ diccre:guac de marito fciebat.llla uero dicebatjg » fepiusmemoria fuæ matris maria ne faccrerÄ cppâtre odio haberettfrequenteraût internainaref: quia fi principatu obtineret: fü lios quos herodes ab aliis uxoribus habcbat traditos magidris litrcra^ifn agris codituerendum magis apti cdcntad hoc opusiquam haberent circa dudia dilfgentiaiuxores uero fiquado uide-* ret naaternumindui ornatüipro præiêntibus ornaméris cilitiis intcrcludimefolé uiderct. Qyæ confedim per falomen regi nunciara: dolorem eius inflâmabant, Vrgebarur uero multo peius omnibus credcnsÄ inuicena fc aceufantibus.Tune aut filiis intcrminatusifatiffadionibus eo^ ad prüfens naolitusrimpodcru atrocius exarfit.Nam ferora cd ad alcxandruna uemffet filiam at chelai glafira ficut pracdiximus habcnté falomen inquit dicenrc audiui:q gt;nbsp;herodes in amoré gla firac fuæ nurus incidiflèt; di mininae defidcrii folacium podit inuenire. (^od ille audiens ado/ lefcentia ucl etaaulatione cômotus:quæ honoris caufà circa puellana ab herode fiebant: propter amorem hæc eum facerc fufpicabatur.Dolorena ergo nainus toleransiparri nûciauir cum lachry misiquæ ferora dixidèt.Herodes aût multonaagis feruens:8Cmendneiû impudice criminationis non fercnsiturbabaturiK fepius exclamas malinolentiâ familiarium: qualis ipfe erga eos fuiffetî amp;nbsp;quales eos inueniflet conuocauit ferorana.Quem huiufmodi aggreflus pedînae îquitomniu: in quo ad tara imenfam uel infandana indeuotionena peruenidi; ut talia de nobis exidimes aut loquaris.Nonne uideo tuam uoluntatem: quam non in naeam iniuriam te talia uerba produ/ cere: fed infidias 3d uenena inamittcre hbo pro mea perditione fedinadi. Quis cnina alter niff bonitate dei retentus quam hic puer in fe habct:porrare potuifTet in parrena non uindicare tam crudelena opinionem. Primus cnina gladium in dextraiquana hoc uerbum in aniiaao cius debe/ bas immittcrc contra pattern. Quid auté canaris male loquendo de memifi uteorum fauorem fraudibus tibi concilies.Nam talia dixidiiqui tuæ tantum inapictati fuiflent cogiranda.Abfccdc aam pedînae circa fratrcm ac bcnefadorenaÄ tecum quidem hæc malicia confeientiae cóuiuat: Ego uero uindico ficut foleo in naeos:ncc uindicans mcrito in eis:fed magis beneficiis cxornas: quibus indigni effe nofcuntur, Talia quidena rcx, Ferora datim medicia plenus: falomen in^ quit hæc perfuafîcôi ab illa fermones audiui, Quæ naox utaudiuit nam præfens craticxclama uit;qjnihil rale ab ipû diflum fuiffetî q »fedinarentomnes ad odium régis cam perducereicu^ difcp modis eana occidere:propter fidem quana crga euna fempcr habere cognofccrctin prsfen ti fibi infidiariiquia fola rcfledcret fratremme uxorena quana nunc haberet repudiarer;regi'fquc filiam in naatrinaonio fibi coniungeret. Quapropter me falfis inquit accufationibus cd aggreP fus. Cu hæc dixifTencrines fuos dilaceransÄ pedora manibus tundés: uenfimilis ad negatione ede condabat:maliuolenria uero morumididinaularioncm redargucbat. Feroras autem in mc/ dio redititinullam habés fatiffadionem. Nam alexandro fe dixidè cofedus edjaudiffe uero a fa lonae nainime comprobauit.Vndc diu confedione fêrmonu inter eos fadairex fratré uel forore aucrfatus: film p condatia laudauitjq, fibi fernaSes feroræ nûciaffet.Hac lire fadaifalome ut ac-* eufationis cônaoræ caputoiuna odio renebafiqua uxores régis ut maliuola abhorrcbatiq nam-’ ra maligna eâ cognofcerent.Occafiôe ergo data:fenapeâ accufabant hcrodi:quaßgt;:fiducia ex hu/ iufmôi ca naagis accreuir.Rex arabd oriadasnonaine naturaliter regnis 5i rcgni negociis pœnæ ineffieax: habcbat difpenfätorem rcgni fui adutû:iuuenc:amp; in omnibus ninais ornatuxuius edi (dioni onanis arabia fubfacebatds pro caufà quadi cum ad herodéperucnidêKamp;cœnaretcum rege; uidit falomc: Si dcfidcrio eius captus c;audics pfenfq, uidua ccr;amplius if^amatus loquif de nupriis eis. Salome uero naale tue a fratre tracdatauuucnilq; acccfa decore: libérer coienritad nuptias.Ec cu rurfusad cœnâ couenidentmaondrabanf 'nó mediocria figna cupidis co^,Qu2 naulicrcs regi nunciauerunnderidentes îpudentiâ illius.Herodes uero cuna feroram interrog^/ fêt ófobferuare præcepiffetin cœnâ quid alii facerent inter fe;nunciauit ci q nutibus ucl ocuJis

-ocr page 299-

datèrent de fiio pudore. Pofthæc arabs quidem in fufpirionem ucniens rcceflîr. Cuntp tri/ da^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eflènrurfus rediit:adhoc ipfum fermonem herodi fadurus:pcftulans

P iibimatrimoniali iure faiornen:dum non incommoda ri foret affïniras eius: cumarabum h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3dcflè:magis uero future explano alias excplo credebat. Cûœ hûc

j^onc forori retuliffet intcrrogans:fiad nuptias côlêntiret: iÛa fine mora confenfir. i^miHû quoep îquîritîfi ucllef inferibi legibus iudeo^ Si circunfeidiæo çp aliter non poiTet fa offiepœnitus fibi iungi.Hle rcfpondirmullarenus ifta confentire: quia fi adum fucrit: ie ab ara/ ƒ non folnm regno:red S; uita priuari. Quo dido receflîr.Salomen autem ex illo die feroras« luxuria criminari cœpitmec tarnen tantum quantum régis uxores:quæ dicerent cam cum ad ’Irtna commififiè.Puellam nag; quam fratri fuo ferore rex driponfäueratnpfe quidé no accepic ''™samorc:ficut prædiximusiuxoris abfentis. Salome auré rogabat filio fuo de cuftobaro na/ tam comungcre: amp;nbsp;difuadetur rex a ferora:dum adolcfcenrem fufpedum haberet propter pa dsintcritü: iuftius autefletut duceretcafilius fuosjq magiftratus tctrarchiae fuccefibr cxtabat, ^u^q: priore pado folurapuella ducerctur:a filio feroreipracftitit rex doté centumtalenra. Itaqj quot;'enfiones famüftres non cefTabänfed maiores ei turbæ crefeebantÄ icidit tale aliquid ex can w non honefiaÄ citius ad difficultarera ufq; proceflit. Fueruntenim cunuchi regi propter pub ^dtudinem non mediocriter acceptabiles;quorum unus pinccrna:alter infertor: alter ucro Ie* régis creditarius qui amp;nbsp;confilio eius intereat.De quibus nunciauit quidam regi:^ hü ab aie ®ooro mulris pecuniis corrupti cflent. Qui requirenti regi de fada quidem communionc: ucl P^tniixtioneconfefli funtjaliud ucro nihil acerbum fcire de parte dixcrunt. Cunquc magis tor* Wenrur:amp; in neceffitatibus effentrfemperqj miniftri atroces i cos infiftcrcnt ad gratiam anti fWriihoc confefTi funt:quod odium circa pattern amp;nbsp;inimicicias alexander habcret;amp; perfuadc* ^^teisherodem fpernefmclut fupcrfluum:amp; cooperientem fenedutis fuæ rempora;dum armos f4ft®^'’dt:amp; ad fc iam refpireuamq regnum habentem inuito parte: amp;nbsp;quod alii nullatenus ^döbi cirius primus locus ucnturusefTetmoU proprer genus tarumrfed preparationibus patra* *3ni ei donrinationera cfïe quia plures ex ducibus STamicis fecum habercttqui cunda pro fè pa* ^“0beere effentparati. Hæc cum herodes audiffetrtotus in furore ractuep tradus:ca quacad ’^ontunieliamdida cognouit molefte tulit.AIiam uero fufpirionem periculofam fufcepit.Vnde ®“Wfç inciratus timebat;nc pro uerirate conflata fuiflet in eum coniuratio fortior priore:K ’d^odias undiq communicn^fecrete quaeftionem fecit.SpccuIatores autem ris dcquibus fufpi* ^°3^uroppofuit:amp; dum in opinione ucl odio cundos haberct:arbitrium pro tutela concipiés:

contra infontes accrbus fadus eft. Sed magis ac magis ualidi uidebatur ei amp;nbsp;terribiles: ^■iosnon frequenter nominabatipropter infolitam conoerfationem: amp;nbsp;fi forte uocaficr: ftatim •nrentu fuo fccuri non erant.Poftca ucro omnes propiqui dum nihil habuiflcnt firmum ad P^fuæfalunsjcQnu-a (econuerfi exiftimabant utilc:fiquis anticipans alium aceufafTet: amp;nbsp;hoc JW ulutein poffe conferretfi fuis facinoribus alios onerarent amp;nbsp;co cadebant in quo cæteros in* quot;lubantur inimittcre. Nam régis penirentia ne filios occideret g » non manifefte peccaflent i* freedebatapfi uero quod peius eft non defiftebant fimilia commitrere: fed ad pœna currebant P^remidum ulcifcerentur in eos qui prius cos accufafTenr. Talis ergo dum fuißet in aula turba* ™'niultis amicis rex palacium intcrdixir. Quam interdidionem maxime conftituit his: qui fi* ““dampotiorem habebât. Siquidem andromachum amp;nbsp;gemellum uiros ab initioamiciiTimos: Q®multum in republica eius legationibus amp;nbsp;confiliis domefticis profucrunr:eiufq; filios docu *’%!’®^ 9*^’ præ filiis primum fiduciæ locum haberent recufauit fufcipere:andromachu quidé: ^nlius eius demctrius amicus alcxandri effet: gemellum uero fidelem illi fcicns:quia amp;nbsp;in con* «»üsamp;in ftudüs romæ eu i^ degebat.Quos honcfte qdc expulit ne idecensaiiqd córra uiros Pcóftitucre uiderefrfed caute agés:fiducia eoß4 cu honore âpurauir:ne p potentiam in eü commitrercnt. Ho^ aut omniu malo^ audor erat anripater:qui partis îconftantiâ ^y'öerat:cü ia duduci côfediffet.Vnde magis fuadere uidebaf: ut aufetef unufqfepporentiü. uncergo rcx andromacho cum cæteris cxpulfo decolloquio ucl fiducia:rcliquos fideliffimos ^rindricumtormentis interrogabat:utfiquid contra fe conflatum fcirent edicerenr. Equidc -pnebantur dum non haberent quod dicerent, 111e ucro confumcbatur:quia tales qualcs exi* '®abat no ïueniebat.CalIidus autanriparer:^ ex uerirate ad cóftantia amp;nbsp;fide deducere nó uale* ^bplusicitabat reqrédoapluribus latété côiurationé.Proîde cu aliq ex pluribus retuliffent: q?

^do^^'^^c^^ ™laudareé corporis fui magnitudoruel fagittâdi pinaxüq; alia q ad uit* ^^^^‘^æ^ ^^^* dixiffc potjus boa naturæ officerc: du pater ïuiderer:amp; iccirco ambu* cu co fefê humiliaretne longior apparerettin uenarionibus uero cum fagittarctillo pfente

-ocr page 300-

non rede iaculari propter genitoris inuidiani;quam de gloria fin haberct Curq* ucrbqin fern* tareturÄ rcmifiio pœnarum corporis inrerueniïTetnddebargj fratrcm ariftobolum conicium habcret;uc ï uenatiSe patrem perimcnres:ad ronaam confuger£'nt;regnüq? peterennrep^sa^ ro amp;nbsp;litteras adolefcentis ad fratrem ariftobolumnn quibus patrem aceufabat ron iuuefediie: dum terram tribuifler antipatro ducento^ taléto^ reditus.Quibus diöis putauit berodesue-' rum exiftercjquod de filiis fufpicabatur;^ flanm apprachendtnsalcxandrum ligauitDandcu^ ro remifit fuam atrocitarem;dum nee quæ audiflèt crcderet;amp; eftimaret nihil dignum pro mn/ dijs ex bis conflarum apparuifTeÆd querela effet ucl luucmlis rementasÄ’ g? eum manikfiem' terficientes romae confugerentmon ucrifimilc uidebatur.Et mams aliquod fperansinuenireini quiratis filii fignum diccbat non fibi placere temerarie hlium colligaffe, Torquens aurem arc • cos nobiliffîmos alexandri non paucos,nihil pœnitus de quibus fufpicabatur confeffosinoeror Cunqjin hoc mulrus apparatus cxiflerct;amp;' terrore ucl turba palaciu plenu eétmnusquidaiuue^ nis ut in neceffitates peruenitiromam dixit trâfmififfe alexandrum amp;nbsp;petiffe; ut cirius cuocaref a cæfarc: habere fc manifeUe caufam fuggere contra patrem 9 regem partho^ mitridatum ron tra romanos fibi reconciliaffet:addens quia uenenum ctiam alexander in afchalonc ei paraffet. Turn herodcs hæcaudicns;amp; credens q? folacium tcraeritatis iueniffeuftatim de ueneno prxce pit inquiri quod tamé nullatenus potuit inuenire,Magnitudinem ergo malo^ alexander uolcs confirmareinegare quidem diftulit incitado remeritarem partis ad multo maiora delióla:forfan aut amp;nbsp;per hoc âputare uolens fœlicitaté eius q in accufationibus credendis habebatitamcn nol^ latenus obtinuitidum omne regnum concutere uoluiffet^Siquidc litteras in quatuor libris déni nauir dicens:q gt;non oporteret torqueri quéquaincc ulrerius hoc proccdereiquia reuera ifidix fa dæ effentan quas cóiuraffe ferorä ucl fidclimmosamicos eius afferebatdaiome autneöufuper feingrcflamÄ cû inuiro cocubuiffeicundoft^ finml illic contra cd iure uenturosiqtenus eu oc cidcntes;pcrficerent:qd femp iexpedatione meditaffent. Inter hos etia ptholomeus amp;nbsp;fapinius fideliffimi régis acculantur.Nam nihil aliud uidebaturiquâ fi rabies queedâ incidiffet beluarum more:aut amiciffimi contra fc armarcnturJccirco nee fatiffadio ueritatis habebaffed indifae/ te perditiones ^nunciabantur. Cunqjaliquibus uincula:amp; aliis mortes: aliis ucro ifperatos co* lores infligcreuturpiter regnum a priore fœliciratc dehoneftatû eft. Et feuiflîma erat herodi ui* ta;dum turbatus nemini crederetimagnum^ expedationis tormentu haberer: quod fepiosÄp uenturû fibi filium crcderet.Itac^ nodu ucl die turbatusan furorcm amp;nbsp;infama pene lapfusclt.

lt; fCapituIumXIir, Rchelaus autem rex cappadociaeicumhæc de herode audiffetiterritus pro filia:ucl de adolefcente contnftatusipro tantis amici turbationibus iniudeam ucnitinec in con tentu quæ contigerat ponens diligenter prius cunda pcrcundatuseftmee ramen in aliquo quafi culpans hcrodem:q, temerarie feciffet aggrcffus:uercns ne pro rcconcigt; liatione ad furorcm eum pcrduceret:fcd alium ordincm tenens: emendarequæ acciderant cockpit, Nam iuuera inrcrminabatur;hcrodcm autem mitem diccbatidum nihil temerarie feciffet: matrimonium quoque filiæ foluere promittens:amp; nee ipfi parcere:fi in aliquo reperta illi cofcia non ludicaffer. Cum talem praeter expedationem herodcs archelaum uidifièt;amp; quia plus ÿo furorcm fuum demonftraffet:rex mutatus ad iracundia fua:dum putaret iufte ada quæ feciffet: paulatim ad patris affedum rediit. Mifericordia ergo inter urrofqi apparuit: cum aliqui pro iu* ucne fatiffeciffent:amp; herodes ab ira mutarctur. Turn archelaum fimiliter increpantcm attengt; dens: petit ne nuptias foluerct quod mlnatus effet: quia quamuis parum ire adhuc habebat in his quæ iuuenis commiferat:archelaus tamé ut modeftiorem cum faceretteriminationes 1 amv cos referebat:dicens illorum cffe:quod iuuencm raalignirate fua corrumperent:fratrem^regis in fufpirionem mittebat. Nam dum herodcs iram contra feroram habuiffet: Si ferora indige^ ret régis reconciliatione: ftmult^ credcs:quam eu archelaus fledere potuiffcr: acceflit ad en ui ucfte nigra petens:ut fratrem pro eo pereret. Qué archelaus nee Ipreuitmec confeftim fe nero di fuadere pofte promifit:immo hortatus eft ad regem cum acccdere: amp;nbsp;fupplicando confiten fe omnium malorumaudorem extitiffe : quia prodeffent hæc ad eius indignarioné mihganda plufqua fua fuggeftio, His flcxus ferora quæ inter iéambo conftitucrant: pter fpcm adolefcen* tis accufationes abfoluit.Cucp amp;nbsp;ferora archelaus recóciliaftèt:ad cappadqciâ rcuertifigratusta qua ncmoalter illo tpe fadus herodi.Quapropter amp;nbsp;mueribus eu muificétiftimis ornauit p 01* bus magnificeiöC iter neceffarios aiciftimuarbitratus c.Cóftnuir amp;nbsp;ronia ^ficifci:qu5denis cas faris Icripta fufeepar.Et ufe^ antiochia eis fimul eünbus lynæ^curaroré nciûnnimicû arohewu Cl herodes amicum fecit.Cunep romæ fuiffetidiinde rcucrritur:fadum eft bellum iter iplumi*

-ocr page 301-

dora r n^^’?^’^’°^’ caufa.Q^i traconem alias tracomtidé habitant regionê:qu3caefar a ~cno/ fub • nbsp;nbsp;. ®'®^*5 prouintiae addiditdatrocinandi liccnna nó habebar; fed agrum colere: nel

dii)4ntTf'^^‘•'^S^^'^^'^'^r;‘di-iod illis minime commodum eratïmultaq? hcrodi gloria ,phac I ^'^^ quado nauigauit romretut fiJiu alexandru aecufansfcæfari antipatru cómcndarctt 1 lama uulgauitmortuu cd clTe.Qua eóperra traconitide habitâtes fubrrahétes fe ab eins —*~42rlncipatu;rurrufcp ad folitu reuerfi morem finitimos agros dcpopulabatur: cotra quos 0^11pcurarores regis;oés domucrunt. E quibus qdraginta principes latronu cd cognatione aaatracone prouincia ad arabia reccflcruntdillco fufeipienre eos!pro eaufa ire quahabebar;ne s i^5nuptiis faioriae,Quibus cu Iocd munitum dedifrct :iIli non tantû iudeâ fed ßi inferiore fez 'am deprædabâtur;refugia fibi præftâte (illeo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tJCap.XV.

Erodes aut roma reuerrensxópent plurima regni fui a latronibus naak tradata:nec pof ftduces fuos latrones côpræhendere nee habere qualiter tutela fudmunirent: illis arabu iV d .E^^°' -’^’^^^lfis.Ciin (jgrauiter ferret;ipfetracone perueniens familiäres eop^ pcrenair, Potius ad iracudia incitatidegé«^ habcntes ut in eos uindicarent:qui familiäres eoruni ccidilientxunda herodis terra uexabanr!amp; deprsedabâtur.Ille uero referebat hæc crefaris duci ^ uoluniomolés latrones ad poena petere.Nam illi fortiores amp;nbsp;plures fadit oia p ?y ^ii^iaffligcndo régis herodis ^uincia:^ uillas depraedado:8fcaptos hoics interemédomt ƒ fimiliseffet niolcnria qua faciebantma iam plus mille exrabant.Herodes aut latrones quiz fmpctebat:amp; debitü quod per filleum mutuafient obado alias ouado talenra quingenta: iam conrimto die tranfadoun quo Raturu fuerat pecunias reddi.Silleus aut obadum alias ouadum ’P^ gubernaretdatrones quidé dencgauit per arabia effe:de pccuniis uero diffez Q^^: Qy^propter cognitioncs cora faturnio ueluolunio ^curatoribüs fyrix comitrebantur, finwa tricefimiïdié herodé pecunias dcbere recipcre: amp;nbsp;cos qui de utroq; regno wnlugiæent inuicem redderc.Etapud herodem quidé arabum nullus poenitus eftmee per affez wionemmec alio modo tentus.Arabes aut pafli funt latrones apud fe teneri, Cunq; conftitutus aies rranfiffetmec (illeus de quo Rarucrat aliquid compofuiffettromâ afcendir.Redditôné uero pfennig ugj latronum herodes cxequcbatur.Cum faturninus Si uolumnius præcepiRet îdeuo tps^rlcqui; exercirum aflumens herodes:arabia ingreffus: tribus diebus feptem manfiones fez orgt;Cun(^ prope caftellum ubi latrones erant perueniffeticœpit quidé oés eos infidnsæucrtit ue rocafteHum quod repra uocabatur;cum neminem poenitus lefiffet. Itacp arabis adauxilium uez Wfntibus cum nacebo duce pugna cómittitur: in qua pauci quidem herodis nacebus auté dux arabumcum uigintiqumep fuis ceciderunt:reliqui uero ad fugam conuerfi recedunt.Puniés aut ^ ?^® ™^^ ^’^‘■^ traconé lduraeop^locauit exercitum:6i latrones ibi conRitutos arcez 3t;«de his ducibus circa fœnicem exidentibus mandauit demondrandotquia nihil amplius ï ^deuotos cxecutus arabas qué oportebat egiffet,Qu3e illi quidem rcquirenresnnueniebant ne Wam mendacium effe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCap.XVI.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;”^ ^^^’° Elleo cum romx geda indicaffcnt:8i magis fingula exaggeraffent Si ille Î auz

|Bapermanerct tune inter cæfans amicos datim hæc audienstmutara nigra uede ad eum '^gteffusifuggcffit cp bello cunda arabia conflidaitotum^regnum commotum ab hez quot;ï®^bereit« fuiffenSi lachrymis fufis:qngentos quidem cum duobus milibus arabd primates pibe diccbarmtcrfcdu at Si ducé co^z nacebu propiquü Si affiné fibi:diuitias aut repris cadello tomtutas depda{re:du^ egritudine contétus obadus alias ouadus ei no fuffeciffet occurrere:qa ^ipfe nee excrcitus arabu ïterfuiffet.Talia fylleo dicére;6i luidiofeinfupaddéte: q, nee ipfe rez ’Ï“ äd ^luinciæniG crederet: qa cæfar de pace oium cogitatet:neep fi pfens fuiflet eômodû céc mullerode bellij comitrcreihis didis cæfar irriratus; ófentes herodis hoies pcontatus é: q tune a lynaueniffcnt fi exercitü herodes ad arabia deduxidet. Qui cd ei hoc dicere compellcrenf nee 0111 fadi fuggererét: ira cæfar cômotus fcripfinherodi cdfta quidé grauia:fumma uero cpidolae buiuserar.Olim amico nunc uero fubiedo. Scripfitaut de his fylleus arabis. Qui releuati nec^ atrones ad fe fugiétes reddiderdtinec pecunias redituerdt: fed etiâ Si pafcua quæ mercede tenez ^°^’^ reditu poffidebantaudeo^ rege cæfaris furore humiliato.Tunc quoq; traconi habitantes cum arabis aggrefficudodia iudeoßijafflixerdt cos:n5 tantd ^ fua utilitäre; fed prioris belli: p herodé fibimet irrogati.Quac rex ferebat pdita fiducia qua in cæfaris ammciis habuerat: dum fecddo legationes fuas fatiffaduras^culpis non fufcepras cognofceret, b mapatetiam de fylleo:cui credcbatur a cæfarc;qui præfens romæ conabatur defundo obado alias ouado rege arabum in regnum fucccdercimultis cæfan promiffis pccuniisialiifque in aula

-ocr page 302-

potentibus.Intcrea obado alias ouadomoricnte:dinca:qui poft arcthe dittos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hkuero

CacCar autem arethe nainabatur g ircgnare præfumpfiiTetipriufquâ fibi de hoc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ ^^fyp cum donis muleis c^efari coronam auteam multo^ ralento^ deftinauit: Kcpniolapev^jj^^y leum criminabatur ut mahuolum fcrudiamp;obadum alias ouadum ueniens eins Pf^'^-j^3jic/ refep arabum ab eoadulteratas:dum caufas reipublicae rege uiuenrc gubemarcnimo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,gj

no iibi ucllet per pecunias principatuacquirerc.Quibus nullatenus aio ccefat ‘ ^^^^.j^ dona.Arabia uero uel iudea pluribus malis affligebantundum regum unus quidem qu ^.^^^ firmum Ïperium habebat prædatores nullatenus ^hiberet;herodes aut iratu caclateJJgt; da uidens: omnes illo^ iniquitates portare cogcbatur.Deinde tantis dreu inftannbus®/^j, dicault iteru roma tranfmitrere: fi poiTet medioctiter per amicos cæfaré placareP»^ j. colaum damafcenum.Domus aütdus uel filii fui multo peius xllo tépore erat difpo“b.

ne fufpicione nunqua fuiffcnt;malum tarnen ex huiufmodi caufa pratualuit.

lt;lCapituIum.XD. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â– Je-muh

nAcedonius curiclcsmobilis domitmalus autaio luxuriofuf^tad ^®“/^^-^nöK |tis donis cius fauoré cóparauit:ut inter needrios amicos dus deputaret lapud antipatrûîaditû uel confuetudiné cd alexandro habebar.Nam bhndie d felè dicebat hofpitem:5dideo per glaphira ualde honorabat eumxunculq; ^^^.^ batur.Semper aüt dida uel fada notabarmt exinde pollet accu6tionibus confettis gran ^^ dis conquirere;unde finguli exiftimabant multum fibi fidele exiftere.Quapropteralexan ^ adolefcens amp;nbsp;dolens de his quae paflus fuiiîct:narrauit;quâ pater alienatus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a.eoW

terfeda ab eo perilTenantipatrum aut fibi præpofuilTet quéadmodû üle intokrabitoä ^^ tri dixillet:amp; ad odium ilium incita(Tetiut nee in conuiuiis eum:nec conuentu dignatet a ^^ Cum uero talia dolens defleuilTetiftatim euricles antipatro omnia nûciauit dicens« Non,p ^^^^ utilirate tibi hæc nundoifêd tuis iam uidus honoribus amp;nbsp;rei magnitudineipraeapio ‘^J’^j^ xandrum.Nam hæc non fine dolore dicensanelTe fuis uerbis audaciam demonfttabadg* ^^^^ tipater cu eu fibi fidele elTe cxiftimalïèt:magnasei donatiocs optulit;amp; deinde ^^^'Ï-nteni dem explanar. Qui non ficut ab alexandro audiuerat intimauirded uerbis fuis aliqua net’ accufationi addens:aium régis îmutabili odio filio^ copleuir.Quia a rege lt;^o’’^”®’’^ I^/«.ud ginta ralenropz accipiens ad archelaum regem cappadotiæ profcdusialexandrum wo«• Bonum rcfcrebar;multuq? laboralTe ; quatenus eu reconciliaret pater.Quapropter ab woq multa dona fufcipiens receffit. Qui nee in lacedemonia talia facere defiftcns:niultis ’*’*^ ^^^ bus îracrfus;patria priuatus exccflît.Rcx aüt iudeo^ nÔ ficut prius contra alexandru uel nbsp;nbsp;^^ bolum tantumodo aceufationes audiebanfedamp;fi nullus aliquid ei nunciaffet: ipfe liectiamq? dedit uolentibus quiddacontra eos referre.Tum uero cuaredum qoendaliCöo , tarnen non libenter accufanre audiuit:quia amp;nbsp;ipfum ut confcium abhorrebat, Superueuit contra adolefcentes aliquid peiustdum omnes præmio9^ jimilfione ducerenturialiquid ace contra hos nunciareÄ tanquâpro falute régis dicenresxtiâ falfa fuggcrebant.Duoenim tu herodi fortitudine uel magnirudie corporis præcellentes:iocundus amp;nbsp;tyrannus noie.QB’ offendiffent regem cxpulfi: alexadrum fecuti i exercitationibus ab co honorabanruripecun» amp;nbsp;donationcs accipiebant.Quo^ ftatim rex in fufpitione dudus:torquebat cos.Quicumm to tempore fuftenrailênt.'poft uidi:dicebant:^ eis fuafiffet alexander herodé’” ‘^*’?®°n«„g, fcquentem ab equo deiiceremt ita facile eum fuis perfoderent.Quod olim ei ftraucrut etia aurum ioppido celatum: amp;nbsp;præpofitum uenationis cóuinccbant g ®®ïj^^ |L lia alexandri iullionibus dediffet.Poft hæc princeps euftodiæ alexandri oppidi appræhen_ quebatur:quafi uellet fufciperc euftodiâ adolcfccntiumÄ præbere eis in caftello poliras ro pecunias,Et ille quidé nihil tale confelTuseftifilius uero eius ifta fada fuilTe dicebat: utter q porrexit.'quaû manu alexandri fadastquæ ita côtinebât. Cum dei auxilioquæ confeda tunt. Ergo ueniemus ad dos:fed ficut ^mififtis i caftello nos fufeipite.Pofthae cpi lam:herodes quidé de filio^i infidiis credidit. Alexander aüt dyofantu inqua (S”P^°’^n*”*on)/ fuam manumtSi has propter antipatrû litteras aftute fcripfilTe.Diofantusenî tans pret in huiufmodi Si aliis rebus coniundis interfit. Rex aut cum cord multitudine prodwi in hierichunte filios amp;nbsp;accufatores eo^;hos quidé multi manu iaculantes intcremcrunt.Lun^ impcrum amp;nbsp;fuper alexandrum occidendu fecilTent rex eos per Ptholomeu amp;nbsp;feroram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Cuftodiebantur auteme quis ad eos ingrederctur amp;nbsp;fpeculabdtuf:ncquid faccrcnt uel dicere• Et quid ampIius.Cum damnato^ infamia tenerentur ho^ unus arlftobolus:cxitrimas 'f^m crum codolere fuis calamitatibus:6i regé in odio habere,•amp; tu inquit giculo perditloms cciu »

-ocr page 303-

Ou'^^ nuptiis (yHcncunóta putaris prodere. Hæc aurem iHa datirn fratri nunciauit, ^inullatenus fcfc córinens ligari cos amp;nbsp;diflradosab inuicé quæ male de pâtre fcnrißcntHcn-P^'^P’^f’OU’ pcepris coadißcnbunranfidias quidé contra cd nee cogitaffence in^ fua ^ j^^S’ '^^cro medKatos;^ hanc proprer neceflitatéidum m fufpinóe iiel djttïculrare uira Dn ™^^“^æ*^*^'Eodem tempore cd ab archelao de Cappadocia legatus mela noie nobihffîmus Pfninet:herodcs uolcns erga fe pfidiä archclai mamfeftam facere;uocauir alexandrum fient in nculis erat;S;rurfus confuluit de fuga qualirerÄ ubiftatuidèt difcedcrcicd alexander ad ar/ dauni dixiffet;amp; ab eo promiflum fibi fuifleiutromaedeftinaretur: nihil uero aliud neep int/ Wunuiaut acerbd in parré cogiraflèmee ea quæ p maliuolenriâ aducrfa^op^ eSfida eént uera ^iuere;acuelle fi adhuc tyrannus uiuerenut queltione cautiore fcameritas apparerecfcd hunc penfieanparro per amicos populu inciranre.Cum ralia rerulifTetnuflir meld cd alcxâdro ad glafirâ duci;ur inrerrogarctur:fiquid ea cognouißet de infidiis i herodcm contirudis-uenifTennftatim glatira ligatd alexadrd uidensxaput fudpeuffinamp;ftupefaâa nimis ige ’uit,Fueruntadt adolefcétis amp;nbsp;præfentid lachrimaeÄ fpedaculd dolore plend;nec diu potue/ ^ ntinterrogare uel refpondere.Dein mulro poft prolomeo qui ludus crat cospducerc inrerro fe^^fe glafiraitiquid de bis quæ fiebant cogno!cercr;alexâder refpôdit. Quid med hæc ignoraft Waia mea plus mihi diligif;dd Si eSmunes filios haberemus.At illa claraauitig ? nihil cogno/ ^rctimportund:fi tarnen aliquid filun eins prodefler non reçutarerendmennedo confiteri.

Mander adt nihil impid inquit:nec quod parer fufpicabarur.quia nullarcus hoc ipfê cogiraui. p'Juero mulier;quid aliud fcisunili g? ad archelad fugerc dehbcrauimusÆ ' cxîde româ alcédere, ^dem ôijUa confeffa cft.Herodes adt in archelad de pfidia fufpitioné habuindeditq; olimpho uoldnio Iitteras:pcipiens eas tranCmittédo p eleufiam ciuitaré cilitiæ archelao tradere; culpas infidia^ priccps cd filiis fuis cflerÄ exinde româ nauigarét;ubi fi nicolad îuenirétahquid P™iecii'c:ne carfar î eadé difficulrare pmanerendarér iras uel argumenra:quæ cotra iuuenes cô nuda dedinauerar,Archelaus adt iras accipiés:fufcipe fe quidé adolefcétes côfeflus eftiga ,pdef itteis uel phine quid p eius difcordiâ eueniretrad caetaré adt tranfinirtere: uel aliud pfidd côtra ™3§ere:nihiIadolefcétibus pœnitus promififie.Legan uero cd hæc audiflent româ puenif-i®clitteras porrexerdtrquia caefaré placard inuenerunt.Nara de legatione nicolai taliter cuenit: “f^iradaulâ afeendittprimd quidé non pro quo uenerat:fed fylled accufare deliberauit.'Quod '”uiti frelligeres:nicolad adcunresuniquitates oés fyllei ndciabât cpmultos obadi alias ouadi pfeiffer, ^oß^idicia manifcfta ex iris eius demeftrabanf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;|Cap,XVHI.

Icolaus foelicitaté quenda fibi cxiftimans oblataimoliebatur p acculationé fyllei ca;/ 1 B faré herodi recóciliarc.Scicbat enïiqa fi uellet fatiffacere de fadis eius no pmitteref’: Vfi nero fylled accufaretrtépus pro herodi dicendi poffer inuenire, Cóftituto ergo die nicolaus pfentibus legaris arethe accufabat fylledamp; cd caeteris addebat régis mulro/ arabd fimul interitd: amp;nbsp;pecunias quas mutuas acccpiffet pro nullo rcipubÜcœ comodo: *'frnon amp;nbsp;adulteriaino tantd per arabwHed cria romana^i raulicrd.Addebatadtiqdaccrbius co Waretregis aïum:nihil ueru docuiffe de fadis herodis.Cunqj ad hdc locd puemflencrefar qdé •iirerrogauit:tï hcrodes excrcitu contra arabiânô duxifler:nec duo milia quingétos occidiUet; jjfreapriuos traxinet:prouinciäq; deuaftaffet.Ad que nicolaus refpondir;pro his magis fe uelle ^g§erere:c[ )nihil:aut mulro minus ut audierat faäd fuiffet.Sed tu îquit ut iuftus hæc arrociter Wimafti.C^od cd præter opinioné carfar audiffet:amp; iuffiffet ut diccret: nicolaus fatitfaciendo: ^umgenro^ ralentord cofcriptionc produxit.ln qua cautum fueratdiccrc herodi cóftituto die trantado pecumifey no reddiris rota arabia inuadere.lntrodudâ uero p prouincia militia : non ^^Mirionc dicebar:fcd mulrirudiné fuas pecunias uolentcexigere nec cóftituto dic;fed mulro poft urodudâ. De qua re cd fepius quidé faturnind amp;nbsp;uoldnid procuratorcs fyriæ irerpcllaffet; tonde corâ illis in beritho cd fylleus p tua fortunâ iuraffetutra tricefimd dié pecunias tèpbere: tonon amp;nbsp;eos qui a regno herodis tranlfugiffcnt : nihil ho^ eo faciente:rurfus ad procuratorcs erodes puenir.Cuicd præcepiffent pignora fumere;ftatî proulciâ cd fuis ingreffus g? ifti belld jtotad inuidiâ procuratoßi tuord qui hoc fieri dendciauerunt fecundum côferiptionû ftatuta. fe uero ingt nô tard deos:fcd amp;nbsp;tud numen piurâs decepit,Reftat mihi tâ de captiuis differere. «ttones traconé habitanres:cidraginta primd:dcinde multi tormcnra fado^ timenrcsirefirgid Di tecerunr arabiâ:quos fylleus cd fufcepifletxontra omncs hôtes uaftabat terra ; qua eis babi■ äncUmÄ lucra latrocinii cd eis pticbatur.Spofpondit adt per eadé facraméta amp;nbsp;eos redder: die 9oo promiferatfè dcbitd folutu^.Quidcrgo! 'Poteftne móftrare i prxtenn quég alid ex arabd prouincia ; qua hos abftrados quos refero;ncc cundos ut air:tcd qui nequaq latere porucrunt.

S

-ocr page 304-

Ira ergo.calûnia de captiuirate dedaratatmaximam caefar inteHige médadwK falGtatc ad tuam excirandam ira ab ifto cofidâ.Named ingreffusarabiä nodcr exercitus fuiffetÄunusud alter de foeiis herodis coneidifTenexoadus rcfidereinacebu ducé coi^z cd uigîtiqnq;,pHrauir.l2y°?'-pro uno quoep ccntd ide referens;duo milia quingétos periffe dixit.Hac oratóneexfarpmotus: amp;nbsp;an fyllcd c5uerfus:furore plenus : irerrogauit quati arabum periflent,Qui coturbatusxrralie fc dixir.Ddndc pada debiti legunfditteraeq? imparo^ amp;nbsp;ciuitatd q latroemia criabaf. Mutara ergo cælàrifylled quidé mortis fcntenria danauit;herodiuero rcconciliaüfanftaciensjcp ex fa la enminatione atrociter ei feripfifier.Nam ita lylleo refpondiflephibef.Quis eft iftetg me ipulit mcndolh fuggeftione uißi mihi amicd offendere» Sylleus quidé pecunias creditoribus redditu* rus amp;nbsp;poft puniendus dcftmat.Grfar adtadhuc irafcebaf arethc:quia principatd nó {uispræce/ pfis:fed ^pria prefumptione eœpiflèt.Cogitabat ergo amp;nbsp;arabia herodi tradere fed impedierun’’ Îirteræ qs rex miferatpoliphid amp;nbsp;uoldnid * Qui cd cxfaré audiffent placard : ftarim pneepto herodis litreras uel pbationes qs de filiis miferat porrexerdt.Quas cd exfar lcgifict;pnncipani alium addere feni amp;nbsp;male fentienti de filiis non eftimauit.Videns ergo legatos arethe:amp;impro^ perans q? temerare nifus eiletnó ab fe regndaccipere:dona fufcepit ; amp;nbsp;principatd ei firniauit.

lt;yCapitulura.XIX,,, S’Zrodi ucro fcripfitiq, placatus ei fuiffet amp;nbsp;de filiis eius contriftarefipraecipies ut figd icerbd cötra ed prclümpfiflcnupfequeref tanqua in partis preuancatoresinâ hmodt gt;oteftaré ei deditifi uero fuga tantdmÓcogitallênuutimproperans mirigaret cos:nc liquid crudele pagerent.Admonuit uero;ur cocilio i beritho cögregato: quo multi iranr. ' amp;nbsp;fimulimperatoribus lyriae amp;nbsp;archelao rege cappadociac: quatofqjahosexi-' ftimaret amicicifs eius uel honoribus clariflïmosxo^e fentcriis quod oportcret impleref.Hero^ des aut cd litteræ uéifîcnrJærus ,p recôciliatione;amp; cp fibi poteftas fup filios fuiffet coceffaifian accerfiit cundos a caefarc conftitutos ad concilidîpræter archelad ; que ,pptcr offenfam noluit interelTeinequid uoluntari fuæ impedirct.Cunq; in beritho imperatores amp;nbsp;alii conueniffenKfi-Iios no pmifit ad concilid accedereiled I uilla quada fydonio^ palcftd noIe iuxta ciuitatcrcitgt: ut uocati ad concilid prxfen tarenf.SoIus adt ingrelTus.c I.uiris confidentibus; accufabat filios; amp;nbsp;caufa quidé no erat acerba; quantdad ueriratisandicia;multd uero dilTimilis paths filioscri/ minâtis, Nam uiolenter porabatÄ approbatione ca turbabaf’:amp; maximi furoris uel ferocitatis figna monftrabar.Defendebat etia tanqua ueraiqux in odio filio^ dida fuerat:amp; quæipfecôtra filios feripferat legebat in quibus infidia^ nulla cofcriptio fuit:rantd ucro q fugcf cogitalfent; amp;nbsp;derogationes quædâ obprobria,pprer odid qd in eos habebat.Qux cum Icgifieticlamauit iurandoiq )melius uita priuarefiqua ralia uellet audirc.Deindc cd dixiITct: ^ amp;nbsp;natura amp;nbsp;carfare concedente poteftatc haberetiaddidit 6i patna lege fibi prcccperc;G quando patentes filios accu farcnr:amp; fuper capita eo^ manus fuas imponerentmecelTe populos ciredftantes eos lapidare: amp;nbsp;huiufmodi morte perimcre;qualege ipamp;m parata in patria quidé uel in regno faccre uoluiflet: fed cxpedare illoßi iudiciaxognitorcs adt lucnilTe eos Imaifeftis filios amp;nbsp;no paruis crimîbus: ut tempus habentes di|nd;nullatenus deberét negligercme aliis talia ^ucnircnt. Cum hsc rex iraq: dixifletmec adolexenres ad fatiffadioné tranfilTentiuidentes iudices cp modeftiâ uel recó/ ciliationé minle alTumeft rexipoteftaté ei cófirmauerut.Et primus qdé faturniusiuir cofularis: amp;nbsp;in dignitatibus clariflimusimite fententiâ ptulit dicens.Damno filios herodis interflci ucro non iuudarbitroriquia amp;nbsp;fpfe filios habeoidCregé puto fic uclleiquauis infœlices filios fe haber cófentiat. Poft qué laturnim filiï tres qui eius étant ligatiifentcntiâcandé cd pâtre ptulerût.Yo lumnius adtecôtra morte puniendos filios herodis refpôdituta circa pattern iniquos inucntos, Hadem cum plures dixiftentiut nihil ambigUd diet quo minus intelligeretur morte damnatos adolefccntcsiftatl hetodes ad tird peruenitiduccns mifetos adolefcentcs. Cd^ nicolaus adeum roma delarus cffctÄ prius ipfe fentetias in beritho de filiis ^nuciatas audiirct:hcrodcscófuluit quid amici eius de hoc roma r deliberalTent.llIc ait.Quod 6Cmihi uidef: fcilicet impia efle qiW de re fenferant:oporrere ucro legatos amp;nbsp;cuftoditos cohercerc ; amp;nbsp;fiquid ribi aliud uifumfueht, Prouide raméme plus iraeddia qua modeftia ufus cé uidearis.Nam minie dimitti folutos puto: ne talia cSmittantiqua cnullatenus poITent comgi.Multi ctia tuoi^ amico^ eadé romæ delibegt; rauerdt.Hcrodes adt cd tacuilTct mefticia tentus:poft iuffit nicolad feed nauigare, Moxq ut ad cæfareâ dclatns cftirdor a populo de filiis eius euolabaticddis fuftinétibusubi caeueniret. Du fic piclirarenf amp;nbsp;doloribus eo^ côdolerét diccrc aliquid palaiaut diccnté audire fine piculo no crac.Vnde mifeticordia cd dolore cSclufam fine uocc coprimebat. Vnus adt miles nole tiro:cd filio fuo equeno uel amico alexandriicdda q alii timore tacita dolebant cd libertate Icquebaf:

-ocr page 305-

y.^‘^^5’3tnab3t inter multitudinem dicens:g, periffet ueritasjgjiaftida ab hoîbus recefTifTct. ^l^r ’“ï^ *T»édacia nel malignitas:tâtâlt;j nebula hûanis ncgociis ïtulerüt;utmaxic calamirares nnlena pro nihilo ludicérur.Cü talia fepius exclamaffenlicemó fine difcrimie: ueriras tamé ’Qö^PP fij^gpli timéres ie occultabanfêd hæc illû dicété libérer audiebât. Qui eu amp;2 perilfetiurlolus foli q uellet ediceft;côceflu^ ci nô fuiflet:nÔ poflu ingt rex côtiere p tali 0 ore fiduciâmel audaciâ meâ neceffana quidé tibi amp;nbsp;cômodæfiquid utile uellisab ea fufcipef: ah^'^^^'^° ^'^^^^æ cÔtrariâ.Deinde fubfecurus ait.Quo rua mes fagaciffîma reccflinautcur fup^ uaans fapienna fenfu mulratur:quo plures ucl maxios aeqfifti tnûphos. Quid efl:^ cognari fl amici remorâf petitôibus tuâ fledere pieraté:quos tibi minie iudico ce cognaros ucl aicos ’uelpexennt raie Icdusa n tuo beatiflîmo fieri prmcipatu.Tu uero no preuides quid cueniat ß osadokfeenres ab uxore tibi regia creatos;amp; in omni fummirare uirtutis pccllcnres occidis: Jï'oluin fenedute rclinquisxu uno filio male uitâ tuâ difponctcÄ cû cognaris quos tories 'll morte damnaßi.Nonne cogiras:g gt;nbsp;multitudo taccns crudeliraré tuâ conlpicit amp;nbsp;odit: cxergt; °ios quoq; cudus amp;nbsp;primatus eius mifericordiâ qdé de îfœlicibus:odiû uero in re hæc faciêre '^piuit.Cum hæc rcx in initio non libcntcr audiffetÄ cômouiffent eu uerba tironis:pquæ änifelk familiariupfidiam exprobrauerat;paulatim îmélà Si militari fiducia ufus tiro cocidir: compleuit herodé.Qui cû magis increpari q admoneri fe purafTet quia milites ^3Dhorrerent;ôlt; :primatus eo^ indignarentur: præcepit noiaros cundos cû rirôe ligatos î cu^ ooia detineri.Cum hoc fadû fuiffet trifon quidâ tonfor régis inuéra occafiôe rege adiflct: ’fûuafit mihi tiro fepius diccns:ut regé tondens:guttur eius incideré ; nam inter primos apud ’fJiadrum poreris eflermagnafi^ donationes ab co accipere.Quæ cû dixiffencû rex côpræhédi Pfæcepit:amp; tormentis rironé amp;nbsp;eius fi!iû;arcj tonforé fubdi.Cuneptiro ira côfifteret:uidés filius Miem fuû ctudelitcr laccratûmec habcnté fpc falunsdururuq; libi iudiciû ex tormentis paratû quot;iidligensifeinquir ueritaté nûci3re:fi ucrbq côfirmaret tormenta partis amp;nbsp;fua rcmittere.Cûœ f^ ndcm dedifTetrdixit fibi côftituiflè rironé manu fua regem adiré amp;nbsp;occidere fl copia dater; ®lolum eu iuenirer:multaq; pari quarenus alexandro præftaret.Quæ cum ille dixiflètrpatré a ’’fffmtate foluit.lncertû autem eftrutrum hæc ueritate an ncceffitare tetulerit:ut aliquod pfu» ^in præreniibus malis inueniret, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;iCap.XX.

rodes aût licet delîberaflet iam dudû filios interimere.tuc tamé feftinauit crudely tari fuæ fine imponere:amp; i côtione producés:trecentos priores militû rcos fados eu rirôe filioq: eius:amp; accufatore tôforexrîabatur corâ oîbus.Et illos quidé multitudo n^pemit:alexander aût amp;nbsp;ariftobolus in cæfareâ rradi pre præcipiente laqueo pimûû ^JPora uero nodu alcxandrium ponûtur quo marris co^ patcr;plurefcp cognari : uel proaui P°utieireuidebantur.

1'^^Aec continenf in.xvü.libro iofephi hidoriajsz iudaicæ anrigtatis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.î.

1 \ Qualiter antipater odio habitus eft ab omni gente propter interfedionem fratrum l fuorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ü.

lit , ^Qualiter herodes rex filios alcxandri amp;nbsp;arifloboli filio^ fuo^adoptans: filia ferorc wdefponfauit amp;nbsp;antipatri: amp;nbsp;qliter antipater pfuafit patri delponfationé in fuos tranfïêrre fi “os:amp; qualiter herodes aduerfus traconitas uolcns munitus exiftere;2amarim iudeu qui de bagt; none difcelTerat : amp;nbsp;in antiochia degebat cuocans ibi conftituit: amp;nbsp;utebatur illo oppofito ad^ Wus draconiras. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ca.iii.

I^lirer antipater oblcdabatur cos qui circa feroram crantfuolcns per illos ïfidiari pri Si qua J® agnofcés foror regis falomexanculo denüciauit fratri;6i de ïterfedione phanfeorum rcgi guerSntium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.iüi.

^äliter rex herodes pcepit fratri fuo feroræfot excludertuxoré fusant eius regno difcederet: qualiter antipater fufpedus patri fadus timens eû fcribebat amicis in roma:ut fcribcrét patri nMtteret eû ad cæfaré cû pecumis quod pfuafum eft hcrodi filiûqj trâfmi^ ^’ade morte feroræ fratris herodis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

ffuiatio uxoris feroræ a filns feroræ;^ uenéo pifTer qliter herodes exqrés répit cótra fe ne* 1^nu patu a filio antipfoiSipfcrutatus antipatri cognouit ifidias. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vi,

tu?'r?'° antipatri de roma ad patrézSi qliter a nicolao damafceno herodis aico fuerit accula -« toufr • ^-^ *” ludicio uarone qntilio amp;nbsp;ipfo herode cû amicis urrorüq:;ï quo iudicio anripr nt - æcóuincié de fada cofpirationei patré intantü ut uenenü pri a filio pparatû i media ^^ ^'^ expimétü iuffu uaronis bibés unus danatoaiiftati morif, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii.

Odes antipatrü filiu mißt i uincula;ói legatio miffa ao herode ad cæfaré de filio.Cap.vni.

sii

-ocr page 306-

De egrifudinc hcrodis;^ fcditioe iudeo^tK ga defperans oes optiniatcs fudcojv pcepit occidii hora mortis fuæÂ quia rpe illo dcporrate funt ci Ifae ab legatis ad effaré miffisihabenjes dam' natione anrpatri farbirno eius amp;nbsp;uolutate eße pofita;amp; qa inualcfcente egritudîe malu purgas: cultro fe interemiflet fi puentus non fuiflet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.«,

Qualirer antipater putans herodem defundulocutus fuerit cuftodi corporis de dimiffionc fu« fii proprer hare antipatri peremptio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capa.

Teftamentum herodis ad exfaremîôd diftributio inter eius filios: 8iqualiter archelaum pfedt deinde morsipfius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi.

Epiftola herodis ad excrcitum:amp;admonitio fidei feruédae circa filium eius archelaum qui flati eleuatur in regnum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii.

Sepultura herodis in herodio caftello:amp; fauor archelai régis ad populum:amp; ^populi ad ipfum.

Cap:xiii. Qualiter podplus ieditionem mouit aduerfus archelaumin feftiuitate azimorum : Siquahter archelaus tria milia ex eis interemit:ipfe uero nauigauit ad cæfaremxredens regnum philipp® fratri fuo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.riiij.

Qualiter archelao roma alccndetc;(abinus g erat in lyria cariaris curator afcenditl hicrofoly' ma uiolenter experts herodis pecunias amp;nbsp;caftela a curatoribus archelai,^ Cap.xv. Qualiter pfuaferunt curatores populo ampere arma:amp; obcidere fabinum uel romanum «er/ citum in antonia conftitutum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvi,

Qualiter caefar teftamentum herodi confirmauittferuans filiis eius teftamentu: amp;nbsp;diuifio regm iudai ci in retrarchias. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvii.

De co qui ft mentiebaf efte alcxandrum herodis filium:amp; qualiter fidio ifta deprachenfa firin'’ ucftigante cæfare:amp; poena qua multatus eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvifi.

Qualiter archelaus accufator a iudeis apud cacfarcm:quem caelar indignatus: regno priuauit:K trufit in exilium apud uienniam gallier fomnium uifum archelao amp;nbsp;glafire.

Incipit,xvii,liber antiquitatis iudaiex.

.riparro aut poftg fratna extitit accufatortK in pris facinus extreme 'i^mpietatis amp;nbsp;crudelitatis ipulfor:haut fane ^ note fpes uits ./; apitur, Na quauis amittedi regni meru fuerat liberatus;g ia I lt;4illud cd fratribus fe comuicatu^ fore no cerncrc:opofius tameSiam 7^ biguu regnu fibi fieri magis magif^ fentiebat,Siquidé odiu unifttz ^gcntis:aduerfus illu crat exortd.Fuit uero illi cria hoc ualde cotranu.

^rota cotriftabat militiaidu aduerfam ab ca gcreret ,prinus uolutatri qua ,pculdubio oia regni mummeta c0fiftunt:amp; maxie quoties^etc populu uniuerfura noua^ re^ cupidie prurbari conngeret.Taw eteni piculu ci fratru ,pcurauit interitus.Verutamen cd patre pant« pticipatar regnandi negocidtnô aliter quam fi rex etia ipfc cófifteret:amplioraq? ei négocia et' *^'^^banf;amp; unde pire debuifiet;firmitaré magis fauoris iuenerat;g gt;nbsp;qfi ;p herodis tutela fratrum a/* fuo3zeditor extitiflêt amp;nbsp;no inimicicia q circa illos amp;nbsp;circa patréipfd detinebaf. Ta hbuscm e •ƒ♦ maliloquiis induxerat.Quaeoia machinationes crat uid cóftiructcs q aducrfus herodé ^™^’^^' ut antipater accufatores nó hfet de hisq patrare cogitabat;hcrodes adtoï refugio nudarct: no habens qui fibi auxiliareficu atipatcr hoftis manifeftus exifteret.Proindc odio patcrno nh^ quot;/ trura infidias ppctrabat.Pulfabat adt aplius ut ab incepto nó defiftcretiq, cerncbat herode certe fibi principatd eße uentu^:^lixius adt uiuéte:multa fibi furreptura picula: ha fadio Räderet cuius cxtabat ipfe copofitorÄ q fi paid fieret hofte illi patré cópellebat cxilte • Prpptcr quæ ad donadu erat largus amp;nbsp;affluésià etia cos qui circa patré crat lucris pulfabatig tibus ut aduerfus cd hoium odia cócitarét:amp; maxïe illos quosromæ poffidebat amicosmui nibus magno^ nume^z fibi beniuolos cSpabat.Ante oés adt farurnind g tue cura fyriæ 8^ . induccre magna fpe mcitabafdèd ctiâ fâturnini frém ^mereri feftinabat.Ad hæc uiro inter prinaos apud herodé cdiundaifuo mÔ utcs;ad fe uoIebatatrahere.Erat *^!’’^j ^^^ gédas anaicitias colloquentibus feed callidus amp;nbsp;ad odid diffimuladd ualde crédibilisé ' ay ^^^ dd fcmctipfum fatis aftutiffimus.Non tamé dccipc ualebat fua nutricé q illd ia ante abun e gnouerarióé ab co falli nó porcrar.Sigdé oibus eius faóhóibus ia antca fueratrcludataiob m ^ eius improbitaté;guis eius fdia héret uxoré^uidentia mris ätipatri:^ eius ipfius inftauaUa

-ocr page 307-

^”'“° ^“^^^ aridoboli fociata cônubio.Nâ altera calleas filius uiri eius hébat uxoré oWl ' '^^^ ^^ futamé erat:quo minus eius itelligeref iniquirasïficut nee prius cognario quici^ lAH^^* '^^°™’'^^^ odibilis haberetur.luterea wlome feftmäre lylleo arabo cóiungi corporali irnne concitata;herodes cópellir cd alexa inire c5nubid:coopante quoq? illi iulia: amp;nbsp;pfuadére ƒome:ne illius rcnueretnupriasme inimiciciae inter cos marurius orirenf.Iurabat quippc hero Kinunq fi circa falome beniuold foremifî côiugiû alexe fufcipcr:amp; obediret iuliæ utpote cæfa^ nsconiugiiad hæc etiâ urilia fuadenri.Interim filid archelai régis herodesad fuû deftinat patré: iugara:doté enâ reftituensiüt nullû inter eosccrtaméonreC C] Cap.Il,

He aut enutriebatfïlio^fïlios diligenter admodd.Erant cnialexandro quidéex glafira Il uirilis fexus duo:ariftobolo at ex berenice falome filia mafculi tres: puellæ duæ amp;nbsp;fepius 'T^^amicis pfentibus cora (èherodcs eos c0ftirués:filio^ quotj Fortuna camep déploras: ora Mtïne tale quicq filio^ filiis accidiflet:fed amp;nbsp;cd uirture erdeenbus uiciffitudinc illi nurricatio '’•samp;educanoncs exoluerent. Defponfabar autc eis maturo id rpe decurrenre:maiori natu qde slöandri filioße filiâ feroræ:ariftoboli uero filio filiâ antipfi:filiâ uero ariftoboli denominat âri P3trifilio altera uero ex filiabus ariftoboli herodi filio fuo:fueratadt is regi natus ex filia pórifi^ ^s,Paternusquippe mos erat:ut fimul plures hfemus uxores.Agcbat adt filioßi defpolationem ■^f^niira infantuIo5^parentibus orbato^:ad bcniuoIcnriâ eoIJ^p focietaré coiugalé anriparrd pfouocare defideras.Antipater adt no cefTabat circa infantulos ca uoldratc ucrfari:qua circa fra *ïtsquo(jfuerat agiratus.Incitabat adt cd ftudid patris qd circa infantulos gerebanfperans eos ßwioresacmeliorcs fuis fratribus fore:pfernm cd in uirilé aerate proruperenr: archelao etiâ au--®ium nepotibus çbituro:uiro ï regniculmîe cóftituro:0^ ferora imu^ und ex eis fufceptro fi' ‘i3in;tetrarches eni erarifte, Excitabat auté cd uniuerfa quoq; multitudo:q* circa ifantulos qdé ^ifericordi mente mouebatur:aduerfus cd odid adt in oibus gercbat:^prer quod clarucrat tare 'Cintres iniquitatis aftrudor.Machinabatur quo® diffoluere q patri placuerdr aducrfum fibi rcputansif itanta contra fe ralid adunaref potentia.Et differebat qdé herodcs fequi poftulatióes jnnpatri ut ipfc qdé ariftoboli filid in eónubio fufciperet:ferore uero filius fratris eius alcxddri WianiEt fponfioncsquidé niiptia^ bmei gerebanturiregé tamé inuito.Herodi uero ca tépefta ^^^Wserant noué:antipatri matcr:6i filia p5tificis:cx qua erid omonimus illi filius fuerat ^gt; tteatus,Erat adt ei etid fratris filia conidda:amp; cd ea ncptis altcratcx bis quidéproles nulla germi Muent. Erat etid î uxoribus ex géte famareo^ una:ex q filii extiterdt dtipas:amp;archclaus amp;nbsp;filia ®'gt;phias noi'e: amp;nbsp;hdc qdé poftea iofippus fufcepit uxoré:quiregi fuerat fratruelis.Archelaus adt ^'antipasromæ apud quendd familiare educabafConidda illi erat etid Cleopatra fed hierofoly ’’’it«;amp; filii ex ca fuerat nari:hcrodes amp;nbsp;philippus qui etid romæ educabdiur.Erat in uxoribus paHastqux fafeld ei pcperat filid.Sup has quoq; fcdra:amp; helpis erant uxores ex quibus duæ quot;fefuerant procreatæ:cxamana noïe:ac falome.Filiæ adt maiores natu:ex una matre pereatæ ^äkxandro quaß^ inruebatur ferora nuptias:coniddæ erdt una quidé anripatri fororis filio:al uero fafelo:amp; ifte quoq; fratris herodis fuerat filius:amp; hoc quidé ex difpofitionc fadd erat ^fmdis.Tunc adt uolés aduerfus traconitas munitus exiftere:cogirauit uicdiudeis edificarc nó ®antc magnitudine ciuitaris:ut pro hoc inacceffibiles hoftibus faceret limites fuæ prouîciæ; Etcognofcés uird quédd iuded ex babilonia:cd equitibus quingentis amp;nbsp;fagittariis plurimisfco gnatoru etid multitudmé:u(q: ad ccntd ferme numeßz uiroji cufratcn fluuid tranfmeafte: amp;nbsp;in antiochia in loco qui dicitur dafnelyriæ couerlari cd faturnino qui rune ibidé impator militiæ tôfiftebatalld ci locd ad habitandd benigna largitate cui balatha nomen erat cedere promifir. Enocabatergo edcd tota multitudine olum qui cd fuerantcôfecuti;fpondens datu^ fe terrain jegione qua: dicitur bathanea.Dcftinauerat cnï eu intra traconitidé eóftituendd uolés eius ha^ wationé obftaculd cStra hoftes habcrc.Promittebat iraq; illd rcgioné line tribuns eé datu^:8i iberos fore quæ moris erat illius regionis habitaroribus exhibere:ïmunéq; eis terra Ói nullis il^ •atióibusobnoxid pbitupi.His pfuafus babilonius uéit:amp; fufcipiés regioné:oppida:amp; municipia pinta côftruxit.Et uicd bathyra nomïe cóftitnés:obftaculd erat amp;nbsp;oppofitd quoddd alias oppo/ nboquædd ille uit aduerfus traconitas iudeis de babilonia ad hierofolymd p facrificiojó tpa ue-« •liendbustne quis eoi^ latrociniis traconitas infidiifç lederetur amp;nbsp;aducnrabdt ad cd plurimi: Waximeq; illi, undiq; cocurrebdt: aqbus paternus mos mdeorv amp;nbsp;inftituta colebantur. Quibus «pus illa regio breui populofa fada eft:,-pptcr qd Imunis ab olbus fundióibuspmdcbat:uiuéte nutaxat herode.Cæteru poftq philippus filius eius pricipatd regni fufcepit:modicas puo tpe illis ^ndiones ïpofuit agrippas uero maior amp;nbsp;filius eius q omonimus quoq; illi cóftabatcos admo num grauauere: nó tamé eis delibertate ipfos cd poffent ulla ïtulere moleftid.Sed roani delde siii

-ocr page 308-

dominatum illius regîonis adeptiJibertatis quidc co^ictia ipfi feruauere dignitate ipofitioibus ante cos fundionû ufqucq(^ grauauerût.Et hæc guide oportuno rpc diligenter exequarpronc peedente, Zamarisaut babylonius iter hæc uira defungifiqui ad poffîdendâ ilia regioneab ne rode fuerat acquifitustquiq; cd uirtute uiuésifiÜos quo® oprios reliqueratnadnau gdeqœ tof' titudine clarus extabatas équités babylonios qfub illo ruerar eötmebarÄ heli:quos rex aniac' bat abude muneribus.Sed iacimus i fenedutc defundus:philippü filiu dercliqtiK manu bonu’ amp;nbsp;aliis uirtutis artibus ufui fupra quélibet accómodd.Ob hoc fida illi amiciriaiSi firmiflimus fauor cu agrippa rege ,puenerat;militiäg; totâ qua rex habebattiftecurabattôi ubiœçdcd ’ian/ dam res poftulabar;eius rcgimine ducebaf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® CapdU.

quot;W^Erode aût iqbus retuli côftituton âtipatru fpedabât cûda négocia ; ppterea quia unns I nbsp;nbsp;me pmprus a rege putaba€:amp; rex hanc firmitaté no amiferat poreftatis:quaei pater pai'

. nbsp;—^ius indulgcbat;fpe qfi fanons eius ac fidei.Ad hæc crat cria ad deriuandâ î ft audaciup

mus:quô incognita erat patri eius ncquicia:amp; quo ad fidé facienda in dicendo callebanEratcna cudis terribilismó râtû magnitudme poteffarisiquâtu puerfitare m(^;amp; çp crat ad male toque dum pcacißmius.Maxfc aut eu feroras accurabatmiciffimcp curabaENam eu callide ualde or* cûuenerat antiparer:amp; maxie p mulieres ad occupâdos eius aios ambigerat.Deditus quippe rue rat feroras uxori matrice eius at® forondicet mulie^ genus horreret:ob iniunâ filial ginummerûtamé has panebanab hifg; ducebaf^ nihil ab co fine illis mulicribus agebat.Nam hoiem illû end medicaminibus accurabânfed amp;nbsp;fibimet inuicc coopari nequaqua mutuo fauor ceflabat.Ita eni eas oimodis antipater ïndnxeranparrim p femetipfumiparti etia ppppa nutte» Namidc he qtuor mulieres fcnticbantndcgï loqucbanf.Ferore tarnen circa antipatru i nonul'' lis minimis fane rebus fcntcntia habebaf.Erat aût illis in corrariü nitens régis fororua diu euoa cireü inCpiciensiófamiciria eo^ in pnicié herodis eóftrui ccrnens;amp; anuciando no abdinés. aût fcntientes moleftâ effe régi fuâ adinuicé beniuolentiâxôfiliû inuenit:ut manifefta co^ amP citia no effet nerg pala côuentû facerénodiu aût 61maliloquia ubi tps cxigeret cotra femeriptos confingeréttmaxîeaût fub herodis pfentiatutad cü de fcmetipfis talia deferrentifecrete uero be niuolenria inter eos firmior cerriorcy eóftaft.Et fic quidé illi gcrcbantdalomc aût nihil prorius latcbatmeq? primü eo^ ppofitu ad hmói négocia feftinare nelt;jtüc:quando fecretas machina^ tioncs eóffruebant, Cunda quippe illo^ mulier indagabat:q' amplifiers amp;nbsp;atrociora faciensad fratrem ppriu pferebat fecrctos eo^ couentus infinuds amp;nbsp;cóuiuia:amp; cófulratióes occulte lmo/ tim® cô(ertas:quæ ad eius interitû renderétmifi maturius pderétur.Indicabat quotp i^, * ^^^, nifeuo quidem aduerfarios fuimct qfi coffareÄ ad lefiones mutuas fide loquiifineijielunarc: fecretc amp;nbsp;abalterutris remoti beniuolétia in fe cofirmarc maxima SC quotiés in quibuft^negœ ciis fingulis ficrct illud agerc qdamicitia poftulafnK polliceri fibi etia pugnar cotra quos opus eflenmö ut illud affu ucl fauore mutuo no fentiref emcere.llla quidé hæc amp;nbsp;hmói inueftigabat oia : amp;nbsp;integra ad fratré cóueniês cûda dcferebat: fenticté qdé ia end ipfum plurfa pfemetiplu: fed ad audiendû aliquid licet cxciratus effet forons accufatiôibus rerardantc.Erat eni porcio q/ dam iudcoi^ hofum de fcropolofiratc Si fubtilitate paternæ legis gloriantiû;amp; culturâ dîntoM fîmulantiû; a quibus inducebanfmulieres ille fupra memoraredn diccbâf phanferqui pouent maxie régi non modicû afferre pfidiû.Erant enî peaces ad bellû gcrendûdcgionefq infctrnaas imarunus eleuati. Cû igif cunda gens iudaica iureiurâdo iuraffet cæfaris fe ppriâ forc;amp; oibus régis rcgionibus faucrci ifti uiri nô iurauerût.Erant aût numéro fupra fex fere milfa:quos rex pe cuniario dâno mulrauerat. Quod damnû uxor p eis ferore côtuleratdlli ucro beniuolentia qli ,p uiciffitudinc referentesîfuturo^ ftbi agnitioné nutu dîniratis ifufam eé pdicabât: qa nemoi uidelicet terminus regni iam effet ex fupna maieffate decretus:t3 ipfi:quâ uniuerfæ cognationi eiusnHâ aût rcgnû poifeffurâiatqj ferorâmel filios:qui ex co^i femine dcfcéderct. Erbse fl^^c régi nûciabanfmô enî faloméiffa fugiebâr;amp; quô plurfos regalis aulæ corrûpere mterenf Kcx auré interfecir phanfrosiqui câ feditionis extiterant;amp; uagoan cunuchû;amp; fibi ca^ qucnaa:qui tune primatû fter eos habebat honeflatis dignitate dccoratû filiofej dus pcrnit: oéfg; cicogna/ tione uel familiaritare côiundos;quibus ille phari(êus pfagabat,Magnifïcabaf apudetia uagoa fituti parer pluris rebus bene mcrirus ac pfuturus apud regé futu^.In manibusmf cis cucta fore pdicabanpbcnre illi SCcóiugi firmitatéiSC filioi^iueluti ppriis filiis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ClCap.llH.

HErodes ieaqjulrus ex phanfeis qui fuere côuidixôuétû cögregat amico^ amp;nbsp;accufatwne croræ colugisnniuriaq; uirginû SC audacia illius mulieris exponens amp;nbsp;crimenuxons ad liminutioné dignitaris illius référés SC honorisicp ei cerraminü fcdinces aducrfus fratre: SC belld ex illius ingenio ac uerbis operibufeg côfurgcrent:quantû porerat horrabat ut illa inter

-ocr page 309-

iq^J^“W° foltïercrtirrquod fore fïmiabatifî focictaté illfus effugeret jppter ilIa qua;jelTerat^ iNinn enicu fratre ferora grariæpmanere pofTe defimebanfi (écu illam hfenquæ bonu fngcmu area lefratnseuerreret.Iubebat igitur uxoré abiicere:quae inter fratres ca belli cc[larcr:amp; fi nw gni |)ræciicÔf3nguinitaté fua duceft:illâ côiugaret:ficcnim pofrct nullomô caritas frarernitatis «nminui.At ferora licet ilfo fermone moueretur:raméaffirmabat neep aliquid iuris ex germa--wtans necelTirudine detraduRzineq; dilectioné cSiugis abnuere: eligef fe potius mori dicebat: ^illa mullere priuari:q fibi gfa cêffaret.Herodes ucro differebat circa ferora flip hoc iracundiâ guiscuperet fumere pro rebus geftis ulrione.Antipatro tame inrerdixit amp;nbsp;matri cius: cd ferora Wilcere colloquid:uel cdillis mulieribusiquae cd illo erat: ob{eruarentcp:fi alias ne i und aliqua fenuscouenirent.Illi uero profitebantur quidé:côueniebât ramé quando temporis oportuniras prouocabat:amp; fimulena cóuiuabantur feroras amp;âtipater.Ferebatur etiâ fermo:ggt; âtipater fero^ ræcôiugi mifcerctur:eo operate illis ad couentus faciendos aripatri matre.Sufpcddadt pattern rabends' timens anripaterme circa fe amplius eius odid procefTifTettferibitamicis romxipoftu üns.ut fcnberct herodi:qtenus ccleriter anripatrd mittcret:fimulcp cd eo munera dignaimada/ ^rieHamentd end in quo poftfe regé declararetantipatrdtquó iam defundus erat herodes: qui aex filia pónficis fucrat procreatus.Quo fado:pergit una quoq? cd antipatro: amp;nbsp;fvllcus arabs: nihil ex his quæ pceperat cæfâr pagens:unde quoep antipater ante effaré eius aceufâtor exrite* r^tpro quibus nicolaus patiebatur iniuriâ.Aeeufabatur etiâ amp;nbsp;ab aretha fyllcus:eo q jplurcs oc aderet in petra caftello benemeritoßihoîum praeter fuâ confcientiam:maxîe aut fondd uirum Omni uirtute decoratunuftitiacj ïpollenté:fcd etiâ fabatonem cæfâris fcrud. Sylleusauté eaufas habuitexhifdem criminibus propagatas.Erat quidcm corithns herodis régis unus euffodd cor po^oii maxime cura plurima comittebaf. Huie perfuadet fylleus pecunias maximas pollicés utherodé occideret;hoc etiâ promiferat.Quod agnofcens fabbatus {ylleo indicante;ftatim rcgi denunciauit.llle ucro corinthd tormentis examinasifccit om depalari, Detinuit auté feed duos arabasxonfelTioni corinrhi credens:amp; filarchdig? (yllei fuidet amicus, Qui etiâ ipfi:nâ cos rex tonncnrisaffeccratxôfeffi fuerant:quod cos exhorrarerurmunciâs corinthd nó agere molliter:

amp;ubi opus effet rei:ferro cooperarenrur ad ppetrandd facinus iter eos cóplicitu.Ad hme etiâ ûiuminuquot; omnibus ci ab hcrode dendciatis:romæ eos deflinat.Feroram ucro forriter i amore ^°niugis pmanentc:difcedere ad propria herodes praecepit. 111e ucro gratäfcraccipiensiad fuam forarchiam nS moratus abfceffitïplurimd fc iureiurando eóffringensmon prius reuertitanteg nwrtem herodfs aduerteret.Proindc ab hcrode morte coftrido petitus: ut ueniret ja aliquibus ”bimandatis fi mors contingeret iniungendismullo mópfuafuscd aduenirc:neiurifiurâdiuio^ «tor exifierct.Non tarnen herodes in his rebus imitatur illius exemplu:melioré circa ferora uo tantatem fus mentis oftendens.Nam paulopodupfe cœpit cgritudine laborare. Ad qué hero/ des non fold no euocatus aduéit;(cd etiâ mortud cd rccepitzatq? ad hierofolymâ detulit:0^ iuxta tnorem cxequias ei honorabilitcr:magnificeq? celcbraoit:ingentécp ludum fup cd fupraq quif *röm ratus erar expofuit.Hoc antipatro licet româ nauigafret:malo^ tarnen extitit aduerfita/ ^jn^ pnncipid:ex hinc enïiâ cœpit fratricidii fadtio denudari.Narrabo itacy oém fup hoc ho/ minis róem:exemplum generi humano in futura tempora permanfurum: ad utilitatem his qui uoluerint uirtutis effe cultores.

lt;(Cap.V.

l^^Etora igif mortuo: humatoq? celcbritate magnificatduo ex libcris nostqui ab eo iho/ w^norc habebantur:ad herodéueniunt poftuldtes:ne inultâ morté fratris rclinqueret: qn -potius iquifitioné faceret accrbae mortis amp;nbsp;calamitofe repentinreq; tränationisilüoadt Woniro fado lihero^z fermonibus fidelia nanq; narrabâtapud côiugem die proximo antequâ fgtimdinem incurreret ed eoenaffe retulerunt:uenenu adt in cibo fumpfiffetex eocp periffe: qd oenenum allatum effet ab arabica mulieretamoris faciendi gratia, Amare fe nancy fingebattre intern uera ad interitum erat feroræ petitd.Sunt quippe ad ucnena conficicnda artificiofiffime îtabicemulicres.Perfuafum eniilli dicebantiut uenenum uenddarettad loca quippe ilia ueniffc taerebant matrem ferorae coniugis amp;nbsp;fororcm : undcillud uenenumadportantcs : coenam illi Ptæparauere:in quo ille uencno fumpto periit.His uerbis protinus excitatus: acillas carum mu/ tetum tormentis examinauinter quas etiam aliquas libcrarum.Et adhuc in occulto rcmanéte negociotquia nulla carum aliquid depalaucrattnouiffime quaedam inflidis ei magnis cx tormé* 0doloribus:nihilquidem aliud dixit:nifi deuminuocanstut talibus fuppliciis antipatri raatré Äderet imprecata eft;quae omnium illorum malorum caufa confifteret.Hæc ad indigandum smi

-ocr page 310-

alias inRandum herodem magis magîfq? coegcrûr:ut cunda mulierum illarum fecreta tormes tis erueret.Tunc omnia pala fada funrÄ coniiimaÄ conuentus fecrero fadifépiffime: fed cria fermocinationesrquæ ad ipfos Ôi. ad filiu fold fucrât fadæ uel illa quæ ab co ad mulieres ferors deferebantur.Erant autem munera centum talenro^:ut fecreto feroræ perfuaderentiquiequia antipater impetraret.Prodebatur etiâ odiü quo in parrem concirarenturÄ lamcntationcstquas ad marré propria frequétabat:qd ram prolixe pater aduiueret:fibi iam imincrc femuair etiamd fi regnum ueniretinS liceret iocunde iam uiuere p actatis grauirudiné attj moleftiaiad hæc etia mulros fibi fratres in regno illo coalercere:amp; frarruplures filios;ex quibus oibus minus fpé fua tutam haberer.Hisetia addebarur dixilTe q »per idem iam tempus fratri potius i regno fuo licegt; tiam habere cócederetxrudelitaté quoqi plurima régis accurare;amp; filio^ cedes:fe quorp timer« ne ufep ad ipfum hoc malu pertingeret.Arcé quoep torna pergendi confiliücp narrabaeferonm quoepad fuam tetrarcha ex eius difceffiné fènrentia.Quibus herodes auditisxognofcebatfcrœ ris fuæ iêrmones quos ad fe lepe detulerat.lncitabafaut rex fuperantipatri nequiciariuffîrtpma trem eius ornamenta fua edda conrradere:quae mulropi pcio conftarent ralcntoß:.QUquot;^ F° abftulitrreiccit eam:amp; in amicitia mulierd ferorae pro damnafiÓe dicauit.Amplius aut aduerfus filium iracundiâ régis incendebat uir ümarites antipater noie qui filio régis anripatro curator extabar.Nam cd alia quidé ei intormétis apperuifletüllud quo® prodiderat:quó uenenu mor--tiferura confeceratrdederattp feroræiiubensîut poft eius abfceflum cum ia fpanü aliquanti rem poris cucurrifTctiubi ratio prouocaretrpatri protius propinaret:amp; dicebat attulilTe illud uenenu ex egypto antifalum und ex amicis anriparrittranfmüTum adt ferorae p theudioné fratre matris annpatriÄ hoc mô ad uxoré feroræ deueniflèidanre marito ad cudodiendd. Quod illa quo^ fatebatur rege fcrutante negocid:ß^ .peurres tanq uenend al!atura:miiïr fe de redo deorfumino tarnen interiitiquö cadés in pedes:rcrra fufcepta (ir;ac deinde poftqua recreauit aïam;promittit ei herodes faluremidufcp domefticis ddmodo ab ca nequaquâ occultaref ueritas neep fe illi n^ lum ,p ingraritudine rcdditurd iurabat:fi cdda cd ueritare pdeft:uclmodd quo gefta eóftaret. Ad hæc iiIa dicebat ida ab aliis enunciata : firmabarq; allatd effe uenend ex egypro abantifaloï modicum quippe ede fratre eiusaiebatm quo prouifüm fueratip theudioné adt uiro fuo trany mifTumife uero cuftodire illud a ferora futceprumiaduerfumipiüm fane ab anripatro pparatu. Cumigirur feroras egritudineinquit teneret:amp; cdaduétu tuo cofolationecp cararesiuides circa fe beniuolentiâ tua condidit mente deieda:amp; me conuoeâsto mulier inquit induxit me antipa* ter aduerfus patré fuu fratrem med:confilia iniqua conftitucns.Nam uenend in eius perniciem nundinarus é* Ndciraqp quo frater erga me nee ante iniquu aliquid geflït:amp; ndc ^poßtu bons uoluntatis oflcndittmc auté non poft multd de hac luce fentio receflurdiagc: ne cd confcientia fratricidiiad noftros progenitores abicrimullud uenend adportasicpiftolaq? antipatriime uid^ te combure,Ego adt plurimd eius igni contradensialiquantuld refcruaui:ut ferora defunctom me o rex male fortaffis attéderesiillo ufa fèculi huius necelTitares effugeré.Hæc dicensiamp;uene/ num amp;nbsp;pixidam in medium protulit.Sed amp;nbsp;frater antifali Öd mater eius eadem fatebantur : toP mentorum uehementia compulfi:amp; pixidam illam quoq; nihilominus agnofcebar, Accurat quoq; filia pontificisiuxor regisiranquam omnium confcia fuifletifed ca celare maluerit. Obq illam herodes emifintilium autem eius ex teftamento deleuit in cacteris permanente;fed etiam focerum pontificatu priuauit fvmonem boeti;fubftituit uero mathiam thcopholi hierofolymi' tem genere. Dum ea geruntur bathillus quoq; libertus antipatri ucnit ex roma amp;nbsp;tormensœ aminatus inuenitur ucnenum aliud attulifle quod marri antipatri darenab illa feroræ tradedu» ut fi primd ucnenum minus fortaffe regem peremiffetiód hoc maturius uterétur.Apportabate lirreras ab amicis herodis romæ conftitutus confilio antipatri amp;nbsp;didarione compofitas acculai tionem habcntes archelai atq? philippitq quafi de parre qucreretur pro nece ariftoboli « alexa driifêmeripfos quoq? herodi mifèreri nunciabant ; amp;euocabantur quidem a patre ; ueluti non ob alias rcsmifi ut etiam ipfos exringuerct. Hæc quippe magnorum rounerum amici gereban opitulanres antiparro.Scripfir etiam antipater pater de fratnbus:culparum genera magna com fingens omni modo eosadiudicans ; æratem corum aufam afcribens : qua impelli quitiam fui patrare propofiti. Iplê uero certamini quod cum fylleo gerebatimagno ftudioiui intentus : 6d accufationi primorum uirorum romæ conftirutorum ft rorum dederat. Monv lia quoque præciofa ducenris ralentis empta parauerat. Miretur fortafle,' aliquis : quoniam tantis aduerfus cum in iudea moris turbinibus ferme .vii. menfium tempore decurrent nihil illi fuerit nunciatum.Caufa uero huius rei erat obferuatio uiarum atq; cuftodia Sdodium homind quo circa ed execratione tenebantur « Nullus ddcnirn erat:qui ^nus ccr,pprio penculo

-ocr page 311-

illius infamen ßlutemc^ conquircre.

fjCap.VI,

I^^rodes fane antiparro fcribcnte gicundaquae oporteret peragens: maturius adueniret: n Celans fuamindignationc:rc(cnbic iubensine ulla defidia ppedircrur ne quid in eins ab» J^fenria ipfe forte pateref.Et fîmul quoq? de matre ipfius minimû qddâ expoftulada caufilt;quot; wr; pmirtens ramé ei fe reconciliatû iri:cu ipfe ^tinus aducnirerÄ î oibus crga eu diledionem fuæ métis aperiebat:formidâs:ne forte quicquâ fufpicâs diffcrret ineundæ uiæ negociû tarqj ro^ niædemorâs: aliqs fibi didicultates pararet:amp; ï regno rôano rumoris alicuius fieret adminiden Has itaqiï cilicia litteras accepit: alias aût tareton qua^ rextu feroræ dedarabaf cafus. Quibus Mis: egre lâtis tulit amp;nbsp;a(pere:nô pp feroræ gratia: fed qa partis îreritumrjamiferattnô padio degt; feccrat.Circa celenderû aût celiciæ ueniens:cœpit de caufa nauiganoms ambigere: utrû deberec domû iîcut inftiruerat tédere:abieótione matris adduefus in dubiû.Tunc ex amicis ps fuadebat Mpedare:doncc agnofceret:qüædomi mota geftaqj fuiffent,Alii uero horcabanf ne nauigano^ rem dorai differrertlblutu^ ent fuo aducntu oés cas aducrfitaris aiebât: nâ neg; rune aliunde ib losfludus eueniflè: nifi q, cius ablèntia facultaré accufatoribus uirtuiécp pbuifler. Mis perfualïs ptotinus nauigauit:óiexceptus eft portu noie lêbafta:quc herodcs magnis opibus condrudum: lebadamad honoré cæfansappellauitJn aperris aûr lâ malis erat antipatermullo ad eu cominus accedete:nullo colloquéte:ficuti eu fuiffet egreflus uoris cûac lècudis precibus profequebâtur: nunc ecôtra aduerßs eu maledidis non prohibebanrur excipere. Verebanf cni cundnep poena fæet franibus pro fua impierate foluturus.Ea temperate conrigerat forte ua^ qumnliu in hie^ rofolymis agcrc;qui fucceffor faturnini ad fyriæ regioné fuerat dedinarus,Venerat quippc con^ fultatura herodif ab eodem podularus:pro caufis in quarum difpofirionibus hefirabat.Quibus um confelTum habitantibus:uenic anripatertcundis illi rebus incognitis. Quiq; cum ingredus ^etaulam rcgians:indurus purpura iplum quidem ianirores cxcipiunt:amicos aurem qui circa niumcrant:ai!lam accedere prohibebant.Cœpit itaq; perturbari:in quae mala deuenerit manife “0cognofcens,Denicp pater falutatum accedentem repulit: fratricidii fimul accufans: amp;nbsp;cofilia Toledans fup fuimetipdus interitû:quorû omnium auditorem ac iudicem î cradinum uaruna ’ofeconfirmar.Er ille quidem ranto raalo audito pariter atq; imminente: ipfa magnitudine fagt; J'j^Ws abfeeffît.Cui mater amp;nbsp;uxor accurrunt;quæ rcfidue fuerant de filiabus antigoni:qui ante bftodem in ludea regnauerat: ex quibus uniuerfa cognofcens: cœpit fe certamini ludiciocp præ parare:Sed die podera confeefTum faciunt uarus fimul atq5 rex:amici eriam utrorûcç conuocan ^“f'Aderant quoc^ régis confanguineiÄ falome foror:amp; fiquinunciaturi forent; quæ prodide* ^^'’texaminatione tormento^i:(crui demcß antipatri ex materno illi iure conuenientes:qui ante ^nt compræhenlî:epidolam déférentes antipatro:quæ fuerat in hâc perferipta fnîamme ad Mnam rcpedarct:.q gt;nbsp;cunda uidelicet ad pris noriciam reuelara perueniffent: folumq? illi fuffu?

remafiflé: uel apud cæfaré;amp; fub partis potedate nô cadere,Anripatro uero partis genibus Pfouohto;atcÿ deprecanti:ne iudiciû de illo rebus incognitis^meretur quin potius facultate fi/« 'Mitoris côtributa purgatû iri fe apud patré pofle firmabat:qué iubens herodes in medium Proauci:ipfe lamentariprimitus cœpit:^ tales illi filios habere cótigiflèt;per quos ei fortunæ ta ^«urgerent aut inde tantam diuinitatis indignationem comparauerat;ut fua fenedusin anti ncquicias incidifret.Memorabat etiam enutri tiones;^ cducationes:quas filiis dudiofe præ jj^'^opara quoq; Si faculratum affluentiâ: in quibufeumj temporibus ipfi cuperent: femper 9’ uuHû effet irapedimentû quo eo^ confilio pcnculum mortis incide • aura illi regnum impie rapere fedinaréttantequâ ipfe legi naturæ concideret, Vnde fe ualde j ” ” ®abatannpatrû: quo^ fpe fubleuatus anderer fine ulla refrcnatione ad ralia tâtaq; pro-« rei ^’^^^°Q“ldéeum regni fuccefforem etiâ fcribendo dcclaraffer: fedetia uiræ fuætépo^ illƒ** 1 ®^°' ^exidcret;nô claritudine dignitatis non uirtute potentiæ:quinquaginra deniq;

® ^^ reditibus fumere:ad hæc treccnta talenta roma eunti dona dedilfe, Increpabat nor?-^ fratribustcp fi uelut malignos accufauerit:cur eorum imitator extitiffet:fi uero in ’^'^inique aduetfus cofanguineos crimina côfeciffet:nâ ilia oia quæ de illis nungt; 9uæa? r^’ ? '^^I’° ^^’° ™fi ^b illo femetipfum ^tinus aduemflcxoiilioq: eius gefliffe cûdat ifH nbsp;nbsp;”*^^ *^^°- fuerit gedarquos nue ^prius abfolueret:ido illis in parricidii facinore fuccede

Ver^*'- i*^ ‘^’^ ^»fundebat Si Iachrymas:qux illuinterclufa uoce loqui amplius no finebar. i^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• ^'^’^^'^^•’ustregisamicus:8i in oibus cd eo una femper uerfatus; amp;nbsp;modum quo

fioné a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^ affecutus:rogabatur a rege:ut ipfe refidua loquererurrquæcunq; ad demondra

uiæ redargucônemc^ proficctent.Sed antipater econtra conuerfus ad patré;femetipfum

-ocr page 312-

fibi a pâtre conceffostquos minime percepiffet: nifi uirtute dignus amp;nbsp;officHs ergailluni mentis haberctiirænîuero ^uidifle (ê fèmper quaenfui necefiana forentxonfiliûtç (anpdrcu^eétóö tionibus antecepiflc;ac fi quando ad rem explanandi manu'opus efletifuo labore négocia cuda ^regiße;ncq; credible cSftaret;ut qui fepius ex alioje infidiis patré ftrenue Hbcraret;nücipliim infidiatoré patris efficiiut deleret oïa fuaeuirturis uetera monimcta molimine repentini facino risipræfertimicû fuccefTor ia regni fuiffet oftéfus amp;nbsp;fimul etia bonore^ihonoruqï poriref: qux ufq5 ad prüfens tépus eu habere coftaretmeq; illud eße ucrifimile ,prfus aicbat: ut qui condaw return dimidiu fine fui pcriculo;amp; cu uirturis honeftate reneret;uelle rotfi cum crimie arq; pen culis appetereiincerrus utrune ualeret affedu fuse cupidinis obrinere: praefertim cu pro tab cau^ fa fuos fratres uidiflet extindos quo^ facinoris Si nunciarore amp;nbsp;accufatore ipfum effe eSfiaret: cp nifi ab ipfo ^deretur occultu ^culdubio permaneret: quo^ etia poftmodu $ effet maligW'’ tas eorum circa pattern ad fidem perduda punitor cxtaret.Et ibi quidem hæc fua dicebat elle monimenta;quibus conuerfarione fuam cum magna beniuolentia circa pattern agitaffe pw»^ retut.Romæ uero quae gefferititeftem caefarem conuocabat:quéiuxta ac deu fallere nemopu fet:quo|e fidem facere litrcras ab eodem caefare dcfiinatas:quibus litreris baud redeeffe forno-' res aut fideliores rcputare accufarioncs hoium uolenriu inter cos turbas amp;nbsp;iurgia concitare: qs accufariones a fuis inimicis confidas aiebat:quas fe rcuerfo ultra iam habere non poffcnt. Cat»' fabatur eria derormentistep eo^z uiolentia fadum effet ut falfa dicerentundoloris quippe ac n^ ceffiraris earn effe natura:ut doceat cos qui fubiedi funt ilia loqui qua? uiderintgrata domina bus quo^z fe poredate tormenris adigi fentiunt ,His didis:muratio eft torius fada confefli-'J* Saris etenim miferabantur antipatrum profufione lachryma^;amp; uultus humilitate miferabiie. ita ut etd inimicis lamentabilis apparerer.Nam fiedebatur quoq; herodis aius inclinatus: Hec conarerur fua mentera aliis no effe manifeftam. Nicolaus aut exorfus ab illis uerbis quibus rex principium feccrat: cam amplificare cœpit:amp; cunda quae uel rormentis erutamel teftibus eran relata proferens congregabat undiq? criminis probamenta:maxime uero uirrutérégis amp;nbsp;tiarn longa narratône proferebatiqualiter nutritioncs amp;nbsp;edificationes in dudiis dodrm^j^ w fuis impenderanqua^ renz labor in nullo ei profuiffet ac comodoin alias ab aliis ’^^^’’’Ä-.j irruenri;quâquâ fe non imitari diceret propriam filio^ inconfiderarionem: q, Bi adhuc lui adolefcentuli;amp; decepri facile a prauis fuaforibus corruption tranfuerfum dedinaflennnat que iura reliquiffent : ut îmaturius qua oporteret regnandi cupidine reperirentur; ®®^- «{^^ ro furiam admodu fe prorfus expauefcereinon modo ^pter paterna bcncficiaan Tim fuerat muncratus quae cum effent tam magna:mulratpieius tarnen animum Icn^m t^ . non quiuerunt more uencnatoRz repenrium:licet illa repcntia quamlibet fint afperia:bcne aliquarenus leniuntur. Non folum ergoin hoc expauefcere fedicebatprauitatcm ^^^P’Sl-j^ rumeriam cp fortunae iam fratrum pro exemplo prmcederent:quo minus imitator eo^ o® / impetum fuum a crudelitate rerinerertquâquâ inquiens o antipater qui temeritaris fratrum* ciaror extiridiiSi documentor fcrutatorißipunitor redargutor : cur non repulifti animoq in illis re prodente culpamus: fed porius ad imitädum flagitium illor infania amp;nbsp;libidine rap es. Vnde darettep nee illa a te pro tutaminegeda funt parris:fed pro fratrum ïfoelicium *?g^^jj fedinara: ut illor olwm odenrandoiamator quafi patris crcderisiqtenus poffis ad iter facilius adipifciipotedatem a patre percipiesiquod eriam ipfis operibus approbatur. nbsp;nbsp;nbsp;*,^

bas cnim; ut fratres interimerenturide ncquicia redargurimt aut confcii cis P^°^^’^^’’’^r'lonem curadi. Vnde certum ed:te quoœ cum illis aduerfus pattern infidias condruxiffciaccma ^^^^ illis praeparando: ut fi forte ad effedum ueniflentiribi lucrum patricidii proueniffetiu bus procerraminibus tu frudus pcrciperes gaudiorituis moribus competentes,Hr circa quidem qualis exriteris manifedus esinam mper eorum morte uelut de rebus gloriabar nbsp;nbsp;8

ficis.Quod quidem effet dignum ira te fepereifi tu non dcterior extirides.Sed re occui j^.^^^ fario patris cxtate;clarer:qaiHos no ueluti pris ifidiatores habebas cxofosi na ujsiußv res fimile ncquicia cupies ppetrarcifed timesine regni fieret fuccefforestquos nbiuw^ ^^^ us poffe præpôii patré fup fratres cxtinguere fedinabas: ne ccleriter tua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Obaris;

proderef: amp;nbsp;pro quibus tu merebaris poenas lucre ab infœliei patre fuppheid ‘““’r^L-irotuit ac parricidinm nö cómunecogitadiifed quale uix a quoqua nuc in uita hoium uel ui ^^u^-j, uelaudiri. Non folum enim filius patri infidias praeparabasi uerum diligcti ‘^^^^^ngjtjccps: multa praedari, Socius quippe regni condabasifucceffor in nomineiin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regni

in fruendo communis. Nam Bi fucceffor ante iam dcnunciatus;amp; iocunditate ac trucamp;

-ocr page 313-

um ante capere in nullo prohibitns:ad fpemena futuri gerenda ex fenrena cs pfis adirtcris co/ munitus.Sed tu no ex herodis dementia reçi iudex eras:fed tua uoluntate ac nequicia opera pax pen(àbas:uolés patri i oibus tibi obedienti enâ parte qua poflédiffet abripere: amp;nbsp;cofinge/ Ms uerbis uelle feruare eüiqué rebus ipfis 0lt; ;operibus inrerimerc nitebaris.Er non fold tu malv gnus extabasiueruenâmarré prauis tuis replebas inuentionibusifatruq; uo!untaréadueramp;m;fex lt;M0ofamlt;5 reddebas:quienâ patré bediâ appellate aufus es: eu habeas ipfe mente omni ferpéte Pdoré.Siquidéllloß^ aduerfus patré uenena colligebas.Et qué patré:qui te tantis benefiens mu Warns ed.Econtra eu auxiba diuerfa poftulabastamp;arribus uariis per uiros atep mulieres uteba Wqrenusintcrimeres hoïcm fenio 8i ætate confedü; quafi ad nocendu non fufficeret fola tuæ metis iniquitas.Er nue uenifbi port torméra libero^ atq jferuo^t quæ pp te uiris ac tnulieribus fondât inflida:^ contra dendciationes cóuiratoijz tuory infïciard ire feuinas.Et non fold patré noibus auferrc conatus es:fed end leges:uirtutéq: uari:amp; ipfius iuris naturatipfamep conarisinte uniereueritaté, Itane confidis in tua ipudentia:ut end rormentis temeripfum fubiici ndisrcum Qufasdetormentis co^ qui examinati funr:ut llli quidé quia ea dixerunt quae ad liberationc impartis attineât iieritaté minie tenuiiïê uideantur:torméra uero quæ tibi fuerît adhibita uelss mdagaæeueritaté.Nonne faluas o uaremône libéras regé;fadioné a fuo fànguine fuflinenré.Per maiefotem iperii romani:per uirtuté tuâ obteftamur;ut hanc atrocidîmâ befliâtquae pro perdu ponealiaspditione fratrd parer fe beniuold effe fimulabartquarcnus poffer foJitarid amp;nbsp;oî conx unguinitate defcrtd de regno ppcllere;adiudiccs:atq’.côdénes.Nô puincias hue fceleratd ducé puad necé-Scias quo patrieidid cois üuria eft:amp; naturaeipHusÄ torius uitae hoiummecp minus bcinorofus reputandus eft qui cogitauerit:tametfi ed cffeddnó cótigerit adipifci.Narura ipamp;m miuriat: qui talibus fupplicia nó iporrat.Addebatend illa quae mater antiparri ad aliquosmulic wlocuta edianolatióes quoq; ac diuinariSes fuper rege faélas: ^ facrificia meraorabat. Aiebat nem amp;nbsp;quiequid antipater cd ferore mulieribus lafciuire dicebaf: cómeffatióes quoqs fordidas pmoreftj narrabat. Demq; examinaciones rormctO5z:amp; teftificationes plurimas inferebat:quac hne plurime cÖflabant.Nam alias quidé ante paraucrat: alias ex repentinis nunciis fommitares ^o«perat:ex quibus priora magis firmabdtur.Plurimi quippe hoiestquacanrea timoréantiparri “ænriopræfej.çu„jj3 „jandabantieernentes ed accufärionibus primis adhibilé:amp; aduerfa fortugt; Inimicis eius aperte ,pmpteq; contraditd: quia odio ineffabili aduerfus ed nitebanf: oia tune PMdebant.lncitabant quoeg ad accufandd non fold honore fado^ eius:^ magnitudinc fcele^^ ®® quæ uelpatraueratmel patratu ire praefurapferatffed end improbitate qua circa patré amp;nbsp;fra-bereuerat parncidusÄ g? fuper ed fenferant neep odiu meriro:neq; amoré benigniratexir/ Qquépiam habuiffe: fed fuae tantu comoditatis intuitu.Quoßi oïum illud eura amplius adgra jnuUi extirerant:qui res ex equo bonoq; iudicabanr;cp eo^ animus odio amiciciacp iure in'^^^a P*^^^’”^ ®'8® ^^ °^‘™ ’^^ fenfiffe: prohibitoft^ fcmpcr anunciandodibertare uero data j^'“® cunda deferre. A quibus ^ferebantur multiformia ^bamcnra nequaqua accufan 5wlfitate ualenria:quod ne^benignitare circa hcrodem: netç timorc periculofo tacerent: led 1orerumiudicio iniquitaré antiparri proferebant:dicentes:^ non in fuis adibus antipater uti Wmherodis amp;muniméattenderct: led fola nequicia ad ilia facinora fuerit concitatusiprox P'trquod omni poena dignum effe loquebantur.Multa etiam a plurimis fine nUa inrerrogatio/ fdicebanturata utantipaterquaqua in omnibus rebus ipudenstamp;admetuendd ^mptiffimus ’‘(jaUidiffimus effet:ramen tunc ranta confufione fuit oppreffus:ut neeg negaremet^ contra/ ■Kre ualuiffer.fqicolao igitur finé dicendi redarguendit^ faciente:uarus iubcbat antipatrd: ut or tantis criminibus expurgaret: fi aliquas aftrudiones haberct: quibus obnoxius iIlo5^ quae fWrtara erant non effe monftraretunnam ipfe quoq? optare fe patre certo noffe dicebatmt in m ^^ cogitaffe fieret manifcftus.Illc uero in faciem prouolutusd dco rem oibufep co/ ^’^’ reftificarentur:nihil fe improbum cogitaffe:atque fignum a deo fieri poftula □^“®3toreno fe patris poenitus non fulffe.Solent quippe uniuerfi quibus iufticia dcclb qua/ Qn. ^^f’Q^ aliquot ppetratores exiftdt dicerifibi libe^ arbitriu ex diuinitate coceffumiquado aufr *”^’^^ ecciderintauftd recipiétes iudicid:per inuocatione eius oia teftimonia conantur ante*”^» ^^'''antipatro cotingebat. Cum tanra ndc^ uclut abfcéte diuinitate ante geffcrit:tdc lutin'^ » ^'^^^ .‘^“ iudicio undique concludente: defedu purgationum ad dei indicium abfo mon^'”'criminumque ferebatipotentiae diuinæ caufam tnbuens: ut eius teffi/ PEit°V ™^^’° ueniret: quanta pro patre gefferinquantac^ periculofa pro eius falute praefuni/ ^''^^ ^^^^'^^ fepius interrogaret antipatrum;amp; nihil amplius ille quam dei proferret tionetmuidens in infinitum rem pergereaulfit uenenu in mediu proferrimt expired.'quae

-ocr page 314-

nam effet uis eius.Etaddudus quidam eo^ qui fuerât morte damnati^bibit iubente uaro:co^ feftimcß morif’. Tune exurgens:abibatcó(cffu;öi die portera iantiochia perrexit:ubt frequesilU fuerat coucrfaiioxo q, Groi^ regnuibi fuerat córtituru,^ lt;]Cap.Vn,

rodes auté continuo in uinculis filiu obrtrugi iuffit, Incerte auf erant plurimis coniiV ibulariones uari quæ ad rege habebanrur.Dicebant nónulli;^ ex eius fnia‘fccen't;qu2W/ _____^que de antipatro gcrta funt. Ligans ergo eü:dertinauit roma ad cæiaré litterasioinne oC' clarantes ncgotiü:fedetia qui præfenti relatione ceefaré docerent nequicias annpatri, De^æbe ditur aut in his diebus eriâ epirtola ab antifalo ad antipatru fenptajn egypto auf erat ifte. Qu^e folura a rege:ralja declarabat.Miß tibi epirtola ab acmes;non parcens anima: mere. Seis cni:quo^ modo pcriclirabor a duobus domerticis;flhoc fuerit agnitu.Tibi autem profperitas ad gerenda cam proueniat,Etepirtola quidé ralia Ioquebatur,Rex auté querebat altera epiftolâ;quæ tanien inueniri nó poterat.Nam Si feruus antifalnqui leda adporrauerat epirtola alia fe fufeepiue den^ gabar.Cum aut hefitaret rextunus amico^i herodis inlpiciés interioré tunica ferunnam duabus erar indutusiarbitratus ert in interiori tunica litreras obcelariÄ erat iraJnuenirur ergo çp^®“ in qua erant fcriptahæc.Acmes antipatro,Scripfi patri tuo qualé uoluirti prorfus epiftola:arc' fcriptu faciens epirtolæ quæ ad meâ domina ueluti a falome diredla ert deftinauit.Qua culcgc^ nt:cerro fcio punituje falomé:ranquâ infidiatricé.Erat aut epirtola tanquâ falome ad doming fuam ab antipatro didatailüb falome noieiquantu ad fnias pertinebatjftilo aut acmes copofita; in qua eSrinebantur irta,Acmes régi herodi.£go rtudiû habens.ne te quicqua latcat quæ adutP Ium re‘gerunt:inuenienscpirtolam lâlome ad meâ domina contra te conferiptamxum pericuto quidé meotiêd cum tua tamé utilitate côfcripfiitibiij direxi, Hanc aunila côfcripfîcaolô ffl^ comungi.Scidi igitur hanc epirtolâine fortaflîs ego de mea uita periclirarer.Ad ipfum aût antipa trum epirtola fcripta erattq. eius iufliombus minirteriû gefferinut ad herodé feriberetæo q gt;nbsp;qu iâlome infidias illi præpararc fertinaret.Sed etiâ referiptû eius epirtolæ quæ quafi ad fuâ domina fuerat a lâlome deftinata direxerat.Erat aût acmes iudea quidem généré: in lêruitio autem erat iuliæ cæfaris coniugis:amp; hæc gerebat amicitia quam cum antipatro iunxerat:comparata ab cogt; dem antipatro magnis pecuniarum muneribusiut eius aduerfus patrem amp;nbsp;nutricem fuffragare/ tur infidns.Hcrodcs aût rtupefadus magnitudine neqtiarum antipatri: impellebatur confertim eum pcrimeret uelut procerlam magnarum tutbinéep caufajz amp;nbsp;non folû ipfum: ica etiam fororem infidiantem domûcp cæfaris fua iniquirate corrumpété,Accedebat aût cria wW* me:crebro pedus percutiés:amp; le interfici portulans ,liquid forlitan raie in ea probaretunHero' des conuocans filium inrerrogabat;iubens:ut liquid haberet aperirettincrepabatureça patredv cente.Quô inimicus omnino repertus estage nuneußi qui tecum ad hæc negoria operam dedequot; remullomô moreris apehre.Ule aût in anntalum cunda referebannuUûq; aliû cam horû extitit fc firmabat. Herodes ucro admodum dolens uolcbat româ ad cæfaré filiû deftinareut fupliou pro fuis fadionibus fumerenfed timens ne forraffis amico^ fuffragio ualeret efiugere:ipfum q^ dem uindum ficut amp;nbsp;anrea curtodiebat.Vc^ legatos mifit ad aceufandum filiû eu littcrisa®^ mandat]; omnia:quæ acmes illi ad perficiendâ fadioné fuerat fuffragata: excmplaria quoep gau mifit epirtolarum.lnterea Icgati romam proficifeuntur dodi: in præfentia quæ loqui uel relpo^ dere debuiffcnr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C^Cap.VHl, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3

d rex morbo prægrauatus:tertamentum feribitauniori filio regnû retribaensiodio q irca archelaum philippum^ ex antipatri accufatione conceperar. Cæfari ucro mille talt; ____.enta dereliquitauliæ quoq; cæfaris uxoruSd filiis amp;nbsp;amicistßilibertis cæfaris quingen filiis etiam fuis: filiorumtj filiis pecunias amp;nbsp;reditus dirtribuit,Salomen fororem magnifiée lot - 'pletauit:ggt; earn fcilicet erga fe beniuolam femper agnouerit:amp;nunquam aliquid ex aduerio m lientcm, Dsfperans autem contra morbû le porte fubfirtere: nâ annû agebat circitcr.lxx.exaiP ratus ert: irrarionabili furia:amp; amaritudine métis incenfusmolebat fi potis ertet: iudeo^ cunci difpcrdere.Caufa nero huius rcierat:9 ^^ conrcni putabatico gicafum fuüiocunde gentetota exirtimabat accipef. Super hæc quoq; quidapopularium hoïum feditioné cxcitaucrantjprop humlmodi cam.Erat quida iudas anieiÄ mathias margalothitiudeo^ eroditiffü^Ä mpme teros legis expofitores dodiffimi populo etiâ amabilesqpprter iuuétutis eruditioné,Scmp eie toros côfumebâr dies cundiiqbus îerat rtudiû:amp; cura uirtutis.Irti igifaudiéres regé morbo Pgt tum:amp; remedii minîe rcceptabilé:oémexcirauef iuuctuté;ut opa quæcûq; a rege peer parria leg fada fuirtènt: euertétes ,p lege dei gloriofa mterét exercere certamïa.Etenïpp eius pfumption• ^ PP 9^ peor humanü moré fuerat cóuerfatus 1 plures:oia illi mala cótigiffe firmabat: egritu né quoq; pfenté nó ei ob aliud accidiffe.Fecerat eniherodes qda cotra Icgem.q iudas amp;nbsp;matma

-ocr page 315-

^°^’^^^^’'^^ ^^P^’ 'poï'f3 tcpli munus quafi deo propofitu: aquilaaurea imané Pro^r * ^-^ quantirateopulentam. Prohiber aut lex imaginum eleuationes ucl animalium foo^ft °”^ S°^*^*’C5his qui uoluntfecundu eius præcepta conuerfari.Proinde horrabat illi Perif 1'’^“’^^’’^™ ’°^® diueUere.Em uero mortalibusinquiunt multo iocundius debet effe ad M^’^^®*^ P''° couerfarione paterna: legis:ótpro uirtute fufdpirurqua uitte quatacuq? dub ïdi^'^'^ ™°”-^ quidé fama amp;nbsp;laus fempiterna coquint:amp; nafcituris hoibus memoria iocuda ^*^*”P^’^ uirtutis amp;nbsp;glorite. Naena fi quifqua fine periculo ualeat aliquod prtecla^^ Psenicerejpoft paululu tamé uenturd morré nature lege nô ualebit effugere.Proinde pulcru .™squi ftudiu habentamorctp uirtutistcum laudibus amp;nbsp;cu hononbus de hac uita difcedere. ^’gsrio quippe maxla eft:pro bonis operibus interireiquæ non uifi mediatione periculi con^ 4Wntur faills arg; cognatis uel aliis quibufcuq; qui ab codé Pemare deducunt;fiue fucrut uv ijJ!’^ n^!^®'^“^ quilibctaltcriiquibus prouideri debet îpoftcrû: ut ad eos utilitas gloria^ p/ uitaT ir^* ^'^’dé huiufmói uerbis iuuenes excitarunt.Defertur ad eos repente rumonregem g^dKeffilTc qui fophidis illis ad modu fuffragatus ed;mediaq^ dieafcçndenresieuuKêre aquilâ inin'^-'^^ ^^^’“^^æ* Cunep plurimus effet tumultusin téplo ccce dux regis cû militibus uemt ‘^^'PP'- ''''’ foerat nifus eo^:amp; exidimas ex maiore illos confpiratione ena manu con^ ^^ præliû: ampÜoré feed nuraerum militu duxerat;qui poffcnt Iperum fudinere illo/ j.f *Ï“* rnoliebantur anathema tépli deiicere.Quo irruente fuper eos:ncquaqua uim eius fudi ƒ ualuerunnfed ficut folet turba uulgaris praelumptiSe magis dultaiqua cauta ^uidentia có^ *^00000 fugierunt.Ex quibus.xl.foli iuuenes animi eóftderia rcmafereiquos dux tun a '^''■æ’^ principibus fadinuda 6i mathia. Inglond ent iudicauerunt loco cedereiadueiv ^^^S^fC'Hos oés perducit ad regé,Quos cd interrogaffcticur intanta audaciâ pro/ ilia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ornamenta rempli euellerentnlli geffimusinquiunt quæ geda funt:amp; confulto nos

jü ƒ ™*''‘-'pfitemur;qute ad uirtuté attinentiqua uiros docere cerrum ed, Siquidé prudenrum ‘^’S*”f^föi'’ ‘J^gis ^ numinis:nec mirari debesifi tuis inditutis indituta præferimus Hænobis moyfèsinfpiratione dei conferipta dereliquit.Mortéquot^ac fuplicia quelibet ipor/ cun iiocunditate fubimus. Non eni pro iniudo facinore;fed pro amore pietatis nobis fudiné 9'’'dcra ralia loquebantur in nullo minora uerba qua fuerat eSmiffi præfumptio ^’^^ uinculis eos condringipraecipiens: cuocauit ex hierichdte iudeorum prin/ J’^Osibus aduenientibus:conuentus oium congregatur: ipfe ueroin lelt;do recdbebat qgt;prac '^ntiidincdare non potcrat.Enumerabatigitur præfumptioncs feditiofo^ iuuenumnn qui-„^æpius fuerat depræhenfi:templi quoep ornamentag jfuis fuiffentroagnis fumptibus códru/ luiir'''^°’^^^^'^‘d^^^’^ P^^ annos.c.xxv.neq; afomeum regem códrucrcmcq; profapiara eius ua/ tioft^?*^^^ ^5“^®^ honoré diuinitatis illud tcmpld anathematibus alias frabricis admira/ etiâ^ ■ *^'^. ^''^^^eiquo pod eius morte grata fui memoriâ locundâqî reli'queret. Exprobrabat linp^ •’’î“’^’'’^1* “°® dubitarét ingerere. Cæterum præfumptd facinus ucrbo quidé ad fuas p/ fffff ®’®^5''^^ autipfa amp;nbsp;ueritate fiquis uellet mentd examinare facinorisifacnlegid cÔmiffü te quot;^'^^^^^•^‘^hæc illi propter eius crudelitaté ne contra fe quoq5 fortaffis exafperatus ultio/ ou *?5°1^'*9^3s moliretur;humiliter refponderut dicentesmeq; ex fua fententia contigiffe ncgt; .'“h cÔmilTamulta effe debcre. 111e uero circa cæteros quidé quafi manfuetus extiterat ma* üinaütpontificé facerdotio remouit uelut confcium: amp;nbsp;cam feditionis cxtantem promouit pontificem:fratrem uxoris fuæ.Mathiæ adt pontificatus tépore: proucnerat alteru itiue ponrificemiad unius uidelicet diei fundlionemiquâ iudei cura ieiunio celebrant.Caufa tor• ^'^^^'^^’^h’® làcerdotali fungente officio nox in folenné lucefcebat dié: in qua futurû leiunium.Tum uifum ed fibi omo mulieri effe cômixtumiproprercaq; fheerdono perfungi ^°^P^“5 elimi filiusxognatus eius fecundd carnéip eo munere facerdotali pfun* cira nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^o mathiâ herodes pontificatu remouerat;alrerum uero mathiâ qui feditioné ex*

uerat:amp;aliquos uiros ex fociis feditionis iHiusiuiuos igni contradidit.Scd enâ luna eadé no* lent ^^'^‘’‘^^porto amarior in dies morbus urgebat: fuplicia deo cômiffi fcelcris expe/ qua - ff^’PPe lentus incrat: no tamé eóflagrationéinfupcrficicm corporis agenrem prodés '^r^fecs operebaf ïcendid. Auditas quoq; i explebilis femp ïcratcibi:nec tamé bida ^^^”^ ^^^^‘^’^ incitata faucibus ualebat implere ingluuiem.Intedina interius ulceribus ta P^^^^-*“*^^^”^*^°^°’^’^^^ quoty coli feuiffimus cruciabatur: humor liquidus ac luridus erga cotru*”*f^^°^ 9^*’®^’ai^’Sirailis illi quoq; amp;nbsp;circa pubé cratafflidóffed amp;nbsp;uerédaipa putredine '^^'^”’’^*^^ fpiritus quoq; icredibilis ereda tétigo q fuerat fatis oblcena diritate • « anhelitus relpirationc creberrimaicontradus quoq; per cunda mébra fubfidens: uim

-ocr page 316-

noxiam operabaturtquæ omnem tolerantie c5tulerat firmkatem. Dfcebatur igiturab bM ,^ bus inerat diuinandi pentiaidiuimtus has pœnas ob impictaré dus amp;nbsp;multa crudeliter pofei. Ipfî tarnen multum fpes falutis inftabatdi forte pollet contra morbos abqua ° uiderc. Medicos quoej aduocans ut urerenrur fi quid poffent ad faluté proficere poniiwbar' tranfiensiordanem fluuium: aquis calidis que funt circa callioraidie nodtuep fouebatur, y igitur aque caÜdæ fuper aliaqj habebant cömoda etia portabiles crât.Pergebat aut aqua ma paludcmique fulphurifcra uocitarur.Preterea uifum eft medicis:ut cum i dolio oleo pleno louèrent, Vbi cum miffus effenita dcfccmut ab oibus mortuus puraretur.Tune grandis icmJ rum ululatus exortus eft. Cum igitur nulla iam de eo fpes falutis exiftereniulTit militibusqw quagenas dragmas auras diftnbuiiplurima quoq ? ducibus amp;nbsp;amids fuis munera tribuebat. v' inde reuerfus in hierichuntem praeualentibus nigris coleribus: exalpcratus iniquius eftjut ip monenteundïgnum facinus agerctur,Vénérant quippe ex locis oibus per dus pr«cepwwlt;^ rum optimates: amp;nbsp;erat pluriranfiquidem ex omni gente fuerant conuocati. Ad base et ö lue mors conrentoribus praecepti propofita,Magna igitur in omnes régis furia concitara elt: PP' rea culpabiles amp;nbsp;mculpabilcs in yppodromio concludens: fororem lua faloméiutrüq ; conuocat amp;nbsp;mortem luam no 1longum differri denunciat tantis fe doloribus of™”p?- ^' cundis fatis optabilcife aut fine luótu amp;nbsp;dcploratione pcrituruiq, regibus: maxlqaüt meroris elle firmabatmeq; fuû arbitratumludeoçz falli propofitoiq» amp;nbsp;cis fua mois amabilis* ret amp;nbsp;gratainam etiam fe uiuente fepius illos amp;nbsp;feditiones amp;nbsp;fccefliones fuiffe molitosamp;iß ei femper hurias fuiflê feftinosicaeterum leuigationem quandaillis nata elle dicebat g jralibusip doloribus urgeretur;proindc pctere fe ab illisig ? cos fciret contra dus gloria in nullo ueniuro gt;nbsp;ut agerent: qualiter dus exequiae honorabiles fuper exteros regesÄ Judus amplior ageretur. Quod futurum diccbatifi percgilTent ut iudei ex animo idus morte dcplorare lamentatie co' gerentur.Cum igitur me inquit alam uideritis expiranté:circüuallanres yppodromiü omnimy firia nee dum mea morte uulgataxôfeftî omnes illos inclufosiaculari perficireiamp;ita cunCtis tereuntibus duo cömoda prouentura;^ amp;nbsp;regnum illis poft fuam mortem firmu perfeuerar♦ hoftibus ampuratis:amp; fuper fua mortem ludum celebrandum effe magnificum.Et iHeguide ' lacrimandus talia lamenraf:amp; cognaros oés beniuolentiam circa fe fidccp feruare poftulatmuo/ cationem diuinam inrerponens: ne cum inhonorificcnna fua morste cumindignitate tractar■lt; tur, Illi uero ^fitebatur in nullo fe dus praecepra tranfgrcffuros.Sed ego eóperi iHins now tem confiderans:etia per pratfentia mandata nihil humanu poenitus habuilfe. Siqui^^quot; uita difcedens procurabat:quatenus ocm gentem orbatam amp;nbsp;deferram parentibus dilccuinn’ relinqueretuubens unumex unaquaq; domo interimiiqui nihil iniuftum ncqj in ipfumuietpi alios admififlc fuerant depræhenfi.Hæc igitur illo fuis parentibus demandante.'deportantur litterx ab legaris;qui ad exfaré torna fuerant mifli. Qua^ hxc erat fnia:cy acmes indignation exfans extinda finpro facinoribus quæ cd antipatro ppetrarc tcntaucratupfum aut antipatm partis uolurate dimilTum.’ut quod placeret ex dus fnia fierenipfü amp;enim amp;nbsp;patré elle amp;nbsp;regem» fine ilium in exiliu dctrudi fiuc illu morte multari uelletun dus propoßto conftirum.HisaiiciP tis herodes:paulifper animum refouitmoluntate fcripto^ amp;nbsp;morte acmes in fuperbiamlobleu tus:amp; potcftare punicndi quaacceperatin filium. Sed prxualcn tibus crefcentibufq; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

interitui propinquabarÄ quaqua in mulro defedu continerctunappetebat tarnen nuunrap ftulans malum:quefiuit cultrum. Etat enl illi talis mosmtipfe per ièmetipfum malum accui. amp;nbsp;per partes modicas recideretÄ comederet.Sumens ergo cultrum:circunrpicicnf^ne qmsa' cflctmoluit femetipfum interimerc quod forfitan perfccifTet: nifi prxueniens manumeiusa* bus contineret:nepos enim dus erat:amp; magnum clamasiftarim ululatus per totam aulam wo * tus eft amp;nbsp;rumultus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CJCap.IX, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ora

□Væ cum ad anriparrum peruenifienncredidit fuum patremuirx rerminu mfeepm^ cipienftj fiduciam tarn uerbis qua motibus ira torus animogeftiebatitanqua ii^d“^ heratus e uinculis:amp; regnum in fuis manibus fine ullo labore perceperit.Tunc coepi cuftode ergaftuli de fua dimiüione fabulari: magna fe conrinuo fpondens dona 111c uero non folum non acquieuit ut faceret quae uolebatannpateriuerü etiâ cuncta regi e datantiraans ei eins mentem;amp; qua: ab eo munera fpondebantur.Tunc hcrodes quauis « a non minore odio ferrctur in filium:cum audiflet cuftodcm ergaftuli illa n^trantem: magn protinus exclamauit. Tune quafans caput:quâquâin exrremo uiræ rcnererur ^cubito e tolens ftatî deftinans quendâarmigero^ fuo_^ fine ulla dilatióe celeriter necaniubet antip fepulturacp dus in hircania fine ullo honore fieri, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCap.X.

-ocr page 317-

Efctnentum inrerca fenbebât mente mutabiüiS^ antipâtrum quidem que fibifucceflb^ rem in regno dcGgnaueratjtetrarcham facit galileae regionis atq’ peroc:archdao ueio re .gnum contribuit.Gaulaniridem aut Si thraconiten;amp; barhaniamÄ baniadam philippo liquidem fuo:fratriauté archclai germano tetrarchiae iure concefTirnamnia uero amp;nbsp;azotû K 3 elidanr.falome forori diftnbmtrft'd Sdargenti fignati mariadas quinquaginta. Difpofuit etia eexteris fuis cognatis;arq; cô{ànguincis;opibus cos reditibuiq? locuplcrans.Cæfm fane argen «iignati mille miriadas; prêter uafa quædâ aurca:quaedâ argent3:amp; metallis pra’ciofa:amp; arrifi^ Osopere uenuftiflima dereliquirnndumenta quocp preciofa: iuliae uero caefaris coniugi: amp;nbsp;aliis ”0001115quingenras miriadas.His difpofitis:quinto die poftquä anriparrû film necauerar defun Stur régnas poftquä antigonû itcrcmir: annos.iiii.Sôxx. poftq ata roam's regnû pceperat.vü.ßd »x.uir crudely in oés eqliter: ire qdé fubditus: a iufticia uero cffrcnarus;fortûa ucro^picia:fup qudibet affluéter abufus;ex plebio iregnû affurgés: amp;nbsp;picula pluria eludcs:qbus fepius fuerat dreufeptus tdiurnitate uitse pfundus é,domi circa filios quatu qdé ad eins fhïam ér ibi ,pfpe^ We potitus eft:co $ fe fuosinimicos fuperafle cenfebat:meo uero iudicio:fuperomnes infœli 'gt;tnus.At falome amp;alexas:anrequa mors régis diuulgara forct:ex ippodromio mdeos abirep' ■rtuntad proprias domos:dicenrcs:regem iuffilTetutunufqmfq; in fuas regiones abfcederenr. ™cautfccerunr;beneficiunr lUi genti præftare cupicnres.lntcrea mors magis diuulgatur.

lyCapitulum.XI.

Vnc falomcamp; alexas cudam militia cogregantcs in araphircatro quod hierichunte crat: pnmum quidem epiftolam régis legi feccruntiquâ ad milites fecerat: deinde gratias dus in eos pro fideac beniuolentia qua circa eum exhibuerunt infinuantipetitiones quoquc Waitümiles fe circa archelaum filium eius exhiberent:qué regem conftituir inrimabat, Prho^ omcusetiam cui fuerat teifamentü a rege crcditumtanulufq; de quo fignauerat cômiflusxôtp fnmtedaméti denuncianquod teftamentu nó poflë robur firmitatéq? fuicipere dicebarunnp •ouebquæin eocént déferrent ad c^ré.Fit cötinuo fragor ingens;honorantiü archelamrc^ §fgt;ncpproc]amantium:milires quoq; cundi: Ói uniuerfi doces;fauorem; amp;nbsp;bcniuolenriam pro/ Xo^^'’f'P^’^^^Q *k’ ^^ 3‘ ^promptes ad omnia profitentur adiuroremep deum fupplicationibus '; Inline fepulturam regi pracparabant.Curx na^ fuirarchelaotut exequiæ partis qua ma/ : gnifica polTent celebritate gcrcrenrur:urq; memoratura proferrent cû rege mortuo pro ' äucendum.Portabatur iraq; in Icdo aureodapidibus depido uariis arq: preciofisiftrami wueruodro erant auroq: contexta:eratq; ipfe mortuus circuamidus purpureis uefbmentisxa/ •“^0us diadematc coronatum: feeptrum quoq; in manu eius uelut fi a uiuo teneretur erat ap/ ^'■tutnxirca ledum autem erat frequenna filiorum;multitudo cognatorum. Circa quos om/ '^militia dipam pergebariper proprias diflmda nationes:6i difcreta noibus. Erant autem tali .^nedidributi.Nam primi quidem pergebat eius armigeritper quos oés therecû manus: p^ osetiam natiogermanorumiatq? galatharum,Hos item fequebatur cum ornatu maximo cu/ Wligeraroria multitudo.Caetera uero miliria poftrema (cquebarur: in eum fcilicet modum ”'§wi:qualiter folebant in bellum procedere:amp; fuis ducibus ordinari.Poft hos fequebanrur fer ^m dus quingentitodorcs uarios:amp; aromata deportantcs.Pcrgebant aur i herodium dadiis ■liante odoiillic enim eft eius fcpulrura ex eius iufiione confeda, Et hcrodes quidem hoc mó ƒungitur,Archelaus aut per.vh.dics ludum fupcr pattern honore regio ex more gerit: tanros «»’m dies lex paterna præcepit obfcruari.Conuiuia itaq; cclebransÄ 1udum cxoluens: afcen/ ■fin templum.lbimagnis ei clamoribus fauebaturtmagnif^: prcdicabatur laudibustfecudum 9»nufqui(rear5jtj.353jyp maiora quam alius conferre preconia.Tum uero tribunal ille cófcen mquodfibi fuerat praeparatum amp;nbsp;confidenstomnibus benigna loquebaturtdi fibi propitios ^“^’o ftuons omnium amp;nbsp;uoluntati quam ex beniuolentia circa fe cundorü ac/ ^'^ ^^“ habere narrabat; q? lefi a patre nihil circa fe mali ab illis reciprocaretur: fe Mwlu^jut eis bono^ uiciffirudiné redderetieorucp rcmuneraretur alacriratis affedü toga/ *^^*^^ wenm parccrent nomine illû regis honorare;fufficere fibi digniraré poteftaris De^“”Sfirma ede dicebat:cü teftamentó a patre fcriptü:a cæfàre firmaref. Obqua cam ^pinhierichûte cûda militia diadcraa illi iponere cupiéte uoluerat fufcipere:âbiguû honoré muf ^quot;^^ ^* ^^^* ^^ ^'^' ^uentu^:q) eét adhuc icerta uolunras eius:qui poffer illi regnû ,pprie fix lX)tö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fibi defutura circa illos benigniratétq bemuolcntiæ co^ uiciffirudiné re/

WDlfÏr^^”^’'^ *^'^*PP^ ^ *“ oibus enarrabat melioré fe fuo patre circa illos oftédcre.IIli uero P ouamultitudo cöfueuita ipis primis diebus uidentes régis lene principiü;uoluntates fuas

-ocr page 318-

laudibus amp;nbsp;fauoribusaperiebâf:^ quâfo manfuctius eu eis loquebatur arebebus tanro mp nomen arcbelai prædicabant:deinde ad numerum perinonesanrerceffionerque uertun u . ^^^ quidem fundionum publica^ Icuigationem cum clamorc poftulabant: pars uerouinc o^' lutionesexperebat:qui fuerant ab herode deuindi alü uero giauedines q’^’sheroacinemp nibus amp;nbsp;in publicis nundinis eóftitueratjauferri uociferabâtur,Archelaus porto in nulioi traria refpondebatÆd in omnibus 3ccuratc:cftimans regni fore fuffragium: fi muintoawB ' niuolentiam comparaffenDehinc ad facrificia offerenda deo conuerhtur;amp; cum amicis co uia celebranda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)Cap,XlII. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,• ^

m hxc interim agunturxongreganturludco^ iuuenes plurimimoua^ re^ cupi concitati:amp; cœperût de morte mathiaealiorücp cum eo ab herode inferempto^ t^^ gt;nbsp;tuofa uoce caularüdicentes q»iniuffc percmpti: etiam exequia^ honore

earuermit.Erant autéiftiïpro quibus turba loquebatur;qui fueranteuulfione aute^aquilxi^^ empti. Magnum ergo turba prodamâreÂclamitationibus utenteiquafda etiâiniurias quau hoc pofTetad illos mortuos aliqua leuigatio peruenire;proterue procaciterq;

batur magis magifep numerofa multitudo:amp; uirionem mortuo^i ab archelao fieri deberepo^ bant; fupplicüs eo^ qui fub herode fungebatur honoribus.Et primum quidem omniu laar tio remouen potificem qué herodes feceratproclamabät;uirum mundü:amp;fccundu legest digrmm ad pontificatum promouedu effe dicebant.Archdaus aut licet ifta grauiter ferret,a / nuebat tamennmpetd eo^ mitigate feftinans:doncciter ad româ quod propofitum ™^^?f ' ne tumulm perageretÄ cum de fefc uoluntaté cadans agnouiffettrefpicere dixinquid agedu foret;amp; de cundis repetitionibus eo^ légitimé ditpofiturummcq; tunc tempus eße duienliots. aut contumelias ingcrendi:magis aut unitatis atep concordiae donee ex pracepto exfatisad eos cum firmitate regni recurrcret;runcquippe in cóeconfulcre; de quibufeû^ tradandu eteuw^ rcturitunc aut fuftinendum effet;nc forte fèditionis quoep crime incurrerent. Et iHcquidenxe diccns ducécp fuum edocens;mitritad cos;hæc ipfa locutu^.llli porto prodamantestducanlo qui pœnitus non finebat.'periculum quo^ minabantur;öquis eos ab affumptione fw reuocarc uoIuiffetÄ inftabant fua libidine magis explcrc:qua imperantiü fubiacere confiliis.Graue naq; illis uidebaturtfi cum herode uiuente amicis pnuan fuiffent; codé mormo nulla uirionem tien mortuo^Jllud enim iuftu legitimus diccbant:noncp ratio didarettfed q gt;nbsp;eog d libidmiuolup tem pofletafferreffatui ad prouidédumtquantü illis effet ex ea re periculum nafcituru, Pwnmi itaq; ab archelao mifiïsiut tumultu feditioncq; mitigarent aliis ex régis perfona loquetibusau aut ex illius quidé fniaffed ueluti ex fua méte monennbusulli nullum pœnitus aduerteb^æ amplior firmitusiófturba moucbatur:concurrente etia plurima multitudme: $ illa ‘^FJ^ iudeis dies feftus ïminebatiquado azima fecundum obferuationé paterni moris exercct.raicn enim illa feftiuiras uociratunad rccordationem amp;nbsp;memona exitus ex egypto: amp;nbsp;facrificat ab eis illo die cum alacritate magna pecudum etiam numerofa multitudo;quanta in nulla alia lolcnita te, Concurrit ergo ex uniuerlâ regione magna copia populo^;plures enâ ex môtanis locis aducgt; niunt;religionem numini foluturi.Sed iuuenes qui feditônera excirauere:iudam mathiat^latuc tan tur: ueluti dodores expofiroreftj legis anriquæÂ perfiftebant in tcmplo: fuffragione quoej uidualium abunde fubfiftcnte.Nam fcditiofis hoîbus turpe non ducebatur ab aliis cibosexpe^ tere.Anxius aûr archelaus ne in dererius co^ proceffiffet audaciaxohortes deftinatarmatomm cum quibus enâ tribunum militaré mittit: ut eo^ coherccat impetû: amp;nbsp;primum qu’u^mos fediciofos repellercnt amp;nbsp;ab alia multitudine fepararent, Sed uenientibus milinbrisimi icdiaou cum ingentialacritaretcxcitata fecum etia turbaifuper tribunum ac rota praefidia cum uoca»3 gna inuicem hortantes impetunt faciunt:ex quibus plurimi fufiipauci autcum tribune öuaatJ diffugiunt.Archelaus aut cunda pcffumdare cenfebat nifi multitudinis illiusimpetum rctirumulrumcp illum refecatum extingueret.Cundam igitur mittit militiaraiut cos qui libii téplo habiracula conftruxerantiexinde rcpellerent.Cedunrur itaq;ab equitibus circiter tnamv lia hominumireliqua uero in montes proximos refugit multitudo.Cacterum ex edido cuncto ad fuas regiones difcedere iubet archelaus, Quiq; cótinuo difcefferurifeftiuiraté deferentes minime celebtaram; niaioris timoré periculi propulfarulicet effent in mortis temeritate pratapv tes, Interea archelaus ad mare ^ximum cum matre defcendit: nicolaum fecum amp;nbsp;ptholomeo habens; amp;nbsp;amicogi plurimum comitatumiphilippoqï fratri omnia gubernada dereliquitidomu ei regnuep cómendans,Salome quoqi foror herodis cum eo fimul cgredituriocra fecum ducen ^fapientia: ad hæc etiam plurimi cognato^merbo quidéiueluti cum archelao colaboraturi: u_ ei regnum a cæfare firmaretunre aut uera;ut aduerfus eum nitcrcnturmiaximc illa qua: ab coi

-ocr page 319-

plogera funr accutando proponere.Obuiam fît archdao fabinus cæfàris curator: ca^z rcru quæmlyriapofïidebawn iudeapgcns;pro cófcruatione thefauro^ herodis. Qué uarus ab hac inrentione reuocauit:p prolomeü qui tranfibat ab archdao côuocatus.Sabinus ergo uari gratia

°^^wf quæcûq; fuerant in iudeo^ ciuitatibus côftitutÆ: ncq; thefauros conGgna/ wwedoia fub iure dimifït archelai:doncc quid de his cæfari uideretur agnofceret, Proinde in cælarea fe fuflinuit fie enim repromiferat fe effe faduK.

_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«)Capitulum.XIIlI.

^,^Ed cum roma nauigaffet archdaustuarusprexit antiochia:fabinus afcendit fhierofo ff*^Iymam:amp; aulas regias obnneræuocanftp ornncs oppidoßz pfedos:amp; quotquot reru 1Jdifpenfarores fuerant ratiocinari cœpit:amp; arces ut fibi tradecentur multos experere » Ex hocia illi quos pfecerat cudodes archdausimadata eius iplere nó poterat;fcd cugt; “odiebant oïa fecundu interdida iabinimfe^ ad cæfàris pceptû.Nauigat etiâ româ î illis diebus antipater hcrodis fîlius:rcgnû etiâ ipfe periturus hortaru falome amp;nbsp;promiflîonibus inciratus dp tentisaudiores cas ilium habere archdao ad regnû pcipicndû:q? primû teftamentû î quo is fuc^ raTor regni fuerat conftiturus:firmius:quia illud fanamente feciflet herodcs:hoc aut iam fènfu Praualitudine diminuto cófcripfêrat.Ducebat feed etiâ matré:^ fratré nicolai ptolomeu : aied quot;trodis farfs honorabilétfed etiâ fibi ualdegratiflïmu atq; fauenré. Maxirneadred incirabarad ff^um yreneus rethor uiropinioe clarus:amp; ad diccdd acerrimus . Idcirco etiâ freti;eos q pfua/ «bant cedédu archdao: fine g? regio tefbameto fucedfor fuerit ïftiturusifiue 9 maior natu cér wuerüere coténebant.Sed ed româ ueniflentioés cognati ab archdao difcedéres ad iftd eSuenp untnon beniuolentia circa ed aliqua códridibèd odio quo aducrfus archdad irritabanf.Maxigt; wtauté libertaté defiderabât:amp; romanos indices magis:q reges proprios hfe cupiebât. Quod “hoc minus procedcret;antipatrd magifq archdad fibi regem códucibilius eftimantes:impetra ttJaborabant.Sabînüs quoqjaccufationé archdai apud cæfarem depofuit,Inter hæc cæfar fufei pits abarchelao Iftteras: in quibus iura a pâtre fibi rehela propofuit refbamentum quoq; cogno^ 'tens: amp;nbsp;ratiocinia thefaurord herodis cum anulo confignarorio qué ptolomeus apporrauerat: '®pit confpicari quem ordinâdd ratio poftularet.Legens quoq; litteras uari amp;nbsp;epiftolas fabini: hnnmaquo^ thefauro^ ud quid pecuniæ per ßn^ulos annos impenderetur aduertens litteras j^o^quas antipater pro regno promerendo tranfniiferat recenfens:congregabat ad confulran^ «nm omnes fenatorii ordinis:amp; amicos:ï quibus etiam gaium fïliumagnppæÂ iuliæ fuæ filiæ ’noptiuû. Deinde illis omnibus in coceffum indudistcopiâ facitiut quifq; de quibus moucref ®niaret.Ibiprimd falome filins antipater dicendi potentifrimus:amp; archdao fatis infefbus: huiuP ’tiodiuerba locutus eft:dicens archdaum uerbo quidé pro regni petitione fe fingere laborare: ^Xteuero oém regni potenriam poffîdere:antcquâ ci a cæfare in quo cunda potefias fita effet ■nduIgeref.Huius reflimonid effe dicebat eius audaciâ;quâ pfumpferat in die fcfbo multos îteri

’ PS' fi iniuftd aliqd geffiffenr:alius fret eos deberet ulcifci:q eos poffit legitfa amp;nbsp;ordîata Ptsté côpefcpre: amp;nbsp;no ab illo tâtâ cædé fieri oportef.Qui fi ut rcx illud feciflèr:côtumcliâ grâdé •^lari îtuIifTe firmabat g? ignoras gd de eo adhuc difpolîturus eét regia iâ uti ptâte pfderet.Si ât “hpriuatus ilIa gefriflbr:amplius cd ddiquiffe narrabat:ggt; regnd nô poffidens: fupplicia quibuf “betintulerir:de qbus decretu cæfàris debuit expedari.Opponebatilli etiâ iudied militarid mu rationes amp;nbsp;ordinationes:ad hæc etiâ ilium in folio regali à câs plurfas iudicaffeiac dererminaffe Ptoclamabatitâg a rege legitîe ins ptâtis ftegrd poflidente peririond quocwplurfoßz pmiflà pu.-hiite fada mcmorabat;nec quid ed amplius iuris ac poteftatis habitujzidd î regno a cæfare fit? Wctur.ppponebatilli etiâ:ggt; ex yppodromio nindos fponte dimiferit:amp; pluria alia: fine quæ acu fuerâc: feu quæ fada quidé nô crant:fed credibilia uidebanf propter naturâ fui: qiiod fieri iiidicabatur a iuuene;td etiâ ab accenfo regnâdi cupidine.Dicebat etiâ ludu ed patris pœ ’atg'fxiffi.xprohibiros quocy oésa rege cd moreref uidendo:unde initid quot^ fcditionis Jhirmabat exorrdtg? ed uidebant circa patré fud mortud qui ei mulra amp;nbsp;magna bona pfbiterac ^ro nequiter conferuariiut uelut in fe lachrymas p dié publice configenté occulro aulé uolu/ regni pcepti pfrui amp;nbsp;nodes in deliciis agitareærga cæfaré quoephmôi fê pbiruyz archelad: ^'ndregnandi iura tribueret:qualé fe circa patré exhibuiffe cognofeidtripudiare nâ^ Ôi cau^ ƒ «ercere in morte patris:tanquâ fi hofbis aliquis intcrirctÄ g, ndc adueniffet ad cæfaré calligt; ^te ufumdicebat:ut fi regni pcipere firmitaté defiderare fimularct:cu of iam ufus effet ptâte:

^^* '^^^ 3™pfio’ ' 3 cæfare reyz domino poffer attribui. Maxime uero eadé quæ in réplo , ”’”^ “Cfbis exaggerabat;Slt;fimpietaté obiedabat qgt; in die fcfbo facrificiis diuinis inftan^ gt;Jsauulta milia hoîum cæfa fuiffenr:in quibus mulri peregrini plurimi infontes indigne mi* t

-ocr page 320-

ferabiliter occubuerît: tfmplû quoqsplenû cadaueribus mortuo^mo aHonigenâ forte pimete: fed eo qui fc regm iura légitimé pccpifle iadabat. Vnde apparet îquit illud opus crudditans ligt; bidine peregifle;ut intégré fe plenû ryrâmdis negociû profecutû cé tcfteturpiniqtatéadmifîani qua cundis hoibus côftaret odibilis.Feftinabat eni quoquo mô rcgnû accipere:fciens q » pro lut merito nunquâ poffer uel in fomnis rcgiâ poteftatélegitimo iure^mercri.Nâ amp;nbsp;pn fuo certes effe fuos mores agnouerattunde feicgni ab eo fticcefforé dtlponilproculdubio defperabatintlip egritudinem ac morbos quibus non folû corpore confedo defeceranucrûeriâ animo paru ua^ lido erat.Cæterû quando mens eins Ibfpes fuiflet amp;nbsp;fana;amp; corporeJorti ut digne ac merite ne--gocia cunda difponerettin antipatrû poteftaté rcgnadi córulerattreftaméto iure legittime® co/ fedomam qualis porro rexirtepoffit exifteretqui aut contento cæfare ius fibi tonus poteftatis arripuittaut fi a cæûre fe dominu fïcri:6C ab eo rcgnû fperabat acciperexur eines fuos fine ilhus ócepro priuatus adhucÄ in templo die fefto inftante tam crudeliter interemit. Et ätipatergde huiufmodi uerba locutus:teftes cria introduxinôi plurîos ex cognatis:p quos fua dida firmart. Tûcp is loquendi fins faceret furgit nicolaus ^archclao uei ba fadurusidicebat nan^illa gde quae in templo conrigcrant:potius eo^ qui paffi funt qua archelai poreftate contigiffe : nquwC tantum eos facinus aggreffos fuiffetut no fold nurias corumcliaftp iadarét: fed etia cos qui de/ uoti humiliterq; uiuere difponebant:ulcifci pertendercnt.Cun^ hoftilia multa operareturmer/ bo quidc aduerlus archeladirci aûtacerbitate aduerfus cælârétneœffariû archclaus iudicauitmt eos ab infolentia amp;improbitate rcuocaret.Sed illi eos quos archeJaus ad fedandas turbas milcj ratanterimere feftinabat;Gne ulUdei uel loci uel fefliuitaris reuerctia.Miran fe fane dicebatino confundi antipatrû:^ taliû defenfor cxifterendummSinimicitiæ fuæ qua contra archelau gne bat libitum facerer:Slt; :odio magifquâ natura iuftitiæ iudicareraUos purgare geftiendo qui euflo fcelere aduerfus fuos principes arma corripuerint.Cætera nero de quibus archelau accufauerat; in eos ipfos accufatorcs referebandicés nihil fine ipfoje cófultatiöe uel eSfenfu faflûigedûuem iffe : fed animo ledendi nunc in tranfuerfum abcquitate difcedere.Na neq fcirct talitcr res elle diTpoftrastqualirer accufabannfed adinuidiâ archelai cunda deprauare : amp;nbsp;tâtam illos cupidme inuafiffe obfiftendi archelaoïuiro quidc confanguinitate propinquotconuerlâtione aut eis lamt liari per omne tépus adiundo.Teftamentû etiâ patré fana méte cöfcnpfific narrabat: firmiul^ illud effet quod pofterius fuiffct fcriptd:cp in hoe poderiore dominû cudae ordinationis cadar conftituerenque minime illo^ improbitate imitaturû dicebat;qui herodi iniuria facert: icm uita oibuscffent bonis omniq poreftate perfundi.Nunc aûtad cctumdias quidcm uolun cius amp;nbsp;intellcdus in oibus feftinarenttfed nequaqua cæfare iniurias illius uiri admittere: qui amicus fucrit amp;nbsp;auxiliator;amp; ofa i fua poteftate dimifentincq; pati ut tedamentû eius loluere. quod de fua fide fretus fcripferitaieq? uirtuté cælâris imitaturâ effe illo^ aceufatorum: crimm torumq nequitiâ:fïdé eius in omni mundo ad exemplar propofitam amp;nbsp;indubitatâ cunuis gen^ tibus effe referebattunde nequaqua poffit herodi alicnationé amp;nbsp;furia métis afcribefiquegmu/ rum tps optie rcgnû geffiffe cognouerirffucceffionéq?opti'o filio dicaffe: fed neq iudiciu regis circa ckdionc fuccefforis peccaffe firmabatamo magis prüderer amp;nbsp;optie iudicaffe:g’0ia adu lütatcnapotefbrcq; caefäris redcgifict.Pofiq hæc nicolaus cnarrauit:amp; fine loquédifecit ; es archelaum ftbi ad genua procideté cü honorificentia fubleuauit:^nuncians cü dignu rcgnip' prioeimagnüq fuæ mentis momérû gratiâq; declarauit;amp; nô aliter effe fefaäu^mifi Q^æ teftaméto côrineréfJnterea cûdi archelao faucre:nô ramé certû aliqd fuerat dcfinitùJÿtu folutione côfeffusapud feipfum cæfar côfiderabat:utrûnearchelao rcgnû eöfimaare deb^« omni herodis generi difptiri.Interea mater archelai morbo pgrauara defungififed etia a4 in fyria militiæ magifier eratditteræ ueniût:fignificâtes fèditioncs deceffionefq ! ludeo^. enirn archelaus nauigaueratxunda gens uariis motibus fucrat:rumulruati5ibufqj

uarus aduenicns eos qui caufa feditionis extiterant:fuppliciis amp;nbsp;tormenris ®‘^f^f^5 Ris in anriochiam repedabat:unû ordiné militû in hierofölyrais derdinqucs qui iudeis i aliquid feditionis molirenâobuiâirenttfêd nee fie tarnen feditio terminal.Nam poilgua ^^^^ abfceffit: fabinus curator cæfaris illic rcmanensiudeos cocpit opprimerexx militia nb 'ui ^_^^ armigcros faciensiquo^ fatdlitio aduerfus iudcos affligendos utebaf, Vnddllipturba i ditionçs excirandas neccfïïtate cogebanf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rroruK

Ed etiamarces uiolenter obtinuerat:amp; thcfauros regios fcrutatus fumpferat lu ^^^^ apina^ cupidine concitatus.Imminérc igitur pcnthecofieffeftiuitas naq hæc ap fic paternaliter appellaturmÓ tantü religionis grana;quâtû indignatione luc^n ^ improbitatem Si oppreffioné fabini multa nulia cogregata funthoium galileorum o ti

-ocr page 321-

ftaau”*™*”^”*® ^^^^’^^®‘^ quotquot trans fordanem fluuiu habirabant: fed enaincolaru A'uïfi’d^^T^ ’^“”^^’9“gt;pJ“s alus icenfian ulrioné fabini confpirauerant.In tres iraq ?partes altera '^^^k '°*'^ occupant,Et tina quidé ps yppodromiû tenuerat, Qcterarum nero duarum tletm h^^^ T^^'^’’‘^'^^ ^^9? 3d auftrü uerfa circa remplu eratraltcra uero ad orienté loca pofita aula i• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^^æ P^’’^ )'ppodroniium:ficutdiximus ad occidété occnp3uerat:quo loco ét

romanos inclulbs obfêflbfcp conftnngerct. tui ^ .T^ Polens tam etiam multitudiné co9^:q mobilitaté ingeniirquippe quibus mors córé crandummócoepra perficcret cófeflim fenbit ad uarü;poftulans:ut q citifl'ime fubuenireta ^Snopiculoeffe cunda a fe ibi militia dcrclidamapiè aut altifTima turrim arcis afcendens co 6 omento fafelumnn honore fratris herodis fafeli edificara atep ita nominara:qui iplio pthoiu ficcerattannuebat romanis;ut iudeos excuntes aggrcderentur:cunq? ipPe neq; ad amicos aude /■ullo pado defccndereralios ante fe pro fua^ facinore rapina^ morré hortabafappetere.Sed Otanis egrcflis cd fiduciaipugna uirimepafperfa fatis exorra é:amp; licet romani opere bcllico: di ^iénaTuperiores cxidercrÄ plures ex iudeis occüberéttobflinatio tamé iiidco^ neqqua ra 'fa belli facie frangebanturjed circueuntes pene tcmplü afcendunt in porricus quæ faniareâ ƒWinebant;amp; ibi multu plium profligaturrfaxa quædâ manibus uoluebantiquædâ fundis uel “f^entis ceteris emittebantrad hæc end cûarcubus inrcrmixti romanos plurimos fauciabar. J^oporrunitare loei iudei fupiorcs extiterant.Romanf uero in incerro pofiritnee idus anci/ euitare:nec hofté ullis iaculis porerant uulnerare. Proinde cd in hunc modd nó breuirpe pnarctur;po(tremo romani impune fe talia perperi:ignem porticibus fubmitruntaudeisquia porticus erant non fentientibusrignis porto a plurimis appofitus: conrinuo i flammas ex^ ^‘uatitedaq; corripuirrquo^ matcricsiep erat cd pice ceraq; punöaÄin fupficié dcaurata:igné ƒfufcepit;quo mccndio opa illa magna amp;nbsp;admirarione digna difpereunr.Sed etia cos q ^P0porticus propugnantcs affiterant:rcpentinus corripit:amp;infperatus inreritus : alii fimul cd fuis concidentibus peflum ibantipars hoftid eófixi perire uulneratirpleriq; defedu conciluK tail'sdadis fluporciautigni fefe contraduntraut gladiis abufi fuis intereuntiut malum quad ^foleuidebant circunfeptos effugerent.Quotquot aut retrorfum ma qua afcenderét recurred' äruinj uel incendio liberaruria romanis continuo fine ullo négocia necâtur. Quippenudi ’fffisSianitni rimore foluti:ueniebant in manibus romanoi^.Proindc ex cundis qui reda có/ .'■®’tlerant;nul!us ualuit pœnitus euaderc,Romani adtpilludinccndid in fiduciam fubicuati: ’quot;tenus progrediuntur:ß^ erarid ubi rempli opes feruabanturarripiunt:amp; plurfa quidé a milité j^wrata funt.Sabinusautem uix inde quadringenta talenta publice ualuit ratione conquirere ’ftea iudeos plurimd contriflabat tam inreritus fbcioije q erarü;anathemthumcp direprio: Ói ^’’’l“orquor eo^ uel peruerfirare mentis obfimati uel pugnaces promptiq; eóffabanr: aula ^^nm undiq uallantesamnabanrur incendid:amp; cundos ibidé una interitui dare; nifi celer ab/ l^lilTent.Nam fe quoq; copia illis cxeundi fi id eligerent daturos:fabino quoq? fi ena ipfo uel' .tfeundi tribucre facultaré;pollicebantur.Dd ide geruntur;nónulli ex regiis miliribus ad iu« /quot;ttranfeunr. Rufus adt amp;nbsp;gratus tria milia pugnaro^ ex milina herodis fub fe habebat: ui/ quot;tcorpore cxerciratos amp;nbsp;drenuos.Cum his igitur oibus feie romanis adneiunr.Rufus etiâ eq/ ^quot;liquantos habebatripfos quoq; feed romanis auxilio duxerat. At iudei obfidioné minîe ne/ ^'gCMntifed etiam menia cunda circuibât:hortabâturq; omnes ut illa oportunitaté fe faluadi: libertärem paterna refpirandi non pcrderent,Sabino uero optabile fuit;ut egrcdicnsabfee*

‘quot;‘’t't'ttffc femetipfum nó audebat; fuoR; confiderationc fado^:amp; cp bodes admodd .Jquot;quot;’’ 3ienre effe cognoucratifimul etia uari pdolabatur aduétd:cdq; fi adelet obfidioné illa ij™“®54«Ea tépedate cnaalia pluriaiturbis tumultibufq; plenifTima prouenerdt:quae tori quot;tæ regioné grauirer defolabanr.In qbuCcunq; naq; locistalii lucri cupiditare concirarups mi/ ,'aria ludeo^i ad excitanda bella fercbantur.Militaueruntquonda herodi duo milia homind quot;Onde congregato^.Hi ergo in und collediiSi :feorfum a cacteris deccdentes:aduerfus regios , '.’*® pugna congrediuntur.Vtebantur adtalcibiade ducc;hcrodis nepotciqué fibi pfecerantï ? '*’® in campis ad pugna drénue ferebaturjq in locis afperis arte pualcbat:propter experien/ ^”‘'^'turu_bclli pceperat.Iudas quida erat filius ezechiæ ppofiri larrond;qui multd quoda gal |^£i^ téporibus herodis cd magno fucrat labore dcphéfus.lde igitur iudas circa icfori c®*^”^ *”“^*^^lt;1*”^ ui^oß^ pditorumjatq? defperatordteü eis aula regia pugnaturus fuJ^ - 9“^ eopiam armo^tquantdeunep ille locus habebat abripuit:exindc fuos oés armat „'tetia cddas opes quae ibidé pro cudodia fuerât dereliélæ. Hic terribilis uniuerfus effedus hue atq; illucagebatÄ duccbat exercjrd:libidine rei maioris accenfus : amp;nbsp;emulatione tü

-ocr page 322-

regnandi fine ulla uirtutc uUaeg prudcntia:fcd ad uiminferenda tantü:amp; ledcndum pronior 5i procliuis extabanfperans ex hoe fibi digniraté glonicj uenturâ. Extiterat quoq; Symon feruus quidé herodis regismena dccoris uir magnitudic corporis ac forritudine pftansxui magna fue/ rant crédita cómiffalt;$ negodaasigitur re^ intéperâtia fubleuatus:diadema fuo capiti pfumpfit imponcre;^ aliquanta multitudine congrcgara:rcx pnuciat infania fimuhfunaq jpopuloijiad etiam ipfe dignu femetipfum exidimans fupoés qui regnu ante geffiffcnt;auK regia î hienchu/ te fuccendit;amp;:oia quae ibi habebantur abripuit.MuIta itatç in diuerfis locis p uniuerfam pup cia;ubi regia cofiftebat tabcrnacula côburebat;cunda^ exterminio dabatagnibus cóeremado. Ampliora quotj iftc gereret: amp;nbsp;amplius ab co iHa regio delereturmi celeriter mutatio cotigiffet: nam exercitus militu rcgioru qui fe romanis addiderataora manuaotaq; uirtute congredicns: occurrit iymoniiubi rauira ui die longo cerratur,Sed plures qui ex locis trans iordané cuijnio' rie fuerant cögregatKneqs ordinis:ncq; difponis bellice gnarrfiquidc temeritate magifquä di!«/ plina pugnabant;a regiis occubuer militibus;fcd etiaipfum fymone p fugas fcamp;pmetis fauces ialuari cupienté gratus occurres:caput ei abfcidir.Incenfus eft cria illis diebus fup iordané locus nomine emachoes a quibufdâ hoibus Symom cofimilibus.Sic igitur in ilia géte multa demétia uagab3tur;^prer quod rege propria no habebannqui populu uirtute ac moderatione difpone^ retÄ pprer quos alienigcne irruperanr:p quod feditiofe mentes occafionc accipientcs:ad Bella concitanda fuccenfæ (unrantentionc fola deuaftandi amp;nbsp;aliéna rapicndi.Cxreru amp;nbsp;athonges uir neep generis dignirate confpicuus:necp uirtute decoratus:fed opu tard confilus abundantia. Pa^ ftor cni erat iftc;^ cundis in oibus rebus obfeurustueru magnirudine corporis di robore pua^ Iens;aufus eft etia ipft in regni cofpirare potentia.Erant quippe illi fratres qtuor etia ipfi corpof magnrSi de fortirudine gloriantes;^ ex hoc credebât fefe regnu oibus modis obtinercmaunuf qui Iq; cope turma ^pria dudabat.Congregatur iraq^ ad cos pluria multitudo. Er illi quidédugt; äorum fungcbantur officioiSi ficubi opus erat difcurrebantibellicos excrcendo confli(3us.llle uero diadcma fuo capiri ciFcûponés:ad côfultandû concilia conuocabat:ut quid faäo’iOpq‘ 'e« decernerct.Videns aut cuda in fua potcftateiccepit infania ferri:maxic q, rex a populo uocaba^ f p fibi ad rcgendu q uellet nihil efle ipedimento cemebat.Denic^ ta ipfe qua fratres eids magna confpiratione frementcs:odio romanos amp;nbsp;region militia bellu gerer feftmabant, Na equalizer aduerfus utroft;pmfefta mente ferebanfladuerfus regios quidé milites ,pptcr iniurias î quascos fub hcrode ppetrafïè repurabantiaduerfus romanos aut cp eo^ in pfcnti poteftas exiftertJgimr afperitas huius mali tempore pcurréte crefcebatmullufq; interitum porerat cuitare.Nam quidcm fpelucri exterminabantalios aut occidendi confuetudine pimebant.IncurruntctlaalP quadoromanoße turmæ circa cmmaü:6i circudantes arium centunonc qui dudabat exerciw» quadraginta ex eis uulnerauenqui fucrât manu cxciratorie meliores;csetcri uero tiore fugictes: a grato qui multitudine regiae militiæ dudabat defenfäti faluantur: fuos mortuos rclinquctes. Et multa parte diei romanaelegionis milites mfequentes plurios fauciabannfuperanf ' tame po/ ftea;amp; copraehcndundalius quidé cd graco cófiigcnsialter aut cü ptolomco.Maiorera uero ira/ trem archelai milites côpræhenddt.^loui^lîmusautcoß^ fup his quae contigcbant merorecon/ fedus hefirare coepitiqualiter faluaretur.Nam fc fold remanfific cernés;amp; omni manu nmimm Ipoliatuifidei patruclis archelai fe córaittitac tradiditifed hare quidé poftea eóngerdt. Igituruc iudea latrocinantium fada fuerat habitatio.Si quis eni mand aliqua cógregarctiquac (ecu ad ie/ ditiones faciendas cofpirare pfumcretiftatim rex cfïïciebatunexurgens ad cómuné regiems ite/ ntum.In breui quidé amp;nbsp;in minimis rebus iudei romanis noxii cofiftcntesunuidia ramen com/ bulium ciuidqifnoßz ad oia nequitiæ opera ferebanf,Interea uarus mox ubiq gefta funtlabino fcribente cognouinrimcns illilegioni qua in hicrofolymis dereliqucratiduas reliquas legiones_ aflumensitres quippe i Syria fuerant conftitutaciafTumcns etia equitd alias quatuor.'amp;auxmaq r^es terrarchæ diuerfi mandauerantiraaturabat praefidid illis qui in iudea obfidione renebanr affcrre.Dicebanr adt oibus cp Ptolomaida pergcrct ♦ Dant illi etia bericii tranfeunti fubfidium mille quingentoß: mroß^.Müdat illi Ölt;:arethas quoq; pctrcus:qui odium'circa hcrode amp;nbsp;tiam adt cd romanis adduxerat nó pama peditd amp;nbsp;eqtd mand.Congregato iraq; in Prolomaiu omni exercitu:exinde parré filio tradensiunum amicoßz fuoiy deftinat galileos cxpognawtqu fuper Ptolomaida habirat.llle adtgalilea ingrediensimagna ui pugnare cœpit.Et pnmuIe,ori capiésihabitatores quidé oés captiuos abduxitïciuitaré adt ignibus tradidit. Varus aut '^man cum oi manu ingredififcd a ciuitare abftinuiticrat eni cnmïe feditionis imumsifcd qucda uic^ Ptolcmeiarus noi'e collocatiqué uicd arabes odio Herodis hoftili more cóburdt.Irer quoqagc tes;aliu uicd faffo noïejmagndat^opulétdïidcm arabes cóprrehédétcsiincédio cócremaerun .

-ocr page 323-

''^ro rX ’’^“^.^«citas ibatngne ciida amp;nbsp;cæde replebanf; fuccendi£ ctia emmaus cafleHûî conoreg ”^r grana mortuo^.Hmc irag^ i hierofolyma tendit,Illi porto g ad obfidiones fucrat ’tlinou ^*’”°^?'P^”’ ''’on ferentes exercitus.'paffîm cundi diffugiunt : impfeda feditióis opa ^’'^'^ ’” hierofolymis fuere iudci:uaro grauiter incufante:excnfati0ibus diner/ »neao ~ ^ P^^tarc nirebantur.’cpmulntudo illa propter feftiuitaté fuerit c5ngregata:bellum obfeff ^ ^^ ^°^ fniam contigifle;fed temeritate aduena^ fuiffe cómotü:feipros aut cd roams KOs n^^ P°^’^^ 5 obfidendi gcïGflc propofitd.Venerunt aut in occurfu uaro iofeppus herodis Oirnin^*^ ^’^^’'^^^^“^ rufus ornné exercitu qué fub fe habebannfecû pariter adducétes ; oc/ parte h ^^'^^ romjKqm obfidione tenebanf.Sabinus aut nonuolcns in facieuari uenire:cxalia inifnï' r^°^^™’^ egredicnsittiareuerfijs abfccffîtJnrcrca uarus poém rcgioné parte militiae Qnamp; ^r ^™ ^”^ ^“’ r^^nfa feditionis cxnrerât.Dcpræhcnfis aut qui manifeftabantunalios g ere’5^ntere fuppliciis cruciabattquofda uero dimittittin qbus culpa Icuior inuenitur.Fu eolM T' P'^°P^^' ’hanc cam icrucem adi funtiferme duo milia hoium. Hoc igitur mó rebus ftwa . ^^ ‘■QPoßtisimaximä parte militiae ad fedes proprias dimittittgranem ea illis locis exi/ Uero ?^®’”. *” plurimis excefrcrant.'amp; eins iura contempferât lucro^ ac rapinæ cupidine . lp!e com ^^Ï ’”’’® iudeorum in unum locum fuifle congregates audiensifeftinus occurrit: ut cos uan ^'^æ^^*^^æ''Ci.li!i auté anteq eóptaehenfi fuiflentifemcripfos tradidere hortatu aciabi.Tunc ad^^’’’^^“‘^’*’i qnidem uenia contribuittipfos aütdudores:qui cam feceffionis excitauerant ciK 4^™ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nero plerofcp ex cis pmirtitnllos aut qui herodis cognati fueretfuppli^

t weging, nullum iuftitiæ gereutes refpeduxontra familiäres amp;nbsp;fanguineos arma tétauerât. hie'^n ^’’^^^“ jt^ädifponens:amp; propter prefidia unarn legionem qua etiam primo dimiferat ^0‘01ymis dcrclinquens in antiochiam repedare fedinat.

flCapitulum.XVL

j ^-Rchelao uero apud tomam comoranteralioru negocio^ principiat pullulabat: quo/ rum hxc crat caufa.Venerat Romam legatie iudeorum : fup odo milia hominum: .7 I petentium ut fuis legibus UiuerentÄ legati quidem qui ex decreto rotius gentis fue quot;nbsp;■Mannmifli quinquaginta fuere.Cætera uero mulntudo romæ ad cos ucnerar.Carfare 1“’‘concilium faciente cumatmcisxærcnfq; roraanorum primatibus:0^ in Appollinis tem/ congreganterquod ab ipfo fucrat magnis opibus impenfifq; fundatum.Legati quidem cd ƒ’uerla multitudine indigentium iudeorum cam aduri conueniunt.Archelaus aut ecótra eu ®icis aderat.Quotquot uero régis fuere confanguineirab atchelao per odium fepataturaudeis “’em aduerfus eum confociabanturtnon tarnen lemetipfos publice demonftrabant : graue pu* j®’ö:Kad confufionem propria pertinere:fiante exCarem contra confanguineum amp;nbsp;familiare ,9“iprefumcrent.Aderat etiam philippus de Syria uemesruari concitatus hortaturprima qui/ tpo ?^^ “’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adelTet. Nam ei plurimum uarus fauebat.Enimuero arbitrabaturtquia illo

.öW foluto per partesrpoffet diflribui:fiquidé plurcs efièntrqui fuis legibus uiuere poftulabât. we uero philippum hortabatur ut pro fe laboraret;quo poflet etiam ipfc partem aliquam re/ 10’^P^^'Data igitur iudcoß^ Icgatis copia dicendixœperunr pro diffoluendo regno multa .ff*™*!™ ex iniquiratibus herodis argumenta multa fumereidicentes eum nomine tan m fuiffe regemrre autem uera tyranidis facinora perpetraf[è:amp; multam per eum defolarionc eumfaflam elTc iudeorum naturaliter eu etiam ad nouitates inuenicndas pronum fuiffe pro/ Wubat: amp;nbsp;tantos quidé iudeorum eins crudelitatibus interiffeiquanros nunquam ex hiftoria æ®^'’°^’æcc*”’5felt;i rnulto amplius femet qui uiucrent infoeliciores exiliere; non folum eis Wusoltenfione uultus afperÄ indignationementis terribllis apparebatffed etiam eifbus fub ntias fuas arripuir:ciuitates guide extraneas 6d ab alienigenis habitatas eu ornate Si locupleta ■cu perditione amp;nbsp;cxterminio eo^ qui fub eins regno habitabanoem genré penuirc Si necef ÿ?^?“^®‘^'c®îcû paucis aut regno dcliciifq; fruerefiplurimos quog;ex nobilibus ciuitatibus: tia °°’*^°^ genere pepimerennullis rationabilibus fubfiflcntibus caufisinifi ut eo^i fubllan 5rapuiffet;amp; quibus uiram fortaffe conceffiflenrej^ fuaru amiffione damnaret.lam uero exa geb • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fundionem'alia quidé pro muneribus publicis cd augmentis annalibus cxi/

Bant - ^^æ lucro^ gfa poll fundlioes a feruis exadoribusiucl amicis eius diripi folef caufa/ unnce folum ilia quae ad damnu auri Si argenti ptmebant agi : fed uirgines etia corrumpi: facin°”^rP^^-^^’’^^æ f“’^®’’® ^“’ tacebannficut ab illis qui gerebât defiderabatur qui uidelicet Paff °? -^ hniebantme in publicû proderentuntanrafef fub herode fe iniutias Si contumelias Uso y * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;”®^ ^^’^ bellia poffer ingeref;G facultas daretur ut hoïbus i'peraret.Etmul

4aiaem fepius calamitates fua genré paffam dicebantifed nung fe in tantam infoelicitatem: t iii

-ocr page 324-

tantâcp dadé prorfus incidiffetexcmplu nâq; iniquitatjs 5^ facinoris herodé cniucrfe getifi^ff« Et optabiliter fe archelau quidé rrgé dcnominaffe firmabant: quia poft herodé queübet ma ferendu dd tolerandu uric^ deccrnebant qui tarnen ipfis initiis fc quafi mitioré herodé cona oftendere;uerü poftea uercns:ne non japriusherodis filius credereânihil ultra diftolinleara aperuit fuæ mentis indiciaîamp;cû nôdû erat regni confecutus intégra fïrmitaté;q gt;nbsp;in cæ^ns aroP trio cófifteretallius regni poteftaté ucl rribuere;uel negare;dcdit ramen ingenii lui ^pobtiq; m nimenta:qlitcr poffer i futuro illudregnu gerere:ex his qin ipfis initiis ppetrare pfumputmtcv ues in téplo die fefto uclut numini eosoffercns:auderet occidere:unde lufteumuerfe genniHU fuiffeexorum:^pter mérita fuæ crudelitaris amp;nbsp;fceleris.Ob id quoqjßdhas querellasdeganoncm torâ genré deftinaffe firmabant.Petebant ergorureo^ jpuintia rcgibus careret:amp; lynx iugerct. ut ab illis iudicibus regerend; qui illuc ex roma ad gubernadam puintia mitterent; amp;nbsp;tune co/ gnofci pofic dicebantjutrum ne feditiofi effentÄ tumultû côcitatoresian fubieäi ß ddeuonü ,pbis iudicibustdd redoribus uteréf,Talia iudeis dicenribus;nicolaus rege criminibus expurga/ bat:herodcm quidemrquomö per omne tempus quo aduixerit nûquâ tuent accufatus:non cm uera poffe dicere confirmabat eos qui cû haberent aliquid unde caufarentur ; illo uiuente pteï mittentes quando poffentan quibus lefi fuerant uindicari:illo mortuo querellas importune co fingerentalia uero quæ fub archclao ada effenttad illo^ improbitaté iniuriaftj redigebatig co/ tra ius 6d contra leges talia comififfe pfumpfermr quiœ cædis fecerc principiû in cis qui fe a tu/ multibus ,phibebanr.lncu(abat eos etiâ q; lêditionis libidine tenerenfÄq pernicaces client ad obcdiendum uel legibus uel iuftitiacidum cuperent in omnibus luis affumptionibus uincere. Hæc itaq; nicolao diccnte;caelar hincinde quæ dida lunr audiensjconuentu dimifit amp;nbsp;poft pau cos dies:archelaum quidem non pronunciat regéidimidiæ uero iudeæ regionis quæ hcrodinP buta reddebat retrarcham conftituit:fpondcns ei quoq; regiam dignitarem:fi laboribus amp;nbsp;fauo ribus circa femeipfum merirus appareret alteram quoq? dimidiam bifariara diftribuic alten nc/ rodis filliis:philippo uidelicet:amp; antipatro;qui contra fratrcm archelaum de uniuerfo regno eet tauerant.Et huic quidem regio trans iordanem galilea tributa reddcbar quæ cóftabanti taletis ducentis p fingulos anos.PhiIippo aut batanea cu traconitide amp;nbsp;auranitis: da aliqua pre domus quæ zenodori dicebaturtreddebant taléta centû.Cætcrû archclao idumcaÄ iudea:^ Samaria. Hæc.n, leuigaræ fuerant qrta pre fundionû ex decreto cæfarisr^pter quod in feditione cætere multitudini pticipes non fuere.Erant aut ciuitares quæ archclao tributa rcddebâtdratqnis mt ris:8C febafta cu ioppe;5lt; :hierofolymis: gaza uero amp;nbsp;gadaraÄ ipfc fuere græce ciuitatestqsabtei/ dcns a difpcnfatione fynæ:additamento iudeæ rcgioni coniunxerat.Accedebant ergo ^r^^^ tributa p unuquéq; annu talentaxccc.cx oibus rcgionibus quas i fua poteftate fufcepat, Et nsc quidé de filiis herodis ordinata funt.Salomeaut (up ilia quæ frater î teftamento reliqueratierat aut iannia amp;nbsp;azorusÄ fafelis argenti fignati miriadc qnquagîraxæfar etiâ donat ci ad habitadu aula regia quæ fucrat in afchalonc conftituta.Intrabant etiâ amp;nbsp;huic reditus ex oibus fuis talcnta per annos tingulos.lxJomus aüt eius in rcgionibus crant quæ lub archelai fuere poteftate. Ac» cipiunr:quoq cófanguinci régis quæcûq; in teftô declarâtur.Duabus aut filiabus dus uirgmius præter illa quæ pater rcliquerat;cæfar etiâ utriq dona largif uicenas quinas miriadas argen 11/ gnarixafq; coniunxit fcroræ filiisxunda ucro quæ illi fuerât dimiffaip filios herodis diftnbuit. Etant aûr quinqginta amp;nbsp;mille talcnra pauca fibi fumens uafculaïquæ non tara ci ma^iwdinc uel pdoiquâ recordatione regis accepta conftabant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCapTXVH.

'quot;K^s igitur a cæfarc difpofitisuuuenis qdâaudeus quidé generifêd apud fydonios nutritus; I ■3 quodam romanos libcrtino:qui cû in cognitionc herodis mduxeraufimilitudine lop —*me 4gt;uocarus;quæ uidebaf alexâdro confimilis filio herodis q fuerat interemptusiteln/ ficabantur quoq; illi cûduquoyz afpeäibus occurrebat ex hoc occafioné fibimct cffe reputabat quo regnum poffer excipcre:amp; affumens fecû adiutoré fuæ gentis hoicm fcientccuda quæm palacio gerebantur;amp; ingehio callidû ad magna négocia pturbâdaico fibi huius fadhoms magu fterium pbcnte confcendir.Dicebat ergo fe alexandrû ede herodis filiû ex morte feruatu abnis quibus ut cû pimerent fucrat delegatus;occidcntes quippe alios p quos imaginé côpletæ iuluo/ nis oftenderent:amp; expedatores fallerentniluep amp;nbsp;dus fratrcm ariftobolû faluaui^.His igit ug' mentis amp;nbsp;ipfe in fupbiâ cxtollitur;amp; alios quot occurrcrét cludcbat.lnterea cretâ apulfis ludeo rum omnibus qui cû illo colloquiû mifcuere;pfuafio fada cft.Vnde illi quoœ pecunia^abun/ danria cœpit affluereiplurimis hmeide donantibus.prætcr uentad mcliumnbi quc^ cegregat mcllora.Nam ci plures offerebantur pecuniæ fidc q ex regio fanguine iHû defcédere ludicaban amp;nbsp;fcpe g, poftet pfni regni iura pcrcipcre;uicéq? pftantibus reportarc, Ibat igitur româ pluhmit

-ocr page 325-

?,?”?. ?^*^uio uenicribus:8idicearcheâ appulfustibidé quo^ qui habirabâniudeos fîmilibus laUadis iHudere dccipcrcq; nô defiftit , Accurrebanr nâqjiUi ueluti regi:amp; aiii quidc alu: maxîe tarnen iHi qui familianraré amp;nbsp;amicinâ eu herode pofTederant. Caufa uero maxima deceprionis crathominibus qui ilJû cum uoluprare a referentibus aduerrebant.Ad hæc etiâ accedebar fides K formæuiltuif^ fimilirudine:erenî eriam qui plurimû fuerât cû alexandro conuerfarmibilo/ minus induâi fuerant ad credendumaHum non fuiffe alre^ifed alexandrum herodis filiumara uteriam aliis nefeientibus iurare pfumerent.Proindeingredienn romam:amp; fama fui cunéla re^ pknn in occurfum egredirur iudeorum plurima mulnrudoanffar miraculi fahitc eius fada dp • uinitusadmir3nres:amp; ’ cum gaudio ilium maiore fufäpiunnmaxime proprer marcrnum genus: quod erat ualde clanflimum.Proinde cum ciuiraté intraret:per platcas di uicos î fella portabat: tundo regali cultu copofitus ex opibus diqueftibus: quas p diuerfa loca perceperat.Congregat itaqradeum maxima mulritudo:uoces plurimæxiamorefqj cû fauore reddebanf ; di oia fichât quæ folentad gaudia mentes hominû concitarerpræfèrtim in rali euentu;ubi præter fpé fàluté lUius fadam eile mirabantur.Sed ubi caefari nuncius ille allatus clf;non quidé credebat:propter quod fciret herodem nô facile polie in quibuflibetnegociis decipi pferti in illis in quibus aium intenderenramen fperans potius fe connngerexelatûîalias cela quendâ fuû libertû g fepius fue^ tat aim illis infantulus collocutus mittitmtuideret alcxandrüJlle aut cû uidiflet nulla meliori difcrctione ufus elf g ufa fuerat multitudo.Vcrü cælàr decipi oio nô poruit: quó erat quidé ille fauhsalexandro:fed non ira ut eos poflet lnduccrc:qui prüderer infpiceretdifccrnercq? ualerér, liquidem ide falfus alexander ex labore diopere ualde confia bar attritus:in illü aüt delicatudo K deliciis : amp;nbsp;forritudo de frequéti excrcirarione concurrerant;huic aüt durius digrofïïus erat «rpus.lntuens igitur mendacia confpiranté iuxra difcipulü arg; doótoré;di cû fiducia uerba ^^ fercntes cxaminabatirem etiâ de ariftobolo cundâ perquirens:quid de illo quoq: fuerit fadüidi femettpfum obftupere fimulans:rogabat:ob qua cam aridobolus quoep nô ueniflètrquo regnü etiamipfè dignitatét^ fibi depofeeret.Cung ? ille refpondiflêran cyproillü infula remafifïê:magt; tinis penculis fimul fatigatûtôi territûiut fi forte fibi aliquid inoptabile prouéifTenfàltim ille fal uatetunneomne genus marianne poenitus intcriretitaliaeni illü dodor ille refpondcda docuegt; rat:cælàrillü femorim adolefcétulü a cacteris abducés:tibi inquit mercedisgfa falus a me pfta/ bitorGno tentaucris eriam me arte deceptionis inducer,Dic ijatp mihi gs tu fisidiquis te ad ta/ lu edfingendaptuleritmiaior quippeeft tua aerate hæc adinuéta calliditas. Tüc illeinegj.n.ultra mentiri poruit:in pcriculo conflitutus:aperte caefari omne figmentümd quali modo;uel a quo fueritcónientatum.Tunc caefar falli quidé alexandrü ncquag contra quod promifcrar fecirrui/ (lens auté eu aptû laboribusan ordine conftituit numeroq: nauta^óiillü uero qui talia pfuméda Ptrfuafitïmorte códemnat.Melienfibus aüt condemnatio fufficiens uifa efl;ut quantofcü^ fü/ ptus uel pecunias in falfum alexandrü erogafTennirreparabiliter amififlêt. Et circa falfum egde aicxandru res cum magna temeritate pfumpraeifiné huiufmodi pccperüt.

lt;|Cap.XVlII.

aRchelausaût tetrarchiâ fufcipiens:mox ut iudeâ attigita'ozarû boethii de pôtifïcatu remouit: exprobrans ei:cp cû fediriofis una cóueniret.'elea2a^ aüt frarré eius ad pon tificatum fubrogat.Edificat etiâ in hierichunte aula regiâicû elegantia Si decore rni^ rabilirmedieraré quoq;aquarü quae ad irrigationéagro^e influebant : traélu duduq; conltruflo diuertit in campüiquod ab ipfo fuerat palmar arboribus confjtü. Vidum etiâ edi^ featxui nomen archelaidéconflituit;prnam quoq: legé trâfgrediens;glafirâ archelai quidé filiâ: ïlexandri uero fratris coniugé:ex qua filios quoç fufeeperanfibimet accetfiituxoré.ludeis uero fas non erat fratrü uxores accipcre.Sed neg; eleazarus in pontificatu diuturno tépore pfeuerat. Siquidéetiâ fupipfum conftituitiefum ofeae filiü.Intcrea decimoanno principatus archelaiiois nobilitas iudcoj^ primatefg: fàmariæmô ferentes crudelitaté eius:morcfg: tyr3nnicos:apud cæ/ brem accufationes ei inftituunt:maximc:quia cognouerant eü caefaris mandata tranfgreffum: nam ei pceperat : ut manfuereidementercj conuerfaretur ad populü.Caefar igitur ut hæc aduer ötindignatione cómotusxuratorê ciufdé archelai re^e ea^ quæ romae fuere;archelaus etiâ ipfc flicebatur;protinus aduocatxaeterum fcribcndü archelao indignû exiftimatallû aüt deftinat;ut archelaum celeriter exhiberet.Ille continuo fine ulla dilatióe naué afcendens:nauigat celefiter: « in iudeam uenir:archelaumg5occupât cumamicis cpulum celebrantennmenté ei caefaris ape ruitatg utconfeftim egrederetur ciuiratem compellit, Caefar aurcm ueniente archelao aliquid biisaccufatoribus aftantibus:câm hincîde cogno(cit:fed ubi fe parum fe expurgat archelaus: in Miumtrudi pcipiturd uiéna ciuitare galliac habitaculo cótributo;pecunias uero eiusrónibus t iiii

-ocr page 326-

iuffît fociari fïfcalibas.Sedantcquâ româ fuinèt uocatusarchelaus fomniû fias amici^ talcr lauir,VidnTc fe nâcÿ dicebat fpicas decé nuniero:plcnas turgentefq jfrumentis uigorcq’wtf^^^ poffidentes ; qaas uidebar a bubus cóedi.Sed hoc uidens magnis fluclibus eiusanimus fang ^^ tunaquibus dum fcifcitaretunilli per diuerfas contrariafq? opiniones folurioncfq; difandu • Tune iymon:uir effeus uenicns;murarionem rerum illo fomnio fignificari dicebatiarchelao fane in rebus 'ccundis aut commodis pucnturam.Boues nanqjlaborcs amp;nbsp;mlferia ßgnincarc mabar;,pprer quod folcatillud genus animahum laboribus afdigi Si contcriiniutationem au reruna illo fomnio denaondrari dicebat:quod terra bouni laboribus amp;nbsp;opcribus exarata i1w permanere pœnitus no flnatur:perfpicaxaurcm.x.penodum decé annoru terminari manno bat.Vnam quippe futura æftatem Si tépus fuppleri affeuerabar archclaojquo de principe lu poreQaris exiret.Et ille quidem hoc modo(omniumillud expofuir.Quinto uero dieponqua illud fomnium archelao fuerat demonftratum:cuocaror eius archelaus procurator fuus ilUU uenir a caefare deftinatus.Similiter Si glafirae uxori eius:amp; régis archelai filiac ^uéit.

licut fupra oftendimustalexandro in coniugium fociataxonlrabat herodis quidem filioacu u' tri archelai. Poftea uero qua idemalcxandcr a patre fuerat interemptus iobato lybiorum reP coniungitur.Quo defundoatcm illam uiduatam in cappadotia a patre archelaus in c5iugiui» fufcepit;marianne excludens:quae fibi fuerat coniugata.Tantus fiquidé illum glafirse amonsa dor incendcrat.Cum uero iunda effet archelaoïtale fomnium ipfa quoty córuetur. VidebatÇ alexandru fibi aftanté: amp;nbsp;fe quidé illi adgaudercieüq; libentcr amp;nbsp;aJacritcr amplexariaUu uero ri' probrationes ei protinus imputare diccntem. O glafiramempe uel nunc confirmas proueruiU quo diciturifidem mulieribus non habendam.Nonne mihi iureiurandoconßrida espied amp;gt;U' gali fœdere uirgo fociata.Poftquam filios quoq; fufcepinaus;amores noftros oblita es fecunda^ rum cupidine nuptiarumffed ncq; hoc tibi fufficere iudicaftiiquincriam cum tertio fponfo co^ cumbere prmfumpfifInSi Gne pudore domum nodram ingrediensithorum genialem pÿuinU cum archelao ius coniugale confocians ut illum uirum haberes:quem mcum fratrem cnecuugt; darct.Verum ego nunquam tui pœnitus obliuifcarmccp beniuolentiae qua iémper circa fc drie tus fum caream.Liberaoo fane te uniucrfis obprobriis;meam ficuri fuifti firmam dabMï?' dens.Quæ cum ilia familiaribus retuliffetipoft paucos dies uita defungitur.Hxc ergo baud la-' ne importuna huic noftro opcri ratus inferui:primo quidem:quia ea quae circa ipfos reges con^ tigifle nofcuntur innotuirdeinde ut excmplo uera probentur : dicere illi a quibus immow® dilputatur animarum:aut etiam ut appereat diuina prouidentia re^ humana^ cunfla™’ ne incrcdulitate huiufmodi rc^e homines Icdantur in moribus, Enimuero qui hxc erwident. nullo modo prohibetur per dies Gngulos ad uirtutis augmenta proccdcrc.Archelai uero regio tributaria fadatfÿriæ difpenfationi coniungitur.Interca cirinus uir confulans a csfare deuin^t» cenfum in Syria difpo(rturus;amp;domu archelai rediturus,

#jlncipiunt capitula libri.xviii»

•'^■ JZ^y*Aec côtinenf in odauodecio libro iofephi hidoriaje atiqtatis iudaiex. Capa.

J Qualiter cirinus a exfare deftinafmt iyna iudeäq; cenferet. ^ Capai}

I nbsp;nbsp;nbsp;■ Qualiter copinius ex cqueftri ordinc miffus eft in iudeaÄ qa cirinus uefr iudeaunp

---^ucrfo^ depdaturus fubftantias:amp; archelai redditurus pecunias:amp; quia iudeimoleltc ferentes:tadé pfuadéte iozaro pôtifice paflî funt deferiptioné fieri fubftâtia^ lua^. Capuï.

Qualiter iudas galonitcs:amp; quidem alter pcrfuafcruntmultitudmime fuas defenbi fubfrantias paterentur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capnif

Qualiter populi eo^ confilia confccuti:fediriSes amp;nbsp;bella ciuiliarfêu latrocinia exercuen.it ucK quantæ fint herefes philofopho^ apud iudcosmel qlibus tenearif legibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

Qualiter herodes Ô^ philippus cirâtes i honoré caefaris fabricauenjt:amp; qliter fâmaritc onamor-' tuo^ in téplo iadantes eu feftiuiras azimo^ imineret populû reddidere pollutû.^ Cap-ri.

Mors fâlonie forons hcrodis quôdâ regis iudeo^imors etiâ auguftnromâoje fecudi impatoris. Succeffio tyberi catfaris fub quo pôtius pilatus mittif i iudeâ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii;

Qualiter pontius pilatus uoluit latenter intromittere in hierofolymam fiatuas caefaris cognogt; fcens autem populus feditionem aduerfus illum commouit ; donee illasab hierofolymis in cæ/ fàream tranfmitteret. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.yiü.

De icfu chrifto. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ix.

De fado quod contigit romac in templo ifidis:amp; quae iudeis per illud tépus romaeprouenerint:

-ocr page 327-

OmnibusurbecxpulGs per tyberiuraÄ de fédudone lamarind popolù ud oppreflione eius per pontium pihrum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.x.

Aceufanofamarcoßi aduerfus pilatû apud uitdliû: amp;qualirer uitenius rornâ cumad esdäre m ire compuliRutibi rarioné co^ quæ conrigerant reddercf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xi.

Vireilius afeendés hierofolymânnagnificus ac munificus cxritit î populos:amp; qlitcr tybenus ræ-* wfcripfituiteHio ut amicidas côponeret cû arrabano partho^ îperarore. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xii,

Worsphilippi fratris herodis iunioris;amp; qlitcr retrarchia eius difpéfarioni {yriæîregiminiq; cô^ lundaéamp;de fimulatione quæ cÔtigitinter arcthâ pethrcû amp;nbsp;hcrodé;quia ciecir herodes filiam arethe:quâ duxerat uxoré:amor captus herodiadis:quâ fubîtro duxit loco uxons:amp; qa tyberms fuocatus fcripris herodis mâdatîuireHioaduerfus arethâ pugnare. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xm,

De ioanne baptifta ab herode pafTo: amp;nbsp;uireHii præparatio in pugnâ aduerfus arethâ fccundü g» foipferateityberius: amp;nbsp;quia uitellius afeendés hierofolymâ fauorabiliter fufcipif a populo: dcgt; fcriptio quotç fuccfda de uniuerfa maioris herodis profàpia, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xiiii,

Multiformis calamiras amp;nbsp;infœlicitas quæ,puenit agrippæ;adeo ut a^prio libcrto romæ accufa ïusjamp;côuidus î uincula atyberio fît iniedus mors ryberuducceffiogaii; folurio agrippa: de cap totateÄ corona: impofitio per gaium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cip.xv.

filter herodes tcrrarcha ueniens romam:accufatus fucrit ab agrippa: amp;nbsp;in exilium miflus cû Cap.xvj, ƒditio iudeo^ amp;nbsp;gériliu ialexadria eóftituto^ amp;nbsp;legatio utroruq : ad gaiu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xvii.

Accufario ludeopz ab apióe legato pris alexadnno^ pp qdftatua caefans nó hfcnt. Cap.xvjü. ^ïliter irarus gaiusïmittir petroniü ducéad fyria cû huiufmodi madatis: utcongregata manu pugnaret cuiudeistfi nollent eius fufcipcre fïmulachrum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.xix»

edlisquæ contigit iudeis in babilonia conftitutis per afmeum amp;nbsp;amileum fratrcs.

VrLaÆi. tHïJ^ll^/ M|uc pit liber.xviü.antiquiratum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.L

^’^* ^^*^'J^ ‘^^ ^*® 5’™ *®™P®' ^’” confultatione congregaban/ ^j^ ppj .Qjyf^, magiftcnoyz amp;nbsp;principatuu officia celebrarus p cundas adminiftrationcs confulatus culmen afeendés;^ in cûdis i^ adminiffrationibus:amp; aliis digniraribus clarus;cü paucis uenit ad ^ fyriam cenfor genris a cæfare deffinatus;amp; appreciator uniufcuiuf ^ que fubftantiæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap,II.

Ittitur etiâ cum eo copinius dudor totius equeffris agminis: po^ ^2’ teffatemc^ iudeo^ omnium gerens. Venir etiarn cirinus iudcam ^^^arn difpenlationi fyriæ fueratadunataiuniuerfo^ depraedaturus _.,»./mbffantias:amp; archelai rcdditurus pecunias,Porro iudei licet in ip^ ’’sinitiis deferiptionis nomen dirû habcrcntdubnciunrur tarne ne amplius fubfifterét: perfuadé Julis ponrifice iozaroiboethi nancy eratifte Filius.Er illi quidé cundi ratione ponrificistdeprae permifere fubftantiasinihil amplius hefirantes, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capdll.

iudas gaulonites;homo ex citarexni nomé erat gamalas:faddocü pharücü fibi cóiun ^^gensircceflioné facerc feftinabat: na depdarioné amp;nbsp;cenfü nihilaliud eé dicebat qintegia ƒ r^_gt; æmiruté.Proinde ad defendenda fua libcrtaté:rora plebé diuerfis cxhortarionibus incita ‘ ’J’’^®^.™ ff^oe^ dbs cooperaturâ effe creatura: fi pro bono libcrraris honoré fua amp;nbsp;gloria ma/ Snanimitate tucreturifed etiarn deum non aliter illis auxiliatorem fore: niff talibus confiliis ad procédèrent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.lIII.

Is itaep diebus amplius eoyz animus incitaturtut etiarn ab homiddiis fc nullo modo at/ JL ■^?^l‘l'i*®niam cum magna uoluntare quicquid ab illis diccbarur auriebant: arty hoc 1 * reiagnum malum leditio illorum amp;nbsp;audacia prorumpcbat: nihiity fuir malorum pleta £^ ’”^ ”®” pullularet unosÄ fupra quam dici poreft: illa gens conrinuarionibus eff re/ litati af r*^-^ clades inter eos amp;nbsp;Iatrocinia:deprædationefquc gerebantiobrenru quidem uti Muit • ’®^*’e coramunis:fed reuera propriorum lucrorum gratia tota leditio gercbarur, tusaæfociorumey perperrantunpoffréo in inuicem conuerruntur: non tè/ cacde^k-*’^”^ ^°*^^^ infenfius agererur bellum. Itaquequotidie deprædanôcsxapriuirates: ‘“^ncurrcbant:ira etiam ut templumdeiignibus cremaretur.Tantum ualuit noui Uouite “^^’^°”“™ mutatio paternayi.Siquidem iffc iudas amp;nbsp;faddocus quartam philofophiam amatores copiam conquirenres:fedirionibus ac tumultibus replet publica. Sed etiâ malorum futurorû radices peflima? plantauere g mlolcuâ incôfuere

-ocr page 328-

philo{ôpihæ: de qua uolo pauca difTererc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjCap.V.,

deis igirur philofophiæ très erantætiam inde ab initio in mfiitutis patras dereiictsü* fenorum:fadduceo^iamp; tertia qua philofophantur:qui dicebantur pharifei: amp;quaquani e eis cxplanauerini in fecudo libro ludaici bdlntamc etia nuc cómemorationis gfa brf uiter attingam.Pharifei eni quotidiana conuerlationc exigua habet:amp; prorfusabieöa: nihil mo Ücudini aut dclicatudini pœnitus indulgentes fe quæcûiç ludicio rationis oporrere cóperta fuut illa fequuntur: præpofitis nullo mÓ reludantunmaiores natu cópcrenn honore ueneranturata ut nee contrarié quiddâ allein aliquâdo refpondeatifato geri oia credût:fed neqjlibcrû arbnriu hois auferuntaudiciû dei futuji elle fentiunnillic cunäos hoies ,ppria mérita reccpturos;taeos quidé qui fecundum uirtuté uixerunt;quaillos qui nequitia deprauari funt.Animas aut itnora les dicuntifcd ena in inferno congrua unicuiq; habitacula promerito:ucl uiitutis uel iniquitatis attribuitficut unicuicj ' uiuenti gerebatur ftudiu amp;nbsp;alias quidé ai'as erernis trudi carceiibus: aliaj aut facilitate reuiuifcédi pciperc: amp;nbsp;ob hæc populis quidem funt acceptabiles eredibilckp.Qia tacunep item ad culturam diuinitatis pertinent orarionu celebrationesitemplo^ cóftitutlones-cxpofitionibus luis facienda eHè prédicat,Nam rantu uirtutibus coi^ prolaru eft teftimoniuiut ad cos plurimc ciuitares:N maxima multirudo cd ftudio grandi cöflucrcnnopimöe adduäi:53 meliores cæteris eftimâtur. Sadducei aut aias mortales cxiftimânfimulq; cû corporibus iterire. Nullas uero alias obfcruatces praeter legé cuftodiütiaduerfus dodores aut philofophiae fus eer tari amp;nbsp;reniti gloriofu anumerant fed ad puos admodudodrina co^e puenit;amp; modus excitatio nis.Primates aut apud cos dignitatibus hononbufep celebrant.Eilein at ad deu cuda redigunt: ïmortalé aiam dicutmflicia at ré pciolamgp q etia ufep ad morté pugnandu eé pdicantan teplo anathéata ,pponcnda ^hibentilacrificia uel hoftias cü populo nócélébrât;^ fe plurimum ab cis putâtmûdicia uel fanditate differre:amp; merito fe a coi eSgregatione difcernuntircmotim facrifi' cia faciétesicultu uero moß^ arg; couerfationibus optimiad’colcnda terra amp;nbsp;excrcendaomnluU dio intcnti.Illud etia habet dignuÄ ualde mirabile cp in aliis nSinuenias gentibus tam grsco^ qua etia barbaropziep oés illis opes in medio funt;amp; ab eis oia poflidenturmih'l amphus irerw^ ditór fruitaturmihil pauperior defraudatunac fi nihil oino poffidcat.Et illi quidé hoc modo de fe genat. Sum aut fuper quatuor milia hoium nûero.Vxores no ducunrmeq j feruos habere tel 1 nannaliud quippe iniquitatisialiud feditionis oportuniraté cftimant.lfli ergo femotim apud le^ metipfos aduiuuntimutuas fibi uiciflitudmes miniftrantes;fufceptorcs aut redituia promouent. curatorefep conftituuntiqui cunda quae terra profert in ufus:neceffarios adminiftrennSacerdo tes oprimos uiros cligunt:cibus illis umplex elbhabitus infumptuofus amp;nbsp;mundus, Quare cr^ philofophiae iudas priceps exritirtcuius fecimus mentioné.Huius ius fequaces in ueftnudn h^W turcæterilîp aliistpharilèis confentiunt: circa libertaté uero imobilem retinent atqjimutabilem fniam.Namhuius rei cupido magna coijementibus eft infixa. Solum enim pnncipcm amp;nbsp;do®^ num dicunt deum omnium;mortis aut multas amp;nbsp;uarias Ipecies fuftinere pro nihilo pendut: uel cognatope fupplicia:ucl amiffiones amicope oino contemnuntidumodo nullam hoiem domv num dicere compellantur.Nonnulli nacp uidcrunt;qualiter fepius aliqui cope in fupplieiisimU'' tabiles pcrmanfere.Vnde plurimi quoep illius genris hoc ftultitiae morbo infanabiliter egrota--runngeffio fluuio principatum huius uanitatis obtinente.Nam ex hac quoq; fuperbia ad lediuo nes cxcitandas romanis; recedenditp ab eis:N ipfc praecipitatus eftiN alios précipites dédit, et phlofophiæ quidé genera hæc atep huiufmodi funt apud iudeos.lnterea cirinus opibus reintm ris archelai: deferiptione^ perfeda:quæ fada eft tricefimo feptimo anno: poftquâ anronius acgt; ciaco bello fuerara cæfare fuperatus:io2arum quoep pontificem: lèditionem a multitudine pak fum lâcerdotali deponit officio;ananum in ponrificatu fubftituens.

lt; jCapitulum.Vl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, rodes autem amp;nbsp;philippus tetrarchiam luam eorum unufquifque fufeipiensiherodes le^ phorin muro circundeditrad inftar amp;nbsp;fimilitudinem galileæ: quam anthocratoridan ap/ -----^ellat,Alia autem betharanta ciuitasietiam ipfa eft:quam muro circunfpiciensiiuliamex nomine iuliæ uxoris cælâris nomiat.Philippus aut paniadamquæ eft circa fonrem iordanis nik minis conftruens cæfaream nuncupauit.Tura etiabethfaida ^ximam ftagno genefar edincatw dignitaté ci ciuitaris attribuitihabitatorum^ multitudine replet:aliarumtp neceflariapircrum copia refertam facit:N iuliam omonimam cæfaris filiæ uocat. Copinio autem iudcamulo tem pore gu bernante: qué fupra docuinms cum cirino deftinatumihuiufmodi fadum in iudea progt; uenir.Azimorum dies agebanrur;quâ feftiuitaté pafcha uocarausiin qua mos erat:cx media no/ de portas templi a làcerdotibus apcriri.Et tue itacp apertis ponisiuiri quidé famarite occultein

-ocr page 329-

gu- °^^’^,'^^*’æn’^cs per répli cundas porticus:amp; per totû fand ofla iaciût mortuo^. Et ex ^_æpitin téplo cuftodia maiora facerdonbus cxerceri. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#JCapitulum.VU,

Opinius aûr non poft multum téporis romain reucrrif; cui fucceflbr regendæ^ufn ciæ marcus cBiciturdub quo cria falome herodis régis foror uira defungifauhæ Callaris uxori dcrelinqucs lammâ amp;nbsp;oém luâ toparchia: amp;nbsp;in câpo fafelidâ amp;nbsp;archelaidâ p.— conftituasquæ eriâ plurimis côfire uere palmitibus:quo^ frudus oprimus amp;nbsp;ualde Pæopuus, Sed huicquoij fuccedir annius rufusifuhquo etiam cæfar emoriruriromano^i fecû s 'mperator.vii.amp;.l.imperio annos aduiuens menfa.vi.dies aliquantulum fuper duos ex qui^ mr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi™ul cura co antonius rcipublicæ gubcrnacula rexeret.Viuens iraq; ânos lxxvii,

adccelTir. Huic fucceddit in principaru rjbenus ucro uxoris cius iuliae filins qui fuit româis ’'■uperatonfub quo quitus iudeo^ redorualerius gratus efficitunannii mfi fucceffor.ls ana* facerdotiojhifmahelum fiÜum iabi pontificem defignauit.Sed amp;nbsp;hunenô mul/ u^”^æ’’^®^ lt;^l‘’3~‘'’rum anne pontificis filium faccrdotio furrogauit. Poft annum ucro ’m nunc arcet officio:ói fymoni cuidam camithi filio miniftcrium potificatus attribuit. Sed “^pliusamp;ipfe quam unius anni fpacio codem perfundus officio:iofeppum cui caiphas no ^‘’luit:habuit ordine fucceiTorem. Et gratus quidcm talia gcrcnsiromam rcuertitur poftqua ^oos in iudea compleuerar. Huic fucceflbr pontius pilatus effedus eft. Herodes aurem te^ t'ww ad magnam amiciciam tybeni perueninedificans ciuitatem:quam ex eins cognomento, Hadam denominauie: menious earn firmis fortibufqj circundans: in regione galileæ iuxta .0‘Wnagenefàr:unde aquæ calidæ non longe diftabantan uico cuius nomen eratamathus. In ’’' :tontines plurimi confluxereiarqi etiam ex rota galilca non parua multirudo concurrit.Ex 'Hniquo^regione quae fub illo fuerat conftirutaiab eo coadi conueniunnut ibidem comanc ind ^'^*^^^™ ^^ nobilitate illuc habirandi gratia tranfferunrur. Sufeepit eriâ quotquot hic/ Ht oeniebantinopcs amp;nbsp;cgcnos:p!crofqi etiam quos liberos non eflc conftaret;quibus tame fegt; ’’^’'tHtis attribuit amp;nbsp;bénéficia plura contulit mt hoc inuiramento nollenr ex ilia ciui oJ t^C’Priuarasetiam domos ex propriis qpibus fabricabar; terras largiebatur: ut in his ^Hibus Habiles habiratores efiiceretimaximeaut ex paterna lege tranfenbensun qua fignifica tor^r’’^'®^® ^^Pt^ tlierü ciué loci perficiat.ln illis diebus motif eriâ fraates parthoiyuimpera^ If ''H'ldiis illi a fraare filio præçaratis fecundum hunc modum. Fraares imperator poftquam t|'^'^ Milios habuic:afciuit fibi italici generis concubinam:cui nomen erat thernrufa.A cac-» j.r‘Hllo cum aliis muneribus hare ei fuerat condonata:amp; primum quidem ea ficut dixi ^ con* jj ’Hautebaturicaptus mira pulcbritudine muIieris.Procedente uero tempore filiocp ex ea fra* qw ’’“^^oxoniugem earn legittime defignauit;quam honorabiliter tradabat in omnibus: amp;nbsp;Uid K ^'terct ci obediebat.ltat^ feftinans:ut parthorum principatus filio fuo c6tingeret: qd jçj'HHi aliter fieri non pofle:nifi exide legittimos filios aliquibus arguméris excluderet:pcrfua “filios romam obfides dcftinaret.Proinde illi;non enim facile fuit fraati; difpo* Seeluft thermufe refiftereiromam a pâtre mittuntur;amp; (blus in regno fraatis filius enutritur, IhM*^^”’ Hdoleuit graue rcputans ac malitiofum: ut principatum patrc tribucnte fulciperet: tUteT^^æP®’'^^ patrucooperante fibi etiam marre.Nam fermo quoq; fcrebarur:q gt;nbsp;ei concubi* tns f tur.ltaq; pro urroep facinore genti fadus eft exofus: tam parricidio quam amorc ma* CoJ'^ ‘^'''^^'l'fditionibus cxcitatis antcqua amplior fieret:ex regni poteftate depulfufemoritur, *^ ™ tinu partho^ fortiflimi cerncnrelq? fine principe fe non ualere cófifterc; licth^*'^ ’Wicetejq'ulna»» üHs ex genere arfacidarum fieret imperaror;nam aliunde fieri non ^^^a'^’^ ^'’°^ '^'^ ^quot; hodiernum diem pollutum;dicunrÄ iiuriatu ex femine mulieris ita Hutn- ‘^penum.Herodem iraquepcr legatos afeifeunt.Sed poftq ifte quoque fufcepit impe* lfu^ ^P**touilt;üolus eflc multitudini: atep fufpedus pp imenfam crudelitaté: crat quippe ita ^p^.°^’*5 ^°'^ imittis.Hunc ergo cogregati fimul cxnnguür.PIcTiq; aut dicebat: $ eû in ^hid*^? *-*®' ®^®°® pemeruntmam cis moris erat in diuinis celebrationibus cultros porrare. *’Sobra k ’^^’®® opinio ilia cfticp dû uenatu pgitioccifus é.Legarioné itaq;roma mirtununu baff ”'quot;“ƒ 3d iperiû poftulâtes: amp;nbsp;mittit illis bonoesxaeteris fuis frarribus atclarus:q gt;iudica* ^u^’r“”’ I^uai^teftatc^ no in foleter aut nimie tradarurus.Scd barbar multirudini celerria 'Hntf ^ ^’■'I’oric.Siquidc funt etiam natura mutabi!es,Manfuctudincm iraque eius coeperunt *8e’bdignum purantes: ut feruo fubiicercntur alieno. Nam obfidatum feruitutcm ^^”^ ”^ ®™™ *“’^ ^^*^* datum: fed quod pcius putabant in pace ad inuiriam fuac ^^^®™Si'nis efle contraditum. His ergo querelis gens uniucrfh commoranllum wimperioxofcftimcj! artabanû euocant medorum rege arfaddarû genere defccdétcni

-ocr page 330-

Perfunfus artabanus uenit cum omni militia. Cui bonones occurrit: Kmultitudine ccgregata parthorum:cum co bcllo congredirur.Artabanus aut uiûus confugit ad montes nredk: c^o” pod multum tempus côgregans end ipCe magnas turmas exercitus: cum bonone conigit:« up dus bonones cum pauco ad feleuciam confugit cquitatu.Artabanus aut fufuni parthoi^ eAcra turn inlcquens:magna ftragem opcratus eft. Tunc barbaris gradi meru compreffis ad contexn fontem cum magna mulritudine pcrgit.lllo itarj parthis imperante bonones in armenia ueniU amp;nbsp;primo quidem in ilia regione cccpit imperare;dcinde uero ad romanosjegarione mittit. bed ubi tyberius peritioné eius abnuit:ille item ad parthos couertitur amp;nbsp;bellu artabano denuncian quando quidc nulla illi recuperandi regni machinatione fuccurrebat.Caeterum armenii qui or ca nifaré habitant:arrabano fuere fociati:a quibus detentus bonones fylano fyriæ redori cotra-ditur.llle adt ex uerecudiaiquoeum roraac noueratxuftodiuitihonorificei^ rradauit.Armenia: eft adt orodi arrabaus uni fuo^ filio^ tradidit.Ea tempeftate raoritur eriacomagene rex antio/ chusÄ plebs aduerfus nobilitaté (cmditurÄ mittit utraq: pars legationc ad rominobilitas qui dem ftatd rcipublicac habitdq? mutare defiderans: ur prælidali difpenlâtione rcgeretunmulrin; do uero regnd habere ,pprio more cupiebar. Senatus adt utraq; legatióe fufceptaiex decreto get manicum mictincunda Cyrix forte négocia correduji agente fortuna quo facilius ïteriret. Na ueniens in partibus oricntisÄ in melius cunda difponens:a pifone ueneno perimitui ficutiam

in alnsindicatumeft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^p.VIlI.

Dllatus adtiudex redor exercitura decælàrea fccum aflumensitenditad hicrofolyma: ut leges folueret ludcoy^. Na feed ftatuas cæfansiquæ i fignis militaribus inerat itronuttit. Imagines auré: aut aliquid huiufmodi facere lex noftra prohiber amp;nbsp;^pr^r ho^ - srire ilium omnes iudex redorestfine fignis igrediebârur menia ciuiratis, Primus iraq: pilatus ignoranbus populis introgreffusifigna qux fecum apportabatan ciuirate cóftituit. Illi uero mox ut rem co' gnouerunt;congregati ueniunt exfareâîdiebus plurimis fupplicantes: utimagincs dehicrofolj^ mis auferrenrur. PiJaro uero abnuente:g gt;nbsp;iniurid cxfari facere fi fieret eftimabat:iudei nullo mo difcedunt.Tunc ille occulte infidiis armatosmilites collocar, Cunq j pro tribunal! fediffetjqaei fuerat in ftudio nam eu locd in infidiis quas pparaucrat aprum effepfpexerat: iudciq; item fop plicarent:figno datoimilitcs ^ceffereaudeis undies cireddatisxœpit pilatus morte c5ininan:ni/ fi quicuiffenr.At illi morté fe potius eledurosiqua eóftitutiones legis fux tral^effum iri firma.' bant.Tune pilatus arairans fortitudiné iudcoß^ in conféruandis legalibus conftitutisicoDKm® imagines de hierofolymis auferri prxeepit: cxfareaq i perduci. Voluit end ex opibus repb aque' dudum pergenté in hicrofolyma fabricate: fufcipiens initid torrentis quod ftadio^ duummu interuallo diftabat.Sed iudei non libenter accipiunt amp;nbsp;circa cos qui operabanf multa milia ho/ minum congregatatclamabant ut ab illo opere ceflaretur.Pleriq? etiam maledidionibus uteba/ tur;contumelias quocy iadantes:ficut uulgaria folet multitudo.Ille uero milites a dorfo iudcos circunuenire prxcipiens:iubebat ut decederent.Illis adt ad contumelias iniuriafq: eonuerfisma/ to figno militibustiufTit ut iudeos inuaderent.Milites porro ampliora quaiuffi erantppetrates: mulritudinem magna cxde ^fternunr.Plurcs igitur ibi deficiuntipleriq j adt fauciati difeeount.

Iraq: hoc modo feditio ilia terminatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;}Cap,lX,

*ir3quot;Viradt hifdé téporibus iefus fapiens uir:ii tarnen uird eum nominate fas eft. Erat enira mirabilium operum cffcdor:amp; dodor oïum co^z hoium qui libenter audiunt qux ue/ . -ra funt.Et multos quidem iudeorum:multos etiam ex gentibus fibi adiunxit, Chnitus bic crar, Hunc accufatione primo^ noftrx gentis uiroyz: cum pilatus in crucéagcndueiseres uiftet:non deferuerunt hi qui ab initio cum dilexerunt. Apparuit eni eis tertia die iteru uiuw:

fecundum g »diuinitus infpirati prophetx uclhxc:uel alia deco innumera miracula futura cffe prxdixerant. Sed amp;nbsp;in hodiernum chriftianorum (mi ab ipfo nuncupati funtÄ nomen perieue rató. 'genus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ICap.X.

Ifdem remporibus alia iudeos feuiora perturbant.Nam etiam in templo ifidis:qa toms I ■ fuerat coftitutum fadum quoddam turpitudine plenum obprobrioep cotigit quod pri' * mum explanabo:tum demum ad ilia qux apud iudeos euencre tranubo. Paulina quae.' dam mulier erat romx:maiorum dignitate prxdara ftudio caftitatis intenta:honeftatis opinio/ ne perfpicua. Erat etiam opum magnitudie locuples: amp;nbsp;uultus pulchritudi'e decorofa aerate aut quado maxie mulieres pudicicia decorantur. Hxc nupta erat faturnino:ctiam ipfogcnerexpi' bus:cxteroque cultu confimili. Huius itaque amore detineturiuuenis quidam nomine mum dusiex numéro equeftri:fed in gradu iam emeriro conftitutus ; amp;nbsp;dignitate magna fublimis. idoneus etiam ad munera largicnda:fumptufque facicndos. Islam meraorate quoque molic


-ocr page 331-

ta dona promiferat;quæ iUa contemnente maxio fucratamore fuccenrus:atctia,xx.mina/ (QY S™3runiatticarum fe daturum pro uno concubitu (popondiffet: fcdncqUicilk deflexa add ^quot;^ k ”’™^™ infœlicitaté morbifufcipiens:fiquidé nee cibum uajebat accipere;morti fe werat:hoc unum fibiiudicans ranti mali fore remedium. Et ilk quidem talc decretum aîo ’gensiper dies fmgulos agebat:ut celeri morte raperetur. Erataut mundo libcrta qua^dam ex Rcntibus noie ida: oîum malo^ ^ iniquitatum coagulû.Hæc grauiter ferensrep ille iuuenis fe jnnaret in mortémam clarebat oino periturusiaccedens erexit cüÄ cœpit cü eo talia fabula^ ‘^]^iaium dus bonæ fpei faccrent, Promittebat fe naq; adurâ apud paulinamt gnq; miriadas ^pi«:c0cedefiuueni qd uolebat.His itaq; didisnuuené de morte reuocâs:fûpfit ab eo pccûiæ îantu placueratifed no eadé uia paulinam aggreditur: qua fuerar ante tetataxernés arum tutu fnsnuUomó capi pecuniis.Sciés uero ^ admodu eét il|a cultura ifidis occupata;rale aliqd magt; ■natur.Accedit ad quofda ex réplo ifidis ücerdotes;quibus intcrpofitione iurandi lidc(ernare efiâ in præfenti duas miriadas amp;nbsp;dimidia:;pmirtensetia aliud rantum:fi qd ucllet: cam aperit;amoré iuuenis idicat;orat ut amp;nbsp;mulicréqbus polTentmodis duccrent, llli afitpecunia^ cupidinc capti ^mitruc quieqdïperaret ^tinus îpleturosipræfertî ’^f'Pæmaximus facerdotummt paulinâ conueniret:ac fuis uerbis impleret pollicetur.Finxit at ,^^f^pto ueniflerab anubio dcftinatum: cp is grandi circa paulinam amore tenereturieumq? tabr ^^* “ffiflciut romara uenircr:mulicrKp præcepta numinis apporraret.Libeter ilia amp;nbsp;opz Mittt fufeipit atqjad arnicas gloriando denûciatîçp ab anubio tali merito digna ludicct.Hoc ’M intimauit mantoiq; ambo^ cœnâanubius concupifcat. llle aut grata conceflit pudicitia °‘’iugisnon ignorans.llla igitur pefgit ad templu amp;nbsp;cu cœnaffet:ternpuftp quiefcendi ueniffet niuerfæianQæ a facerdorc elauduntur.Cunda quotp lumina fubtrahuntur:mundus aut intro CMtoccultus. C^i poftquä fadu fikntium eft ad mulierem dcucnit.llla aut exiftimâs dcum 'reuerenter accipitiatq; ita cum ea mundus pcrnoclans :circa uicinu lucis abfceffit. lila auté fado confurgensat(^ ad fuum uirum ueniens:aduentü ad fe numinis enarrauit,Similiter ätnloquitQj .ad amicas:magnâ fibi ex hoc glorificationem reputans proueniffe:amp; quia uerba feciffet:anubius indicabar.Scd ex audientibus alii non credebantmatura mfpicic ^^'parsât credebat;quia dum ue^ ad miraculu dicebant: pudiciciam attendentesidignitaté nn?”!^bant.Tertia uero die portqua fadum ed occurrens ei mundus:o paulina inquittfal^ •xx,miriadas:quas poffes familiaribus tuis rebus adücere:nücaur nee mcis poftulatio ff 'Jsdefuifti:® damnificatione liberafti.Nam in téplo rota nox a te cum raudo perada eft:nec ^nominis intcreft uoluptate percepta, Nihil cni ad perficiendum negoem obfuit; ^ anubius fus funi. Ëtille quidê talia locutus abfccflitaUa uero in menté fuam rediensttüc primum p.5^f® iteUexicÄ fciffisptinus ueftimentis ad uirum cucurrit;fadioncq; aperuit:tam ma* ^. ^'’^ di’prcc3ra:ne fuam iniuriam ncglexiffet. At ille i'pcratori cunda denunciat.Tunc ^usdili^ter cauamp;m exarainanstuniuerfum (acerdotum fcelus inuenit:amp; ipos quidé cum ^^’®®®*^ totius iniquitatis extitcrattadegit ï cruces:templumautem ipfum funditus euer/ ■‘wtuamij ifidis in tyberim fluuium iadari praecepit; raundum auté exilio condcmnauit: di/ oUin cum maiore poena non iudicans:q gt;nbsp;amoris uehementia deliquiffet. Et ea quidem quæ ï ^ploifidis prouenere;tali fine conclufa funt. Nunc ad rem redeo:ut explicé qua^ iudcis romæ tepore contigerunt: ficut etia ante prxftrirïxi. Erat quidam uir genere iudeus:de fua patria autem Icgalium tranfgreffione præceptorum:undcapud fuos quoq; reus lumaUgnus in omnibus. Ifte per multos dies legem fe moyfi exponere fimula/ nobr^ ”^®’ “ omnibus fimiles fibi confocians:feducuntuuluiam quandam unam de cetu oilium ut legi iudaicæ animum fuum dederet» Cui perfuadebanttut oftri amp;nbsp;auri plurimum “’’ttoectcmpli ornatui profuturum. Quod illi fumenrcs propriis ufibus ab/ umplere;propterquod etiam argumentis amp;nbsp;fallaciis antea cunda peregcrant.Tune tyberiusmâ **Solt;fi’Bn faturninus infinuatmir uuluiæ pariter amicus amp;nbsp;tutatoruubet roma cudos ’uero quatuor milia ex iudeis militantes mittût in fardoruminfulam: aod™°^ ^'^^^^^ militate nolcntes propter legis paternæ cuftodiam aftecere tormenrisiarq? hoc ”^’^^’^’^ quatuor hoïum uniuerfa multitudo pcllitur ex urbe, Scd ncq; femareo^ -^'* cxps:uel tumultibus aliéna. Hos eni puerrit uir qda menri pculdubio iudicans P CQo noïe:qui oém plebem fuafionibus artificiofisiduxerat utin monté ganrim oés accur/ to^^? ™® landum haberent ac uenerabilem, Polliccbaf eni fe abfeendenbus oftenfurum fidn • ’®^f^?® ibidem a mofeo fuiffent obruta.At illi perfuafi uerbis illius armanrur;^ con Ww quoda uicoicuius eft nomen tirathua:atq3 hincindeplurimos côgregabâtiut cü maxia

-ocr page 332-

multitudine monrcm afcenderent. Sed hos in ipCo afeenfa pilatus occopaüomnem clt;pgt;öw præcedere iubens: amp;' dudu uelocifTnnostatq; ibi circa memoratum uicum pugnacomittitur, alios obtruncant;plerof(jin fugam uertunt;maxima partem capiunt: quo^ fedirionis pnne p uel eos qui in fugiendo tune pluriraum uulnerant:pilatus intcrfecit,

lt;)Capitulum.XI,'

Ed ex hoc fameo^ gente turbata cundi priores ad uitcllium ueniut:quip id^repus geit batprincipatu Ç’nxjatq; apud eü pilatdaccufantig? iniude tantos occiderit.Noncnini p^__gt; roams difccdédo;fed iniuriâ pilati declmddoan tirathua cogregaros cfle pjomebar. Ju uitellius marcelium unu ex fuis amicis qui curaret iiudea conftiruir;pilatumaute romam perse re:ut de his quæ a iudeis aceufabatur: fe in iudicio caefaris expurgaret. Tune pilatus poliqu^n iudea decimumcompleuit annum:pergit romam uitellii iuffione compulfus: non enim pollet cius difpofitionibus reludari.Sed antequam pilatus romam uenirct: tybenus ex humanis rebus abfeeffiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;^pituIum,XII.

Cltellius aut ueniens i iudeam:afcendit hierbfolymamÄ erat forte tunc fediuitas a maio^ ribus inftitura;quæ pascha uocarur,Vitellius iraqj magnificus ac munificus cxtint in po pulosmam amp;nbsp;uenalium return precia leuigauit: amp;nbsp;in aliis plurimis circa cos liberalis ap^ paruit;fcd criam ftolam ponnficismniueifumq; eius cultuni arqi ornatum in templo haben per mifit:amp; fub pontificum poteftate feruari fecundum inlliturionem moris anriqui.Nani antequa uitellius uemficran antonia feruabarur,Arx cnim huiufmodi nomine ccnfebatur. Vtautem ibi dem feruaretuntalis extiterat caufa.Pontificum quidam hircanus nomine:unus ex multis: naw plures hoc uocabulo fuerant nuncupariiprius in loco rempli uicino tabemaculum ccftruxerat! amp;ibi ex maxima parte degebatmbi etiam ftolam pStificalem habuir. Nam cuRos eius extaban propter quod ea foli licebat inducere:quando intrabat templum* Cæterum quando in ciuirare cxiebat;priuatis mdumentis utebatur.Hanc itaq; confuetudinem amp;nbsp;iple amp;nbsp;filu cius;amp;eoru filui multo tempore conferuabant.Sed poftquä herodes acceffit in rcgnumnllud tabernaculu opor/ tuno loco fibi exiftimans fitum opulentius conftruit;amp; antonia ex nomine antonii:^ eiamicus erat appellat; fed etid ftolam ficut earn ibi reperinita etiam praecepit cuftodiri exiftinians ex hoc nihil feditionis aduerfus (e populum comotu^.Similiter end fecir archclaus filius eius: ponqua herodi fucceflit in regnum.Et deinde archelao exclufo:a romanis feruabatur ftola pontincis in iHo tabernaculo:ex lapidibus fabricato:fub figillo fane pontificumamp; in garofilatio habebatur; a quo amp;nbsp;caetera rempli ornamenta;amp; candelabrum quoq; feruabatur; quod tantum per dies le^ ftos ad ufum pontificum tradebatur.Tranfada uero feftiuitare; ireru in loco proprio reponcoa reddebatur;amp; per très utiq; feftiuitates fingulis quibuf^ annis amp;nbsp;per ieiuniaidabarur at$ redde batur, Vitellius aute tunc fecundu morem antiquu ftola illam pontificum potcftari contribuit neq; permifit:ut quando ufui opus effet;a gazofilatio petcretur. Hoc itaq; beneficiumindeis in dulgens pontifice iofippu cognométo caiphan faccrdotali remouit officioxui lonathdfibuaw in pontificale minifteriu fubrogauit.Qur cd egifTentiac cofeftim qd in antiochid ducitIgredif» Mittit end tyberius ad uiteUid lirterasaubes ci;utamicicid cu artabano partho^ipcrarore com ceret.Terrebat eni curep iniraicus extaret:amp;armenid iuafilTetine forte amplius eius cocepra pro/ grederetur audacia;mouetq?ut no aliter cius amiciciae crederct mili fuos filios oblides praebuif lèr.Hæc iraœad uitelliu fcribéte tyberioulle magnis munerjbus pfuadet hibeo^iiamp;labanoKrc gi;ut cd artabano fine ulla dilatioc pugnaret.At ilia a pugna quidé abftinénuc^ fcithas coceflo cis tranfitu aperienres cafpias pilas:in arrabani regiones immittunnatq; ira dcuaftatur armenia: oifq5terra partho^ hoftibus ipletur amp;nbsp;cladibus.Nam primi eo^ paflim ubiq; penmunt ;turbis amp;nbsp;luda cunda copient. Filius etid ipfiusiperatoris in ea pugna perimif cum exercitu numéro fo.Nam multe miriades ibi dcfecere partho^npfumqjartabanu per munera uitellius corruptis amicis cius:8i confanguineis pœnæ pdiderar.Sed cd dolos inrclligeret artabanusifecp cireduem turn irremediabiliter agnouiffennam erant plures qui ci infidias parabdncd paucis fidelibus ad fuperiores fatrapias abiceffitratq; ira fe infidiantid dolis eripuir.Poftea uero magnd manu deco/ arum faordt]j congregans: cd reliftentibus fibi pugna congredif; amp;fuf^rds fud tutatusépnnci/ patd.Hxc tyberius audiesnuffitpoftca cd arrabdo amicicid fieri; qd end ille libérer amplcdirun Hoc dt qndo gerebat.circa eufraté fluuiu crdt artabanus amp;’ uitelliusiatqjibi de pacis foedcre co locunfan rriedio fibi p5te flunns occurrétcsipaucos leed uterq; qui fibi muniméto forêt addm cens, Ibi poftquam de pace locuti funt;herodes cis rctrarcha conuiuium in loco medio pra;/ parat: rabernaculum ex udamentis prcciofis cxornans. Tune artabanus dat obfidcm tyberio danum fuum filium; cum quo etiam munera magna multaq; tranlmittir.Iu quibus etid hoiem

-ocr page 333-

cubito^ïgenere fudeumtnomine lazarum mifiriquipropter corporis uagt; tiiam æ^^^^ uocabatur.His iraq; peradisiuirellius an ad antiochiam arrabanus aut in babilo defti ^^^’’’Herodesaut uolens fèmcripfum tali nuncio cômendaredirteras per huiuimoi ^^^ Mtportitores ; î quibus intimât pacem fadamiobfidé^ fufceptumjpoftremo cunda denn bis Î'æ^' ^negocium perrinebantmiliil pœnitus prætermittes. Poftea uero cum auitellio de on ^^ ^*^^'^rentur cpiftolætrefcribitur a cæCare; ^ cunda iam ante cognouerit: herode de ‘'DUscdocenre.Ex hoc uireUius fupra quâ quifquä ratus erat indignarione turbaturmon ta^ J®muni aninium apentiled iram mente fcruabatidonec reuertcretur;gaio fumente regimen

lt;|Cap.Xin.

vncenam philippus herodis huius frater uita defongitunuicefimo quidem fccudo ano 1■P’Pfwtetyberioa'pfe aut per.xxxv.annos redor aduixit;fub fuo iure poiTidés rraconiti^ tok i ^S^“lo™tt’dis regioné.Ad hæc etiâ ua^taneop ^uniuerfam genré fuo regimie gober» *®°^^'’®^ ^ manfuctü fecundis qbus iperabat exhibuinnullas opprefTiones aliquibus wans: na eins ad fubiedoscouerfario talis erat.Procedebat cu paucisicledis: fibicp gratifliz Off,''^^“^*^ ii^fta indicia ^ferebatun innere occurfantibus uel opis egentibus auxiliabafimpi» L.f®’’^^ opprelfionem fenferat alicuius: Patim ï folio confidcns cam audiebaniufle pn ad» ^’niuftepumtor exiftens, Hie ergo morif inualidaiunde magnis exequiis ï monimentude» p^®:Q3ab ipfoante fuerat conftitucunuxta paniadâtexequiæc^ funt illi magnifiese cclebratæ, sût cius tyberius caefar affumensjfiquidem nullü reliqucrat filiûidifpenfàtioné fy» ƒ ’^minitj cóiunxitifundioncs aut rriburarias quæcûqi colligerent in eadé præcepit tetrar» ^æruan.His quoq; téporibus inter arethâ petreum:amp; hcrodé regé fimultató magna corigit: Pu ^^^“’w^'modi cam.Herodes tetrarches uxoré habuit arethe fina cum qua non paruu tem» aduixerat.Sed cura romam euocareturitranfiens in domo herodis exceprus cft. Frater cius Pro ^^^'^'P^^^fed nö ex una matre progenitus. Herodesenira ex filia fpmoms facerdotis fuerat ta'IH^’^'’®^ *bi eflenherodiadis amore captus clbuxons alterius herodis:filia eni eratifta «Um nbsp;nbsp;^®'^°* '^'^^ aS’'iPPæ maioris,Audct igitur de mulicf de nuptiis in eundis mifcere fermo

Per p “f*^° Rifcipiente pada firmanrur:ut cum roma rcuerfus fuifletiilla connubii iura fufei pad r®’®’ *” padisiut filiam arethe régis excluderet. Et herodes quidem romam talibus y '^''rpiatis aduchitur.Sed cum reuerfus fuißcr;peragens romæ propter quæ fuerat euocatus it^''öusfideliter cûda cognofcens:quæ inter eu fuerant herodiadéep cSpofitaianteq câ ille eu» ç^ ^gnouiffe fentirenrogar ui^;ut in machcrunta ubilimes crat arethe herodilq; regionis: ab b#””^’’ *”**'’* ^“æ uolûtatis aperiés.Hoc herodes libcntcr accipiens: mittit uxoré: nihil eâ tm^P®’““’ ' arbitratusdlla uero:permiferat enî ante multu tépus ad patré:ut ei apud mache JQ1’®*3 pararentur quæ itineris ufus expofeerena dudoribus arethe fulcipiruriconfcflicy îtrat w'^'” ^^^ ’^* ^^ **''^ dudoribus ad alios:ab illifq; rurfus ad altcros tranfmiffa eu fumma ce» I*rducirur:cui cundâ herodis aperit uoluntatédlle uero exhic inimicicia^ fump» ^^ utrexj exercitu congregaro in rcgione gamalica bcllo confligirur:non quidé affl •j^®”’^us: fed dudoribus ab utraep parte trâfmiffis.Pugna atqr fada: amp;nbsp;exercitu herodis t3i^k'^°‘^^°*'® ptofugayziqui de philippi tctraichia ad herodé quafi auxiliâdi caufa couene» bit ^erodes fcribit ad tyberium. Ille aurem indignatus q, arethas talia pcrpetrauerit:fcri “^ ci incundanter bellum inferret amp;nbsp;aut uiuumeum uindumadducerct: autcertc ®*i caputauferet. Tyberius odé ut hæc ageret:redori fyriæ demâdabat»

Q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCapituIum.XIIII.

pibufdâ aut iudeoß i uidebafideo periffe herodis exercitu o in eu fatis iuQc indignatio Ruina cómota finpro uindida iohannis:quiuocabaf bapnlta, Hunc eni herodes occi» to, • ^?*™™ ualde bonu qui præcipiebat iudeis uirtuti opera dare:iufticia co!crc:in den fer 1î'Pætatéià p baptifmü in und coire:tû demu eni baptifmu acceptabile foreifi no fold ad ab» ^®peccata fuma^uerdetiâ ad caftimonia corporisiatq? adanimæiufticiâ purificationeq; fer» Q*‘®®oiumciue pariter uirrurum uelut fignaculum amp;nbsp;cuftodia quaedam fidelis habeatur, cu ab eo peepta huiufmói docerendatqj ad audiédded per pluria’multitudo cocurreret: ”c forte dodrmæ eiuspfuafiôe populia fuo regno difcederét: uidcbatenim: q» wisciusacmoitis parata eét plebs in oibus obedire melius credidit pnufq noui aliqd fieret: ^?*®® nece:qua podmodd turbans rebustlêra penitudiné gerere. Ex fola hac fuipitio» aute ^7^'^ V’^dus in caflellum macherunta abducitur iohanncs: ibiqueobtruncatur. Iudeis QUoE ’^™’^’^’’aaus uidebatur pro eius ultioneinreritum illius exercirui deumimportaffe ’herodes fumpfifTet digna fupplicia, Vitellius uero cœpit omnia præparare: ut bellum cum

-ocr page 334-

arctha pcrageret.Stimens igitur duas ïcgioncs:^ peditum K equitum uniaerfam manüxuélof^ auxiliarios ex regibus qui lub romanis erant fimul adducens;pcrgebat per iudeam tranfituw ra cerc.Sed ucnientes in occurfum eius primates iudeo^ipoftulabant ne per co^ regionéiter agegt; ret;nc compellercntur contra legem fuam imagines amp;nbsp;figna fufcipere. Quibus auditis ille pfua^ fusrmutata fnia qua ante confulto prouiderat:per campu magnum ire præccpit cxcrcitum:ipc aut cum herode tretrarcha amp;nbsp;anticis alcendit hierofolymâ de hoftias îmolaturus. Nam dies le* ftus iudco^propinquus inftabat,Ad quam feftiuitarem occurrens:fauorabiliterac decenter ab omni multitudine iudeo^ exceptus ibiq; peragens dies fellosaonathan pontifical) rcmouit om ciorqd eo filio eius fratri c0tradidit,Quarto adt die allatae funt illi littcrae: f quibus fignificabt mors tyberii: amp;nbsp;ut oem multitudincm congregans;ad deuotioné gannurare copelleret. Milites quoqj Si auxilia cunda ad loca propria dimittebat:g gt;nbsp;bellum iam gerere non ualeret nefdesgaii propofitum:in que poteftas return tranflata conftaret. Dicebatur cnaqdioc arcthas cx augurio antea cognouifTer.Nam cum ad eum uiteflius nuncium belli mififletdertur uitelJii milinbus re fpondifTe:impoffibile efTc prorfus:ut ad petreos romaus exercirus aduenerit: antea enim ununi ex principibus moritu^tuel cd qui bellum imperauifletruel ilium qui impetrantis propofito nu nidraretruel ilium aduerfus que prælium pararctur. Vitellius interea in antiochiam repedauir. Agrippa uero arifloboli filius: anno antequâ tyberiusmoreretur roma uenitiuolcns apudimpe ratorem agere:ut fibi aliqua tribueret poreliaré.Volo igitur plenius explicarcrde uniuerfo hero* dis genere:qualirer fuerit propagatd:fimul enim Si fermo ad hanc hifloria pertinés amplius en? tclcet:per qué probabif nihil prodefïè uel exercitus uimiuel corporis ualitudinem: ucl alia qux uidentur mortalibus appctenda:fine pietare qua colitur deus.Siquidem intra.c.anno^ fpadum praeter paucos:nam admodum plures erantrcunda hcrodis origo cSfumpta dl. Super haecctia adhumiliratem Si modeftia humanum genusadduciturxum illius familie calamitarcsaudierit poflrcmo etiaromnis rcs agrippae declarabiturrdigna maiore miraculo:qualiter Si priuatus amp;nbsp;ab iedus ad tanram magnitudinem potdiatis afcendit: quod nullus fcientid eura de illo honune aut fperare pofferraut credere.Dixi quidé etiam antca de his:tamen nuncquoqi diligétiuseJp a* nabo.Herodi maiori fuere ex mariane hircani:filiac duac:ex quibus unaaddl falome nupta lU * rat fafclo nepoti fuo: filio fafeli fratris hcrodis:hanc enim pater iplè tradideratralrera uero: lue cvpris antipatroretia ipfa nepoti quidé herodis:filio aut fororis eius lalome.Et fafclo quideme falome procreantur fïIii,v.annpatcr:herodes:Si alexandenfiliac aut alexandra Si cypris: quatu i coniugium acccperat agrippas filius arifloboli. Alcxandram autem honorabilis uir cipnan ex nooilibus habcbat uxorem : fed nullos fufcipiens filios cypris emoritur. Verum exagnp* pa quidem pueri procreantur duo : filiae autem tres;berenice;mariamne:drufilla. Agripp^ Si drufus pueri uocabantur : quorum drufus:antequam ad adolefentia ueniret ftuoritunagrip pa aut a patre mittebatur. Herodes aut Si arifloboIus;Si berenice:eriam hii quoqi filu rodfs maioris:bercnice aut cuftodibari fuit Si falome filia fororis herodis. Hos ariftobolusi tulos dereliquerat: occifus a patre cum alexandro fratre ;ficut ante iam diximus, ScdWi adolcuerur: ducut quidé agrippae frater mariânem filiam olimpiadisiherodis regis filiaew wr pi qui erat herodis régis frater arifloboIum.Tertius aut agrippae frater ariflobolusducit lot P tarn figcrammi filiam emefo^ regis;ex quibus nafcirur puella cuius audiendi fenfus ƒuera^. iuratus: nomine iotapata:Si iui quidem mafculo^ filii fucre;herodiadis quoqi erathisforop gemtaïquæ hcrodi herodis maioris filio fuerat iunéla:qué ex mariane fufceperat fymonisp ficis filia.Ex iflis etia falome filia ^creatur quapcreata;hcrodiadis legem paterna aamgrec ^ herodi coniungiturtfratri uiri fui:ex uno patre progenita:uiuum deferens uirum.Hic9bte ^^^ coniunóla efljtetrarchia habebat galilerofilia uero eius falome philippo filio herodis nUf '’ tetrarchac traconitidis regionis.Sed iflo fine filio moriérc ariflobolus cam in coniugiui nbsp;nbsp;Fg*

filius hcrodisifrater agrippæ. Ex quibus filii quoc^ nafcütur.iii,hcrodes:agrippa:3rlltoDO ' -falome quidem tali modo profàpia propagatur. Ei aut ex antipatro filia

alexas felcias fumit uxorem.Alexe uero huiulq; mulieris filiaifuit item nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filio

alexandenquos fratres diximus antipatriifine filiis moriuntur.Alexandro aut herodis rcH , qui a patre fueratinteremprusialexander Sd tygranes filii gcnerantur; ex

régis filia S^ tygranes quidé cumregnaret in armeniaiaccufarus i romaifineproledefiwg j^. xandro aut tygranes omonimus fratris eius gignitur filius. Et ifle alcxander qui diwi ^^^^^^j.^ comageno^ régis filia iotapara nofedefidi ciliciaeciuiraris a uefpafiano rcx emat.

quidé origo cófeflim ut puHuIauinculturä genris fuse dcrcliquit:ad ritus tranfiens wo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^j-

tiliunrcæteræ uero filia: herodismullam prolem poenitus habuere.Hcrodis aut qua ®

-ocr page 335-

frûamp;pu permanfit ufij ad tempus quo agrippa maior regnura accepit.

•/Capitulum,XV, hnaq; de hcrodis genere dcclararis;nûc de agrippa narrabomelqualis iUi aduerfiras fortunæ prouenent:uel qualiter ornés calamitates effugerit:atq, ’ad magna djgnitaté potcfiarêqi confcenderit. Ante paucó igitur tempus q rex herodcs de uira difcederet: Agrippa apud roma eratmbj maxima familiaritaté cü druió rybem filio ccquifierat:

Kcum antoniadrufimaioris coniugc;proprer quod hæc matré eins in honor magno haberer: Kucnerabiliter appellater, Agrippa uero magnus amp;nbsp;natura largus exiftensÄ ad donandû ualde ■^umiKusUmente quidé matre fuâ uolunratem non ualebat ofiendere:ucritus:ne ilia in aliquo rantriftaret, Mortua uero matre;amp;’proprii fadus arbitriixoepit opes fuas abundater effundef: «anaquidem quotidian! nidus gratia opulenter erogarat:alia muncribus in diuerfis expended ratplunma uero i liberris cæfans dabaticp p eos poffetaliquid adiuuari.Proinde hoc mo ferner ’P‘uracxhibens:breui ad magna pcnuriam egeftaté peruenit.Acccffit etia illi aliud:unde romae Pcnnancre prohiberctur.Contigit eni tybeni filiu mori. Quo mortuo:ryberius prohibuit oes pantosfilii fui omneTq; familiares ante facie fua accedef;ne illis uifis recordatione filii fada;do ortiludufc^ mouerctur. Ob hanc igitur cam in iudeam agrippa nauigando pcrrexir:uidens fe Wromam miferabiliter uiuere:propter quod omnes fuas opes amilerat: amp;nbsp;nullus illi aditus «ctiunde poffet aliquos queftus haberemam multas etia ibi pecunias fub foenore accepcrat : a ^wbuscum urgeretur:unde debitu confolucret;non habebat.Dcfcdu igirur c0filii amp;nbsp;cofufioe ^æaliter uideret.'difccflit in quanda turremiquæ in malathoes fucrat coftitura:addices femetgt; Jpannmt de hac luce defungeret. Quae cd uxor eius cypris ira eße fentirct ; cœpit oihus modis DOtaremteu a morte prohiberet.lnucnit ergo confiliumtut ad l’uam fororé herodiadé fenbe/ «4uam herodcs tetrarcha uxoré acceperar intiraans ei in quibus agrippa effet conftitutus uel 4^^*’tet Pc uellet mortedamnare;oporrere illa propter confanguinitaté auxilium ferre.llli uero ^^^^^’Sripp^tnjhabitationeilli in tyberiada côftituunt:amp; aliquantu eris p Angulos dics:qd ^*w«üeius lubminiftraretur dare præcipiût.Sed in hoc herodes non multo tépore perleuerat '’^^*ipamp; qua : darentur fufficienria non fuiffent,Nam cd aliquo diep uind hoc herodes ex/ agnppæ-ignppa fpaciés exprobrationis abfeefTittarej inde prexit ad flaccu ui^ c0fu/ pff'ïicuquo romæ amicitiâ non puam induxerat.Is enf tune gubernationé fyria: difpenfabat. “^îfuf^âus pßPr a flacco:apud cd interim dcgebar.Retinuit etia ibi flaccus anflobold fra/ f’’’3grippæ;fed fimulate diuerfum:haud fane p hoc i aliquo præpediebâtunquo minus amp J®» confulis honorée^ mererenf.Scd non tarnen ariftobolus aduerfando cefabat : donee cd ^J®quoq; reddidiffet inuifum:huiufmodi cam offenfionis inueniens.Daraafceni cd fydoniis ton ?’^'*^“^ cerraraen cxercebant.Cunqj fter eos flaccus auditurus forctaili cognofccres agrip ’to;quocj apud eu plurimd poffet,’rogabant:utcoß^ pris fautor exifterct argcnrd ei plunmum jm’’’’®®’^®«Et ille quidé oîa ftudiofe gerebarig? daraafcenis fuffragarctur auxilid.Ariftobolus fr?®®°® ^*^i cd latuit pecuniard quæ fuerat fada promiflioxarn déportât ad flaccu. Qua: cd manifeftior:a fua gra rcpellit agrippa.llle aut extrema penuria circdfcptus ad cam P^ï^f«? ibi neccffitate reifamiliaris ftridusxófilid capit in iralia nauigandi,Sed cd (J« ‘“®ptuü prohibcret inopiatmarfid libertd fuum rogabat ut ei in ranto molimine adiutor Pretlab aliquibus pecunias muruadoÄ marfias prirad quédâ berenice matris agrippa: fiber jjÏ“^ wœ teftamcnti eiusffadd ditionis antoniac;poftulat:utei aliquas pecdias daret fcriptu/ lïa^r^®^^^*^”® JUc '^^æ querebarur de agrippa pro cuiufdâ fraude pecuniæ:amp; cópellit mat/ ton T ®'^fæ’’e ’^‘^^c milid atricard facerccp ut duo milia minus qngétos accipcret.llle porto Dan' ^^”*® ”° ^^^’^^^'“^ ^“®‘^egiffet,Sdpta iraq; pecunia agrippa athedonâ uenit amp;nbsp;repiens to ^^^^Pæpdird pagebat,Hoc agnofccns erénius capitoiianniæ curator milites mittiuab ut ta^”’^'‘*ï***”Wadas exigerét:qux romæ thefauris cæfaris debcbanf’.Quiq; ucnicntesiagnp Ub P^®^®re cópellunr,llle uero faöuji fe qd uidebatur affimulasmode alcxâdriâ ptugit: lé,,’*’®”*^’^“ depcarur alabarthdiut ei.xx.miriadas mutuas largiretur,Atipfe quidé fibi daturd ptoh*^'^^®*?^®^ ^Twc-aut fimilia poftulanti nóabnuit:obftupefcens ftudid diledióis eins erga ïlet a ”^^ S’ ^^ uidebat honeftatis cundo genere decorara. Alcxadcr igitur.vallis raléra in dfçf • ^ ™utuatur:promittens;ut cd inde archea ueniretabi rcfiqud darctitimens agrippa ; g?

^^P^9®^ profufior,Et cypris quidé exinde uird in iralia nauigatu^ dimittens : ipfa cum j^^ W ludea reucrritur.Agrippa uero purcolis appulfusxpiflola ad tybcrium cæfâré fcribitiqui jk '•®f”^3gebar;præfentiâ fuâ fignificâs:ut dignus fieret uultui cælaris apparetciquo côtinériâ o ®ercrcf,Pctcbat ergo;ut ei capreas uenire coccderet,Tyberiusadt nihil ftilarice ^pouces;

U

-ocr page 336-

dementer illi Si humane refcripfit: her aha quorp fe gaudere fignificas illuad fe fodteijpedare» Cunq; ille capreas aduemflcrmihil minus ei cæfar alacritatis exhibuirjq plitteras oftentotN» amp;nbsp;amplexarusefteüÄ magnifica hofpitalirate fufcepir.Sed poftero die allatis litterisab heijnio capitonehn quibus fignificabaf;3 gt;agrippa.xxx.miriadas debens foluédo nóadeffet: amp;nbsp;ob id toe quo ie fpopoderat reddiru^ ,phigit ex adores deuirâs animus cæfaris îmuratus eu.Nam eu ilö Jegidèt epiftolâ:indignatione eSmotusnngreflum ad fe inrerdixit:donec ab eo debitu reddereu Ille auré ncquaquâ ex cæfaris indignariôe cômofus:âtoniâ depræcabaf gerraanici inatrcK^ q podea caefareffedus ed:ut ei.xxx.miriadas mutuas îpartiredne ab amicitia tyberii decidmef. llla uero berenicæ marris agrippé recordatiôe nâ fe hae mulieres admodû diligebant: nqddem parirer gaio lac praebueranttpariterq? ilium enutricranrargentû qd popular impertitur.Quod cum pro debiro rcddidiflet:nullomodo pod hæc ab amiciria rybem prohibetur. Deinde rybe/ rius cælar eu fuo nepoti coniunxit:iubens:utei in omnibus proceflionibus adhefiflet.Agrippa uero:propter quodab antonia cu magna gratia fuiffet exceptusteoepit omni nifu agcre;urgaiu eius filium in omnibus accuraret:qui fauore matris in magnis habebatur honoribus . Eratibi forte quidam genere (àmareusdibertus cæfârisiab eo mutuaturtmiriadas centu : ex quibus ato^ niaerediruit quod debebat:ex reliquo auté:gaiumamphus accurabattunde apud cu maioreadi/ pifcitur digniraté. Per dies igitur agrippa circa gaid i melius procedenreiquodâ die fermo fit de tyberio.Cunq? agrippa ex aftedu nota profundcretiut celeriter defundo tyberio tgaio darctur imperium:quem mclioré dignioréq; in omnibus ede firmabatantcr auditorcs ho^ uerborum forte fuir quidâ cria eurhicus agrippæ liberrus amp;nbsp;auriga; amp;nbsp;tue quidem filentio quod^audiuerat rradidit;podea uero cd cd agrippa furti argucrer pro uedibus aliquibustSi reuera aliq uedimeta fubrraxerat fugiens côpræhenditur.Cunq ; ad pifonem duccref;qui tunc cudos fuerat ciuitatist caufam füge rcquidrusiuerba queeda fecreta cacfari fe ndciare dicit;eius munimini falutiq; p fo* tura.Proinde uindum mandat ad caprcas.Tyberius adt more fuo utens:habuit cum in uinculis cudodirum.Magnam enim follicirudine pro lemetipfo gercbaufup quellbetaut impatorc co/ gitans aut tyrànnum.Nam neq? legariones facile fufcipicbat:neq? ducum fuo^tucl curatoruni: ucl aliorum in emreris condirurorum officiis remotiones;uel profediones eelebrabanniß forte: cum quifquâ in aliqua deprachéderetur offenfa,Ahoqum nulli ab eo dabaf nifi morte fuccefijo: nam uindorum aliquas (ecrctas dendciat omnes fufpedas habcbat, Vnde cd amici cam huius difpolitioms inquireréttrefpondidê fertur:Iegationem uindoyz fe quidc ideo nee facile fufcipe: nec dro dimirrereme cæteri uidenres alios facilius abfolutos;ex hoc plures ad fe uenire incita/ rcntur:3^ fibi frcquenria legato^ moledia inquietudinis apporrarcr;prm(crrim cd necelTe effet etiam eis dona largiri.Magidratus aute femel datos;i5 ié iugirer permirrere dicebat illis quibus fuerint concedi cp inrelligeret confull p hoc amp;L prsedari ex magna pre fubiedis. In natura nanej omnem adminidratlone hoc habere firmabatjut circa opes acqulrcndas faccret’hofes dudiofe fedinare.Cum fibi non fe aliquis penné in officio pmanerc perfpexerit:manifedd:ggt; omne gerat dudmmmrantequâ arccatur officio:q plurimd poffit acquirat.Vndequoqi ad furra plurimiK rapinas concitantur.Si uero pfcueraturos fe î adminidratioibus certo cognofcannlicetia plurfa conquirendi pigriores amp;nbsp;quietiores duntad furta uel fraudes aliquas faciendas. Cd auté celeres fucccdiones dantur hoibus:nequaqua fubiedi fufficidt:duc.ibus depredantibus:quibusl3rg;itas non ed remporis attributa quo repleti effent dudlum omne lucradi deponere. Exemplum etia cis proferebat quendam uulneratum:ad cuius uulnus mufeae congregabantur plurimae.Quem quidâ träfeunnd cd uididerimlfcratus ed eius calamitaré;rarufq 'icy Imbecillirate nimia mufeas lilas a fe non poffer abiieere:^ opus haberet alrerius beneficiounterrogauit ed cam cur fibimct/ ipfe non auxiliaretur:molediam repellendo mufcarum. Cui ille refpondés amplius inquit mihi lefionis importas;fi has praefentes fugaueris.ldaequidem iam repletae fanguinemS eo mo mole/ dm funt:quin eriam aliquantulum remiffius infidunnfi uero his amotis alia: famelica r congre/ genturuta illud uulnus inuaduntmt etiam fi inrereant:non ualeant effugari. Proptcrea igituramp; feipfum diccbat fubiedis per rapinas iudicum fatigatis confulere ; per hoc quod non crebro in adminidranonibus alios fubdiruerenqui more mufcarum cum naturaliter ad lucra refcrenf turn eriam rcmotionis timorc:amplius incirarcntur ad raplendi cupidincm. Tedlficatur autem huic meo fermoni cy huius elTct naturae tyberiusilpfum eius opus infpedumiquomodo quidé duobus Sd.xx.annisimperio adisiduos rantum difpenfatores in iodcam mifit:quorum ilia gens gubcrnatione rcgererur;gratum arty pilatum:qui el fucceflerannec in fola iudca forte tails cx/ nrinfed eriam in cæteris regionibus non aliter apparuit. Scd eriam uindorum examinationes fe diffene,ppterca diccbat:quia fl condénati morerécur libcratio per hoc hominura malignojt

-ocr page 337-

^^entium illis adcnêtxû uero in cuRodia fenerentur maioréiHis ficut meriri effent iferri anutatem.Propter has igitur amp;nbsp;huiufmodi caufaseriam cuthicus audirus non fuerat : fed regt; ifbantur in uincuIis.Tempore uero procurrenre;tyberius ex capreis ruiculanum ucnitidifla^ fmaromaintcruallo ftadiorum centum,Agrippa uero rogabatantoniâ:ut ageret;quoeuThici auerlum fedifcureretur accufatio.Honorabihsqppe apud tyberiü habebaf antonia amp;nbsp;cognac

'ö’’*^*^*^ gratiatna druß fratris eius extircrattfed etiam uirture pudicicia:.Aerate nâq; ,'’'‘“iwaiiita permaniir :fpcrnens fecundi uiri coniugium;cum etiam a febaflo cuicunq; nu--ïreiuberetur;omnemcp fuam uitana liberam detradionibus geffir.Tyberio quoq; beneficium grande pneftiteratteum fuiffent a feano infidie preparatetamico uiri fuiÄ porenriam magnam uncnabçntcæo q, mukarum tune miliciarum dudorexifferet amp;nbsp;q, in confilium eius plures ex Jjobilitate concurrerentdibertorumq; fe ad eum magna raanus addiderit i fed amp;nbsp;militia omnis ^frat ante corrupta.Igitur omnibus per dies augmentum accedebat infidiisÄ pene fennus tox pmopus impleratmifi antonia feiam malignirare prudentior fuam exercuifletin hac caula fi^ “^. Nam cuni cognouiffet :quæ de rybeno tradarentunfcribit ad eum omnia diligenter:^. j^paHantcm quendâ feruorum fuorum fideliffimum;litteras in caprcas deßmatad tyberium auteminfinuata cognofcens feianum cum confeiis uniuerfis inrerimit: antoniam auté licet '•amante ucncrabilcm habcrctmcncrabiliorc tarnen exeo habuiriciq; in omnibus obediebat. elf a *^' 'O^’^raus Togatus ut exanimi daret eurhicum;fiquidcm inquit tyberius mendaciu badnerfusagrippam quod diciturtmerirum habebit euthicus dignumqt fibi fuppliciu: fi uero ƒfamine darustquse dicit ueya claruerint:in ilium qui caufam examinari compellit omnis pœ a •'euertitur.Sed agrippa cum ei haec ab atonia dicerérur magis inßabandepeäs examinanone ••'æneri,Antonia uero:non enlm ualebat agrippam cötemnercigjerat uehemens in petendo: ^•npusoportunum inucniens : procedente etiam agio eius filio amp;nbsp;agrippa pro meridiano: iam ^''•PpPptanci procefferant poftulabat ryberiunnut uocato euthico:celebraretur examen. Turn ™ra_unt inquit antonia dn:qui3 non ex mea fententiaifed a re coadus geram:quicquid in hac wetit geknm.Hxc dicensuubec macroncm qui feiano fucceffcranut adduceret euthicum haU^ “'^^ dilatione cum eflet addudustcoepit eum tyberius perconrari: quid na dicendu /quot;’^etaduerfuseumtqui ei libertaris munus indulferir. Turn ille:o domineinquitiuehebatur ”'“^ gaius amp;nbsp;agrippa cum illoiego autem ante pedes eorumaffîdebam:amp; cum multi ferma ƒ ‘•frterentur:hoc etiam inter plura locutus eft ad gaium agrippa. O fi ueniat aliquando dies: ^0 ifto fene defundo:mundi tu fufeipias principatum:nihil cnim tyberius filius eius impe '^Ja te facile ualebit occidi.Tum enim mudus beatus erit Siego cum co beatus effîciar.Tûc Zarins crcdibilia quæada funt reputans:fimuletiam ^ iram uetcrem referuart agrippae: proz ryquodeumiufferat tyberium fuum filium:ncpotem drufi frequentare fuis conuenribus:6d cnif''^^””” 'raffoncm agrippa contemferatitotumq; fe gaio dediderat:hunc inquit macro uin dj. .^’ ^lt; ^macro no fatis intelligens:de quo illud uerius imperaret: nam nee fperabat eum Qj §''ppa tale unquam aliquid cogitare:fed interrogauit : ut ccrrius quod iuberet agnofceret* ‘ra yppodromio deambularenperuenit ad agrippamieumq ? manu compræhendés: g^''Jmacroihunc iufl i uinciri.Illo etiam turn inquirenti quern nam pciperet;agrippaminqr. 0t'^'^ ^“^*f® perturbatus ad deprecariones conuerritur : commemorationem eius filii ficiT’™™ ^° fuiffet una nurrirus;amp; tyberii;cum quo pariter fuerat educatus.Haud ramé ,p/ «tA 7’‘^“*^‘^«1ducebatur oftro ueftitus in utnculisÄ erat ardor magnus: nam xftatis tpus ÏÖX’ fA^’^^’'’Q *1“° ’” epulis multo fuerant ufi:coepit fiti uehementer inccndi, Vnde quoq;

UÜ

-ocr page 338-

8f agnofcens;g )agrippa uocarctuiigenerc autê efiftiudensxx bis q in illa gente primates ^^^ rentunpenuit conligatum fibi militemiut ad eum copiam aedperet accedendi:g gt;nbsp;ueliepn .^ patria eius aliquid percontari.Quod cum ei concedercturacceflit amp;nbsp;pinterpretem: o luu ^^^ quinaffligfr quidem te repentina mutatio:magnam tibl fortunam calamitatis iierba tibi denundabo:qu3e tibi ex numine diuino fuga totius mali portendut. Soto ergo o tibi tam meat patrim quam huius loci redes inuocoiex quorum prouidentia hæc nobis uin prouenerunr:^ ne^ cupidine fallendi neqj uanum tibi gaudium afferre defideransidicam.q dixero.Siquidé tales prmnundationes q n3 ualcntipfis opibus approbariimagis fadunt n^^‘° augmentum quam fi nihil uerborumillorum aduertasadcotj iuduro putaui hoc deorumpquot; Cigium nunciare.Impoflïbilenanq;ed;non te confedim de his uinculis liberariÄ ad prouec diuturnum magnm dignitaris Ói potedatis afcenderehraiut inuidiara ab uniuerus habeastqui nunc miferanter attendunt:exitus etiam uitm in beatitudine te reppiet conditutum : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

plurmaasiomniaq? qua: prima mortales dicunt tuis filiis qui tibi nati fuerint derelinquens . raineris autem: quomodo cum iterum hunc alirem uiderisiintra quinq; dies fine uirae tibio' turum.Et haec quidem tibi cunda complcnturmid uanohme a numine difponuntuncui pia it prænundandi cauCa ilium ahtem dedinare.Ego autem iniudum putaui fi talia te quoeç ne cognofceres defraudarem. Nam utile tibi fore iudicaueris pauluJum afnictum e meroribus:cum in manus tuas cunda mortalium bona deueneritiSi omnem infodicitatem qua nunc detrahimur effugcris. Et germanus quidem taha prmdicensitantum rifum cxcitaui agrippm;quantum podea apparoir dignus miraculo.Antonia nero grauiter fierens agrippée ea^ miraremnnrercedere quidem pro eo apud tybenum fufpedum ede ccrncbar:ad hmc etiam in' fruduofum fore.Sane inucnti funt ei a macronc milites tales;qui eum fine didridicc icruarct. Adhibetur etiam talis centurio:quiiHis praeciTet militibusifcd etiara qui cum eo hgaretur ralis inuentus ed.Lauacra quotidiana concedebantur fed etiam copia hberns amp;nbsp;amicis ad cum mtra di tribuitur alia^ omnia pcrmittuntur;quibus follicire curaretur.Intrabant autem ad eum ami eus fylas amp;nbsp;ex libertis marfias:amp; docheus cibos afferentes quos libenter habebat: aliacpdingf'; tiam qum neceffaria folet effe in rebus talibus exercebant: indumenta quoq; déportantes; odentu uendendi.Cum autem nodis adeffet aduentus;dramina componebannconfens laue' tibus militibus.Nara eis macro commendansautem praedixerat,Et haec quidem menfes fex;quibus agrippa in his infortuniis habebatur.Tyberius autem reuerfus “*ƒPîf®t'-,4 brium ardore corripitur:amp; primü quide mediocrirenfed in peius

de eo fpem habebat euodus amatifumus a omnium libertorum.Is luffit ad cum films eius duci,Oporrere nance dicebat:ut cum eis loquereturianrcquam terminum uitm fufeiperet. tr autem illi filnmon quidem proprii fed adoptatimam drufus eius filius iam fuerat mortuus: ius filius tyberius fuerat adoptatus cognomento gemellus:amp; gains gerraanici fratris filius ’^ adolcfcenribus:amp; liberalibus apprime difciplinis iditutus:qui etiam amp;nbsp;populo honorabins er öd carus proprer gerraanici patris eius uirtutem.Nara hie ad magnum honorera apud P®P^‘° fuerat fublimatusipropter manfuctudinem morum:0d proprer affabilitatcm qua cundis gt^m extabat.Er cum ipfe clarus effctmon fe ramé preferebat;fcd oibus par elle uolebat.

rebus non folum apud populuratfed etiam apud ipfum fenatum magnus habcbatur. Ad etiam unufqui(c^diuerfarumgentiura:alius confabulationis gratia alter fide ac manluem quam in eius moribus motibufep cernebat;adamorem fuerat excitatus. Caeterumetos mo Indus magnus apud uniucrfos expofirus eft:non ficut aiToIetmt principi placaretunnfloa mondratoifed uera cundi triftitia merebant.Nam eius mortem unufquiftj propriam loam putabanita eius mores einfq; colloquia cundis hominibus grata fucrat.Vndc ad filium q“ 9 ipfius amor cundorum fauorq; peruencrat:maxime autem oranis militia eius amore tene ira Ut gloriam reputarent pro co mori fi rô poffularet quo ipfe fufeiperet principatumbed tyberius euodo iufTiuut fub ipfo diluculo infantulos illos adducerer.Ipfe autem dns pn s mpp cabat.’ut ei lignum manifedum odenderent quifnam pod eum in imperium fuccederetari i quidera ut nepoti fuo principatum relinqueret maiorem tarnen credens fua fnia:fuo^ con i diuinae difpenfationem prouidentiaendeo a düs fibiract demondrari defiderabat, Supplica deniqs illi omen tale mondraturiad illum uidelicet ucnturura effe principatummui ad ƒ“”’ ,, quenri die primus ex omnibus aducniffet.Hæc illc cognofccnsimitrit ad nepotis fui Pädagog• iubés ut primo manepucrum ad fc perduceretiputans ulla re numinis fuperare ^^”?^^’^j’\„j deus ccontra de imperio decernebat.Illo igitur talia cogiratetecce dies iJluxit;amp;^.z quifquis foris effet ifantulusjeura ad fe priraitus euocarctailcq egreffusigaiû ante raberna

-ocr page 339-

’^^‘'‘^‘^*^ adcrattciborum acceprione tardanis.Ilk aurem ignorans torum ^’’’int °jf‘^^æ95 tyberius cupcretiucniinquit;uocat te pater.Et hoc didoTum in rabemacu/ ’iaifr«»'’°‘^’f‘’ryberius autcm ut uidit gaiü:tum primum intdlcxit maieRatis fupemæ poté^ '^®fiir '^°' ’^*^ *” hominum poteftate de imperii conRitutione decernere,Tunc ille primum ^'ïif ^^^^ ^^ fanetipfum quidemig, eius confilium fueratinfirmatumÄ ei poteRas ordinan/ ^f?^’” ablata: tybermm autcm neporemigp nó folum de impcrio dccidifTet : led ctfam ‘'18nar “^ ^ uitam agere non illi fine periculo fore cernebat;ad hæc etiam inuidiam illi ex ^Patu *^^*“ra™ ffib. Nam timoré uel odio fufpedum fieri gaium rcbarur:ram ex eo g ? pri^ f^ï”3uetitïquara ex co q, eum infidiaturum fibi putarurusefïet:credés:quafi *” ^^ ledigere potcRatem.Et tune quidem in bis malis erat tybcrius:ex illo euentu P’Jo®quot;’^i^°^^' P^f^^um fuerat:eo gjcius nepos amifïRet impenum.Vndc multurn anxius:fe Ii^^'p3bat;qj illud augurium poRulaflet acciperc:amp; q, cum liceret de hac uita mcroribus Ilciö?^”**^ ’gnoraöone futurorum:per fuam ipius imprudétiam fadum effemt cum infœ^ holU ®’5’’®'®^ magno dolore difeederer.Tune tarne licet ualde turbatus : cpimpetu ad quos 0fili'^'^^^’’ -*^^^ Ventura pugnauit cum animo fuo:ut huiufmodi uerba loqueretur ad ganu ®’’” habeam propinquiorem tyberium:tamen tibi ex mea fenrena deorumcp degt; »11111 ■''”^’^” cpotribuo potcRarem. Rogoautem te:ut nihil aduerfus aliquem recordcris : qui 3liniiP^'^^'P^’^“ adminifter exriteritiuel qui mihi beniuolentiam exhibuerit aut fauorem: ne -’^^ proprer meiqui tc ad tantam fublimo magnitudinem dignitatismet^ circa tybe^ bru '’^’’“^^^‘‘luid chariratis exhibcasiq te amp;nbsp;cognationi dcbere cognofeisÄ mihiiqui tibiti^ 51ÖU? K*’°*'“’” audor cxiRo:ut dignam uiciffitudinena meae circa re heniuolenriæ reddas: amp;nbsp;cipan ^^*’-”^curcs:ut etiam confanguinitati quod debes exhibcasiq munimen tibi uel prin-' tethJ'^^’ *31vitis acqairas:cum tibi cum feceris adiundum.Nam folitariusquifq; amplius pa-”’^*™® ^”’ intanra return celfirudine alias mobilitate quifquam fuerit conRitu-^«da ”æ' '^'^°'^ 9“*® ”^ ^“ impunitum quicq reliquunt:quod contra fas aut ius : aut contra beim '’’^ ^^'f perpctratum.Et haec quidem tyberius loquebatur.Gaius autcm amp;nbsp;fi fida bfeo ?^^bum fenferanq ipfe longe aliter in animo gerebatitamen pro tempore benigne D{^!8f faduruna fc omnia pollicetur.Caercrum in imperiumucniens;q tybenum extixit: ^ncf T^” P®^ ntultd répus infidiis intcremptus cR.Sed haec poRca.Tunc autcm tyberius gain dj f 'bem in principaru pronunciansipaucis diebus aduiucns uita defungitur.Imperauit auré auƒ’'benfes,vi.annos.ii,amp;.xx.Gaias autcm quartus romano^ effîcitur imperator.At romani jj**®» tybewi mortcmihilarcs agere coeperunt:profpero letificati nuncio:non ramen ad cro prc^’“^^ wercendum gaudiura fiduciam gcrebantinon quia forte noücntinam multis fuis fafr ''quot;^ ^mpararc diligerennillum nuncium uerum effe fed timuercine fi falfo nuncio concis blK””^ ^“® proderent:ab illo cogniti perircntiq? eius morte gauderent.Plurcs quippe ille no «liim'^''®”“” extinxcr5it,Nam erat importabdisiin ira irreuocabilisiad quicquid perpetran 6**?***^’*^’’ **»P“fiflèr:8d fine ratione quoq? iudeorum occifionem inucniensa omibus quæ •Dan ïft ’^'^^’‘‘^^bat alper agrcRifq; conRabat.Ob hæc illi mortem eius audiétes fuam leticiam p«i^'® uerebantur.Interca marfias agrippas bonum deportans nunciumicum in balneo re ille k ® egredienti noto ei figno datoihæbreacç lingua locurusimorruus eR inquit Ico. At tij k ^'^ ®teHigens:gaudio coepit extolli.Tibi inquit Cup ofa pro hoc etiam bono nucio gra Hod’ x’^”®5 ’^^P°^*'-æ ^uncrantum ut uera fintquae dicuntur.Tunc ccturio qui agrippae cugt; (J™’‘‘O pracerat:inrendens iam feRinationem marfiac qUi adueneratiq gaudium agrippae qd Ifjj^^^^rbis illi contigeratirarus nouitatcm quandam fignificatamiinterrogabat eos quid ucl Mbr '^^ ^™ fuiflet allatus.l lli ranrifper fècretum aufcrre trepidabantifcd dum urgeretmi^ Kill rodicauit agrippa.Iam enira amicitiam magnara induxerat, Ille autem gaudium ma^ fes*”, ^^°”^prædpicn$5| »etiam profperiratc ex hoc agrippae cernebar couiuium ponir. to'' ’ a^.'’bbusipotufj indulgentiore procedenreiuenir quida dicens:uiuere tyberium: Si intra tern k ^*” ciuitaté uentu^e.Tunc ccturio afpere ualde illo fermone turbatus: propter quod 1)^ *“?^*nortc digna quæ gefTcrat:^ morte cæfaris auditaxu illo uindo gaudcs couiuiu cele/ Icitoh'''^ '^^° ponit agrippa.Tuinquit fallere feRinaRi:morté imperaroris falfo denûciâs:fed Urin • S^^'^*®°”® poena tui capitis expiandû.Hæcdiccns;confcRim ligapi iubetagrippait cô/ § arekre cuRodia.Et node quidé illa agrippa in malis fuerat conRitutus:fcqucti uero die bhrp ■*de morte taberii ferma firmarunqiä iamep holes iHû fermoné côfïdétcr ac pm alter ^^^^?^'A.g®*o quocp deRmanf cpiRolæmna quidé ad fenatûtmorté tyberii nunaas: » uero ad pifoné cuRodé tue téporis ciuitarisa qiubebat agrippa ex militu auferri cuRodia: uui

-ocr page 340-

amp; adbonû tranfferri in qua primitns habitabattanteqhaberétut in uif5culis:amp; ’bi wc iw* «^ in remiffiori cuftodia.Sedgaius poftqromâucnintybeni corpus feed adduccnsnunacyccunaa morem patriü opulenter magnificeq; celebrauit.Agrippa uero cu ipla die cupcret abfoluerejan* tonia prohibuit;non odio aliquo circa uindûîfed opinion! confulens gaii;neputaret morte ty/ berii gratantcr accipere fi eu ram cderiter abfoluiflctqj: ille duinxerar. Verutamen non muin diebus ptereuntibus;cu accerfiuit i domdtódiep præccpir:amp; ueftibus cultu^ mutato:dyadem capiti eins impofuit amp;nbsp;regé eófirma tetrarchiaephilippiidonas ei etiam lifaniæ altera tetrarewat Pro catena uero fcrrea quam gerebatauream ei paré pondéré condonauit.Magidrum aut^qup turn in iudea conftituto^ maxilld dedinat,Verum fécundo anno gaii caefaris agrippa poftulat. ut nauigare pmitterctur ad propria:quo puinciam fibicÔmiflâm: amp;nbsp;aliqua necefTaria certo dP fpenfans moderamine:reucrtatur.Etpmittéte imperatore:uenit in patnäÄ praeter fpcmomniu rex ab omnibus cernebatur cd magno miraculo amp;nbsp;in hoc cundis apparebat:quantâ habebatin Omnibus Fortuna licentiâ.Omnes etiâ hefitabant cóparanres penuriam hominis in quam repo priori deüenerar;amp; profperitaté praefenté qua fuerat fublimatus.Pleriq? etiâ beatificabät.rioiein» g » non fuerit defraudatus recuperatione fortunae.Alii etiâ pene ineredibilia putabant: licet mis intuerentur obtunbus.Tanraq; quippe in agrippa rejemutario ccrnebaF:ur quorundam roctes uterenrurin dubium, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCap.XVI.

STodias aut foror agrippa quae herodi cunda fucratitetrarcha enï erat idc galite fmquot; ae:amp; trans iordanem:poredaté fratris ex inuidia non ferebat ; g? eu in maiori di^nltatc erncrer g maritd:amp; g, de prouintia guidé cd fuua difcefferittdebitd no unies ab.oluerc. aut eflet cd ampliflima dignirate.Contridabafugitur grauircrep portabat: tanta muta-' tioné fratris:maxime adr quando eum intuebaf cd regalibus inngniis inccdentéiatcp hincinde ciredferre multitudine populo^ennfœlicitaté fuæ tolerabat inuidiae. Sed uiri alumconcirabaß cxhortando:ut româ nauigarenfimiléq? fibi dignitaté imploraret a caefare:ïtolcrabilé nalt;jJibP meripfi uiram effe firmabanfi agrippa Filius ariftobolt:qui culpatus a patrcimori nierucritaopia magna coprefiusnra ut aliter non pofTcc cuadere credirores nifi nauigationc diffugeret:ar(f no modo patria decedens;cd rcgali Fuiffet dignitaté reuerlus:ip!e uero cd effet Filius regis^bat eins qui rcrrarchiâ illâ ante poffedcratiundc magis ei cognationis iure debereóFederct in bun’ litate;priuatae degens uitae. Quod fi antca nihil hcrodé contriftabat:g gt;nbsp;minoré honore parent proprio pofftderer:fàlré tunc excitari deberet confanguinei ram praeclariffima dignitaté: ne^ pari debcre:Fupari ab eo:cui pecunia Fua Fubuentd eft;conFufionilt;^ debere deputare:ut iHfpi’C honoribus:qui ntenori tépore Fua Fuftentabaf mifericordia. Veru româ inquit pgamusmec Ja/ bori pcrcentes:nec Fumptibus:non eni pro auro re peritura debcmus ;phiberi:nead honores ua leamus ampliores afcendereticd omne quicquid nobis eft expendamus;ut regnd ualeas adipua. Ille uero rcpugnabat ocid diligens amp;nbsp;quieté:amp; moleftiâ romæ dcclinästraohcbaf eâ rone depu/ care.At ilia quanto uidebat ed quieFccre cupientcitanto amplius inftabatiiubens ne aliqum age dum practcrmittcft:quo poffet regnd a caelare jpmercri.His igitur ilia nnUo mo ceffabat donee Fepius Fatigando: in ed Fuâ Fecit tranfire Fm'am.IlIe igitur præparans opulenteruniuerfa: amp;ninil fumpribus parccns:n3uigar romd:fimul Feed herodiâ adduccns. Agrippa uero intcntionc corum intclligens:uel qualiter prepabanfattédens;etiâ ipFe FeipFum preparabat.Cum aut nauigaue cos cognofceret:mittit etta ipFe româ quédâ de liberris Fuis noie Fortunatd:pluria cæfari munera de portanréamp;’ epiftolâ aduerFus herodé.IpFum etiâ inftruit:quæ ore ,pprio gaid edoceret oportuni tare reperra.Qui cu Fubfecurus effet herodé:epiftolas cæfari reddidit.Nâ Fimul i diccarcheauc/ nientestgaidapud baias no inuenidt:quae ciuitas eftpua câpaniæ.v. ftadio^ inreruallo difiansa dicearchea,HabitacuIa quoq?ibi impialfa opulenter cóftruöaFunt opibus diuerFo^ ptpa prim cipd magnifice pornara.Lauacra calida ille locus exhibettaquis ex terra ulrro manatibusiapnsla luti corpo^:quos alias quæ ibi lauan conrigerit.Gaiusadt mox ut herodé Fufcepit amp;nbsp;primm ler moné cd eo commiFcuir: eóFeftim agrippa? Fufcepit epiftolas:quibus accufariones cononebatuf hcrodis.AccuFarionesadt erat hmói:c5filiu habuiffe herodé cd Feiano aducrfbs tyberid: amp;nbsp;wm artabano parrho aduerFus gaid. Probamérd adt huius rei dicebatur;^ haberct herodes coltrui ftionéimenFam armo^:quaeJxx,milibus pugnatu^ fufiecißcrdiancm armamentario herodé repofitâ diccbat affcruan.Quibus ledis motus gaius pconraf herodé:Fiueru eilet qd de armis nunciareturJHe uero cd aliter dicere no poffenne uentate conuîcereûrefpondit elle arma,Tue cæfâr uerâ credés aceufanone terrarchiâ dus abftulir;amp; agrippæ regnd côidxir: fed etia oescius opes Fimilirer agrippæ côrribuitiipfum adt crerno condénauit exilio: habitaculum ilu coititues in lugdunéfi galliæ ciuitate.Cognofcés uero herodiadé agrippæ cé Fororé: opes amp;nbsp;alia quæcu$

-ocr page 341-

propnaeßeprobarenrar ei reftituitrarbitrans î confilio uiri confeiam non fuifle turabatur eni eamg^forore agrippæcognouerat.At lUarru guide inquit impator magnifiée faris ficut dignita '^-^''^^^^^æ^ *™^* Iargiris:ueru ego tuo uti no poiTum beneficiortuifq ; mueribusjtprer dileöioné qua marito raco confiringoncui focia in profpitatibusexiftensnuftu non exifiimo:ut cum in hac forruna derelinqaa.Turn ille magnitudiné animi cius idigne fufeipiensifiatim earn 01111 herode mißtin exiliûieiufcçlfubftantiâ agrippæ contribuir.Et herodiadi quidé pro inuidia qua circa fratré gcrebatÄ herodi ob id q, munebres orariones Siuanirates aduerrïrirale iudiciu exprouidentia diuiniratis illatu ed.Gaiusaur primo quidé ac (ëquéti ano magnifiée rebus ure/ batur amp;nbsp;mediocre femet exhibésifauor illi p dies tam apud romanosrq apud cæteros fubiedos amplior augebatur.Sed procedente tépore magnitudiné dignitatisjhumanu perdiditintelledu: ”fe^uole^at diuinitate quæ uera eft honorari.

lt;jCapituIum.XVlL

LIo tempore cum î alexandria feditio proueniret inter iudeos ibidé habitantesiatq! aganositerni ex unaquaquc pre legati mittuntur ad gaium.

lt;Capitulum.XVnL

/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rat ucro inter alexandrino^ legatos unusiappio nofeiqui iudeos plurimu blafphe/

HHIB mabanmulta quidé amp;nbsp;alia dicens:illudauté eos p caetens accu fabari cfuonia cæfaris y J honores haberent omnino contérui.Nam cum romano impio fubieAosjtépla gaio fundarc altera conflitucrciatqialia ficut diis celebrate firmaretia folis iudeis duci ,p/ damat ïglorium:debere quoq; iftos fimulacris Honorare eælâreinomcncp eins habere iurabile. Hæcigiiur appione:amp; alia huiufmodi duriffima prolocuto;quibus cum in fupbiam eleuari pof fe ceniebaf. Philo ccontra fufeepitrqui præerat Icgationiiudeoßi uir in omnibus utiq: magnsc ^TOKnam alexandri alabarchæ germanus extabat philofophiae quoq; non expers:idoneus etid ocenfare cau(as:8f perorate quæcunqiaccufàtionibus fubiacebant.Ad hunc ex iècrerario gaius iubctercIu(^,;a5fenrcmq5fieri.Nam indignarióe fuccenfus efi; ut crederctur aliquid feuifTimu pfpftrare. Turn philo cgrcdius e fecrerario dixit ad iudeos qui forte circa ilium fuerant;utaio confidentes exifierentmeep gaii furore terreréturina prope cfle:ut ipfis opcribus dcu repugnare dartterer,

# pipituIum.XlX.

terea gaius grauiter ferensrep in tanto defpedu apud iudeos folos exifteret Icgatu ï fvria mirrit petroniuifuccefforé uitellioiiubens ut cum numerofa manu iudca inua/ oeret:amp; fi quidem fpontc fufciperent eius fimulacróierigeretur î templo dei: fi ucro refifiere molircntur pugnando fuperansudipfum incudanter cfficeret arq; ita petro ojusln fyria décréta cæfaris exigens pgebanut mandatis cæfaris minider exideret.Cunq;auxilïa Pten» quantopotuit congregarct duaiq; romanæ militiæ legiones aflumeret: ptolomaidam jjenitabiq ’ hiberna pagcns:ut primo ueris tépore pliu poffeagere cü iudcisundc quoq; confilfu ™i cæfaris litteras itimauit. Ille aut laudabat eius fniamuubens ut nullo mó prætermitrerec;amp; 'gt; niinus obedientes enènt:præliû iudeis intentius import,irct.Interca iudeo^z multa milia ueni quot;'’rad petroniü in ptolomaida depcantesme ad folutionem:amp; ad tranfgreffîoné paternæ legis co?crentur. Si aut modis oibus datuiffet fimulacrumin hierofolyma mferrcubiq; condituerè: Îjnwipfos primitus fi placercr iterimi podulabat.Nccp ei polTumusmquiut quoad uiuimus ré '‘wadniittereiquæ nobis ne fieret interdidaediab co Icgiilatorexuius auroritaté non ualcmus OMninoconténereineq? illas coditutiones paruipédere poffumusiquos proaui maiorefq; nodri quot;'(Jad fuuinreritu reruare.Petronius aur refpondit.Si in primis cffcmiut meis utercr ad agetv duqdoporreret cófiliisnuda uobis ad me hæc effet arariomûc aut cæfâre iubéteiincubuit mihi neceflîtasæius décréta coplendiine fi côtépferoialiud piculû maius icurrâ.Tûc iudeiiquo quot;'a inquiût ita fapfs o perronrur rrangrcdi cæfaris madata nöaudeasmeq; nos legis diuinæ pee/ Phhanfgredimuriqui uirtute maio^ nodro^ amp;nbsp;laboribusinditufimûc utqi fine tranfgrellîôe quot;Jinwsineq? in tanta aufi fuerimus nos pcipitare neqcia;ut quæ a deoitcrdida funt feccrimus: ^c^liqbus bonis illedi:uel metu morris adadiifed fixu aio tenemus.ut p feruatione legis nfæ quot;dapicula fubeamusifpecie gerétes.fortiffîmâ dcu nobis auxiliatu^ in pfenria:^ mercedé po/ jf'’ quot;^dûIr^nlt;^:(l p cius cultura fuerius aliq mala ppeffi.Si ucro uoluerimus tibi obedif no fold “^^âïôfis icurnmus q, tiore trafgrefTores legis effîcimunucrûetiâ imaniter offendiraus cuiquietia te indice multo antigor rpe cenfet effe q” gaius. Tunc petronius cofidcras ex uerbis J 4inautabile firnidcjppoficuÄ fine pugna no pofle gaii pcepta pficcre i eius erigendo fimu-unil

-ocr page 342-

lacro;ncc fine mulra «ede negociû illud cuadcrejaffumens oésamicos:8ieuftda to {érnitia.m tyberiadé pgit uolés iudeo^ amp;nbsp;conftituta cognofcef uel cuiufmodi effent:uclqubet oraniDU haberenfJudei uero magnu quidé Gbi ex bello romanos cernebantiminere piculuJea magis iudicabant fubignq ipiiefficerenf in deu. Multa iraeç milia petronio in occurfum ueniunt a tyberiadé undiep confluentes:amp; fupplicationibus utebanf nee cogeren£ ad talia : neej polluera tur ciuitas eredione fimulacri.Ad hæc perromus;amp; pugnabiris inquit contra caefarem: neœ iP Kus potentiam neejuefträ reputantes infirmitaté.At illi;minimc nos inquiunt pugn^rj dilponi mus:uerûetiâ funius mori antc parati:q legis noftræ mâdata foluamus.SimuIq^m fade pltranj pimi fe paros effe firmabant.Et hare quide p dies.xl.gerebant;cultura quoep terrae ngligetes:aJ maxime tempus exigerer,Nam iam ea pars anniuertebarur.'quâdo folent femina terrs roadari: tantus quippe eos fauor moriendi accenderat ne fimulacru aliquod poneretur i duitate.Talitei igitur fi rebus habentibus:ariftobolus agrippae regis frater:^ elicias maior;amp; alii quoqjoptiroi uiri ex eadéipfa familia:amp; plures de primatibus ad petroniü uenerc dcprecantes: ut bene dene^ gocio praefênti confuleret:necç de rants multitudinis pditione cogirarct;quin potius fcribendu gaio decerneret:fignificans ïmobilem animu ludcoijz: neq; eos conftitutioné fimulacri uellew icipere: oém quo^ culturam terrs negligere:fcd in occurfum fuu ueniflè:K pugnare quide nee uelle nee poffe:mori tarnen incundanrer pararos:antequam tranfgreffores fus legis exilrerent; debere igitur confuli:ne in aliud intenta multitudine: terra inculta rcmaneatiK poftea per ino/ piam latrocinia ppetrarentur,Fortaffis enï poffit gaius tyberius emoliri:amp; nihil crudele decerne re:neep alia difponere quibus ad feditionem populus excitctur.Et ariftobolus quidé: aliitp qcu illo erant:talibus petronium deprecantur. Petronius uero inftante ariftobolo amp;nbsp;csrcris: uides quoniam non pro rebus minimis fupplicant:uidens etiam iudeo^ conftantiâ feud quoq; raws: ut multa milia hominu per mfum darcntur in morté:fi uellet gaii furis miniftrare:finiul etiam fe deum offenfurü:amp; cd pemmis poftea fpébus aduiuere:multo melius iudicat:ut fcribertgaio: aut dus animü mirigans:ut nihil per eu iniquum contingeret:aut fi forfitan indignationé com-' moucretur g »eius minime mandata côpleuerit!amp; aduerlus eu aliquid mali deccrneret:bene w^ tentum effe iudicabat pro mcliore caufa:amp; pro ranra hoium multitudine fubire difcrimem to* uocans igitur in tyberiada magnam mulritudiné iudco^:nam multa milia illuc fuerant cogre/ gataÄ conftituens in circuitu eddas militias amp;nbsp;turmas:uifus eft primo nófusfed csfaris ^ter/ re fententiam dicens;timere fe iracundia gaii:proindc acceffu^ ad pficicnda qusfibi prscepra fint oportere Icfirmabat;qui tanro fuiffet ex eius beneficiis honore fublimatus:ut nihil cotra^ rium eius uoldrari pagerer.Verum non arbitror inquit iuftum effe ut faluté honorés meu no pro uobis qui ram plures edis impendainec pmittamtut p me paterns ueftrs legis infftuta lob uanturmeep adeo dignitatem rempli dei côténere: ut per poteftates principd:iniuris uentisre^ ligionibus ingerantur:fed fcribam ad gaid ueftras illi uoluntates:intimans quantd poffum ram adiuuans:amp; urm in bono propofitum:amp; fpcro quia adcrit deusicuius poteftas potior eft omw humano molimine:humanaq? uirtutc:potcns eft enim:amp;nos in confcruatione legis ueftrs ^æ tcgcre:amp; me tutari:ut nee ab ipfis etia cxcida humanis honoribus;g fi etiam exalpeief forfitan gaius:ut iram fua ime uellet effunderejuma omne piculd:ocm miièrisquscdq ; corpori ponit inflignnc uos rantos ja rebus optimis pcuntesïtuear.Irc igitur unufquifq; ueftrd ad opus J’pnu: amp;nbsp;tcrrs ueftrs cultura impendite:ego uero torna litteras deftinabo;amp; omnia pro uobis:tanip me quam per amicos:qus rei conueniant agcre non omittam.Hsc dicens:iudeo^ dimitti con gregationé iubet utculturs terrs diligentia exhibèrent, Omnes adt nobiles populos alloquio adhortabatur ut fpem mclioré gercrent.Et ille quidé hocmó mulritudiné letificare ftftinabat, Deus adt fua manifeftauit repente prsfcntiaamp; adiutorid fud in oibus fore petronio. Simulrm ut fmé loquendi fccit:confeftim ingens defcédit pluuia prster fpé oium na illo die ab iplo idis ortu ferenitas magna clarucrar:nulluq; fignd plums in cslo fuerat uifum:fcd etia omnisannos magna fuerat ariditare ficcatusiira ut defperatio fuiffet exorramó folum pluuisaed ét fi unqua pollet csld teddnubibus apparere.Tunc igitur etia prster cófuetudiné tanta inundatio uenit aqu3^:utiudeis Ipes magna fecit ï nullo fruftratum iri petronium proeoj i negocio laborante. Petronius autcm amplius obftupuerat:uidens manifcftifïime deum iudeorum fe cóiolatorum oftendereÄ mulrd fud dcclaraffe fentétisira ut nee illi forte côtradiccre ualerér:quibus rcligioi noftrs reludari rota laborat intentio.Scribit ergo ad gaid poftulans:ne ranta miliahowm congt; temncrct:qus non poffent fine bello amp;nbsp;ingenti csde a tranfgreffione fus rcligionis impeluï penre quoq5tanra tributa qus ab ilia genre darentur;memonam etiam non bonarn reniani nominis i poftcriora tépora rdinquiifup hoc quot^ uirtutédiuina iudeis pbere prsfidiu.Nam

-ocr page 343-

iudeis cuidéter inditium.Ef petronfus quidem huiufmodilirreras c^^’PP^ ’’^® ’■^^ ““ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^“‘’‘^romæ facratampHus in amicina gaii granaque cre^

tianr* ^^^^’^^^ quandam die cpulum præparaucrat cæfarrubimngnam impcndcrar dibgcn uide “^ °™’”“’“ ’n cibisdegantiam uincerenomnerque fuaiiirares: amp;nbsp;delicias ftudioûus progt; 0»''^?^ ^^ ”®” foliim cæteros anteiret adinuentionibus epularum: fed nee ipfegaius muku cens quot;nbsp;^* P”^^*^ equari. Tune gaius ad modum admiratus tam ingenium eius quam magnifï j .3™ animi: q, fuper uirtutem fuam fumprus expendcret ut fibi placeret: uoluit munificent J? ^PPæ remunerare, Turn itaq; ex deliciis amp;nbsp;uoluprarciac uino hilarior eftedus cum ab fenr^^f P®^™ gt;nuiraretur:amp; primum inquit quant tibi honorifieenriâ exhibui pro beniuot oui • ”“®’'^ ’^nâ circa me Cemp habuifti; ut etiâ apud tyberiû piculû ingens incurreres: uevu ’oinnibus re uideo amp;nbsp;uirtute praedirum:8i nos amorc fuperanrem:idecorû exiftimo tuo J^ We ftudio fuperari.Volo nacy quod anrea minus feci:modo perficcre:amp; tantas tibi munet ^^I’Utt^ut magnum nomen tuisopibus:amp; tuis accedat honoribus. Erille quidé ‘ ^weebatîexiftimans q jpoUct aliquos reditus fibi donodare:uel ciuirates cxhiberc. IIie autc bP’^æP^^^^^'^’ haberet:quod petere cupiebat: timens nero: fuam noluit aperirc fènrent j^’Kd confeftim refpondit gaio:quia neq; primo lucro:fcd eius gratia deledlatusmt contra ty l^ ’Pfæ’^^wmftudium accurarionis ei impenderet: neqjmodo fe aliquid agcre intentione ®kIm foJa eius gratia femper fuiflè contenrummam amp;nbsp;multa fibi ab eo amp;nbsp;maiora fuifië dona j^fitua inquit uirtute tuaq? potentia minora funt: meo tarnen hoc eft accipientes merito ƒWate meaimultum conftat effe maiora.Gaiusautem obftupefcens eius continentiam ma 6 ’nltabanut diceret quod fibi cupcret donari.Ille quomodo inquit o domine magnanimftate ®®^gnuM me muneribus tuis exiftimas: poftulemmihil quidem quod ad diuirias opefque A*” quot;’^ anrerioribus tuis müeribus admodum locupletcm reddidiftiifed iHtid pero:qd ’’P®“*^®’' P’etans efficiattSi diuinitatis mereatur auxiliumtuna eriam mihi gloria fueric P’^3’idientes:qgt; nihil a te petierim: ad ufus pertinens temporahum return, Poftulo igituriut ■p’onem ftatue quam in templo iudeoru facicndam perronio præcepifti: ultra nolis effîci.Et '^^uidem licet periculofum cxiftimaret illud expofeeremam nifi redum quod perebatur iudi f.^''^amp;r:nihi! aliud nifi mortem auferret ilia petit5:ergo quauis periculofum efTe cenfereuta ./quot;^ûntentis aliis fibi neceffariisÄ utilibusallud a caefarc poftulauit, Gaius adt: turn ab eo c^ ƒtalitcr fuerat accuratus:quia indignum cxiftimabat mendax coram tatfs arbitris apt quos alacriter cÔpellabat agrippa;quod uellet cxpetcre:paululum fui penitesimox uc jowutem agrippa: miratus:^ fuum regnum non leditibus non pecuniis;non alio quocunq; j^amplificare cupiucricifed pro conferuanda rege culturacp diuinitatis illibata celebrada ]J'^^0’‘cttitcrit:concefl‘it:ac fcribit ad petroniu: laudas quidé cinq? exercitus ïftruxerinput cu iudeis fuerit pparatus;amp;: omni nifu laborauerit inidda pfïcere,Verü ftatua inquieft ç,^°'’fgt;gerit erexifle:ut cóftituta eftpfeuerenfi nero necdum eredacft:nihil ultra farigandu ext |. ''’W:amp; auxilia dimittendaiteipfum uero ad ea quæ miflus es curanda conuenit oroficifeimâ 1^J'^bm opus non habeo ut engatur ftatua.Hoc enim agrippa: gratia: coceHum eße uolo;uiro J^tabili mihi femper:fed nûc amplius honorâdo.Et gaius quidc ralia fcribit petronio:antcq ,'”0 niaior oriref.Nâ ira iâ mentes oîum tumebant:atq5 ralia uolunratûleoji indicia môftrat J’Wr;ut fi forte côtrarius nucius aduenirct;parati eént apertû bdlû gerere cû româis, Sed gaii ®gt;cus erat obnoxius turpitudiniialienus bono c5fîlio;6i in omnibus quæ facienda decemeret; ^'”3gis pertinax ad implcndum: moderari fc nullomodo fciensifcd beatitudinem iudicans: fi ^Wquodfibieffet uoluptati perficeret. Poftea fcribit perronio huiufmodi uerba. Quomot ^®æ ^’^* ’^’^® dedere;mcliora iudicas:quam mca complete præcepta: Ôi cunda ^■’•uslibita funt ftudcs efficcre:mea mandata contemnens:iubeo tui temetipfum iudicé fieri: .Öligere qd dcbeas pati q me ad tanta iracûdiâ côcitafti:utcxemplû effîciare cûdis amp;nbsp;pfentibus ®^ris:j nullus audeat ipcratons mâdara côténere. Häcigif epiftolâ deftinauit quidé petrot Wo tainc ipfo uiuétepdncit . Petronius aût rardius earn aliquâto fufcepir:remoratis nauigio ’’itoribus:intantû ut etanrc hâc epiftolâ alias:pctronius Ifas accepiffet î qbus de morte cæfat ' ’^‘^‘^c^'Non’eni obliuifci potcrat deus tâto^ piculoiytq petronius cû aiaentate ma ’ honore eius rdigiois gram pftitiffet:amp; gaiû de medio auferens;mercedé J??’» JJ iHius îpietate reftituir coopatus é ât petronio.Nâ tâta illi diledo côpata é:tâ romæ: Ï 1uno quoq; regno;ut dei gratia fuper eum cuidés appareret. Romæquoc^ fenatori ordinis Jotquot dignitatibus eminebantitam uirtutis merito;quâ odio gaii:quod propter eius crut wdniquicatc(|;conccpcrantxirca petronium magno fauore ferebantur, Mortuus autem

-ocr page 344-

cft:non poft mukum temporis qua fuerat epiftola fcripta perroniorin qua eu morte danauerat. Caufam autemper qua exnndus cdÄ teKum ordinem infidiarum: narrabo procedere fermoe. Petronio uero primo uenit cpiftola:raortem indicans gaiupoft aliquantum uero temporis eai qua propria manu femeripfum interimerciubebatur.Vbimiranda eft diuinæ demenriæ proup dentia quomodo fine ulla dilarione tantam illi rerributionem mercedis indulferit pro honore quern exhibuit templo dei;amp; pro adiutorio quod iudcis praeftirittut per earn beneficium falutis accipcrenr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^CapiruIum,XX.

Ontigit etiam per id repus iudcis illis qui in mefopotamia amp;nbsp;babilonia habitabant ' ualde magna calamirasmbi quoq; mulra caedes accidit;quanta nunquam ante refert jjn hiftoria. De qua cunda diligenter abfoluam: ut caufas ipfas ex quibus prouenit 1infinuem.Neerda dicitur babdoniæ ciuirastadmodû pupulofa: habens circa fe pluris mam fecûdamque regionem: quac cum aliis plurimum bonis turn etiam hominibus referra eft: hoftibus quocp ipfa dicitur inadibilis. Nam earn eufrates undique circunueniensrin medio co/ tinet uniuerfam. Ad hare etiam menibus eft munira firmifiimis. Eftautem alia ciuitasicuius nifibus uocabulum eftxirca eiufdem fluminis fluenra conftrudamnde iudei quoq ; natura con/ fidenres locorumicenfum quem folent in honore dei tribueretibidem cuftodiendum illo tem/ pore deponebanr. Sed etiam alia munera decora templorum illis ciuiratibus habuere: nam eis ueluti pœnoiuei promundorio muniriflimo fccurius utebantur: hinc autem in hierofolymam cum tempus expeteret pecunias dirigebant.Plura quoq; inde hominum milia pafcebanf. Erant iraq; duo quidem homines:afineus:amp; anileus alias anuleus nomine neerdatienics quidem gene/ re;^ inter fe germani fratres.Hos praeceperat matermam parre orbati fuere;utnauium operate/ tur uclamma'quia non indecorum apud eiufdem loei ciucs hoc opus habebatunita utetia plu/ res apud iudcos uirorum: eis exerceantur operibus quæ ufui marino proficiant. Hos quadani die magifter qui eidem operi prxerar: apud quem etiam ipfam artem didicerant:deaduentu Si rarditare culpauit:in cofq; uerberibus ultus eft. Illi ergo grauirer hoc ferentestarmaquæcungue in eins domo feruabanrurabripiuntißdpergunt in qucndam uicum;qui diruprio fluminum uo/ cabaturmbi optima folebant pafcua germmareæaque ibi repofuerunt. Quo fadoicongtegan/ tut ad eos plurimi iuuenes;quotquor egeftate laboranr.Hos armis infiruuntupfi uero ueluti du âorcsagebanrdbi quandam fibi extruentes arccm:demandat uniuerfisiqui per illa pafcua arme ra fua dudabantrur eis cenfum redderenr:atcp ex hoc amp;nbsp;cum eis amiciciâ haberenriamp;aduerfum hoftifem quidem populum fi forte prorumperet auxilio fc fore firmabant. llli uero dido ob/ audienres fuere:non enim aliter facere ualebant:ói ex pccoribus mittebant quanracunq;iubeba tur.Hinc proinde manus illis SC uirrus amplior accedebar;amp; poteftatem habebant quæcûçpani/ mus uellet efficereialios fugare uel ledereialios regere uel curaremon folum incolas regionisifcd etiam quos forte tranfire contingeretmomcnc^ eorum formidolofum fans habcbaruramp;p dies fingulos de eis fermo crefcebat:donec ad regem parthorum ufq; peruenit auditus. Satrapa ue/ ro babiloniæ poftquä ifte cognouit uoluit eos in ipfisiniriis reprimcre anrequam eis licentia ere fcenteimalum amplius oriretur.Et congregans manum quaplurimam potuit: fed etiam ex par/ rhisibabilonufcp quaplurimosiaducrfum cos repente:tendcbat:nolens eos nuncium fui antequa ueniret acccpereiper occulta dudans exercitum.Er ueniens in quédam meraorofum locumahi dem latuit.Er fequenn dienilucefebar naneg fabbatumiquo iudei nihil operanturiratus eft refi/ ftere non aufurosiarq; hoc modo fine pugna uindos poffer abducere.Paulatim ergo ac pedete/ tim accedebar ad locumrut cum proxfrois fieret ftatim in cos irrueret. Sed afineus licut forte eu aliis nonnullis confedcrananre quos arma fuere iaccntiaio uiri inquit: hinnitus equorum meas aures allapfus eftmon equarum amore: fed equorum uiros ucbcntium hinnitus exiftere na cria ftrepirum frcnorum fimuladuerro. Vercoriraqunc nos circunfufihoftcsaggreffi fint. Sed ci/ tius quifpia ex uobis fpedatu procurât: qui nobis quid nam iftud fît raanifefte denuncietOpro autem falf a me locutum fuiftè:amp; deceprum potius ueri fimilitudinc fonirusiquam ucra fenfiffe Et ille quidem huiufmodi uerba locutus eft. Cum eccerfimul quidam adueniunt fpeótaculi ne/ gocium:amp; celeriter accurréres.'neq; ru inquidt fallerisifed intégré conicéfaffi:qum aduerfus nos gerunrtur.Ab hoftibus circundati quippe fumus dolo: nihil brutorum animalid drfferétes. Na plurimus eqrarusfuadineo pjcrrim réporeiquado nudi oibus armis extamusiobid:^ lex pater/ na uacare nos;amp; nihil agere pcipiar,Afineus porro no fccundd fpccularoris fentenria g» deberct fieri dccernebanfed legale magis exiftimansine dimiftis mhibus peredtes leticiâ hoftibus exhibe renr:oporref iudicabanut no line hoftid ultiôc oparenf. Arma iraq; cornpitialios q circa ilium eiâtfimilirer adliortafxos îaudaciâ cxcitâs:ut uirturis méores;hoftes itîcre feffos iuaderét: atqj

-ocr page 345-

'^P^M^dentcsimulfos obtrüncâruîios cffugauerût.Mam eos fecuriras qua fe putauerât quaß wncü parata repcrruros;ignauos amp;nbsp;mollos ettecerat. Parrhorumautem imperator cum ei rale unaum adueniflcrjobftupefadus fuper illorum fratrum audacia: defiderauit eos uidcre: amp;nbsp;cu «smftere colloquium: amp;nbsp;mitrit ex armigeris fideliflimum qui dicercr: quomodo imperator, rtabanus quamuis lefus a uobisÄ quamuis fua prouincia depredara: ramen nulla circa uosv ^gnanone quam dcbebar accenfus elhfcd confideratione uirtutis ueftra: magis in ueftram gra b®’^°'”’^5* niifit me:dextram uobis fidenique præbiturum:ut ad eu ueniaris:amp; eius ‘^wns amiciciainullum dolum;aut infidias formidanresidona eriam fe darurum promittir:Si ononbus fublimare:ex quibus porentia uobis maior acrefcat, Tune afineus ipfe quidem di* “liti fd fratrcm fuum anileum alias anuleum cum muneribus mitrit quæ præparare portiez ®nr. trille quidem ira perrexit: arque peruenicns;ad imperatorem ingreditur. Arrabanus Jutemaudiés anileum alias anuleü ueniffearerrogabat caufam:cur etia afineus nó fimul adueni Cunque audiffet qi rimore fuum aduentum fubtraxcrintunc per deos cœpit parrios con^ wari;nihil fe mali fadurum in eos;fî feeius committerét fidci. Inter illos barbaros efle folec ®®auin:ut nunquam quifquam inter eos poftquam dextram praebuerit mentiatur: nee quifq .^'ide dextram danris dubitauerit. Et artabanus quidem ifta gerens: mitritanileum alias anugt; ^mperfuafurum frarrimtad eum eriam ipfe parirer adueniret. Agebat autem hare imperator: P^shabens illis fratribustprorutamine illius fatrapiæijaprer quod in ilia regione facile pofient fills iniperio deccdcre;ut antequam rale aliquid conringcretupfe illos per amiciciam occupa-» Timebatctiamme in babilonia plurimi feafmeo coniungcrent;amp; ille manu ualida congre præfertim in illis locis tarn munitiffimis:facile fc a perfarumimperio defenlaret. Er ille qui ^rcpuransidimittebat anileum.Anileus alias anuleus aurem perfuafit fratri: intimans ci ^Witennam amp;nbsp;alacritatem imperatoris: turn etiam iufiurandum quod ei prcebuerar;^inde ^ff^'’3num cum alacritate pcrgebant, llle autem cum gratiamagna eos fufcipicns:admiraba ^^^ niagnanimus extiriflet: cum corpus pomderet ad uidendum breue: amp;nbsp;quod ®®®tuiab intuenribus haberetur:eiufque prudcntiam ftrenuitaremc^ confiderans:fertur ad dixilTeiquod maior effet anima corpore tam minore,Oftendenfq-, afineum uni dudo^ t^’^’ê^^ norainetatep eius nomen indicans: omnemep uirtutem amp;nbsp;ftrenuitatera eius p £..,’Q^alis extitiffet in bcllo:abdag3tes poftulabat permiffum fibi contribuiiut eum occide-» /'‘’f^miurias eius amp;nbsp;depopulationes quas in prouincias commiferatmltum iffet.Non permit-'’’inquit imperator hæc fieri in eum uirum qui mea fide præfumensîdexteram a meauratio-??dco^ accipiens:uenire properauit. Tu quia uir bonus extas in bello;nihil periuriis meis “^ parthorum iniurias ulcifcaris:defcendentc uero fi cupis infequere;eum fi potcris iu-jl^“ ‘dpato. Mane iraq; fado:accerfiri iubct afineum.Tcmpus tibi eftinquit:o iuuenis ad Tpria Jfndendi: ne forte plurimos ad te dudorum irrites:amp; fine mea confeientia pereas, Com-am v ®’^'® ^^^’ babiloniæ regionem:ut earn ledi a latronibus non permittas: fed tuauirtute aco ®®*’*^“s defendatur. Dignus nanquefum a te optimo homine hanc reciprocationem t5-^f'9ui tibi fideles amicos omnino feruauerim:neœ ad cos attedi:qui fuerant ad tuumin-

‘®*®fi’*fd 3d lalutem tuam tutandam fedulo feftinaui.Hæc dicens:eum donatum mu-n^ous competetibus: in propriam deftinat regioncm.llle autem domum rcuerfus:opida con-®t8{caftella:qu3c primo fuere reftaurando confirmât:atqp ita ex breui magnus effedus eft;

per çjjj^ négocia gerebantur;quanta nunquâ ab alio ante ipfum geri porueruut.Tantus S°iucrar fadusmt etiam ab ipfis parthorum dudoribus honorarctur;qui ad illam regionem j)^ tempora mittebantur. Nam folam babiloniorum honorificentiam habere minorem duce ^'^æ uirtutis merito deber iubebat exolui. Omnia igitur négocia quae I mefoporamia ®f^ntunexeius poteftate pendebarÄ amplius eius foelicitas per anos.xv.aplificata crefcebar: onoji omniu uigore ac flore pollcbat.Sed dum tali ^fperitare frueretur fubiro maloru illos Kna P^'^^^^ principia: quaehmoi de caufis acciderunt.Poftqua enlftrenuitate ac uirtute ad ma-potentiam:conuertunturad iniurias perpetrandas: amp;nbsp;trafgreffiones paternaru ’^P*^'t3tjbus in tranfuerfumagentibus.Denitj partho^ quendam dudorem inuadunt titj ij^^^^‘^^’^‘^3m illam miffus fuerat regionem. Quern etiam propria uxor fuerat comi-®iiteI • ’^’” ^^“5 pluribus rebus laudabilis cxtitiffet;tuncpulchemmc cundas fœminas ksr’ *^^'^^ tnagnum decoris miraculum fpedantibus apportaret. Hanc anileus alias anu-^*** ^^ Ichrirudinem eius auditu cognofccns : fiue proprio uifu profpiciens:adamauir, ’liiiBf ^?^’^ ^tus uiro præparare;eumque hoftiliter inuadens intcrimit: illam autem P^tis iibi coniunxit, Quae mulier baud equidem fine magnis calamitatibus anileialias

-ocr page 346-

anulei domum ingreffa eft fed tam ipG qua afïneo fratri: magno^ maJo^^deportauit aggerem per huiufmodi cam.Cum enî ilia poft morte uiri deo^ fuo^ Gmulacra fûpfifièt:quæmore pa terno tam ab ipfa qua uiro eius rcligione colebâtur:cœpir ca domihabereiK fimili ca culfu ucgt; nerariifed etiam cum alicubi forte pergebant in exreras regiôes: fecum ilia fimulacra porrabar. Et primo quidem latenter hunc rirum rehgionis cxerccbat:poftea uero cœpit «ia marito mon ftrare;quali modo uel lege deosillos cum primi fui coniuge coleret.Tum focii eorum:quiabeis inter primos honorabantur:primum quidem inter ipumanileum alias anulcu locuti funt:qui3 non deceret hæbraico^ côtento:^ negledis fuis legibus earn mulierem acciperc:quæ conano ritu aliam religione habensnnterdida fibi facrificia diis extrancis exhiberet:debere illu aiebant rebus fuis bene confulcrcrne forte amorc mulieris öd uoluptate corporis captusaHacelebranp' raitteret quae fe regnuep fuu peiïundarct.Sed cum nihilpfïcerent talia cómonentes: ufeum ena quenda illo^ quæ maxime inter eos honore fungcretur:quóamplior fiducia locutus fit: intere mit.llle uero moriens;male dixit ipfianileo alias anuleotfratricp ipfiusafincoxunóhfq: fimiliter ab hoftibus intcrircntnpfi quidé:q gt;nbsp;talc in fe facinus ppetrarenillis aut q? nóphibuen. neep ullumauxiliu tulerinthomini pro legibus paternisÄ ^ tora gente ,ploqucti. Cuius morte oés quidé grauiter fercbant:tolerabat tamé nó ob aliud: nifi quia illoje potétia ad îfœlicitatem ducebaf.Cumaut culturâ etiâ deo^ partho^ audiffentmlrra tolerandu no ce iuditabant opus anilei alias anulei:g, in legé patriâ üuriæ gerebanf.Itaq? plurimi côgregati ad afmeu accenerunt. amp;nbsp;cum magnis uocibus increpabant diccntes. Bene quidé eiTetifi neep primu tak ahqum fiere » Sed quia iam fadu eftrfaltem nunc corredio confequatur: antequa illud peccatu tam ïlM: quam caeteris oi'bus adducat interitum:eiq? cxprobrabant propter nuptias cû alicnigena muligeeon/ fedastcôtra côfuetudiné legis ipfoje amp;nbsp;fuperfticioné mulieris quæ ad iniuriâ dci fui fuiiktidiy da.lllc aût:quâuis peccatum fratris agnofceret magno^ malo^ fuiffe cam amp;nbsp;foremen ®*’'î ’Ï' düs confanguinitatis fauore colerabarmcniaq; fratri dabat:^ fortiore malo libidinis uincebat. Sed cd plures ad eu per dies aceufâtiones a pluribusaduenirét:tû de his anileo alias anuleo loqu côpulfus cft;increpans eu amp;nbsp;quiefeere de cactero iubés ab illis opcribus ut mulieré ad fua P^' priarparenteftp reuocaret. Sed nihil eopz uerbo^ præcipiebat effedum. Mulier aût fe®^.^^ mulum qui propter fc populos obtinerctmcnenû inter cibos dédit afinco.Quo ille fundus eft. At ilia fine ullo rimorc poftca dcgere coepit:folum fui indicé habens:qué loitic, fuoamorc conftridura.Porto amicus alias anulcus folus regni modcramina cxapjc®^'®*^j que fumés: uicos mitridatis inuadir uiri apud parthos in primo loco conftituti:^ régis aru filiam in coniugio pofïïdcntis. Vbi cum irruperetromnia prædæ deditÄ multas petunias • multoftp captiuos abripuit:^ numerofum pecus abduxit;amp; alia plurima quæ ad tiamep pertinerct nofcuntur. Sed cum hæc mitridares audiflët:qitalis ï fuis uicis præda a aP uitas fuiflet effeda: grauiter ferens: g»ipfeante nihil lefifTet anileum aliasanuleum:anileus3 anulcus uero cp exordium tâtæ fumpfiftet iniuriæ: tanta in fe dignirate contenta:congre^quot; ? plurimum potuit cquiratum:fcd criam ærate feruentium non minimam manumiaduerWS^^^ Icum uenit:amp; conrendebat:ut cum eo bello deccrtarct,Sed antequa ad cum uenilfetiquodam^ co occulte caftra difpofuitiut inde proxima die ïhoftcs irrumperet alias irrueret:qu5febba illucefcebat quonia a iudeis ociu amp;nbsp;uacuitatu exercetur.Anilcus alias anulcus autemlua ^°|^j^ fcens a quodam homine fyro:alienigena ex alio uico qui cum alia intègre nunciaret: turn uicum îtimabattubi nutridatus manfioncm feccrat milites itaq? paratos facicns: caftris eg cft:coudis ignorantibus q gt;nbsp;aduerfus parthos tenderer. Et circa nodis fere quartamc^‘^° ^^ hoftes inuadinalios dormientes obtruncat:plerofque in fugam conucrtit. Mitrida uiuum tencnsifecum ducebat fuper afinum nudum imponens:quod ualde ’guominioiuU apud parthos habetur. Cunq;ad locum proprium peruenit hortabantur amici ut mim extinguerer. Sed contra ipfum confilium ille aliud dicebatmon redum effe dicensiot mi ^^^ tem extinguerer: uirum primo genere apud parthos ortum: amp;nbsp;neceffitudine connubn ap gern artabanum magnifice honorabilem:nunc autem ut cunq; tolerabile céfeatur eße G“ ^jj dum eft:qqpniamac fi iniuriatus cft mitridatesmerumtaraen beneficio falutis:erir fe fi^ bus grariam debiturus: fi uero quicquam patiatur: ncquaquam regem artabanum P^^F” ^j^qs turum: fed magnam cladcm iudeis importatuna babilonia conftituris. Parcere itac^uu ^^^^ uidetur:amp; propter confanguinitatem qua regi coniundus eft:^ pro tanta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per-»

fuos honorabilis ac magnus habetur. Et ille quidem talia inconrioneut fuafit. Dimittitur igitur mitridares. Sed ei rcuertenri: eius mulier exprobratinifi felp pote régis gener in tanta dignirate conftiturus: fupplicia fumere dchis qui contumew

-ocr page 347-

^^'^^ manque lUieße dicebattut falurem elîgeret poßqnn captions in manus hominis Ium ”14^^ -^^^ ulrum ire fuam infuriam inrmdcrer: aut fe per deos iurare coniugi fédéra fo/ ^IJc exprobratiSes per dies fingulos minie ferens magnanimiratc eriä mulieris megt; ßnn ^”^ coniugiü folueref: no fpere guidé neep uolens congregasmanu qua plurimâ Mlf'fK^^“5 iudcos tendebat in tollénamifaluté chimansifi parthus ipune fuiffer a iudcis re WH”^ .• ^®^™”c.Anilens alias anuleusaut ut cognouit ad fe rendenré cd mulra manu mi-P®V’'®S^onu judicauit fi in locis fuis mancret:amp; nómagis anreueniés hoftes occurrerericx Fo pentare prima côfidcnsiiterû fe pugnatu^ credcs;audennbus uirturis ena robur acrefcere» .1^3951e illi fuperiopz cxcrcirus cóiunxcreifpcrares prædam fe ficut anrea relaturos: amp;nbsp;ipfa praafacie horroré hoftibus ilIaruros.Pergunt iraqueillo die fladia.xc.pcr loca nafta amp;nbsp;laquo-n'^^r i‘’'^^^’fcd medio die ardore folisingcs fins iudeos occupât,Mitridates aut apparés cóti/ uo:feirositincre;ac fiti fangatos inuaditdlli nec eftumincc arma ferre ualéres ^fugiunr.Partbi «ouiiequenresimagnâ cædem faduntiiudco^ muite miriades alias plebes occubunr.Amiens 35anuleusaût;amp; quotquot circa euin crannin filua fe recipiunt.Mitridares iraqjmagnam ui--onam fumens;magno gaudiocœpit exultare.Congregatur aut ad anileum alias anuleum in-Jhominû pcftimo^Ä fuam falurem puipendétium quos anileus alias anuleus lt;ipiebat!uolens ex his recompenfarionem efficere multitudinis quaebcllo perierat: fed baud quot;Çiimiles iHjstqui bcllo perierant.Nam erat uulgus inexercitû.Sed tarnen cum bac multitudi •Jfnpitin uicos babilonio^:eofq; paflim depopulatur. Tum babilonii quäuis ad bcllum pa-ufmittunt ram in ncerdamiad iudeos qui ibidem habitabant: tradi fibi anileum alias anuleu Patentes,Illi ucro nequaquâ illorum fermonem accipientes:prouocabant eos ad prælium. Ve ■•nitamcn aditi j Icgans babilonio^ pcrmifereiutad anileum alias anuleum pcruenirér:amp; cu eo ^’^1(1uellcnr prorinus loquerentur. Babilonii locn intégré fpeculantesiquo fe conftirucrat ’^“^31ias annlensÄ cuda diligenter infpiefenres occulri node fomno depreffos inuadunne-,^^ntofeunq; reperiunnipfumç^ anileum alias anuleum obtruncant: atep hoc modo babi-u“quot;’Mriis amict alias anulciió dgrauedine liberati fünf, Imprefîîo nanep cis illa magna confta-füi''^'° °j^° circa cos detinebatur.Na pœnæ fempinimicicias exercebar.Caufa ucro huius ire ; ^°?ipaterna;qua ille oppugnabat:amp; ^prerca fibi femp inuicé emulabâtununde fuorum Boportumtaté mnencratfab iniuriis non parcebat. Tune itaq; hoc modo pereunrc anileo ^^3nuleo coepere babilonii iudcis inftare, llli ucro amp;nbsp;grauiter fcrentes impreffioné babiloni

repugnare pœnifus non ualentesan feleuciam cum fuis omnibus emigrarunt.Seleucia ’^^'^ ^^odum opulens amp;nbsp;decora:quam feleucus nicanor fabricarus eft. Habitant autem ^^■flacedoniorum pIurimi græcorumabundanfiimi. Eft ibi eriam fyriorum non minima jJ^'tndo.In banc igirur iudei refugiunt:amp; per.v.quidem annos illefi inexperti malo^ fuerc fck ?^® 3öno:naro babiloniæ corruptio eo^ magna contigit ôi ruina: K ob hoc plurimi in tn ?^*” ®*S’5 toagii^ confugiunt:eos amplior ibi clades fuicepit:,ppter caufam qua brcuiter bann °'^''æcis in feleucia habitantibus aduerfus fyros ex maxima parte inimiciciaeuitæ gere Svn' quot;^'^ S^æ‘''femper fuperiores extabant.Tune ira^ cohabitabat eis amp;nbsp;iudei qui aduenerât, mouentcs:coeperunt fuperiores exiftere ex eófenfu amp;nbsp;auxilio iudeorum: iJ?”^ confiderate fe in periculo praecipitantium:amp; inrenrionem folam ad bcllum gerendu Ij^tiutn. Tune iudei hac fcditione fuperant.Illi ucro nullam aliam rationem ccrncL.tr: qua qq. - ‘^rum fuum priftinum amp;nbsp;dignitatem reformarc:nifi fyros a iudcis feperarét.Vnufquif '^^rum uerba faciunt ad fyros cum quo quifq; ft familiariratem habere cernebatiat-Pitih '^™°'^° pacem inter ft:amiciciâcp componunt* Primates iraqj uiri ex utraçp parte pada ^ti kJ^ ^^^ ^ Concordia feruarerur inftifuont:arq; hoc modo inuicem exhortantunur cu iu-Wh® garant, Quos ex conftituto repente inuadunt: interimuntq; fupcr quinquaginra ®nominü.Percuntigitur omncs praeter admodû paucos:qui forte aut amicopzaut uicino^ •ïm’'^'’*^™ *^®*’^^ati funt.Et cu iam ibidé uiuere nó poterant:difccdürexinde in thefifom (^ ’^“’ötc meina feleucic: ubi cófuetus eft partho^ó rex per fingulos annos hiberna peragerc: fofr^' a^'^”^ ^’^^ opcsiSCplurimus regni cultus aflbruatur. Nulla taméiam eis fpes uiuendi fflfƒ“'^‘quot;^‘’dbaina enâ ibi ois gens iudeoße terrore régis præmebaf.Non enî ram babilonios q? %^^^f^rmidulofos habebant:fcd ctiam oîs multituds fyro^:quæ in illis locis habirabat ad iHj^ Wracts loquebantur:ut bellum gérèrent cum iudcis.Ob hoc ergo difcedunt etia inde ®®®^*’' ^ proprer munimentum illarum ciuitatum tutos feefle pofle céfebât, tón • ^’“’.babitabâtur ille ciuitates ab hoibus bellicofîs. Er ea guidera quæ circa iudeos, ‘0ni2 conftitutos:ada funt huiufimodi fuerc.

-ocr page 348-

aArc funt capitula in,xix,Iibru hiftoria^ianquitatis fudaicse. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capi

^alircr gains cæôr infidiis a caffîo cherea extindus eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ii,

'r cJaudius parruelis eius coadus a militibus fufccpic imperium: di feditio fcnarus Sipo' puli adinuicem;amp; utriufcp partis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^F’^»

Legatio régis agrippæ ad fenatuÄ qliter cÔfequétes milites q erât eu fenatuj ad claudiû tränrß amp;nbsp;de morte chercæ feu aliop^ gaii îterfcdo^:ipfi quoq; claudio repugnantiû, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.ini«

Qualiter daudius cæ6rreddit agrippæ omne regnû paternû: adnciés etiâlUi lifanie retrarchà! amp;nbsp;libertas iudeorum:quæ prouenit eis fub elaudioxum prius amififfent eâ fub gaio: nauigatio quoep régis agrippæ in iudeam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.v.

Épiftola publli petronii redoris iÿriæ ad doritas pro iudeis:8d qualiter rex agrippahierofolymo rum muros locupletius conftrucs;ftudiumfuum imperfedum dereJiquit:prohibenre cæfarc!q opusipfum fufpedum habuir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.w,

De honore quo bcritho honorauitÄ de aduétu regûâd ipfûî cîtate nberiada. nbsp;nbsp;nbsp;Cap,vu.

Qualiter proceflît de ciuitatc cum regibus î occurium marfîipræfîdis lÿriæ uel quali modo uv ram finieriticum non dediffet honorem deo:populo fibiattribuenre honores diuinos amp;nbsp;no nu manos in theatro:quare confeftim fenfit plagam dei. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.nd,

Morruo rege agrippa: cæfarienfes uel (êbafteni indecenrer blafphemabant defundum: fianuas quoep filiarum eius diripentes:cótumeliofe tradauerunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capax.

Poft mortem agrippætclaudius cælâr cufpium fadum mitrirpræfedû in iudeæcui etiâ iniungp tur ulcio exercenda in cæfaricnfis:amp; febaftonos pro defundi agrippæ contumeliis.

iudaieæ,

Aius non in folos iudcos:qui in hierofolymis fuere: Si eos qui in fus S regionibus habitabât:iniufticiæ fuæ demóftrabat infaniâ;fedpocm S terram amp;pornémare fuper eos præcepta dcftinabar: qqua uer 'U '’’ * imperiû romanû^rendiCôd pluribus cûda calamiraribus adiplcu 't!

IX^WC« AJAamp;*.WA ICA. ^^WAWVA U Vf A * AUZYAI AJV.CA VA V WAV»*®- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,

__^r _________:quâ in nullo honorabilioré cæteris ciuiraribusenia^ ^ bat,Nam eu oés cæteros libérer tradarenhaud alias non Jô fen^ i amp;nbsp;omnes quanricûcp ex nobilibus uel generofis clariffimieóftabar, ^^^^, Multa et crimina ppetrabat aduerfus équités rôanos, Quidâhoc di gnitaris noie cenfebanf: opibus aût pœnæ pares fenaroribusexilæ'' * bant:pp quod etiâ in ccuentu fenatus interefte folebât;quos ualde inhonoros habuir: plurioilt;^ ex eis morte dänabar:quo^ etiâ pecunias aufercbat, Nam multas etiâ cædes nô ob aliudiwn ut corum auferret pecunias perpetrabat. Diumû uero fibi cultû amp;nbsp;honores uolebat nô cû hoibus cxhibcri:fcd etiâ in replu iouis ucniens:quod capiroliû quidé uocanr:magis uenerabile antenus eft oîum templo^:fratré le iouis eftaufus appellare.Sed eriâ alia quæ gerebat;non erantfuroris aliéna,Nam etiâ ex dicearchia ciuirare qui in câpania ceftirura eft;ad mefanâ quæ alia quoepo marruma ciuiras:graue putans ut remis tranfitû faccrct:putâfq; fubiieere fibi etiâ hoc element pofte: uelutdomino maris cxiftente:ralia etiâ uolebat fludibus gererc:qualia folerter «natur fuftinere.Voluit ergo amp;nbsp;alitore ad litus ftadia ferme.ccc.in medio mari:amp; irra tam ualtufmun ponté conftrucre:fupqué carrucis amp;nbsp;diucrfis uehiculis itinera ualcret efficere.Scd etiam rum paganorum nullum defpoliatum reliquir.Quæcunqueenim pidura aut fculprurauenu fuere:uelalio quolibet opificio pulchra fimulareiarqjomnimodo anathematizata: defem iw ad fe.Nóenï alibi pulchras res eé dicebat oporteretnifi î pulchrior loco,Hue aut bat,Nó fold aût fuâ domûtfèd ét hortos aliaçp fua habiracula ubicûq: terras iraliæ conuabar. ralibus replcuerat ornaméris,Nam etiâ ioucm olimpium qui maxime apud S®”®!^ habcrur:qué fidcas araneus fecerat aufus eft in romanâ trâfferre ciuitaté:nec ramé ad enectu pcrduda eftiarcitedis dicéribus ad meminiü regulü:cui res illa fueratïperara:eo epfiinudnio rerur fimulacrü:aliqd malu poffer accidere,Fcrtur aut meminius etiâ prodigns ,pptct h^ ® ris acceptis diftuliftc negociû.Verûramen eiufmodi uerba fcribit ad gaium:unde 1*”® “ ris illi prorinus imminebat:euafit ramcn:quomodo gains morte præuentus cft.lnrantum proruperat eius infania: ut cum ei filia fuiffctexorta: earn pcrducens in capitolium mp^ gen fimulacri conftitucret: comunem fibi natamnouiq; cöfirmäs;duos patres uni proli ^®^‘”™J Et hæciUûtalia perpetrantem: proh nefas homines tolerabant, Molitus eft etiam iciu

-ocr page 349-

KiuSnonetn exrifare doniino^tquaecunq?udlcnt impublicum crimina deportare. Illi autem quæcunq; ülis pefllma oriebant in aiomulla ^phibebanrur dicere ronecernenres grafu illi forer ÇJicquidraah dixiflcnraraiureriâ claudiû audercr polideuces fcruus cius accußreÄ^ ille parieba turadueifus pavruu fuu gcri capirale ludiriuHperansend ipfum quo facilioré porenna aduerfus roerosadipiiceret extigucremó ramé aflecutusefl qd uolebat.Replera igit umuerfa republica diumis tBalis;diuerfifq; calümis exaudacia feruo^ aduerfus domios ubiqiinfidiæ gerebanfrab •^^^^ iniurias ,p bis quae pafli fuut defenfarétiab ahis aurpuenire hoies cupienribus cj tibiabeis pro culpis fuis aliquod fuppliciu iminere fentirét. Proïde quo corruptis legibus Si noibiK m affliûionecôftirutismô paruu beatitudinis mométuaUius mors hois apporrauit; fed enagctinoftræiquæ breui iam ois ïteriretinifi mors illó celerirer occupafier; uolo fupeo cuda dinererçNâ alias de deo quoq5magna fideliraré eófert hoibusi^^ folaciu in calamitatibus eSHi» tuasut ér corredioné his:qui purat pipcnraté effe ppetuâ docetqunc rebus lècundis qfq; prffi^ ™ccümutet:fcd uirrure ftudiu cfTcpcolendü.Viasequidé tres mors illa pauerar:amp; ha^ unufqf queuin ' ból primatü in cofiliis habebar.Emilius ent regulus ex corripc hibcnm ciuitaté origine «ucensxógrcgauerat plurios;ut fine p illosifiue p femeripfu alacriter gaiu ïrcrimerctialterms at Pfidpató gerebat caflius chereas tribunus: fed etiâminutianus no parua partem hoium ad hoc ^puscÔgregauerat.Caufa aut erat illis odiû:quo circa gaiu uniuerß renebanf. Et regulus quidé ®®Wda eius amp;nbsp;nufticia qua in endos utebanf horrebat. Gerit quippe idignationis aliqd aius '^utiniquiratéferre non ualeat.Hic ergo cd raultis aduerfus gaiu confilm capined aicis amp;nbsp;cd ®ii.‘quiefficaces ci nidebanf ad cam minutianus adrmtlepidd ulcifcerefamied fuum ; hdc enï ri Jhqmbus fuis cociuibus gains cxtinxerat,Super hoc quoqiübi rimebarine a gaio fimiliter pa tererur.Nam uidens ex aliis cxcplis fibi morté iminereifedinabat fuu præuenire periculd. Che^ reasuero confufioné fua amp;nbsp;gaii obprobria nS ferebatiquibus ed arguebat: q? quafi nihil in ié for utuainisgç].çpçj.,j^Pyp ^.^.jj piunmu Gbip fmgulos dies iminere cernebar. Morté quoq; gaii oés «onelruopus amp;nbsp;liberdilibenter excipere reputabanticaEtcri uero cupiebat fupcr hoc habere cô^ wunc tonfilid uidétes tantas iniuriasiSó exépld parud dari cupictibus pricipatu.Omnes ergo ut ^uus daudibus libérarenfi defiderabar aduerfus gaid aliquid geriidecerenaq? ad ralia négocia bo quot;^s uirosaccederei,p lalute pietatisiSC iperii macula aufercndaiaicbant cd fuo difcrimine. Super o^niaaûtehereâ ad opusgerendd excitabat melioris fame cupidifas:amp; quia cernebat facile fibi Swum fore ad gaiditnbunus nanep erat;amp; per hoc fe oportunitaté repertupapurabanqua per^ ^^’«gaiij, Intcrea ludi curules agebanficirca quae fperiacqlaimagnd gcritura romanis ftudiu» ^ncurrunt eni alacriter ad cired amp;nbsp;pro quibufcüqi rebus opus habueritiab iperatoribus cógre^ ?^fcne facia depofcdrJlli uero q»multitudini no indicant refifienddicôfefiim grate petita con* ‘^Mut.Rogabât iraq; tue gaidicum omni itentione podulationibus utenresiut ccnfud releuatio/ ^ßcfhceict; amp;nbsp;grauedincs enndas aufcrrct.Ille uero noIebat ifta coccdere. At illi noces amplms cæuabanr. Turn ille diuerfos per dinerfh loca mittensiiubet clamantes abripi:amp; fine ulla dilatio •’econfeftiinrcnmi.Et ille quidé tafia iufferatiquibus adr præceprum crarnufTa coplcbant.Plu* nraisiracg pro hac caula morientibusipopulus Ipedansiclamare ceflauir. Tdc omnibus fuse fa* cultatesin contentu fuere uidentibus alios pro fuis opibus ad intcrird perucnire. Hxc amp;nbsp;huiuf* nwoi chcreamexcitabantiutmagnanimiter ingrediretur cam:amp; infidias quas parauerat gaiop* uwctiut eu tam nequirit adnerlns hoies exafperatum reprimcret.Et fepms conuiuio gaiiiuole* wtrem aggrediÄ ramé confidcratione reuocabaturinô fccernens inuenirc oportuniratéiqualc negociatâ effe iudicabanuerensine fruftra ad tantd opus accederetifed ira rem modcrabatur: ut

fui animi cofegucref effêdd.In hoc igitur multo tépore militabatinó libcnrer eSuer* latione fuftinés gaii.Cum adt ed codituifiêt gaius fuper oés pubficas funétiones:amp; cretcra alia q erantiinferenda rhefaurisiper illud omne opus a raro négocia priuabarur.In quo tarnen Waiorem fibiuirtutem iplédi opens aggregabat:^ more fuo magis rebus utebaf qua gaii obe* Qirbat irapcrioiparcebat eni humilibusiatq; depreffis,Vnde ad iracddia qnoqqpuocamr gaiumt ■tauteum de molficie prins: amp;nbsp;de iócordia criminaretur: non ualentcm neutipfe uellct pecunv astongregare. Contumelias igitur illi plurimas ingerebat;amp; muliebria oppigebat nomina: onv Uiconfufioné pleniiTima.Ethæc quidem:cum in aliis increparet iple magis gercbatiin quibufda ttlcbrarionibus minifteriorumiquas ipfe conftituerat. Scolas nanq; muiiebrcs induebatur: Si 'rcumpofitSnem complicatorum criniumadhibensiafiaq: qua: ad ornamenruna cultumqjmu K rem pertincnt:ipfe lüftinens : huius confufioné criminis audebat aliis cxprobare. Chereas ucfhmcnta cæfar fumebat indignatione ferebaturimaxime cum ilia ueßimen* ■Mignatione fcrebatur:maxinie cum iila ueftiméta minidris irridentibus redderetata ut end

-ocr page 350-

tribuni in dcrifionem cum haberent amp;nbsp;obprobriû. Nam cum fumpturi elTcntminiRo ^ nbsp;^

muliebria ucflimcra prædicabâf;aliqs ut cöfueti crant ad lufumiHu ^ferrc facetjas.ProP® etia ei fiducia maior acceflinut focios quofda 3ccipcrct:quibus fe oftenderet nó pro ribus indignari.Nam eratcnâpôpîdius fenatorius:qui pœnæ per oés ordincs amp;nbsp;gradus ^c® ftrationis trâfierat.Epicureus aut erat:amp; pp hoc:ocii amp;nbsp;quietis ftudiofus. Hunc dimidws wi cus eius accufauit eo q ?pollet gaium male loquiis turpibus infamare amp;nbsp;eo affumens quinob mulieré; quac in rebus Icenicis erat jjpter pulchritudiné clara:amp; pulchritudfe plunmo^a® habebat amp;nbsp;ftudidmam etia ab iplb pópidio diligebaturtaccnfatio aut lucrat falfa Jlla unogr iudicante teftimoniû in caufa mortis aduerfus amatoré ^ferre:puniri ca dixit debere ®*®“L1 Turn gaius excitatus iubet cherea fine ulla dilatione continuo tormétis cxaminare gntilia.

amp; in rebus capitalibus;^ ubicüq; tormétis opus elTeneodé cherea utebatun^pter ^’^°®5^p deliusarbitrabarur minifterid exhibere;timenté:ne ab codé mclJicie amp;nbsp;focordie tilia ita^ dum ad torméra ducereficonfocio^ cuiufdapedé calce deprimens:fignauit cosof confidere:amp; nihil detormentis eius poenitus timere.Chereas ramé ca ac fi nolens adegitir*®^ propter illâ ipfe fubire periculu.Et nihil differens;eam incôfpeûû gaii deducitifedata rorn'W att^ deformara ut etia ab amatoribus fuis fine ulla uoluptate uideretur,Tunc gaius iUa JÇ^. non fuftinens:fed admodû eSpaflus quintiliææo q gt;grauircr tormétis fuilTet anèdailibeww® neiabfolutaq? ^nunciat:amp; cum ca fimul pompidiûJplàm etia pccunIaç^dono munerawriuna illi folatid cflc;,pprcr quod grauiter erat debilitata tormens,Nam non folum fanitas eius corpo ris fuppiieus cormpra eranled etia pulchritudo defèdata.Hæcigitur grauiter cherea comoueru cp per eum holes torquerentur.Vnde quorp fuairacundiam non fuftmes dixit ad detuenre:atç papiniumiquo^ clemens quidem fuper militia conftitutus erat.Papinius fuper cos qui gaii wc^ re euftodes.O clemcns inquit minus fecimus in agendo quae pro imperatore conHabant, etiam cos qui aduerfus eius principatum coniurationé feccrant multa prouidentia uigiborfs-laboribus defudantesialios quidem extinximus:alios aüt tormentis a0ecimus:intantuinlt; '0f^ ipfi gaio miferabiles uiderentur.Ita noftia militiam cum nimia feuerirate traöamus. T«^ r clemente;grauirer quidem fe ferre quae Iperabantuntam oculis erat qua uultuÄ coloremam ftusmerbis aut infaniam Iperatorisaperire Iniuftd effe iudicauit. Chereas aut deincnrem prou denter præparans:cœpit fiducialibus uti fermonibus amp;nbsp;ad eum enarrabat mala: quae

amp; illud obtineret imperm;^ cpuerbo quidé gaius illo^ eflè caufa maloze diceretur:fi nbsp;nbsp;Lg.

qua rem inquit cum ueritate difcutiatunueniet o clemens q ego firn tonus mali caufaiß rfit pinius:amp; tu;qui romanis Ä uniuerfae humanirati pro bonis omla tormenta;amp; oés cb^ musinon impetus compulfi gamfed noftra in hoc uoluntate progrelTi, Feftinemus/ mere tantû iniuriatoré in ducs fociosîoéfep lubiedlostcui nos minifterium exhibeamus:^ “« ti Satellites atq; carnifices ad eius crudclirates implendas extamus; amp;nbsp;arma quae 3döO®s»o proferre debemusun nfos ciues eSuertimusmó pro libertatemó pro Iperio róanoifed pro » eius; qui fuæ iniquitati feftinat cunäa fubiicere. Nam fimul amp;nbsp;noftra corpora amp;nbsp;roftras cold per fîngulos dies polluimus tormentis amp;nbsp;fanguine mifcroje; donee ctia alter aliquismpematu. qui in nos quoq; tale gaio minifterium exequatur,Non cnl propter hæc qua: gentcu fauore^ ca nos couerfabit:magis aut cd fufpitione,Ad hæc etiâ cd pereunrid multa ftragé?*’°j potent gaii unqua feulcia terminari: quo no iudicio in talibus caufis intéditifed fola liwoine holum cædem impeUifnum demu etia nos cundis pereuntibus coinnget.Ad hæc lt;^®5' filium chereæ manifeftius approbabatitaccri adtiubebat:ne 1 plurcs fermo ferrefiÓ ^ diimusp firn rebus qua: gererennantequa res cofequatur cffeäd;fccreto prodito;amp; infidiis JPPquot;®®^! ducerentur ad pœnam fed tempore 43cedete rem fpei cóniitteremt oportunitaté fortuin ri te opus nouiter adiplerentdc tamé dicebat per fenedutem non poffeaudaciâ gercre: ad tant ncgocium inchoandd.His uero quæ a te 0 cherea tradiata didlacp funt;cautius aliquidlorta 1 inueniatdecétius aut quis poteritluenire. Et clcmés quidé cotinuo mutate fententiatomiaquæ audierat; quæq; ipfe dixerancœpit efferre p plurlos.Chereas adt formidasiprexit ad fabinmex tem uirum dignd;qué etia libertatis cognouerat amatoré: amp;nbsp;pprerea difpofitiones illoj: tepor hoftiliter adhorrenté,Opus itaq puras ut celeriter quæ cogitabat indperettoportunu cu ratus. ut cd eo^ coicarct maxlo duce timoreme a clemente fecreta ^dercntur.Sup hæc etia dilationö tempos aliqd cótrarii reputabat allaturas.Cum adt libérer fabinus ad talé cogltatione^talen;^ uoluntate côfentirer;tdc quidé tacere fc dixit;amp; ad nulld de tali re fu:l,pferre uoluntatetnecm nifeftatu^ eé firmabat:fed fialiqd inquit uiriliter uolumus efficeretnihil dilationis^nitus * tur,His igif didistexlde couertunf ad minutiandiipfis quidé ftudiis amp;nbsp;uirtute pare:« iimiua

-ocr page 351-

Multä”^^*”*^^”*^ cupientexonfanguinrf tarnen gan:féd fufpedum propter mortem lepidi» '^^quot;^^ ^^^^ *^ amidtia minutianus lepidufq; poffidebat:^ propterea ena ipfe timorc pp tareru ^h’^*^ finiilicer eu perimi contingerer.Erat quippe gaius omni nobihrati terribilisiut pu pro ' '^^^^^“^ unuqucep fingulari infania prorupturus.Propter hoc eni alterutri Öbimct erac from neceflirate formidmiÄ uoluntaté qua circa odiü gaii gerebantindicare nó porerat, ucn k'^^ ^^*^ fuCpinonémec deuotioné fibimer aperte impendere prefumebanr. dum igif co?

' ‘Cnt: amp;nbsp;minutiano honoré ficuriprius exhibuiflentærat eni dignitate pdams ciuiü Si cd/ fc ^^ ?^^ laudatusdnrcr principia fermond peedens ille uerba fecit ad cherea:requircns quod gnumiHa^jæ perceperit.Per rota nanep ciuiraté grata chercæ uidebafiniuria:quâ pro figno^ none ipfç porrabat.Et die îter uerba iocanda nihil motusiminutiano refponditicicp fèrmoné frebustalibus facicndd ede cómifit;Ktu mihiinquit da libcrtans fignd. Gratias ago tibnqui nfau^^^^^^^‘^ ^S® P” mcmetimplere confueui. Neq; mihi fermoibusia pluribus opus Wed hoc fufficere iudico:fi etia tibi idem placeat quod amp;nbsp;mihi: quando eria priufq couenne 'r5:eius nofcimur fuifle cömunionis.Vno itacp gladio fum accidustq fufficere poffit abobus: “^uo confentifortirer:8i accedamus ad opus.Princeps adt fi uis ipfe confidonubens operibus .'reinere.Quod 6 cepero tui cooperationé folahitprofequar graffarêe fcrri coceffa mihi te cógt; '^ytire fidutia:per hoc ent ipfum quoq; ferru efficacius folet exiftcrc.lmpeilor eni ad add: nó nis quæ patior egoidom fpe ipfe circdferar.Non utiq? hæc lenitas mea pericula tantommo .^riliderare pernutirrdd8i libero patriacrattj lcgibus;amp; ademptæ uirtuti:amp; tantre condoled Poœauæ condos fimul ^prer gaid appræhcdit.Dignus eni fum apud te indicé fide rerje hmôi: Wndo etiam tu fapere talia eóprobaris. Tune minutianus confiderans ardoré fermond eins: 'Penter amplex^tus elf:3t eins audaciam approbauic atq? laudauit:amp; ualedido cd uotis eu pra:^ obufe^ dinnljr. Qmida eni afferuabât ea quæ cogitabantur quodaaufpicio fuifle firmata.Nam Pum chereasingredcretur curia uoxcuiufia de populo ferturemiffa:quæ qü admoncret djcés. ^ce quod agendd dhopitulantc diuinitare.Quo fadorprimd quidé chereas expauit;ne quis ^'^quot;wrato^ uidererur prodidifle fecretum;noumime nero confiderans: quia hæcq? inuitatiSe '^'retentuufioe cSmonéte aliquo confeiopóffeu certe deo:qui cunda humana refpicit cófulétc: Wnibujji^ confortationé mfidia^i caufa patuifler:uniuerfi fimul armati funt:alu quidé ex or^ ™f ^Pnatorio;alii nero romanos ödequitd qui confcii effe uidebantur.Nctp eni erat uir nobi^ ‘’^‘^■eufcdicitate præditus:qui gaii tranfitum non ardenter appcteret,Qi^api'opter omés quo ^æfut Audio ut uira pnuarerur:totaq5confidcntia arq; uirrute ad tyranni caedé erat amp;nbsp;lêrmo/

^ operibus præparati . Nam amp;nbsp;cahftinus libcrtinus gaü;uir unus potétia fummiculminis ^tusqui nihil aliud poteftate fua q tyranno equus effeputaretur timoré cundord amp;nbsp;magni “Pint pecuniarum quæ ei nimis accefferant eo q, effet in muneribus accipiendis: amp;nbsp;iniuriis exgt; ^''‘'fndis accerrimusÄ uigoré ultra modd haberet:cum natura gaii ftabilé effe fciret:amp; in qbus ^dinaffet nequaquâ pofle reuocari:amp; multas quidé alias piculi caufas:necnon amp;nbsp;magnitudiné Pf''Umajihaberer:acccdit latenter ad claudid fperans quia fici cæderet principatus déficiente amp;‘'O-'honorcm fimilé ei præberct:eo qi illi gratia amp;nbsp;uerba elementiæ impendiflct primitus. Ait ^’^§° quia iuffus a gaio claudid ueneno perimere crebras huius rei dilationes exquififfer:nc talia P^*'^traret,Sed mihi uidetur:quia fingebathæc calidinus uolens capere claudid. Na neep gaius ‘Wes interfici claudid: honeftas poterar occafiones exquireremetp califlinus iuffus oprabilem *^ gaio perpetrare fi diftuliffet mandata domini fui picula potuit dcclinare.Sed claudid diuini iasquidéagaü uefania liberauit.Califtinus adt pro cömendatione fui finxit hancgfam: quæ ei Jfquaq probabatur iniunöa.Hii quidé qui circa chereâ erantidiffcrebant quoridie dd multos ægnicies dctineret:cbereas adt nulla mord gerebat:fed oé tépus ad agendd oportuniffimd ludi--^3bat,Nam dû gaius in capitolid afcendiffet:ut pro fïlia facrificaret:uenit frequenter ad cd:amp; in 'Uipiahs loei culmine ftanté uidensac populo auri 8i argenti pecunias difpergenté: dum hæc in ‘^'uiAeria gererentur;præcipiré ex eminenti loco cogitauit ïpellere:cd ft a nullo uideri putaret. ’'fÇibfîdias fcciffe crederetur;amp; lieer nó optara mors cueniffet:ipfi ramen acccffiffet audacia ut ^^præter ferrd pimeret gaid.Tantd habuit cd cSiuraris chereas ardoré:metués ne tpa oportua uunuerentJUiucro uidebarquidé cd ,p fua libcrrate lóllicitd:pofccbat adt:urpard tpus:u(q; ad °'snitatem fpeäaculo^ diffcrret:ne dd conamen nequiuerit implere alias impleri turba fieret Yukari dû eöfeii requirerétur a gaio:amp; infidia^ no ualcrct utilitas in futuro: fed hoc utile fore: in celebratione fpedaculojz res porius renraierur agi,Hæc fpedacula i palacio ob honorem ^aris î puo eius rotundo téplo aguntur: qui primus ptarem populi conuertit in feipfum:quæ æ'utet romani nobiles cum filiis fimul amp;nbsp;cöiugibus libérer fpedare nofcdtur.Tdceni gaius ne,*

X

-ocr page 352-

gligenstad oés ita façiïis eratincurfus quâdo multa milia hofum puulo cócurrcrat : utpotuifet quilibet ad eius necé audader accederetabCentibus quocp cuftodibusrqui lieer ocllecnon tame ei prefidiû facile deporrarér.Spedabat ergo chereas:amp; uenicti bus fpedaculisïprima die ut quod fherat praccogitatumne dilatione forrunæ folaciis adimplcrec:qui ramen tnbus diebus ludoiu traniadismix die nouiflimo opus ualebat rerminare.Itaq? chereas aduocans coniuratos, faris inqnoetia præteritû repus noflri pater obiurare fcgnicc;,p his quae cu tâta uirtutc rractata funt amp;nbsp;negleda nofcuntur,Ét melius effme prodirióe fada percat ci;amp; porius gaius nos anioat; cundorugj auferat libertäre bis diebus quos nos tyrânidi eins adiicimusicû amp;nbsp;nos decaercro de-’ beamus ce liberia aliis eâm pbere fœlicitatis;pteririq? feculi honoré amp;nbsp;miracula rcp3re.Ulis ucgt; ro ncquaq conrradicenribus;qfinô bene fuiflet hortatus neq; adû hune aduerfe fufcipietiDUs: fed porius conticefcétibus:cur inquit o forriffîmi fegnes cftis.An nô uideris hodie fpedaculo^ diem efîe nouifTimu gaium fern ad alexandriâ nauigaruylt;::ur egjprû contcpletur, Bonn ergo uobis eftmt uns manibus romanæ gloria: auferatis obprobriû: amp;nbsp;hoc terra mariqidjuu'gerur-Nam quô non iufte erimus confufionis obnoxü:fiquis eu cgjptius uideaf pimere;iniuria no icgt; rens liberraris opprefîè.Ego liquidé nequaquâ cogitarioncs uedras differre poteroifed hodie ad pericula fîmul accedo;grate ferens:quicqdex eis eucncrit:a' o fcilicer côfidés ad picula oia præça raro:quâ ut mihi huius laudis polïït euenire priuario.Hæc ille dicésiôiipfe audadis armatus e, amp;nbsp;reliquis fiducii preparauittcundifq? iâ erat defidenumt conamen attingeref mhilqi dinerers diluculo ad palatiû mulrirudo equeffrm armata côuenit.Mos erat tribunis enfe ndis petereab imperarore fignû qd ei cÔpetebatmt fignu acdperet.Concurrebant ergo ad palatiû omncs: utP fpedaculo loca fibimet occuparét.Cun^ multa plebe arty cepreflifle gaius cxultarctata ur pi^ multitudinemeq?ipfo fenatuimec romanis equitibuslocus effet: fed omnes pmixti fédèrent:« uiris pirer mulicres:amp; liberi una cd feruisigaius peeffu fibimet fado;pio cæfari folcniteriniola bancuius end fpedacula celebrabat.Et dû de facrificn s aliquid fanguinis cecidiffet cotigitait^ co cruore cuiufdâ fenatoris afprcne noie ueftis adimplcrccqd fadû gaio quidepbuit nló®®ß ne uero auguriû fuit aptû:qui fcilicer una cû gaio pemptus eft.Fcrrur itacy gaiû ultra to na«^ ilia die miriffimûira ut oibus eius humilis falutano mira uideref. Qui pon faenfidaadƒ cula uemés prelidebat amp;nbsp;circa eu primi procent .Eft aüripfum fpeûaeulûmbi annis hiberur in duabus cellis quay^ altera quidé ducit ad atriuialrera ucro ad porticu : ’oï?®®*^^^^ egreflibus aptaiqtenus non turbenf q interius effenofcunCEft eni illic amp;nbsp;alia ccUatoq*® .^ rcs exerceri folét arcy cantores;Rcfidente itaq; populo:amp; cherca cu tribunis nó peul a ga'^' tru nicy cornu cæfar tenebatiquidâ baribius ex ordine fenatojdtuir militaris cluditû côli^r^ uirû iuxra le refidenré nullo audicnte requirebanliquis ei aliquid dixerit nouitatis.Qi’o dieet • nihil fibi ea die nûciatû:o cludire inquit hodie tyrânicidii certamen agitur.Tunc dudin«®löt' tiffime inquit tace:amp; mox uerlus fubiunxit homeri dicens in graeco qd eft îlatinoæe qui? aiiu maliuolus fermonc exaudiar.Cunq; multa poma in thcatro fpedâtibus fpargercüß^ piterau s innumerc quæ pro raritate lùa fût côparâtibus preciofeigaius lires amp;nbsp;rapinas pptet ^^^^^^ libenter infpicicbat.In illo liquidé fpedaculo duo ei auguna pucnerût.Midus naq; cft introfflv dus quo adû emt iudex depræhenfus crucifigeref: amp;nbsp;pâtho mimus fabula faltauit gtins » qu amp;nbsp;ipfa occifa:amp; eius filia mirra uidebatunatey fanguis inimica arte diffufusiôe circa lUdieem er ciftxum:amp; circa tyrinararq; mirrâ.Conftat aût:quoniâ amp;nbsp;dies ipfe fuit;quo philippû aiwnthen* Ïium:macedonû rcgé î fpedaculû ingrediété unus focioye fuftinet in fpedaculo ufq au “^:^° q, nouiHimus erat diestan cerre ufus balncisiatty cibis illic deinderemearet ficut amp;nbsp;prius.Mm tianus iuxra gaiû fcdens:ac metuensme in uacuü tps efflueret:furgés cû enâ cherâ uideret egre fum;pgebar ut confortaret eû.Tunc cgredienté tenuit gaius a uefteÄ qfi p amiciriâiquo mqu pgis o Dearilïïme.At ille reueritus cæfaré cû ti'ore fedit.amp; paululû qefcés:dcuo furrexir amp;nbsp;abu• Cui egredienti nô îpediuit iter gaius;credens eû ad ncceffaria ^gredi,Afprcnas quolt;ycuœet « ipfe pticeps opis admonebat gaiû ficut amp;nbsp;prius ut mgreßus ad balnea atty prandiû ad fpectacuia remearetrqrensmt ad finem fua tradata pduccréf. llli liquidé qui circa chcream erât meuebat alrerurros;qfi tps effet fingulos prepan;ne ad opus abeunres inuenircnf;^ négligentes oportU' nû rps amitte rent.Erat nanty cria dies iâ circa horâ nonâ.Chcreas iraty tardante gaio erat parus ur ingredercrur ad fedé eius:prefcius tamé;qui3 illic necé pnncipis cû multo fanguine lenaro^ amp;nbsp;fimul equeftnu adimpleret licetcy arderct;melius tarnen effe ludicauitmîumturame libcna-remep feruare.Cunty effent oés ad fpedaculoy^ uora côucrfi;gaius fignû furgcndijecin tuibacp repente fada:conuerfi funt coniurari:amp; populos impellabantmt qfi gaio fccreti oniciu pberen opéré uero uoléces habere licétiâmt eû in filétio trucidarent.Prccedebat iraty Claudius patruus

-ocr page 353-

eius,amp; marcusminutfanus fororisconiunxtnrcnon 5i ualcrius afyaricus ^uos ena fi uoluiOcnt repeiiweipropterdignitatis reuerentia no ualebât.Gaius uero fequebaf eu paulo arunrio.Cuncp *1™j - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’■egaha;reólü dimifit Kcrubi conftituti crant famnliiqui ei grarifice miniftrabar»

r Iprecedenten conuerfus eft ad locu queda anguftüiatqj filéter iturus ad balnea: ’5“ .“P'^cros qui uenerantex afya contemplaturus qui eorum forent utiles ad himnos nav nilterionitn qyæ erat celebrate côfuetus:aut qui ad pyrrica in theatris apti eße uiderentur.Tûc ^’ï?“*'’^'^ ‘^^ chereas:ut Ügnd peteret.Quo quafi ad eius illufionéfignü dantc languentium mnil lUe moratus: iniuriis urebatur aduerfus gaiüneuaginato gladio ei intulit plaga ueheme/ temmontaméoino morralé.Sunt qui dicurrt:hoc prouidentia cnerce fadu ne gaius unius pla^ morercrur:fed plagaria multitudine fauciatusjmaiori dolore cremaref.Sed mihi no uiderurhic fermo credibilisieo q, in huiufmodiadibus timor talé no cxigit rationé. Na fi che^ reasita cogitauit oium ftulncia pcefliffe credendus cft:uoluptaté rnagis fauori prebens : qua g Dentate fibi amp;nbsp;coniuratis periculo^ euafioné acquirens:dum poffent muite machinatiScsau^ wam gaio conferriianteq potuiffdt monWnde certu eft quia chereas nó circa fupplicia gaii Wntitifed de fe ßiamicis ut potuit cogitauit: quado etiaada caufa filentio rnagiseftiut iudiciu ^et ac iracundiän quatenus res gefta celareturifermonibus ufus:amp; g fc pderet:fimul amp;nbsp;tps. hæc quidc licet ut uoluerit uniemq; tradare.Gaius iraq; uulneris dolore ferebatur: inter hu^ ®'aim eni amp;nbsp;collu enösillatus iuguli é offibus retétus:ne ulrerius poffer accedere, Quofado: ^^clamauinnec uocanit quélibetamico^atfeu incredulirate:fiue imprüdenna:fed doloré for/ “ffrferens:anterius fugiebar.Quê fuicipiens Cornelius fabinusnipfe iam fua mente pftrudus 'P’pulit.Tu genu flexo cadenté multi circuftantes:finguli adinuicé gladiis amp;nbsp;quafi ad certamma ''i'ttrpferunt,Conftat auté:quia ulriraus aquilas ei mortisintulitplagé Qmnis iracg caufa chelt; ffæindubitanrer attribuenda eft,Nam licet cd mulris hoc opus enecerit:tamcn primus cogita^ ®q^eadnaodu gereretur amp;nbsp;primus ceteris hoc aufus fuit edicerequibus fufeipiéribus in illius ’’fee uerbo;fubinde alios congregauit Si. fapienter cunda di(ponens;ubierat fnia^ adhibenda Pwieffioxtia fermonibus locutus eft utilibusmon neceflitate fue pfumptionis îponés ut dum ^'’‘’^ßmanibas uteréfjs quoij ré prior aggreffusén uirtuté illius necis adiplcniriatq; “'’’’'facile gaio ia moriente conceffît.Quapropter luftu eft ut etia qcuneg ceteri gefferüt:che Zæ^tationi Si labori manuiuac’uirtunbus applicent.Gaiusitacp hoc mô mulris uulneribus ’^Cfoarextinaus.Chereas ueroKceteri pimentes gaiû:p cade irinera reucrtentes;euadere fe im Wibile iudicabant propter hæc utiq; qua: fucrant gefta.Non cni paruu erat piculum pcmiffe ^Pc ftulticia populi fepius honoraria cu amp;nbsp;a militibusnó fine fanguie de morte eius effet fa/ ^^’tioJta du effent angufte uietin quibus hoc opuseffedüén maxïa turba rcpleret eas ®^qai illo die pro cuftodia principis aderantip uias alias difcedétes ad donu uenere germa-Jf iPatris gaiiiq tue etia pemerüt.Erat eni hæc domus coiuda rcgalibus:eo ^ hii qineminétia wituti tunt diebus fuæ potétiæ î talibus habitare nofeûfn déclinâtes mulritudinis inuafio-g™!dfe ü debebaf in requie,Cu irai^ laterer adhuc peftis illato gaiotprimû a germais é agnita, f^oteni armigeri equiuoeû gentis fuæ celtice habétes tacina;quo^i patriæ mos eft îportabili ’‘quot;tote ficut hifpâis:aut cæteris barbaris:eo g» oéshmôi holes rôe miores fintxorpis robufti: ’®petu primo quibufciaqj congrèffi hoftibus pualétes: cû nô haberét uirrunbus diicrenonc utilitate cûdo^ifed tantü fîbi profpicerét:quibus gaius cariffimus ob hoc eratiq? pecunia^ Wunenbuseos fibi plaçanerat alias placauerit.Éuaginatis ergo gladiis ïgrcfli fut domu pfcruta fscæfansgemptores quo^ tribunus fabinus crat:qui nó tantü uirtute amp;nbsp;fortitudine maio^j suantu fuo robore cdmonomachus effet hanc obtinucrat dignitaté.His iraq; requirétibus afp °^^“’^'^^’’^ cxoluit paenas:cuius uefté önguis (acnficioiv ficut diximus cruentaue-« non ei bond fecifïè auguriduidebatur.Poft hunc occurrit eis barbarus norbanus: fortiffi-b^ ^?^^ ^e cuius maionbus impcratores multi procefferant cuius etia eines emmennâ nô 4'^^ . ^ cd effet ualitudine robuftusiprimo fibimet occurrenrid abripiés gladidipmixtus ^”^ alio^ inreritu moreref.Qqi multon agmine eóftipatustfrequentiu uul-.uii atione defundïus eft.Tcrtius adt anteius ex ordine fenatorio:gcrmanis ficuti priores oc-nefr ^^ “’^cret gaid iacenté amp;nbsp;letaref aduenerat;qa patré illius emfdé nois effugaucratædq;

Klaciatusimilitibus deftinatis occiderat. Aderat ergo anteius ut gaii uideret funus turba-^.abito domotdu fe uellet occulere:furentes germanos amp;nbsp;tune fubtiliter mquirenrestq gaid Vhea^^J^’ ’”°^‘’°^ unapimentes latere nó potuicEtilliquidé ita funr mortui. Dum igitur ^l®itü^ • ^^^ ’^octe uemffet fermotadmiratio amp;nbsp;incredulitas fada é,Alü nacp ualde deleda-”*0 dusmorren licet dudd fcirent fibimet utile fore hoc nô finebanf credere p timoré, xii

-ocr page 354-

Qylbufdâ uero hoc in defpatione crat:cû neq? ucllcnt circa gain hmoi aliquid pueire: ne nbsp;^^

hoc crederct:qfi no poffer aliqs hoîm opus huius uirrutis ïplerc.Eranr cnï quibus no era g mors gan:muliercs;amp; infantes amp;nbsp;quida milituraln ppter mcrccdé;amp; nihil aliud qua H’’^®® niéte ad iniurias potentiffimo^ duid illius minifterio preparati:mulicres adrac iuuenes pp fpedaculo^rSi monomarcho^ munerarin quibus folet uulgo delcdatio mïftrari:amp; PP^^^ « nium dilacerariones qs in ludis agebat gaius:ut qfi populo uolupraté exhiberenp ucritate a facienda fuæ crudelitatis infania.Serui itaq; dominos côrénebât:6C ad iniunâdu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.ƒ«

banc auxilio.Facile nâcp eis mériétibus côtra dominos credcbaf;cordcp pecunias oftedeoW libertas amp;nbsp;dininæ fuccedebâtmec accufatiôe metuebât pœnâ:qbus erât ppofita premja:oct3 ps fubftâtiæ fenatopi.Igitur uel fi aliqulbus in theatro credibilis uidebat de gaii ^rtamp; tow» co çp aut prefeiffent îfidias:aut optaUent de his qure ndeiabâfînô fold gaudia audire hoc aut dicere fugiebant;metuenfes:ne eu ue^ nô appareret:pene fuccutoentiquy fuæ uoluntatis apientesdHi uero qui îfidias prefdebant:âplius fe celabât formidâtestne du3•, amatori tyrânidis hoc panderén^enres ufuéte gaio puniréf.Nâ amp;nbsp;alius fermo fuerat ditp'u populo;quia res quidé a côiuratis fuifler rcrata:nô tarnen gaius extindus fed ablaws dudus fuiffet ad curâtnullufqj uerax cui fe quicdq? c5mitreret:aut fuâ pâderet ooldtate»Nam fiquis amicus erat;ppter fauoré tyrani uidebaf eue fufpcdus amp;nbsp;multomagis odiofis nóporera credi.Dicebaf ut fenatoribus a quibufdâco^ aios pturbantibusæo q, inter ipfa piculaatcpuu nera ut erar fanguine cruentatus ueniflct in fojü côtioné habuiffer ad populdiquæ rcficicM eoßz mentesmeq; loca fuæ euftodiæ relinquebât:formidanres ne illis qudibet iropigeret culpa» quando nô q uoluntate difeederentaceufari poterannaut dânarirlêd quéadmodu uellent aau^ fatores aut iudices.Cd itaqr turba germano^ euaginatis gladiis fpedaculd cireddediffet: cuctis fpedannbus metus fuæ pditioms 3cceffir;amp; ex oîbus aditibus terror eratrqfi repente ingredient tium gladiis caperef amp;nbsp;neqj difcedendi fécuritaté habebant: nec i theatro poterant morari ni^ periculo.m is igif irruentibus in theatro fragor eruprus eft fupplicantid atep dicentiu quia » 4 cogitata fniffennfi tarnen aliquid ,pucniiret:amp; quæ diccbanf gefta nefcirent deberentp^* nec aliéna prefunaptioné eis qui nô effent culpabiles irrogarétffed exquirerent eónriff«^'“ / men aliquod fcelus pbaref effecomiffum.Et illi quide hæc S^his potiora cd lachr/nus^jP' cutione uultus fepius clamirabantifacicntes ea quæ piculi K mortis uicinitas exigebat-Ad milieu ira ceffauinôi præfent^ dudi fünf î fpedaculo côftituros occidere. Erat enî cruder illisdicet uidercnf exafpatirportabanteni capita afprene;amp; eo^ quos una pemerdt.QS^^ /^ derent in fpedaculo poflti:amplius funt cocuffi p dignitate uiro^amp; mifericordia hnioi ca* Quaproprer amp;nbsp;(èmetipfos a talibus erumnis euadere no credebant:amp;'incertd fibi foreiu tara p cula poffent dcclinare,ldeoqi licet aliqui apte amp;nbsp;iude odiu circa gaid habuiffent; eiusalacriw munus expulereicu ad tanra picula pucniffentÄ fpc totius cecidet uitæ. Fuit igif affoousqu ƒ da gratus homo inter pcones reji uenalidiamp;^pterea magnitudine uocis utebaf: indutus uelv bus diierfi colorisiad inftar nobilid romanoi^:habcbarq? porentia agendi quæ uelletJcivuta in his quæ tunc amp;nbsp;pofiea gerebanf, Is aptauit femetipfum ueluti dolente,licet Kip^ ®^'° S?'® habererteran^ timore fuperior eius conrio arq t militia:qua nitebaf falutc in rebus prælennnu apParcreÄ oém apparatd amp;nbsp;ornard qfi de cariffimi principis morte amififlë c5ßngamp; eft in theatedrurmorrégaii dendciaret.Quo fado:quies hoîm affuitme poffent ulfcriusignor tiara fluduari. Deide etia ftatuas arruntiusSi loca ungula circuibanreuoeâs gennanos:« eu eo tribuni iubentes recondiferruiatcp manifeftanresrgaiu fuiffe defundd, Hoc ergo fa^u apte in theatro colledos eripuitÄ uniucrfos qui furoreincurrerat germao^ a morte feruauit: na priu fpc habentes uiuere gaidia nulla fadione poenitus abftinebanr.Tanra cnï dcuotioné circa œ n bueratiut ét poftamiffionc animæ eius fauorabilcs eflent.Quæ dd apte mortud cognomiient. ab iracddia diucrf^iói fupplitio quieuerutieo ^ uindida illis utilis iam nô effetmee foret qui eis p tailbus repen(aret.deïdctimcntes ad potioreiniuria jardpererne fenatu côtra fe puocaret, fi ad eosïpcrii fdmitas deuenirerJgif germani a fua rabie quæ cos inuafcrat ^ gaii morte quie^ uerunt,Chercas adtidd nimis effet deminutiano follicirusine getmano^ ïfania fuiffet fingulos railiru de eius filure requirebar.Etrainutiand quidé clemens adduxit in mediuiad ene red uero cöuerfus cd multis aliis fenatonbusnuftitiæ amp;nbsp;uirtuti atteftabaf eius laudas cogitation né Sdadd fine formidie côpletd tyrânidé dicés ad nihild fuiffe pdudaico g gt;nbsp;iniuria^ uolupraté fuerit cleuataiquippe cd non poftet fœlix uita illi præberiiqui uirtuti ^baref odibilisiftd eu ta 1 calamirate deficere qli gaiusiqui etia ante coniuratoji côfènfum pprid facinus fibi coftituitini micdiagedo iniurias diuerfo^iSi ^uidéciâ legis exterrainado:ut quos habebat carosaibi holtes ,

-ocr page 355-

iceret:amp; Termone quidc alios eins eße pemptorcstope uero femetipfum fine dubio pdidifTet, ftheatro cuftodiæiquæ principio pnitiofe fuerant:quando ocs abfcedere Etiabat , Cuius maÜ tue cd fuit altion medicus abreptus qdc qfi ad cura aliquop i uulneratoßit «mittens qui eu eo erat:ur qfi ad medicina neceflaria deportarent:quosexinde p uerirate dirigt; gebanutpicula declinarent.Interea conuenrus aguur fënatoji amp;nbsp;plebis ïforo,Et populusquidé mquifitioné de gau pemptoribus uchementius tadebat,Aderat amp;nbsp;fenatus: inter quos afyaticus ualeriusiuir côfularisiftâs ipopulo:tumultuantibusillis amp;nbsp;dirü effe clamantibus:eo q, impator fisignorantibus uideretur occifus:dü amp;: cudi requirerét:qui funt g gaiû interemerunt:urinâ î* ego. Ad hæcaut amp;nbsp;confules edida ,ppofuerunt accufantes gaiû atq? iubentes populo finaul « militibus;ut ad propria remearentipopulo quidé multâ requié ^mittentesimilitibus aut ho^ noresil itarnen cû folira difciplina confifteret.ßi nulli quodlibet côtumeliæ genus infcrrét.Erat wj metus ne forfan exafperati mala duirati faccrerÄ ad rapinastaut ad rcplo^ fpolia uerreref► t-ouenerat iraq; omnis multitudo fenatorüÄ maxime confentiétes aduerfus gaiû: fiducia iara '^tentes;^ in contentu maximoconftuuth'q^fi in eis refpublica refideret,

ClCapituIum.II.

W Nterea fubito de domo raptus eft claudius,Milites ent fado condlio:alterutri de rebus I agendis dedere fermoné.Videbant ent impoflibilc foremt tantis rebus exidétibus quis r'^'-tépublica gubernaret:nec fibi utile fiquis illo^ qui cooperatores in necc gaii fuerunt;ad ^pctiii pueniret:fed bonüeffeifi no dû pfedis rebusiclaudiû principe facerét:defundi patruû: «olm fenatoria dignitate pdpuüiuirtute maioiq. fultüimilitari difciplina piter eruditû. Hunc odiberauerüt in medio ftatuétes impatoré facereidigmfq; folénitatibus Honorare. Sentius itaqj Hturnius licet claudiû cognouißet raptû;amp; quia idé uidebaf ad hoc inuitus accedereinô tarnen oedinabatintégra uolunrate:ftans in medio icnarusmihilq; metucs: apud liberos ferteiep uiros Potauit hæc dicens.Licet incredibile fit o romani Iibertatis nos acguififfe dignitate : co ggt; logo tepore nobis abfuerit:uerûtamen tenemus ea incerta quidé;quâtû ad magnitudiné priftinæ {ergt; ^tutis fed tarnen alacritaté ferre poffibilé:fi eius foeliciraté nequiuerimus amittere.Satis eft eni r“m hora fenfum uirtutis habenribus cum fecura uolunrate in patria libera degereÄ legibus quot;^fotibus aliquâdocôicare.Ego liquidé iâ prions Iibertatis oblirus:quâ olim quidé amifunus: ““quot;caiit magna btuudme retinemustreuerentiâ exhibendâ his qui gnieti in eaarq; nutriti fûtî ^nÔminoré a dûs honoré his uiris pbendû elfe decerno:qui licet fero amp;nbsp;in hac ætate nos cam S'hâte fecerunt ira ut etiâ in futuro fecula eius premia teneamus.Sufficict itaep etiâ hæc dies fit 'quot;uenibus noftris Ôi qmeunqj fenuimus quidc:quando dus côlpicientes libcrtaré: cû dulcedine '’’oriemur;iunioribus aût eo g, fit cis dodrina uirtutis.Vnde côftat:uiros efleiftos: quo^i labo ’'^'^onGflimus propter hæc quae nup gefta nofeunâquia nihil g cû uirtute dcgere mains eft:de ÇM confueuit libertas Humana folummÔcogitare.Ego liquidé antiq noui:auditu cognofeens: AI« uero uifu confpexirualde funt grauia.Malis enî in gentibus inuaferunt républicâ principes yrannide prohibentes utiq; oém uirtutis modûiôi magnaniraitatis offîciû libertati derogates; °°«ntes blandimenta piter amp;nbsp;timoré:co q? no principibus cunda fubiieianf.Ex quo enî iulius ‘^æurpoteftaté populi foluit ornamenta legû côprimés républicâ côturbauit ; iuftitiâ paarig ö^s amp;nbsp;fna deledatione uidus: nihil eft mali qd nd irruit ciuitatis fuccelToribus adinuicé ipiu “W detrahentibusiad deftrudioné fcilicet patri« iibcrtans;amp; ut præcipue in defedû robur ciuï um deueniret;arbitrari fuâ eé minunonéili uiciolîs uterenf hoïbus.amp; uirtute precelfostnô folû ‘Sanitate priuarentifed etiâ ad morte ufq; pducerér. Singuli naq; regnâtiû queep. grauia tomiferut.Quo^ gains qui hodie mortuus eftamplius exritit feuior uniuerfls q nó folû i dues etia in cognatos piter amp;nbsp;amicoseffrenatâ mtulir fuæ ferocltatis infaniâ iniufte poenas exigés: « ueluti funofus in holes att^ deos ferus cxiftens.Nil etenl tyranus fuauitatis habere pot.Nóne uuiniurianobis abufus é.Nonne1 pecuniis uos amp;in ediugibus contriftauit.Nonneomne uom urmprscibus angebaf inliftcntibus mimicis,Aduerfa liquidé tyrannis cüdaiibcrrascftmcc eis Mauere potifed nec ipfi;q confentiütds patiunf tuipia fuftincre. Sentientes naq; tyrani quigt; uus mails mfignes uiros affligant;amp; cos uidentes impacientcr talia fuftinereinec tarnen ignoraf Auod geriturifed folatiü expedare:hoc folummó fuâ credunt eópare fecuriratéifi cos potuerint prunus amputare.His igitur ercpti ma!is:amp; fub altcrutra ueftri ditione cóftituti qd reipublicac ^we prodeft amp;nbsp;ad præfenté refpicit deuotioné:infidfis ampuratis reftituta duilitatenuftu KLp’ “^’liwti prouideatis:amp; ^ placet nó ïminéte piculo célcatis:quado nó ent dominus q ré-publica gubernaturus eligif ut ciuitaté ledercA'implaliiure cuilibet loquéti pœnaiü multa ge ^upoff;tinferre.Sub tyrâno fiqdé cy illi difpliceat dicl p5t:ncc diuerfa fnïa reludari.Hadenus xui

-ocr page 356-

igftur amirtêtes ddedarionêpacjsi^ confueti degeremo fcruiIi:imFortabiïes icurretes crunas etia ^nmis malo^ uidebamur audoresïfugientefq? cu uirturc mori:nouifl’ima eófufionepiup musX^apropter primitus ryranïddis decernite honores egregios;amp; maxime calTw cherfapru opé fortui uiro^ annuciatciqui ci jaliis uirunus amp;nbsp;cofilio amp;nbsp;ope acquifitornfæ libertans appa^ ruiticuius nunq dignu eftobliuifci;qui cotra tyrannidé noftra p libertäre primus cófiliu lup'it: amp;nbsp;femeripfu piculo ^ falutenfa ante eddos ingeflit.Opus efteni optimüÄ uiris libcris opop tunumibenencid præftantibus aliquid repenfare dignu.Qualis feiheet uir ifte circa nos extint. Non fimul calïio amp;nbsp;brutoiqui gaidiulid pemerunt.Hli nacy principia feditionis bello^ ciuuiuï fubuerfioné^ ciuitatis excitaueruntihicadt cd tyranicidii graffarioe etia malis eius priuauitur/ bem.Sentius iratß bis fermonibus ufus eftifenatu dcIcdabiliter audienreKequitibus romais q pfentes erant.Quo fadoiquidâ trebelliusmaximus infiliensianuld de digiro traxit: babentr 13/ pidem indufumnn quo forma gad celara uidebat;qué ille fibi ftudio dicendiquæ fuadebatiple/ ri fueratoblitus derrahere, Etcelarura quidem edagnita nox autem continuofubfecuradt. Chereas uero cum fignd a confulibus periflêtiSi illi libcrraté ei dedifTennmiraculd fuit cunctist amp;nbsp;uelut incredulitasiquia reuerfa uideretur ad confules hæepoteffas. Hii liquide anteg tyranus inuaderct ciniratcuebus ciuilibus amp;nbsp;militaribus præfidebâtiqui fenatui confcntiebant.Erantat cohortes quaruoriquibus uiucre fine pricipc magifquäfub tyranide cóplacebar.Milites itaqïcu tribunis abibantÄ populi difcedebant Icn hanc fpé habentes atq? cogitationérqd ipfi gubema' tionê-reipublicæ rurfus acquirerét;amp; nequaquâ alii fubiacerétiinrer quos chereas precipuus exp ftebar.Igitur chereas piculd credens fi gaii uxor amp;nbsp;filia rupefTenriôC nô omnis domus eius pittr depireciquando fiquis ex cis derelinquerefino hoc fine perte ciuitatis Ictocy côftarct: mfup amp;nbsp;,P' pofitd fudpbeere odid qd circa gaid habebat explerc fertmansimifit lupum und tributo^ q uxoré gaii filiâcg pimeret.Erat cnî is lupus cognatus clemétis cui hoc offîcid tradidcrûcqteni» uel hoc ope uirturis ryrânicidii particeps cfretjamp; qß in oîbus uideref infidiis prioribus conlcm firtè.Qutbufdâ uero cômratoyz crudele uidebat air côtra mulieré taliter uterefidicentibusg^iu fua magis natura malis ufiim:quâ uxoris cofilio facinora molitu:quibus amp;nbsp;ciuitas uexataenri!

amp; flos ciuid deperiflet.Ec illi quidé bis afferrionibus eâ defendere nitebâf,oîm aut mal^ gerta fucrant a gaioihæc crat capur.Gaio nâq? dederat poculd:ut eius mente fuo potuinet mm iugare feruitio Si amoriiincantationibulq; ad uefamâ trâfformatd ita fibi deuîxcrat;qtenus for tunac oium romanoyz Si totius urbis cui prefidcbar ei fubdite uiderenf nihilq? defenforesdus ualcre poruerdt,Mifrus iraq; lupus:in nullo moratus ert minirterid co mométo differre: ne cuP pabilis effet in his quæ pro utilitäre publica uidebâtur iniundaiuenicnfq; ad palatiddnuenit co fbniâgaü coniugé iuxta uiri corpus humi prtrata Si ocs iludu pofitos ficuti moris eft mortuis exhiberi corporibus:eratcp fanguine uulncru eius plenaiSi maxia calamitare cireddara: neenó Si filia iacebat fimulinihilq? alfud illic audiebatunnifi culpa gaiiitanquam non benegubeman«^ quia uxor eius frequenter ucntura talia pdixiffet, Hœc cm ratio Si tune Si nunc fimul eftimat: Si in oîm mentes ita ert circa cos qui côpatiunt.Alii ndiy dfcebant quia fuaCifier gaiotut recedes a feuicia Si crudelitate ciuidihumiliter Si cd uirturc républicâ gabernarenq eu in fua feuerirate uiuerer;pprerea taliter depidèrialn uero:quia cd fermo de coniuratis pueniffer ad gaid fuafiffet illarut fine ulJa dilatione uelocirer cddos placarctiquia licet nihil iniurte terafle aliquipuarcnt: tame hoc agenscunda picula declinaret.Quæ uero a cefonia dida funtiSi quæ de ca holes dice bant: hæc fünf.Ar ilia eu uidifiet uemenre lupu corpus gaii monrtrabatiSi ut adpximu ueniret ed cum lachrymis exorabat.Cunq ; cd uidiffet mente atronird;8i nulla copaffione motdicogno/ fcens ad qd ucnerat:ci fud iuguld pparabanSi Iugens:,pmptius ca fedebatrquæ agere foliti fut: qui in uitæ defpatione conrtiruuntur,Tum inuirauired:ut quae décréta fuerant: non morarct implere.Et ilia quidé magnanimitcr a lupo hoc modo pempra crt;8i fup cd filia piter extinda e* Hæc dd egiftet lupusife uertensxhereæ Si eius focus indicauir. Gaius igitur.iiii.impiifui anno: minus,iiü.menfesara defundus ertmir Si ante regnd nequiria furamusdibidinibus fubiugatus: derogarionibus amicusiin rebus terribilibus timidusiSi fèmpauidus porcrtatisiin quibus non oportebat nimie largusucquirens diuitias occidendo:5i contra leges agendoiSi diuimtatc ac k' gibus maiorem fe efie rtudenstarq; uideri uolens.ls fauore populi fepe deceptustquaecunq j leges tanquam turpia fapiuntifua credidit efe ornamétaiuirtutis Siamiciciarum immeonquado co/ tra hæc cum illation? fupplicii frequenter exorfus ertfinimicum fibi ertimans quicquid uirtuti ertèt aptirtlmumiSi in his quacconcupifceret nullo contradfcente cedcns. Vnde enam propria forori permixtustodium ciuium maxime cœpit habere;eo q? fimilealiquid longo tempore mi/ «ime fadum effe conrtaret.Opus autem magnum aut regium nihil ab eo ad utilitärem pralen/

-ocr page 357-

nauio*’??*’'*’”^®’'^”*’'®’'“ ’’H’^itur gcfhimtniG g, circa regiom Si fyriam proprer aducntû amp;n3u™ quot;'“™^^ ^^ cgypto deferenrium horrea decenter inftituit;hoc enim confiât maximu tonft ’^’'^b’^s ultimumrquod tarnen nó uenir ad effcdum:fed femiplenu ab eo dum fegnius tatib ^o^'^ ^^’■^1'^'^m eft.Cuius morehæc caufa fuit:co œ rebus inurihbus fibi® pladtis uolu thor '^^ t’^’^’^ ^^*c expenfas efficiensimelioris opens dercliquitunlitatem.lnfuper amp;nbsp;fuit re^ ot2®^'®'’5*8ræca lingua panter amp;nbsp;latina ad dicendum uelociffîmus:amp;adintdligenda aliéna

Ç^’^“5‘’ïa ut maiori oratione didis contradiceret alienis;amp; acerrimo ingenio;medi-» ’’quot;^ Uborc fuum magis opus cxccllere diébonis fortitudincconiprobaret.Hunc nanep tygt; dirr^^^^^^'^^’^^^'^fris nepotem:qucm ctiam habuit fucceUbrémiagna neceffîtate ftuduit eru/ Drin*^’^^ ^’'^^^ ^™’ primo Aoruerit.Gaius itacp puer colebat hæc quafi cognatusÄ imago rquot;Cipis.ojj qua rem ciuibus meruit praefidere : qd nó tarnen obtinere pnaluitinecp ex erudp pft,”'\?P^^ ^®”^ congregata lêruare:fed abufus poteftate:peruenit ad mortem,Difficile nâ^ H! quot;MS poffitacquiri uirrus:quibus facile uidetur agere quo trahuntur.Initio flquidéifaciéte ^uitionis caufa amicis ftudebat dignisizelo mchorum return poftea perdudus ad iniuriamt ut ^k^ **^*®ri quod circa eum hommes omiffa priori deuotione gerebant ad id ufep dcfcéditï ïbeirdem mfidias paffus exringucretur.Claudius igitur ficut dixi fuperius: interruptione fagt; wuùrumægrediebatur de theatro.Qui gaio mortuo:amp; domo catfans ncce rurbatad anguftia lua amp;Iutc confi(lens:amp; in quodam artiflimoloco deueniés fe celabat:nullam periculorum A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ruborum formidans.Is enim cum priuatus efrct:mediocrircr fe tradabat inter om,«

^auificienter dodustSi difciplina maxime graten compofitus;qui etiam fe ab omni turbarum “'luietudine fubtrahebat,Tunc itaq;dum trepidario populos obtineret:amp; omne palarium fe* M^^militum plenum effets terrorartp indifciplinatio cundos priuatosapprehendifïertfû^ Educes in curia de bis quæ forent agenda tradabant. Et gaii quidem interitum peruipenden» ^^^^Jiufte uidcretur extindus:quæ fibi effent unlia ponus cogirabât.-quemadmodum bene difponercntur.Cuncp gcrmani ad necem percmptorcs gau requirentes;fuæ magifqu am ,'!'^orum utilitati confulerennclaudius turbarus:amp; ncquaquam de falute fua fecurus: maxie: ^’”*’^im ferri uiderat afprenejÄ quos cum eo condabat occifos:flabat in quodam loco fuper r“^''^gradus:obfcuritafe celatos,Tuncgratus quidam militum in palatio uidés eum: nee per^ f'^fprxübfcunratc cogno(cens:crcdens hominem efiequi magis in eo loco infidias faccretqp ueniens eumq: appræhendens agnouit;fccp fequcntibus airdde germanus eft: cum conftp ^us imperatorem.Claudius uidens cos in fao raptu praepàratos:amp; metuens:ne propter gaiû worCTCriSriparcendum fibi effe pofcebat:eiftp fua fada commemorabat, Tucgrams Bondens dexteram ei porrexit:amp; noli inquit de tua falute puffllanimis effc:cura te magis opoi ^|®agnanimitcr de imperio cogitare:quod dû aufercntes gaio:mundoq} ^{picientes:tuæ cô ‘‘rie uirtuti.Perge nunc:amp; maiorummorum recipe folium,Supportabatep eum:ncquaquam ænrem ambulare pedibus:proptcr timorera fcilicet:gaudiumcp didorum.Concurrebant aut f^gratuna etiam multi milirum:amp; uidentes claudium duci quafi ad fupplicium return geftagt; ^gt;MUnquam pro uiro fua uita quieto:amp; multa pericula in principatu gaii perpeffo dolebant. J'^nbus autem militibus aggregatisifadifip turba:fuge totius plebis exortæ fût.Tune claudio propter corporis debiliratem fugere non ualente:eum in uehiculo rapientes pro eins incolomi^ «tefoUicitiicuM fuga ad palarium uencrunt.Qui locus ut fcrmotradit primus in ciuitare rogt; riana habitaculum dedit hominibus. Cunep lam rempubbeam tencre uideretur:multomagis riilitumconcurfus procedebar:cundis uti(pafpcdum claudii libcnrer infpicicntibus : eumep Pnneipem ftatuere feftinantibus:pro fauore germanici eius fratris:qui magnagloriam fuæ uitæ Kuquerat uniuerfis:infuper etiam cogitâtibus de auiditate fenatoriæ poteftatis:ßlt;fquæ pridem uo principatu deliquerant.lnter hæcetiam rurfus cogirabanr:quia imperium dedudüad unu f ffP?” carcret:quando quodcunep uellct folusefficere pro fauore fenatui gratiam proper« ’'^”®9®ntcr inter alterutros cogitabant:^ quæ folent prouenire quoridie loquebanf. Erde rigodiuiix hæ fcnrétiæ populi atep lènatus. Hi dignitatem priftinam appctcbant:0 ^ oncrofum riuinum pro p-rannorum iniuria declinabant:populusautem inuidiam circa fcnatum habés: ^’^^ effugiens in raptu claudii pro imperatoris ordinatione gaudebat « Tune itaq; pile bellum iam ciuiïc fub pompcio flagrabat:quod tarnen imperatore conftituro ledatum eft. nter hæe fenatusagnofeés claudium a militibus abrcptumimifitad cum uiros de fuo cetu uir/ te claros:quicum admonerent:ut pro adcptione regni nullam uim faccret:fed magis ut fena* uitantorum uirorumunus cæderet : amp;nbsp;eSmunem utilitatem profpicientibus legibus fubiace^ ri:ut^ ruemor effètiquorum malo^ prifci tyranni occafio fuerint ciuitati;amp; qui lub gaio era xiüi

-ocr page 358-

iplêcam cis pericula pertulerit nelt; ^ imitarewr tyrannidis onasïamp;iniunam abalnsgrauwer irrogaram^ponte ad fubuerfionem patriae coarmaret;féd ut magis priorem uirtuté fuæ quietis odenderetïquatenus ei honore liberiorumciuiumtSf Icgum décréta fuccederent;quo fcÓ fauo/ rem impantiumÄ quibusimpatur acquireret:quia fi neep mortem remperare uellen nee cede/ ret audontati fenatonæîgrandem manum ad refiftendum haberent amp;armarorû copia amp;nbsp;multi tudinem famulorumtquibus aduerfuseum fortiter uterenrur maximum ucro fibimer^ ci^ regt; medium fpei atep fortunac;fed etiam dcos non aliis praebituros eße folatiaimfi eis qui cû uirtutc amp;nbsp;bono principio ad congreffionem certaminis aduenirentteum ipfi.f. pro patriae IibcrtaK pUquot; gnarent.Et legatiquidé uenarius 5i braccus ambo tribuni his utebatur uerbis:amp; proftrati clau/ dium fuppliciter exorabdeme bellorum ac fubucrfïonis forer occafio ciuirati:uidétes utiepcum milirum multirudine cireüfeptum:!^ in compatione illius exercitus confules nihil effe ; fua^/ banttp fimukut fi appeterct prindpatumta fcnatu magis fibi datum acciperettquod effet profpe rius atep fdicius: fi non cum iniuriatfed cum fauorc decernenrium potius impcraret, Claudius igitur iciebat quidem cum qua fenatus arrogantia uerba hæc direxiffet;amp; ad prxiêns mitti fen/ tentia mediocriter fe traólabatïfed tam propter metum amp;nbsp;mflantiam militum;quam régis agrip pæ praeceptum cogebatur tantum principatum qui fponte uenerat caedere non deberc,

CJCapitulum.III.

Ic ergo agrippa complet is folcnnibus circa mortem gaii a quo fucrat honontus amp;eius ledum lugubriter profecutusiagnofcens claudium a miliribus raptum fedina batad eumgt;Quem turbatu inueniens Ôiparatû ut fenatui caederet: exacuit monensï ut imperium fibi defenderet.Cunq? talia dixiffet abfceffir.Qué cd fenatus euoraffet

ad curiam:unguens caput unguenris quafi ab fcorio remearettfenatü interrogabatiquid de ebu dio gerererurdllisautem quae gefta fuerant dicentihus tk confulentibus quam ipfe fenrentiani pofliderertparatum fe quidem mori pro gloria curiae fermone profeffus eff;amp; tradandum lua^ fit de utilitäre cundorumtopus effe dicenstfi refiffere claudio oellent ärmis arq; militibus; gup bus eum uirilircr expugnarentine forfitan impati incidere uidcrenf in malis.Rcfpondenre uyo fenatu armorum copiamÓ^pccunias abundareifed etiam milirum aliquam partem eegregada: quatenus liberras feruis emergerertopto inquit agrippa Sê curiam pcragcre:amp; uos quae defidtr« ueffri funr.'dicendum tamé eff indubitantcr:qgt; credo fore pro ueffra falute.Sciris militô»quot;» ' pro claudio pugnardongo tempore armisimbutammoffra ucro pars hominum eff incertain * Öatio amp;nbsp;turba multorum:amp; feruitute inopinabilirer libcrata retineri difficilis, Mos ergo adueP fus expertos bella fufcipimus;producentes uirosmecç gladios fciéres cducere.Quapropter mini uidetur effe mittendum ad claudium;qui fuadeant componendana effe huiufmodi caufam- oi cenfecis etiam me legatione fungitparatus fum.Haec cd dixiffeticundis confenrientibosinwo? cum aliistclaudio tumulrum fenatus cxpofuit:eum^ magis latenter exacuit imperial^^f “^ gniracis poreftare refpondcrc.Tunc Claudius ait non effe mirabile:fî imperatorem no libentcï exciperct curiarqux crudelitate priorum principum fuerat uulnerata. Sed dura eius manwe/ fudinem progufiaretteura nomine tantû ipfe princcps foret:opere ucro cómunitas immretteo q? multam uariaruqp re^ uideret exprusi^fpere uero ipiu fibimet obueniffe gauderét,EtI^an quidé hxcaudientes uerba reuerfi funt ad fcnatu.Claudius at cógregato cxercitu loqbattab e« iufiurandü fecu pmancdi accipiés: doauitcp fingulos cuftodes corpo^ qnep milibus dragmis.« ducibus nume^ promeritâ porrionc largitus cuffed amp;nbsp;militibus abfenribus fimilöcópKWM it, Confules irarp couocare fenatu ad téplü triuphatoris adhuc node cxifféte:quo^ alü ipfos in ciuitate celaruttcofultationé refugientes eo^talii ucro in agros proprios funt egreiu fpicienres:qu5 fires ad effedum uenirct;in libertatis defpatione cotisèrent pffantius iudican e fine piculo fèruiendi cd fcgnicie uiuere;q poffidétes dignitare patrum fub falute ^'’^^ ?)’?”.-nere. Verumramen nifiamplius.c.colledi funttquibus in cómune de præfenti ftatu trawan repente clamor congregati exercitus eS emiffustpetentiu ut militaris impator cligeretur : « quaquam principaeus romanus a multis folueretur,Et hoc quidem milites apud femenpJos/ creucrant ne cundis fimultfêd uni tradcrerurimperiumthoc tanru fenatui eScedentesutip is^ dignus uideretur cligerent.Ob qua rem cótraria erant uota fenatus amp;nbsp;populitmulto magis au ram p amiffione gloria: libertatistqua p formidine claudi.Erant uero qui eligerent ^quot;‘3'-’°^ genere nobiliumtdignitatibus Ôi coniundione coniugû ppollentes,Minurianus na($ mare fortitudine dignum qui iuliam gaii fororem habebat uxorem Sudebar eligeretutrerum cum potiretur.Confules uero diuerfis occafionibus differebant.Sed etiam ualerium afyancum mi tianusanteponebatißi pene homicidia fd funt defidcrantium principatum: ut claudio quoq

-ocr page 359-

^^ ”^2’^««», Monomarcho^ upto nirba non parus mih'rû per nodem ad ciuftatis ca* um pofuo^ cócurrebat ad daudiu.Q^aproprcr aln nó ante urbis libertaré:aln quoq; dau* ummetuéres a cofulibus abfcefTerüt.Diluculo aut chereas cd focus ad medid trafeuntes uer* ‘3ccre nitebatur ad milites, Quos eu multitude ) uidiflet:filenriu poflulantcsÄ diced) initia Ventes côtinuo didurbauit: no acquiefcens eis ut aliquid allcgarcnr: eo q, ipfi ad monôarehiâ R'ter confpiraflent.Tum regnaturo fauebantttanqua non patiétes fênatui cedere poteftarem: 9^’^'am fi impcrare nitcrentunmilites non finerentinterfedores gaii régnâtes Inter hæcigv ail™^’^''®™ uó ferens:imperarore pofectium populo^datußi rcpromifjt ducc:qui ei fignu pfunti deportarcr. Etat enim hæc ethicus;agitaror pifaniigario Si militibus circa folennitarcs wentiumig^ fcd)riones;arqt opera inhonefta deuorüs:m)ilracp chereas obprobria fibi reludan ^®inferebat:fed amp;nbsp;caput daudii fe dicebat ablaturum.Peffima nanep eft infipientia cd furore ^'Iif«ergo non reuertentes uerba chcrcædcd euaginanres gladfostSd figna tolleres ad claudid ^^encruntxómunicaturi illis qui ctiampræbuerant iußurandum.Senarus adt amp;nbsp;confuies I de* 'Marione relidi funt:non différentes aliquid a priuaris:erarq? eis formido pirer amp;’ anguftiangno /®??^®quid paffuri forent:dddaudius praeua!erct:amp; femetipGs adinuicc dcrogabatt S d pniam JrogerebantSabinus adt unus interfeélo^ gaii tranficns ad medid: primitusfemetipfum imr ^•^eminatus cft:qua claudid principe conftituerc ^ feruitutem damnari uidere.Scd amp;nbsp;chereas ^‘^magnanimiraté aflequi cópulir.Quidum conrefiffet gaiurfii primus audor bons fuifTet ui r**^ fie patriae uindicare potuit libertaté.Gbereas adt de morte quod in nullo dicebat ec du* 'f^ndummei ramé mente claudii trurinarciSiilli quidé in his erant, Ad milites adt ois undique PWisroncurrehat. Interea quintus pompeius dum accufaret milites: amp;’ pro libertäre fenarui quot;PTOretiiperu fado euaginaris gladiis nifi mitis daudius phibuiffer opus in eu necis ipleue* ^^nt-Tunc daudius erepru ronfulé a periculo:fccit fibimet affidere.Senarores adt qui cd quinto bï'”^”^ ^'^’^ honore fufeepit. Nam quida eo^ etia plan's affedi funr: Si ad eu uenire co* ntonios adt uulncratus effugitxratq? perieufd uniuerfis. Tune rex agrippa accedens ad ^’quot;■'i’iim;poftu'aint ut circa fenatu miris exiftcrer:dicens:quia dquid crudeliraris exercererur ï p’^oect fuper quos cius confifterct iam porcftas.Claudius adt his flexus,Iênatd ad curia cÔ* ƒ'quot;’'''’t.Cunq: de palatio per ciuiraté ipfc ,pccdcrcr:obrequcribus in eins .peefTu miliribusxum j™o nimis iperuq: a ridiculo gaii iterfedores in publicu ^rupcrunt:chereas amp;nbsp;fabinus phibé ^^mädato pollionis:qu3 antepaululd daudiufducc euftoddcorporis iftituerat.Claudius ira ^'''^üadpalarid denuo uenißerxögregans alios ^ptulit fnîam in chereâ:cuius opus quidé aide ’^r dTe pda^, Sed pollioni præcipue cam mortis applicabant:qui tantd opus fieri pfuafcrac “flprepiter pro metu fururi téporis deperirct:iuftd effe damabant.Ducebaf iracp chereas ad ,°ffc!amp; cd eo lnpus:fequcbanrur q multi ^omanoß^. Dicitur auté quia chereas magnanimirer .i^dadc excepit: no fold uultu nequaq dcpofito.Ted etiâ lupd reforutd in lachrymas obiurgâ /.^®*J turba ad uidendd profcqueretundum ueniflcr ad locum:requirebat milircm:fi inter* ^Mi .meditatione habcrer;rogauirq; ut gladid ad neccm fuam defcrrer: quo gaid ip'e uideba ^'S® cnortuus eft chcreas;unius uulncris percnffïóc finirus: lupus auré Poft **^ ^^ extindus plurimarum ide plagarum:eo q? ccruicem mollius præparafTer ad necé. °‘‘ paucos ucro dies iminenre feftiuitate:romani honoraucrunt fada chereæpetenres expiati* J^wfieriteo ginos memoriae fuifTent ingrati.Hoc iraq: modochereas uira priuatus eft. Sabi* ^’® cIft^lt;^*’JS nS folum abfoluiflet a culpa: fed etiam dignitatem quam babuerat ftii’iiiet: nuftd credens ut relinqueret coniuratos:lêmetip(üm occidirgladio:fic incubensido* ' ’f“mur^ ad capuld uulnus abforberet.

CTCapitulum.IIlI.

■ ] ^pdius itaq: fufceptos milites difpergés:edida^poruit;amp; principatd agrippaetqucgaius ^’pffitérât ipfe c0firmans:regéquoœ collaadas:adieciteiomné herodis:qd ad ufuscius fi’P^r iudeos Si famarirasbabuerat.Ethæc quidem debitum proprii generis ci reftituita inm^*^™æ‘^ quæcdq t in libano monte funt;el de fuo panter adiecit iperio: amp;nbsp;publice bar r - '^f^^^ ’^’®®®^ c® Agrippa fœdera celebrauit.Antiocho quoqi regnd auferés qd habe toƒ®*’t^ cômagené dôauit ei.Diftinxit at lifimachd are fibi aîcicia^ iure c5iundd:q etiâ an Ijj’®®pscias tutor extircrat:amp; circa gaid deuidus eraricuius filius berenice agnppæ fihâ du* 55n^°^^’ ^S^® *^®™ marcus alexadri filius fuiflet mortuus refumés uirginé fratn fuo herodi ^°tiiunxit:perens ei regnum chalcidis a claudio. Hoc iraque tempore fcditio inter iu* ïb^^'^ 4^?^”°^ ’” alexandrina ciuitate furrexit. Moriente nanquc gaio fub cuius principaru «ndrinis uidebatur afflida iudeorum gens recepu fiducia repente ueniunr ad præÜa«

-ocr page 360-

Claudias auf egypti præfeôo mandauit at feditfonc amoaeret* Et fapplicanribos ®^^q^ agrippa parifcr 8ihcrode;ediduna mint in alexandriam arq; fyria.hmoi oratione conicnprum* 'Iybcrius:claudius:caefar:pius:gern3anicus:tribanitia:prätis didt.Notu rfl iudeos inalf codirurosiqui ét alcxandrini uocanf:cohabiraffe téporibus prifds alexädrinis:öygt;atnao iura a pndpibos ipetraffe.Q^od pala é ex refcriptis coßt piter amp;nbsp;didis.Sed poft^ o*® xandria per febaßu nofeif” fuKugatafferuata eisfunt iura lua a pfedis p diuerfa tepora de ^^ amp;nbsp;nulla de legibus eo^ mutatio fada eft tcporc quo aliquas in alexadria fuit.Mo”®’^^ “ ^• bafto prindpc gentis co^;fic fuerunt ut finguli eo^ in fuis folénitatibus

fünf religionis paterne iura trâfcendere.Quapropter alexâdrinos cleuatos côtra conditutos: qui téporibus gaii cæfaris pro ueheméri cius fuperbia fimul amp;nbsp;denria;qgt; noUet gens iudeo^ patriâ religioné trâfcendere;amp; iUu deû appellarc;humibau ‘^ Fj^ pio;ut ncqquâpp iprudennâ gaii de iure iudeopi aliquid auferri mrafHed feruata 090*^^.' maneant utiqj in fuis folénitatibus:quâobré parré utranq; pdpio magna habere cura^P 4.^^ hæc dida fuerint ppofita nulla dccærero turba fiat. Edidtû liquidé in alexandriamjudei furn homo effe dinofdé.Quod uero îomni orbe diredûeffhis côtinef eloquis.Ty^erius diusipius germanicus tribunitiae ptâtis confui ordinarius fecundo didt. Perentibus mereS ^ agrippa amp;nbsp;herode cariffîmis;quatenus eadé iudeis iura concederé î omni iperio roano^îpo que in alexâdria cöftitutisdibenrer hoc præbuimS fold pctétibus hoc c5cedés:fedetia ’Pæ K, quibus rogatus furn dignos exiflimâs proprer fidéôdamideiam roams îpenfam:

effe decernens:ut neq; gracco^ uHa ciuitas eo^ iure priuarcûquô ad dei culturâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-itates

feuntur, Optimu ergo iudico iudeos in omni mundo fub nobis conftituto paternal 'd^ . fine mhibiróe cclcbrareiquibus iani nunc praecipiojut mea hanc manfuete cuftodiaK^.Tj.^ rum gentium religioné ncquaquâ adnihilarc ptcnremffcd fuasleges obferuent.Hodg’^ meum indices duitatu arep coloniaß^:amp; municipio^ intra itahâ amp;nbsp;extra cam;rcgcfq ' tentes per mprios legaros tranfcribere uelint:mpofitü no minus,xxx,diebus effem ^‘^;.{jg humili ab oibus Icgi poffit.His igiéedidis in alexandria amp;oém rcrr35^ oibé

fir Claudius qua uoluntaté circa iudeos habuerif. Moxaûtetiâ agrippa reddito ei ^.^t cumulatu donis remifit ad mpria principibus ,puinci^ atej prariidibuslitteris fuis l^fp^j ei honoré debitû exhiberenr.llle uero dû mcliori fulfiet Fortuna muedus; cû eelcdtaterf'''^^^^ efijuenienfq; ad hierafilc:gratificans hoftias celebrauitmihü qdcrat leginmû derelinç*’^^'^ St multos nazarenos ton« praecepit,Aurea uero catena qua el dederat gaius:fiääadinquot; f^ deris ferreae carenæû qua raanus regiac fuerat obligataKuttridis fortunac memoria ’’^‘’^Jpj tedimoniû de rebus melioribus phiberemn teplo fuipendic fupra gazophilatiu ut Si m^xi eins indicaret cafmSt fimul odenderenpoffe eu qui corrucrit oenuo fufeirari. HocennmU tenacoblatio oibus idicabanqua rex agrippa ex parua ca antequam dignitaté fuerat -podpaululu copedibus abfolutus;ad regnu prrecû ^baf clarius euedus.Proprer hÄ o?® ®E ret intelligi:quia res homm St lapfu ficienté corruütiSt inclinata ad culmîs fadig’U ^?’’^S,jj. cuntur. Perfedo igit agrippa cultu exhibito dcoÆophilû quidéionc filiu pontifcaru St boetho iÿmôisxui cognomentu erat canthera:honoré eius atribuit. Duo eteni «‘^nti • ^^^ lymoni:8t boethus patcrxuius filia habuir rex herodcs uxoré:ficut fupius dedaratüed'S;“ g^j tribus ergo ficerdotiu habuit.Symonis aut oniæ tres Filii 1 macedonioji pricipafU ’®®^ g^^ in priori fcriptura corradidi.Rex igié agrippa hoc mo ficerdotes côdituens hierofoljWlO ^ firionem eo^ deuotioni redituir:0t uniufeniufe^ modu bene difponés:affcduofam P®“ . tatcm.PracFcdû uero miliriaetorius Fccit lylatuirum qui multis laboribus ei Ibpccüicauer • ö^, tempore paruo prætereûte doriteiuucnes pponentes ucnerationi pfumprionéxü natura tur audaces:rollentes cælhns iîmulacrum in fynagoga datucreiudeos.Quod ®P“^^ê'^’P^gjj heméter exaggerauit,Videbaf ndq; ad dedrudioné paterna^i legu ene celebratu. Pro qua publiu perromd pruilde lyri.e Fedinarer aduenir;8t côtra doritas coquedus ed:qui®® dignatus cd utic^ Si iplc tranfgreffioné legu fada nimiâ effe iudicaret ipietate idifeiputiato dorita^ hæc cû magna îdignatione fcripra direxir.

lt;)Capirulum,V*

Vblius pefromus legatas-tyberfixlaudii cæfarisipii germaicijprimatibus “^’j’S^^jçfjp ^udiuimusîquoniâ quidâ uedrû rantæ fupbiæ pfumprice abufi lût: ut nec aie i^ _,_^ris elaudiiipü germâici fubderer!é:qbus fauchrû e:iudeos obferuariôepfna^ie^ ^.^^^^ mirtcndos:uofqj omnia contraria fecifîc cognouimus:(ynagogam prohibentes conlile ^^ orum cum in ea pofueriris caefiris linrulacrum: prxuaricationcm fcilicet agentes no

-ocr page 361-

contra iudeos: fed contra ipfum împeratoréjcuîus fimulacruna melius poneref in omni iudeo.-rum teplo:qua in debito locotcum uri(Ç decrero cæfaris fit fänäitü; unumquéqj habere in Ioc s proprijs poreflare,Verûtamen cum edidû iperatoris precipicntis: ut iure (olcmratibus fuis ura^ tur;amp; cd græcis pariter couerfentuncontepferitisirifibile eft fi died cur mei iudicii fueritis ime^ mores,Quaproprer cos qui contra didlu caefaris talia cômiferuntreûetiâ co^ indices idignétur quando no propria uoluntate afTeruntrfed impetu plebis implena a centunone ^clo uitdlio ad meduci præcipiotquatenus poffint gedo^ reddere ratioé.Primates uero feu principes moneo: ut fi nolint uideri hanc querela fua uoluntate cclebrata;culpabiles perfonas centurioni demon,« ftrentmufla feditionis aur fitis relinquctes occaiionequa fcilicct maliuoli uenerari his operibus demondranf. Mihi nanep 6icariffimo meo regi agrippa nulla potior cura cflrqua nc gens iude orura occafione fumat uindidæ gratiatutad tumulu feditionis accedat.Vt auté apertius fciatis quid amp;nbsp;exfar ex huiufmoi caufa praecepitidida cius alexandrin deflinata:huic feripturæ præpo fui quæ licet omnibus nota ede uidcanfjeune cria apud tribunal raeû cariflimus mihi rex agrip phæc legit:allcgans:ut non oporteat eis dona îperatoris auferri.Agite itaq? me ^nunciante ut decætero nulla feditionis aut turbæ queratur occafio: fed unufquifq? fuæ religiôis iura fedetur» Petronius Igirur hoc modo quæ fueranr cÔmifTa correxir;ur denuo nihil poflet huiufmodi per ptrari.Rex aut agrippa fymoné canthe^ pontificatu priuauit:amp; denuo ionam anne conflituit; cum fcilicct exiflimans dignioré:cui tarne gratû non fuit tanta recipere dignitaté:pro qua refup plicabat;hæc dicens.Tu quidem o rex meo honori congaudens:hanc mihi conflituis pprio côquot; fio dignitatemrlicet me ad ponrificatû nunquâ dignum iudicaucrit dcus;ferael tarnen cû indugt; tus finiftola facerdotii fufficit mihi:prius cni fu dignus îdutus:quâ nûc denuo recqaturus.Tuue lo fl mô nis; ut accipiatrdignior hune honorc;agnofce;qa orani peccato naûdior eft apud deumt amp;.’apud terexfrarer mihi;quf poffet ad hue honoré dignus accedere.In his ergo fermonibus rex agfjpp^col/audâs ione uoJuntatê;præbuit mathiæ eius fratri pontificatû:amp; non multo pod tpc petronio fucceffit marfus qui friara gubernabat. Sylas igif præfedus régis agrippæjquoniâ in omni fortuna ei fidelis cxnrerat nec in pcneulopc eius côione reeefferatded cû eo in mâifeflis bboiibusatc^ neceflîtatibus fuccubuerat:circa eû magna habebat fiduciam côccdere fibi petiit ’pudeu paré honoré pro amiciciaje priflinafirmitate: 8i neqquâ pariebaf ci légaliser obcdirc: funtmaxia abco bénéficia poflulando;honcrofus effe uideref: cû femetipfum imenfa arroga«' foueglorificarcr régi fepius ad memoria cas trifliciæ ^duceret ut fludiû quo tune circa cum Scrcbat oflenderet.Quod cû crebro faceret utmihi uidefîproperare bénéficia nofcebaf.Cuius fetapertâ fiducie tolerare nô potuit.Non eft enî tépo^i ignobilium grata memoriamet^ fuauis Weifjqui frequéter ea quæ præftatuproperat.C^id plura dum frequenter fylas régis ,puoca Ktirmamp;illeplusindignatiôi quâ rationi tribueretmon enî remouit a præfedura folûmodojfed ctiâtradendû uinculis in patriâ deftinauir.Cunqj eius ira longo fuiffet tépore mitigata amp;nbsp;perfpe ®tatione in memoria reuocaifenquâtos pro eo labores ille prulerat;eius rcmiffit cuIpâ.Die fî^ quidem fefliuo natiuitatis fuæ:dû cundi quibus iperabat in lericia magna c5fifterent:fÿlâ reuo^ carnuffittfecû fcilicet cômenfu^dlle uero modû libertatis qué iuftû ee credebat: uemetibus ad ■enôtacuit diccns.En ad qué me honoré euocat rcx:quc denuo poft paululû ablarurus é.Quip pc neepriraos honores deuotionis exhibite euftodiuitjqui iniuriis me afficerc nô quieuit.Cum 9® ergo fiducia:aut qua confcientia ad eum ucniam,Quantis eum malts eripui:pericula quan/ ta fuflinui ut illi falus acquireretur amp;nbsp;honor;pro quibus omnibus retributionem merui:uincu/ tenebrofum. Nunquam ergo horumobliuifcar malorum:mihi enim pro bonis adionibusæriam poft folurdnem carnis amp;nbsp;animæ hæc memoria referuatur,Hæcloquens pofce bat ut regi diccrentur agrippæ. Qui dum eum cognouiflet;animo non poffet mitigari;dimifit

“cateerc euftodiri.Hierofolymorum uero muros:qui circa nouam refpiciunt ciuitatemî Publicis fumptibus munitiffimos latitudine amp;nbsp;altitudine fabricatus eft. Si Omni humano reddi ocrât tutamie fortioresmifi marfus fynæpfes claudio cæfàrijqdagebaf fuis Ifis indicaffet.Quâ/ obre daudius rcbellâdi caufa fufpicarus hoc fieri agrippæ mâdauitmt a muroye edificatione cef mox ut iuffum agnouitjreludandum ei non cenfuit. Fuir etenim rex ifte natura bo/ owÄab bénéficia munifica præparatus:amp; ciuitaté propriis fumptibus exomare non rardusdra tod'^ • nr *^- ™“f’eribufiç gauderet:ôd fauorabiliter fuæ uitæ iura difpôeretiî nullo fimilis he

®regi,Illi nâq? erat méscallida ad fupplicia pparataÄ aduerfus odiofos fine retétatiôepnicio/ tun^æ'^^^ 'V^g'fd iudeis familiaris exiftés:6d alicmgenayc citâtes fepenobilitâs:impéfâ magna pe Qr'®™’” “’‘rca:theatra:Slt;; templaîportieufij côftituensjiudeorum uero ciuitatem nulla fabri* cperauit:nec aliquâ eis præbuit ipenfam: unde potuiffent habere eius memonâ,Mores auté

-ocr page 362-

agrirpac crantmanfueri circa omnes bénéficia fimilia cofcrebat. Alienigenis qucç crarclrnifs ena i illis dona fuac uolunratis oftédens circa fuarn genré pro mo benignus: èi potius copaiucc pronus, Grara fiquidem ei cômoratio:at(ç frequcsin hicrofolymis eratifeq tin paterna tolcnita te feu purirare fcruabacnuUaq; dies praeteribar:oftiis uidura folénibus, Quida igif m nierolo y mis uir noie fymon qui purabaf mandata legitia perfeöe difcerncrc multitudie in ecclelia con' gregataxu rcx cæfareâprcxiffetæû accurare præfûpfit: quafi nó fandu: amp;nbsp;iuftü:fuadcns‘ iuti rex proniberef a tcpli Jimïe:quo nifi dignis ingrcdi nÓ liccret.Hxc crgo rcgi Ifis idicara funtaprs^ fedo:qui3 frmó talia cócionatus eét.Qué rex cuocatu du tune eét in theatro;federciuxta le, cit:amp; fub fnenno mitiiTimerequifiuit. Die mihi qd ho5 ^ quæhæc agunf cótra Icgé elTe^enfa. Illcuero nihil habés qd refpôderer:ucniâ poftulabar. Tunc rex circa eu magisiplacatus qaba»'-quo crederef: iudicans etia manfuetudiné conuenire regi potius qua furore munenbus nono/ ratum remifit ad propria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;'^apitulum.VL

f' yT cum mulns multa côeefTeritipræcipue beridos honorauit. Inftruxit eniiheatwap' P®**! rudme amp;nbsp;pulchritudine præcipua dccoratü:amp; amphiteatrü copiofa ipenfa cönructuat k ___balneas amp;nbsp;porricus cellis opibus exaltauit:nulla^ rcnacitate fumptuü:aut pulchritucu ne fedauitjaut magnirudiné qualibet iminuit:quotv oium dedicationé largiflime ac magnina miniftrauit. Cum igif ithearro fpedacula cclebraret: mufica quxep illic inftrumenta pduxit: uaria deledationu opa affluenter exhibuir.In amphirearro aur multitudini nionomatcho^ wa largitaté cunde oftendit. Vbi uolés numerofitate cocertantiu delcdationé fpedanbus exhiber, alios fepringéros pugnaturos emifit:quofcuq; malignos habuit:in hac actione diftbbu^siut « illic hoc mö pugnaiét:amp; opus belli uolûtas pacis exifterét. Hos itaq? paffim hoc móeuflos exn xit. Quibus fpedaculis celebratisa tyberiada urbé galilcæ migrauinerarq; iter alios regesuaicic côfplcuus;ad que ucnit cómagenéfis rex anriochi]s:amp; damafeenoçz fi gcramus:amp; cótis ^’.æ°^'^ armeniæ qui ér in pôto polemôiaco regnabat: piter amp;nbsp;herodes frater eins qui amp;nbsp;ipfc alddisw bcbat iperiû:habuitçp colloqniû apud cos lufceptionc amp;nbsp;amiciciis ualdc dignifTimû ira ur°‘ derer fuæ fàpictiæ culmc;amp; 'in prælènti cos uideretur regaliter honorar.Sed his apud agrippa ita degenribus:marfus (ÿriæ præ(ès aduenit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^Cap.Vlf .

rum agrippa rex feiens eu honorabilé romanis effe pceflîr e ciuirate:occurfurus ei;q ab ftadiis.vü.Hoc etenî pnneipiu inimideiaßi circa marfum fuit.Sedens enî in rh^“” _ agrippa inuirauit alios regestquo^ côcordia marfo:amp; tanta piter aideia in ^üO^y®”^ pente uenit:n5 credéti expedite romanis:rcgcs huiufmôi habere confênfû, Mox iraq ^ quéq? mitrés:mandauir:ut nô fegniter ad ppria remearét.Hæcagrippa dolenter accepit:^ PP rca quidé marfo fadus cft inimicus.Mathia uero pontificatu fpoliato:p co conftituitläc^o elioncû eâthere natû.lgicur cû temû annû index copleffet i regno:uenit î caefâreâ ciuitate: qua primitus turris ftratonis appcllabafnbiq; fpedaculû ad honoré exParisp dus falutecelebrabat. ad quâ feftiuiraté ois ^uinciæ multitudo nobiliû:fimul amp;nbsp;procédé una côuenerâr.Secundauero fpedaculo^ dieiftola ueftitus undiq; argento contextanra ur rextus effet ualde mirante: uem ad thcatrum incipiéte die;amp; primis radiis foie oriére dimilTisiargenti claritas repereufla rulgo reddit ualde p(picuû:amp; oculis infipiétibus formidandû.Moxauté adulatorcs uoccs fauorsbi emittebant:quæ ncc illi bone,p ucritate uidebanfîdcû fcilicet appellantes eû;atcp dicenresTP' dus efto nobisrquia licet hadenus te uelut hoiem rimueris: attamé iâ nue fupericris elfe eôfpicimus.Has aût uocefrex ncquaquâ cÔpefcuit:nec impia coyz uerba côpreffîtƒoup' lulum uero refpides uidit fupra fuû uertieem in quodâ culmine fcdenté bubqné: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-jj

elfe maloßi cafum itellexit qui fucrat ci aliquando bono^.Mox ergo paffioné mortifyc fufdpicns uehemérer uteri dolore pcuflusirefpidenfcp fuos aïcos;ergo inquituefterdfo« tam iam mutate copellor.Repentc nancy increpitus fum:cum mendaces ad me clamaten . qui uocabaf imorralis a uobis:ecce iam ducor ad morrem.Sufdpienda eft fnla quxf’fctt a• Viximus erenim non praueifed claritarem bcatitudinis appctentes.Hxc cum dolore comprimebarur.Turn curn fcftinatione ad regalia reportatus eft:amp; fermo?P j egreffus eftiquia indubiranter moriturus effet. Mox iracy cundi cu coniugibus fimul« i lege patria in facds iacenres: deprecabanrur pro rege deum amp;nbsp;oia ludu gemitu^ co^Pj^ Rcx aût eu in domo fublimiore iaceret.-deorfu refpides.-arq; uidens eos,pftratos ee;ncc'P« chrymis potuit abftinerc. Qufq: ucro diebus cotinuo uentris dolore cofedusiuita pnua habés annû ætatis quartû amp;nbsp;quiquagefimû:fcptimû uero regni. Quatuorniq? fubcæ^re g., regnauit ânis fub philippo tetrarcha tribus: qrtum uero cû hcrode très aût rebquoslub eompleuit ipio i quibus amp;nbsp;iudeâ percepit famariani:atqjexiàreâ: amp;nbsp;tribura fui munter

-ocr page 363-

i peril. Multum tamé a diuerfis niutuu fumpfit.Nam cu effet ualde munificus (upplicantibus largamunera conferebat:6i dona Gnealiqua parcitate praebebat. Igitur cum mors eins populis cerignora: cófpirantes fimul herodes calcidis rex:amp; thelcia præfcdus: amp;nbsp;régis amicus ariftoné quendam fidelifiimum miniftrorum deftinauerunt amp;nbsp;fylam quomó eorum erat inimicus qua inubcnte rege peremerunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCap.VlII.

Ex igitur agrippa hoc mô conuerfatus difccflit a uira qui de fuo genere filiu dereliquit ^grippa noîeragétcm feptimû amp;nbsp;decimû gratis annumÀ filias rresiquai^ alia quidé noie , beronice fexro decio gratis anno herodi pris fratri uidebaf éécóiunda: uirgies aur duæ erat:manaamp;dru filla;manaquidé decimûagens annuidrufilla uero fêxtu.Eratq; defpSfata a fuo ^^L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^rchelai celeufi:alias cheleu filio:drufilïa uero filio antiochi cómagenéfis régis qui di^

KMC epifanes, Cûq; mors agnppæ cûdis înotuifTettcæfariéfis amp;nbsp;febafieni bencfadojieius îme r^orcsipenimas res cgerût blaffemâtes ueheméter fducéterq: defundû. Sed amp;nbsp;milita quæ tune Merat multitudo îdomû eius abeûtes:amp; ftatuas filia^ regis uirginû diripiétes.piter ad loca for ^'wria detukrunS^ ftaruentcs cas in publico redinâtesiefs fedas contumelias îferebât: amp;nbsp;turpioz ƒ acinora qua dici fas é fcdeftis adibusadfplebant;celebrâres cSuiuia publica coronari: amp;nbsp;ma/ nnguens amp;nbsp;olco:facnficia piter exhibcresipradiaq; fibimet alterutri p regia morte reden ^Erant am îmemores no folû agrippæ:qui multas cis pbucrat largirares: fed ét aui eius hero/ ’'^■qai ipfas citâtes inflruxerat:porricufqi fimul amp;nbsp;tépla claris ^babaf fabricates impéfis: filius ^j^efundi agrippa erat tue romætamp;alebatur a cæfare. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCap.IX.

Vnc Claudius audiens agrippa fuiffe defundû;amp; febaffenosarq; cælàrienfes e mortuo co I pumelias ituliffeigraui dolore çculfus efixratqi pparatus ut eius filiû in agrippa in illius fart ^- dirigeret fuccefTorétuoles etiâ iufiurandû qd cûillo habuerat côfirmare.Et côuogt; ’ nbsp;ddibcrat fup cômendato fuæ fidei pueronnterrogâs quid amp;nbsp;ipfis uidere

«. ‘“^ ^ogitata de hoc manere:uel nô deccrnerét.qui perfpeéfo cæfansaio prudétius aliqd cô 'un iunf;conaudanrcs quidé benignitaris eius propofitû:uoluntaté aût eius mcautâ efle dicen* ^(r[F'^^’^®’gtii nec infantiles annos excefferatimagnitudîné tanti regni cômitteret:cui eét im/ While tanta gubemacula detinerc.Cunq; uideret eos rede locutos cæfar:perfedû in iudeâ to «quot;''^^gnum direxir eufpiû fadû.quo fado etiâ honoré defundo prædititine marfura ad eius f^®^9“i iHi fuerat inimicus cueheret.Præ oibus aût fado praccepit daudius;urcæfarienfes Si f^lîenos pro dcfundi cÔtumeliis coerceret. Cohortes uero cæfarienfiû amp;nbsp;febafteno^ quinçp J”“««)» pontû tranfferri iuffît: ut ibidé militarentÂcx neruis romanoiji in fyria conftitutis freentur milites qui eo^ loca complerent.Sednequaquâ taliiufïîone migrati funt. Mitrentes 1^9 Ifgationé ad claudiû fupplicauerunt:amp; in iudeâ côfiftere merucrunt.Vnde etiâ futuris té-lôn ^ ^'^^^ maximapi calamitatû iudeis effeduri funttfumentes in initio femina belli fub flo '^aniobrem tempore quo ucfpafianus uicitîGcut poft paululum referemusteos ex illa regio ^’grauit.

5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#y2apitula in librum uicefimum.

Aec infuntin uieefimo libro iofephihiftoriaji iudaicaeantiquitaris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.i.

^emadmodum Claudius poft agrippæ mortemnn fyriam mifit fuccelTorcm marfo caC ^ ^“*^ fadus miffus procurator iudex indignatus iudeus qui trans fluum erat uo''J’^wté fuam cótra filadelfenos arraa fumpferuntitres uiros priores ipfoçi ^»m^^’^’*“*^’™ occidit;duobus fugamimmifit:8i de ptholomeo principe lamonum ad ƒ’'?“’ 'procurator iudexÄ caffius longinus prxCes fyrix præceperunt iudeorum primori ’Gra^™ runicam amp;nbsp;pontificalem ueftem in antonia conftituerenc fub poteftate romano/ ^^Stt^ f^d ”^'”5 ^æ^^^ rogatus ab agrippa fenioris agrippæ filioxoncefTit iudeis petitiones ^^^Go™°^^^-^^*^°^°^frater agrippæ defundi petiir a claudio poteftate rempli ^facerdotû helena adiabeno^ regina K eius filius iazates folennitatcs amp;nbsp;ritus zelati funt ^'faille’-’Cap.vi.

autotem hierofolymorum:amp; mirigata per helenam reginam adiabe/ ’’®*'^p 'h^ fibum iazatem qui de paganifmo conuerfus fucratin iudaifmum: amp;nbsp;de artaba-*

-ocr page 364-

De mago quodâ qui pphetâ fe eé aperes pIurrmes HJdeo^fëduxin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•^^luœft Quomodo tyberius alexandcr in iudeam diredus adminiftratortfilios iudæ ^n® P^ .^

ducenres occidit,

Quomô tyberio alexâdro cumanus fucceffît îiudea:amp; quia defûdoherode fratrereg^ ^g ppæ defundi: agrippa iuuenis dus huit prîdpatûxæfarc fibi claudio côcedérc. ”P* , Quia aduentu cumani præfidis in iudeam a cæfare deftinan:fub co multi uftÿ ad-xx^ma lu » orum perierunt quarta die azimorum.

Sedirio iudeorum contra famaritas;amp; quia multi iudeo^ extindi funt per euwanum adu tem iâmaritas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lap.»!«

Quia numidius qdratus fvrix pies audiés bare; amp;nbsp;afeendés îiudeâ primates iudco^ atç lam^ tanoi^ româiuflir afeedere: piter amp;nbsp;cumanû 6d celcré;ur claudio cæfari deberent ex ms qu^ rant gefta reddere rationem;8i quia quofdam ludeo^ ipfc puniuit.

Quia Claudius audiens inter eos:iudeos qnidem abfoluit a culpairogatus ab agrippa regpe num uero exilio deporrauit; celeremaût miUenarium amp;nbsp;famaritanorum primates ^^^^^

Félix mitrifpeurator i iudeâ:ôiqn*a präs adieda fit agrippae régi per claudiu. nbsp;nbsp;nbsp;. Gp-xv. Motif Claudius cui fucceflît nero g mrem uxoré amp;nbsp;alios multos generis fui îterfecif.Gp.xw » Quia felix miffus in iudeam:^ inuenicns prouinciam a larronibus nimis aflidam:^’!^ illis inreremptis:pacem tribueret regioni:principem uero latronum eleazarum uinri^”’ “^

ad cæiârem amp;: de morte ionathæ pontificis,

Quia ueniente egyptio malefico;Sdmultis iudeogi ab co fedudistfelix aggreffus tos ni ^^.ƒ ‘^ cidir« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;friiiv

Quemadmodum iudeos amp;nbsp;Gros pro equitarc ciuilitaris in exfarea fcdniofc concerwntts.rai compefcuir. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r^3c5

Quomodo porto fefto in iudeam miffo pro fucccGionc felicis:contigit prouinciam^ocarr moueri.j- iisiof De porticu interiore tepüÄ quéadmodû câ cxaltaucre iudei: amp;nbsp;qa fcftus ob hoc Gt opus defirui; fed iudcis rogânbus: conccdi fibi ob hoc legatos mitrere ad neronem:c miferunt nuncios;quos audiens nero:ueniam gedi operis condonauir:^ cdificiumn^”^^r miGt;amp; quia moriente in iudea fefto; fucceiTor uenit albinus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r xxii.

Quia füb co a nccc prouincialium ficcarii ceflaucrunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~^P' ’j

Quia florus ueniés albino fuccefforuatis raalis iudeos affecit;ut eos ad arma côtra rcano re compelleret.

i[Incipit Iibcr.xx.antiquiratum,

xsfat


jVW^^^rf* O«“» Gaq? agrippa rege;Gcut in tbro pratcedéte narraujwus iW ^ ^i»^Aclaudius mint fuccefforé marfo calTiü longinu: méorixcderei

W ^ '^ e^S ’Claudius miGt fuccefforé marfo caffiü longinu: méorixcóferens 1^io 'W/^ ^Arlf:i9 ^?iUy(wdefundi:a quo uiuentc rogatus fuerat:ne marfus ulterius fyri«P*’' 'iP^ la^ ^ il^jBcAkret.Fadus inter hæc dó pfeduracculmieiiudea uéiffct cóp^tinna

F 4 *r^^* I^^I^JII^^*^’^® ^ras fluuió côtra fïladelfcnos habétes contentionepnw nomé c meas, Erantt^ illic armato^ plurimi cc®^“'^^ pratter uolonraté primatu fuopifumétes arma: multos GladöK” tjj^ £J^^J^amp;i^^eremiGè nofcunÊHæc audiésfadus:ueheméteraccenfos e:eo çn

^^^^gv^^^^^^^^^^/eiusreferuaffent iudicio qui fe dicebant a fjadclfcnis fame , '‘quot;‘'^Uicj: ad manu ueniffent.Qui fumés tres priores ipfius feditionis allegari pcepit. Deindeq coK antiba noie iuffit occidi:duobusaót reliqstamaraco K eleazaroffuga imißt.Ptholome^ princeps latronüÄ qui mulra mala idumeis K arabis frcquéter îtuleratmÔ roulto poft ^ dudus:mortr multatus eft, Hoc itacj mÓeunda iudea latronibus cG purgatatfadiprouiae attjfollicitudinc,' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;|Cap,lI.

-$ quoq : fadus tune cundos uocans facerdotes amp;nbsp;priores hierofolymitatuW ’ o nuit eos:ut talarem tunicam: Si facerdoralem ftolam qua folus pontifex mduio^ in antoniæ caftro reponcrent:ut ficut prius in romanorum poteGate iacetent.^ ^^ - co nequaquam contradiccre præfumpfcrunt:fcd rogabant fadum arq; longman ^^^ amp;nbsp;ipfe corn multo éxercitu ad hierofolymam ueneratimetuens ne præceptis fadi ®. GGerctiudeo^:6i ab eis fuppliciter exorabannut cinerent Icgationéad claudiu ab CO pecerétmt iacerdoralé ueGem haberét in propria poteGate;amp; ipG fuGinerét dohecc

-ocr page 365-

^t*'’f”^’®^^ “*’'® ’’’3 fehæc prædare dixerunnfi eo^ filii obfides prxberenf,Quibus jf A— ” fi^iofep dantibus legati funt milTi.Cunq; roma uenifTenttaudiens agrippa iuucnis «fundi filius caufam aduentus eo^.Erat nanep ficut praediximus apud prædidû claudnncsCa nfupplicauitiut eifdemiudcis conccderet:naitTcns ad fadurn fua fcripraiquae de facerdotali ue^ ue pofcebant.Vocans itacp claudius legatos iudcoßi:pmifit fe concedere quæ petebanr: iuffitcp wagnppæ gracias dignas exolucrcntxuius precibus hæc eis iura donarer,Quâobrem huiufmo « ad fadurn mifit epiftolam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;JCapJU.

Laudius cæfar germanicus:fribunitiac poteflatistqnquies eófuhordinarius qter: ipe/ raror deciesipr patriae: hieroColymitapa pricipibustcuriæ populo iudeopi: amp;nbsp;cundac géti faluté.Agrippa meo carilRmo:amp; piiflimoiqué ego c0nutriui:amp; habeo mecump ducente ad me legatos ueffros gratias agentesjeo ephabea gentis ueftræ follicitudiné Kcum fumma deuotione pro facerdotali neffe arep corona fupplicante: ut fub neftra poteffare conlîQanttquæ funt a me poflulara concedo: ficut uir fortiffimus: amp;nbsp;michi cariffimus uitellius ^^drHuic itacp uoluntati confenfiprimum quidem propter pieratcm meamiuolens unum que ^'Jecxhibere fuam in paterna traditone culturam deinde feiens: quia dumhæc fecero: amp;nbsp;ipfius ffgisherodis:^ aridoboli iuuenis pofentium perfonapi;quop4 circa me pietaté amp;nbsp;circa uos ftu^ a'um efre cognofco:amplifnmas amicicias collocabo.Scripfi ucro ob banc caufam amp;nbsp;cufpio fa^ ^onieo procuratori,Nomina uero litrcras deferentiu hæc runt.Cornelius;leo;rrifon:theodiôis ’orotheus:nathelis:ioannes;iouis:panis data.xiin.kal,iulii confnlibus rGfo;^ p3peio: filuano.

lt; jCapitulum.lllI, Etiir aut a cladio caefare amp;nbsp;hcrodes frater agrippa defundi:cui illo tempore caleidis ypgnum uidebaf eé comiflum ptâtem rempli amp;nbsp;facerdotû ordinationc:amp; oia panter *‘^Petrauit,Exi!lo uero fuir apud oés liberos eins hæc poteffasiultp ad belli fmc.He^ foties itavp a pótificatu remouit cantherum;amp; iofeph cani filium ei fuccefToré dedit.

• JCapitulum.V.

e0(iquidem tempore helena adiabenope regina:amp; filius eins iazates ad follcnitatc iu^ deorum hæc caufa proueniente migrauerur.Monobasus adiabenope rcxxui cogno/

Wen erat bozeusifororem helena arnore captus duxit uxoré. Quæ dum ex eo habegt;

ret in utero : contigit:urdum ea dormicnte fupcr uctrem mulieris manum poneret P^^oporetniquandam fubito uocem audieritipræcipientem ut manum de ucnrre eius auferrec quot;'infantem in ea uexaret: qui prouidente deo amp;nbsp;principium effet amp;nbsp;finem feliciflimum poffel

2^S‘Qua uoce turbatus:rcpente furgcnsihæc dixit uxori:amp; natum filium iozatu nuncupauit* ^^bat aut ex helena amp;nbsp;alium fenioré filium.nomine monobazumÄ alios filios ex aliis mulv ^ous procrcatos:maxima tame deuotione quafx unigcnito iazati defiderabilircr impendebat. ^^oquareiHe inuidia fratru fuftinebat.Habebat Si odium quado cundi conrriftabaturiquia eu ^'^oibus præponebat.Hoc pater aperte cognofcensnllis quidera ignouit:feiens quia non hæc S^wpro malicia:fcd quomodo finguli fauorem patris deliderabant, lazatem uero cum pro n^^bernetueret:ne odio fratrum mali aliquid fuftineret;mulris muneribus farcinatum:in ca^ quot;° pafnai mifit ad abenerigum regemicomcndans ei nati falutem.Abnerigus aute libérer eum '^‘^fpit:amp; pro mulra deuotione filiam fuam amachos nomine ci dcdir uxorcm: donauitquc Prouincia ex qua perciperet multa tributa.Monobazus ant cd iam fenedute grauaref:amp;’ paucu «bi tempus QiupnJjfupereffe uideret: uoluitafpedum filii anteqmorcretur infpicerc:amp; uocans ^m; de^biliter eft amplexus. Cui dedit quoep prouinciam quædicitur carrop^;terra fertilis »momianqetia reliquiae funt arce noe:quæ exymbrid diluuio liberata ferf: amp;nbsp;hadenus uiderc Z^ft- ^®”^^»Commoraba€ itaq i iazatis in hac regione: amp;nbsp;darrabané parthicd ad iLigt; f^defiinauit. Cd eni legibus crederer iudeopei ffudebat amp;nbsp;ipfc couerti: amp;nbsp;credés fc pfcdd non ƒludeuinifi Ijgnd circdcifionis accipcr:erat hoc agere pparatus. Quod dd cognouiffct mater bs;phjbuit;dices ei fore piculd:quia cd cet rex multopetacqreret inimicicias fubiedopeicd pcgt; u*^.'?lbnitates amp;nbsp;fuæ géti exrraneas adipleret:nec pari eos fuper fe regnare iuded, Et illa qdé .ƒ®^‘oïno phibuit.At ille ad ananiâ uerba referebat. Qui matri dixir;atq; iterminatus efl:

1 nbsp;nbsp;bi ?A.’^^®‘'”‘’'ÏPÉte dccederet.Cuimf air:mctucrc feme ca oibusiudicatapiculu iptè foppli-«

^® audorÖddodor exiftcret operu idecenriu apud regé.Tunc ille audiés hæc: 1 fte»i ^”” poffer eriam praeter circuncifionem colere diuinitatem k apud fe omnino dccer^ bimd ^^^ '^daicas öblêruare:amp; hoceffe firmiusiqua circuncifionem accipereiueniatj illi datu^ '^-°P'^^ ^°’ '”°” implenti proprer neceßiratcmtfubiedorumq: fornaidinem. Tuncer* 0 nmôi fermonibus acquieuic. Poft hæc autcm cum nequaquâ fuu defiderid abicciffet: iu*

-ocr page 366-

dcum quendam alium de galilea uenfcnrcm;mcla~arum nomine:amp; leges cruditumP^j)egp rauit:ur circundfionis opus impferet.Qui cumintraffet ad cumtód uenifTet Icgcm *??^{^ofl tem ignoras inquit o rex moyfeos iura:6i per hoc alias per hxc deo faccre uidercsiW enirn folum facere te oportet eas:fed primitus facere quae pr^ecepra funt, Qü^diu ^^j^j cifione permanensdegibus nequaqua nofcerifobedirc.Sed fi nondu ex hoc Icgim 1^^^ ^,|.^ quapropter hoc geratur:uel nunc lege. Haec audiens rcxiadum difierri nó pertuntdea ^^^.^ conuerfus eft domum:^ uocans medicum quod praedebatur impleuit.Tunc euocata nbsp;nbsp;nbsp;^

anania dodtore: eis quod egerat explanauit. Qui repente non mediocri timoré nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex

fa candis manifedata rex periculum deiedionis incurreret:non patientibus ^^^^ .^^^.yjjcré tranei dei cultorem fibimet fupereflênpfi^ pariter periculum fuftinerenuquafi huius ff^^^i, tur autores.Dcus aut prüfens erar:qui illo^ mctum non perduxit ad terminum. nbsp;nbsp;nbsp;..g^falu

ta pericula amp;nbsp;iazates amp;nbsp;eius filii fepius incurrifrent:eum ex ingentibus liberauit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nie-'

tis dona conceflïtioflendésiquia refpiciétibus ad eûÂ ipfi fob credétibus nequaqua quot;*7^cc tatis aufertur.Sed hæc quidé poftca cxplanabimus.Igitur helena régis mater uidens regep-gubernari:amp; fuumfiliu effe bearü;amp; ultra cundas genres^uidentia diuina rcliggt;ofuni;ac ^^^^^ nabuit hierofolymira^e conlpicere ciuirarc: arq; cudis hoibus diuulgatu dei tenaplu *“Pquot; ^j^ adorare:amp; hoftias pacificas offerte. Ob qua rem filio fupplicauit. Quo mater petente piC“ ^^ fentiente:amp; multam praeparationé itineris facicntcÄ plurimas dante pecuniasidefcenaitJ ^ rofolymam:etia filio multo cd itinere deducéte.Cuius aduétus hierofolymitis tue ^WKu

•]Capitulum.VI.

Amdum eo^ ciuitatem illó tempore fames appræhédiflèt: Si multi ft“^^”5^rtnjeo Limpti;helena regina mifit quofda fuogeialiosquidem ad alexadrino^ *“^^ * raD« ta ex eius pecuniis côpararent:alios ciprumtquatenus caricas ex abundati ueniffent hæc onera deportantesialimenra mdigentibus illa diuifir. Quapropter gcnoƒ ° j^^j benefido^ fuo^ maximam memona dereIiquit,Cuius filius iazates audiens h^flc tówf^ jj^ pecunias hierofolymita^ primatibus deffinauit. Et alia quidé multa bona hi P'^’^’^'Let ft'' ciuitate genérunuquæ poftea declarabimus. Artabanus itaej rex partho^ fentiens “P^^^j trapas inimicosidegere apud eos fibi iudicauit icautum.Quapropter ei uifum eft:ut P^^pi# iazatem regéffalutc apud cum inuenire fe credensÄ ira ad regnum proprium remear^' ergo cognatoßi arq; familiariu circa mille uirostuenit ad regé iazatem. Cunq; ip^ i^^^^^^5 noffetnazares uero artabanumpœnitus ignoraret: inueniens eu in itinere cóffitutun ’^^j^. ci:prior lècundum moré patrium adorauit, Dcinde;o rex inquitme me defpexens W® , nee circa fupplicem fis fuperbus; mifer enirn return muratione faöus exiftens ruum pofco folatium.Perfpice fiquidcm inconffantiâ fortunæ: amp;nbsp;hancfcirocécówi’”^ ’^fj2j^ fimilem habitura.Nam fi me fine uindida defpexerisieruntaudaciores plurimiut reges,Hæc ergo artabanus cum lachrymis ediccbancapirc reclinato deorfum. lazatesa® eius nomen audiuit;amp; arrabanu fupplicitcr fibi rcfpexit aftantem;mox ex equo refîliœ quit fiduciâ 0 rex; nee te prælëntia fada confundant,Velocitcr enirn erir tibi mutanda tn nbsp;nbsp;'

amicum nant^ me amp;nbsp;auxiliatoré inuenies plufquâ credistaut enî in partho^ regno te in m eo conffituâ regé. Hæc dicens:regé arrabanû impofuit equo;ipfe uero pedibus feque• hon orem tribuens ci:quafi régi maiori. Refpiciens igif hoc artabanus grauiter ruliti^Pr^ fenrem fortunâ honoré«^ iurauir:defcenfu^ fe:nifi ille rurfus afcenderet arq; preiret. 1“ nbsp;nbsp;,^

in equo afeédens: eûq; ad regalia fua pcrducés;oém ei honorera libenter exbibuir:amp; in f® . arq; conuiuiis primû rccubirâ ei parauit;non præfenté fortunâ intendens;fed eius pratw^ le tarera eumej ratione frequenter cÔfolatus eft: quia cômunes funt oibus fortunæ P®®^ -hoibus.Scripfitq; parthis fuadenseistut artabanû fufeiperent regem proraittés eum 1P® nbsp;nbsp;,.

in fe non habere memoriam: fimul ßiiuraméta præbens.Parthis uero fufeipere quideni le cum no negantibus:fed non poffe dicétibus habere regé: eo qgt;cinnamû iam côftituilientpn pemtne forte inter eos emergeret: agnofcens eorum cinnamus uoluntatétmâdauitut uenire tabanustregnum propnu recepturus.Cui utiqi credens artabanus rcuerfus eft; occorn^ cm mus:3; adorans eû;amp; regé fimul appeUans: auferens de fuo capite:îpofuit eius uertici dyaciem» Sic igirur artabanus per iazatem rurfus in regno unde per proceresfuos cecidcrat reuiturasc» nee mir imeraor beneficioßi in fe geftorum;lèd iazatemmagnis muneribus redonauiti^m rhiara reda permifit ei uti:6iin au reo ledo quo folis partho^ regibus lieer dormire cocellit dirq; ei maxima amp;nbsp;optimaregionem régis armenio9ó;cuius terra nomé eft nifibisiin qua ena primitus fccerunt antiochiâ ciuitaté;quâ migdoniâ nuncupauerunt.His iraq ^ niuhenbos a reg

-ocr page 367-

^uenie^ ^?^^^ honoratused.Poft paululu uero tépasartabanus regnü perdani filio dercliqt, lijder ”*« ®2atem;fiiadcbat ei:ut fibi contra romanos pugnaturo ferret auxilium : cui tamc ^Ila t^ ”° Pö^’^Iazates cnï romanos feiens potentiâ atep fortunâjputabat cum impofTibilia Wone^^nl^' ”^^^ ‘^“™ mififlet qumep filios ætare nouellos ut lingua nortræ patriæ amp;nbsp;érudit IWor Hk^®’’^’^®’*îfcd ^ matré:ut templum ficur pdixirtius adorarcrærat frgt; Ptttaf ° k^^“™-^J? ^ pardané fepius prohibuit narransei romanoi^ uirtutes: amp;nbsp;credés eu Kx ind^ ’^^^ rerrere:qtenus a defiderio contra romanos bellandi reccderct.ln his ergo ptho^ from • ’^Us;bellum aduerfum iazaté repente pronunciauit .Sednulla in hoc utilitärem hfe lt;mia ^’^’^ fcilicct fpem eiusadnihilanrc.Agnofcentes enim parthi pardanis uoluntatcm amp;nbsp;tow ?”^.^’^°'”^^t)s bellum fufeipere decreuifTetullum quidem extinxerunt: pricipatum uero fy ^^ f^sgermano conrradiderunt.Cui etia poft paululu per infidias rebus humanis ablato: Wf ^^^” bologeiris:qui duobus ex codem patre germanis fuis pbuit poteftarem:paccoro ’eleniori niedorum:tiridati uero iuniori dedit armeniâ.Monobazus igif régis fratcr:pirer ”^^^tcm propter pietatéquam circa deuhabebat ultra omnes hoics obfdf ff'^'h^buerunt amp;nbsp;ipfï defideriumiut mores patrios relinquétes iudaicis folenniratibus deni • * ^°^^™ ®*^“s fubiedis fuit ualde gratiffîmus;^ in hoc proceres indignatinrâ equi/ ^''^P‘^^^^tcs oportunum tempus : ut in cis ulcifcercntur. Quamobrem ad abia S’^arabia: Icripferuntimultas fe daturos pecunias promirtentes: fi contra corzregem caftra ^. fretifïmulqj profeiTi funt circa prima congreffioné eü fe quoq j deferere;qué uellenr ,ppter fgt;3nr'”a^'^°'^ ^^’’^^ cultum reliquerat poenas exoluerc,Didis ergo facraméto firmaris: feftina^ Ïün • ^^'■’^'*”'’*’^peruenire,His itaq; flexus arabiæ rex:cum multo cxercitu uenit ad iasatem^ taocogreiTioneunrcquam ad manus acccdercr;faüo fingo omnes iazaté uelus Paiuffd ™”'®*^o reliquerunr:amp; dorfum hoftibus dantes effugierunr.Non tarnen iaxates exgt; ÇJ P' ^*^ t-t^ndhum proditionis agnofcens a primatibus fadum amp;nbsp;ipfe cum cxercitu dfeefit: requirens : ut agnouit conftitutum ad arabas fadum: audores quidem interfecit.

^uero die congreffus plurimos occidit:omncs autem fimul in fugam uertitapfumq; regé ^?^'l'iens:in quodam caftro arünuqa nomine circunclaufit.Quo tarnen forti dimicarióe pua ijp-P’oç caftro dura abiam regem non inueniffet uiuum : quoniam fe ipfe peremerat: ab^ 1^®“”*™ præ'^^tn quae in eo uidebatur effe magna amplitudinc conftituta:raadiabeno^ regionem.Prjmo quidé conaminc adiabeno^ proceres no ualentes aduerfus regé: C^ca cos dus poteftati tradentemeep tue quiefcere uolucrunt;fcd fcripfcrunt prhop^ rcgi j^ '^t®:rogantes eumt iazaté occideret;amp; eis principe de pthop^ generc conftitueret: dicétes Pank ^’^^ propriu rcgéiqui iura patriæ deftruxeratÄ extranea diligebat. Hæc audiens rex fj/'^°^:elcuarus ad bcliu eftÄ cu iufta belli non inueniret occafionéidatos ei a patre honores amp;nbsp;refiftéti bellu fe inferre minatus eft.His auditisfiazates non mediocriter turbatus eft: fluia - ^tiipitudiné fibi fore;fi,ppter metu collatis honoribus cædere uiderefifciensmfuper; 0nii,^®^5^lt;^O‘et:ptho9irex ab eins inimidtiis non ceflaret: decreuit magis deo curatoris con^'^ ^ ^“æ picula cômittereæumrj maximû habere fe arbitratus auxiliatorc:filios quidé Si kik nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“ munitiftimis locisxundacp fruméta Kfœnmôd pabula cogregauit.Qui^

Ped^”^^°^^“ fuftinebat aduentu.Veniente uero pthoru rege cu excrcirus fui multa uirtute .®P*tcr amp;nbsp;equcftrm;amp;: cum magna uelocitate faciente uallu circa flumen medo^ fcilp lèf/^o^®9^ PTOumcia terminaté:ctiam iazates caftra pofuit non procul ab co habés circa ^^ueltriu quafi,vi.milia.Quo fadomenit ad iazatcm nuncius a pthopi rege diredustqui eo^ ^^ utetn cdiceret;quomodo ab eufrate fluuio ufej ad berror^ terminu rciiderctdimul amp;nbsp;fubic^ $tfges ei adelTe diccnsinterminatus piter:quia poenas iazates exoluerer:eo op circa fuum do iita’*”' -^^^^ ingratus:a cuius mambusmeq; deus cum pofiet qué colcbat erucre. Hæc dicente j^j^tioaasates noffe fe quidem parrhorum cxercitum dixit fuo abundantius potiorem. Scicdu Dq^'^’’?®**’*^“ bominibus meliorcfiêt deus.Et huiufmodi dato refponfio;ad fupplicatic» ^^'^^^^^^^^^^æ ^^ profternens:Slt; :cinere caput implensxum bins amp;nbsp;uxoribus ieiunauit: own^quot;^ ^'^^^ ^^*ï dicens.Dominator dominedi no fruftra me tuæ dignitati fubiedi; amp;nbsp;mfte ultu?'^ ^^ folum amp;nbsp;primum dominum eflc cognoui:adueni auxiliatormon pro me folunrmo Et jib^’'’.boftibus;fcd quia ctiam cótra tuam uirtutcm cum nefanda præfumptiSe locuti fût.

^^'^”’®^® ingemifcensxum lachrymis fupplicabat : quem repente deus exaudi jj^ t3n($node bologcffus accepit epiftolasan quibus fcriptum erat;quia dacus Si ifacus cu *tQt,0 ^ ”’’”“ contemnentcs eins abfentiam ad diripiendam parthorum prouinciam deuenif-'^3propier nihil agensxetrorfum denuo remeauit.Sx itacp iazates deo prouidéte pthici

-ocr page 368-

«gis interminatfonem effugit.Poft paululum ucro tempusîcû qainquagcßmüW^’“ jjjüi, amp;nbsp;uicefimumquartum regni complefTet annumzrelinqucns filios mafculos.xxiiült;öj,n .',^0^ uita priuatus cft: fucceflionem regni fratrem monobazum habere praeccpit;repenWB • ^ per eins abféntiam poft mortem partis regnum ei fidditcr conferuaHet.Cuius ^’^æ''j\/jpufiP dira filii morre;grauirer quidem tulit:amp; ficut potuit mater quæ piiffîmû filiurn” ^ .ApejdH fe;uerumtamen confolata efttaudiens regni fuceflionem ad fcniorem fuumfiliuw tui lt;ftam:ad quem etiam pergere feftinabat.Cuncp ueniffet ad regionem adiabeno^tnonW .^^^^^ pore fuper filium iazatem uixir. Monobafus aut amp;nbsp;illius ofla pariter amp;nbsp;g«'»’^*’\®’^?^camp; rofoJymis: fcpelire præcepit in maufoleis: quos mater tribus procul ftadiis ab hiero 10 ftruxdTe uidebatur.Sed quaccunqj rex monobafus in uitae fux tpe geflerit;poftea declare

CICapitulum.VII.

Citur dum fadus iadeam prouincid gubernaret:quida uir magnus note fhepo^^^LjA multa fuafittut fumenres iubftantias fuas fequerétur eu ad iordanem fl““^®^k^« pfferens effe prophetam:amp; præcepto fluuiura diuidere;ut eis facile tranfituw p^ ^^^

Hæc ergo dicens;feduxit quidem multos:non tarnen permifit eos fadus ad infipicnnæ pcrueniretfed repente cohortem mifit equeftrium fup cos:quac fopinabw®* ^ multos quidem peremit:plurimos auté uiuos cœpitnpfumtj theoda comphendétes:«?^ Öione muItauerût.Hæc funt ergo quæ iudeis contigerutitcpore quo fadus i eo^i p®' ^

fjCapitulum.VIlI..foitabbai* nitq; fado fucceftbr:tyberius alcxander alexandri filiustqui etia slexandn^*“ . ^^^ ^y.^ chisnd eft princeps falis:gcnere diuiciifcy alexandrino^ cundos cxceUens ^™^, -g^ fuoalexandro diuina culrura melior: quippe cd illein paternis folcnnitanbu^ F^ Horunïergo temporibus conngitilla maxima fames;quam etia helcna regina ®®^ y3co^ frumenta comparans ex egypronndigentibus ficut prædiximus eft partita,Infuf®’*'^|^ atep fymonem:amp; filios iudæ galilei : qui populum a romanos poteftate fubdueöc ri fub cirino iudeae prefide ficut prædiximus crucifigi alexader.imperauit.

CJCapivulum.IX. .

ÖErodes aut rex calcidis remotioré fuccclTioné hancananiæ nibidei contrib«’‘’J-«^ autem alexandro cumanus fucceffor aduenit.Defundufij eft herodes frater ^j^-d pae maioris:o(ftauo anno claudii principatusures filios derelinquens adß®^*’ ruiüsie* de priori fuerat uxore progenitusÄ ex berinicac fiairis filia;bcxenidanü:amp; hircanuff* gnum Claudius cæfar agrippæ inueni tradidit.

ditione igitur incidente in hiero^ymirajt: ciuitate:dû cumanus in iueJe^ P^*^ rnatione confifteret: multi iudec^e pemsb funtded primitus cam n^rrabofÇM.

talia prouenerut.Inftate feftruitate pafchx in qua mos eft nobis azima ad feftiuitaré hac populus c5uenifret:metuens cumanusme q per multitudine tujbaa^^ .^«t. adio nafcereturiiuffitmilitibus:ut una acic armato^ facientcs:circa pontificcs tepM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^

Bt fi forte tale aliquid nafcereâtumultuantiû îquietudiné ^hibcrét.hoccniamp; pno^f^P. .n^j deæ in hmôi feftiuitatibus faciebant.Cunlt;j; qrta dies eins celebrationis exceflîÂf^'^ Ji’^f. ^5 rcuelans genitalia fua populo demonftrabat.Quod illi uidentestad ira furoréijpü'’*^’. '^j^ femetipfos contumelia paiTosifed in deo impicraté gefta ciTe dicentes:quidc uero pe 3^.^ mand blafphcm3ntes:aflercbantmilité ab co fumiflum.Cumanus aut audiensîK ipæ ®^^.^ enter ^uocatus eft.'Verûtamé hortabaf cos a feditione quiefcere ne in feftiud^te HjS ^j^^j^^j excitarent.Quibus du fuadere non pofetÄ illi ad blafphemias magis accéderentaU’'* ^^^ milites arma fumenres ad antomâ conuenirc.Erat enî hoc caftra ficut pr^ediximu^ƒPP j.^^ templo. Multitudo itaq;uidés ibidé milites congregarupterrita cœpit cftugcre.Etdu ^^^.^^^ perfequi credcrenr:p anguftos egreffus parirer cd timer fugientes oppreifi funnÄn^ ^^^^ uicem conterentes interemerdt. Viginti milia eniannumerati funt qui in ilia turba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjjj^

Quiproptcr erat eis pro feftiuitate Indus:amp; omnes obliti rationd;atq; facrificioß^’.^ _ ^^^^ nones lachrymafq jconucrfi funt.Has ergo paffioncs unius miliris luxuria gcneraui • r^ . ^^ uero ludus quieueratÄ alter incidit denuo fuper cos. Quidacnim qui ex iHa[« euafcrunt;uia publica uenientes quafi centum ftadiis procul a auitatc;amp; ^^P^^'’^ya,ens hoc uum iter agentem more latrocinii fpoliantes omncm cius diripucre fubftantiani. n ^^^ cu manus milites continuo deftinauinpræcipiens uicinos diripi uicos;amp; nobiles cor .çjjj. ad ic adduci.lgitur uaftatione fada;quidam militum leges moyfeos in quodam wco

-ocr page 369-

f^^qjlûmescunäf5 uîdentibus rupinßt multas blafphcmias attp cotumelias dsimpofuit,ludd ijero hxcaudientes:8d multi pariter concurrentcsnn cæfàream defcenderunr. IHiccnî cumanus erat,Ad quem accefferunt dicentcs;non fe : fed deû ad cuius iniuriam hæc fada uidebantur ui/ tuturane auté nolle uiuere:dum leges patrias fic tradari uidcrent.Cumanus auté metuésme dc/ nuo tumultum populus excitaretdiiadentibusamicis militiæ qui contumeliâ feccrat legibus fe curc percuITojoccafionem fecundae feditionis abrupir,

CjCapitulum.XI»

• Von hæc igitur inter famariras atepiudeos inimiciciæ hmôi caufa prouenerunt.Mos 1 ■crat galileis tempore fefliuiratu ad facrâ concurrerc ciuitaté:amp; iter facere p famaria, 1 nbsp;nbsp;nbsp;FDum ergo aliquando iter haberent per uicü noie ginais iter famaria amp;nbsp;campu maxi/ mum conflirutû:quidâ conferentes Iirem;multos eoßiinrercmerunt. Primi iraq; ga/ liieorum audicntes quæ gefta fuerant ad cumanu uenerunt rogantes cd ut inrerempro^ necé inquircret, At ille pecuniasa famaritis accipiens:neglexit hoc facere.Tunc paliici dolentes:mul/ titudiné cxcitauere iudeoj^:ur arma fumerent:amp; fua defcnderent libcrtaté;feruituté amanflima eftdicetesÄ iniurias iportabilesa talibus nó dcfendi.Primatibus aut eo^e eos cópefcerc uolé/ fibus ae promittentibus quia faceret uindidâ cumanus:illi poenitus nó acquiefcenres:ad manus pfogrefTi funr:amp; fumentes in auxilio elcazape dinei qui per multos annoslatrocinia faciebat in ^‘0ntibus:uicos aliquos famaritanopi incendétesxunda diripueret,Cumanus aut hoc audiés: 3tijfilmens (eba(linoß^ cohorte amp;nbsp;pedcftriu,iiii,ordines;amp; coarmäs piter famariras fup iudeos e^reTus dbfca’q; cogrefTioneimultos quidé pemir;plurimos aut uiuos cœpir.Pnmi uero hiero/ lolymo^ genere piter amp;:honoremidentes ad quanta calamitatû magnirudine deuenifTentadu/ ti facds.amp;cinere capita fua côplentes:oîo eis qui rcfultaucrant ut quiefeerent fupplicabâtiponé/ tes ante oculoscorum fubuertédam propria rcgioné:amp; tepid piter côcremâddmxo^ ac filioRi capnuirares futuras amp;nbsp;iÔ rogabant utmutarentuolunraté:amp; proiicientcs arma quiefcerenr : amp;nbsp;décorera ad propria remcaret.Hxc ergo dicétes:flexcret eos.Quo^ aÜi receïTeretdatrones adt ïdmunitiora loca profedi funt.Ex illo omnisiudea larrociniis cdimpleta.

C^Capitulum.XII.

1Amarirano^ uero primates ad numidid qdratd fyriae pfidciqui illo tempore in tyro trat aduenientes accufare iudeos:quia uicos eo^ incenderint ac diripuerït. Et p his quidé quae ipd pafd fuerant:non rantu fe dolcrc diccbantmif iquia romanoje côté/ fennr poteftatémd quoß^ iudicid debuerant pro fua fiqua fnifTerlefione concurrerc, uwauté quali romanos indices non haberentihacc ab cis ada diccbant;amp; propterea uindidâ ‘■cripoftulabant.His ergo famarite querebanfdudei uero amp;nbsp;fcditióisamp;Iitis audores famariras We dicebantröd ate oés cumand mune^ oblationc corruptdtqui pempto^ necéuoluerit up “idre. Quadratus adt cd audiffet didnlit uindicare:diccns:runc fe fniam prolaturd: cd iudcam '^uiens ueritaté fubtilircr indagarcr.Et illi quidé nihil agentes reuertebâtur.Poft paululd uero ’'»pus quadratus in famaria ucnirmbi audores feditionis audiens: amp;nbsp;quolda famariranord ac •udeorum indifeiplinatos inueniensxrucifixit eosiquos cumanus captiuos habuerat.Et ex inde “kniens in quenda uied noie liddmnó brcuioré magnitudine ciuitaris: fedens in tnbunali: amp;nbsp;fe/ ^undofamariras audiensia quoda famareo didicinquó quida primus iudeo^ noie dortns;amp; ali 9ugt;cüeoiuucnd numero quatuor populo fuafiffentiut aromao^ poteftate recederét. Erillos quidé qdratus pcepit occidi:aniand uero'ponnficcÄ aniand ma^fm alligansiroma direxinqrc/ uus de hisquæ geQa fuerant. -redderent cæfari claudio rôemnuflifœ primatibus famaritano^ attj iudeoji piter amp;nbsp;cumano Sdceleri millenario Óduiolenna^ inhibitorimt ad impcraroré pgc tent pro alterutris inter fe qóibus audiendis.Ipfe uero metuensme mulritudo iudeos fedirionc ''^ j29\®wthiero(blymis uemtnnuemrqt urbé in pace degété:8d fediuitaté patria deo célébra '^.Cofidésergo nihil ab eis inqetudinis gencrariirelïqués eos feftiuitatc: reuerfus é âtiochiâ, 1 JCapirulum.XIII.

Vmanus adt 8d qui cum co eranhnecnon Ad primi famaritano^ romam diredit ac/ cef^runt ab impatorc conftitutd dié:quo deberét re^c fua^ cas exponere. Habebar eni patrocinid cumanus ßd famarite libertogi caefaris 6d piter amicoi^.q fcilicct pua • jL^'®P®'uerât côtra iudcos:niû agrippa iuuéis cd rom«cófiftcret;fid primo« iudeoK Pptimi ulderet:uxoréimparoris agrippina lupplicirer cxorafletmt mariro fuadercr: qrenus de/ ^^^^’^’^’lut»luftitia feditiond punirct audorcs.Claudius adt his pabus pftrudus: cam au/ dim ^^ '^ö^^tnnet malopc pricipes fuiffe lamanrasxos qdé qafcendcrant ad edauffit occidi; ^0 autem fuga dedit.Celerem uero millcnarium praecepitin hierofolymam duci:6d oïbus

r“

-ocr page 370-

uidentibus per totam urbem traflum lacerâtumcp difpergb ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• pçJDH*

ffiifi^aut amp;nbsp;daudiu fclicc pallantis fratrc in ludea prefidé:^ rebus ïregiSe ludeæ pfidcrftJ

iCuncjdccimu prindpatus coplcfTet annûtagrippæ philippi retrarchiâ donauitÄbatha-' niamÄ traconindéfimul adiedt:unacd abela quae fuerat de rctrarchia lilânie.Calcidem aero ei abftulitxui.iiii.præfuerat ants.Agrippa aût fumens donatiôes cæfans: a ziazo rcgiania* forum uolcnri fc drcuncidere fororé drufillâ dédituxoré.Epifanes eniannochi régis filiuseios nuprias refurauit;nolcns iudco^ folennitates fèquidicet hoc fadurû fecius côpromiferit patri» Mariam uero dédit archelao helidi filioxui agrippa pâtre fuerat primitus defponfara, Qÿbus nata é filiamoie bcronicc. Nuptiaeaût inter drufillâ amp;nbsp;aziazû celebrate nÔ multo tépore in^-' ucnientehmôi câ folutae funt.Dum felix in iudeam ucnilfet aminiftrator::uidcns hanc cun«as mulieres pulchritudine preccUcntéeius ipecié c5cupiuit;amp; quendâ indeû fymonc noie aicutn fuum:genere cipriû naagnû:mittens ad eâ:fuadebat:ut derelido uiro nuberet ei ; promit®®® bearam fieri.Illa uero nô bene faciens;amp; declinate uolens inuidiâ beronicis fororis propter pui chritudiné fuâ: tranfcendere paterna folénitaté flexa eftÄ felicis nuptias eft fecuta. Ex quo fceptum filium uocauit ad agrippam, Scd quéadmodû ifte iuuenis cu uxore per incendiu bebii montis teporibus tifi cæfans dcperierit:poftea decIarabimus.Beronices uero poft herodismop tern qui eins fuerat marirus di patruus:multo tempore uiduata:fama difcurrcnre:quia cu fratrc coiret fuafit polemoni regt lidc:ut circuncifus earn haberet uxorcm,Sic eni iudicabat falfas ob locutiones pofTe monftrari.Polcmon aut flexuseft:maximc propter diuicias eius. Non multo tarnen poft co^ nupnæ permanfcruntifed bcronice propter nimierate coitus ut dixeruntpole/ moné dimifit. At ille foluris nupriisieriâ folcnitates iudeoji panter dereliquit.Eodé uero rcpor di maria rcpudians archelaumxoniunda eft demetrio alexadrino:iudco gener Öidiuitus ualde claroitunc eni Si alabarches crat.Sufceptu^ ex fllo fïllû;agrippæ uocabulo nuncupamt. Scd de fingulis hoßi fubtiliter poftea declarabinaus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;jCap.XV.

CVLaudius inrerca cacfar dcfundus eftxu impafTet anis tribus amp;nbsp;dccéï8imcnfibus.vütdic j bus xx.Eftaut fêrmo quorunda;quia ab uxore agripippina fucrit uencno péptos^® -tagrippmæ pater fuit germanicus cæfaris frarenuir aût eius dometius:barbarus:nobilu t mus romano^.Quo morienteiuiduata multo tâporc Claudius duxit uxoré;habenréfilium:qw partis nomine domctius uocabatur.Claudius ergo ^pter zelu agrippmæimeflaliâ pejnit u^o^• ex qua filios habueranbrittânicû amp;nbsp;odauiâ.Erat aût ei amp;nbsp;atonia filia fenior qua prima uxore mine penna habuerat.Odauiâ ita^ dcfpôfauit ncroni:fic eni eû poftea uocitauitxum ®‘’ filium adoptaffet.Agrippina auté mctuens ne britannicus crefcés regnum a patre pcroptrc. uolens imperium fuo fïlio preparare:de morte claudii ficutcrat ferma tradauit.Qy® ^^^^j^* repente mifir principe militia: burrû:ôf cum co tribunos libcrto^ ualde prxpotétesiqui dedu^ cerent per caftra neroncm;amp; eum morte principis adorarent. Nero iraq; hoc modoprincipatu fumpto brittannicum quidcm ueneno latenter occiditimatré uero propria inreremitmoc ei re* tnbutióis munus impendens:non folum pro matris officio:fed etiam g, ei fuis machinamcntis romanorum præbuerat principatum.Percmit etiam odauiam fuam uxorcm;multoKïUirosi fignes:quafi infidias ei feciffenr.Sed de his quidem defino plura narrareimulti nan^ de nero , biftonas confcripferunt.Quorum quidam pro gratia beneficiorum eius neglexerc “^”'^'^f™^ alii uero proprer odium amp;nbsp;eius inimicinas ficimpudentcr mendacris inuoluti LA^ praehenßone fint digni. Mirandi tarnen a me non funt:qui de ncronc mentiti cue nolcu nbsp;nbsp;.

dum ncq i priorum gcfta confcnbentcsiueriratem uidcantur hiftoriæ cuftodiflbïlicet circ neq; odium habuiflè nofcanturxum longis poft eos tcmporibus extitcrunt. Sed de nis qui qui ucritatem hiftoriæ prouiderc noluntiliceat fcribere ficüt uolunt, Probantur cmmn bete grauifljmum. Nos aurcm propofitum ucritatis ; perfcöionem præfentis ncgocii b compræhendere nitimunôdquæ nobis iudeis euencrunt enundamus non negligcufcs a mirates:aut dclidfa referare ftudenres.Reuertar igitur ad narratönem cafüü géns nolttse. itaq; imperii neronis annormonére aziaso alias aziozo amaforum regetfrater eius *‘’‘^.,.r principatu,amp; minoris armeniæ pfulatus ariftobolo hcrodis régis calcidei filio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

fus cft.Sed agrippa: donauit cacfar partem quandam galileæ tyberiadis tetrarchix PX^^ç' ei effet fubiedusidedita ei amp;nbsp;iuliadem ciuitatemitrans fluuium conftitutaim ^ pofitos.xiiii,

Es it3(5iudeo^ crcmetu fp a peiori fuldpicbat.Latronunancp denuo ? J^^S^ .^ 1 num turbis fcducériü populüx rcplerapuïria,Quo5i multos cotidic cu latroi p^ “^ * felix necabatipitcr amp;nbsp;eleaza^ diei filiüiq latronu ordinc ïftitueranp uidias cap

-ocr page 371-

cæfa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^‘^*”’‘Fgt;^ nihil mali fuflineretiflexit eum ad ft ueniretOTc uindu torna direxit ad

utr K™• ^^'^^ ^“’^inimidtias felix apud pStificé ionathan:eo g » elfer pius:amp; ab co mouercf: bf^-°^^’^^®^ mdius pfiderctine querela a plebe fufciperctxum populus perifTeta cæfare;ut lt;hrigeretur adminiftratonoccafioné quserebat per qua remouerct cü:quiuideref ei fep f-j”ÏF®'^n‘’5‘Graue nanep eft noccrc uolenribus fi crebriusarccantur. Pro hac igitur ca '* “^«^Hmü amicoßi lonathæ quendâ noie iofephtgenere hierofolymitâtmulra^ pecuuia^ P onufiione flcxit:ut fup ionarhâ latrones induccrenq eu uïra priuarcnt.Hlc aût fumpto côfilio ,ocmodo p latrones necé iHius apperiuit.Afeenderunt quidâ eo^ ad duitatemiquafi adoraruri ^^b uefte porta ntesÄ pmixti populis:pemerunteû. Cunq? mors eius multa rez haS ^^f'^^^^æf^æ ^ omnifiducia latrones in feftiuiranbus aftendebantÄ gladios abfeonfbs ^. ?®5qaos uolebant inimicoßipmixti populis pimebant:amp; non fold in reliqua ciuitafe:fcd in templo quofdäinterimebât.Nam Siibi fepius cædes facere pfumpferunt : nihil ftagef ii^pbtatis exiftimantes. Ob qua cam arbirror etiâ deû auerfärd nfam urbé amp;nbsp;templdmclut ne* ^“aq fuo habitaculo munddtradidiffe romanis:amp; ut purgatio fieret duitansngné amp;nbsp;feruitium ^iuhfle;dd uellet nos cd uxoribus atqj filiis crebris caftigaf calamiratibus.Opcra iraq; latrond °lt;^iniplebant federe ciuiratc.Magis ucro amp;nbsp;fedudores populos fuadebantiurcos iherenad ftz Wrcntur:dicentes fc dei prouidenria figna SC prodigia mondraturos. Multiq; in hac infipiétia b« fupplicia pertuleruntiquonia dum ad hoc acceuiflentta felice puniti font,

CpapituIum.XVn.

‘Oc cniin tempore uenit aliquis ex egypro ad hicrofolyma diccns ft elTe propheta:^ populari multitudini pfuafitmti cd eo ad monté qui dicirur oliuard pofitu e diucrfo Quitatis procul (ladiis.v.confcenderent:uellc diccns eis exinde naondrarcjquia eo uiz - .. . -tnre hicrofolymo^ muri corrucrcnt;undc ingreffum eis facicdd efe promittebar. r^® bæc audiffetnuflit militibus ut arma fumerent,Quo fc5 cd mulris cquedribusipcz ^ racroabhierofblymis irruit fup eosiquadringentos quidécoj^ gladiis ïteremit;ducétos ucro buos cœpir;jpfg aût egyprius lapfus fuga difpuit.Rurfus itaqj latrones populd cStra romanoß^ Rcocitabat fuadétesjne eis fubiacere debcrét;amp; fibi refidétid uicosincédcbat arcR dinpiebat, C (Capitulum.XVIII.

ter hæc auté iudei habirores crfareæ:conrra fyros p cquitate duilitatis hmoi fa/ cere feditionem-Iudei nanq; primos ft eflc dicebant eo ^ conditor caefareacrex hero des de genere fuerit ludcoiy.iyri ucro de herode quidé itaefe profïtebanf;dicebant , -té caefaream dratonis turrim primitus uocirara:amp; tune nulld habitatoré ipfius cigt; Jätisfuilft iuded:Hæc audientes pfeöi prouinciæifumétefq; ex utraqjpte feditiSis audores: Wrum affecere uulneribus:8d tempedaté liris eo^z ad breue tépus hocopcre fedauerdt.Rur/ ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habitantes in ciuiratcidiuitiis confidentcs:amp; ppterea fpnétes fyros; blafphemiis

“wbat cos ad iurgia denuo prouocare.IIli ucro pecuniis quidé minores:fed fapiétia fortiores .’’'multi cæfariendu St ftbadeno^ fub romanis ibidé militarent:p3uco tépore amp;nbsp;ipfi iudeis quot;“■ösfetmonibus infcrebant.Pod;alterutros ft ira lapidauerunt donee ex utraeç pre uulneraz “‘’'^’dcrcnriucrüramcn uicere iudei.Felix adt cd uidifTct belli mÔ cofi : elfe ccrtamé;mctuens iudcosiut a lire cefTarent.Quibus non audiétibus milites armatos mißt; St multos qdé ®™m peminplunmos auté uiuos cœpir domos quorddam mulris pecuniis referras expilari mmtati irrupfjQpç pfj^jy,j.jyjjpoç^ ucro modediores amp;nbsp;dignitate nobiliorestmetucntes p ftmet pus rogauerç felicé;ut milites miffa turba reuocaret:eifq; detero pcerer.Quod felix facere eoBz ‘'^^^-^‘luftuit.Hocitaq; tépore:rex agrippa dédit pontificatd hyfmaheli filio fiab, Exorta cd m « potificuna côtétô côtra (âccrdotes amp;nbsp;hicrofolymira^ primates.Vnufquifq; cni eo^ carer/ as procacid amp;nbsp;feditiofoßi holm colligens;uidebatur efIc princeps.Et côftrcntes ftmetipfos ad y”’^ P'“?’’ derogabantÄ ft lapidibus obruebant.Qui adt prohiberet non cratifed ut in ci/ ate nnepfalemudaci potcdate ab oibus ralia gerebanf.Tantam liquidé impudentia atcy pfu/ fc '^/'^V^’^hfices obtinuerant:ut eria feruos luos ad areas dcdinare praefupfcrlr.'qui décimas eraotibus cSpetentes auferrent.Vnde fiebat:ut facerdotes pinopia deperirét. Sic enî inquie/ m uis oppreffa grauitate iudiciæ præualuerar,

•(Capirulum.XIX,

,.’^® fiquidé fedo diredo a nerone pro fuccedîôe felicistprimiiudeo^ caclarca ha/ biratcs; afcéderdt româmeeufaturi felicé.Quifine dubio poterat pœnas exoluere ^ lefiqneiudeo^mifi plurimd cinero pro fris pallatis præcibus indulfiflêrtcui tdc ho/ 'Horé maximd impendebatJntcrea primates lyro^ cacfanenfiu berillo pedagogo nc/ yin

-ocr page 372-

tonis:qui ’offîciû fup graecos babcbatip epiftolas multis pcconiis fuâfcrunt:ut a ncronc P^”^ • dari eis cpiftolam;p qua ius ciuilitatis qd cd eis habebât iudei coïrer poenitus nonjiai Berillus ergo fpatoré rogauit arq; promeruit;ut hmói fcribere£ epiftola:q tamegctiw^ P®‘ ingcriu malo^ fuit occafio,Agnofcentes nac^ iudei cacfarienfis:q fuerant fcripta ^ lynsitant fufcitauere feditiones:donec bella fuccederenr.Feftoigif in iudeâ ueniente contigit ut lt;P“”’j' a latronibusuaflarcf amp;nbsp;uici omnes incéderentur.præcipue nan^ ficarii abundabat utentcsg^ diohs magnitudine fimilibus pfico^ enßuxu fûmitatibus obuncis:amp; qles iunt romanos ucs* qbus end uocabulu ficario^latrocinates babucrût.Hü nâcj laterer pmixtia feftiuiratibuspopu lo^ ficut prius diximus ad eïtaté ^ cultura dîna cÔuéiétiû;quos uolebât facile pinicbat,xpiu» etiâ cû armis ad uicos inimico^ ucnientes diripicbâtîamp; cunâa piter côcremabât.Intcrca idiuer/ fis rebus turbata ^uintia:feftus multitudiné deftinauit equeftriû atep pedeftnudüp populos qui decepti fuerant a quodâ mago:faluté eis:amp; malo^ rcquié ^mittente: fi cû fequi in deferw co c/ derent.Quo fado ipfum fedudoré amp;nbsp;fedudosarruentcs qui miffî funt occiderunt.

lt;)Capitulum,XX.

tpc rex agrippa fabricatus eft edifîciû magnitudine ualdepdpuûan palaao nif' rofolymo^îiuxta theatrû,Quod palaciû fadû eft olim a filiis afamoneian loco otv nenti pofitû.Quodcria uolentibus ciuiraté refpicere deledabilé conferebataiprctu; inde rex indinatusanfpiciebat ea quægerebanf in tépIo.Hæc itaq ,uidentcs hiero/ folymopz primates grauiter habuerunt,Non cnî patriû crat:ut ea quae fiebant in i^Io;amp;wa^f cum facra difpéiâretur:aliquis exceptis facerdotibus afpiccrcr.Quaproprcr parieté excaluedi/ ficauerunt circa ædéiquæ crat in interior! facrario ad occidenté ucrfa.Hic ergo paries no loJum triclinii regalis aipedû abftulit:fed eriâ occidentalis porticus quae erat in exteriori téplotubi eu/ tlodias in feftiuitaribus ^pter téplû habere romani folebant.In his igîf indignatusrex agrippai amp;nbsp;præcipue feftus pfcdusipraecepit eis:ut opus cdificatû repente deftrucrent.At illi rogauerunt ut eis poteftas dareâqtenus ob hoc legatos dirigèrent ad ncronéidiccntes no fe uitâ h^bituros, fi quædâ ps tcpli deftruercf’ .Tunc pmittenre fcfto:mifcruntde fuis primatibus decé; nbsp;nbsp;nbsp;.

hyfmaelé pontificé:amp; helchia gazophilacé.Nero aütaudicns cosino iblu uenia gefti ®?^/°_k^ nauitifed etiâ edificiu manere pmiötihoc beneficiu pompeise coniugi rdigiofe;^ iodas'^PP canti condonans,Qui decé quidé qui uenerant redire pcepiuhelchiä uero amp;nbsp;hylmaeléobu ^^^ loco retinoit.Rex igif hsec agnofcens pontificatu dedit iofeph filio fymonis pontifeis;q“^ gnomen habebat cadis,Porto caifar mißt albinum in iudeâ praefedûjmortem fcßi ^°o'’°f Rex autem dcnuo iofêpli quidem potificatu priuauittóCanani filio qui amp;nbsp;ipfe ananus uoc cius fucceflioné dedir.Hunc etenim feniorem ananum dicunt fuiffe feliciffimüdißu^/’^P'^ buitiqui omnes dei pontificatu funt fundiidum Siipfe primitus hunc honorem plun®?? “'. poribus habuiffetiquod nulli pontificum apud nos prouemfie dinofcitur.Ananus cum pontificatum fufcepiffet;erat uehemenrer afprimus Si audaxifcda ladduccnsiqi^titea i dicia funt ultra omnes iudeos ualde crudelesïficuti iam dcclarauimus.

(^ Vm ergo huius fede ananus effeticredens fe inueniffe tempus oportunuift^o®-\ tuo amp;nbsp;albino in innere conßitutoiconcilium fecit iudicum;amp; quofdam °™r^quot;-.., I femeripfum inter quos amp;nbsp;fratrem icfu qui diciturxpstnomine iacobum; epau co legem agéres accufansitradidit lapidandos.Qui autem uidebanf moderanium ciuitatis:amp; circa legis integritatem habere follicitudinemigrauirerhæc tulereimilcrntq? w adregéîrogantes eû:ut fcriberet ananome talia perpetrareticumneq; prius rcdefcciilet.i^ uero eo^ eriam albino occurreret :ab alcxandna uementiicumq; docuerunuqnia non u anano prærer illius uolunratem congregate côciliû.Albinus auté eo^ fermonibus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;„

iracundia fcripßtananoiinterrainatus eum pœnas exoluerc.Quapropter amp;nbsp;rex agrippa lu ei pontificaturq tribus habuerat menfibusnefum dânei filiû in dus loco conftituir.Cunq; nus in hierofolymita^ ueniffct urbemiomni prouidentia nifus eft:ut ;puintia ideo ßcario^ plurîos îteremit.Pôtifcx igîf anâus p fingulos dies ad melioré gloriâ cofeeden fauoré ciuiû habebat piter amp;nbsp;honoré.Erat enî locuples;amp; quotidie albinû atq P®?^, ^r?.jj ribus côplacabat.Habuit aût famulos ualde laboriofosiq cû ^cacibus conuerfati uinsipgc e areasilâcerdotû dccadas accipiebântû faciétes:amp; nô abftinétes a caede nô dantiûifed etia a ip tifices fimilia feruo^ illius pagebant ; cû nullus utiq; ,phibercr.Quaproprer facerdotes 9 ex decadis alebantur:tunc inopie neceffitate deficiebant.Rurfus igitur ficcari feßiuitaos re nodu ciuitatem ingtedientesxompreehenderunt uiuum fcribam magiftratus elcazar ananiae pontificisidCaUigantes eduxerunt e ciuitate.Dcinde mittentes ad ananiam: dixer

-ocr page 373-

* ^h ’^ ffhiiflïirós ad cumtfi albino fuaedrenut deccm uiros quos ex eis coeperat : SC uin/ dos nabebatabfolueret, Ananias aurem propter neceffîtarem albino ut hæc faceret perfuafit: quoaopusmaximorum malorum fuit initiû.Latrones nanque fcmper moliebantur ut aliquos araili3riuni capej.çj^j.3j^j,3j^jæ.qyQj n0aliter:nifi quofda ficario^ reciperent:dimitebat.Cun(^

P^^^ ^°5^ ireru acreuifïèt: capta fiducia rurfus ,puincia afligebat. Hoc itaqttpc rex agrippa pnilippicæfarc33^.,pl,yç fabricatâtad honoré neronis nerodiâ appellauit: SC benens theatrû pe* cunns multis inflruddannalibus fpedaculis códonauitnnnumeras illic expenfas cfficicns.Fru/ menta naoq; populo copiofa: SC oleu opulenter exhibuit: amp;nbsp;omne pariter ciuitaté [faruaç^ pulgt; cnntuaine:8; antiquo^ imaginibus exornauittS Cpœnæ omne decus regiumibi migrauir.C^a propter crefcebat aduerfus eumodiu fubiedto^ eo g? illo^ pompa auferés:ornaret extranea cv uitatemJefus aut gamelielis filius a rege fucceffioné ponrificarus accepirncfu danei honore pri/ uafo:amp; proptcrea fcditio inter alterutros orta eft.Facientes eni colledionc prauo^ hoium: fre/ quenter uCrj ad lapides blafphemiis præcedétibus mcidert. Ananus aut pcellebat eos: quando nuitiis fuis paratos accipe pecunias redimcbat.Cuffobarus eni amp;nbsp;faul maxima ei mulritudinem .^°'’o''fg3bant:cü effent de gencre regiotSC pp agrippæ cognationé populi fauoré haberenr: uo/ fdlicctiura amp;nbsp;res infirrao^ diripere préparati.Ex quo præcipue contigit nodrâ ciuiratem tnagistcum uriq; res eius ad peiora proucheretur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCap.XXII.

jOp^binius itaq; cd audiffet bbi fuccefforé geifiu flo^ fuiffc diredlummolensaliquid hie r |rofolymiris praeHaretproducés uindos qui erant indubitanter morte digni eos præcepit ^-T^ccidi, Alios aut qui ex parua querela tenebantur in carceretpecuniis fumpris abire præ ctpitjKnagedij cd:urcareer quidcpurgaretur a noxiis;fed^uincia latronibus ïpleretur.Intcrea extribu leui quicunt^ erant hymno^ didorestperfuaferunt regi ut fado concilio eis cocederet quaKnus dojj linea,pxime facerdotibus urerentur eius regnu dcccre dfcétes: ut memoriam de ouifafeintro;ju(da præciperet.Quod petentesiimpetrauerunt.Rex etenim cumuoluntate co/ rum qui concilio præûdebant bymnidicis hoc concefutmt pofita uede prima,Linea ficut uolu^ ïWM uterentur.Omnia contraria paternis legibus agebâtur quibus fpretis non poteranr pœnæ ^^«loijgitur cum iam tune etiâ templum uidererur eflc præfedumtôC ciues confpicerent;ar ultra decern Ôi odo milia uacantes operibus SClabore indigentes unde mercedes accipe^ ^'’f'quibus fcilicetex operetcmpli alimenta miniftrabantur pecuniafqj repoliras propter timo ptomano^ habere non ualerettunc habito confiliojut cura haberetur artificum: SC eis porius j^tretexpendi thefauros;quandofi una hora quilibet operareftmercedes acciperet:regi perfua^ ^uutiut orientale porticû altius eleuarct, Erat aut hæc porticus in exteriori templo pofita in Q^ualle profunda quadringenroß: cubiroßt parietes habenstex lapide quadrato albocy conftru . ?“^°?^ enïlapidum erat longitudo cubitorum uiginri:altitudo uero fex:opus falomóis ^qui primitus templum omne conftruxit. Rex autcm dum ei a claudio rempli fuiffet cu* g^^'^iuniflanudicans quia omnis opens deftrudio quidem eiïèt facilis idrudio uero difficilis: ^^^^ porticum SC tempore SC copiofis pecuniis opus effet:hoc quidem fupplican lisb^ ■ ■ ‘^^f^^§‘3uir ciuiratem uero fternialbo lapide non prohibuir, lefu aurem fiJio gamalic/ ron nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;priuaro dedit hunc honorem mathiæ rhcophilnfub cuius ponrificatu:amp; bellu

’contra iudeos fumpfit initium.Neceffarium inter hæc credo Si hiftoriæ præfenti fu ’^’^®’’*®ns:narrare de pontificibus quo inchoaucrunnSi quibus fungi hoc honore permit 1110 f ^ ’^'’^’^'^‘Jcrunt ulqiad bellum finem, Primumitaqj omnium dicunt aaron fratrem de/^i^’’*’ficawm fumpfiflc diuinunnquo moriente fucceffiffe mox filios: Si ab aliis com frem -r Honorem unius didnbutum.Vnde legitimum eft nullum pofte pontificatum per turn ^’'’zl^^gaine fucrit aaron:cx alio nanqi genere neep fi in regno coftirutus fit:pontificagt; litpJ?°^^ ®^’pnci.Fuerunt itaqtomnes ab aaron ficut diximus primo ufqi ad finafum qui bel bus ^°^r P^ d’lcordiam pontifex ordinatus cft:numero.lxxxiii,Ex quibus in deferto tempori ’du/^æ°^ ''C’rififtcnte tabcrnaculo quod moyfes deo dicauitmfque dum ad iudeam populus ’’tc uit r'^^' falomo rex edificauit tcpluipontificatu habucrut uiri nfcro.xni. Primi nriep dox Ç j”’^^ morte:habebat inerupibilitcr hue honoré poftea uero ét uiucnbus fucceflio px

®fû ref k• 5’^c.xiii,aaron cxiftétes ex generc:p fuccefiioné fumebat honorc.Fuit aut hæbrex T '*^ P’’’®® ft'^c fub populi ptateipoft hoc aut fua unius pricipatu lira,•tertio uero lub ÏJenjn y P“^ ergo quo ifti.xifi.habuere principatuia die q egyptü pres nrimoylè duce rdp ^cêto” p ^u ^‘^’f^canoné tépli qd falomó rex hierololymoiy i urbe cóftruxitifuir änoß:,xii.8i ' l’Otibu^k • ^ '^’°^ itaq^.xiii.pótinces.decé Si odo alii hac tenuere pratemia falomóis régis tem 5nwrofolymis fibimet fuccedétes:ufqj ad aduentu nabuchodonofor babilomoß; regisï

-ocr page 374-

qui cadrametatus eft aduerfus urbem;téplû quidé concremauit;gentc uero nodra in babilom migrauit:^ pontificem iofcdcch captiuum duxiuTempuscnim pontificatus horum quadring torumJxvi.fuit annorum;menfiUBi fex:dierum(5.xx.eiim uti^iudei fub regibus client coni gt;nbsp;tuti.Pod tempus autem annoßc.Ixx.captiuitatis gede per babilonios cyrus perçai rex dimili^ babilonia iudeos ad propriam remeare terramiatque conceflit templum edificarc captiuis. ni iracy rcmeatibusififon pontificatu fupfit:amp; ex eius genere alii.xv.ufq; ad répus régis antiochiiq uocabatur eupator hue habuere præCulatû.Conuerfabantur at popular! prate annis qdringcnn xiiii.primufty âtiochus qua pdiximusÄ priceps eius militiæ lifiastoia cui erat rnenelaus eogno/ métû porificaru depofuerunttperiméteseû in heroea amp;nbsp;condituerut pontifice ioachimexgtn re guide aarontnciaut ex ida domo.Propterea aut amp;nbsp;onias defundi fratruelis: Si nome i«c^ patris:ueniens in egyptum prholomei philometoris amicus effedus amp;nbsp;cleopatre eius uxonrau« lit eistut fecundu heliopolitica lege deo condituerent templuihierofolymitano fimile:öicuP^ tificem ordinarent.Sed de remplo apud egyptu edificato:fepius declarauimus. loachimuef° tribus annis habuiffet pôrificatû defundus ed cui nemo fucceditifcd p annos.vii.citas fuitu pontificeJgitur ionarhas frater iudae machabei ipfo tcpore fufcepit pôrificatû que tenebat.ui » annis,Qijo per infidias moriente dolo triphonisificut fuperius iam quoda loco narrauimusiac* cepit hunc honoré fymon germanus eius,Huie per dolu quocjgencri in couiuio tnoriedtöM fuccedit hircanus.Qui cd renuiffet pontificatu annis,xxxi,in fenedute moritur cd SiPP“^*^ turn tenuiffet Si rcgnu.Quo defundo:aridobolus eius maior films ei fucceffit: qui primus nW diadema ipofuitjac pod annu monf» Cuius uxor alexadra fratré eius alexadra codiwit i regno. Alexander auricum Si regnaffetiSi facerdotium renuiffet annis.xxvii.uita priuatus ed- ^’^? coniugi praecipiensmtipla pontificem ordinaret.Quac pontificatu quidem hircano fuo““O °® dit;rcgnum ueroipfa retinens annis.ix.defunda ed.Cuius filius hircanus per tempus pontmea^ turn obrinuit.Pod morté naq; alexandræ;dimicauit aduerfus cd frater eius aridobolus: amp;nbsp;dum uiddetallum guide pontificatu rcmouitnpfe uero Si regnum renuit:Si dei pontifex anno tertio rcgni:menfe fimiliter tertioiueniens pompeiusiSi hierofolymita^ duitatejow micatione deuinccsnpfnm guidé romæ eu filiis uindu mißt: hircanû uero denuo in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,

redituinqué gentis quidé præfidatû habere permifîtîdiademate uero uti prohibuit.Habui hircanus hanc potcdaté fuper noué priores alios annos.xl.Barzafranes aut Si pacorusymi^P tentes:tranfeunteseufratem;Si pugnantes aduerfus hircanutipfum quidé cœperuntîani o ^ uero filium antigonu condituere rcgem.Qui dum tribus annis Si raenfibus totidétend^l’ „-rcgnumifodius Si herodes obfederunt eûicaptûcj tramiferût antonio , antonius uero dem antiochiara trucidauit.Herodes uero cómiffo regno fibimet a romanis nequaquâ eonlbwi genere afamonei potificesdcd quibufda ignobilibus Si qui folumodo de facerdotibuseentp^ ter aridobolum tribuit hunc honorem.Aridobolum nanep filium hircani:qui a parthis mp fucratipontificé codituenstfororé eius mariamné duxit uxorc.Ob qua ré fauoré popub w“® collocauit:,ppter hircani mcmoriâ,Deinde metuensme cundi ad aridobolu declinaiétteu im^ richo fuffocari dolo machinatus ed cd nataret:ficuti iam declarauimus. Pod hunc aut neqq alicui ex genere afamonei pontificatus tribuit ptatem.Similia quog; geffit in códituoonolac dotum archelaus herodis filiustpariter Si romani podea fuper iudeos obtinentes impeoU ’ au^ ergo uiri qui ab herodis temporibus pontificatu habucrunt ufq; ad diem qua ritus templum ciuitatem capiens concremauitxunóh fimul uigintinouem. Tempus aut ho^ianni funt ce ^^^ Si feptem.Quo^ quidam conuerfati funt:fub herodis regno:8i filii eius archelai. P®“5°^qJ^ ro mortem:populi quidem potedate cunda gerebanturtpraefulatum tarnen gétis pononces tinebant.Haec ergo de pontificibus dida fumciant. Geffius itaqiflorus iniims a neione Wc:* for albino:pluris malis iudeos artriuit.Erat nantj genere dazoniusthabuitaut uxore noiec ^^ paträtguae dû eét arnica pôpeiae nerôis uxorisiSi malignitate marito no minorip ea uir eius las huius dignitaris adeptus é.Sic aut florus circa ptatem malignus fuit Si uiolétus;6i p ^^S”^^^ dine malo^ eiustalbinü quafi beneficii largitorem iudei laudarent. Ille nangi maligni^tem labatiSi nc poenitus depraehenderetur a turba guodâmodo praeuidebat. Geffius aute florusq ad docendam nequieiä miffus iniquitates fuas igentem nodraaperta malignitate pópaMt.n direptioni parcenstnetj modü iniudi fupplidi derclinqucns.Erat eniinflexibilis ad rniltta » Si oibuslucris auarus qui eriâ in latronum direprione côicabar. Sine timoré nâtj mu.^ âceedebâteû illius pmiffionemt de fua fâlure mine cogitarent.Quod opus nôerat rnedioc ^^^^ cÔdolédû.Quapp ifelices iudei cû nô ualerét uadatiôes fuflincr latronûicogebant ^P®^^ nicatibus rccedétcs ' euch diffugeremt melius ubicûtj liceret apud aliéigenas hîtarct.rloru ÿ

-ocr page 375-

fuit:quf nos côtra romanos bellû fccitafTumcrcjmeHus indicans cîrius q paulatimïKper répora nos perireJnitium quippe fumpfit hic prælium fecundo quidem anno âminiftratioms flori.xü. autneronis imperii,Scd ea quidé quæcûqjaut faccre coadifumusiaut pari: pfede fcire poterät qui legere uoluerint libros a me de iudaica dimicariôc côfcripros.Hic igitur pond terminû anti quitatis niftorixipoftq end bellû cœpi côferibere.Continet aût hoc opus a prima hoîs natiuira f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“^ ad.x.annû ncronis Iperii.Ea liquidé quac nobis iudeis ,pueneruntin eg'ptoiôi lyria:palcltina;3 ^ quœcûq? perpeffi fumus ab aflÿriis amp;nbsp;babiloniis.uel circa nos perlé feu macedo nés egerunt;amp; poft cos româi: lîcuri reor funt cû integrirate côpofira.Nifus fum aût etiâ defers pnone coferuareiqui per ânos duo milia conftituti funt.Conferipfit etiâ fine crrorc fuccelTiones reguniiaûus codifie côuerfationes enunciâsiSC monamarchcw ptâtes enarransificut ex fâcris li^

oîbus deferiptio continef.Hoc enî î prîcipio hiftoriæ me facere côpromifi.Dico ft quiae ciîfîducia:opere iam pfcdo:quia nullus alter licet uoluntaté habuerinneq? iudeus:ncquc ïlienigena potuit hic negocium graccis ita fubtilirer cxplanarc.Habens enî indubirâter a cógen/ wipus meis maxima erudirionénoftrae ^uinciae etiâ graecas ftudui litteras adipifci. Arris näqj Sf^marice expenmenrü furapfiiintcgritatc uero planonis uerboße:poflidcre me paterna cÔfuegt; ^uo^hibuit; qppe cû apud nos nó recipiat eosiqui clocunonc multas gétiû didiciflénofeu^

co Œcômune puté hoc officium nSliberis tantûmôléd etiâ uolennbus feruis. Sapîam uero ^quot;ostellanf habere tantûm5;qui leges fub îtegritate cognofeûtiSC uirtutc facrapi l^trerap^ inters toari poffunt. Propterea multis in hoc ftudio laborantibus:uix duo quidé aut tres adcpmSC quot;wji frudu repente potiti funt.Non erit fórfan ïuidiofum etiâ de genere meo;amp; uitæ adibus Mea breuiter enarrarc.In his ergo diccre ulterius de antiquitare ceffabodibris exiftenribus.xx. mbentibus uero.lx.milia uerluü. Et ft diuinitas cScefléritipcr difcurlûxômemorabo rurfus di tauiasbeHijg^ coijz quac ad praefcnté perrinét dié:quac eft terriidecimi quidé anni domiciani cx “nspna^j.fj^ihj aût a nariuitarc quinqgefimi amp;nbsp;fexti. Propofui quoepuobis cófcribere no--rKidco^ feólas:in,iiii.libris:de deo eiufij fubftâriaiôC de legibus6C cur fecundû cas quot;lud facerepmittimunaliud prohibemur.

d^Vita lofephû

^Î^nimus fquarzaficus aIexandrinus,Raynaldo de nouimaio imprefTorie artis.op.f. i^^Vmegraccia in Iraliam rraieciflém: iofephiq? libros offendifTem: quos antca quam binc l nbsp;nbsp;decederem librariis caftigarifTimos: Si emendariffimos fumma diligentia imprimendos

effe demandaueram.Non ut queftum eonfequeretî fed ut aliqua ex pre de lingua larina

^j’^’peritus elTem 6C cogninoes multarum rc^ ^pagaréf. Vidi opus eruditilTimû nundû ab °J'’tüïamp; Ut î ânalibus uetc^ facile de phendi pôta Ruffino aquiligienfi in linguâ latinâ träßa^

Q''‘'’P'^^cgregii inquâ audórisiqui fine titulo:fine uita:5C fine elogio erat in luccm proditurusî 5®®’^tn aiaduerriffem hoc a me ferendû minime putaui.Obiter ipfius uitâ ex iuratiffimis au Unfalls eiæjfg fubiecimus. Fait enî iofcphus hierofolymitanusimatihatiac lâcerdoris filius tcgt; b'beni cæfaris natus. Cum iefus effet cruçiafflxusÄ ufque ad traiani tépora confenuit a


'^Pfhano cum Tito filio cum bellû in hierofolymâ gererent;captus fuit quidé litterarum; 64 rcßi peritus;facerdotio infignitus: propheta^ ac fomnio^ interpræfoptimus: ac futw onina nom^narusipdigia ÓCmulta expoluit.Apud iudeos Nerone regnantcïquac uifa fuere ar^ 13^35 acies.i^io currere:atœ acra fubito nubiü igne collucere ; amp;nbsp;pleraq; alia multa quac î eius ^ntur hiftoria.Iofephus ad perniciem urbis futura affirmauit. Cui fentétiæ uulgus affentiés imperioromano deffccere;occafione fibioblata. Propterea q præfech româi miffi effent co 3iudaicam religioné ut aquilas tcmplo inferrent.Iudci romano^ auaritia uexati coi^ pfedos ^cidarunt, Aquilas c tcmplo dcieccruntnpfamq; ciuitatemiugo Neronis leuaruntiprouincias unjunequi eis praceflént creannateg ex tribus in qua eft metropolis hierofolymâ el^ famaria ’Tertia galilea gcnribus finirima iolépho obuenit qui rei miliraris belli impetû a româis ohra ^™® exciperet.Et cû igni ferrod oîspuincia deuaftarefan iopathâ môtanâ ciuitatem Co?' n*^* quot;^’^‘^^^ iofephus perquifitus a Vcfpafiano dum in puteo latitarer mulierisindicio ^,'’oicitur:eo nicanorem rerrium tribunû militum mifit;cû priores milites ab iofcpho nô au^ J(,^?5 f’lt;^û ineen(à^ raeru prerritus dclufis fociis.Nâamp;pmulri iudeoj« cû eo crât îpotefta P“®”’'‘Qs^ îperator diligéti cuftodia feruari iuffitJftc aût uefpafîano femotis ar* ’ °‘l“*™’^‘fiï’3 ^ filio imperatores fore prædixir:qué uefpafianus nô inuitus audiuit;quae tcuenere iofephû ab omi feruitute foluiuatt^ fûmis laudibus tollit,Auguriis poft euerfiôe

-ocr page 376-

hierorolymæ præfecit ciuirate donatus:cum titotK uefpafîano pâtre uixit ânis.irtvi^tlt;ÿ mine flauiæ familiæ donarus.Nec eriam practemaittenda duxi;quæ ex hieronimo carptiW®* fimaded fub epythomarc collegi: qiiod ob ingenna cius iHudria facinora: urpoteuirfingubrß eruditione prædirus ut ex libns.vii.iudaicac captiuitaris quos imperatoribus patri amp;nbsp;Wio oW lit explorarifïimum fuit ftatuam romae meruennquodq; icripieritalios.xxiiü. antiquitawm B* bros ab exordio mundi ufcpad quartumdecimum ânuna domiciani cæfaris quoduc arcncotegt; cos ideft conflidus aduerfusappiôcm grâmaticum alexandrinum. Aliaœ prxclara opera accu* ranflame con(cripra reliquerit; quae in manus noftras praetcrquam.xx.uolumina antiquitatunu amp;nbsp;hierofolymae captiuitatis ieptemtSi in appioncm duo rccideret. Non ad commemorandurn fumus admodu m curio(i:(ed a me hoc unum interpofitum iri fummo Audio duxii ignominy judaica: prauitatis: quando uir egregius optime de x^ fenfifle uidcatur cum inquit. Eodern tempore iefus uir fapicns:fi tarnen ucrum oportet dicerc. Eratenim mirabilium patratoro^^ qui hbenrer uera fufeipiunt plurimos quoq; ram deiudcis:qua degentibus fui fcdatores habuit amp;nbsp;credcbatureffe xpscunq; inuidia nourorum pricipum cruci cum pilatus addixifletînihiW nus qui eum dilexerant perfeuerauerunc.

a

iiüi

b

iiii

C

iiii

d

iiii

. d

iiii

e

nü

f

iiii

S

iiii

h

iiii

i

iiii

Ic

iiii

I

iiii

m

iiii

n

iiii

o

iiii

P

ÜÜ

iiii

r

iiii

f

iiii

S

iiii

t

iiii

U

iiii

X

iiii

y

üi

-ocr page 377-

Sh^^'^™^THIAB FILII HAEBREI GENERE SACERDOTIS EX HIERO^« SvÄ^^ ßELLO IVDAICO IN LIBROS SEPTEM PROLOGVS PER RVFFI ’'‘VMAQ^VILENSEM TRADVCTOS»

'’“fz'^Voniam bellum quod cd Romanis geiTerc ludei oi'm maximücg i^noftra ætas uidit quæcp auditu pcepîmusxiuitates cûduiratibus Ä^gentefue cômififle cû gentibusjquidâ nô quod rebus interfuent: fed uana amp;nbsp;incongrua narranriu fermones auribus colligercsiora i^orum more pfcribunt;qui uero pfto fuerunt aur Romano^ obgt; Tequio aut odio iudeo^ contra fidem reçz falfa confirmanfcriptis j^fauté eoK partim accufatio:partim laudatio conrineturmulq uero exada fides reperitur hifloriac.Iccirco ego flatui qux retro barbagt; - ris anrea mifitpatria lingua digefta.Græca nunc his qui Romano Uƒ* regutur iperio exponere.Iofephus Mathathiae filius Haebreus ge^ nere;(acerdos ex Hierofolymis qui amp;nbsp;in initio cu Romanis bello conflixi;pofteacp geftis quæ neceflitas cxigit interfui. Nam cu hie auf '?°’^“^ Äörrus eflef grauiflimus Romania populu domefticus morbus habebaniudeo^ j^^noi stare ualidi amp;nbsp;ingenio rurbulenti erat manu fimul;ac pecunia urgentes adeo téporibus jjj ænter abufi funput pro tumulrus magnirudine hos poflidenda^ fpes: illos amittendarum itsn*^ ®”'^”^5 mems inuaderet.Quonia iudci quidé cundos qui trans Euphraten eiTenugé^ Öif- Fægentiks etiâ fuos fccum rebellatores eile crcdiderant,Romanos aut amp;nbsp;finirimi Gala? manus celtica quiefecbattdiiTentionûcç erant plena omnia poft Neronem: Si ^efidT*?'^ R'^g'^s tempusadhortabatur.Lucri autcupidineps militaris murationepfentium ’cßaEi ’^*^*®*^ ïn^^^S^û eße duxi errate in tantis rebus diffîmulare ueritaté: Si Parthos quidé •»ö nbsp;nbsp;nbsp;*0’ 'Arabûq; remoriffîmos:ôi ultra Eufraten gétis noftrac incolastiten:^ Adiabenos W'®^^ u^*^® cognofcere unde coepiflèt bellij quantif® cladibus conftitifletjquo ue mó (jk-^Ckccos uero Si Romanos qui miliriam fecuti non effent figmentis fine adularionibus Æ®a nefdreïattj hiftorias audét eas inferibere qui praeter hate ut mihi quidé uidetur: qd iüdf “’^ referuntetia de propofiro decidunr.Nam dû Romanos uolunt magnos oftendere i^^ tes exténuant Si in humilitaté deiiciunt,Non aûtinteUigoquoniâ pado magni cffe uigt; ’'Mi^’ '^'^’ P‘^tu3 fupaucrint,Et neep longi temporis eos pudet quo bellu tradu eftmeqi multi VornanORZ qua in ea maliria labor cxercuit.Ncq; docum magnitudinis quo^ profedo L^’^’fiuetur;fi cu mulru pro Hierofolymis defudauerlt rebus p eos geftis aliquid derogetur ^2° contenrione romanas res extollentium génies meos amplificare decreui:fed fa? “frorunep fine ullo mendado profequar.Dida uero de fadis reponatdolori arq; affe? ^'’it^^æ ^ deflendis patriae cladibus indulgens.Nam qddomeftids diffentioibus eft cuerfa: 1)111e^^“ facrofandum inuitas Romanoßz manus atq; ignéiudeo^ tyranni traxerexeftis eft •W“^uit ipk Cæfar Titus p omne bellu mifcratus quidépopulu ^ a fediriofis cuftodi? ’’'tctf ®“® confulto differri paflus duitatis exddiûtprotrado obfidionis fpatio: dû belli pe? '•eIuj*?’’^®res4Q0®^ fiquis meaduerfus tyranos eorûtplatrodniû accufatone purer loqui: dij^^ tniferiis ingementé ealumniari praeter legem hiftorixidolori uenia tribuat.Ex oi bus I^octâ*^ ’^'^^®°imperio parennfolam noftra duiratc contigit ad fumrau fœlidtatis gradum quot;^col^'^*^^^ ^‘ ^Ultimos cafus deponi.Deniep omniû poft condita fccula res aduerfas:fi cum ’Me n '^’^’^ftsrifous confruantur fuparum iri non ambigo.Et ho^ audor nullus cxtcrnus é: ’'m Irik ^ potcftiut a queftibus temperetur.Si qs aût durions miferieordiae fit iudex:res qui tisrek^^^^f hiftonæilamcnra uero fcriptoniqq merito graeco^ difertos increpauerim: qui ta? memoria geftis:qu3^ côparatione preterita olim bclla exigua monftrâtur.iudices

^ ^cundie detrahmres.Quo^ Si fi dodrina fuperantiuoluntate uincuntur, Ipfi '’Ms■ ^ ^ nredopz gefta pTenbunt ueluri minus rede a fcriptoribus atiquis fuerint expo? *’^^®lt;Jo tantum co^ uiribus caedantiqrum fentcntiæ.Erat eninmeuiq; ftudiü quae Stoa fcnbcrciquonia inrerfuiflèt rebus geftis efficaciter quod ,pmirtebat impleret: mégt; • '®'?'^“ inhoneftü effe uideretur.Eniuero noua quidé neep ante cognita memoriae i^qo ’i’^ ’/P®™ ’'^ cSmendare poftcnsilaudc ac reftimonio dignü eftaduftrius aût habef ’’®0fe^^’’’ ^*Q*’'tàtioné atqjordiné tranffertjfed q noua dicendo etiâ corpus ^priü eófidr ^^a5, ^'^ ^1° quidé fumptu ac labore maxïo:qui cü effem alienigena graecis fimul Si romais ’'c^ méoria repono.lpfis aût idigenis ad qftu qdé ora patét ac litcsiünguæq^ folurae fût.

Aii

-ocr page 378-

Ad hidoriâ uero in qua ue^ dicendum eftîfummaœope negotîa colligcnda funtj^^ concefîàinfirmioribus ne»^ fcientibus licentia fcribendi res a principibus geftas. Hono aoud nos hiftoriæ ueriras:quæ a græcis ncgligirur ab origine quidc iudcos rcpetere:qU’^ quoue pado ab egyptiis difceflcrint;qua(cç regioneserrando ^ragrauerirÄ quas udq nbsp;^^

incoluerint;amp; quéadmodum inde migrauerint.Netjhuius efle téporis:^ praererca tupua ^ cxiftimaui:quoniâ mulri âte me ludco^ de maioribus huius gentis ueriflîma côpofueru ■. nuHi græcoyi quæ illi fcripCerant patria noce jafecuri non multû a uerirare ^^’^’’“VJ» «jeiii auté hiftoriæ principiû fuma quo fcriptores co^ amp;nbsp;noftri prophets defierunt: amp;nbsp;^^}H\/j^ meis téporibus geftû latins quocç potuero diligentia referâ.Quæ uero aetarc ’”^’°’^^P?L,s cii breuiter percurrâ.Quomô antiochus cognométo epiphanes deuidis pœnitus

per trienniû fexqj méfes eâ tenuiffet a fomanci filiis expulfus é,Deinde qd coçz pofteri ƒ^^^ difentientes ad res fuas occupandas populû romand pompeidq? traxerut:quodq? heroof^ ^^^ patri filins eo^ potentiâ depofuerit auxilio foiTutquomodo herode mortuo amp;nbsp;Odauun lare plebis in eos orta fedirio eft,Augufto quidcimperantc romanis.Quintilio aut uaro in _^^ degentc.Quodcp bellu ano duodecimo poft imperid neronis crupitiquaq; mulra p^ foluu derintiquantaqj ad primos ipetus armis iudei pfuaferït quoqjmó accolas pmunicritiSiq“*’ propter ceffii pda fumme rei metués bcllo Vefpefiand propofuerit:amp; quod is cd maxio n •r ludea intrauerit quanrdq; romanos exercitd ducésiquatat^ manus auxllioy^ p ocm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj,

galileaiamp;q » eins ciuitares quafdâ dtdoria reperit alias dcditione, Vbi eria romanos in ^.°-Iciplina curaq; re^i amp;nbsp;utriafcu galileac fpacia;amp; natura fineCq; iudeac.Neenon amp;nbsp;cqualitaremilacufcp amp;nbsp;fontes captardq; ciuiratd malatcd fide ficut uidiiautptuli miferias meas celauerim:cd fdenbus eas relaturus firn,Deinde qd iam feffis rebus iude^^^ quidé morte obient.Vefpeûanus auté in hierofolymam ppcrans imperii câ retradusncq®^ figna de hoc ei contigerunnromæc^ mutatiôcs;amp; q, inuitus a militibus impator

amp; q? co difponéda: reipub.gratia i egypto digreffonudeo^ ftatus feditioibus agiratus fin q“* modo ryrannis fuccubuerinttconkß inter fe difcordias mouerït.Etg gt;cx egypto Titus ffnet • bis iudeo^ fines ingreflus fitiquoq? mó exercitum:amp; quo in loco congregaueritiuelq”^^* quoriens ciuitaté affeceritipfo prælente fedirio.Aggreffus numerofos amp;nbsp;quantos crexerif2« res tridtp muro^ ambitd amp;nbsp;magnitudiné fine menfurâ amp;nbsp;munitioné ciuitatis amp;nbsp;fani difpofitionem .ad hatc are fpatiu méfura® diligcntifïïme died fefto^ quoep dic^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foerit

feptéqt luftrationes amp;nbsp;muncra faccrdotd.Itemq; potificis ueftesifanda^ têpli cuiufmn“ fine aliqua diflimulationc ucladiedionc memorabo,Narrabo deinde tyranno^ )nfno5g les crudclitatc.Romanordqt in alienigenas humanitatéiquoticnfq? Titus ciuitaté ßninl plum feruare cupiens ad concordfac foedera diflidentes puocauit.Difeordiâ uero pop^ H' nera Si calamitates quanep mulra mala nunc bdlomdc feditionibustnunc fame perpein pou capti funt.Nec uero aut p fuga^ clades aut captiuo^ fupplicia practermitta ucl quea^oodu plum inuito cælâre condagaueritiqc^ multa (âcrae opes flâma rapts fint ac totius qus !«'ƒ, erat ciuitatis excidid amp;nbsp;quæ preceflèrant portenta atep prodigia ucl Tyrannen captiuiwte :u qui feruitio abdudi funt mulritudincmiaut cui quifcp fortuns fit diftributus:amp; quodKoma quidem belli reliquias perfecuti funt uicordcpmunimina funditus eruerunt. Titus uero pagato territorio cunda rcftituit ciufdéep reucrfionc in Italiam ac triumphd.Hsc oia fepté prshenfa pferipfime^ uitupatiôes rc^ fcictibus q bello interfuerdt fuftincâ : ueru put uerius potui cdda explicaui.Narrâdi adt inirid facia hoc ordine quo capitula font digcua.

RVFFINI AO VILENSIS TRADVCTIO IN lOSEPHVM HISTORIOGRAPHVM CLARISSIMVM DE BELLO IVDAICO LIBER PRIMVS.

m potentes ludeo^ inter fe diffiderentreo réporc quo de tota Syna cum Ptolomeo fcxto Antiochus qui epiphanes didus eft ambiebat. ^’^’^^'^'^*^’*’ ‘contentio de potétia q, honoratus quife grauiter ferret ß*”®^“5 fubiugati Onfas quidé de pStificibus poftq pualuit: TobiX filios cxpulit ciuitare.IIIi adc fupplfces ad Antiochd confugcrunt pcgt; 5 )tentes: ut fèmet cd ducibus in iudeam irrumpcrct.Idcp rd piuaium c pridem fie animato.Quare cd magnis militd copiis cgreuus;«ci ^^^Sl^uiratem fortiter expugnata capit:amp; maxima co^ multitudinciquibus ^’tolomeus carior eiat interfecit. Datacp paflim militibus prxdandi

-ocr page 379-

hccnæipfe amp;nbsp;tcplû‘lpoliauit:amp; quotidians religiÔis afîîduitatcpnnos tres fexq; méfes îhibuit, rontirexautem Ornas effugit ad Prolomcû acceptoq; ab co in Heliopohrana regione folo ibi oppidum condjdit HierofoJymis fimileitcmplüq; edificauiridequibus irerû oportune référé-' mus Verutaméantiocho neq; prêter fpem uiöa ciuiras:neq? populate: neep tantæcædes fans lucre fed in téperantia uitioßiieorüq? memoria quæ îobfidióe pertulerat iudeos cogéré cœpit: utabrogato more patriotnec infantes fuos drcuncidercnt;porcofcp fup aram îmolarét ; quibus ®?^îï“*dé aduerfabantur.Optimus uèro quiftp propterea trucidabatur. Et Bachides pfidiis ab Antiocho ppofitus ad naturalem crudelitatc fuâ pceptis îpiis obfecundâs oîodam iniquiraré excelupcngi 'figiHatim uiros honorabiles uerberaret;amp; côiter quotidie fpcmcapta urbis exhigt; h T™'’^ ^®^ attrocirate incômodopi q ea patiebâf ad uîdidæaudaciâ irritauit.Deniq: Ma tbatnias Afamonei filius unus ex facerdoribus ex uico cui noméc moncir eu mâu domeftica. '''Miquitj; filios habebat:fic bis armatis Bachidcoccidit:amp; datï quid eft pfidiop^ multitudiné wntusî motes refugit,Multis uero ex populo fibi focietatis recepta fiducia dcfccdit. Commit '^Wlio fupatos duccs Antiochi ex iudeæ finibus excgit.Secûdis atrebus potéria nadus fuifcp ^olentibusmt ab alienigenis eos liberafTet iraperasmoritur rdido iudae principatu:qui f^liop^ ’Uoji natu maximus cratJlle aut nee enim cefTaturu cxiftimabatantiochü:^ idigenapi eSflabat ^*ercitum:amp; cd romais primus amicitiam pcpigit:antiochü epiphaneq; iterum fines fuos igre-« «öitem uehementiftima pereuHum plaga rcpflit.Adhuc aut feruenre uidoria in prefidia ciui-f3tis impetum fecit:necdum ent csefa fueranr:habltocp conflidutmilites de fuperiori ciuiratc ^ps facra dicitur ad iferiorcm corapelljt.Fano aüt potitus Si locu purgauit omnem muroq; cinxKÄ uala noua diuinis rebus curadis fabricata i templum mtulitiueluti prioribus ,pfanatis:

sliam edificauit:amp; religionibus dedit initium. Sacro aut ritu uix ciuitati reddito morit Qmdem antiochus.Regni aut eius in iudeos filius Odii antiochus hercs exigit.Quare congres gans peditum militibus quiquaginta:equitü aut prope ad quincp milia odoginta uero elepha--tes motanaiudes per partes aggredif. Et befferon quidem municipium capic.ln loco uero cui “frgatparia : nonien eftiqua tranfitus erat anguftior;iuda cum fuis copiis occumr.Et priufq co S'^^derétur agminaieleazarus frater eius profpedo prêter alios exccifo elepbâre tumq; maxîa; ^quot;“mimentis aureis ornaro illic antiochum effe ratus a fuis ,pcul cxcurntiruptaq; hoftili acic ^^'^Mantem ufep peruéit, Sed illum quidem quern regem effe opinabatur : contingere quod ®ötem fuperemineret minime potuit.Beluam uero in aluo perculTam fuper fe depofuit amp;nbsp;ob/ Wtus interiit;nulla re alia gefta nifi cp magnum opus conatus aggrcdi poft uitam gloria habuit.

tarnen regebat dephantum priuatus erat.Et fi cafu fuiffet atiochus nihil plus eleazaro pre ^'dffetaudaciaiq ut fola fpe pclari facinoris mortem uideref optaffe.Hoc aut fratri eius totius Ptæluprefagium fuit. Nam fortiterquidem iudei diuq; decertauerunt: fed a regiis fecunda for/ '^fau(is;numeroq5 prsftantibus fuperati funrimultifq: interfedis iuda cum caeteris ignofniti/ toparchiam refugit.Antiochus autem ad hierofolymam profedusubiep dies paucos cómo ^'“^utenfiliijm penuria inde dingiturirdido quidem ibi prsfidio quod fatis effe arbitrabaf; ‘^f^tauero multitudiné adhiemandum duda in fpriam.

lt;/Capitulum,Illt;

Ifceflu aut régis iuda non quiefeebattfed accerfione mulrop: fuae gentis animatus. ggregatis etia quos ex plio rcceperatapud uicum adafa cum antiochi ducibus con/ reditur.fadiflt;$ fortibus in prælio cognitus: multis hoftibus interfedis occubuir. .. .- nbsp;nbsp;t in diebus paucis frater eius ioannes occidituranfidus eorum captus qui cum an/

^â– octofentiebanr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)Capitulum.IIl.

* Vm autem fucceffiffet ei frater efus ionatha amp;nbsp;in aliis quæ ad indigenas pcrtinerenr. cautius fefe agcrctifuaqjpotcntia romanoßi amicitia corroboraret : antiochi quidé filio reconciliatur.Non tarnen hoi^ ei quicq profuit ad depdlcndu piculum. Namqj ..wtriphon tyrannusantiochi quidem filii tutorifed infidiis eum captans;amp; praeter hæc ^^ids nudare cupiens ionathan cum ad antiochum paucis comiratus Ptolomaida ucniffcr do/ t/°P^P^æh^^dit,Eoq? uindo contra iudcam mouit exercitum.Vnde repulfusa fimonc iona/ '® tratre quodep ab eo fuperatus effet iratus eundem ianathan interfecit.

lt; jCapitulum.IIÜ.

Imon aüt fortiter regendis rebus intentus Zaché amp;nbsp;lopa amp;nbsp;iamna capit. Euertit aut amp;nbsp;acharan fubadis pfidiisiaduerfus triphoné antiocho auxilium praebuit.qué doris ante militia qua in meins habuit obfidebat. Sed régis auiditatem fatiarc non potuit quâq neci triphonis fuâ quoq; operam adhibuiffet, Non multo enf poft antiochus A iii

-ocr page 380-

cendcbeû ex ducibus fuis ad üaftâdam iudebopprfmendü^ feroîtio fimonc ra exereim mi^f» MIe aut quaqua fenior trat beUûttamen iuueniliter admininrat.amp; filios quidc luos ra ualidini'' mis præmifit:prem ucro multirudints comirarus alio latere aggrcditur:mulrifqj per mulra loa infidiiseria monrana depoßris in oibus fuperat.Clariffimaq } potius uidoria poonfex ddaiat: K.clxx.poft annosiudeos liberata dominatione MacedoniKamp; ’ bic moritur in conuiuio raptus infidiis Ptolomei generi fui;qui eins coniuge duobufqj filiis icuRodia condulis certostnifit3 ioannem ternu cui «ia Hircanus nomen fuit interficerenr.Cogniro aut impetu qui parabatur adolefccs ad ciuitatem properabat:mulrofep populo frctus amp;nbsp;jipter memoria paîcmæ uiiwns amp;nbsp;iniquitas Ptolomei cundiseflet inuila.Voluit aut Ptolomeus etw alia porta ingrecü duitatej fed a populo reiedus eft;qui maturius Hvreanu fufceperunt.Et is qtüdé ftatim receflit in aliqd ultra hiericunta caftellu qd dagon uocaf. Hyreanus auté paternu honorem pôtiiieis aficcofusî poftquâ deo facrificia reddidit uelociter.ProIomcum periit amp;nbsp;marri fimul amp;fratribus atfo^ to futurus;caftellumcp aggreffusialiis quidc rebus fupcrior crat:iufto aurc dolori cacdebat-P''®'' lomeus enim quotiens premeretur matrem cius fratreltj in murum produdos paid ut potent conlpici flagellahat eofjemq; praecipitaru^mifi qua primum rccederet mitabarur; Vnde Hp caum quidem plus timor ac mifericordia quam iracundia commouebat.Mater ucro cius nib» plagis aut intentara necc perterrira manus prætendens filiu praecabaf ne uel fuis fradus iniunis parccrct impcrio.Sed quidc ipfa fibi morte a Ptolomeo propofiram immortalitare duceremi^ lioremidnmmo ille pœnas eo^i quae in domu fua contra fas admififlet cxpendcret. loanncs aut nunc obftinatione matris cogitans ac preces eius audiens ad irruendü impcllebaturauo uertegt; rari earn laceraricp confpidens effeminabaätotufi^ plcnus doloris crat. Ob hoc auté diu mas obßdione fcriatus annus aducnit.Quem feptimo quoq; orbe apud iudeos refiare nioris eftæx^ emplo feptimo^ die^.Et in hoc Ptolomeus obfidionis rcquié nadus fratnbusioannis una cu matre occifis ad Zenoncra confuginquicotila cognominatus cft philadelphiac ryrannuw, ^^pirulum.V.

Ntioebus autéob ca quae pSimone pafTus fueratiratus in ludea dudtexerciru abiç aHidens Hierofolymis Hyreanum obfidebat.lllc at parefado fepulchro. Dauidqw regum ditiffimus fuerat ablatifq; inde pccuniis plus qua tribus milibus talérorumw ntiocho pfoafittdatis ci trecentis talentis ab obfidione recedere primuf^ iaieosc priuaris opibus alere peregrina ccepit auxilia,

_OCapituIum.VI.

-^ Vrfufep tarnen quando Antiochus contra medos bcllo fufeepto tempuscininuK-^ J praebuirxonfeftim contra duitates prexitiuacuas propugnàforibus eife raws quod 1 ueru erar.Medabâ quidéamp; Samagâ cd ^ximis necnon amp;nbsp;Sicimâ amp;nbsp;Argah^iipfec^ quot;nbsp;pit;amp; fuper his cutbeoyz genus adiaccntia fanoloca incoientiuxxempio^‘^^ ^‘’®”^ Hierofolymis edificato.Capit au tem idumeæ non paUcas alias duirates:amp; prætcfca Adoreon oc Marefa.Samaria ucro ufq; progrefTus ubi nunceft Schafte duitas ab herode rege condita^oi ca pre concludirifiliofcp fuos Ariftobu amp;nbsp;antigonu obfidiói prefecit Quibus nihil rcnitétibus ad hoc famis qui erant intra duiraté ueneruntiutetia infuetam camé cogèrent atfingereJgiWf Antiochus adiutoré fibi aduocauir fpondiu fibi cognoiarum.Quicu ei prompta uoluntare pa^ ruifTer ab Ariftobolo amp;nbsp;Antigono fuparur,Er ille quidé ad Sdtopoli ufq; perfcquentihus com/ memoratis fratribus effugir hi ucro ad Samaria reucrfi amp;nbsp;multirudiné tâta intra mu^ copcHut: amp;nbsp;expugnata duitate ipfam quidé diruunt Habitatorcs nero eius captosabducunt.Pro’pc’^^ ita caedentibus rebus alacritaté refrigefcereno finebanttfed cum exerdtu Sdtopoli uf^rgt^uî amp;nbsp;ipfam puaferunt;8i agros intra carmclum omnes intra fc partitifunt.

C]Capifulum,Vll», Ecuda^ aut re^ ioanis amp;nbsp;flIiop^ eius inuidia fedirioné gcntiliu cocirauitimulticp «v ucrfus co colbdi nó gefcebattdonee agro bello deuidi fût Reliquü ucro tps ioancs cu forrunatiffime uiueret:8i :optie rebus g ânos triginra amp;nbsp;rrcsadminiftratis;qn(^W 1 lidis filiis mont.Vir plane bcatiflimusiamp;q nulla dediffet occafioncmxureiu^ca ce fortuna qfpiä quereredDeniep tria uel maxie pdpua (blus hébar. Nâôigétis prietps^ pctifex eratÄ pterea ppheta cd quo deus ira ïoquebaf:ut futuro^ nihil pœnitus jgnoraret Q^dam deduobus maionbus filiis fuis $ rciy domini gmâfuri non eiïêntianteuiditattp pdixiuQuoçi uitx£ui firent exitus narrare no indignum uidefiqtumcunqp a paterna felicitate diuerterint« lt;!Capitulum. ,VIH. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 j

atre natj niortuo natu raaiorariftobolus tranflato in regnu prindpatu diadema uw

-ocr page 381-

pnmus imporuittquadringentisS^.lxxx.annjsac tribus menfibus poftquä populus in câ ter ram deueniuferuirio quod apud babilonios fuftinuit liberarus.Frarrem uero a fe fecundu antigond Mm^ilium diligcre uidebatur: i honore pari produccbat:alios uero uinélos cuRodie tradidir. Matremep inde eolligauit.aufam aliquid de poteRate contendere.Nan^q hanc re^ domina io.-annes tdiquerar.E.kj crudclitas procefiit ut uinöa fame necaret. Horctaut facinoß^ poenas an--tigonus nihil crudelius ariRobolo fratri morte pfoluinqué plurimu amabatiquéq ; regni partici pem habebat.Nam amp;nbsp;huncinteremit adduöus criminarióibus p maliuolos regni cómpofïtis» naq; primo quidé ariRobolusdidis fidé non habebatiquin ut fratrc pcrderet.Pleraqj fingi liuo re 3rbiiraæfm.,5çj cu antigonus ex militia clarus rediiflèr;feRiuis diebus quos tabernaculis poz nnsdeocclcbrare mos patrius exigebatieueniteodé tcpore:ut aduerfa ualitudo ariRobolü cor-' «iW. Antigonus uero circa fcRoß^ folennm fine armatis comiratus ad eu adorandu qmaxie popJicpIuGj in honoré fratris afcendebat omatus.Tumq; delatores nequiRimiregem adeures: amp;nbsp;arnuroßi pompam amp;nbsp;antigoni arrogantie priuara forruna maioré efle crimmabétur.quodq; ™ïxima maIritudineRipatus ut illum inrerficerct eo ueniflenNee eni perpeti honorem fold ^f^num habereicuiipfum liceat regnum obtinere.His paulatimiquis inuitusitamen credit arp “Obolus.Ac ne uel fufpicari quieq uiderctur profpiciens amp;nbsp;ut incerta pcauerer:fuo'q; fatelÜtcs Wquendam fubterraneó amp;nbsp;tenebrofum locum tranfire iubet. Ipfe auté iacebat in caRello bari' ^nteipoR aut antonio cognominato ut Ói inermi qmdem parerent.Occidcrcntaut antigonum Petpinfi cd armis audiret,Necnon amp;nbsp;ipfi anrigono qui pcipercnt mifitjut incrmis uemrer, Ad ^regina fatis callidu cum infidiatonbus confilium capit. Néq; his qui ad eummiflïfuerant ^-uadetetr mandata quidé regia taceant dicant uero anrigono quod frater audiffetiarma fibi: Apukhernma ïgalylea ornatumq? bdlicofum fabricaflciquae ne figillatim inlpiceret morbum “quot;Pïditnento fuiflé : ndcadt prelertim cd alio difceflurus finlibcnrer cd uideret armatum His 3utem antigonus ne quid enim mali fufpicarerur.fratris fuadebat affedusicd armis uclut oRen wils feueniens properabar.Sed ubi ad oblcurum rranfitd qui Rratonis pyrgus uocabaf accef* ^if^fateJIinbus inreremprus eRxæreruq; documentum praebuit.Omncm beniuolcntiam luky ’’^furæ criminarionibus cæderemuHacp optimale reß^ atlcdioné tantum ualerc;utinuidiæpergt; ^ poflit obfiRere.In hoc adt ené iudam quis non rede mireturf Eflêus erat genere qui ndgt; ‘5'”nidiuinando peccauit neep mentirus eR.Is anrigono tranfeunte per templum niox ut eum ®lt;^tad notos qui aderant exclamauit. Non paucos aurem difcipulos papas fiue confultatores quot;^bebat.Nunc mihi pulchrum eRmori quando ante me ueriras interiit:meardcp prædidiond ^''^od mendacium depræhenfum cR.Vluit eniiRe antigonus qui hodie debuiffetoccidi.Lo/ ^^S3nté neci eins apud Rratóis pyrgd faro fucrat diRributustóiille qdé fexcétoçi ab hic Radioes ’®*ttua!lo diRat.Hore uero diei funt qtuor:fed uaticinanonc tépus effugit.Hæc locutus fenior Mo uultu amp;nbsp;mente follicita feed mulra reputabat.Et paulopoR iterfeSus atigonus nuciabaf

fubterraneó: qui codé noie quo maritîa cælârea Rratóis pyrgusappeHabafÄ hoc fuit qd ƒ^ftfellit,At uero ariRobolo côfeRî fcelercs penitudîe morbus ingrauefeit femp facinoris co^ fc'ßPone follicirus:pturbato aio tabcfcebat.Donec meroris acerbirare uifceribus laceratis fubigt; ? ’Anguine uomeret.Hunc ergo unus e fcruulis eius miniRerio defliatus foras efferés ^uidétia .’^'Piratiserrauit:amp; ubi antigonus erat: occifus fup extantesadhuc cædis maculas cruoré inter “«Otis effudit mire.Vlulatu adt cÔtinuo fublato qpueß ^ raqua de induRria fanguiné libalTe cô P^?M»t:clamor régis ad aures puenirxâmq; requirebatÄ cd eâ ^dcre nullus auderetad refci^ fndumagis ardebar.ad extremd adt minitaci uiq; adhibenri uc^z qd erat idicauerut. arq; ille cd 3cnymis oppleffet oculos quatuq? poterar ingemuilTet hæc dixit.Sperüdd certc no erat ut ma^ ’®u dei lumen fada mea nefaria larerent.Nam cito me ulrrix cognate cædis iuRitia pféquitur. ^otenus o corpus improbd fratri mue^ damnata aiam detinebisfQuadiu paulatiillis libabo ’^inérneum.Simul rotd accipiónncq; ia mcoi^ uifccßz mlcrius forruna derideanr.His didhs «co moritur cum non plus anno regnaiTet,

MjCapitulum.lX.

or uero fratré eius uinculis dißbluris regé conRituit Alcxandrum qui ætate maiot erat 8d modcRia præflare uidebaf, Sed ille poteRarem adeptus fratré quidé alrcrum régna appcrcnré occiditialrcrdadt uita cctcntd ablatis rebus feed habebat.Prælium ioJ^-rfV^^ C“ ptolomco cognomento Laziro cómifitqui oppidd achobin cœperat;amp; mulgt; Par ”^' Ï**^^'* ^ hoRid:fed uidoria in ptolomei parte propcnfior fuit. PoRea uero qua ipfe ^^ os a matte Cleopatra difcefik icgvprd:amp; gadara obfidióe capit alcxandcr;amp; caRelldamathd cmniu maximdiquæ trans iordané fita crantiubi præcioûfrima quatcp bonoyz theodori filii

A liii

-ocr page 382-

zenonis habcbâtur.Rcpente sût tbcodorus aggreffus æ propria recepinSi färcinasregis aufert: iudeorûq; fae:decé milia interficit.Verû hoc uulnere fuperior fitalexander.Conucrfus naqjad mantimas regiones Rafäim capit Si Gazamntcq; anfedonemiquæ poft a rege herode grippus nominata cft.his aüt feruirio domitus concitatur in cd fefto die populusiudco^. Nam plcrüq; epul± fediriones accendut. Nee uidebat ifidias pofte cóprimercmif iperegrinos haberer auxilio pildas Si cilicas.Syros mercenarios refpuebat ,ppter ingenira cü iudeo^i genre difcordiâ.Cafis auré fupra quâ odo milibus ex rurba rebellium arabiaemanus pofito attulirdbiq? fadamiris fub lugu miftisjtriburoq;his ipofito ad amathüta rcgreftus eft.Cunq; theodo^ metus feeddis eius fucceflibus ptülifter:caftellu fine pfidto repente funditus eruit.Mox adr ccigreftus cum obedio rege arabum qui locd fraudi oportund in gaknfl regione præuenerat capcus ilidiis totdamifit exereitum in ualle altiftima cópulfum arq; obtritd mulritudinecamelo^.Ipfe uero elapfusjbtó rofolyma oli fibi genré infenfam ad noua^i re^ motus magnitudie cladis accédit.Fit afc^ ruc fuperior crebriftj præfidiis non minus.1.milibus iudeoßz p tex annos inrcrfecit.Ncquaquawnie uiétoriis letabatunquoniä regni fui uircs confumerct. Vnde armis omiftis fermone placido cd fubiedis redire in gratia eonabaturdlli adtincôftantiâ eius mordcp uarietaté râtomagis oderat! ut percontanti caulam quoniam pado eos fedarc pofletidiccrent Snaoreretur. Nam uix etiam mortuo daturos uemam qui multa fcelera feciflet,

#yCapirulum.X.

Imul adt demerrii auxilid cui cognomqitd Acero fuit accerfunt.Qui cd bis maio^ fpe facile paruiftetiuéiftet«^ cd exercitumufccf cu auxiliis iudei circa Sicimi VfroP que tune aîexâder mille quidé cquitibus:fcx adt peditd mercenarios mihbuseAce^ pitied habcret ex iudeis quo«^ ,ppc ad decé milia bene fibi cupiétidiaduerfe aüt pfu eiTent equitu tria milia: peditdep milia.xl.Èt priufq ueniref ad manus intcreedentibus ndtiis K preconibus régis rranffugia renrabant.Demetrius quidé alcxandri mercenariosialexandcr aurc iudcosiSi demetrid du fequerentur obremparuros fibi (perantes. Sed cd neep iudei facramen« neep fidem graeci cotcnerct armis iam cominus decerrabant.Superatqjpraclid demetriusiquauis alcxandri mercenarii uirtuté fua multis Sianimi Si manus openbus demonftraflênt.Finis aute pugnae praeter fpcm credit utnnep.Nam neep uincéré Demetrid q eius auxilid peticrarexpefl^r uoluerunnS ^ imutatae fortunae mifcricordia fex iudeos milia fc ad alexandrum qui in monjes effugerat corulerunt.Huius inclinarionis momentd Demetrius ferre no potuit; fed alexadw « quidé colledis uiribus bello ydoned efte rarusioém uero géré ad ed cômeare mox ide digf“^““^ eft.Non ramen reliqua mulritudo abfeeftu auxilio^ fimuïrares dcpofuitibello adt afliduo tan-* diu cum alexandro decertabatidonec plerifcp inrerfedis caetcras in mefelim ciuitatécofgit’rii® uaftata in hierufalé captiuos abduxit. Verd imoderata eius fecit iracundiaiut cruddiraseiusad impieraté ufep procederet.Odingentos enî captiuos in media ciuirate cruci fuffixosi mulieres earumep filios in confpedu matru necauinatcp hoc potasiSf cum fuis concubinis recubans J?^ fpedabat.Tantus adt populd terror inuafitiut etiâ diuerfae pris ftudiofi proxima node oöo mv lia hominum extra rota iudeam profugerint.Quos exuld mors alcxadri finis fuit. Cd eiufmói fadis tandem egreq j regni otium quefifict ab armis requieuit.

Vrfus autcm fit ei turbasinitium antiochusiqui criam dionyfïus diélns Dem^i ■ quidem frater:fed corum nouiftîmus qui feleucum generis audoré habebant ,Hue 1 ^^enim timens arabas paratum bellum pulfareitotum quidem (uper antipatrida mon-* *— gribus proximumiSd inter iopes littora fpatiumifoffa amp;nbsp;altiftima ualle diremit .Ante foftam uero murum cdificauit excelfumiturrefq; ligneas:ut faciles adirus obftrucrer fabricauit nee ramen antiochum arcere ualuit.Exuftis enim turribus foftifep repletis cum fuis copiis traf greftus cft.Vinditftaq; poft habita qua debcret in cum a quo prohibirus erat ulcifciiprotinus co tendit in arabas,Horum autem rex in locis fuæ nationis commodioribus agens ad pugnamide,* inde iopam cum equitatu reuerfusihabebat autem numerum decern milium ex hie imperaros! ex improuifo antiochi milites inuadit.Forri autem praelio depUgnato quamdiu quidem fupe* rat antiochus durabat eius exercirus:quamuis eum paftim arabes trucidarent.Vbi uero procu/ buit fuccurrendo enim uieftus feraper in periculis erat. omnes terga uerteruntimaximaq; pars eorumitum in acieitum in fuga confumitur.Reliquos dutern in uicumana delapfos alimctos» penuria pire contigit praeter paucos.Hinc damafeeni prolomeo menue filio infenfi arcchea fibi fociannfvriæ caeles regem conftituunt, Qui bello illato inde poftquam pugnauit alcxandri

-ocr page 383-

plin ”L^‘^^^.^^*''^^^xâftderautem pella capta géras petfuitirurfus opum theodori cupidus trp • nbsp;^^^^’^‘^3ris defen(bribus locum pugnando cœpit.necnon amp;nbsp;Gaulenem 6d Scleutia

eiur^”f'^’ P^^^^*^^^ dicirur fubiugum mitrit. Ad hæc auf capto gamala caftello ualidiffimo 1 °^^ ^^'”^f’^’^ mulns criminibus inuoluto in iudeam rcgreditur;explcto in militia tri ^ gentilibus ob res ^fpere gclias excipitur. Belli auté requiem feenrum eftmorbi den^fPquot;^^''^“°”’^ quartanis febrium circuitionibus fatigabaódepuKhm iri ualitudinem crc num P^*^^ snimum negotiis occupaffer in tépeftiuis miliriæ labonbus Icfe dédit: amp;nbsp;ultra uigt; ritur'd^quot;^ ^°’^P^^ impellés inter ipfos tumultus trigefimo amp;nbsp;fepnmo poft regrii anno mo bitan ’ ^^^^quot;indcr coniugi fuæ reliquit:iudcos eius uel maxime dido obedientes fore no du/ c^quot;^‘iî’‘^^°’’S^ 3b cius crudelitate diferepasamp;iniquirati retiftens beniuolentia fibi populi P taiiefjqpj, (pes gum fcfdlir.Nanq; opinionc pietatis obtinuit mulierculaprincipatu.Quip 'Ofc gentis probe norat parrium:6^ qui facras leges temeralTent ab initio dcrcftabarur:H)’r^ ’'”^^® ’ tegem conftituitxum aur duos filios Alcxandro gencratos habcret na ~We maximum Hyrcanum amp;nbsp;proprer ararem declarat pontifice: amp;nbsp;quod prærerea lègnior .®9ua ut poteftate regia moleftus cuiquâ uideretur regé conftituit.Minorem aut Ariftobolu 1^“*^™ ®™^ maluir:q gt;nbsp;feruérioris eflet ingenii.Iungit aut fe eiufdé mulicris ditioni quodda ^coram collegium,Pharifèi qui prêter alios pietatem colere purarcntur:amp; périras leges expo^ 1^’Qb earn caufam propius cos afpiciebat. Alexandra diuinæ rcligioni fuperftitiofè deleruiés. ,*3utetn paulanm fœminæ limplicitare decepti:omnes pro fua libidine fummouédoideponé ƒ 'ite^ uinciendoac foluendo quos uellent iam procurarores babcbanrunProifus utipfi qun regns commodis fruerentur expenfas uero ac difficulrates Alexandra perferrer, Sed eadcm J’^^bat res adminiftrare maiorcsataq; augendis copiis femper intenta duplicem conflauit ”^ pauca percgrinorum parauit auxilia quibus non modo ftatum fuæ gentis robo .“^wdetiam metum reddidit externæpotentiæ. Imperabarautem aliis uerum pharifeis ipfa . ‘^ parebat.Denique Diogenem quendam mligncm uirum qui Alexâdro fuerat amiciflimus ’'’ffrliciunt eius fadum confilio criminariiut odin?enti quos fupra memoraui régis iuffu tolle ^tntin crucem.Nihilominus autem Alexandre fuadebanr ut amp;nbsp;alios quibus audoribus Ale^ ^'’^trineos fuiffer excitatus occiderer: Cunep bis nimia fuperftitione nihil abnuendum puta-^^'iaos fibi libuifler ea fpé trucidabantidonec optimatum quifep ad ariftobolum confugerit: ^“ütiim pcnculum agebatur.Arque ille matri perfuafitmt his propter dignitaté parceret: ouïra j^t pellebat quos nocentes exiftimaret.IlÜ quidé data fibi copia per agros diTperfi funt.Alexâx ^?'’ffo in Damafco cômiffo exercitu quoniâ Ptholomeus fine itermiflionc ciuitaté premebat !‘’ni quidé nulla re memorabili gefta fufcepit.Regé aut armenio^ Tygrané qui admoto Ptho °^^3idcn milite cleopatrâ circûfedebat padionibus donifep follicitabar.Sed iUu domefticarum , “ ‘“3;^ mcrusingrcfio in Armenia Luculo iandudum inde traxerat,inter haec.Alexandra mor ®'’Doranteiminor eius films Ariftobolus cu fcruis fuis quos multos habebanomefep pro xta^ 'ftuore fidiffimosumuerfa caftella obtinuit;amp; pecunia quam ibi repent côdudis auxiliis re^ ’^lededarauit.Ob hoc miferata querelas Hyrcani mater coniugem Ariftoboli cum filiis in^ • «“™tapud caftellum quod a feprentrione fano adiacens barisantea uocabatur ut diximus po--Uero Antonia congnominara eft imperante Antonio quemadraodum Augufti Si Agrippé °?’'Ue Schafte: 8i Agrippias aliac ciuirates appellatac funt. Ante tarnen Alexandra moritur: in Ariftobolum frarris eius Hyrcani contumelias uindicaretiqué deiici regno curaucrat;qd Pa nouem annos adminiftrauit: amp;nbsp;hcres quidem omnium fit Hyrcanus cui rcgnum etiam ui^ commiièraf, Verum Ariftobolus uiribus atqj audoritate præftabat.Habito autem inter cos fcahienpunta de rerum fumma conflidu:plcri^ hyrcano rclido tranfeunt ad Ariftobolum, yteanusautem cum reliquis fugiens pcrucnit caftellum antoniamabiq; falutis oblidcs nadus: fut autem coniunx ariftoboli cum filüsipriufquam graue quid fieret ea lege in concordiam re-» jj/'fut rcgnum quidé ariftobolus haberct.hyrcanus uero cxcederet quafi frater régisaliis hono f,3^'; '^'fff^'utus.Hoc modo in fano rcconciliati cum in confpedu circuftantis populi benigniP Walter alterum ualere mflifient. Domus permutât;amp; ariftobolus quidem recedit in regiam: yrcanus autem in ariftoboli domo.Mctus uero amp;nbsp;alios eius inimicos praeter fpem dominario ™“’*”^ antipatru iandudum ariftobolo inuifum.Erat autem genere idumeus amp;nbsp;^ate ac diuitiis aliaruq; rena copia gentis fuse princeps, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•|Cap..XII.'

*Sigitur amp;nbsp;hyrcanum ut ad arctam regem arabce confugerem emfey auxilio regnum repcteret hortabatur:amp;ipfc Arete ut hyrcanum fufciperet atque in regnum deduce/ -ret fuadebat: multa detrahens Ariftoboli moribus multi fque hyrcanum laudibus

_lirL

-ocr page 384-

prrcdicnns. Simulquc admonebat quod eum decet regno clariffimo præfidentew mquif oppreflis manu porrigerc, Hy’reanumautem iniuriam pari qui principatu iure fucceflionis * bi debito caruifCec.Sic indruéris amp;nbsp;præparatis ambobus node cum Hyreano ex

citaroq; curfu î öppidüquod pctra dicitur faulus euafit.quod regni fedes effet Arabiac.lbi po g Hyrcanum î manu régis arete rradidit mulris didis mukif^ muneribus ut auxiHum pr^^'^.’^^ quo in regnum dcduceretur effîcit.Eranr aût pedirum cquitûq? mi]ia.cl,quibus nequ3q;reinn Andobolus. Sed primo impetu fuperarus in Hierufalem fugere cogitur arq; oino cactus elle » nifi dux Romano^ fcaurus aduerfis horum temporibus rminens foluiffctobfidione. Naj^P’ ex armenia quidem î Syriarn miflus erat a Pompeio magno q cd Tygrae bellu gerebat.Sedu * Damafcum uenit recens a Metello amp;nbsp;Lolio captam reperit: his inde fummoris cognito® in dea quid agcretur illuc uclut ad quaedd cucurrit, Deniep mox ut fines ïgrefTus cftlegati ad enn iieniut a fratribusutroep fibi ut potius adiuméto effet orantibus. Sed trecétis ralentis qua ^ ^' dobolus ei miferat lulbria pofthabita cft,Tot eni acceptis fcaurus ad HiTcanu amp;nbsp;Arabs dirigir.Romanojje eius amp;nbsp;Pompeii nomé intentans;nifi obfidione defiftcrent, Itagj amp;nbsp;AreWS iudea in philadelphiamrecedit metu perculfus amp;nbsp;fcaurus damafcu rediir.

• jCapituIum.Xni. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

.uflobolusautem quod captus non efTertlaris fibi effe non credidit: fed oibusqoas na' berct copiis congregatis pfequebaturhoftcs;amp; circa loeft qué papirioma uocanf pljoeegt;' ___iffo fupra fex eope milia cedit in quibus erat Phallion frater Antipatri Hyreanus nero amp;nbsp;Antipater Arabuna priuatiauxilio fpena in adueriarios córuIerunt,Etcum Pompeus Synam tranÏgrefTus DamafcupuenifTet ad ipfft confugiunt,Multifcp muneribus ei datisiUatanwqbus apud Aretam ufi fucrant allegantes magnopere predicabanrur ut Ariftoboli uiolentiaodio di'' gnam puraretircgnoq; Hyreanu reftitueretxui tam aerate qua moribus deberedfed bolus fibi defuir corruptione fcauri frctus. Venerat aut quantûpoterat ornatus cuitu rcgio;d^ indc offenfus obféquiis;nelt;p feréduexiftimas abiedius quaregé dcccretiutilitati defcruire ao fpoli fegrcgatur.Ob hoc iratus Pompeius etiam Hyreano eiufp fociis hoc precantibus poR ftobolum penit amp;nbsp;Romano fimul exercitu amp;nbsp;Syriorum mftrudus auxiliis.Cum ucro pellaw fciropolim pracrergrefTus coratas uemftet undeiudeorum fines incipinnt permediterranealoc fubcuntibus Cognito Ariftobolum in Alexandrum confugiffe. ld autem caftellum eu i®®f te praccelfo pofitum farifque liberalirer accuratum mittit per quos eum iuberet indcdeiee re, 111e autem decreueratiquia pro imperio uocaretur periclitari potius qua parère Selt;lF°P, uidebat phorrcTerreÄ amici monebat ut Romana uim cogiraret qua fuftmere nó poffer » R hoß ^confiliis obediens defcendit ad pompeium quodq?luftc regnaret mulris profee«^ » lum rcdnt.Et cum itcrum defcediffet prouocatus a frarre ac de fuis iuftiriis cum eo,■ dcnuo reereditur non prohibente pompcio.Erat autem inter fpem timorcmq; medios’^ ®^® cbar quiTi uelutexoraturus pompeium ut fibi cunda pcrmitteretiad monté ucro reoertebatu ne quid regiæ dignirati derogare uiderctur. Quia tamé caftellis cum pompeio cedere Ifq; praepolitosmonere litteris ut abfifterent quibus praeceperat ut nó nifi manu fua (‘'FE?’.^ ftolis obremperarent: iuffus quidem facit.fed in Hierofolymam cum indignarione dilceflmDei/ loq? iam congrcdi cum Pompeio cogirabat.Ille aftt nee cni tempus aptarar: nee R®^ • *qao-s tauir ftarim conlêquitur; Mulrum quippe alacritaricius adiderat circa hiericuntam mitri mors nunriata.Vbi pinguifïimahydumea regio amp;nbsp;palmarum plurimü ac balfamurn ius incifo lapidibus acuris robore fllllanrem lachrymam ex uulneribus colligunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’V *

nodaflet mane in hierofolymam propcrabat.ltaq; hoe ciufimperu perrcrrirus Ariftobolus P plex occurric;pecunia pollicirus quodty fêmetipfum ei cum ciuitate permitteret. Pompciinn tigar leuientem. Nee ramen quiequaeo^ quæ promifiteffedum eft.Gabiniû ei qui ad lulcip-' dam pccuniam miffus fuerat;nec in oppidum quidem Ariftoboli forii receperunt.His comm' rus Pompeius Ariftobolum in cuftodiam collocat:ad ciuitarem ucro profedus cxplorabatqu facilior effet acceffus. Nam Simurorum eius firmitatem oppugnan pofie facile non *“°^^* Vallemq? pro menibus horribilem fauumq?illic cerncbat proximura:a dco tutiffima muni i/ nc circundatum:ut etiam fi ciuitas caperetur;fecundum effet hoftibus profugium»

# |CapiruIum.XIlll. .« c autem diu quid facerer hcfirante:feditio intra ciuitarem orta eft. Ariftoboli qui rus heiligen potius regemqj liberate dignum efle firmatibus: qui nero cum Hyr

-ocr page 385-

ttfpic^*^^’”^^® P^f^f^s aperire: Metus autem hos plûtes faciebat romanorum conftantiam batu *^^J^'^™’lt;P uida pars Anftoboll coceffir in rcmplum;amp;'ponre qui ab eo emirari junge in dr ^°^^^° ^^ ^‘^ultimum nfep refiftcret inftruebatur.Cum autem alii romanos reccpilTent fibi quot;^ ^'^ ^ domum regiam tradidiflentjad haec optinenda Pompcius unum ex ducibus P'^'^^*^^ ^™ militibus inrromittir.Hifq; præfidiis in ciuitate di!pofitis:quia J™®®*^™ 9^iw tenaplum confugerât pacem perfuadere potuit. Omnia quae circumerant ^^ugnareparabat:hyrcano eiufque amicis ad confilia conferendaÄ ad cfficienda quae iuberet rie D ®''^*quot;“3®‘^P^ u^ro partes feptetrionales foffamep uallemcp replebat orani ^ener mareo quot;^'^ comportatoxum pet fe opus effet difficillimum propter nnenfam altitudine: amp;nbsp;obfm •^^®* naodis omnibus defuper obfiftercnt.Manfiffetcp opus imperfeâû nifi Pompcius diebus feptimis quibus religio iudeos ab omni opère manusabftmere compellit per °^ferc cumulare praecepifTet inhibitis a praelio militibus. Pro folo cnim corpore iudeos ét pugnare licet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^Cap.XV.

1 Gitur ram ualle rcpleta;amp; îpofitis aggere turribus admotifcß machinis cito portatis mo/ I bri tentabat.De(uper obdanres lapidibus repellebant. Cum diu turres obfidentium ma/ * gnitudi'e fimul amp;nbsp;pulchritudine.praeftantes uira repugnantium fudinerent.Verumtame ’'’’3nis tunc plurimum defatigatis Pompcius iudeorum toleranriam 8d in aliis admiratus eft: efædpue g » nihil defuperftitionis fuæ ritu intermedia tela perçûtes derogati paffi funt:fed ue J'n alta pace ciuitas ageret amp;nbsp;quotidic facrificia amp;nbsp;uidimas ocmq; dei cultu diligentiffime ce/ °f3runt;ncc uel in ipfö excidio cum ad aram in dies fingulos trucridarenturilegitimis religio/ ■^ nis muneribus abftinuerunt, Menfc nanque obfidionis tertio uix una turre deieda fanurn mp.XVI.

1 ^'nms aut murum traofcendere aufus eft cum fuis ^minibus fyllc filins fauftus corne/ L_^ills amp;nbsp;poft cum centuriones duo Furius amp;nbsp;Fabius eu fuis agminibus. Et circûfcpto ungt; I~- diej fano alios alio confugienres nd ctia paulifper répugnantes interficiunt.Vbi plurirni ^frdotum quaqua hoftes ftridis gladiis irruentes uidebant intrepidi tarnen in p^endis rebus pctfeuerabant Si in ipfo libandi templu adolcndi minifterio madabantur faluti quoquc r’wtentes religionis obfequiu.Multos aut fui gentiles adUcrfæ pris ftudiolc trucidabant pIu/ Ê^’^^pfos in rupes praecipitabant.Nonnulli furibundi cundis quæ circamu^ erant in de ™'Jtione amp;nbsp;fuccenfis pariter coaflagrabanr.ltaej iudeo^ quidem milia.xri.occubuemnt roma ’[‘'Hl uero pauci fed plures fauciati funt.Nihil autgrauius f illa clade iudco^ genri uifum eft: ^'^6iiftuni illud arcanum neqjcuiqua prius trifum alienis elTe diredum. Denique Pompcius .^tum fuis comitibus templum ingreffus ubi neminem pratter potificem adeffe fas erat;quae 1^5 erant candelabra cum lychnis amp;nbsp;menfes amp;nbsp;in quibus libareat^ adolere moris crat ualcu/ Ijj ^uro cunda profpexitteongeftamep pigmento^ molcra faerœq; pecuniae prope ad duo mi attr ^°^‘^æ' ^^‘^tarnen uel hare uel aliud quicqua de facrofendis opibus fine inftrumentis Scd poftero die poft excidium curare templum ne quid habere fordidum edituos iuffit: ^ji Q'fnnia facra cclebrare.Ipfe autem hyreano pontifice dcclarato. g» feödin aliis rebus alacrem ïen'^“ tempore præbuifleupromptameg ad bellumagreftium multitudinem ab ariftobolo P„^°^quot;Ct;pcr quæ ficutimperatorcm bonum decuit beniuolentia potius qua timoré plebé fibi jh °'’^'liauit.lnter captiuos etiam compræhenfus ariftoboli foccr idemep patruus tcnebatur:8d ^ Quidem qui maxime belli caufa fuiffet fecuri pereuffit fauftu uero amp;nbsp;qui una fortiter fece/ na ^^fæ^’uris præmiis donatiSd in hierofolymis tributû indicit ablatas aûr genti etiâ quas in (y .. ^®Pfrav ciuitates romanos qui tuneerant militû ducibus parere iunjt;,ppriifq; tantû termi faVr^®*’“ fit.Inftaurat aût in gratia cufufdâ ex libertis fuis Demetrii gadercfis etiâgadara quâ 1^ua fubuerterant, Mediterraneas prærerea ciuitates copi de poteftate liberauit quas præuéti jj^P ^^cidcrant hypifon amp;nbsp;fcitopoliû amp;nbsp;pellâ femariâ amp;nbsp;mariflam iréq- azotû amp;nbsp;iamniâtmare/ lier a'”®®”® “^ maritimas gara ßdiopâSi doram 6d pridé ftratonis pyrgus uocabaf. Poft aût ab rj. nbsp;nbsp;clâtiflimis édifiais trâfformara cæfarea nominata eft eafqr ocs indigenis ciuibus reddi/ ^'* ”° iunxit.Huius aût Ôd iudeæ cundorûq; adminiftratione ad egyptios fi Oui ”’^™® ^’'•’phraren cû duabus cohortibus fcauro pcrmiffa Romam ipfe per ciliciam prope/ ƒcaptiuum ducens ariftobolum cum familia. Erant autem filiæ duæ totidemq; filii quorû v^alçxander ex itinere fugit:mlnor autem antigonus cum fororibus româ ucdus eft.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ppitulum.XVll.

I Nterca fcaurus in arabiam ingreffus ad petrâ quidem regionum arperitarc prohibeba/ ''^'-tur accedcrcîquæ aût circumerant omnia uaftabattmultis ôd in hac malis afflidus.Nam

-ocr page 386-

exercitum fames côprimebat.Cui tarnen hyrcanus peiantipatru uiflui fuppeditabat necelTana Quem uelut arete familiärem ctiam fcaurus ad eum allegauit:ut bellum padione deponcret, Iraq; perfuafum eft arabis.ccc.talentis decedere:at^ ita fcaurus ex arabia tranfduxit exercitum. Alexander aut ariftoboli filius qui pompeiû fugeranmagna manu dilapfo interea tempore con gregara hyrcâo grauius îminebat ludeamcp populabatur. Quam quidé mature dcbeUare polie crcdebat:quonia difturbatu quocy a pompeio murû hierofolymis renouatû ciTe confidebat nul gabinius in lÿriam miffus qui fcauro fuccederetxum in aliis forte fe præbuifTet tune etia ta aie xandrum mouiffet cxcrcitû, Huius aût ille impetum ucritus ampliorem militum manucon gregabat:doncc fada funt decé milia peditum amp;nbsp;mille quingéti équités: uillalq: oportunasmu ris hoc cft alexandrû amp;nbsp;hyrcanû amp;nbsp;macherunta nô longe arabiæ mônbus muniebatJgiturgabi nius cû parte militum præmiflb Marcoantonio ipfe cû toto exercitu fequebatur.Ledfauf anti patri comitestaliaqjiudeo^multitudo quo^ malichus amp;nbsp;pytholaus principes eranniunÆs eu Marcoantonio uiribus fuis alexandro obuia ,pccnerunt:necy ita multopoft aderat cu fuis copuj gabinius, Alexander aût cum quidem in unum confertam hoftium multitudinem fußinof no poterat abfceflit.Cuney hierofolymis propinq^uaflèt conclus prælium fufcepit.Amiffifq: ^ nil libus quo^ tria uiua capta funt tria uero proftrara cum reliquis effugit.Gabinius aût ubialexa/ drium uéit quia multos deferuiffe caftra cognouit promilTa delido^ ucnia conabatur fibieos ante plurimum coniungcre.Cum aût illi nihil mediocre cogitarentiplerifq? intcrfeÆstreliqaos in caftellum concludit.ln hoc bello dux marcufantonius multa prxdare geflit:amp; quauis lemper amp;nbsp;ubiqj uir fortis apparuiffetitamen tunc eriam fuum uicit exempIum.Gabinius aut relidis qui caftellum expugnarentipfi ciuirati fubuenire:amp; intadas quidé confirmare:fubuerlasaut erigef curabat.Denicj iuflu eius fcitopolis habitare cœpit:amp; Samaria amp;nbsp;Antcdon:amp; AppoHôsiôi 1am-nia:amp; Arabia:^ marifra:amp; DoraÄ Gadara;amp; Azotusialiæq; multae ledis ciuibus attp icons ad eas concurretibus.ls aût rede difpofitis regreflus ad Alexandriû uehementius urgebat obfidiu. Quare territus Alexander oîbus defperatis legatos ad eû mißt: amp;nbsp;ignofci ddidis orans amp;nbsp;quae fibi parerétcaftella macherunta amp;nbsp;Hyrcaniû tradere non dubitans:quî etia Alexandriû eius po tanti permifit.Quæ quidé Gabinius oîa côfîlio marris Alexandn fundirus eruit:ne rurfus belli altcrius receptaculû fierét. Aderat ramé quo fuis Gabiniû palparet obfequiis uiro fuo cxteniqj captiuis metués qui Romam fuerant addudi.

lt; ^Capitulum.XVIII.

ft hæc uero Gabinius Hyrcano Hierofolymam dedudo eicy fani cura mandata este'' s reip.partibus optimates praefecit, Omnem^ iudeorum gentem in conuentus quin.« ue diuifit:uno Hierofolymis:altero Doris:iteraque tertio ut apud Amathunta mlpom ______unatis quarto hierico ßdquinto fephoris, Galilcæ ciuitas atributa eft, Singulan autem unius dominatione liberanilibcntcr ab optimatibus rcgebantur,Verumtamen nonmulto poit euenit:ut turbatum his qui fieret initium elapfus Roma Ariftobolus qui magna itcrum luaco rum manu conflata partim cupida mutationis partim quibus olim dilcdus erat: primum occupât Alcxandriumndq; recingere muro tétabat.Deinde cognito g »Gabinius Sifennam amp;nbsp;.Am toniü öd feruilium duccs contra fe cumexercitu mißt in macherûta concedit.uulgiqucm bellis onere depofiro folus armatus prope ad odo milia militum fecum duxit inter quos «at Fitno-laus (ecunda_ßz partium redor cum mille uiris öd Hierofolymis profugus.Romani aut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'

tunhabitocy conflidu aliquamdiu cum fuis Ariftobolus fortiter dimicando perfeuerabat: donee ui Romanorum fubadiîcælâ funtuiro^ quincy milia.Prope uero ad duo milia in qucn a tumulum confugerunr.Cæteriqî mille cum Ariftobolo perrupta Romanopi acie in maciierun ta coadi funt.Vbi rex cum in ruinis prima uefpera tctédiffetifperabat quidé aliam fe manu p in dutias belli pofte contrahere:caftellumquc bene munire. Impetum autem Romanorum lUpm quam poterat per biduum remoratus poftremo capiturißd cum Antigono filio qui Roms «eu fuerat Hindus ad Gabiniû atq: inde Roma perdudus.Sed illû quidé 1enarus cuftodia cocrcuit, Filios uero eius in iudca remifitquia Gabinius fcripfciat per Epiftolas id,p traditione caltello^ cóiugi Ariftoboli fpofpódiftè.Parato at Gabinio bellüpthis ïferre Ptholomeus ïpedimcto mir, Qui reuerfusab Euphrate perebat egyptü Hyrcâo 8d Antipatro amicis ufus ad oiaqus mintiac ncceftitas exigebat.Nâ amp;nbsp;pecûiis öd armis eû öd fruméto Antipf auxiliis adiuuir, Etiuaeism ca pre nias q pelufiû ducerétob feruâtibus rrâfmittere Gabiniû pfuafit.AIia uero Syria ditceiiu ua binü cômota amp;nbsp;iudcos itepi Alexander Ariftoboli filius ad difeeffîoné reduxit: amp;nbsp;maxia multi-tudie côflara Rôanos oés q p oém terra degerét obtrûcaf dec reuerat.Qua ré Gabinius roetues

-ocr page 387-

COT^”’?-^* ^^’pto redierat.Hoc tumulw infante nonnullis difjdcntiü prafmiffo Antfpatro 'cordia pcrfuaGt.Cum Alexâdroaût rnilia,xxx,rcmâfcrant:amp; illead bdlû ^mptus erat, Iraq? ^pugna cgredif.Occurrunt aûtiudd 5( circa menréirabiriû congrefîî: decc milia Hemunrur; fera uero multitudinc fucus difperfit.Et gabinius î hierofblymâ rrgreßus. id cm'antipf uo/ uit rep,OUS copofuir. deïde bic^fcdus Nabarheos pugna fupat;amp; mitridaté amp;nbsp;orphané a parz 15 pet tugas da dimittineofep militibusaufugiffe firmauir, ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCapituIum.XlX.

1 Nferca eramus d fucedTor datus fvria fufeepitjs in pthicc miÜriœ fumprü amp;nbsp;ome aliud l 3u^ tépli qd Hierofolymis erat abffulinS^ a quibus Póprius téperauerat duo milfa ralégt; . . ïorum Euphrate uero trafgreffus Si. ipe periit amp;nbsp;cxercitus eius:de quo no cft huius tcpo ƒ‘^?^^o^lor^re.Po^l crafTumauc parthosln fpriapperanres cafTiusinhibuit reccptus. Prouinz ï’3Uf fauoreciusquefitain ludea feftinabaticaptife raricheis prope adtria milia iudco^ addu ®bn leruirium. Occidit aüt etiam piGlaum feditiofos anffoboli colligcntemicuius nccts fuafor ^^ïiiWater, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;jCap.XX.

j 1 V^c aut nupta fuit ex arabia nobilis foemina noie Cypnsumde filios qtuor: pbafêlum Si. I I»egem herodé amp;nbsp;iofêphû amp;nbsp;pheroram amp;nbsp;Salome filiâ habebar. Cum aüt oium qui ubicp ' '/T^orentes centamicicia hofpitiis famiharirates c5quireret;praecipoe regé arabu per affiniz 1ƒcnbi fociauineiufqïfidei cómendans filios (bos ad cü mifit.quoniâ bellû cd ariflobolo géré 1ƒ'll üifceperat.Cafrius autcôpulfo ad otium per cSditioncS alexandro ad cuphratc reuerfus cft whos tranfitu ^hibiturus de quibus alio loco referemus.Cæfar aut poft fcnatus Si pSpeii fu/ frans mare ioniü rebus oibus romacp potitus folutd uinculis ariftobolu cd duabus cohort ïJ^Bdociter in fyria mifitiS ibanc fadllime Si cddaludea cmaxima per illd fubiici pofte ratus.

^quot;^ f^æ^ff^ ^’ ariftoboli alacritaté præcefîit inuidia. Nam ueneno peréprus a pompcii “’'^'’saliquadiu etiam (cpulrurain folo patrio carebar:corpüfcp mortui feruabaf melle codiz , ®’ Donee ab antonio iudeis iuffum eft in monumentis regalibus fcpelicndd.Occiditor ante '^»der quoq? filius eius a fcipionefecuri peuftus antiochiac fccundd pompeid litteras accufaz .quot;’'’fpm tribunal! prius habita fuper his quae in romanos admilerat.Ptholomeus adt manei fiz j’lui apud calchida fub libano morabatur captis eius fratribus filid fud philippioné qui cos J^f*fret:mittit afcaloné atq ? ille abftradd ab ariftoboli coniuge antigond ciufq; forores addu f■’‘äpatrem, Amore adt minoré eaijz coniugio fuo copular;ob eaq? poftea cam a pâtre occidiz ^f’Accepit ent ptholomcus in matrimonid alexandra perempto filio:huiuf^ affiniratis gfa fra g ®’us propenfiore cura tuebatur,Antipater autem pompcio iam mortuo in clientelam cætaz ?æ*è contulit: Si quia mitridates pargamenus ab acceftu pelufti prohibitus cum exercitu qué 1quot;^f^3t in egyptum apud afcalonem morabatur.Non folum arabas quamuis hofpes effet auxi ftferre pcrfuafit, Vcrum Siipfc armata iudcorum tria circitcr milia fecum möuit.Excitauit ^j^ffft præfidio fyriæ quoq? potentes Si incolam libani ptholomeum etia plicum Si ptholomez j^^^uorum gratia ciuitates illius regionis alacri animo bclld panter inchoarunt. lamq; frctus audis propter antipatrum copiis pelufium profïcifcitur.Et quia tranfire uetaretur ci j^ ’ff obfidebat.Antipater uero Si in hac oppugnationc clarus cnituit.Effrado cniex parte fua Bo r^'“quot;^ ® ciuiraté cd fuis comitibus infiluit.Si pelufid quidé capta eftiulrerius adr^pgredi fffinebatnudci Si cgyptii terra^ incolc qui appcllanrur onid.Quibus raméantipater nó mó ,'’Parent uerdetiâ ut uidui ncccffaria præberent militi pfuafit.Vndc fadd cft ut nee memz iamp;c^**’-’’’®quot;® ucnirent: ultro(j feie tradcrct mitridati atq;ille ddato pagrato pugna cd cætez h . •‘’®®t egyptiis in loco cui nomen eft iodcon ftraton pedon:edcg in acie omni dextro cornu Fâ7 - ’'^rauit antipater circdgreffus fiuminis ripa.Lcud eni cornu côtra fe pofitd fuperabac ^quot;^^’” ^°^ ’P^ ^™ ™’tr*datc ^(equcrctur multos occidititadiu quæ rcliquos fugiétes an Mƒv?^®”®^ ®^ caftris co^ potitus cft.lxxx.tantd de luop; ndero amiffis.Odingentos adt fere fidates cd fugerat perdidit,Praeter fpé uero fcruatus ex plio uacuus inuidia tcftis re^ ab anti da ’'^ ^5^’?'^fuitapud catfare.Vnde ille tunc quidé antiparrd petit laudibus inciratdad fubeun Pem^P**-“’® reddidit pmptioré.In quibus oibus bellator audaciftimus cóprobatusimultaq?

^®^® corpore gcrebatifigna uirtutis difertae.Poftqadt rebusin cgypto ccpou ïn» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^^’”'^ Romana cd ciuiraté fimul Si imunitate donauittaliifq; rebus honorando

fonßr ^'^^h dignum cmulatione conftituitidufdem^gratia etiam pontificatum ^^^délt;5 tpe Antigonus quoqp Ariftoboli filius cd uciffctad cafaré maiotis,ptef opinionc,

-ocr page 388-

fœlidtaris caufâm præbuft Antipatro, nâ qui de patris morte qucri deberet propter jnmucina pompdiueneno quantu putabarur perempti: amp;nbsp;crudeliratis in fratré accufare fcipione: nuM inuidic dolorem admifcere miferiis,Vltro hoc Hyrcano amp;nbsp;Antipatro criminabatur uclun »p trio loco cum fratribus iniquiflimc pellerent:multif^ genté iniuriis afficercnt:dumn:oao .coa rentur cpq; in cgyptu auxilia ipi caefari non beniuolentia:{cd timoré uctras difcordia emrerint-amp; utamorem pompei dcprecarentur.Adhæc Antipater uefte proieda mulfitudiné uuincmce monflrahat:amp; qua fide quidem cacfarem coluiffct ucrbis non effe opus dixit. Nam corpus eti^ ft tacenre clamarctantigoni auté mirariaudaciamtqui cu hoftis Romanotu fit filius amp;nbsp;Romanos nouarücp re^ ftudid uotüq; ftditiofum patris habeat apud Romanos pnuci^rJ alios accufare concturïbonilt;^ aliquidadipifci tétaret qué hoc fold oportcretamplcdi: uerct. Nancp cum tam nunc propter inopiam defiderare facultatestftd ut in cos qui fe deoinen ludeo^ ftdirioncs accenderet, Qnac ubi caefar audiuit Hyreanó quidem pôtifiçatuÆ^^?’^ effe pronunciauit Antipatroaut cuius uelit poteftatis detulit optioné, Qui permifTadiguirai mcfura ipfi qui dater iudex procurator declaratus cft.Et praeter hoc impetrauit fubuerfa^. menia renouarc fibi licefe.hos quidem honores caefar incidcdos in capirolium mißt: utluiutix fuæ uirrutifcÿ fignum Antipatri memoriae traderetur. Antipater ucro ubi de Syria csfaitiuptU'’ fecutus eft in iudcam reuerfus ante omnia patriae muros a pompcio dirutos reparabacomwaç fuftrando ne quid in illis rcgionibos turba^ cfTettnuncin rerminddo: nunc etia fuadendo euW bat unûquéqjadmoncnstcy fi cum Hyrcano fenrirent in otio arq? opulentia uiduri efftntfttru nis fuis omni pace potituri fin fpe uana duccrentur: eo^ qui priuati queftus gratia res nouas optarcnt, Se quideni non procuratorem fed dominum omm Hyrcanum uero tyraw?*quot;” Pf® regeatemq; romanos amp;nbsp;exCarem hoftes pro amicis amp;nbsp;rcdoribus habituritneeg ent pauuros nu-ius poteftatem labefadaritquc ipfi regem conftituiffent, Sed quauis hoc diceret tauten tris per ft quoniana Hyrcanum fegniorem uideret:nec tarn efficace ficut regni pofcerct IbnidtudoJfra/ tim prouinrise componebat.Et fie phafelum quidem natu maximum filiorum fuo^ miliupt^ pofitum Hierofolymiseiufiç territorioprxfccit,Herodem uero aerate pofteriorcm kfeentem galikae deftinat fimiha curaturum: qui cum natura ftrenuus effer cito materia ubi magnitudinem exerceret inuenitxaptumcp latronum principcm Ezechiara qué prsclan wav mo agmine continentia Syriae depraehcndit:ipfumcjj aliofqj latrones multos intcrfecit.Ea$ ro adeo grata fuit Syrismt per uicos amp;nbsp;opida caneretur herodcs ueluti per cum pace reddita feffionibus rcftitutis, Ex huius denies opcris gloria fexto etiam cacuii propinquo m^ *■ ris amp;nbsp;Syriam tunc adrainiftrati eft cognitus.

Win 5^ phafelus fratrisidolem contentionc bona fuperare certabat augendoerg^ æ-I jniuolentiam hierofolymis habitantiu arq; illam quidé ciuitatera poffidens nihil au ^^^umeliofe per ifolcntia poteftatis adraittens, hinc antipater öd obicquiis rcgaHbw an genre colebatur;0d honores ci tanquam rc^ domino omnes habebantur.Nec «menip» rca minus fidclis aut beniuolus hyrcano fuit. Veye fieri non potcft ut liuoré quifquâ in dis rebus effugiat. Nanque hyrcanus quauis Ödantca tacite fua fponre mordebatur adoleK tium gloria maxime rebus ab Herode bene geftis öd crebris nuntns laudes eius per ^^S®®. praedicanribus augebarur.A multis tarnen inuidis qui rcgnis adherere folent: ^tubalij^^P ^. ciufq; filiorum probitas ofiiciebat inftigabaturtdiccntibus q? Antipatro öd filiis eius rebus lis folo contentus öd hac potcftare uacuo régis nomine federet. Et quâdiu fie errabit ut m ges producat.Ncc enim eos uel fimulare iam procurariôem:fcd certe effe dominos ipw tcic» cuius ncc mandatis nec cpiftolis prxrer iudeorum legcm tantam multitudincm pcremuie rodes: illûq; nüi regnet;fed adhuc priuarus ira ad iudicm uenire debcf rationé ram iput^ê nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

parriis legibus redmtu^tqUæ indcnaros occidi nS fmerét.His paulari accendclaaf hyreangt; extremum aut ad iracundiam prouocatus caufâm didurum hcrodem iubet öd priis móitisïöd gjci fiducia res geftaedarét munita prius galilea pfidus ad rege^ßri fci-. mé cu forti caterua ne uel derogate uidcref hyreao: fi plures duceret uel inuidic nudusp» Sextus aut cxfar adolcfcétiraerués neqd apud inimicos dephéfo mali fieret ad by^P?^ -„^jl qui ei maiftfte dcnuciarct: ut homicidii crimic liberaret herodé, Hyrcanus aut quienu S ^^ per ft quoq; id cupiensabfolurioné decernit. Atq; is luiro rege fugifft ratus ^®?^’5®l^. fexnunequaqua paratus obedire fi dcnuo fuifict accitus.Rurfûœ a nequiffimis ’Ï?^*^-canus firmatu herodem abufie firmatibus;6d ut ft contra cu inftruerct propcrafie. na

-ocr page 389-

Hero af^^^ ^^“^‘'s quid agcrct nefciebafquohiam potentiorem inimicum uidebat. Cum propt ^^^°^^*® lt;Γ* militum per Syriam itena^ famariam dedaratus efiet hcrodesmecç fold ianib ®^?*'*^ f^^^^^”’'^^*^etiam uiribus fuis rerribilis putaretur: ad timorem ukimu decedit; rodcs'^^^™’^ ^^^^^‘^^^ credés cd exercitu eße uentu^,Ncq; opinione deceptus ek.Namqthe livreiquot;''''^'^^'^^^ fibi occifionis iracundia: conflata miliru mukitudiné hierofblyma ducebar! ut depre'^'^ ^^^^° deponeret.Idq? feciflet niß paritcr rgreffi pater amp;nbsp;frater fregiflent eius impetu Quo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“^ ^ ’P^ ^‘^ uindiôâ minißrandäifobcp indignatice mitigareä régi aut parceret fub

tam kr^ Porentiæ proccfiüTct:ac fi propterca q »in indicium uocatus effét indignaretur quia Ou^r - ^’^ ^^ gratias ageret;neq; trißibus quidem paria referrer faluri uero effet igratus, ^'^ momenta bello^ reputanda uiderentur iniquiraté miliria p eófideraret: nerp oino ritof °f’^^^ fperaret qui cd rege eSgreffus eßet una fccum educate: di fepe quidé beneme-^ Par ■^’l°^^' 'nunquamiß q, maUuoIp^ confilus ipulfus umbra ei tantd iniquitatis admouiffet '^tthisherodes qui fperaris putauerat poffe fufiicerctfuafq; uires demoftrare nationi,

j.^jCapiruIum,XXIII,

inter hæc difcordia Romanow circa appamiâ bellumq; domeftied orifurtquonia ceci '^^^tis fluoré Pompeii iëxtum cæfaré dolo necauerat:ciufqrmilitem occupauerat.il/ ihUero cæfaris duces mortis eius uldfcende gratia cundis uiribus baffum petebant.Qui j i^m tam interempti qua fuperftitis cæfaris caufa ambobus effet amicus antipater per filios ® - mifit auxilia.Cum adt belld traheref ex iralia quidé fucccfibrantedidi fexti uenit Marcus ^p.xxnii.

t^jP^tm tempore belld inter romanos cónaro:dolo brutidi caffii cælâre interfedo.PoRq r^f’^t^nnium fcptécj menfes tenuit principatd.maximo adtmotu cædis eius gratia cócita/ *^^^”^^^^^^5*’’^®^ ^^ difïïdétibus propria fpe quifep ducebarur ad id quod exiflima 111 )7/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^®^“5 fynam petit occupaturus miktem qui appamiam circunfedebat;

jJ*”’®'*^® Sc diffidenres cohortes balfo conci!iauit:ßmulcp obfidione liberauit appamiam Pieuero exercitum ducens kipendid ciuitatibus indicebatmec modus erarexadiond.Cum adt ^^°squo^ (èptingéra raléta iulfiffet inferreiminas eius ueritus antipater filiis fuis dé aliisami j^ ®^törae pecuniæ cogendæ curam diUribuit.dé inter eos malicho cuida ex inimicis neceffitas ^fo utgehat.Primus adt herodes caflii fauorcm promeruitiqui ex galilea parte fua centd talen/ P^rhuitiproprereat^ inter eximios araicos nomerabatur. At uero esteras tarditatis arguens tur'k ‘^''^ ciuitatibus irafcebatur.Eocp regufnä dé tamad dé duas alias ex uilioribus depopula/ (j '‘“^fQuidé quafi malichdinterfedurus:^ remiffior in cxigendo fuiffet.Ve^ dé buius dé cæ/ tam ^quot;^ ‘■‘’^‘’^‘'tum interitum repreffit antipater centum illico ralentis caffio delinito. Neqquâ ^^ oimalichus poft obitum caffii bcneficiojd antipatrirnemor fuit.Scd illiipß qué fepe nume ftita^^'^ ^“’^^ ^^* nouerat pcriculd moliebatur iniquitatis fus impedimentd abolere fe/ d’sira^ uutipatet dé uires eius dé callidiraté metuensiflumé trans iordanéabiit ad ulcifcen/ rat N cdgregaturus exercitd.Depræhenfos adt malicheus antipatri filios fprudentia fupe/ mÿ. ^^^ ^ phafeld apud hierofolyma præfidiis appoficd :dé herodcm qui cuftodias curabat ad cxcuamp;tionibus dé üeramentis circduentos ipellirmt ipfis intercedétibus rec5ci/ tus ^”’.^P®’^o.atcp ita denuo per antipatrd exorato Marco tune in Syria milité regere frruagt; iUf ^^ 'P^lichd ftatuerat occidere. quod nouis rebus ftuduiflet. Cælâre uero adolefcenteidé Sna °™° r^^mro dé Caffio belld gerentibus:Marcus dé Caffius exercitu de fyria cóflaro;g / ma/ ’»toll” '^°* ^‘^^ pofcit Herodes fuiffctupfum quidé totius Syriæ procuratoré præficiunt cqui/ tbr f *^^'^'^'^Peditdep attnbuta.Si adt belld dediffenregnumquorp iudeæ Caffius fe eidem de fet ^H^^™ ^® pollicitus df;eucnit adt ut antipatro dé fpes dé fortitudo dé filii caufa mortis fie/ ™^^^ Malichus miniftro quoda regio pecunia corrupto mixtd ei ueneno pocüld whr^*^ ’^^^ ^^'^ nuftitiæ Malichi palma fuir;poft conuiuid mortuus uir ad alia ftren/ ®‘?’®**’*^^*ïs idoneusrdé q regnd recuperatd cófèruaflët Hyrcano dé Malichus P p,j ? PP fnfpitioné ueneni populd pnegido placabatiflmulq; ut ualidior eériarmatopi fibi co totad*^™^™^*^^® ^t^iHcrodé celfatu^ arbitrabafiqn etia mox cd exercitu necis paternæ uI ^ocóc ^quot;'T^*^ Phafeli fratris cófilio qui,cd pala mime pcrfequendd cé dicebatme uulgi fedi/ ®’’J Da'^^^^ f Purganté fe tdc Malichd patiéter admifitidé fufpitióe libepz eé concedes clariUp ^ ‘quot;^'’^^muit exequias.Conuerfusaurera in Samariam dé ciuiratem conpofuit *’^tim^^ ' ^^^’^'P^* ^ ‘Q^æ '^^” feftos in hierofolyma remcabat præmilfis comitibus armatis: « ipctum cópellebat Hyreanus, Malichus auté alienigenas introduci fuper indigenas

-ocr page 390-

quod dies fedos agerent prohibebat.Herodes autemKipfo quiqp praecepit caulillt;5c p ^^^, de ingreffus eft.Iterunicp Malichus ad cum uenicns antipatrum flebat. Contra quo“^ cum uix dolorem premeret fimulabat amp;nbsp;tarnen de nece patris apud Caffium per O’* dus ed.Cui pracrerea Malichus inuifus crar.Itaq; non mo utmorte patris

fed etiam chiliarchis quibus præceperat ut in caufa iufta herodi opem ferent occ^fc p r^. jj quonia capta leodicia undi^ ad herode conuenerant optimates cum muleribus « cor quidcm hoc ultioni tempus dedinauerat. Malichus aute id tyri fore fufpicabatun a tin-tunc apud Tyrios obfidione daruit fubducere;amp; in iudeam fugam patabat^Saluhs dimulabatmt end maiora cogitaret nam amp;nbsp;iudeo^ genré côtra romanos excitatu^ le c^^ dura bello aduerfus Antonium caflius occupabatur deiedocj; hyrcano facillime

profedo irridebatcius fpem fatale dccrcrum.Etcnim quo jntendcretanimum fulpf^^*^j\^gjj^ des amp;nbsp;ipfum hyrcanum prope adanté ad cænan^aocar. Deinde fcruo^ quenda

uiuii fpecie intromittit^Sed res erat ut chiliarchis prædiceret ad infidias aggrcdiiat^n* minalp torum caffîi meraores ad litus ciuitati proximu armati gladiisexierünt. Ibi^

chum multîs uulneribus interßciunt.Hyrcanus aut darim concidit dupore dilamp;Io®^ ^^p recepta herodem pcicudabatur:quis malichum occididct.Et cum ex chiliarchis *’.’’'’V L^ß, fet cadi præccprû;planc inquit Sime 8f pama meam cafTius fcruabit incolumétquiamuƒ. diatorem peremir. Vtrum aut id inuidia dixerittan 9 timoré fadum pbarera'neertu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,j

in malichum hoc ed modo ultus herodes.Podqua uero cafdus exceffite Cyria iterumni^^]|Z^ mis orta feditio ed, Cum fœlix in phafellu mouidet excrcitum Si in hcrodé fratris

necem malichi uindicare.Cafu autem herodes cum fabio romano duce apud dandle . r'-bar.Et ne cupicns auxilio foret morbo impcdiebatur.Interca tarnen phafcHusctiaone præddio (uperamr fœlicem probruep ingrati obiiciebat hyrcano:qui Si fœlici duduyict que malichi cadella occupante coniurauerat.Iam enim multa tcnuerat ofumq?

fadam. Nee tarnen ei quicqua contra uim herodis potuifTet fufficcrerqui mox ut conua ^^^ recepir.Etillum ex mafada fupplicé dimifit Si marioné tyrioic q^annu ex galilca P^îjlpjtos nium cadella pofTederatityriifqjquos coopérât uitam conccflit omnibus nónoUoscW , j; abire permiQt:una Si fibi ciuitatis beniuolcntia Si tyranno comparans odium.M^non ^^^^ »^ fio quidem meruerat tyrannidé qui tot fyriæ tyrannos pratfecerat.Sed ob herodis antigonum Si aridobolum fécum duccbat Si ptholomeum propter fabianû que ao05^ fu^mp cunia fibi fociatum adiutorcm incepti habebar.Cuda uero focer ptholomeus ^®^^{, puga^ nidrabat.Contra quos herodes indrudus in aditu iudex comifTo præÜo uidovia PO“ ‘ca je-toq; antigono redit in hierofolymâ;pro raerito gede rei omnibus carus:ut etia quib® u^rofc fpedus eratuunc in eius familiariraté fefe dedcrint propter hyreani affinitaté. f'^^E*^^ g^ ca fu iam pridem ex indigents habebat uxoré non ignobilé qua: dofis uocabatur:ói^^^’E-^ hyrea fceperat fiIium.Tunc aut dux erat alexandri cuius pater fuit aridobolus:filiam ”’^?n exUr in ni neptem ex filia arq; inde regi familiaris erat, Sed ubi cadio circa philippos ört*^?^^ « in bi* yraliam Si antonius in fyriam difcefTcruntiSi legatis ab aliis ciuitatibus ad antonio nr» '^j thyniam ena iudeo^ oprimarcs accufatum ueniut phafcllum Si herodem q »ü^ f^^i ^^^^^ jj,3 pofTidentibus nomen tantum honorabilc fupereffet hyrcano, Atq; herodes quipr^ audirc.S! gna pecunia placatum (ic antoniü affecitiut ne uerbum quidé inimico^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pxima

tune quidem ita digreffi funt.Cum aut denuo iudco^ principes centum u’^^^'° • loauentia daphnem ad antoniü uemffet iamamori cleopatræ feruientem:deledi a cx^^^l d^^ â(-^gi^ Si dignitate prædabât aduerfus fratres accufationé proponunt.Refpondebat aut mei nbsp;nbsp;‘ „^

defenfor adante etia propter affinitaté hyrcano.Audiris deinde utrifqjP^mbus antoni nbsp;nbsp;^^.^

tabatur hyrcanumiquinam effenr regendis rebus aptifïïmi.Cuncp is herodem duw antipatro prxruliffet uoluptate repletus. Nam Si hofpes eojz paternus cranhumaniffimet^ «pp^.^^ fufeeptus eo tempore quo in iudea cum gabinio uenerat tetrarchos ambos declarat: ^^j. index procuratione permiffa, Legatis aut id egre ferentibus.xv,eo^i corrcptos carce r quos etiam pœnx occidit, Cxteros aut reiecit cum iniuriaiunde maior tumultus nie nbsp;nbsp;.i^rjj

excitarus ed,Deinde mille legati iterum tyrum midi funt ubi cómorabaturantoniu ^j^^ja lymam paratus irruere. Et contra eos uociferantes magidratus tyrio^ directus: “^ ^rct; qui ut quos comprxhendifTet occideret: prxeeptoej ut eorum potedatem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cum hyf^

tetrarchx ipfios effent antonii fuffragio condituti.Ante hóe aut herodes ufqi ad lit ^^^^ ^ cano progreffus multis eos admonebatme Si fibi interitus Si patrix belli caufa quot;^^^-n-Jjjjn^atij confiderare contendunt. Illis autera tanto magis id indigne fercnnbus:antonius m

-ocr page 391-

gnatus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctw uulncrauit.Quo^ Si faucios cura 6i mortnos fcpulrura hpreäus dp

^irtK! ”'’ . ” ^^^^cn idco qui effugerant quiefœbanrprurbâdo cnïduiraréantonm irritabar: bmen ^*^°' ''^ “^”^^*5 haberet occidercr.Brazaphanes autc panboi^ farrapa Syria bienio poft gt;iiilief^”'^’5 ®^® pacoro detinenrilyfanias:patris fui mortui fucceffor Prolomei manei filü *ïret 1?^®^/^’“^® pollfdtus amp;nbsp;mulicres quingcntas : ei perfuadet utantigonu in regnu idu-' Barat ^^’^'’^95dcponeretJmpullus igitur ab co pacorusnpfe quidem pmaritima loca prexit, Ptoln^^^'^’^^ 3”’^*^'”®^ medircrranco iuffit irrupere.Sed maririmo^tyri paco^ excIuferût.Cû ürart^^^^ ^ ^ fidonii recepcrunr.HIc aut quenda regiu miniftrum cognomine fuu: equitatus Pretid^ *^'^“® ^‘ ^iudeos iuffit accedere;amp; cxploraturd hoftium connlwÄ ubi ufus exegifTet curru '° • ^ antigono.Plurimi aut eo^ qui carraeluna populaban^ iudci: ultro ad antigonu tifuh”^**^ *”‘’^“‘ï“™ acriter animari.Ule aut ad locu qui drimas dicitnr occupandu cos pmit^ dine ’/°®’’^ pugna dcpulüfq; hoftibus amp;nbsp;fugatisthierofolyma curfu petebatraudiq ; multiragt; Ibichh ft^*^ ’’^'^ procefftrunr.Exccpti aut ab nyrcano amp;nbsp;phafelo:forti acic in foro confligunn PeraS^ ^ ^“S^ ucrfosipars herodis in fand concluditæuftodefçp bis fcxagita uiros apponir: g^.. ^^^proximas collocatos. Sed hos quidé ffenfor fratribus populus igni eófumit. Hcrodes Per^^f^^^’® perempto^xcereflus cd populo multos obtrdcatunq ^ dies fingulos inuicé fefe rilidias in curfannbus affîdue cædcs erant.Inftante nero diefefto qui penrecofte uocaf;oîa ^*^’■^9’ 'ciuiras plebe ruftica repfeta é:óf pleracj armara.Et phafelus quidé murosï OrS ^T“'^^™ cum paucis domd regiam cuftodiebat.Inuafifrj de improuifo hoftibus in fub? fan ^'^° ‘■^P’*”'^ quidem peremit; omnes autem in fugam conuertit. Et hos in ciuitateialios in '^®:alios in extremum uallum concludir.

lt;|Capituïum.XXV,

terea pacis arbitrum paCo^ Antigonus amp;nbsp;petit amp;nbsp;adnaittit.Exoratus aut phafelus

amp; ciuitate amp;'hofpirio eum equitibus quingentis parthum reerpitPed ante quidé !pc/ de concordiæ uenienté.Reaut ucra ut adiuuarer antigonu. Deniep phaiêld dolo ptv mt quot;fulit ad Brazaphanem legatos de copofitione mitteretquäuis mulra diffuadente he/ f,j *$ utinfidiatoré occideret.Ne ue fe eius fallaciis dederet:admonéte enf natura barbaros P(, '^''^'’^ßligere.Exiit cria pacorus cum hyrcano quo minus fufpedus efTetmonnullifqtreliöis J“'^usapud herodem:quos eleuitheros uocantxum cæteris phafeld perfcquebatur. Sed ubi .S^Mcam ucneruntandigenas quidé diffid^ntem arq;armatos offendunt.Satrapam uero co/ in^*^ ^’’'^ callidc:amp; officiisamicieix dolos régenté.Deniq; poftq dona eis dédit redeuntibus in w P^fiaidUli 3ut in maritimum quendam locum deduai cui nomen eft edipon : fraudem Ii“**Siint.Ibienim de promiflis mille talcntis audierunt:amp; q » Antigonus plaerakß mulicres ex inf^^ '^ haberet inter quingétas partes deuouiffet:quodq; fibi femper a barbaris pftrueréf fri’^'Olim enim capti eflent nifi mora fuilTendu hierofolymis capcref herodesme fibi præ/ aW^^æ ^^ ^’5 agerentur caueret.Hæc iam non uerba erant folumma amp;nbsp;cuftodes haud ,pcul ftp ^^°'^Q”cicbar.Et tame phafelus hyrcand deferere no pafTus cft:quaq cd fepius moneret ut' ^o^d:cui Saramalla fyrio^ tue ditiffimus dixcrar:quéadmodd effent ofa de infidiis eóftituta. i,j_'’°‘'^fgt;aire farrapa maluit atep mox cxprobrarc:cpfe infidiis appetiifTctrac maxime quia pecu Jji^^’talis extirifTetred plus ipfe pro falutc daturus eflér;q pro regno pronnfifcr antigonus, „^poe parthus fubdola fatiffadionenurifqjiurandi fufpitioné deprecatus perrexit : ad pacord* fw^ a parrhis qui remanferantiquibus iulTum erat phafelus atep hyrcanus copraEhéderenfï ^{quot;^^riam fimul ac per inuida exécrantes.Et interim miniftcr ad hoc miffus herodcm caperc oiiebatur,Eumq; filiere utextra murum procederet: ficut fibi mandatum fuerat conabatur, faut Efpeflos habere folitus ab initio barbaros;amp; tunc minîc dubitansî hoftes incidiffe lit/ (Ja'?“®®fid*as proderentindicare noIebat: quâquâ fan’s idonca cam pacorus prartenderet: Wolas portantibus obuia ire debere:ncc enfautab hoftibus effe captos: aut quicqua de ind/ Kaed quæ phafelus gcfTifTcthis contincri.ladudum adt ab aids audierat hcrodes fratré fuum r ^*dumefre corruprd:Sil hyrcand filia Mariane prudérifTima fœmina^rmultis cd precibus ne b^^i^°’^^^^^*'^^ “^ ^ crcderet manifeftis iam conatibus barbaro^.Adhuc aut pacoro cum J^s délibérante : quonâ modo clam pararetmüdiasmcc eni fieri poffer ut rantre fapientiæ uit A ’perto cirennemrerur.Node hcrodes cum propinquiffimis fibi pfonis ad idumeä ignaris ho b f”^°Bcifcitur.Eo cogniro parthf eu perfequebantur.Ec ille matré quidé fratrefq; fuos:de/ /^nlatamc^ pueUa cummarrenninimofy fratrcs prendcre iteriuffit.lpfe auré caute cd famulis Q^Mtbaros rcrenrabanmulrifq; per oés conflidus ïrerempris:ad caftclld Mafada properabat, iJiorcs adt in fuga pariahs iudeos expertus cft.Qui cum fempmolcfti fuiffentja fexagefimo

-ocr page 392-

tarnen ciuitatis Radio aliguâdiu etiâ acie decertauerur.Vbi herodes ui^toria potïtus cu niulfo* jntcrfcd{ïct:ipfumœ locu in memoria dari facinoris ædificatû locupletiflima exornauit rcgiaï arceep in co munirimma condidinac de fuo noie herodion uocauit,Et rune quidc cum wger« mulei Ce appIicabant.PoRea ucro qua de idumca ucnit occurritei frater Iofippus:rurba^ fcquen tium diminui perfuadct:nec eni capacé effe mukirudinis Mafadam.Erarauré fupra qua nouera miliû mulfirudodraœ paruit herodes eins confîlio;amp; impares quidé neceflirati per idumea diW' fit cum uiancodcdmimos aut maximeq? necefl'arios tenuitiatq? ita in cafielld rcceptus.Deind« oóhngentos qui mulieres defenderentateq; cómeatu qui faris eilet obfêiTisipfe in petraduiw« arabiae prexit.Parthi aut apud hierofolyma in prædâ uerfi:in fugienrium domosac regia irrue«' bant;foils hyrcani pecuniis abftinentcs;quæ.çcc,talenta fuperabantialio^ uero fpc minores in-' ucniebant.Quonia herodes iam pridé barbaro^ pcrfidia fufpicansiquicquid erat i opjbu^no fum in idumea multo are côporraueratæiufep locio^ iridera quiftp feccrat. Verutamé ponqua praeda potiti fut parthi ad hoc iniuriae proceflenatiut oém terra iUam bello imphearo repleren Marifacum quoqjciuirate uaflatainec folum Antigonu regem conilituerenr; uerfi etü pnaielü amp;nbsp;hyrcanfi uindos ei traderent uerberandos.Atille hyrcani quidé auriculas détibus rruncaunc folutus quidé mutatis rebus unqua ponrificatfi recipiat:ab inregris eni cclebrari facra oporre^ Phalfeli ucro uirtutepreuentus eft.Qui cfi nee ferri copiainec manus libéras haberenad faxum frado capite inrenirrarty ita probato'q juerus herodis frater eiTctihyrcanufq? degenerafiet uirih^ ter uita fundusidignum operibus humanis obitum aflecutus.Fertur tarnen amp;nbsp;aliud-'g»».”“ 5* dem plaga refipueritiièd ueluti curandi eins ca rniHus ab Anrigono medicus uenenis mahs uuP nus expleucrir;eolt;5illum pado peremerir.Vtrfiuis afit ucrius fitipreclayi habet inido®:^’”*’^ aiunc efi priufquä efflaret ammarcognito ex quada muliercula g? herodes euafifict dixinf bono animo decedam:qui ultorem mimicoyz uiufi rcliqucrim.llle quidé fic moritor^Partniaut quamquâ mulieribus carucrunt quas maxime cupiebantirebus tarnen Anrigono apud hierofo* lymam copofitisjuindfi in parthiam hyrcanfi ducunr,Herodes afit obdinatus in arabiam uelut adhuc uiuo fratre fuo fedinabatiut pecunias ab rege acciperet quibus folis exoraram iri 1’ fclo fperabafauaritiam barbarorû.Etcnî repurabat fi arabs minus memor fuiffet paterna ami*' ciriæ;animoq; liberali parcionuel mutuum ab eo f.imerc quod rcdemptióis ca pracbcrcnpigno* ri oppofito ipfius filio qué redimeretSecum eni habcns fratris filium (epré annisnanÏ.ccc. qux taléta dare decreucrat inrerpofitis precariSc tyriis Sed ^fedo ftudifi fortuna pucncratÄ pnalej lo mortuo ne quicqua fratré diligebat herodes.Non ramen uel apud arabas faluam eileanucitia repperir.Deniq; Malichus rex co^ praemifTis qui hæc admonercnt quâprimfi reucrti ^ a “’'^' bus fuis iubcnfimularione quidé parthos per legatos pctiiîèiut herodé arabia pelleret.Certa u^ TO caufa fuit q »uicem Anriparro débita negate propofucrat.Neq? bcncficiis ab eo preptis aliq« dus filiis gratiæ rependeret confolatione egcntibus.lmpudentiac uero fuafores habebat qui anti patri uellent obiurare.Dcpofïta erant auté circa efi potentiflima. Proindc herodes quidem upi arabas ex ca caufa holles eße depræhendirmnde amicilïïmos exiHimabatæaq î refpondit nuntiis quae dolor impabatiægiptû uerfus reccdir.Et prima quidé ucfpera in quodam agrefti fano dum poll uenientes recipiebar tendit.Pollero afit die cfi rinocurura pucniflétifrarrisei mors nueöt* Acceptoq? rato ludu quanto cura^ depofuitiibat ulterius.Itaq ; arabâ fêro fadi penituin ^qu» reuocarent efi qué contumeliofe tradauerat uelocitcr mifir,Herodes afit etiâ hoc in pekißu per ueneratiibicy tranfitu ,phibitus:ab eins rei fpeculatoribus redores 3dit;amp; illi efi fama mri dignv tatéq; reueririialexandria pfequunf.Tranfgreßus afit ad ciuirate a Cleopatra honorifice mice/ ptus ediducé fibi militu foreiefi ad ca quæ parabat cxillimante. Deceptus afit reginx precibus: neep hiemis afperitatéineq? marina difcriminaiquominus nauigarct româ extimuir. Circa pany philiam uero piditarus maiore oneris parte relidamix i rhodfi uehemérer bello calïii folliata/ te faluus cuadit. Amicoy ^ afit fuorum prolomei amp;nbsp;Saphini receptus hofpinodicet rei p^cumanac pmereflopiaimaxima raméædificat naué trireméieaty cfi aicis delatus brndufiuiatq; ide cotiuo romam profedusifamiliariratis paternæ gratia primû conuenit Antonifiicity tarn fuas qua to-* tius generis clades exponir:quodq? affedibus fuis in caffclIo atep obfidione derclidis ad eu me/ me Ibpplex nauigaferdtaq? tantæ miferatjonis caffi miferatus Antonius^memoria guide lU/ dr cum antipatro dexrerae:runc uero ipfius qui erat contemplarione uirtutis ; etiam tune rege conflitnere propofuir iudeoyiiquoniam ipfe tetrarcham ante feccrat. Non minus autem quam fauore herodis odio ducebarur antigoni. Hunc enim amp;nbsp;feditiofum 0i romanis inimicum eile arbitrabarur.Cæfârem quidem habebat multo quam ipfe paratius rcnouârem Antipatri expe/ ditiones quas in regypto cum eius patre pertuleiat;amp; hofpitium amp;nbsp;i rebus efidis bcniuolennaï

-ocr page 393-

MeI?[^ ^æ^ 'P^^' ’ lt;ïuo^ herodis efficatia cemeret.Verumtamc Si fenarum cóaocabat: ubi num^fM ^^ ^*’™ Attratinus aftante herode patris dus méritai ipfius circa populum roma wem perfèqucbantunquo fimul amp;nbsp;hoftem antigonum demondrarentmon folum cpitra ^^'^P^^ ^*5 diffidere cœpiffetîuerum etiâ cp area quoij populo romano defpedo pïho^ Barth ^*^ ''^2'^^’^^ curauilTet accipere.Hisaurem commoto fcnaru cum Antonius bello contra Änf °^ ®^”^®«utilc effe dicebat herodem regem creari omnes afTentiunt, DimifTo confilio ^ Cadar egrediebantur medium dipantes herodem,ConfuIes autem cd aliis ^. *’5®“^®^lt;iebant cæfuri hodiasidecretumq; fenatus in capitolio depodturi. Primo ®® QIC regni herodis apud Antonium cœnatum cd.

C[Capitulum,XXVI.

a J Odern ucro tempore Ancigonus apud maflala idufos obfidcbat:aliis quidem uidu neceflarus abundantesîaquæ aûtinopes. Vnde lofephus quoq? frater regis cum du/ J centis familiaribus fuis ad arabas confugere cogirabat: audito cp eorum quae in he/ -4 todem commiferat malichum penirerctxadcüdep reliquifTctmifi circa nodem qua öf‘Umser3f plurimumimbrium contigiflet cffundi. Aqua enim repletis puteis fugiendi ca '’^”' ultro in anrigoni milirem eruptionis anderennmultofq; nunc aperto pliomûc ™s neci datent;non ramen illis omnia pro uoto cedebanttfed ipfi quotp inrerdû cu aduerfo .. “'^fi^ertebatur.lnrerca dux romani militis uentidius prohibitum midus parthos a fytia pod °sin iueJeam uenir:uerbo quidem ut iofephoiSi qui una obfidebantur ferret auxiliunnre aur fra ut pecunias auferret antigonodtaq; cum non longe ab hierofolymis tetendilfet quedu ex-Si^^^ '’F^^ guide cu plurima cxercitus parte difcedit.Slone ucro cu paucis ne furto depræhé/ abduxiflet reliquit.Antigonus aur fperans iterum parthos fibi adiumetoifilo/ p’quot;^e3bat:ur pendente fpe nihil inquietaret.Iam uero naui ex italia in ptolomaidam wsherQjjpjjnon parua manu coada extraneo^ atcp gentilium per galylcam aduerfiis an 5°nun] properabat uentidii 5C filonis fultus 3uxilio:quibus dellius abantonio miffus ut hero/ ^in regrium adduccrent perfuafit.Horum autem uentidius quibufdam turbas i ciuitatibus WDropter parthos cucnerant componebat.Silonem ucro anrigonus in iudea mercedc corru/ r^Non tarnen herodes opis egebaf.In dies enim fingulos quo magis iter promouebanauge/ B.'’^?’“s copiae.Præter paucos enim omnis ei galylea confenfit;amp;; propotitu habebat primd .‘■™3rium mafadam ut primum affedus fuos liberaretded irapediraenro fuit loppe. Haec cni Jp^^g’hodilis effet cximenda uidebaturme dum ipfe peteret hicrofolymam tutamcn a tergo ^’^ inimicis relinqucrerur.Etiam filio iungit agmina inueniffe gaudens refiftendi occalio/ i^’'9’eutn pcrlêcutio premeret iudeorum.Hos autem herodes parua: manus cxcuffione ptcr ^uo i fugam uertit;amp; filonem male repugnantem periculo eripir.Deinde capta ioppe «lim- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roaüdam fedinabatxum idigenarum alios amicitia paterna fibi fociaret:

ge tt^^^ gloriamonnuilos utriulq; uiciffitudo débita bcneficiisiplurimos tarnen fpes ut a re/ R .’^®damq; ualidifömas quæficrat militum copias^ anrigonus iter eius impcdiebat: autéf• ^P®*^^“*^ pueniensmnde nullu aut minimd afferebar hoflibus detrimétû.Hcrodes tam f1*^ teceptis ex maiada pignoribus fuis amp;nbsp;rebusia cadello in hierofolyma perrexit.Cui fe occirf ® '^ubtes;q caeteri de ciuitate iunxeruntiuiriu eius rimore pculfi. Caftris aur pofitis in auaregioneoppidiicuftodcs eius partis ipfum fagittis amp;nbsp;iaculis impctebanr.Ab aliis uero p uoee'd ^^'■'^tr^uribus primae frontis acies tentabanCHerodes aut primo circa muros pconaria iffiCT’ ^’'’’^ iuffir:populi fe bono amp;nbsp;ciuitatisadueniffeipœnafcj ab nullo q mamfefto inimico tont*^**^^^lt;1difcordiffimis etiam offenfarum obliuioné daturum.Dcide cum allocutióibus ^^t^g®” ^ obftaretïquotninus aut pcones exaudiretiaut uohmratem mutare quif tBoi4 ^’ï^^^^ r^’bguum erat fuis imperat murorum defcnforesadulcifciiatcp illi ftatim fagic aiihtquot; f^^ ’‘^tnbus in fugam uerreruntdbiq; tue filonis deteda corruptio ed. Multis cnim ’hülv™ ^^^°’-^®tis qui rebus cgere fe neceffariis acclamarcntipecuniamc^ alimentis pofcercnt, ®^°^^ oportuna dimitti.Nam ciuitati proxima deferta crantdra omnibus ^’’^^ prouifis amp;nbsp;incitabat cxercitumÄ ipfe recedere conabatur.Herodesautem nö Blieft’ °'^ ^'^^ filoni parerentifed etiam milites ubi effent plurimicóueniendo rogabati ne •'»rüfT^**^ quem fcirent a caefare amp;nbsp;Antonio amp;nbsp;fenatu deduduiuno die pollicitus eos pe/ titGlo •^’^*’^^ ^°‘ 'pcatus ipfe in agros abiititantamq? his copiam commcatus cxhibuit: ’’trenn '^ ^T*^^^ caufationes pcrimeretifimulq }profpiciens ne uel in poderum minidrare defi/ Hamp;n'^**”^ ^^''^^^æ per cpidolas admonebar.Nam ciuitas eius fe clientele dederatiut alimé mum iS^ oleum amp;nbsp;pecora in hiericunta déferrent, Hxc ubi audiuit anrigonus datim qui ßü

-ocr page 394-

frumento hofles prohiberct atlt;ç infidias quibusopprimerentur per agros dimittir, Dh^w obediunt:amp;: magna lam manus armato^ füp hiericunta fucrat congregata.DifCTcn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.

tibus infidcbat: fi qui exportarent uidui neceffaria fpeculantes. No ramé herodes ocioius » fed decé cohortibus comitatusrquinqj romanos amp;nbsp;quincp iudcoijz:quibus perrmxtieran mercede condudi:ac præterea paucis equitibus hiericunta puenir:amp; ciuitaté quide uacuam bitatoribus repperit:quingcntos uero cum mulieribus ac familiismonrium occupalfe cacum amp;nbsp;hos quidécaptos dinaittit.Roraaniauté in reliqua ciuitaté irruunt earner diripuercteu pien domos offendiffent omnigenum conditionü. Rex aut apud hiericunta præfidio collocato uerfus eftromdep milité in his quæ fibi cefferant ciuiratibus hoc eft idumea Si galylea amp;laniari^ hiematurû diraifir.Antigonus quoep filonis corruptione meruit:ut excrcitus parte loddisiuld' peret in antigoni gratiam. Et romani quidé armo^ cura foluti rebus oîbus abundabantHer^ des non quiefcebat:fed idumea duobus milibus peditû Si quadringentis equitibusimiflo ! fratre fuo iofcpho cômouinne quid noui cû antigono fîeret.Ipfe aut matre eu aliis quos ex nw fada liberauerat affedibus fuis in famanâ rranflataabiq; tutiffime collocatamt cærerx Galyix fubueniret atep Antigoni præfidiû expelleret proficifeitur.Cunq; femphorim licet uehemennP fime ningeret peruenifTenfacillime ciuitaté capit:cuftodibus dus ante eggrelfioné fuga diJapus. ibicp fuis militibus quos hiems fatigauerat recreatis.Erar enim magna copia cômeatus aduenus latrones in fpeluncis agentes direxit ammurqui plæratp illius regionis incurlàntcs:n3 m^oribus quâ belli cladibus afficiebant.Præmiflîs aût tribus peditum cohortibus unaq; ala equitu i uicu arbella:ipfe diebus quadraginta poft cum reliqua manu fupuenir. Nee tarnen incurfum boires exrimuere:fed armati obuiâ procedebant peritia bellatoris fifi Si ferocitare latronisPe^'T Pquot;® commiftbidextro ipforum cornu finiftru herodis i fuga pellitur.llle autcm de fuo dextro arcu greffus uelociter fubuenit:8i fuos quidé a fuga rctrahit.lrruendo aurem in hoftes impetum pep lèquemium refrenabat:donec a fronte pugnantis’uiolentiae conccfTeruntiqui tarnen eos^ofepad iordanem caedédo perfequebatunSimagna fugientiu parte peremptarereteri trans fluuió dilie/ di funt:8i galylea metu eft purgaramifi q? in fpeluncis latirantes reliquerâr:eorûlt;p caufa djufius ibi morandum fuit.Quaobrem primalaboris frudu militibus repédebat.cl.nóniorum drach^ mas fingulis diuidendoreoruep rcdoribus multiplicatam fumma ad hiberna niitrendo.Pnerori autcm fratri minimo fcripfitiut Si foto uenaliu cófulerctimuroq ! caftellu alexaudriu cingeretï quæ ab illo curata funtJtaqj circu athenas uerfabatur anronius, Venridius aût ad bel^u contra parthos filonem arep herodem accerfirimandato eis per cpiftolas:utiudeæ ftatû ante eSponerct» Sed herodes libenter ad uenridiu filone dimiffoiiplèaduerfum latrones in fpeluncis habitantes mouet exercitum.lftæ aût fpeluncæ in pruptis montibus crant undi^ inaccenæ:trâfuerfo£ÿ ra^ tum ac per anguftos afcenfus habebanlaxumq; ab earn fröre uCq; ad fauces altiffimas prinebat: redum uallibus imminensmt aliqnadiu quida rex incertus effet ^ loci difficultate quid agerer» Poftremo aût munimine ureretur fatis mcauto.Etenim ualentiffimus quifq; dimilfis arculis ex ponebatur in hoftia (peluncarû,Hiq; cû familiis eos madabantagneq? repugnâtibus iniieiebât» Cun^ aliquos ex his confcruare uellet herodesiut ad fe accédèrent uoce pcorns edixit.Scd illo^ neep uolunrariü fe quifq ei tradidit.Sed quos uis coegerat:multi eo^ morré captiuitati prstule runt.Vbi etia fcnior quida fepté filiojz pater orantes cû matre pucrosut egrcdi fibi ad foedcra pcrmitteret occidit hoc mS iuflïr fingulis exireapfc ad hoftiu ftabar:Si prodeunté quécp filioßi trucidabat. Herodes autéc fpecula hæc profpiciensiSi dolorc conficiebaturiSi ut filiis parceret: feni dextera cum pcibus porrigebat.Ille aût didis eius nequaqua mitior fadusunfuper uelut nu milis animi cótempfit herodem.Er poft filios occidit uxorem:deiedifcp dcfup mortuis:poftreo femcripfum precipirem mifir.Speluncis Si qui in his erant ira fubadis.Herodcs rdidnexcrcitus parte quantum ne quis rebellare tentaret farfs effe arbitrabaruneiep ptolemæo præpofito in fa^ mariam redüt^armatop^ quidé tria milia:fexcétos ucro équités î Antigonum ducentes.Tuncc^ proprer eius abfeeffum nadi licenriâ quibus galyleam rurbare mos erar.Ptolomeû uero milita redorem aggreflî nec opinantem interficiunt. Agros aurem uaftabant in paludes arq; in abdv tiffima loca refugientes.Quibus cognitis herodes mature fuccurrit:6d magnam quidem multi-' tudmem morte cöfumir. Omnibus aurem caftellis obfidionelibcratis huius mutationis caufa muldam exigit a ciuiratibus centum ralenta.Iam uero parthis expulfis occifo etia pacoro Ven/ ridius Antonii litteris monirus cquitum mille auxilia duarumq; cohortum aduerfus Antigonu mitrit herodi.Eorum aurem ducé Macheram ut fe adiurü ueniret per epiftolas rogauit Anti/ gonus amp;nbsp;de uita herodis mulra conqueftustS. 'pecuniam dare pollicitus.Sed uenridius ncc enim a quo miffus eratnegligendum parabat cum prælêrtim pluradarctherodes prodirione quidé

-ocr page 395-

^”°P®’‘’rft fimubra uero amicitia res Antigoni exploratû perrexit no admiffo herodis cÓPilio ai'badenris id fieri. Antigonus autem quia praeienfit quid cogitarct ciuitarem ei cïaufir:amp; ran^ quam hoftem ex mœnibus ulcifcebatur, Donee macheram meepripuduit amp;nbsp;in Amathuntam adherodem reccR'irJrarus autem q? res aliter celTerat quofcunq ^ iudeos offendiffet îterficiebat: nee ud herodianis parceret:(cd Antigonianis omnibus aburebatur. Hæc cum agere ferret he/ rodes in macheram quidem umdicarc uoluit:tanquam in hoRem iracundiam ucro reprefTit: 8i ad Antonium approperabatiapud eum accufaturus macheræ iniquitarem , Ille auté delida fua reputans uelociter regem con!equirur:urq; in gratiam fecum redcat multis precibus efficit.Ne^ que tarnen herodes a propofito reuocatus quominus ad Antonium pergcret. Sed cum audifTet S'^^^^Snis uiribus oppugnare Samobtam iuxta Euphratcn ualidiffmaam ciuitarem acrius feinnabat:Oppottunum hoc tempus efle profpiciés demonftranda euirrutis;amp; ut magis magiC quepfaceret antonio, Deniep mox ut ad eum uenit finem detulit obfidioni multis barbaris in ffrfedis.Magnaq; praedae parte deftinara: ut Antonius quidem quanquam dus uirtutem ante mirabatuntamen etiam tunc magis eandem opinionem haberet:multu(j ad honores eius fpe-* q^fffgni adderet Antiochus uero tradere Samofata cogcretur. Dum hæc agerentunres hex fodisin iudaea fradae funt. Reliquerat enim iofephum fratrem qui omnia procuraret cum max whuiufmodnur ne quid ante reuerfionem fuam aduerfus Anrigonum commoueret : quia ‘’“nfirmum effet auxilium Machefe quantum delidis fuperioribus probaretur. Verum iofex Pnusubi fratrem procul abelfe cognouitimmemor praeceptorum hiericuntha cum quinqi cox Rombus a Machera fecum miffis pcrit;ur maturo meffium tempore frumenra diripiat,Incurx autemhoftium per montana atep afpera loca oppreffus amp;nbsp;ipfe cadit magnam uiri fortis in ea P'^Sna gloiiam confccutus:amp; omnes romani milites pereunt. Decern enim Icdae de fyria cox ™'^f?serant:nec ueterum militum quenquam permixrum habebantiqui belli poHet ex opcrix OUS opimlari.Antigonus autem uidoria minime contentus:fed eo proceffit iracundiac ut motx ^“gt;Mquoep iofephum uerberaret. Denique nadus corpora mortuorum etiam caput eius anx abfcidit;quam, 1. talenra pheroras frater eius pretium redemprionis ofierrentanta uero nouix poQ Anrigoni uidoriam galyleæ res occupauit:ut qui partibus eius magis fauerent produx ™^optimates herodis ftudiofos lacu fummergerent multacp in idumea murarentur : ubi max ^-r^sadeHi cuiufdam inftaurabat mcnia cuius nomeh eft tongitha nee horum quidem quicx q“3m herodes audieratxaptis enim fomobtis Antonius amp;nbsp;praepofito fpriac foffioiiuffoquoc^ “therodena aduerfus Antigonum adiuuaret difeeffit in aegyptum. Soflius autem duabus cox portibus in iudeam præmiffis quarum herodes uteretur auxilio ipfe cum caetera manu militu ^uebarur.Herodi autem prope degenti apud Daphnen anriochiae mortem fratris fomnia max “**^3 fignificant. Cunq; tutbatus profiluiffet ftratis ecce nuntii cladis intrabant : quare pro ^lore paululum queftus maxima parte ludus delata i hoftcs properabat ultra uircs iter accelcx '^’''^•Etubi ad libanum uenitodingentos montis accolas affumit auxilio;nanq?his iungit rox ’“^«»tuni cohorrem.Cum quibus non expedata luce in galyleam ingreffus eft:hoftefcp obuix quern reliquerant locum auertit;amp; affidue quidem caftellum oppugnare tentabat.

Priufquam id caperet: afperrima hieme coadus in uicos proximos recepit exercirum.Paux ^^^Ufenidiebus poftaudus etiam alterius prxfidio cohortis:quam Antonius mibrat : ranto '’obbusterron fuit;ur caftellum node deftrerenr.lamq? per hiericuntha properäs ibanur quâx Phmuna interfedores fratri fui poffer ulcifci, Vbi etiam mirabilis ei monftroep fimilis cafus tuenit. Vnde praeter fpem hberatusÄ'opinionem cydeo carus effet adeptus eft. Nam cum wulti honorati uefpera ilia cenauilfenr : poftquam dimiffo conuiuio omnes egreffi funt icôfex bin cocnaculum concidir. Id autem commune fibi tarn periculorum quam ialuris indicium quati^tum ad futurum bellum pertineret cfïè coniiciensimane primo caftra commouet: hoftiux que fex milia circitcr de montibus decurrentes prima tentabantagmina:amp; manum quidem cu ’^Omanis confercre non bris fidebant.Lapidibus autem ac telis eos dummodoplurimos buriax •^uteminus appctebant. Vbi herodes quocy ipfe prsereriensdarus iaculo uulneratur. Antigo ’'USautem fe non folum audacia fuorum:fêd etiam multitudine fuperiorem uideri cupiens pap PUrnquendam ex contubernalibus fuis:cum manu militum in bmariam mittit. Quibus quix Jw Macheras erat palma uidoriae, Herodes ucro terram peruagatur hoftilemÄ municipia pit. Duot$ habitarorum milia confumit.Exuftifq? domibus ad exercitum redit circa uicum quiappellatur Camacome tendentem.In dies autem fingulos magna ei mulritudo iudeorum: P^^ ipb hiericunthaiuel ex aliis regionibus accedcbat.Cum hos odium moueret Antigoni: ■osiplius herodis preclara facinora, Enimuero multos ratione carentes mutarióis cupiditas Biii

-ocr page 396-

impdlcbat.Hocautem cogredi fedinantc pappi milites ncq? multitudine hoftium nec^ impetu perterriti:acriterad pugnam ex altera parte procedunt.Scd ubi agmina conflixerunt:cæteri qup dem paulifper reftiterunt.Herodes autem fraternæ cædis recordatione periculolius dimicans: dummodo ulcifceretur audoresiaduerfam adem fadllime fuperat. Deinde femper itegros ag/ grediendo uniuerfos in fugam uertit. Erat enim plurima occubentium Drages : cum alii qui' dem in uicum unde uencrant compellerentur. Nouiffimus auté ipfe mftarct: atq; infinites oc' cideret. Poftremo ruens inter fugienres hoftesan ciuitatcm incidit:cum omnes quidem arma/ torum domuseffent refertactplenacj propugnatorum defuper teda : amp;nbsp;quoniam foris deprao henfos fadllime fupcrabatidifturbandoædes intus abditos extrahebat;alios conuulfis obruros fafligiis multosfimulnecabat,Si quis autem fubterfugiffet ruinam cum gladiis armatimilites excipiebant. Tantaep cadauerum per omnes uias raultitudo congregata ed ; ut ctiam uidom bus ipfis tranfirus obdrueretur . Hanc plagam bodes adeo non tuleruntiut confluentium mt' ba confpedis ^in uico peniffentifuga difccdcrent.Sratimq; fucceffu fretus herodesad hiero/ folymam perrexiffetmifi eum hiemisafperitas prohibuiflet, Hæc enim perfidendae uidorix fuit impedimentum.Et ne penitus opprimeretur Antigonus obditit;qui duitatem lam defwet cogitabat.Herodes autem ad uefperam cum laffosamicos reficiendi corporis gratia dimifinet; ipfe adhuc ab armis caHidusrmore militis lauatum ibat. Siquidem unus tantum puer eum quebatur.Et priufquam in balneum perueniret:obuius ei quidam ex hodibus gladio armatus excurrit.Deinde alter öd tertius Öd plures. Hi confugerant armati ex acic in balneumifedpculfi etiam turn metmac latiranrcs ut regem uideruntallum quidem dupore debilirari ac trementes: cum inermis effet praetereunt, Exitus ucro qua fugerant curfu petebant.ltacp cum alius cam q eos compraehenderet nullus adeffet.Herodi autem nihil part farts fuiffet:omnes effugiunt» Po/ dero autem die pappum quidem Antigoni militu ducéabfeiffo capire obtrucar, Id pherote ma gidro exerdtus fratri fuo mittittin perempti fratris ultionem.Nanq? pappus erat qui iofephum interfecerat. Vbi autem rigor hiemis ceffit in hierofolymam profedus edimurifcj admoto n^' lire annus aut tertius agebaf ex quo romae rex fuerat declaratus;pro tcplo cadra pofuitiquam dlior erat expugnatio öd antea pompeius cœperat duiratenj.Exerdtu autem i opera didributo fuburbanis diuifis très quidem leuare aggeres:öd fuper eos turres aedificarc iuber . Relidhs ante qui operibus indarent effîcaddimis anbeorumapfe i famariam uadit uxorem acceprurus alcxagt; dri filii Aridoboli filiam fibi defponfarammt diximusiöd domum obfidet qui fubcifiua opera nuptias curaturus quippe iam hodem defpiciebat.lgitur ubi earn duxit ad hierofolymam rediit audus militum copiisieicp foffius cum magna manu equirum pcdirumq; fotiatunqua emeuitet raneo innere pmiffa per phoenicem ipfe remeauit.Vniuerfo autem exercitu congregate ad pedi turn legiones undecim cquitucy lex milia praeter auxilia fyriorum non pro minima parte duce' daiprope a fêptemtrionali muro cadra collocarunt. Ipfe quidem herodes fenarufconfulto fre' tusiquibus rex fuerat declararus.Soffius uero Antonio a quo milites quibus praeerat feiret miP fos hcrodis auxilio , ludeorum autem intra duiratera agentium populus uarie turbatus erat, Nara circa teraplum ffirmior mulritudo côueniés furore agebaturi mulraq? ueluti diuinirus de temporibus diditabatiöd qui audaciores eflcnt î coliegio conglobati mulris modis larrodnab^ turimaxime öd locis oppido proximis uidui neceffaria diripientesi netj aut equis aut uiris ali' menra relinquebant, Bellatorum autem condantiorcs obfidentihus oppofiti e mûris opus ag^ gerum prohibebant.öd contra indrumenra oppugnantium femper nouum aliquod obitaculu moliebantur, In nulla autem re ficut in cuniculis fuperabant. Rex autem aduerfus latrocmia quidem occultas excogitauit militum inßdias quibus eorum reprimerentur excurfusiinopiani uero alimentorum longinquis tranfuediombus adiuuare difpofuiriac pugnaeintenti quamuis omnem modum audaciæ fupergrederenturiromanorum tarnen pcritia uicebantur, Nihilomv nus aperte cum his certa morte propofita confligcbant.Eximprouifo autem romanis per me/ dios emergentibus in cuniculis priufquam muri aliqua pars diruereturtalteram dus uicem mU mebanr.Prorfus neep manibus neep machinis deficiebantiquoniam ufep ad ultimum répugna' re decreuerant. Deniqjtanto cxcrcitu cireüfedente per quinque menfes obfidtum roleraue' rUntidonec quidam ex his quos ledos habebat herodes and murum tranfgredi ciuitarem irrU' pere;amp; pod eos foffii centurionesJgitur ante omnia fano proxima capiebantur : amp;nbsp;infufo exer' citu plurima ubicp mox capta erantiromanis quidem propter obfidionis moras iratis, Herodes ueromanu iudaica (umrao intenta dudioine quis penitus ex aduerfariis refideret. Maflabant autem quamplurimiiöi per angudiores uicos oppidiiö^ Î domos compulfiiuel fi ad rcmplu etia confugiflent: nee ulla erat aut fenedutis aut muliebris infirmitaris miferatio ,Deniep licet rex

-ocr page 397-

^i$aim{cans rogar«ut parcerennnttno tarnen dextcfam continuinfed ueluti furent«omnc rfiequebantur actatem.lbi tune etiam Anrigonus:ne» priorem ne« praefenrem fortunam cox ^öns domo defccndit:amp; ad pedes foflii proiternitut.UIe autem nihu cum rantæ mutatjoms cä ™ieratus;amp; intemperanter derifltamp;Antjgonam appdlauit,nclt;5tamen eriam cudodia libcrü ^miut ut femineam.Iracß ille quidem uindus «fferuabatur.Herod« autemquonia hoftes uP ut externa quoq; auxiha fub iugum mitterct prouidebat. Vifendienim rempli fandtorû 9W eiusuudio omnis multitudo peregrina fucrat indtata.Ob eam^ rem hos minis alios pre/ Obus non nullos armisetiam rcfrenabat:acerbiorem q fi uidus fuiUet exiftimans fore uidoria » quod ufdeii nephas eflcttculpa fua uifum fuiflet.Mox autcra etiam rapinas in ciuirate prohi rd'^'^^^ ^ouedus ï foflïura:fiuacuefado uiris amp;nbsp;pccuniis oppido romani regem folitudinis ’quiirent:qui pro tanta ciuium cxde tonus orbis terrae imperium uile precium iudicarcrdllo brem iuRum eflè diccnte:ut pro laborc obfidionis diaram licentiam milites haberent:ipfe de ‘Uis facultatibus mercedem fingulis diftributurumefle firmauit.Arc^ ira redemptis patrio reÜ/ 3^’« promiffa compleuit.nanlt;ÿ militum qucquc liberalitcr amp;nbsp;pro merito duces: iplum^ fof-quot;u™ fegia largirare donauit:ut nemo egens pecunns abirct. Poft haec foffiusaurca corona deo bfuicata ex hierofolymis rcmcauinâtonio uindumantigonum ducens.Et illum quidem uana ‘Ptcupidum ufep ad ultimum diem ignauia digna fecuriscxcepit, Rexaurem herodes difcreta ’’^blritudine ciuirarisifuarum quidem partiu ftudiofos quo magis beniuolos faceret fibi hono» ^'æe tradabat.Anrigonianos autem neci tradcbat.Etcum pecuniae defeciffenttquiequid oma ^ftorum habcrer:diuifum Antonio duf^ comitibus mißt. Non tarnen omnino nequidpate* ^our ademitdam ent antonius Cleopatra amore corruptus:in omni re cupidini ceHêrat*

lt;)CapimIum.XXVn.

enim cleopatra ubi totam cognationem fuam fæuiria perfecuta cft:ut nc^ propin quus d languie fupereflet;cacdis rabiem contulit i cxtraneos:fyriorum«opnmates apud Antonium criminando fuadebannterfici:ut co modo cuiufip pofleffiones do ,minio fuo facile quereret.Poftea ucro q in iudaeos att^ arabas uü^ extcndit auaritia: °’ftg« eorum herodes amp;nbsp;Malichus intcrircnt occulte molicbatur. Denies cum uel i parte pre '■Riorum refipuiffet antonius occiderc quidem bonos uiros tanrofcp reges iniuftum eflè dixit: ^^btem his morte propius cratiinter amicos ultra non habuit : fed multa terra amp;nbsp;horum pcifa quot;nibus:amp; quod cratin hiericuntha palmetu quo balfamu gignitur: ciuirates praeter Tyrum amp;nbsp;“’fra flumen eleutru ipfi dedir.Quorum potita dominio ad eufratcn ufe^ par/ oellum infcrentcmifecuta antonium per Appamia amp;nbsp;damafcum îludæâ uenit.Atq; hic hegt; Ähr^^m^f unagnis muncribus infenfum ciusaniraum mitigaffet:tamen ducentis ralentis anuis °*diras regno fuo pofleffionesimpctrat fibi locari. Ipfamcg omnibus oblèquiis placans: in pc-« tab '^^^ duxir.Nec multum intcrea tempus amp;nbsp;antigonus ex parthis aderat ; captiuumq; Ar/ to nbsp;nbsp;nbsp;*’8*®s filium dono clcopatrae ducebat.Nam cd pccuniis omiep pracda parthusilli flati

baonams cft . Concitaro autem bello adhaco herodes quidem cum Antonio proficifci para y ''^Et aliis piudaeâ turbis libcratus:amp; hyrcania potitus que uicü Antigoni foror tenebat, cleopatra callide ne periculo^ antigoni pticeps ficrctuterdufus eft.Rcgibus ent ..^®œ infidias tendens; bellum i arabas ut herodi committcret pcrfuadet aronio. Quos ft gt;auet;arabiæ domina:fin autem uidus effchiudcae domina conftituereturialtcrum^potcta/ » per alterum pcrluaderet.Scd haec dus uoluntas ad herodis ceffit arbitrium. Naq; primum ^gnoribuj hoftium captis maximum quern conflauerat equitatum:circa diolpolim in cos im/ fortiter refiflenres fupauir. Cum autem iam uidi effent raaiorc motu arabes citantur;amp; infinira manus in uicum lyriac cclefcanthan congregara cxpedabat iudaeos. Vbi ’reos herodes cum cxercitu aggrcffus:bcllum cófultius adminiftrare tentabat: caftra^ muro ^gi pcipiebat.Non tarnen ei paruit multitudo:fed priore uidoria freti arabas impetunt. Et P ™3 coitione i fugam uerfos urgcbant.In perfecutionc uero infidiis pencliratur herodes:uici nF h ^^ i^'^'S^nis ab Athenione dimiflis;qui ex Clcopatrae ducibus femp ei fucrat inimicus. çu horu icurfu recrcari arabes pugna repetunttiundiftjagminibus circa faxofe loca amp;nbsp;dcuia 2am nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^S®f5pÏ“rimis caedc proftratis.Qui ucro ex praelio feruati funttin uicü Ormi'

teew °”™^'^’^^‘^^’ ®*^“ caflra eorum cum hominibus circungrefli arabes ficut erant plena j^runt. Neep mulro poft accepta clade herodes aderatcum auxiliis ferms q ufus popofcit. Non^^ ^ “ulneris caufa fuit praepofitorum militibus contumacia ; q, iuflïs obedire noluerint. cnim repentino commiffo praelio ullum Athcnon infidiandi tempus habuiffet. Rurfus

Büü

-ocr page 398-

tarnen ultus eft arabasnffîduis corum fines incurfionibus inquietans ïquodq? femel uióüsc^^J facpe reuocauit.Sed duminimicos perfequitur: incurrit ei diuinitus alia calamitas: feptimo re-' gnianno amp;: adiaco beUo feruente. Nanqpucris initio terremota infinita quidem pecorumï triginca uero hominum milia peremit : cumexercitus manfifTetjncolumis:quoniam fub diuo tendebarabiq; tanken arabas in maiorem ferociam fama fuftulit: triftibus nuntiis grauius femp aliquidaffigens.Vnde uclut omni fubuerla iudea terrae obtinendae fpe : quia neminem fugeffc d^edebantan earn ruunt legatis prius in intcrfedis qui ad fc ucnerant a iudcis,Herodes autadue ■* tu hoftium perterritam fuorum multitudincm tamcj magnitudine quamafliduitare calaroitl turn fradarn ad repugnandumin ciuitate tcntabat. Haec dicens rationem habere non uidetw: cur non prüfens formido pertulerit.Nam diuinacquidé indignationis plagas merori uobiselle no mirorjgnauum eft autcra perpeti enirn idem:cum incurlus hominumimpellédifunt. Ego. autem tam eftimo ut hoftes poft terremotura pertimefeam quod raagis putauerim deum banc illis illecebram dimififre ut poenas redderent.Non cnim tantum manu armifep freti quantum noftris calamitatibus ueniunt.FaUax autem fpcs eft quæ non fuis uiribus nitirur;fed alienisad' uerfis , Nequc uero uel fecundates uel contrariacapud homines certæ funt:fcd in utranq; I^ tem uideas fortunam mutate uiciffim:amp; exempla uobis propria demonftrabunr.Nam p pritua fuperiora uidoresjpoft ab hoftibus uidi fumus ódnuc ergo quantum exiftimare licet illicapio tur uidores fe fore credentes» Nimis enirn confidens incautus eft:mctus autem prouidentiam. docet.Itaq; mihi quidem hoc ipfum quod timetis fiduciant fuggerit. Nam cum ferocioresqua opus erat fuiftisjS e praeter uoluntatem meam in hoftes egreffi eftis. Athemion iofidöi^' tepus inuenit.Nunc autem ueftra cuntatio amp;nbsp;minus alacer animus;utuidctur:certam mihi uidoriam fpondet.Cóuenit autem ante prælium fie elfe affedos in ipfo autem opéré uirtutent crigetcico* fcçleratil^ hoftibus planum faccrc ^ ncq? humanum aliquod malum ; neq; ira cxleftis unqua deprimit fortirudinem iudeorum:doncc fpirlturn uitae ducantmeleorum quifquam in bonis fuis arabas dominari patierur;quos aliquotiés poene captiuos abduxit.Nihil autem uos terreat return anima carenrium metusmea arbirremini terrae coneuffionem alicuius fortunæ elft uel cladis portentum.Naturalia nanep funt clementorum quoep uitia : nullum«^ damnum inlerut nib quod ex ipfis cuenerir, Nam peftilentiae quidem uel farais uel terremotus fignum aliquog tardius forraffe praecefTerit, Ipfa uero cum extiterint fui magnitudle finiuntur, Qeterura quod nobis amplius quam terrae concuffio bellum nocere potcrit etiam uidisf immo enluero maxi^ mum imminentis exitii monfttum non fponte fua neep alienis manibus inimicis accedit: qui gatos noftros praeter omnium hominum legis crudeliter immolauerunt.taleflt;p deo ^ belli eue tu hoftias caeciderunt. Non enirn cffugient maximum eius lumen inuidamep dexteram: led continuo poenas dabunrifi primo repleti fpiritu i uindidam uiolati foederis animos cxcitetnus. Pergite quifquc non pro coniugibus neep pro libcris aut pro patriae periculis pugnaturi: fedde/ gatorum caedis ultorcs.llli melius quam nos qui uiuimus exercitum regent: uobifip mihi obe/ diétibus periclitabor iplc prae cacteris. Pro certo enirn fciatis fortirudinem ueftram fuftincri no polTe nifi temcritate laedatur.His adhoitatus milites ubieos alacres uidit facra deo celcbrauit. Deinde cum cxcrciru fordanem fluuium tranfgreffus eft» Caftris autem philadelphix pontis. baud procul ab hoftibus qfi de interiacente caftello cótenderenpugnam eminus itritabatiqua/ primum cupicns congredi.Nam K hoftes pcrmiferant qui caftellumoccuparenr. SediUosqu^ dem regii facile repulerunt:collemcp tenuerunt.lpfc uero quotidie produdo ad praeliunimi tcanftrudaque acie arabas lacclTebat.Cum autem nemo contra procederet: quacdam enime uehemens formido tenebat:6d ante multitudincm dux Alchinl us timoré obriguerat ; uaiiun eorum difturbat ipfé aggreflus : eoep modo coadiad pugnam confufis ordinibusintixteq cu pediribus équités cgrediuntur : amp;nbsp;fi multitudine fuperiorcs a iudacis tarnen alacritate impart^ quafiaudaciores eos faceret uidoriae defperatio, Etquamdiu quidem fteterintinon magna e rum cardes fada eft. Vbi uero terga nudauerunt multi a iudeis:multi a femetipfis perierunr. Denicp milia quinq; in fuga ceciderunncaercraq? multitudo in uallum compulia . eofq5 ftatim circunfeptos obfidebat herodes.Et licet armis propeadelïèt excidiumirameaqu penuria uehementer urgcbat. Cum rex arrogantius coßz legatos defpiceret^ßi talenta qumge ^ redemptione offeréribus magis ïftaret.Denicp ardefccre fitiicateruad exeutcs nlwo ^ 'e lui tradebat adeo ut quinep debius quatuor milia ulncirenf: fcxto reliqua multitudo ad P^§ defpara falute ^cederet.Quibus congreffus herodes ite^ lépte milia circitet ftemititanamg plaga ultus arabiam extldo uiroium eius fpiritu tantum ,pfeclt;ut etiam patronus ab ca ge

-ocr page 399-

B^ft '^a''’^^^ ^®*®” ^^^^’” cxccplt praefumptä rertïhi foÏJïcftüdóJproptêf amfddam Antonij Rtuictoriam cæfaris apudadium, Vcrumtamen plus timoris habebatquamipfe patiebatur» ^K enim cælar uiöum iudicabat Antonium:doncc hcrodcs cd eo fupcrelTer.Iracp rex periculis Qfcrcuit occurrere:rhodum(j tranfmifTns ubi cæfar co rcmporemorcbatur: aditeum fine dia/ craatc: uefte quidem cultuque pnuatodèd faftu regio:neq; dilRmuIara uerirare coram hxc dû ®^’ Ego cæfar rex fadus ab Antonio:fafcorutilem me fuiffe regem Antôio.Ncqp dubirauerim Qicereep omnimodoarmis quoq5megrarum expertusefTesmifi arabes prohibuiflent.Verumta amp;nbsp;auxilia ei pro uiribus mcis mifi:amp; multa frumenti miliadèd nee accepta apud adium pla ga;bene dememeritum deferui.Nam cum auxilii minus commodaremtoptimum ei confilium unam elTe dicens clcopatrae mortem aduerforum Correptionem.Quam fi occidinerÄ pecunias ^* fa”*^°^ ^^ tuitionem: amp;nbsp;exercitum amp;nbsp;me metipfum belli contra re focium pollicebar, Sed Pwcao eius aures Cleoparracamores :amp;1deus qui tibi uidoriam donarct obffruxit. Vna ergo Antonio uidus fumiód regnicoronâm cum eius Fortuna dcpofui. Ad teautem ueniifpem “«tB de uirrure prærumens; amp;nbsp;ne in examen âdducerer propcrans:qualis amicus alicuius fuc/ ”™'Adhæc cæfarummo uero faluus effo inquir:^ nûc regnato certius.Nammeritus es qui plue ’’imosregasxum amiciciam ranra fide tuearis. Experire autem ut ctiam foelicioribus fïdus per/ ^neas.Siquidc ego præclarinîmam (pern de tua magnanimitate mihi promitto. Recte ramé ^itanronius: qui m^is deopatræ quam tibi paruit. Te nanquelucrati fumüs propter eius dé , nbsp;’’’fatiam. Prior ab omeiis autem cœpiffi quantum appareatxum ad eorum gladiatores idonca

1 ^WÜa mififTe perfcnbit. Quire interim tibi decreto fîrmitatem regni præbeo.Êxperiar autem 'peqjoquc bene ribialiquid facere;ut non queras Antonium;huius fermonis humanitäre regé ‘'^quidpenitus de amicicia fua dubirarer horrarusÄ diadema illi impofnirÄ indulgennam de/ 1p^° configti^c, In quo multa honorifice in eius laudem locutuscft.Ille autem prius eum mu» 1 ^^“^delinitom rpgabatiut Alexandrum quendam fuppliccm ex amicis anronii iuberet ab/ ‘9M Sfd uicit iracundia cæûns multa illum amp;nbsp;grauia pro quo rogabatur admiGHe dicentis; Wgt;u$ repulit deprecantem,Poftea uero ad xgyprum euntem per fyriam esefarem herodes cun «'sacceptis regni diuitiis:tücque primum cum co militem infpicicntcxirca ptholomaida cquo “'^uscftxoenam«^ illi cum omnibus amicis cxhibulnatque infupct exercitui epulis cunda di/ ‘^ooit, Profpexit enim ut per arida loca proficifcentibus ad pelufium atque inde redeuntibus ^9“3nini copia non deeflerNee defuit cuiquam utcnfilium quod defidcraret exercitus. Pro his ‘^f^que meritis paruum effe hcrodis rcgnum tam caefar quara milites xflimabant.Ideoq? port/ ’I'am uenit in ægyptum:iam Cleopatra amp;nbsp;Antonio mortuis: non folum cacteros eius honored ^“«Cuerum ctiam regno partem fmium addidit:quam Cleopatra dempfenr. Et pracrerea ga/ ^^ran hippon ümmariamtmaritimarumt^ infuper duitatum gazam amp;nbsp;Archedonam:amp; ioppen ?P'rgon ftratonis:amp;ad hæc fatellites quadringentos galathas ei donauit:quos antca Cleopatra ‘‘’Patores habcbat. Nulla res autem magis liberalitatcm caefaris incitauit quam magnus anû ?M?^'P’^’’^®‘ Po^ primam uero atiadam ctiam regionem quae tracon uocatur eius ditioni “°didit;cique eStinentem Batanianniternque aurantem. Ex huiufmodi caufa Zenodorus qui lifariæ condudor erat non ceffauit unquam ex rcgione quae tracon diciturdatrones da/ ^^^fnis immitterc, llli autem ad uarronem tuneredorem fyriae confugeruntxumquc depte ®^ funtiquo Ibas miferias cæfari declararct. Cæfar autem his cognitis ei refcripferatt ut latro/ ïwiunipœnitus curaret cxtinguere. Varro autem cum milite aggrelTus loca fufpeda cxpurga» “'dattonibus terramipfam zenodoro abftüIit.Quam cæfar ne latronum denuo contra damagt; reccptaculum fieret.herodi deditxuraque præterea totius lÿriæ procuratorem confliruit ^jdecinio anno reuerfus iterum in prouinciam:ne quid eo in confulto procuratoribus liceret ^ammiflraf præcepitiac zenodoro mortuo terram omnem quæ ïter draconem amp;galileamerat ^uem actribuir. Quod autem maius his omnibus exiftimabat herodes a cælâre quidem poft quot;ggtippam amabatunab aggrippa autem poft cæfarcm Hinc ad fummum felicitatis cuedus: di ƒmaiorê fubleuatus animumimaximam prouidétiæ partem obfcquio pietatis impendit.Itacp ^no regni fui quintodecimo amp;nbsp;templum inftaurauit:amp; duplum terræ fpatium quam fuerat cit ^tönpiunj muro amplexus eft:ingenti fumptu amp;nbsp;munificentia fingulari, Augumcnto erant ambitu fani magne porticusxiqj uidu a feptetrione caftelIu.Ét ilTas quidé a tundamétis ere/ tt» Hoc autem nulla re minusiqua regni fcdescct largisopibus rcnouatu. Antonia uocauit { onore Antoni’, Qui etiam domo fibi regia ifuperiori parte ciuitatis extrada duasædesin ca 3xias at^ pulcherrimas: quibus ne templd quidé ufqua coferri poftetædificauiticaftji aïeo^.

-ocr page 400-

uocabulis unam Caefariam Agrippium alteram nomîauît. Nee nero folis tedis rnemona e K cognomina circunferipfit: fed in totas eriam ciuitates ftudium liberalitatis extenmt. W in famaratica regione oppidum muro pulchcrrimo per uiginri ftadia circundatum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïlt;

pellauit;deduóhs eo fex milibus colonorum terraque fœcundiffîma his attributa, Vbi quoque maximum inter ædificia collocauit:amp; circum id aream trium femis nadiorum cada dedicauit;eiufqueoppidi habitatoribus prsecipua legum beneficia præftitit.Infuper his alten terrae adiedione donatus a Caefare aliud templum circa iordanis fontem candido marmoreP fuit;qui locusappellatur panium.Vbi niontis quidam uertex in praecelfum «dims propter lu iedilareris uallem fpecus aperitumbrofümt qua profund« alnrudmis rupcs ad immenlump quenrisguttc receptaculum concauatur Ófdagnantis aquae copia dimittentibus aliquid douce terram inueniat longitudo nulla fufficiar, Foris autcm de ipclunc« radicibus örmntitf ion^ tes. amp;nbsp;ut quidam puranthoc eft iordanis principium.Sed ueri fidem impoftcrioribus ’udJeaöP mus.Quin amp;nbsp;apud hiericunta inter caftellum cyprum amp;nbsp;priores domos rcgiasimeliores alias.» quae cômodiorem ufum praeberét aduenientibus fabricaras eorundem amicorom nomiuiDu^ uocitaoir, Prorfus non eft idoncus regni locus:qucm honore caefaris nudum reliquerit . rO' ftea ucro quam fines fuos templis repleuit in prouicia quoque honores fuos effudit amp;nbsp;uitaribus templaque caeöria uocantur inftituit, Cum autem inter maritimas ciuitates “’““‘^ unam uetuftare feflam qu«ftratonis pyrgus uocabatur:amp; pro loei natura munificenri« lusc paccm Totam earn candidiffimo faxo reparatam dariffima regia decorauit,amp; in ^^ maximain in natura fui animi magnitudmcm demonftrauir. Nam inter doram amp;nbsp;ioppeiJ.qoarummedia ciuitas fita eft.Omnis ora maritima adeo fuit imporruofamtomnes qui ad Egyp^f^ Enœni ce nauigarent in falo fluduare cogcrétur minas Aphrici metucntes. Cuius etiam mediocns au/ ra tantas undarum moles ad fcopulos crigit.Vtremeante «ftu gurgitis per aliquâtum Ipatium maris feritas augeatur, Scd rcx liberalitare ac fumptibus deuida natura pyreo maiorem pop turn fabricauit:amp; in cius penetralibus alias nauibus ftationes fccit altiftimas. Et quaquam onv nis ei locusaduerfabarunramen ira com difficultatc cerraoitmt firmitasqo«dam ftrudurs ne^ quaquam mari ccderet, Pulchritudo uero tanta eflenquam nulla res ardua perpediflct otnam Metirus enim quantum diximus portui fpacium per uiginti ulnas in profundum faw o^’ƒ• Quorum pl«raque pedum quinquaginta longitudinis: amp;nbsp;alntudinis nouem:Ä latitudinK de/ cem.Nonnulla uero etiam maiora fucrunt. Expleto autem fpacio quod unda edabanin duce/ rorum pedum inuerum dilatauir. Ex quibus centum repellendis erant fludibus ante coUructi* unde etiam procymia diccbatur. C«teri autem faxeo quo porrus cingirur mutofcbfeOTWnt magis turribus intcrpofitis:quarum maxima atque pulcherrima ex parente Gefaris gnominara eft.Crebri autem fomiccs adduccnda qu« portus haberet proque fornicibus: »cir cum eos pila faxea amp;nbsp;lata qu«naues egredientes cxcipcret ambulatu. Aditus autem a lepren/ trionali crat .Ventorum enim pro fitu loci placidiffimus eft borcas. Ad hoftiurn uero natuæ fu« colofli tres urrîqj fulti columnis:quarum a Icua quidem intrantibus ftantis folida torris fu/ ftinet.Dextra ucro duo proceri lapides iundi:amp; parthis aducrfe turris magnirudinem fuperam tes.Domus autem portui connexe candido itidem lapide: parique menfura fpatiorum cioitatis uice rendenris in portum. Contra hoftiurn uero portus in colle caefaris templum magnitudine limul amp;nbsp;pulchritudine pr«cipuum:ftaruaquc in co c«laris fiuc coloifus non minor quamiouis apud olympia:cuius ad exemplar fadus, Romano autem par Siiunoni qu«argis eft, Oppi™ autem prouinci« dcdicauif:rcbuflt;jadueditiis portum. Gefaris ucro côdiroris honoremiunde ciuitati c«fari« nomen impofuit.Quin etiam amp;nbsp;caetera opera forum thcatrum amphitcatrum digna uocabulo collocauit: Si quinquennali ccrtamine inftituto nomen ei caefaris donauit. Prv mufque ipfe in ccntefima nonagcfima Si fecunda olympiade maxima pr«mia propofuinot no folum uidorcs:led Si proximl Si tcrtii fucceffores eorum regalibus diuitiis potircntur. Anthe/ dona quoque rcparatam:quam bella fubuertcrant agrippium uocauitinimiacp beniuolenria no men amici etiam port« infcriplit: quam ipfi in templo «dißcauit.Scd nec patentes fuos ira quit quam dilexit:nam Si patris monumento oprimo regni campo ciuitatcm condidit:fluminum at borumque ditiflimam:camcp antipatridam nuncupauit. Et fupcr hiericunta caftellum natura turum Si pulchritudine pr«cipuu muro cinxit:atcg in honore matris Cyprum uocauit.Fratn^ phafelo turrim cognomi'e hierofolymis dcdicauit:cuius habitus Si i magmtudfe claritas poften declarabif.Aliacj ciuitate in regione qua de hicricuta in bored itur Phafelu noiauit.CognanS at Si amids «rem«glori« traditis:ncc fui qdé fuitîmemor:fed caftellum contra montem arabici lareris pro pugnaculo permunirum de fuo nomine herodid uocauit: tumulum^ afta idem qui

-ocr page 401-

-nu fadus (îadiorum (êxaginta fpatio ab hierofolymis aberat: fimiîircr nominâtum muhifï-' ntius accurauit.Efenî rotûdis quidem turnbus cacumen dus amplexus eft.Ambitumauteni ompCTitaedibus rcgiis libcralimme exomans: ut noh folum interna membrorum fades cla^ iOF eiiet:uerum etiam foris parietes aematertó tedlaque largis ifufa diuitn's elucerent.Aquam aim piurimamingenti fumpru ac labore ex longo interuallo induxit:perq; duccra gradus mat ^‘^’*^*^*^* fabricauit afeenfum. Erar autem totus collis manufadtus amp;nbsp;dementer exgt; Ü^' Qyi amp;nbsp;aliam drcum radices eins regiam ac diuerforfa quæ farcinas amp;nbsp;amicos redpere pollent ædificauitiut pro return quidem omnium Copia ciuitâs elle uideretur, Caflellum uero Homwregâlis circunferiptioneïtantis autena confltudis ædificiis animi fui magnirudinem in Puntmsetiam externis ciuitatibus demon{lrauit,Nanq?apudtripofim amp;nbsp;Damafcum amp;pthogt; oæaidapublicas balneas quægymnafîa dicût.bibli autem murum:exedras uero amp;nbsp;porricus fogt; gt;'æçuæamp; templa briti ac tyrimeenon amp;nbsp;fidonem apud amp;nbsp;Damafcum theatra condidit. Mariri wisautem laodicenfibus aque dudum:apud afcalon uero nymphéa fiue facus ornatiflïmos Si balneas, Itemque pcridilla tam opere quam magnitudine miranda conftituit.Sunt quibus ena ^^sportuCquepræbuit.Mulræ ciuitates abeo tanquam regni fociæagris quoq; donate funt. ctnibitioem uero thermarum aliis redditus anuos ac pcrpetuos delegaüit;quemadmodum ^WB ne quando bcneficii gratia deficeret. Ad hme frumenra cundis minidranit cgcntibus:amp; quot;’‘Ulis rhodiorum ad inftruendam claffem pecunias ièpetmultifque in locis praebuitancenfum,» ^urpythium in meliorem formam reparauit fumptibus fuis. Quid dicam eins in lichios aut aamos liberratem:perquæomnem ioniam eorum quæ delideraffet quifque largitiones. Non quot;f Athenienfes amp;nbsp;lacedemonii 8i Nicopolirani:amp; in Mifia pergamus herodis funtplena dona/ kb. Nonne anriochenfium fyriaeplatheam cum plena coeni effet ab omnibus uitarerur per ui-» gibtiftadia prolixam datuitipolito marmore declinandifque imbribus quam longa effet orna.» 7a r ^æ*“ quidem propria quis dixerit illorum quibus ca detulitpopulorum. Quod autem fidenubus præffirirmon folum Achaim communcifed etiam totius orbis terrée munus effe uigt;

*perquem Olympiaci certaminis gloria diffundirur. Nam cum hos deficere fumptuum ''quot;derer in.opia: quodque folum ex ueteri graecia reffabat effluere: non folum agonithera ipfe fagt; ^sdlieo kiffro q? cum roma nauigaret offendittfed pcrpetuos pecuniarum queffus ïffituit: ut ‘‘“'’quam eius memoria agonirhctéc munere fungi defincrcttinextricabile opuserit debirorum ^fuiiffioncs exponerefficut phafelirasamp; balaonetas. Alia quæ circa Ciliciam municipia leuauit ennuis penfionibusdicet multum eius animi magnirudinem timor frcgerit: ne quam pateretut ’uuidiam ueluri maius aliquid aucupareturtfi beneficiis amplioribus afflecret ciuitates' qua qui fashaberent. Quin amp;nbsp;corpore ufus eff quod animo coueniret. Cunque fummus uenator effet: whoc tarnen ipfo equitandi pcritia quæ cuperet affequebatur,Denique uno die quondam qua/ «aginta feras fubegit.Eft aurem aprorum altrix illa regio:fed magis ceruis amp;nbsp;onagris fréquenta fw-BelIator autem erat qui fuffincri non poffer.Iraque multos etiam in exercitatione tcrrebat: q'’iDus6lt; :torquendo iaculo dire(ffiffimus;amp; fagitrarum librator uidebatur egregius.Prærer anf w*autem corporifque uirrutermforruna quoqueiêcunda ufus elf. Raro autem contra uotum uusbelli cefl'it euenrus. Et ff quando id acciditmon ipfius culpa: fed aut prodirione quorun^ “'quot;'‘iiirtemerirare militum fadtum cff.Vt uero publicam ei felicitatem memores inuidere do aduerfi cafus ex muliere cœperunt:quâm maxime diligcbat. Nam quia régis meruit potedatemirepudiara quam priuatus accepcrat uxore ex hierofolymis genus ducentc quæ doffs uocabatur. Mariannem fibiconiunxit Alexandri fïliam Ariftoboli filii:unde domus eius in di Icordiam uenit. Er ante quidem maxime uero poftquam roma cgreflus cft.Nam primum An/ tipatrum ex dóffde filiorum cau(a:quos de marianne fufccperat cxpulit ciuitatedolis fcffis die/ DUS eo commcadi facultare conceffa. Deinde auum coniugis hyrcanum ex parthis ad fe reuet/ -uni propter infidiarum fufpirionem peremit.Quem captum quidé occupata fyria Barsaphra/ teadduxeratimiferati uero gentiles liberauerunr:qui ultra euphraten colebant. Er ff monitis forum paruiffet ne ad hcrodem tranfiretinon internffcr. Verum mortis eius fuit illecebra ne Ptis matrimonium. Hoc enirn fretus naultoqueamplius patriam deffderans umir. Hcrodem Ç9™mowt non cp regnumaffedarettfed cy ipfi iure deberetur.Quinque aut filio^ quos ® Mariâne fufcepat;duæ fœminæ cæteri mares erâr, Horûqi minimo romæ î ffudns mortuo: DUOS maiores amp;nbsp;,pprcr marris nobiliraté:amp; çpiam regnâti fibi fuiffenr geniti régie producebat. ofdenifortioramor his Mariânes fuffragabatur:quæî dies fingulos pfidcs fuccédebat adco he

^ÿ^nibil fenriret:quæ pp dileââ fibi dolcrcr.Tantu nâqiin eu Warianes cratodiû;qtu pailla amabac.Habens igitur ex rebus quidera ipûs inimicicia^ probabtles caulâsæxamore uc

-ocr page 402-

rafidudam meo ei quæ hyreano ano fuo feciflet obiiciebattquæa î fratré fonatbe egifTet.NeC cnim ucl hiiic quicquâ qui puer erat parcebat:qué pontificem in oecimofexto gratis annoté tum;poft honoré ftatim occidit.Atq; ille quidé cum facra refie amidus ad arana accefTiiTetkRo die populus oninis illachrynaauit;^ tanié nodu naiffus in hiericunranbi ficut madatunafocrat Jacu fubnaerfus a galathis interiit.Haec igitur herodi Mariäne^bro dabat:fororélt;j_eius 6i franc naaledidis atrocioribus dehoneftabar.Scd ille quidé anaore mutus erat.Grauiauté indignation nauher feuiebat:S^ quo naaxime eónaoueretur herodes infimulabat euna adulreruna. Prêter aha naulra quæ ucrifimilia fingerentur hæc aceufantis: g? iægyptuna inaaginé fua naißflet Antonio: proque inaoderara libidine abfêntena (ê properaflet oftendere uiro naulieruna cupidine infant'’ entlÄ qui uina poffet afièrre.Id uchni fulnaen aliquod enaiffum perturbauit hcrodeminiaxime quidena anaoris caufa acnaulatione fuccenfuna.Deinde etiana cogitante Cleopatra feuinaxuius gratia ßd lifanias rex:amp; Malichus arabs erant perenapti.Non eni coniugis anaiflioncnatfcd ^o*quot;^ fua periculum metiebarur.ltacp profcdurus ronaana Icfippo falonae fororis fua uiro que nduin habebatiSd pro affinirarc beniuoluna cSnaendabat uxoré;niandato ei clana ut cam intcrficeret;n etiana fe occidiiTet Antonius.Verum iofippus non naaligne:fed régis anaorcna mulieri copies de monflrarcig, ab ca neep naortuus patcretur diuclli:iêcretuna ei fernioné aperit.Et illa reuerfo nc rode naulraq? inter fabulas de affedu iurantc: quodq; nunqua eiTet altcrius naulieris anaore ca/ prus;ualdc inquiramornos tuus naandaris iofippo eóprobatus eft: quibus ut me occideret prS/ cepifti.His auditis qua occulta credebat amens erat herodes ilico: nee unqua ioßppum madara fua proditußi fuifre ratusmifi earn corrupifler præ dolore ifaniebat.Cuntp ftratis exiluinetin re/ gia fpaciaturnbiq; tuncSalonie foror eins accepro tempore crinainandi fufpitionena deiouppo confirnaauit,Vnde herodes imnaoderaro anauli dolore furens confeftim uminq; lO® intCTW ci.Dcindc pocnitudo fequebaturinfaniana: amp;nbsp;poftqua iracundia concidit: amor iteruna calefce^ bar.Tanra uisaurcm cupidinis erat:ut ne naortuani quidena purarct cam:fed agritudîc quaff au uana alloqueretur.Donec proceflu temporis funere cogniro naoeroris magnitudinequarn fupet flirena dilexerat æquauit afiedum. Maternaeautcna iracundia: fucccdunt filii: amp;nbsp;inamaniraton fcclcris rcputantesinon aliter fufpedum pattern qua fi hoftis effet habcbant.ldq; 6^ onrea quant diu romæ in ftudiis crannSf naulto rnagis pofiquana in iudeam reuerfi funt.Siquidem cum sta/ tibus corum mentium quoque roborabaturaffedio. lam uero naaturi coiugio unusamitæ ma: Salonics qua: naatrem anaborum accufaucrat filiam duxitialter Archelaf cappadocum rcgis lt;nbsp;*” de acceffit eriam liberras odio:amp; occafiones ex eorum confidentia delatoribus dafæ funt .Itatj apertius quidam cum rege !oquebatur:q; ei per utrunque filium inftrucrenturinfidis» Alter q/ dem ultrices marcrm cxirii finaul cum fratre armaret manus. Alter uero hoc eft Arcbelai genet foccro fretus etiana fugam pararenipfuna apud crefarena accufaturus heroden, His igiwt crimi/ nationibus-repletus herodes ueluti propugnaculo fibi futurum aduerfus filios adducit Antipa/ truna ex dofide fufeeptum.Hifq? illuna proponcre modis omnibus coepit.Qui cunahanc muta tioncna tolerabilcm non purarent:ac priuata matrc aeditum proficienrem uidcrent: indignan^ nem cohibere pro fua nobilitate non potcrantjlêd in fingulis quibus offcnderentur irarn pro“^ bant.Et illi quidem in dies fingulos rnagis magifquc negligebantur. Antipater autena fui cauia fauorabilis eratmam amp;nbsp;patri blandiri callide nouerat:amp; uarias inter fratres fuos calumnias cot^ rebanquædam ipfe didans:anaicos uero fuos ad alia uulganda fubnaittcns:donec omnino ipr^ rcgni abfcidit fratribus fuisJn teftamento enim ipfe quocp aperte iam fucceffor fuerat debar / tus.Denic^ tanquana rex eriam ad caclarcm naiffus eft: culruq; regio amp;nbsp;caeteris obfcquiijprste diadcma urebaC Tempore auf (êquenti ualuit fua naatré in cubile Marianos inducere: duobu/ que arnaoruna gencribus in fratres ufusiblanditiis amp;nbsp;opinationibus regi obrepfitmt lioruni naorre cogitaret. Quaproprer alexandruna quidena fecum romana pater abftractun• ucneni fibi dari reuna apud cxfarcm poftulauit. Ille aurem uix deplorandi copiana nactus:a eet imperitiffimuna iudiccniitamé herode amp;nbsp;Antipatro prudentiorenatdelida quidé patrisuc cunde repreffitiin fe uero delara crinaina diluitipericuloruna^ focio fratre purgato:mox de nƒ tipatri calliditate amp;nbsp;de fuis iniuriis qucftus eft:cü praeter mnocentiæ conftanriana eloqucntiai uaretur.Erat autcna accrrimusin dicendo.Poftrenap prolocutus g gt;cospater libenter occidere. auxit facinus amp;nbsp;lachrynaas quidem cuéhsexcuffit.Vcrum caefaré fic affecitmt eo^ accu lation / bus fpretis herodé ftatim reuocauit ingratiâ. Hac aût iege recôciliatio faéla eftiut adoleiccn quidem patri in oîbus obcdircntuUc aut relinqueret regnum cui uellet, Poftea rex romarene fusilleer foluiflccnminibus filios uidereturmondum ramen erat fufpitióibus liberatus: quon argumentum odii fequebaturantipater;amp; fi uerecundia reconciliatoris palana proferre inimi

-ocr page 403-

fini ^a” ?’’^^’'^f'^^’^ ^fû fdciliam praeremaaigans cîeufînam uenîffenfufcepit cum benignif njk'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Salute generi grariam referensÄ reintegrate concordiae caufa lætus:quippe

jJ®°’'®’^^^ 3micis romæ fcriperatiut in caufa dicenda fuffragarentur Alexandre»: amp;nbsp;ufque ad j^ iriumdeduxit talentis.xxx.donatum.PoQea uero qua hierofdlymanr perucnit hcrodes:popu 30^°*^^?^^^° ^^*^^^ ^*’“5 prope fc Pantibus caulam reddit profedionis : multalq; deo gratias s'^mulras etiam caefari qui domus fuæ perturbationem fêdaflet:quod regno maius eferxon^ ƒloiani filiis pr3cftitifrer:quam ego inquit ardius conipiIabo.Nam iHe quidem me rcgni domi niKfuccefloris iudicem conftituit.Ego autcm cum mea cómodirare gratias refero: trefq^ fix ^snieos reges defigno:huiufep fènrentiæ me focium primum dominü fieri precor:deinde uos. nh” ræ^5’^*’’s nobilitas fucceffionem regni conciliât quidem magnirudo eius etiam p!u/

^^‘^°5 aurem cæfar uinxit:amp; pater conftituit obfcruare.Non nullis eos ncq; difpa L^ .“^^ris colenrcs hononbus.Necemm tantaquis reficiet cum lætiria qui prêter ætaté °‘’æquitur:quantü ci quem defpicict doloris infliger.Quos aurem fimiles côiundlos efie oporx ^3t.propinquos atep amicos ego diflnbuam:amp; concordiæ fponfores illos confbtuam:pro certo / ’quot;fibeciiuonum contenrionumq; caufas ex conrubernalium nafci malicia. Hofep fi boni fue* quot;fanedtiones tucri.Rogo autem ut non Iblum iftnfed etiam primates ordinum cxercitus î me ®™w fpem habcanr in præfenna.Non cnim regnurnded rcgni honorem filns meis trado lox ^’’oitatem quidem quafi rcdlores paticnruripondus autem repi tametfî nolim meum ed.Con 'toetautem quilquis ueflrum xtatem meam:uitæq5inflitutum neenon ctiam pietatem.Nam **Î fcnex adco fum ut de me cito defperetunneq; uoîupranbus alTuctusiquae adolcfcennû quo ?ue uitani fpacio breuiter concludunt. Diuinitatem uero ira colimusiur in longû nos æuû prox S’^uros effe credamus.Quod fi quis in contemptum meum filns meis placer malueritietiam P°“iBniihi fupplicium dabit.Ego cnim non cpmuidiam de mc gcmtis honorifice eos haben' ’^Q’æ^quia noui hæc adolefcennbus dudia ferociæ nummenta (uggerere. Iraqi fic cogitent 9^1ad eos Îe appliesnr,bonis quidem apud me paratum eflepremium: feditiofis uero apud ipgt; ‘^quibus lenocinabunturiinfrudluofam fore malignitarem. Omnes profedo mecum hoced '“™filnsmeis lentient.Nanq? his expedit me régnante ncq; his elle concordcm.Vos auté o bo p'fifiifacram primum rennentes mente figuramxums affediones inter feras beflias faluæ funt ^^nde cæfarem qui nos rcduxit î gratiam meq; terrium qui ea quæ lubcre liceat rogem fratres f^'-lianetc. lam nunc autem uobis;amp; ucfiimcnra amp;nbsp;obfcquia dabo regalia.Dcumqioro cofer* ^areiudicium meum fi concordes crins.Hæc locutus Angulos bénigne confalutaumpopulûcp Jmifitalia conuenientia didis eius optantes qui uero mutationiserant cupidi nec audifle quù ^ fie quicquâ fimulantesdrarres auté difienlio non rcliquit; fed peiora fulpicâtes alius de alio pfeffi funt.Nancp alexandcr amp;nbsp;aridobolus ægre ferebant confirmatum efle antipatro menrû. quot;'’f’patetaurem fuccenfebat uel fecundo loco fratres habcri.Sed tarnen illc pro-uarierate mop» teticere fecreta nouerat:amp; quanto fibi eflent odio mulra fraude celabat.His autem pro nobi ‘^^'bn lingua erat quicquid ucnifiet in mentem. Et multi quidem his infligandis opcram da» Wlures autem amicorum fefe explorandi caufa infinuabant.lratp omne quod didumefee ^pudalexandrum datim apud antipatrum cratÄ ab antipatroad herodem cum adiedione de-' ffebarur, Nec uel fimiliter aliquid prolocutus:adolefccns innoxius habebatur: led cunda eius “ffM in crimina uerrebantunmaximaque minimis afiingebanrurdic ubi libcrior paulo fuifi'et*

'3Ût qui eu imtarcnt (ubmittcbat antipatcr:ut médacia fua ueras occafioncs haberét;mul falfouulgatis und quid coprobarum fidcm oîbus facerer. Sedhuius quidé amicoptquifcp 3ut natura taciturnus eratiaut muncnbus parabafmc quid occultdexpromeret negaflét aliquis wantlpatri uiram malitiaedixider arcanum:alexandii ucro familiäres autpecunia corruptos aut unpulfos blanditiis quibus expugnauit ommaiprodirorcsaclures eorum quæ contra fe dicercx niraiue agercntur edeccrat.Cum caute uniuerfa cómitteretiadutis etiam criminationibus adix us3a herodem moliebaturifratrifq; pcrfonam gerensaliis delatoribus utebatur.Si quid î alcxa «mai nunciaflcnr fauore fimulato id quidem primo repræhcndiflcnmox oriofeaddruendo re* sis iracundiam prouocabanomniaq; ad infidias refercbat;amp; ut necem partis alcxâder optarc ui» eretur.Nihilenim maiorem fidem calumniis fuggcrebar qua fi eum purgaiet antipater his acx enlus nerodes quantum in dies fingulos de aficdtu adolefcentium dctrahebat ; tantum adiicie atantipatro, In eandem uero partem inclinan funt etiam qui regno parcbannhl uolentes alii pro imperio ficut ptholomeus amicorum cariffimus;regifq; fratres ac tora progenies:oia naneg nantipatro fira eranr:amp; qdalexandro fuit acerbiflimd cundain eop^pmcic mfis antipatri coiv logerebatur.Nouerca eni feuior erattmultoij plus q priuignos oderatiquos regia mr ædiderat

-ocr page 404-

Scd quanquam omnes ut antipatro magis obfequcrentur fpes inducebat;non minus tame prs* cepra régis quequä ab adolefcentibus fcperabant: qui carilTimis dixeratine quis ad ariftobolunj uel eius fratré accederet: aut fe ad cos applicaret:non folis eni regalibus erat formidini:ueruena cxrcrnisNuIIi enim regum tantum poteftatis cæfar dederatiut fugitiuos fuos quauis ex ciuitan bus non fubiedis ei liceret educere AdoleCcenres auté deJata in fe facinora nefciebantihifq! pf®' pterea capicbantur incautius.Nullus eni palam incaufebaf a patre: fed afieflu refrigefcéte pauU tim intelligentes doloré afperius excitabanf, Eodem autmodo etia pherorâ patruû Si Salomen amiram contra illos cômouit antipateraffîdue:uelut eu uxore fermocinando:quibus in cosing ftigarerur,Huius aûtinimiciciis confpirabat alexandri quoq; uxor glaphira multa de fua nobin tare eômemoransxundarûq; fe quæ î regno uiuerent dominam elfe diditans;paternum cnW genus a remeco: maternumab dario hiftafpis filio ducere;multumq; ignobilitaté defpiciensio' roris ßi uxoris herodis:qua^ quæq; propter formara nô proprer nobilitarem effet eleda- Nam multas ei fuiffe dixiraus uxores:quod licet amp;nbsp;iudeis more prio plurcs habere: quodq?rexpmrp bus obledaretur.Oranibus igirur proprer fuperbiâ amp;nbsp;contumelias glaphira: îuifus erat.Alewn der.Salomen autem ariftobolus:0i fi focrus eius crat:ipfe inimicam fibi reddidit:amp; anre quidem proprer malcdida glaphirac feuictem: amp;nbsp;frequenter ei humilitarcm generis obiieiebat uxoris-' que ipfc plebeiam: reginam ucro frater fuus duxiflèt alcxander;hoc lalomcs filia mm fietuma/ tri nunciauir. Addebat aut cp aliorum quoq; fratrum matres idem alcxandcr 6ianftobolus fi re gnum obtinmiTenr: textrices cura ancillis faccre minirarentur ipfos quoq; uicorum fenbas fd^ licet irridentes q, litrerarum ftudus operam darenr. Hiscommora falomcs q? iracondiam mbi/ bcre non poffer herodicunda indicauit.Satis autem idonea uidebantur contra generum dices. Et prarterhæc alia quædam criminatio diuulgata eftiquae fucccndir animum régis.Audiuit eni alexandrum amp;nbsp;aridobolum crcbro matrem implorare.'cafumq? eius cum gemitu atq; impreca/ rióibus conquemae fepe illu queedam ex mariannes ueftinrentis poflerionbus diujdenrem con iugibus minirari folitos effe g? cito pro regalibus delitiis cas faöis ucftibus induerct.Hisde cau/ fis herodcs lieer præftanrem animum adolefcenrium formidarct: tarnen ne fpcm correprionis cis abfeinderet:ad fe eos uocauir.Romam enim nauigaturus erat: amp;nbsp;quafi iex paocaintennina* tus pluribus quafi pater monuit: rogauirq; ut fratres diligercnt promiffa priorum peccarorum uenia fi poft hæc raeliorcs fierenr.llli autem criminationum inuidiam depreeando fidas cas cc diccbanripurgationifque fuæ fidem rebus ipfis poffe conftare:uerum quoq; ipfum debereomif fa facilitate credendi aditum maledidis obftrucre.Nunquaraenim calumniatores defore:dum cui perfuadeatur cxtabit. Cum his eum mature placuiffcnt:quiut parrem præfenrin -etu reie/ dorde poft futuris mocrerc cœperunt.Ercnim cognoucre Salomen fibi effe infenfam:amp; patruu phcrorammtriq; autem feui amp;nbsp;graues crant:lëd amplius pheroras qui totius quidem regni pra:^ ter diadema focius erat: propriosautem redditus habuit.c.raléra totiufq; trans jordanc frudus ipfe capcret a fratre fibi donodata. Quin etiam tetrarcham eum fieri bencficio espris idem herodcs impetraucrat: rcgalicp cuniugio dignatus erat:forore uxoris fuæ nuptu ei collocata. Et poft illius mortem delponderat ei filiarum fuarum maximam.ccc.talentis in dotem datis,^ Sed regale coniugium pheroras ancilla: amorecaptus refugerat.Quaobrem iratus herodcs filiaquf dem nuptum dedit fratris filio: qui poft a parthis occifus cft.Mox autem morbo pherore uenia dara indignationem rcmifit.De hoc etiam erat opinio op uiua reginaherodera opprimcrcuolu^ iffct ucneno.Sed rune plurimis delatoribus adirus erariut quamuis amanriffimus frater eet he.* rodis:fidc ramen eorum quæ audiffetadduceretur ad metum.ltaqj de mulris qui fufpefli erant habita queftione poftremo ad pherore amicos ucmtiquoijz nulla quidem fuit de maleficiis aper ta confeflioifed g? arnica fufpeda in parthos cogiraffet effugere prodiderunt. Huius aut confilil amp;nbsp;füge confcium effeariftobolum falomcs maritum cui rex cam tradidit. Poftqua fuperior ad/ uircrii caufa peremptus cft:fed nee lalome criminatione libera manferar.Nam amp;nbsp;hanc pheroras accufabat cp cum fillaeo procuratore obedire rcgiarabum de nuptiis conftituiffet quem inimi^ ciffimumherodcs habet: conmdaaurem ikm hoc8i in omnibus:quæ pheroras detuleratindul gentiam mcruitiatque ipfum etiam pheroram criminibus foluit.Domus uero rcmpeftas in alt' xandrum rranfiit:toraque capiri eius incubuit .Tres erant eunuchi rcgi cariffimi: amp;nbsp;ex genere famulatus neminem id latebat. Vni enim uinum miniftrare fuit curaialreri cœnarn apponerc: terrius aurem dormitum eu collocabat:amp; cu ipfo cubabat hos miaeribus maxirais alexader c^ pidirart fuæ fubiecerar. Iraq? poftquâ rcgi hæc fût îdicata ui tormentor coaöi amp;nbsp;ftuprû côfefli funtiôd qbus effentad hoc ^rniffis induefti aperuerût;quomô eos fefelliffet alexander nullam in herodc (pc habendam effeumprobo fene commémoras: amp;nbsp;qui capillos ïficeret:nifi ob hoc folu

-ocr page 405-

nis ƒ^^’^^^Q^^^cente m pnrarenm^rum fe coli oportere: qui etiam fnuiro co rrgni cfTet funv ^^ uccellor, Ncq; multo poft ab inimicis poenas repereret;fortunato(q ^amicos (bos braro^qj Ite ''^’^5^5æ^®'*s ipfbs.Quin amp;nbsp;obfêquia porcntiu alexandro dam parai-emilituq; redores o ”^ principes occulre ad eum cSuenire dixcrunr.Hæc herodcs adco pertimuirmrnó ba 'æ;^ a ^ “^^^^^^ ,pfcrre;fed cxploratores die noduep fubmirtcs dida fadacp fingula fcrura wn« de quibus fufpinoeffer iHico rrucidabar.Iraq; regnu ciusacerbiffimainiquirate rcpletü iNani pro fuo quifq ; odio udinimicieüs calunias fmgcrcimulnq; régis iracundia cædis cupp cotra aduerfarios aburcbanrur:amp; mendacio quidé confeftim fides habebatur.Erant auté crû • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’P^*5 udociora fupplicia. Dcniq; accufabarur qui modo aceufauerat: amp;nbsp;cu co qui

ducebatur ad pœnâ.Dc uira nanep pcnculu régis quæftioncs breuiorc eópendio quot;”nabat,/\£j hoc abt feuitia proceflerar:ut nee eopz quâquâ humanirus a^piccrenqui accu(à/ °n fentiueru eria amicis îmiriflimû fefe præberetJtaep multis cria regno inrerdixit: amp;nbsp;iquos Rotate non Haberer in eos didis afpcris (æuiebat.Acceftit malis anriparcr colledaœ amicopi Jwuanullum criminarionis genus omifir.Tanrus etiam ineptia fua regem comennkp delator itttunorinuafit;ut ftrido inftare fibi gladio uideret Alexandrum.Deniqj fubiro amp;nbsp;ipfum cor Ptun iin uincula comccirÄ in amicorum eins tormenra perrexinmuki autem raejri moriebi nr;nulla uiræ fupra confeientiam proditrAIn ucro quibus naendatium impatientia doloris ex-°™t:de parris eum infidiis eum frarre Ariftobolo cogirafTe dixerunt rempufipobferuaf: utilIo R ucnaretur occiCo romam profugerct. His rametfi uerifimila non erant:fcd neceftirare crugt; A?5* f^mpore fingebanturdibenri ramen animo rex credebat pro confölarime accipiés uin^ •nhineid feeiife uidcrcrur iniuftc,Verum alexandcr fufpicionem parris nullo modo aboleri Wearbitrabarur;ultro malis aflentiendum purauir ac digeftis aduerfus inimicos.iiii.libris fa-^^nnfidiasæorumq? fe plurimos focios habere profcribir: anre omnes autem phcroram amp;nbsp;fallen, Hancenim etiam ftupro fibi quondam eße mixramxum uim ncdu adhibuiflet mui libriin nunihuseranthcrodis;mulra amp;nbsp;grama de optimatibus fere damanres cum ma ®win iudeam archdaus uenir metuens gencro fimul ac filiac quibus ena prouidenriftimo co-™'o fuccuirit;regifq ; minas arte diflbluit.Moxenim cum eo congrefTus ubi nam eftidamat ex-'l^®gener meusaur ubi parrtcidiale caput afpiciamfquod mcis manibus ipfe lacerabo: addaq;

7*®»cani bono marito nouo. Nam amp;nbsp;fi confilii particeps non eftiquia tarnen eiufmodi uiri

‘Runx fuit inquinata eft. Miror autem patientiam tuam cuius pcriculum agitur cpadhuc ui-^quot;^^bander: ego nanqtita ex cappadocia properans uenicbant;ut qui amp;nbsp;illum olim reperirem *w fuppliciumiamp; de filia quæftionem tecum haberem;quam uiræ atep contemplatfonis di-e^Reilli defponderam. Ar nunc de utroep nobisconfulendum eftdicct nimium pater fis:amp; ad ™'wduna infidiarorem filium minus fortis.Permutcmus dexteras: amp;nbsp;alter alterius iracundiæ

læ fiicccdamus. Talibus increpans quäuis pertinacem fallit herodem.Itacp quos alexandcr ^'^ppCerat libros legendos ei præbetfingukfqjcapitulis infiftens cum eo deliberabat. Vnde ^'^’'onem fui confilii nadusarchelaus paulatim caufas in eos qui fcriptis continebantur:amp; in Lcontulit. Cum autem fibi credere regem uideret: confiderandum eft inquit ne forte Retcentulus totnequiflimo^i infidus cireflueniaturmon tu ab adolefccruló: nee enim appa-^P^^iïicur in tantum ruerit fcelus: qui Si nûc regno poriretur: amp;nbsp;fucceiTionem regni fpcrarct ®«iquos Haberer huius perluafionis audores:qui ad finiftram parte lubricum æratis impellc ^' Ab eiufmodi nanq; hoibusnon folum adolefcentulos fallimerum etia fcnes domoQp cla-«aas totacp régna folere fubuerti. Confentiebat didis hcrodes tiramep paularim remitrebac ^fwndro;6; in pherora excirabatur. Nanep hoc erat librope quatuor argumentû:qui ubi pro k^æ^ ’'^8’5 animum fenfit:amp; in omnibus apud eum amiciciarn archelai præualere:quâ Jwe nonpoffit ex impudenria falutem quæfiuit, Rclidoq; alexandro confugit ad archelau. /Ine non inquit uidet quo fe pado cximat tantis criminibus inuolutum:quibus manifefte co jleeretur regem infidiis uoluifTe decipere oiumqima!op^ præfentiû adolefccri caiifa fuiflè:ni-.^lit omiflis artibus callidis amp;nbsp;negadi perrinacia quibus infimularetur oiaconfitcriÄ a frare wtimcu diledus effet ueniam petere. Nanqjad hoc ei modis omnibus fc quoq; opem Iatutu ^^''uitarchelao pheroras:atraque uefte cum lachrymis: ut quam miferabilis appareret ïftrudus 1^ Pfdes herodis acceftit:ficque meruit ueniam poftulans:amp; fe quidem fceleratumeffe fatebaf. ^ue ornnia que fibiobneerentur fcciffe.Horum autem caufam efte dicebat diminutioncm ins atq inûniam ex mulieris amore concepram.Itaqtpoftq ftetit pheroras femctipfe accufa-h^cteftis tune eum iam archelaus excufando herodis iracudiamitigabatpropriis ufus exéptis '^m fc quo^ a fratre multo grauiora pcrpeflum.Naturalc ius dicebat antepofuiffe uindidæ


-ocr page 406-

quippe in regnis uelut in magnis corporibus femper aliquâ partem pondéré ipfotum^ccrc^^_ recidi quidcm non opoitetilcui uero corari.Multa in hue modumlocutus archelaus,H^o®j quidem pherore placidum reddidinipfe auté alexandro ramdiu manebat iratus: filwqabw_ ftraftam fecum abdudußi effe firmabar:doncc herodem compulir ultro pro adokfccntulo precarijut iterum ei filiam defponderet.Satis autem cum grauitate archelaus cui uellet ter Alexandra collocari promifit:maximeenim impendcre quae iura inter fcaffînitatis inuio ta perm3neant:regem autem fibi filium ab co donatum infirmante mfi matrimoniu aiw»' fenep ßi liberos iani haberent:uxor quoq; ab adolefcente diligeretur.’quæ fi renaanereepe«^ rum foret obliuio: fi uero difcederet caufa de oibus defperandi molliorem nan^ fieri audaa» fi domefticis affedionibus diftrahatur. Vix tandem ceHinunac^ amp;nbsp;ipfe rediit cum adold«« in gratiam 8^ parré eins reduxir.Proculdubio tarnen cum Romam mitti debcréait euw cac“ collocurwidc oibus enim fdêlitrcras ad eom fecifTe.Confilium quidcm Archelai lt;î®^^^ periculo liberauit peradum erat:amp; rcintegrata gratia in epulis amp;nbsp;humanirate conuidusranji i* ritcr uerlabantur. Abeuntem autem muncribus talcnto^ feptuaginra;folio quoq; aureogc*^ ornaro.Et eunuchis amp;nbsp;concubina donat hcrodes quse panichis uocabatur.Item(ÿaniico9 ^ ^ quiq ipro merifo: quin K cognati regis omnes iuffu eins Archelao dono dcderunt: eum^®gt; ipfe qua optimates eins Antiochiam ufcp profecuti funr. Non multo aut poll quidam in gt;^ ^ uenir Archilai eonfiliis multo potentionqui non fold reconciliatione gratiac Alexandre qu* ram fecit irritammeruetiam caufa fuit ut pcriret.Laco erat genere nomine Endes ad regw ä' derium amore pecuniae corruptus.Iam eniluxum eins regia rolerare non poterat. Hisampn' mis donis hcrodi oblarismelutcoji: quae aucuparetur il lccebra:cum flatim mulnpi»^^^^^ ’®'^x fetimacularam libcraliraté nihil effe ducebatmifi regnum (anguine côparafTet. lôÇ’'^g^“^ ^ ƒ ulariôe falfifcp de ipfo laudibus:^ fermonis calliditate circüucnit:marureq prolpcóo°®’*’^Z nio didis fimul Si fadis ne illi placèrent inter primos eiusamicos habetur. Nam S ^ r®^®*^ eins comités libcntcr ciuem (parrhæ patriae caufa praecipuo dignum honore duccbant. Hie3 poftquä fragilitatem domus anlmaduertin fratrdq; inimicicias amp;nbsp;qucadmodu pater in ®S“^ eflet aiatus: Anripatri quae quidé ho(pitio praeuenrus crat. Simulata uero amicicia EHcWj xandrum olim fe amp;nbsp;Archelai fociu effe mentitusiquo ctia cirius quafi probarus obrepfin Mo« abeo fratri quoq; Anflobolo cómendatus eft.Pertentatis aut perfonis omnibus alia alio ^o fubibattac primum fit antipatri mcrcenarius amp;nbsp;alcxandri proditor:illum exprobrando calng q cum fratrum fit maximus fpei fuæ negligit infidiatores, Alexandrum uero q gt;nbsp;regina créa regiæ coniugis uir filium priuatac mulieris pateretur regno (üccedere. Præferrim cumbaoe magnam occaßonc Archelaumrquae quidem adolefccnti uera fide fuadere uidebatur 2 3^1 ciam fimulaflet archelai,Vnde nee alexander quicqua metuens: amp;nbsp;de anripatro quæ femoue apud eum querebarur: amp;nbsp;q nihil mirum faccret herodes fi cum matré illorum intcrcmo}^''P quoq; regnum auferretrquo^ caufse Euriclcs Ó dmifereris cos amp;nbsp;dolerc pirer fimulansfti䃔 gt;nbsp;. bolum ad ca dicenda pcllexittatcp ira querelis in patré utroq; deuido refercns adantip^^^L creto difceditiaffido infidia^ quoep mendacio quas ei fratrcs firmaffe parabat: ac peneiam ^^^ dis gladiis in cum irruerc. Ob hoc aut mulra pecunia donatus ab antiparro laudator eins apud patrem:amp; ad extremum necis alcxandri:amp; ariftoboli redempra opera ipfeaccuamp;tonsp/ bus fungebatur.Cunqîadiiffet herodem uitam ei fe rcpédere bencficiis fibi pro delatis: » ^^^ referre dixit hofpitio.Nanqj olim alexandrum cxacuifTc gladium 8i confirmaffedexreram - gt;nbsp;fccleri tanto fuiflèimpedimento q, focietatcm facinoris aflimulafter. Alexandrum eni bene fecum herodem adum putarciq, regnum obtinuilTet alienum amp;nbsp;poft matris eo^ ffj principatum eius dilaceraffettnifi earn degenerem coapraret herodé.'auitumq ? ipfo^ ^quot;“'^Xrert patro fpurio propinaret,Proinde femet hyrcani manes amp;nbsp;Mariannes ultum iri.Nec enimo fuccedionem regni ab huifmodi patre fine cæde fufcipere:multis ei rebus ad hoe -jo tidie: quia nihil oino loqui line calunia liccret.Nam fi de nobilitate alio^ fiat mcntio “’*}^£^ nc fe contumeliis affici patre dicenre folus gencrofus alexander: amp;nbsp;cui pater fit pro ’§”9“ jj^ dccori inuentionibus quoq; offendere fi raccar.Si uero laudet cauillatoré appcllariP’^®quot;”^^} immitem fibi pattern offendereifoliq; anripatro indulgentem:ob qua? uelle mori non j^ mfi ex uoro ïfidise fucceffifTentifin eum occidifter: primum falutis occafioncm fore arene 3^^^^ foccrum fuumad qué facile poffit effugcre.Dcindecæfarem qui nunc ufq j ignoraret mo ^^^ rodis;nec enim fic ei aftaturum ut antca partis præfentiam formidando:nee de fais tantu minibus locuturum; fed primum totius gentis erûnastôi quos ad neccufep tribuns oppr uulgaturum. Deinde in quibus delitiis quibuf^ adibus parte fen guinc pecuniaecôfump

-ocr page 407-

^qui udqualms ex iHis fuerintlocuplctarf; qua caufa duitatcs plagataedbi aut quacGniru:amp; aui matns neccm:0i omia fcelera régis retexturumiqbus cognitis nemo fe mdicauerit parricida. diVo ” IT quot;^ ^^^^^’’‘^’^ut^^fo delatis antipatri laudes profequebatur ilium folum qui patré confirmansiqui^ adhuc îfidias retardaflet, ReXaut nondu preterite fufpitionis ore coprefTo intolerabilis itacundiæ feritate turbatumn hoc tempus nadus antipater alios tulâtores fratribus fubornauinqui eos diccfet cum iocundo amp;nbsp;tyrano da col!oqui folitoseé Quitum régis olim principibus:tunc ucro propterquafdam offenuones ordinibus motas. Hac tmqueprædignatione fuccenfusxonfeftim eos tormenris hcrodes fubdidit.Illi auté nihil eo^4 ƒqox critnini darentur fcire confeffi funt:fed oblaraeft quaedam uelut ad propofitum caftelli ®^ aléxandro fcripta epiftola deprecante:utcum aridobolo frarre fe in caftellum reci^ L . Pjf^^™ interfeciffent;tam arrais q aliis fubfidiis eos uti pcrmitteretihanc alexander dio^ P anti cêmentu die dicebat:qui régis erat notarius homo audaciflîmus;amp; cuiuflibet maus lit-« 'o^*®” PcrcallidusJtacp mulcts fæpe fälfo côferiptis ad hoc poftremo occifus eft. Torto at ?^*^'’o^ prcepoficomcc eius îdicio quicq herodes eo^:quædelata erat uera cfle cognouir. ^aquimuis nullum documencü ualidum proferref filiostramc interï abfolutos aficruari præ-« ^fpit-buridea uero domus fuaepeftem actotius fceleris fabricatorem bene de fe meritum dato Slutisappellansralentisquinquaginta donauit.llleaurem priufq certu fama nuciaret ad •^lauin properar:aufufqïdicere:q )herodé rcconciliaffec elexandro:ab illo quoty pecunias ca Hf . Deinde i achaiam tranlgreïTus ad fimilia facinora male quæfitis abufus eft. Poftremoapud ®®arcm accufatus g jdiiTenfióibus repleuiffet achaid amp;nbsp;ciuitares (poliaretande fugat: atq; hoc win m5pene Alexandri amp;nbsp;ariftoboli pCecutæ funt:hoc loco dignu eft Coumeuariftu huic fpafz S2quot;feTe»Nóqp is cd amidHimus effet alexandroxodcq; tempore quo Euricles ibidc erat oeniffetpercôtanti régi Cup his quae ille infimularet:iuratus nihil fe ab adolefcennbus audifle rmauip Sjee tjnignj(jqiijcg miferis profuir apud herodé iblis maledidis aures paratiffimas Jpenentéeumqj gratiofiffimu fibi iudicanté:qui fecum eadern crederet : hifdeniq; moucretur. heitabat prærerea Salome crudelitatc eius in filios.Nancp hac ariftobolus quo periculis inuol-« quam amp;nbsp;focrum habebatediamita monitum miferatjut faluti fuse con fuleretjquafi rex ca “^'^uiflet occidere iterurn infimulata quorum ante fuerat accufata : qgt;eni Silleo arabi nubere ^Ws;quem fciret eius inimicum:occulta illi fecreta régis nûtiaret. Et hoc fuit extremû quo ®”’Q tempeftare opprdïï adolefcenres;non fecus ac turbine péffundati funt. Salome eni ptinus '^'’tendit ad regem eiqj monita ariftoboli proditcarq; ille ulterius dufare non paffustutruep filiu feparatos afferuari praeccpit, Deide uolumu militiæ magiftrü:amp; ex araicis fuis olipu fcripta ferentes indicia proficifci iuffit ad caefarem:qui poftq Roma naui delati funt: regifep ‘fffras reddiderunt:uehementer quidé caefar in adolefcentes exarfittuerd etia potcftaté in filios patré auferendam effc non duxit. Deniq; refcribit ei ut ipfe fui dominus effet arbitrinmclius j??^aäurum dicens;fiin côrauni confenfu propinquo^ fuorum prouinciæœ fedörüm de . ’tuis quærcrctxofqt ft delato criminirepcriret aftridos occiderct.Si uero fugätantu elle mo 'tatos mediocri fupplicio cótentus effet,Parit fcriptis herodestcunq jberitu quo cæfar iufferac ptuenilTet cogit iudiclum. Praefederunt autiudicio redorcs:quibus a cxlarc fcriprum fuerat; atuminus amp;nbsp;penaius legatiÄ cû his uolumnius' procurator.Itéq : propinqui régis amp;nbsp;amicimecgt; on « Salome amp;nbsp;pheroras:amp; poft hos optimates Syrian praeter archelauna regé.Nanqihuc hero Jalexandri (beer effet fufpcdû habebat.Scd filios quidé fatis jpuidoconfilio in iudiciü non FToduxit: fciebat enicp fi tatu uifi fuiffent omni mó ad mifericordiâ cûdos impellerennfi uero ^am dicendi copia nadieffent facillimealexâdrû obieda diluere,Igitur illi quoq; cuftodiebaf pl«ene uico fidonioßi.Exorfus aüt rcx ueluticü pfcnnbus ageret comouebafÄ îfidias qdé niideobiiciebat.Nam probatiôibus deficiebat maledida uero amp;nbsp;probra amp;nbsp;iniuriasiôi peccara Parima in feadmiffa profequcbaficac^ morte grauiora effe confefforibus demonftrabat * Po/ En'”? ^ ^?®”® cotradiccret femetipfum argui miferabilitcrqueftusiacerbäq; uidoria uincere gulos fniam rogat i filios:amp; primus fatuminUs codenados effeadolefcentulos:fed no morte Vb^™^‘*’®^ ^quot;^ ^^^ ^^ ^ ®^ *P^® aftanres habet filios morté alienis decernere. Idem etiam tunff ^^^ pffum eft:eofq; nonulli alii fccuti fut.Trifté uero fentétia primus uolunius dixit te a^ P^^ ^” hcrodis æmulatione uel odiomeq; indignatione quifqua necados effe adolefcé j-f^tJaicauir.Tunc aut uniuerfa iudæa amp;nbsp;Syria fufpenfaquidé oppenebaf huius tragœdiæ fine: .™®’’^^ ht’rodis crudelitaté ad parricidiü ufcp proccffuraJIle tdtu filiostyru traxit; tew *” a ”^^’ cæfareâ deuedos:quo mortis generc perimeret cogitabat.Inrcrea uetus quidam asmiles Tyro noiciqui amp;nbsp;filiumhabebat aléxandro afluecum atq; amicum: amp;nbsp;ipfe diligebat

-ocr page 408-

adolefcentulos : præ nimia indignations métis in poRremo hos circuiens clamirabat cootc effe iuftitia ueritaté pernflcinaturam cflc confufamruita«^ hominu iniquitatis efTe plenaiotÇ qux dolor conteptori uitæ didaiTertdeinde ipfum etia regé aufusadire:mihi ueroinquij oi uideris effe infeliciffimus;qui contra cariffimosnequiflimis credas.Siquidé pheroras amp;nbsp;^ow fidem apud te aduerfus filios habentiquos ikpeipfe mortis fupplicio dignos ciTe iudicanrn 4; aduerfus hoc eos agere;ut iuftis fucceffonbus dcftitutus cum folo remaneas antipatro capi »* Ie regem optantes,Verûtamen cogitane ille quoq; militibus odiofus fit propter cxdc oium' trum. Nullus enim eft qui non adolefcentiu mifereatur.Principd aute plurimi etiapala graui ferunt.Hæc dicens fimul eos;quibus res indigna uideref ’noiabat.Rexaût ftati illos amp;nbsp;ipw®, filio eópraehendi iubetJbiqt cd aliis quida regalis tonfornoie tripho:nefcio qua exagitatus in ma fcmetiplum indicans ^filinac mihi quoq; tyro inquit iftc perfuafit ut occafione rondes ' n uacula te occidercimagnaq? alcxâdrû daturü muncra pollicebaf'.His auditis herodes:®^®^ dufq; filium:K tonforé fubdidit quæftiom.Cuncp illi pnegarcntitonfor aut ampliusjiihn dK ret tyroné uehementius rorqueri luftitird quæ filius eius pris mifèratiöe cómotus cuda æ fi eu fibi codemnaiTet indicatu^ promifit.Eoq; relaxato ipfius occidendipatré fuum habun uolutatemidixit impulfum ab alexandro.Hoc auté quibulda fadu ab adolefccnte uidebah qn tormentis eriperet pattern.Nonnulli ue^ efle firmabant.Herodcs tarnen amp;nbsp;militu P^^P* tyrone pro contione accufatisata in eos armauit populuiutibidé cd tonforc lignoijz S^ hp^nn* idibus interirent.Filios ueroin (èbaften miffosiquos non longo a cæfario inrcruallo dinnret.o focari præcepït ea quæ re mature perfeda in caftellumalcxâdnu mortuos afportari cüalexadro materno auo fcpeliendos.Hic finis quidé ariftobolo amp;nbsp;alcxandro uitæ fuit, Antipatro eu la une controuerfia fuccefforem regni fperarernntolerabile gentis exccpit odiu cundis fcientibus nlu omnes fratribus fuis conferuifTe calumniasmihiloc^ minus timor eu no mediocris follicitawt crefcente fobole pcrempro^.Eranteni alcxandro ex Claphira filii duo Tygranes ^alcxandeu ireme^ ariftobolo ex beronice falomes filia herodes amp;nbsp;agrippa amp;nbsp;ariftobolus: filix^ heroaasot marianne.Scd glaphira qnidé herodes cu dote fua in Cappadociam dimifit poftquaalexandrum inrcrfccit, Beronicem aut ariftoboli coniugêauunculo antipatrinuptu dedit: qui ut falomcnq offenem habebant fibi reconciliare iftas nuptias excogirauit.Idé ucro etiam pherorénauenbu aliiftp obfequiis atep amicos præterea cæfaris ambiebatimagnas româ mittendo pecunias.bat ninum enim cû aliis omnibus apud Syria donis expleuerat:hoc aût magis inuifus erat cunctis $ plura donabatiuelur ope tantas non munificentia largireturifed metu confumcretJta^enemc/ bat ut nec accipiendum beniuolentia quicquâ profecerir:quibufque nihil dediffet acerbioresi imicos haberet.lndiftributionibus munerü quottidie largior erancû præter fpem uideretorbo pueros ab herode curari quantum ilium peremptoßi cædis pœniteret prolis eo^ nuæranoc 11^ gnificari.Conuocatis eni propinquis ac amicis fuis;amp; pupillis aftantibus cû lachrynns oppleUC oculos dixitiho^ qdé mihi patres fortûa quædâ triftis cripuinipfos âr orbitatis mifericordia eu natura cômendat.Experiar itaep ut fi pater infortunatiftîmus fui:auus tarnen fini prouidentiot. amp;nbsp;a quibus poft me regantur amantiflîmos mihi relinquâ, Defpondco igitur hhâ ma ph^o maximo filiorum alexandri utei curator fis neceflàrius.Tuo uero âtipater filio ariftoboli ti eris eni hoc mô pater orbatæ.Sororé uero eius meus herodes accipict:amp; pontifice auo mater pronarus,Et de his quidé fit iudiciû meruneq; quifquâ dirimct quin me amabit. Precoraut etiam bono regni mei.'mcorûlt;j ncpotamé copulate nuptiasiarq? hos pueros placidioribus-q patres eorum oculis afpiccre.Poftquâ hæc locutus effleuit amp;nbsp;pueroçi dextcras iunxitmcnignu me confalutatis fingulis dimifit confiliûiftari diriguit antipater quantûq idolore affeâus ee miné latuit pupiHoi^Nanq; honoré apud patré quoep fibi derogarû exiftiabat:itenJlt;pdere cundis periculû foreifi alexandri filius præter archelaû etiâ phcrorâ adiutorem haberenaa reputabat odiû fuum:amp; orbitatis miferationé qua tota gens fledebaf quanto uiuenriu puet? ftudio;3i quanta memoria mortuos fcelere tencrenf iudæi.Itacp omnimodo dirimere ipo ftuduitÄ callide quidé patri furripere timuit fæuiéti;acriter^ uigilanti ad fufpicandmPala u eu fupplex adiré aulus é corâq; depofeereme fe honore priuari quo dignû eét iudicaffennu régis nomé habere uelleriregni aût fubftantia penes alios efletnee eni poiTe re^ obrinere do natumifi præter auû Archelaûenä Pheroras Alexandri filio focer effet adiundus. Imtanti uero precabaturiquia numérota effet regia progenies nuptias pmutan.Noué nantp regtu erantped harum ieprem unde filios fuiceperat ipfum antipatrum ex dofideherodem au Marianne pontificis filiadremq; antipan amp;nbsp;Archelaû ex Martha cefamariride fihaœ OlymÇ ♦ qua frater eius lofephus habueranex hierofolomytide ucro Cleopatra heroden amp;nbsp;Philipp •

-ocr page 409-

8 i^^’^ Phalêllu. Habebat auté filias quocp alias Bofamen KSalomenjuna ex Phedera: 2ri( lk^r ^^ Iopidc;duafcp uxores fine filiis confobrinam amp;nbsp;fororé ac praeter has Alexandn ßi Poth IK ^°^°’'^^ duas ex mananne,Cumigitur tanta prolis copia fupereflet aliter nuptias iûgi ^ilabatanripater.Rcxaut perfpedo eius animo quid de pupillis cogitaret ueheméter irarus Q^Wc filio^ quos interfecerat cafum repurans formidabatmeend hi quandoq? criminatio fi®®“^*^ func quidé feuioribus didis protclat.Poftea uero bladitns eius C . ^fpon61ia reformauit:ac primumipfi antipatro Ariftoboli ftliam collocat:filium uero mjl™”^*®^ Pherore.Hinclicebit aduertcre quanta anti patri ualueritadulatio: q » ipfi in flz lur^^'^'^'^P^”^re falomc non potuit.HancenÏquauis foror cnct:atq; hoc fæpe inrercedére.

*^^’’^’ pofiulaffèr arabum regi nubcre non paiTuseft; fed immiciflimâ fibi fore iugt; ,.’'’'kab hocfiudio deftitiflèt.Pofteaq? inuitam Alcxe cuidam ex amicis fuis i marrimomd .k;eiufq , ftifarum unam alexandri filio:altcramanripatri auunculo tradidit.Natarum autcm lanannes una fororis filium habebat Antipatrum.Altera fratris Phafelum, Sic interrupta pu/ ad’ fl*^ ^l*3ot'Pafcramp; pro fua cómoditatc afiiniratibus iundis expedatione certa nitcbatur: ,'ft^ fnalignirati fiducia ncquaq crat tolerabilisma quia fingulord odium uitare no potuitï f^'^nrarem fibi extorquere qucrebat.Cum præterea phcroras ei ueluti iam cSfirmato regiob-^‘^'’ndarcr;qui amp;nbsp;mulierumcôflata in aula cóflatio nouas turbas cxcitabat.Etenî pherore uxor k imatre ac forore fuamecnon amp;nbsp;marre antipatri multa in regno infolentcr agebat: aula etiâ ®s re^is filias contucliofe tradarc:cui rei maxime ab antipatro crat abieda. Iracp cd illi luifae ^taüs quidé motiveras habcbât:fola uero falomeaduerlabaf eo^ concordiae gnp no bono apud ipfu infimulabat.Cognita uero eius delatióe mulieres quodcp herodes ægrc and’ ^° ‘^^’^^ cóuentu amp;nbsp;failiaritate abftinuerûtxôtra uero etiâ difcordare inter fe rege j’^kteßYj,yj^ß3,^j. (2,5his colluderet antipater:ut paid pherore minîe dubiraret offcndere:oc/ kkos areoery, ; amp;nbsp;nodurnas cÓmefTationes habebanttearuq; cófeiTioné fecit obferuatio firmio horum nihil ignoraret Salome:fed herodi cunda nunciarct.llle adt ardens iracundia '”wimccp contra Pherore coniugé qgt;ea prae cæteris accufarer falome conuocato cognatorum ’kiicoj^ ; confilio : amp;nbsp;talia multa mulieris amp;nbsp;filia^ contumelias crimini dedirtquodtp pharifæis ^^''ftdécôtra præbuiflèt:fratréq; fibi hofté reddidiffet expugnatd uenenis.Podremo cóuerfus ’Woram: ucrum air fe frarrem an uxorem uellcr oprare.Cunq; illc fe citius uita dixiffet qua ^^'’^kgecariturum incertus quid agerer ad antiparru Icrmoné cótulitrac ne cd phcroratucleius ^°kiuge,aut quouis a1io qufad ea pcrrineret unqua colloqueretur edixit,Verum ille pala praece P^Wodiens in occulro cd his pernodabat.Metuéfrç obferuâtioné falomes p amicos in italia •''gantes ut roma proficifccrcrur cffccirapforum plans litreris ubi antipatrum aliquanto poft •'’ipore ad cæfarémirti oportere perfcriberentJgirur Herodes nihil moratus ed mifit cundis ^kæufui forent magnaep pecunia liberaliter inftrudum. Teflamétdcp una portadd ei deditin A° “ ex ipfe Antipater infcriptus crar.Et Anripatri fucceffor Herodes ex Marianne pontificis ’’4’^his.Quï amp;nbsp;filleus arabs itidem Komam negleto cæfaris prazeepro nauigauit.De his k iAntipatro ccrtaturus:dc quibus cum Nicolao cam antcdixcrat.Non leue adt cd arcta rege red ^®’^^' ^habebatteuius amp;nbsp;alios amicos inrerfecerat;amp; fenid in petra oppido potentiffimd: ,'’^ptog phabato difpenfatore cæfaris fautore utebatur etiâ in heroden.Sed maiore pecunia ƒ3 herodes phabatum a filleo rcmouit;ac per femetipfum quæ cæfar iufferat exigcbat.illeadt ’n ƒ bil dedifTcnaccufabar apud cæfaré phabatum difpenfatoré effe dicens:non quæ ipfi : fed herodi expcdircnt.Quibus cômotus ad iracundiam phabatus adhuc adr apud hcroden ma jP“’ ^^^ebaf: fecrerorum fiflei proditor fadus eft regicp indicauit g, Silleus corinrhd cius la? th **^ Pf^nnia corrupiflenedq? aflcruari oporteretmeep rex id facere dubirauinquoniâ coring us lire licet in aula regis effet educatus ex Arabia ramé fucrat oriundus, Igirur mox non ilium larT^^^P’**®^^ ^’■’3duos alios Arabas iuffir eum apud rcpertos und fillci amicum: alrerd phi/ fin Iir^ ■ ’^“^‘^*^’ quæftiÔe magna pecunia corintho:ut hcroden occideret pfuafiffe côfeffi pj’' ‘î^’'^m etiâ a Saturnino redore fvriæ interogari Romam tranfmiffi funr.Hcrodes adt ^^^^''^^”^^^imminebattut repudiaret uxoré.Aliquid enî quod mulieré plederet eX/ indi'o ^^ ^'’•^ multas ï cam odii caufas haberct:doncc ipfum etiâ frarrem cdea fupra modum tam^*^^'^'^^ ^'^'^♦^^’^0^5 aurem æquo animo accepta iniuria in tettachiam fuam receilitiiu/ tenïnquot;*^'^ ^™' ^**^”f**’®™ ß^* ^ore mortem hcrodis.Ncep fead eum reuerfurum cffe dum ui/ æg^°^^’'’ quamuis fiepe accirus fratrem uifere uoluitcum quibufdam manda 3ute ” 2*^** morirurus uellet inftruere.Sed ille quidem præter fpem conualuir, Poftmodum ’n phcrorasin morbum incidititumc^ hcrodis patiencia demóftrata eft.Nam amp;nbsp;ucnit ad cd

Cü

-ocr page 410-

amp; humaniffime curatû uoIuit.Sed morbû fuperare no quiuitiin diebasenfm paucise mortuu. Quemlicet ad ultimum uitæ diem dilexilTet Herodestramen g » ilium quoq? ueneno P“®®® • fama uulgatum eft.Verum eius corpore in hierofolymâ portato ludum maxnnû cuncte dcnutiauitxlanflimaq^funus lêpulturadignarus é.Vnus qdéinterfedor Alexadri amp;nbsp;Ariftobo hunc exitum uitæ forritus eft.Tranfiit aut in Antipatrumaudorem poena fceleris ex intent^ pherore nada principium.Quidam eni ex eius libertis cd regem triftes adiiffent fratrem ip“^^ pheroram ueneno interemptura effe dicebanr.Nam quenda ei cibu obtuliffê coniugé fuam o® co quo folebat modo conditum:eocß fumpto illdmorbo protinus effe corruptum ueniffeaure ante biduum matris ac fororis eius accitu quads ueneficâ mulierculâ ex Arabia:ut uenenu pn^* tore côficeret amatoriu amp;nbsp;pamatorio dediflémortiferu fillei confîlio.Nanœ illi norunnuilie’ perculfus igitur plurimis fufpirioibus rex:ancillas ódnónullas libertinas quænioni fubüritJw^g tum exclamat aliqua doloris impatiens.Deus cæli rærræq; redor in matré Antipatri qu^boru nobis maloßi câeft uindicet.Hocrex indicium naduspertequebat ulterius îdaginem uen^H Muller uero Ódmatris anripatri familiaritaté cd pherora eiulq? uxoribus amp;nbsp;occultos eo^ coue-‘ tus:aperuit quocj pheroras amp;nbsp;Antipater redeutes a rege;tota cum illis node potare foliti client fcruis omnibus exduös Óiancillis, Vna quidé libertinas hoc indicauit.Cumautancilla ftp®® timîfingulæ torquerentur:patuit omnium dida congruere:qua de ca romam quidé AnnpaKt ex compofito pherorasaut trans flumen recedere curauiflêt. Nam fæpe illos in fernione dixnlc q ?poft alexandrum amp;nbsp;Ariftobolu ad ipfoseoruq; coniuges tranfiturus effet herodes.Nec alicui poffeparcere:qui marianne eiufcp filiis minime peperciflcrudcocy melius effe ab hac bcuia:qua longilfime fugere.Saepeautem dixiffe matri antipatrum conquerentem q? cd ipfe lam canus eet pater in dies fingulos iuuenefceret feq? fortaffe priufquä regnare incipiat morituS’^ut nunqua ille dccefferir quando autem iftud fiet:uoluptaté fibi fucceflionis omnino fore breuiffînaâ,PuI; lulare prærerea hydrae capita hoc eft Alexandri amp;nbsp;ariftoboli filios:fibi autem filiorum quoeßfpe ademptam effe patris iniuriarqui non eosquenqua poft mortem fua regni fuccefforé:fed Ma^ riannes filiumfenpfiffet heroden.Qua quidé in re prorfus eum fcnedure dc!irare:fi teflameta fuum ftandum arbitraretur.Tc naq; ut ex eius progenie nemo fupereftètxuraturum.quî ena eu omnes patres quibus inuifum qua filii fuerunt nomen odio uindicat.Plus tarneneum enafra^ tres odiffe.Denicp nuper fibi ne cum pherora colloqueref.c.talenta donaffe atc^ cum pheroras diceret quid enim per nos laedabaturnefpondiflè Antipatrd utina cundis ablatis nudosfc^ modo uiuos relinquerct.uerum hoc nequaquâ fieri poteft ut ta peftiferâ beftiam quifquä enu^ gianfub qua necamicis effe palam licerct.Deniq; nunc occulte inquit conuenimus: liccbitaute aperte fi uiros fpiritummanufq? habeamus.Haec in torraentis ancillæ prodiderunt:^ O ’ phem ras cum illis petram fugere cogitaffettut omnibus adt didis herodes crederct.c,ralentis efftétu eft.De his cnï foli antipatro dixerat.Igitur ante alios î dofiden anripatri matré furor eius erupit: camfj omniornatu qué illi donauerat fpoliata multis comparato talétis expcllit.Deinde itade^ pofita pherore muliercs a tormentis recreabat.Timore adt pauidus erat Bi. ad omnes fufpitióes cxcitabaturmulrofqt innocentes metu ne qué nocérid praeterraittcret in torméta ducebat. Hic ad famaritam fe couerrit antipatrum qui procurator erat antipatri: amp;nbsp;ex illius cómentis eSpetrt necandi fui caufa ex aegypto antipatrum uenend mald petiiffe p aliquéanriphili coUegândœ ab eo antipatri auunculd accepiffe hefdioné ac pherore tradidiffe.cui mandaffet AntipateriUt He-» roden occideret;dum ipfe romaeabeflètiac fufpitióe careret: pheroram uero uenend uxori lux dcdiffc feruandum.Itax^ hanc euocata ftatim rex quod acceperat afierre iubet.Illa uerqquafi al' latura egreffa de tedo ftpraecipité dedit:ut eo modo exprobrationis amp;nbsp;régis uerbera puenirer. fed dei prouidentia ficutapparet quæ ab Antipatro pœnas repeteret non in caputtfed i alteram delara partem periculum morris euafit.Portataqp ad regem ubi refipifcere potuitNam cafus ea perturbauerat:amp; quamobrem ft praccipitaffet interogara iurante rege top uera dicéri remitteret omne fuppliciumtfin falfa promere maluiffetjcorpus eius tormétis abfumerer, Neq; fepulturs quicquam relinqueretipaulifper racuit.Deinde quid inquit ftcreta cuftodio co pheroras obiers antipatro qui nos omnes perdidit ftruatura^Audi rex Bi tecum deus reftis ueritatis qui falli no poteft.Cum pherore moriruro lachrymas affidcremttuncillc me ad ft uocauit;amp; raultu inquit mulier de fratris erga me animo fum deceptus.Nam qui fie me diligeret inuifum habui.'ô i ne^ care cogitauitqui tanto nunc meidicet nee dummorruildolore eôfunditur.Sed ego quidem ob impietatem pretium ferottu uero quod in eum ftruas relidum nobis ab Antipatro uenennm hue affer properctmecy uidentc confumetne ad inferos quoqjultricé huius fceleris confcicnna dcferam.Ita ut iuffit attulKamp; magnam quidem ueneni partem fub obturibus eius iigné effudi:

-ocr page 411-

PauH^'^ ^^''^^ ^'^’ P^* quot;nbsp;^“^’®5 ^^^^ ^ 51“^ temetaeréreferaaui.HK didis iOa quidé omino conr'^v ^^’*^^^™ ueneni habentem pixidem profert.Rcx quidé iroarrem fratréq; Antiphili Hen ^^'’*^®*’®*'^*™™ hicquoi^ annphdum ex ægypro attulifle pixidem farebarur; iildq?

™®*®.® fratre apud Alexandriain exercenre medicinamaccepiffe dicebant. Totumautem gnum circueuntes Alexandri amp;nbsp;Anftoboli manes ipfi erantincertarum reram cxplorarores ^iuaices;amp; a fufpirionibus remotiffima approbationes rrahebat,Denig; end pontificis filiâ -^nannem côfciam effe maleficiorum patuit. Hoc enim torris eius fratrbus demonftratu cft»

*^r^ rtiatris audaciam filii quoq; penuria cocrcuit.Nam quem ilia pepeat herodem An.* P3tri ruccefTorem fenptum ex teiramento deleuinPod hæc eriam batillus nouiflima cSfilioj^ fer nbsp;nbsp;nbsp;^‘^ documenris acceffir. Nanqj is crat quidam liberms cius:aliudaurem uenenum ho*f u ^^ ®4’*^“*“ uiras aduenerat:aliorumq !ierpentum fucos:ut fi prius fuiffet inualidd;

ciepheroras cum coniuge in regem armarer.Idem uero praeter fufeepram contra falute pris ^'Jaciani uelut opera fubamp;iuam habcbar epiftolas aduerfum frarres compofitas ab Antipfo, rant autem romae in ftudiis archelaus amp;nbsp;philippus iam adolefcentuli magniq; animi regis filii

Antipater uelut imminentes fpei fuae remouere feftinas:quafdam in eos litteras ipfe finxit nncorum nomine romae degentium. Nonnullis autem corruptis fcribere perfuafir»cp muiris pattem maledidis carperent: Ac de Alexandri amp;nbsp;Ariftoboli ncce manifefte quererenturtfeep ac/ ^raseffe grauiteniam enim pater eos redire praeceperatndœ maxime follicitabat Antiparrum* jaw etiara priufqua proficifeeretur in iudæa conftirurus Antiparerteiufdem modi contra cos °raæ litteras mercabatur:patrem adcudo uirandæ fufpitionis caufa frarres purgare fimulabatt bosdam falû fcripta:quacdanr uero adolefcentiae peccata effe commemorans, Quo quidem tc P^^r fcriptoribus epiftolarum quas in fratrum perniciem finrulabat;plurimis pecuniis datis fugt; Huconfundcre tentabat indicia.ueffem prætiofamîuariaq; {lragula;poculaqt argentea;necnö ^2nrea cornparando:aliatj plurima inftrumentatut pretiorum magnirudine mercedes fallariis ^’'ogatas cælaret.Deniqj.cc.talcta rettulit expenfa amp;nbsp;maxima fuit occafio caufa fillei. Vniuerfis entera malis eius tunc minoribus maiore conceptisxum omnia quidem torméta de parricidio; ^raolaeuero de iteraris fratricidiis conclamarent.Ncmo ramen ex iudsea ueniétium:quo in lo/ fortanx domus effent nuciauitiquamuis inter fcelus probatum amp;nbsp;eius reditum feprem mé/ 'ram interualla fluxiffent.Ira erat inuifus omnibus.Forraffe aurem ctiam quibus indicandi uogt; raptas fuit:per interfedorum fratrum manes obmutefcebanr.Dcniq jRomam litteras mifir co ’inuo fe conuenturum efferqq; honorifice dimifTus effet a cacfare nuntians.Rex auteminftdiagt; 'orammanus tenere defiderans:rimen(q; ne fi quid pracfciffent forte cauerent ipfe quoq; litres ’'s Dcniuolentiam fimulans;amp; alia farailiariffime fcripfit:amp; ut reucrfionem fuara niaturaret ora ’»'•Mam fiproperaffet matris fuaequoep offenfionem poffer cóponercjquam expulfam effe non '2’WrauitAntipatcr.Primam quidem de morte Pherore acceperat cpiftolam apud tarentu euqj dementer luxerattid autem nonnullis de patruo laudabile uidebatur;fcd quantu intelligi da/ rar caufadoloris erat^infidiae pro uoto non cefferanr.Nc^ tam pheroram flebat quam male/ 'iciorum miniftrum.Practerea metus eum quidam ob ca quae confecerat occupabat: ne quado 'orte depræhenderetur uenenum.Tum autem in Cilicia patris cpiffola fibi reddita quam fupra rafraorauj : ftatim quidem feftinabatifed poftq in celendcrium delatus cff:fubit eum quaedam watemi cafus cogitatio anima iam per femcripfam diuinantc. Et amicorum quidem prudério/ ’«eifuadcbant: ne prius pattern conuenirettq pro certo cognofceret,quibus ex caufis matrem ‘Min repudiaffet.Nanq; rimcre ne forte criminariones eius andre fuiffent.Minus autem prudé te amp;nbsp;uifenda cpatriae cupidi magis quam q anripatro effe utile confiderantes ut properaret mo tebant^nc ex ipfe mora amp;nbsp;patri caufam prauae fufpitionis amp;nbsp;calummam praeberet calumnianti/ ^Nonc enim fi quid motum eff in abfente effe fadum nee enim præfenre illo quenq id au/ rarum fuifle.Abfurdum enim uidcri proprer fufpiriones incertas certis bonis carere.Ncq; enim ■nature fe parti reddereiab coq; regnum acciperc quo folo ipfe niteretur.Paruit his atipater im Wlente fortuna tranfmiffufq ïfebaffum cæfariae portum defertur. Occurrit autem illi praeter opinionem maxima folitudoxff oés cd deuitaretinullufq; änderet accedere.Nâ amp;nbsp;fi fempaeque rauifuserat odio tarnen ut ptodereturîtunc data liberras cd.Multos autemauerrebat ex Rege rarmidoiquoniarn cundas iam ciuirares de antipatro fama replcuerat:folufqtde fequid ageref antipater ignorabat.Ncc enim uel clarius co quifq dedudus efticum torna nauigarer: uel igno/ oiliusïde lufceptus é. Enï uero clades ille domefticas ïtelligcs caJliditare cclaharimctuqr pœnæ raortuus uultu côfidériâ fimulabar.Etneq? fugte fpes ulla eratmeq; ex circûftâribus maiis cmer Setepotcratxeitüq nihil ei de domo ne ibiqdc nütiabafad enim regis ïtermiatio ^hibuerat *

Ciii

-ocr page 412-

Vnde interdum ctiam fpes cum pertétabat hilarionant nihil efle depraehefumjaut fi quid effet. Hoc Iele impudentia fua diluiturum ac dolisquae fola inftrumenta falutis habcret. Iuchis ar/ marus fine anaicis in regia uenir $ a prima ianua cum iniuria funtrepulfi.Forte autem Varus fyriæ redorintus adcrat.Ingreffus inde ad patré confirmaruft^ audacia uelut eius falutandica propius accedebat.Cum ille obieda manu Si capite declinato cxclamabar. Et hoc paricidxw ut me amplexari uclis:qui tot maleficiis inuolutus corruptum habes impiu caputïne^ nieann gas priufquam criminibus te cxuas, Dabo enim tibi iudiciu amp;nbsp;iudicé qui opportune praefto en uaruimVbiói quemadmodum te purges ï dié craftinu meditarc.Nam amp;nbsp;tempus indulge cay hditatibus tuis.Ad hæc metu obfiupefadus Antipater quia refpondcre nihil potuit:reuerfusù Cumaut ad eü ueniffet mater amp;nbsp;uxor cundas enï probationes expofuerunt.Tumq; rccepta me te quo pado fefe defenderet cogitabat.Poftero aut die rex exhibito propinquo^ atep ^micoru confilio antipatri quoq;amicos uocardpfeaut cum Varo refidensxundos indices iuffitadduci in quibus erant ferm matris Antipatri quidam pridem cÔpræhenfî qui ab ea litreras ad eu porra ucrunt huiufccmodi.Quoniam illa omnia patri tuo cognita funtxauc ne ad eü uenias: niu aU/ quod auxilium a caefare imperraueri5.Italt;^is una cu aliis introdudis ingreditur Anopater.Cuç pronus ante pedes patris cecidilTenoro inquir pater ne quid de me praeiudicesifed îtegras aures iatifiadioni mere præbeas.Demonftrabo enim mcinnoxium fi tu uelis,111e autémagna eiuoce impetrato filentio ad Varum locutus eft q, amp;nbsp;tu uare amp;nbsp;quilibetiufius iudex antipatrum morte dignû iudicauerit certc feio,Vcreor aut ne mca quoep tibi fit inuifâ Fortuna ommt^ calanutate digniMU deputes qui tales filios genuerim.An qui magis hoc tibi miferandus uideri dcbeot^ei ga ram fcelefios indulgentifllmus pater fui.Nam illis prioribus adhuc adolefcentulis Kp^® “^' tulera.eofq? romæ educates amicos caefaris fecera.Scd g? aliis inuidendos Regibus smulado.cp conftitui raeæ falutis hoftes inueni quo^tarnen intentus Anripatro magis profoit.ißiem’p^ adolefcens amp;nbsp;fucceffor meus futurus eflet maxime fecunras quaerebaf.At uero hie adolefcetu/ lus lyelua parieuria mea plufqua necefleexpletus i me fatietatem fua ^fudittei^ diu uiuere l^ uifus.meaq j fcneduré grauiter tulit rexq; fierino nifi parricidio pafius efttqum guide no^ieuo iniqua ratione cogitauit: q, ex agro abicdum reduxcrim: amp;nbsp;exclufis quos mihi regina perpea filiis regni mei uicarium declarauerim.Equidem tibi uare confiteor meæ menris errorem.tgo illos contra me filios irritaui qui antipatri gratia fpes eorum iuftas abrupi. Quid enim mutum de illis quantum de ifio bene m meritusicui iiiuusctiam potefiatera meam pene concefli .ap autem regni fncceflionem teftamento rcliqui;amp; praeter deftinaros ei ièparati quinquagiu^^ re ditus talentorum fumptum paflim mca pecunia (ubminiftrauiiac nuper Romam quo^uauig turo dedi ,ccc.talcra queep folum ex omni familia mea tanquam patris feruatorem cclari com/ mendaui.Aut quid illi tantuna fccleris quantum antipater admiferuntiqd ne de his babuiralei dicium quales deraonftrauihuius infidias:at etiam probo qui aufus eft aliquid parricidarurm^ ucritarem dolis quaerat obtegere:quod tibi Vare caucndum fit.Nam ego ifiam beluam quarn fit uerifimilia didurusiiam non profpicio flerufep fimulatos. Hic cft qui me Q^® monebat ut uiuum Alcxandrum cauerémetj meum corpus omnibus credercro. Hic en q ad cubile meum folebat ingredi amp;nbsp;circunfpicere ne quis mihi pararet ifidias.Hic fomnim« Hos cratiSi fecuritas dator qui confolaretur fomnium peremptorum amp;nbsp;uiuentlum muolcntiam diiudicaret. Hic propugnator amp;nbsp;fatelles meus, Cum eins calliditas Vare in m ucncrit:amp; quemadmodum fingula fimulaflèt uix me credo uiuere tang; grauem infidiato ^^ quo pado effugerim miror.Vcrütamen quia fortuna quidam excitât contra uaedomum arn mihiq; amiciflimi fempcr infenfi funt:ego quidem fatorum iniquitatera folitudinem gemam, Nemoautemqui meum fanguinem firicrit cbibcrur;etiam fi per®, filios meos indicia uentura fint, Hæc dicensipfe quidem intcrrupto fermonc racuit dolor ^^^ fufus,NicoIao autem uni ex amicis probationes iuflit exponere,Intcr hæc autem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj(y,

lato capitexum profiratus ante patris pcdes manerct exclamat.Tu pater mcas partes delen ,• Nam quomodo ego parricida quem tu femper feruatorem te habuifle commémoras.Au ^^ da ut dicis fimulatac^ mca pietas fuit.Cur in aliis tam callidus in hoc adeo déniés fui: utn telligcrem g gt;fi hommes lateret tanti fccleris cogitatioicæleftem latere iudicem omninon p feciqui ubiqjpreftocHerÄ cunda cofpiceret. An fratrum exitum ignorabamiquos ob ^•/ ulrus efiiquæ de te male tradauerant.^Quid autem fuit cur me tua talus offenderitf .?jp Sed regnabam.Odii fufpitiofSed diligebar. An ex te mctus aliquisfAn quin rui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^^g^

niendus eramîSed egeftas caufa fuitfmulto minus.Qins enim magis expenfarum nabui p ^^^ ftatem'Si autem omnium hominû perdiciflimuscficmnramanift^ beftiæ animum gerer.

-ocr page 413-

^nfueri patris beneficiis uincerertqué ficut tu âixiïii reduxensitotq; filiis antepofucris uiuuft^ bonorum magnirudme reddideris inuidédum, Omc miferum •(ccrbinïtnamj^ peregrinatidnem meam:quam longum laboris tempus: magnuq; infidüribus P«ium præbui,Sed tantum tibi pater ruifq; rebus aberamme Sillens tuam contemnerct fene^ dutem.Roma nnhi tcftis ed pietatis:amp; princeps orbis terræ cælânquï me patris amatorem la^ wcitabar,Accipe pater has eins htteras fidis in me criminationibus uenoresihifq; me defen «^.Hæcaffedus erga te mei argumenta certiffîma recordareiquam ingrate hinc nauigantc feis: ’^ regno contra me inimicitias non ignoranrem.Tu pater inuitus me perdididiitu côx puWtiut darem aceufandi tempusinuidise»Verum ad indicia ueniam,Ecce ad(um terra marier Wnri ufquam parricida perpeflus.Sed nondum me hoc argumento diligas.Nara amp;nbsp;apud deum ^3püd te patercondemnarum me effe fcio,Condemnatus deprecor ne aliorum tormentis fix ®w habeas i me feratur ignisiper uifeera mea pergant mdrumeta pœnarum:ne parcas fedefto '■’^'pon.Mam fi parricida turn tormentorum expars mori non debeo.Taliacum lachrymis arqj ^lulatu uociferans:amp; omaes alios Si Varuna ad mifericordiam prouocauit:folum autem Hero «^ quo minus fleret iracundia continebat documentis ueris intentum. Ibi autem Nicolaus Wuu régis mulra de Antipatri callidirare praefatus amp;nbsp;mifericordiac fpem fuftulit: Si accuratiffî/ *”301 aceufationem mititumcunda quidem regni maleficia illi aferibéstmaKirae uero fratrum ”'ftntuni:quos ipfius calumniis inrerfedos efle demondrans etiam fuperdinbus cuminfidiari Qwfî fucceuionis captatoribus affirmabat.Nana qui patri uenenum paraflet multo minus a fra ^nbus abdineret.Cumautem ad ueneni probationes uenißenpcr ordinem profercbat indicia; ^’îm de pherora crime cxaggcrans ueluti ilium quoq; Antipater fratricidam feciffeticorruptif ^'^^tfgisamiciirimis federe omné domum repleuiffet. Arep ira multis aliis didis exprobratis V‘'^^''’’Jtc, Vams autem cum refpondere iufTiflet antipatrum Ôi ille nihil aliud elocntus ; quam tcftis e(j j„pQ(-entiæmeæ filens iaccrettuenenum petitndq; alicui damnatorum capitis ex ƒ‘Miendis bibendum dedir;coq; ftatim mortuo quædam in iecrero cum Herode fermocinagt; '^^2^3 in condlio caefari feripfit.Poderoq; die ide difeefiit: nihiloque minus Rex Antipatro ttadito cladis fuse nuntios ad Cacfarem mifit.Pod hsec etiam Salomen appetiffe ifidiis ^^batur Antipater.Quidam cnim de feruis Antiphili Ronaam ucnerar cpidolas fcrens alicu ?''fernes nomine ancillac iuliae.quibus ad regent fcriptis indicauerat Salomes epidolas inter J’yffasiuiiaerepcrras claraei beniuolentiae caufa miftae.Ipfius autem Salomes cpidolis denial A^'^^m regem acerbifTimaÄ accufatio maxima continebatur.Sed omnes Antipatro erant fi^ ^que acmen pecunia corrupram ad Heroden cas mittete perfuaierat. Epidola enim eiufdé jlj ’^rculæ ad ipfum fcripta id prodidit cuius uerba hæc funr.Sicut uoluifti patri tuo fcripfi.amp; * fpidolas mifixerto feiens regem forori fuse minime poffe parccre:fi cas recitauerit. ßene

® cófumatis omnibus pollicirarionum tuarum memor fueris.Hac epiftola amp;nbsp;quæ tttft*^^^” ^“'’’^compofita depraehênfis regem fubiit cogitatiome forte etiam Alexander falfis hon ft ^“’^^ oppreffus.qgt;que pene fororem proprer Antipatrum occidiffe anxius erat. Iraq; htiff ’’^*’® cundatus;quo minus ab eo fumeret omnium caufa fuppliciunufed ne propofitis ded-^^^g*^™ morbo impeditus cft, De acme ramen ancilla Si in filomen fadione conflata Pfit'^^^^^’^^^^^ cæfarem:ac propterea teftamenro mutato exemit nomen Antipatri regeq; ien^ Poft^^^'^^'^^^® ^P^'^’PP® ”^^^ maiorcm.Nam amp;nbsp;1hos Antipater infimulaucrar. Cxian autem aliapecunariamunera mille talentaióduxori eins ac filiis itemq? amicis ex libertis prope.l, nis h*^^ Q’^nibus agrorum:amp; pecuniae non parum diftnbuitiac fororem lâlomen clarifiimis do Pin^”°’^’”*’''” ’^^dameto quidem ifta correxit.Morbus autem ingrauefcebat ^ eum fenedus ^hlifl^^^ ®®’'®’ ^urgebat:amp; annos iam.Ixx.natus:amp; filiorum cladibus animum adco habebat bat y ’®‘°^ ®^ ld bona ualitudine quicquam iocunditatis admiitcret. Acriorem autem facie* lüirS’ Antipater uiueret. Hunc enim non opere fuperuacuoifed cuna ipfê conua* •Ïoit*^ ^r^'^^^^ occidere . Ad has eicalamitates accidit etia populi quidam tumultus.Erant in '^axi ^^ ^^P^dae duo qui fumme fcire leges patrias uidebantur.Et propterea per onancrn genré Predicabanturaudas filius fepheretßd alter magnalimathias.Hos nöpauci ado* Quir '^^ P^dabanturxum leges exponcrénddin dies fingulos puberum exercitus cógrcgabat, tƒ*^ ’'^em audifTentmoerorc ac morbo tabcfcereiapud notos loquebantur opportunum quiejp quot;^P^^^ effe ucdeus uindicaretur:fabricataqj aduerfus leges patrias operadeftruerentur.Si* ’’’ber^^®”P^° •aefas fitamagines aut uulrus aut cuiuflibet animalis cognomine fimulachrü ream pquot;^^PæP^^ra dicebatur ggt; fupra maximana portam rempli rex aquilam collocauerat au* • Winq ’ tunemonebant fophiffa: ut tollerent pulchrumeffe dicentesxnam fi quod inde

Cim

-ocr page 414-

periculum imminerctjpro legibus patris mori no recufare. Sic enim decedétibus Kaniiïi^ ’® moralem amp;nbsp;bonarum rerum fenfum manere pcrpetuoiminusauté fortes; amp;nbsp;fapienriæ wa^' Tcios amareanimamumpcritia magifq; morbo cuperequa uirtute defungi.Dum hoeiw ““^^ rent rumor fubito pcruagatur regem fere iam mori.Vnde enam confidentiusadolef^t^ c namen adorti funtapfoep meridie cum plurima multitudo uerfarctur in templo : craflis dun funibus aquila ex tedo auream fecuribus abfcindebant.Qua re ftatim régis duci nunnara'^o parua ille manu comitatus ad templum cucurrit;amp; propt ad quadraginta iuucnes compr^n^' fos rcgi exhibuit.Quiprimum interrogati an aquilam ipfi auream conciderc aufiefient feai confeiïï funr.Deinde quo iubente lege patria refponderunt.Cum uero quid exulrarent tam » quibus mors immineret ab bis quæreretunquia poft mortem bonis plurimis frui lperarent feruerunr.His itatp rex commotus magnitudine raorbum fuperat;at^in conrioncm pr?®*^ Deinde multum in eos quaü facrilegos luedus;amp; g »occafione legis patriae quaedaro raflent uelutiimpios fuppJicio dignos eiTeiudicauit.Popülus autem meru nepmukos qus iret prccabatur ut primum facinoris fuaforibus deinde in eo compraehenßs pene fubdinscæ ris indignationcm remitteret.Tandcm igitur cxoratus;amp; ipfos rex qui funibus demifeaf ca fophiftis uiuos incendit.Et reliquos qui una compræheniî funtiobtruncandos camindbus didit.Hinc totum corpus morbo occupatum uams dolonbus afficiebatur.Nam f®^”^gt; non mediocris erat:prurigo autem intolerabilis habebat omnem corporis ftiperfidcro.Awda enim uexabatur colli formentis:pedefq?tanqua ex intercutis uitio tunauerant.Quin S^i” ™^? uentriculi putredocg tefticuloru uermiculos generas;ac praetcrea creber anhelitus:amp; arupra cu fufpiriatmembrorum^ omnium contraflio fatigabar:ut qui hæc ad diuimtarern refcri^nr poe-* nas eas effe dicerent fophiftarum.llle autem quamuis cum tot uitiorum crutiatibusluaaretuK uita: tantum cupidus eratÄ remediis excogiratis falutem fperabat.Deni^ lordancrn tranlgrek fus apud calliorcn aquis calidis utebatur:quæ i lacum feracem bituminis qua afphaltidis uocat affluen tes pro dulcedine potui funt*Vbi autem corpus cius g medicis oleo calidiori fouen pJa^ cuerat in arcam plenam demerfum ira diffolutum cft;ut ctiam lumina quafi mortuus refolura rorqueret.Deindc perturbatis qui eum curabantad clamorem quidem illorum refpicereiuUus cft.Defperara uero falutc militibus quinquagenas dragmas multam^ pecuniam redoribusatç amicis diuidi iuffit.Cum autem rediensamp;ad hicricunta ueniiTet.atra iam bilicortcptusÄI^ ipfi morti minitabatur:fadum nepharium excogirauit,Colledos enim cnniiq; uici amp;nbsp;otnniiugt; dæa nobiliores in Ipcum cui nomen eft hippodromo concludi praecepit,Deinde faiomelorotc amp;nbsp;Alexadro marito eins ad fe uocatis:fcio inquit mortem meam fcftis gaudiis cclebraturos clle iudacos.Verum per alias lugeri potero ÔC præclariffîmos honores fepulturae côfequi fi qaTprÆ cipio feceritis.Hos uiros qui habentur in euftodia cum animara efflauero ftatim militibus dp cundatos occidite:utetiam î uita ois mibi iudæa:omniftç doraus iHachrymet. Et fimul bis ma dans legato^ quos romam miferat cpiftolæ funtallatæ:quibus acmen ancillâiuiîu eseiatis net/ empram antipatrum morte damnatum elle iudicabarur.Qui amp;nbsp;fi pater eum in exilium dart malletnd quoq^ permififfe cælârem fcriptum erat.Herodes autem paululum hoc nuntio récréa tus doloribufœ rurfum uidus.Nam inedia tuflîfq; pariter inolcna diftendebatur fatum perue^ nire conatus eft:fumptcx$ malo etiam cultellum popofcit;fedum enim comedere confueuerat. Deinde circunfpedo ne quis arbiter impedirct;tanquam fe percuiTurus dexteram fuftulit.CuW uero Aciabus confobrinus eius adcucurriiTenmanumq; continuißet;ulul3tusmaximus iregia ftatim quafi rex mortuus effet excitarus é.Eoq? ,ppere audito Antipater fidutiâ repetiuLætul^ iam cuftodes promifla etiam pecunia rogabat ut iè foluerent atq; dimitrerent:quodeorum prp ceps non folum ne fieret obftitit;fed ctiam régi uclociter nûtiauit.Ule autem fortius exclamas g uires ægrotantis ualebant:continuo fatellitibus miÜis occidit antiparrumnnortoumçp fepditi praecepit in hyrcania.Deinde rurfum corrigit reftamentumÄ fuccefTorem quidem Archelaum natu maximum antipatri fratrem fcripfititctrarcham uero Antipa. Poft interitum autem im» quince diebus exadis morituriannos quidem.xxxiui.ex quo interfccit Antigonum regno poti--tus,xxx.amp; fepté poftquam rex a Romanis dcclaratus eft. Et in aliis quidem omnibus lecunda fortuna ufus eftacfi quis alius. Regnumenira quod priuatus fibi quaefierat tanto conferuato tempore filiis fuis rcliquit.In rebus autem domefticis infeliciffimus fuir,Salome autem antequa recitaret morte régis exercitus cd marito ^pgrelfa uindos abfoluit;quos occidi mädaueran ipu dices mutafle côfiliû amp;nbsp;unüqucqjiafliffe domu dimitti.Arq;ira bis abeutibus militibusidicat. Quibus in contionécû alia turba in Amphirhearrd apud hicricunta collcdis.Ptolomaeusanun régis cuftos.'quo fignare folirus cratÄ fortunatû illû elle coepit dicere: amp;nbsp;multitudine cololari,

-ocr page 415-

^^ ®® militibus epiftolam recitauitin qua Multü rogabat:ut beniuolo animo fuc«-Mem fuurn fouerent. Deinde poft epiftolam teftamentum legebatan quo philippuni qup ®inxredem trachonidis proximarum^ regionum. Tetrarcha uero ficur fupradiximus Anti Regem autem Archelaum fcnpfarat;eidemqueannulum ad caefarem ferre mandauerar;ob gnatamque regniadminiftrati nontiam.Omnmmq; nanq; difpofitionum fuarum dominum caefarem eflè uoluit:caetera uero feruari iuxta fuperius teftamentum. Qiio ^nccto confeftim clamor fecurus eft omnium Archclao gratulantium: militefque per cuneos populos adeuntes fuamep promittebant deique bcniuolentiam precabantur. Hinc adfepelié-' um regem operam contulerunt.Nihil autem munificétiae praetermifit Archelaus: fed omnem '*^“^^^ regiuro infuneris pompa ducendum.Ledus quidem totus erat gemmis auroep ‘'^crus;thorus autem purpura uariatus:corpufque fuper earn uelatumindem purpura,Capv crut impolïtum. Corona uero defuper aurea:iceptrum^ ad dexteram:amp; cir^ cöum filli cum propinquis.Practerea fatellitcs agmenque tetrarchiumrgermani^ amp;nbsp;galathee ^Mad bellum inftrudi omnes antecedebant.Caetcra uero militum manus armata duccs fuos ™’uum^ principes fequebantur.Quingenti autem leruiac liberoodorcs ferebant corpus au,« op per.ee,ftadia portatum eft in caftellum herodion ibique fecundum ipfius régis mandata fe/

i^ofephi de bcllo iudaico liber primus explicit.Incipit fccundus féliciter.

^Vfbarum autem nouâturn pricipium fuit Archelaoromam pro^ 'icifcendi neceffitas. Diebus enim feptem in lugendo pattern con' ?i*fuinpris:epalifque fcralibus prolixe populo exhibitis. Hic autem ,7 mos apud mdæos neceflärios multos ad inopiam redegit. Nam ;^qui eum neglexerit impius æftimabirur:candida ucfte idutus pro^ ixedit ad remplum. Ibique uariis fauoribus exceptus aplebe ipfe pquoq; in cxcelfo tribunal! folioc^ aureo refidés humaniffîme uul,-7gus admifiticifcp SC q, fepuituram patris fedulo curauifïentgratias gt;nbsp;cgit:6C q, fibi quafi certo iam regi magnos honores adhibuiffent; ïVerum fe tarnen ait non poteftate folum ïterim:fcd etiam ipfo rcgt; j~- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ -^s nomine remperare:donec a Carfare fini fuerit confirmata fuc« j ^ƒoqm ' gjj-^^ teftamento return effet omnium dominus côftitutus.Iccirco enim ié apud hie L^ntha uolutati excrcitus reftitiffe cum fibi diadema uoluiffet imponere.Cæteru alacritate ac etia'^^'^*^^’^ æ9^ militibus etiam populo plenam fc uiciifitudinem relatu^c fi ab his quorum liorquot;' ''^Pcrium certus rcx declararus effet:ftudiült;^ fibi effetut crga illos rebus oibus patre me^ alu ^^p3’'C’'ct,His gauifa multitudo ftatim eius menré magnis tenrare petitionibus cœpit.Nâcp lis • “^ leuatitalii ueftigalia tolli:quida fojui cuftodias acclamabant.Cundis autem poftulaquot; Ijj ?§ratiam populi facile annuebat Archclaus,Deinde cclebratis hoftiiscum amicis erat lepu of ^caut fubito poft meridié congregati non paüci noua^ re^ ftudiofnubi cóis Indus de re L^iramt; propria lamenta fufcipiunt fientes co^i cafum quos propter abiciflam ex porta tégt; j^^ioilam autcam herodes motte damnauerat. Dolor autem non occultus erat : fed clanffi^ 'plo *^'’i^^“s fletuquc iufto amp;nbsp;plandu ciuitas perfonabat uirorum caufa uidelicet:quos ^ tenv j§^^“5 patriis interiiffe dicebanc, Eorum autem mortis pœnas ab illis quos herodes pe denn '^°*^^^ct repctendas effe clamitabant:ac primum quem his conftituerat ponrificem teii^ fur 4 ’'’^'°™^ picrate præftantem;magilquc purum coaptari deberc.Quibus SC fi mouebagt; tier nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad ulnonemuamcn eum uelut per profedionis metum continebat feftinatio:

Qua ’”“!*’’^^*nc reddidiflct inimicâ:moru dus impendiretur. Quamobrem monendo magis '^^ ^^pMiebatut fedare turbatosmnffoq; magiftto militum ut quiefeerét rogabat.Sed illû ’liis ° n^ ^^^otes ubi ad templum uenittpriufquam uerbum faccrettlapidibus perturbarunt;SC fpond ^^'^ mulcendi fui gratia miffis:multos enim allegabat Archelaus iracunde omnia re,« ^fft '^”^- ^^9^^ fi numero audi fuiffent: occiffi fore uidebantur. Itaquc inftante a2imo^ **«061° ^'^ ^P^’^ mdæos pafcha uocitaftplurima uidimarum copia plenusiinfinita quidem ad plo to co* ^^5 multitudo religionis caufa defccnditicum illi qui fophiftas lugcbant: in tem Popul”*quot;^”’ ’““Amenta feditioni quærentes. Hoc autem meru archclaus antequam ornné runi morbus ifte corrumperetteohortem militum amp;nbsp;chiliarchu qui end feditionis prïcipes

-ocr page 416-

compræhenderent co dingitxontra quos omneunlgus excitatum niuJfos Japidum iâibusi^ rerfccic.Sautius uero Chiliarchus uix elabitur.Etilliquidem ftatim ueluti nihil mali aö^ ^^ ad celcbranda facra conucrfi funr. Sed archdao fine cædc iam multirudo comprimipolie no uidebarur.Quamobrem totum illis ùnmifit cxercitum pedires per ciuitatem fimnlomneseqw rdq; per campû qui cû facrificiis occupatos fingulos inuafiflenti^pe ad«ix.milia hominuni oC' cidunt:rcliquam uero manum per muros proximos deieccrunt. Præcones autem lequebanW Archelaum iulTu eius unumquemq } ut domum redireradmonendoJtaq îcüäi ncglcda de i»' ftiuitate abierejpiè autem cum marre necnon amp;nbsp;popla amp;nbsp;Prholomæo amp;nbsp;nicolao amids ad ir3/ re defcendit rclido pbilippo regni procuratorc:itemq? rcrum famifiarium curarorc. Vna uero egrefla eH cura filiis fûisSalome fratrifq j régis filii genere:fpecie quidem udut Archelao adlu^ celTionem firmandam adinmento futurixerta uero caulâ quæ contra loges in remplunidinnlia fuerant ddaruri, Inrerea fuit illis Cæfariæ obuiam fablnus lÿriæ procurator ad iudxam uenics ad pecunias cuftodiendas herodis. Quem ulterius progredi uariis inhibuit multis accitis n^ chclai precibus intercedente Ptholomæo. Et tune quidem fabinus in gratiam Vari neque ad accas uenire properauit:neque thefauios paternæ pccunix claufit Archclaoifed ufque ad cognp rionem Cæfaris fe otiofum manere pollicirus apud caefanam commorabatur. Pofica uero qua fibi obdanrium unus Antiochiam peritialterhoc elf Archdaus romam nauigauit: mature pro fedus in hierolblymam regiam tenetxuftodumque principibus idemque dilpenlâtoribuseuo/ catisirationes pecuniarum difcutere conabatur;amp; accas occupare rcntabat. Non tarnen ininjC mores Archdai mandatorura eudodes crant (êd in obféruando fîngula quaeqi perlêuerabant: caufam euftodiæ magis Cæfari quam Archdao tribuentes. Cum hoc autem Antipasquoque de regno certabatipoderiore fuperius herodis tefiamentum firmius efic defendens in quo tes ipfè Antipas fucrat feriptus; eique tara Salome quam multi alii cognari qui cum Archdaoira uigarent fuffragio efie promilTeranr.Ducebant autem fecum fratrcm matremque nicolaiRnO' lomæiin quo pro fide apud herodem probata non nihil uidebatur efiemomenti. Manque jib fueratamicorum cariffimus.Oratori autem hirinio propter dicendi acrimoniam plutimuni co fidcbat unde eriam qui fe raonerent ut archelao pro aeratis merito 6d fecundi teftamenti uolun rati ccderet audiendos elle non cenfuit. Romse uero migrauerunt ad eum cundorum itudia propinquorum quibusinuifus erat archdaustquique praecipue libcri omnes fuique iuris die eu piebant: SCaut romano magiftratu adminiftrari aut fi hoc non impetrarent antipam regem W-' here ad hoc ctiam fabino petebatur antipas qui archelaum per cpiltolas accufauerat apudcsia' rem:antipam uero mulrumlaudaucrat itaque digefta crimina ialome SC exteri qui cumea lenti rent caefari tradidcrunt SC pofi eos Archdaus geuorum fuorum pertcripra capitula patrilq ian^ nulum per Ptholomxum rationefque adminiftrationis intromifitad caefarcm. file autem pr^ mediratis eifque abutraque parte dicercnrur:ubi SC regni magnitudinem multitudinemque reU diruum animaduertir. Atque infuper herodis familiam numcrofam prcclcdhs eriam uari ac fa^ bini litteris optimates romanorum ad confilium uocat. In quo tunc primum ex agrippa quoq! acfilia fua natum gaium federe in flit filium adoptiuum: atque ita partibus profequedi copiam dedit. Igitur Salomes filtus Antipater.Nanque eis erat orator accrimus eorum qui aduerlati rur archelao;accufarioncm propofuit infimulans archelaum quafi uerbis quidem nue de regno uiderctur contcndcteire autem ucra iam dudum rex eilet efiedus: SC apud aures modo catw cauillarcturiquem iudicem fucceflionis expedare noluilTet.Nam poll herodis mortem qui dam ut diadema fibi imponerent fubornatis regis cum more in folio aureo refidentem |^ ordines militiae pccmutafleipartim condonafic promotiones:SC infuper his omnia annunæP' pulo:quæ uelut a rege impetranda petiifler;maximorumque reos criminum quos pater funs u xcratabfoIuilTe quique ilia fecilïetimodo regni umbram a domino pofiularurus ucnifie: cui fibi corpus iplè rapuilTctiut non rerumifed uocabulorum dominum efic cariàrem dcrnonl r^ ret. Ad hæc ei cp criam ludum patris afiimulafict obiiciebatxum interdiu quidem perlonaii componcrct in mœroremmodu uero ad commenfàtloncs ufque potaret. Dcmqïfcditione uulgi ex hac indignatione conflaram elle dicebatitotius autem orationis lux uires eornm tkudine qui circa tcmplum cxfi fuerant abftruebat.Hos enim ad diem fdlum quidem ueni. ad hoftias u cro quas ipfi madaucrant crudeliter elle iugularositant unique intemploluneru elTe congefifi quantu nullum ab exrernis illatum bellû implacabile cogefifld.Iraq; bums er ^^^ liraris berode prelTo ne (pc quidem regni unquam eu dignû eé uifuroinifi cum fans ops erananima dcterius ægrotârc qua corpore;SC que in Iccrdo tefiamenro fcriberet ignora ^ præferrim qui-priorc tefiamento Icriptum incufarc nihil polfettfed mcolumi corpore oiq

-ocr page 417-

Arch^? ^*^ feciflèt.Vttâmen quis firmius clTcponat morbo laborantis arbitrium ipfum fe 3,- ®’’*® abdicaffe regia dignitate;multis in cam contra leges admiffis» Nam qualem fore fi in h^^^^^^^ cæfare principatum;qui antcquam accipcret tantum populum peremiffet^ Occülta oni '^'^- ^°*^^’'^ perfecurus Antipater multis ex numero circunflanrium propinquorum in fin ^^'^^ feftibus exhibitis perorauir. Surrexicautera nicolaus defenfor archelai 6^ ante omnia fol %^ ’^^™pîo neceffario fadam effe perdocuit. Nam quorum necis argueretur: non regni W fed enam ipfius iudicis idcft cæfans hofles fuiflcialiorum autem criminum fuafores ad-ffiano^demonftrauir.Sccundum uero refhamentum iccirco ratum manere po(lulabat:q? hero Jineo fucceflbris fui firmatorem cælârem confbruifler. Nam qui tantum iâperet ut return niinopQjg{|g5 fuccedcret.Nec unquara in herodis erraffe iudicio:fed fano corde quem congt; er' ^'iff.^^^S'^c Q^j perquena conditui deberet non ignorault.Cum autem omnibus expofitis 'ani Nicolaus peroraffet in mediu progreffus Archelaus ad gcnua caefaris accedir obofe.Qrm ^’gne a cæfare credo eo cp paterna quidem fucceffione dignus effet ofcndir ccrtum uero np n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ ’^^° ^*^ dimiffo confilio:fêcum ipfc de cognitis deliberabat:utrum ex bis

3^1teitaniento continerentur aliqucm regni oportcret cöflirui fucccfforemian roti familiar di/ ™uiprincipatum.Multirudoenim perlonarum egere fubfidio uidebatur, Scdantequa de his 3’^æquam datuercrur a cælare:marer archelai marchace morbo corrupta moritur.Etuariæ litz ^fæ de lyna prolaræ funt fudxos defeciffe nunciantes quod uarus ferre profpiciens hierofblp^ pofquam archelaus nauigaretafcendit ut incenfores feditionis cobiberct. Et quia muitje do ceffatura non uidebatur ex tribus quas e fyria duxerat fecum cohornbus unam in ciuirate ^quot;'fJitiatcy ira in anriochiam ipfc remeauir. At fabinus cum poflca in hierofolymam ueniffet ^^^^”^ iudæis præbuit;modo uim cufodibus ut accas fibiidem arces traderct oibendo:nunc maligne régis exquirendo pecunias.Non autem folis reliöis a Varo miliribus ƒfuserat fed etiam feruorum fuorum multitudineiquos etiam omnes armatos auaritiæ mini--foshabebat. Fefo autem quinquagefima dieq; pentecofte aiudæis uocatur : fepties feprem dæousexaéhs rcdiens ex eorum numero uocabulum nada non religionis folenniras populum wdignatio congregauit. Denicp concurfus in flnirae mulritudinis ex galilea idéqjidumea amp;nbsp;™dtunte trans iordanemque pofiris regionibus fadus cfticd indigena ex ipfa ciuirate populus ’'’dïorü ex nucro fimul amp;nbsp;alacrirate pdaretÄ tripartita manu terna cadra collocauerunt:una f ^pff’Utrionali rcgiôc tcphialtera i meridionali hippodromu uerfus:tertiaq; 1 occiduo ^pcregi* *” tradu circunfefTofque Romanos undique obfidebant* Sabinus autem multirudme pariter botanique fpiritu perrerritas:crebris quidem Varum nuntiis precabatur:ut quam mature fer^ f?fauxilium quafi lanianda cohorte fi quid more interuenilfet, Ipfe uero in altiffimam cadeb 'furrimcp phafelus uocabatur euadit fratris herodis cognomine:quem Parthi necauerût» Hine ^'utibus cohorrismt in hodes irrucrent fjgnum dabat. Nam præ timoré quibus ipfe præerat d^f'cendere nullus audebat. Eins autem praeceptis milites obedientes in templum uolanr: ue-» .Mitotique cumjudans pugna conbiguntiin qua dum nemo defupcr adiuuaret imperitos bel * Ptritia fuperabanr. Poflca uero quam multi iudæi porticibus occupatis anernce fagittis cos ®Ppttebant:plurimicontoebanrurÄ neque ex alto iaculanrcs ulcifi facile poterant;ncque com-f”unius dimicantes ferebanr.Ab urnfq; tarnen afdidlus fucccndunt porticusiopere magnitudv atque ornatu mirabiles. Ibiq; cum multi flarama fubito compræhenfi aut ea confume ban “flaut in hodes defilientcsiab ipis occidebantunalii introrfum cedenfes præcipitantur ex mu-fu* NonnuUi defperata falute incendii periculum fuis gladns præueniebant.Qui ramé ex moe-,ibusobrependo in Romanos feciffentimpetum metu attoniti nullo negotio fubigebantur ; Uonec omnibus aut interemprisaut timoré deieólis thefauro dei defenforibus dedituto manus suites attulerunt;amp; quadringenra ex co ralenta diripuerc. Quoruq; furto lüblata non funtco-^gauit fabinus,At iudæos multo pluresimagifcy pugnantes tam uirorum quam opum interims in romanos contraxit.Obfeflaquc regia minitabantur exitiuramifi quamprimu inde fecede futifabmo fi ucllet una cum cohorte milirum abeundi copia pollicentes. Quibus opitulabanf mgalium plurimi qui ad eos fponre tranffugerant.Pars tarnen bcUicofior. Erat febadeno^ tria m'ua.Hifç rufufôd gratus prœpofiri unus peditum reclonat uero cquitum rufus.Quojg urercp ’corporis atqj prudential etiam fi nulla manum obedienté haberétimagnü tantu momentum ^lu romanis addidiifentJraq; iudæi quidem îdare obfldioni fimul; amp;nbsp;cadellimœnia tentantes an ^’quot;’^™ ^^quot;^f^antes: ut nullo impediente difcederct: habituros tanto pod tempore patri-h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sabinus autem quaquam optarct euadere:fidemtamem pollicitarionibus non

webat fed eorumiemtatem infidiarum effe illecebra furpicabaturnimulq; auxiliu uari fperans

-ocr page 418-

obOdionis periculum perferebat. Eodcm tempore per iudæam plurimis locis rumultus erat mukoftj ad regni cupidinem tempus impulcrat.Nam in idumea quidem duo milba ue^no* rum qui fub herodemilitauerunt cógregati armis inftrudi cum regalibus decertabat. Quibus Aciabus régis confobrinus ex uidsmunitiiïïmis repugnabat capeftre prælium dedinando»)nie riori autem galileae iuda filius Ezechiae latronum prindpis ab herode quondam rege capmqu tune illas regiones uaftaueratmon parua multitudineeolkdla raptifqj régis annentariis: a om-' nibustjuos drca fe habebararmatis contra pontentiaecupidos manus mouebat. Trans flumen qnoep fimon quidam ex regalibus ferais pulchritudine ömul amp;nbsp;uaftitate corporis frétas impo' fito fibi diademate cum latronibus quos congregauerat ipfe circuiens: Si apud hiericunta regp arn: amp;nbsp;raulta alia maghifica diuerforia igni cornpit; facilem fibi prapdam ex incendio compä' rans. Omnefep habitationes in quibus aliquid decoris erat concrcmàfTet nifi gratus regionu pCquot; dirum redor ex trachone fagittariosiitemq? febaftenorum pugnadlïimos ducés properaflet oc currere,Vbi peditum quidem in pugna multi confumpti funtnpfe autem fimonem compendio praeuenit ardua ualle fugientem:amp; ex tranfuerfo percuflum in uertice deiecir. Inccnfe funt aut amp;nbsp;qu'cdincp iordani proxima fuerunt fedes regiae apud becherantcs quorundam aliorum wa* nu conflata ex locis ultcrioribus:tuncetiam paftor quidam cui nomen erat atronga eo regnom affedare aufus e(t:quod ut fperarct ui corporis animæt^ fiducia mortem contemnentis impo^ fus ed.Ac præterea fratrum fibifimilium robore quorum fingulis tanquam ducibus amp;nbsp;Satrapis attributa manu armatorum ad incurfus utebaturdpfe autem ueluti rex maiora négocia procura bar. Et turn quidem fibi etiam corona»; impofuitmon paruo autem poft tempore cum irarrp bus fuis uaftando territoria K occidendo praecipue romanos itemq; regios perffucrauin cu nee iudscorum quifquam effugeret;qui lucrum aliquod feres ueniflet in manus,Aufifiw® ^^’^ ®I”^“ Amathontam compertum romanorum agraen obfidere;qui frumenta cohorti atq; arma porta bant.Vbi arium quidem centurionem;ôi.xl,fortiflîmos iaculis confcccre.Caeteri uero in penm !o conftituri fimilia fuftmedi auxilio grati qui cum fcbaftenis aduenit elapfi funt. Multis in hue modum contra indigenas itemq; alienigenas peromne bellum geftis poft aliquod tempos o« ex his compræhenfi funt natu quidem maximus ab Archelao. Duo uero qui aerate fequebam tur in manus grati ac ptholomæi delari. Nam quatrus Archelao padione conceiTir. Sed bicm nis eos poftca fecutus eft.Tunc autem latrocinali bello cundam inflammabant iudxam.Varus autem acceptus übini amp;nbsp;principum litteris toti cohorti metuens opem his ferre pperabat.lraqg cum duabus reliquis cohortibus amp;nbsp;quatuor aliis equitum in ptholomaida profedus eodem re«* gum atq? optimatura auxilia conuenire iuffit. Ad hæc ab herodorum etiam cum per coj etram firet oppidam:mille 8f quingentos acccpir armatos.Vbi uero in ptholomaidem tara caetera ma nus auxiliorum quam propter herodis inimicicias areras rex Arabum non cum exiguo numéro equitum peditumq; peruenit.ftatim exercitus partem in galileam quae ptholomaidi proplquior erat dirigit amici fui galli filio hls redore praepofito. Qui mox amp;nbsp;aduerfus quos ierat omnes in fugam uertit;ólt; :fephore ciuitatem captam ipfam quidem incenditancolas uero eius feroitio fub iugauir.Varus autem ipfe cum omni famana potitus ciuitate quidem abftinuitï^ inter aliorum turbas nihil cam mouifiê depræhendit.caftris autem ad uicum pofitis qui appellaturAion ptho lomaei pofTefTionem propterea direptam a barbarism ab amicis herodis qui ptholomeo inf^ eranr.Inde fapho progreditur alteram uicum tutiflÏ£num;quem fimiliter omncfq; redditus ub repcrros fuerant depopulati, Caedis autem ignifque plena erantomniamee prseda: Barbarorum quicquâ obftabat. Exufta eft aut? emaus iuflu uari neceflarii cæterorLiq; fdigne ferentis habita toribus eius fuga difpcrfis. Hinc progreffus ad hierofolyma cum exercitu folo uifu: iuda’orum caftra difiecit;amp; alii quidem per agros abicre fugicntes. Qui uero intra ciuitatem dcgebant lU' fcepto co lèdirionis caufas in alios conferebantinihil quidem fe penitus mouifie diccntes fedp prer dié feftu recepta neceffario multitudine in ciuitate obfefTos effe potius cu róanis qua cule* ditiofis cofpiraffe, Ante uero obuiâ ei uenerât lofephus archelai eófobrinus: amp;nbsp;cum grato rums agétes exercitu regiu amp;nbsp;fcbaftcncs:amp; ex tónna cohorte milites ornaros ornatu cofucto. Sabinus cni nee in eos Vari uenire paffus iâdudû ex ciuitate ad mare difceflcrar.Varus aut difpartitu au-' uerfus audores tumultus per agros dimifit cxcrcirum:mulri(q; fibi cxhibirisiquos minus turbu lentos inueniffet euftodiæ rradidittmaxime uero nocentium prope ad duo milia cruofixitAa-' hue autem fuper idumeam fupereffe decern armato^ milia ndriato. Confefti Arabas domu re^ dire iubettqa eos nóauxiliantm more uti militiaifed ,p fua libidie amp;nbsp;ultra q ipfe uellet agros ua' ftare perfpexit: fuis autem conuncatis agminibus in aduerfarios properabar. Verum üH k Va^ ro antequam in manus uenirent Aciabi confilio tradiderunt. Varus autem multitudini uenia

-ocr page 419-

^ö duces eiüs intcrrôgandos mißt ad cæfarem.At ûk cum ignouiflet cateristnon nullos regis wgiurosicrant enim quidam inter cos herodis propinqui:fupplicio fubiugari pracepit quia op ocontra regem fuum arma accepiflet.Varus autem hoc modo rebusapud bierofoJymam có^ mis eadenic^ cohorte qua dudum in prse fldio ciuitatis fuerat ibi relida Anthiochiam abiit Unix autem Archelao alia rurfus cum iudais caufa conflata cft;qui ante feditionem permiffu C^ exierantaus genti fua liberum petituri. Erantaut numero quinquagira qui uenerât Jntibus una cum populo qui roma degcrent oöomilibus iudcoji. Iraq? conuocato a calare ^uniatum romanos amico^ concilio in palatini Apollinis remplu quod priuatum ipfius erat Jiiiciumadmirandis opibus cxornarum:mulritudo quidem iudeo^ contint cum Icgatis có/ th? ^*^“5 *^*” amicis.Cognato^ aut amici ab utraqi parte fecreti aderanr.Nam amp;nbsp;eu Ar^ ciJO (tare propter odium atep inuidiam recufabant;amp; cum accufatoribus confpici pudore ca/ ‘'^Prohibebantur.Intcr quos erat etiam philippus archclai frater beniuolo am duabus ex cais ^aairus a Varo uramp; Archelao fubueiretiK fi regnum herodis nepotibus diftribui placuiffet: Pattern aliqua mcreretur.Iuflit autaccufatores exponere qua nam contra leges feciffet hcrodes: P^uin non fe regc fed oium qui ufquâ fuilTenttryrannum crudeliffimu rolerafle dicebant.De 'If mulns ab eo trucidatis ea pertulifle fuperftites ut beariorcs mortui putarentur, Non enim “^mentis folum cum laceraffe corpora fubiefto^tfed etia gentis fua ciuitaribus deformatis ex ,^ornaui(re;populifcß ahenisiudea fanguiné condonafic.Pro antiqua uero felicitate ac phis JOjs nnionem lui tanta egeftate fimul ab co:atq; iniquitatc replctâ; prorfus ut plurcs ex he^ ’Jeclades paucis annis luftinuerinnqua omni auo maiores fui poftqua ex babylonc difceiTez ^perpetu lunt.Xerxe rune régnante ad difcordiam concitari. Verum fè tarnen ad hanc mediogt; j)'^^craamp;aduerlæ fortunæ confuetudinem proceffifie ut etiam fucceflioncm uo’untaria acer nih'ræf^quot;®”5 fubirent qui amp;nbsp;archelaum tanti ryranni filium patre mortuo regé appellaiTent; [jl ’‘'^orati:ói una cum co luxilTèntmortem herodisiac pro cius fucceifore nota celebraflcnt.

Sutern quafi metuerer;ne non certus eius filius uiderecur ex caede trium milium ciuiu rcz F’^umpf|(Pp primordial^ quia pricipatum meruit totimmolafle deo hominum uidimas; tot lt;^gt;e templum cadaocribus impleuiffe. Rede igitur eos qui de tanris malis fupereilentializ refpcxiffe calamitares fuas:amp; belli lege cupere uulnenbus excipiendis ora praeberc: atqj ^J°ui3nis prccariiutiudex reliquias mifericordia dignas exiftimarentine ue quod ex ea native wet his obiicerent a quibus crudeliiTimc lacerabaturifed patria fuam coniungi fÿriæ finibus JPht^indices romanos adminiftrari dccerncrent.Hoc eni modo probatum iri iudeostqui nunc ^utiturbulenti ac belli cupidi reprxhendunrunmoderatis redoribus obcdire.Iudeorum quiz ^uaemratio eiufmodi petitionc coclufa eft, Cura autera furrexilTct contra nicolaus primum P^lnibus quae in reges erant propofita dilTolutismationcm coepit argucrc:quia neq; gubernaz J’^elTet natura quae regibus uix pareret, Vna uero etia ^pinquos Archclai qui fe accufato ,^^^tulerant infimuIabat.Sed tunc quide partibus exfar auditis conuentu diremir. Paucis aut bn tr^P°^ mediana regni parte fub tetrarchx noie dédit Archclaoietiâ regem ft le dignû prxz jl!w faélurum efle pollicitus. Reliquâ uero dimidiam in duas retrarchias diuifit:duobu(quc J^ herodis filiis attribuit: unam philippo: alteram illi qui cum Archelao de regno certaueratî '^sadt parti cefferat trans flumen regio quarum duccnta talenta redditus erant. Bathanea ™amp; Tracon amp;nbsp;Auranites:amp; quxdam pars domus zenonis circa unara uicum philippo deftiz j jP^ w qux talento^.c.rcdditus miniftrabant Archclai ucro ethnarca idumea oranécç iudea ^^’fnariam habebatiquarta tributo^ parte Icuata pro muncre quia nó rebellaffer cum cxreris ǃluitatcs qbus ïpcraret amp;nbsp;ei traditx funt Stratonis Pyrgus amp;nbsp;Schafte amp;nbsp;loppc amp;nbsp;Hicrofolyma Jteb?^-'’^® ^^^^^ ®^ Gadara amp;nbsp;hioppó regno auulfas Syrix cxfar adiecit.Erant aut redditus j jfiatxl.talenta.quin amp;nbsp;Salome prxter illa qux teftamcnto régis amp;nbsp;relida erat iänle domina ^^^oti amp;nbsp;phafelidis idé cxfar Conftiruitiregiatj apud Afcalona largitus cft ex quibus omnibus Cït ^'’^’'^•’‘^dditus colligebantur.Domu uero eius Ethnarcc fubiugauit archclai, Cùm auté t^^*’ ^pinquis teftamcnto relido foluiffcnduas eius filias uirgines extrinfecus quinz htƒ '”*’*^^^ pecunix donauitieafq ? nuptum pherorx filiis collocauir, Diuifo autem herodis »0111^°”’® ^^^'^’ ^*^* relidas ab co facultares ad mille ralenturahifdem diftnbuit:exceptis fuo

’ne quibufdam rebus uililTimis propter honorem defundi,

â–  nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCapituIum.Il.

J Nterea quidam iuuenis natioe iudxus apud aliquèm fibertinura romanorum in ßz '^quot;^.doniorum oppido cducatusnllura fe format fimilitudine quemherodes nccauerat.

-ocr page 420-

Alexandrum elle mentitus faHendi fpe Romam uemï. Huius aurem facinoris habebat fotium quendam gentilcm fuumîomnes regniadus optime fcientéia quo inßruöus anirmabat eo^ » niifcricordia qui fui atq; ariftoboli occidédi câ milTi fuerât fimilibus corporibas fubdins mot elle fubrcptos. Deniq; bis multos iâ iudeos fefellcrat î creta degentCsiac hberaliter illic acceptu maUq; inde trâfmiflus ibiq; ampliore quæftu cumulatus et hofpites fuos magna ueriurwlHU ne româ fccû nauigare peUexerat.Poftremo dcîatus indice archina muhifqi munenbus ab lu e/ is eius loci donatus qfi rex a paternis amicis deduccbaf.Ad hoc et fidei ^cefferat forma: iimi' tudo:ut qui alexandrû illû uideranr:plancq;nouerant hune eu cfle iurarct:igi£ oés etiâ romsu lendi eius ftudio circufuß ^perabant:^ infinita multitudo per uico^ anguftias quocuq; teW batur côueniebât.Tanta naq; demétia multos coeperat ut illû fella portarct:ac regale obiequni propriis eius fûptibus cxhiberér.Sed cæfar alcxadri uultû oprime fcics:accufatus eî fuerat ad eu ab hcrodc:amp; fi priufquä uideret hoîemîfaUaciam fimilitudîs aîaduertcranhilariori tameanimi fpe nônihil indulgendû puTauit:amp; ladû quçndâ qui alexandrû bene congnofeeret mifitîUt adc adolefcenté adducerer.Quo ille côfpedo fhari pfonæ dram côiedura dephendit.Maxie aut uDi corporis eius duritiâ amp;nbsp;feruilé forma côfiderauirntellexit oé cômcnrû,Saris ât comotus e diu«^ rum eius audacia ariftobolû pcontantibus faluû quidé illû ec memorabat côfulro uero non ad efferqa apud Cyprû degeret cauédo îfidias:minus eî fc circûueniri polie difiunâosJtaœ hdus « ab ahis fepato uita dixit a caelâre primû fore tâtæ fraudis fi ^didilTet audoré.ld aûtfe facturuni pollicitus ad caelâré fcquiâK iudaeû indicarqui formac fuæ fîmilitudie abufus eér ad qi^nimi. Tanta eî dona ex ciuitatibus eû fingulis abfiulilTe docuit:quâfa uiuus Alexander accepiner . Kv fit his cæfar Si falfû quidé alexandrû pphabitudinc corporis remigum numéro infenamuaiorc uero eius interfici iulïït.Melius aût fumpeû detrimérû ,p amentiæ prio faris cê îdicauitÈmnar^ chia uero fufeepta memor difeordiæ fupioris archelaus nô folû iudæis;fcd ét famariétibus cro^ délirer abufus cfl. Nonoq; prîcipatus fui âno legatis côrra fc ab utrifq? ad cæfarem miffîfnpæ 5^ dem in exiliû pellif'.Vienna gallicæ ciuifaté:patrimoniû uero eius thefauris cjefaris adiudicamr Que quidé priufquä euocaref ad cæfarérhuiufeemodi fomniû uidilfe cômemorauit« Noue afp fias plenas:amp; maxîas a bobus comedi fomniauit,Acciros deinde uates chaldeorumq; nonulws quidâ 11!o purarent îdicari fomnio côfuluerat, Aliis aût aliter interptantibus Simon guida efe^ us genere dixerat.Arifias annos arbitrari bouché re^ mutationes:eo quia agros arâdo uerteret ac mutarent.Ideoç regnatujê ce tôt annis quoi fignificalTet numerus arifiajdîuarias aunenim murariones expertû elle moritu^^His auditis quinq; diebus poftidé archelaus ad eâm dicenda eft euocatus*Dignû aût dixi memoriaeriä côiugis eius glaphiræ fomniû archelai bÜæ Cappado/ cum régis referre. Qua cû alexandcr primus habuiflet uxoré:frater huius de quo loquimur ne/ rodis fiîius a quo ille îterfedus cdicur iâ defignauimus poft iHius morteJube régi libyæ nupta: eoep defundodomû rcuerfam:domiq; apud patré in uiduitate degente: Ethnarches archelaus ubi côfpexit ad hoc amoris accenfus eft;ut câ ftatim repudiata coniuge fua Marianne fibi copu-laret.Hæc igitur in breui tépore poftq in iudæâ rediitmidere uifa eft inftanté fibi alexandrû dp cere.Saris fuerat tibi libycû matrimoniû;fêd tu iHo nô contéta rurfus ad meos penates reuertc/ ris audacilfima uiri tertii quodqjgrauis efttfratris mei iunda matrimonio.Equidé nô dilfimu/ labo côtumeliâ: te quælicet inuita recuperabo.Atey hoe expofito fomnio uix biduû fuperuixir; Igitur archelai finibus in puinriâ circûfcripris ^curator cquitû apud romanos côponius a c»^ re milTus eft ea fibi a carfare ptâte mandata.Hoc difceptantc Galileus quidâ fimon noie deleöio nas arguebantunquia indigenas increparerdi tributum romanis pendere paterenturidominoitj poft deum ferre mortalcs. Erat aût propriæ fedæ fophifta:nulla in re aliis fimul, Etenî tria lont apud iudæos genera philofophiæ. Hoyz unû pharifæi profirentur:alrerum faduceiitertium a^ probabilius habetur cflei colunt;gentc quidé iudæi. Verum inter fe mutuo amore coniunctiflt mi amp;nbsp;qui prêter cacteros uoluptaté quidé quafi maleficia uitare.côtinenriam uero feruare neeg cupidirati fuccûbcre: uirtuté maxima ducere. Iran; nuptias quidé faftidiût: aliéos uero filios du adhuc molles funt erudiûtitraditos p cognaris habétes fuis moribus diligétcr îftituût. Non ga côiugia uel hûani generis fucceflîoné cenfeâtpimendâ:fcd qa cauendâ putétinfépeiantiâ fœmi na^ nullâ ea^ uni uiro fidé feruare credéres, Quî amp;nbsp;diuitia^ contéptores fûtireru^ côicario admiratiôi habef:ncq; îuenias altcri alte^ opulétia pftare legéq; fibi dixerût;ut g difcp plinâ fuâ fedari uellét; boa côtubemio publicarét.lta eî fore ne uel pauptans humilitas:uel diui napy dignitas apparcrerdèd pmixtis facultaribus ueluti inter fratres unû elle oîum patrimonium Probo aût ducunt oleum: amp;nbsp;fi quis uel inuitus unflus fuerit:mûditiis corpus abftergere:quoni3 fqualoré decori purant dûmodo femper in uefte fint candida.Defignatos ât côium rerum^cu/

-ocr page 421-

Hïilt’d^^- *^ ^^ “^““^omnium indiuifos. Non cflautéiHis una ciuiras cerraifcd in fingulas öhib ™®-^*® tranfterunt;amp; aJiundeadueniétibus fedæ fuse jpfeiToribus qd habear^mptum dn ™^ S‘’.Ppriüd?cniq; tang côfuetiffîmi ad cos igrediunf quos nunqua ante uiderût.Hinc ÿj?“® '■^P^grinanrur ^ptcr latrodnia tantu armantmeq; prærereaquicquâ ferunt.In fingulis ?• nbsp;nbsp;“^ ®*^odé collcgio fpedalis curator hofpitu cóftituitur qui eo^ ueftiméra caetera/

uri ™'*^^na tucatur, Amidus aut cultufq; corporis oibus puerisi mem amp;nbsp;fub cura magi * ^ntibus par ed.Nec uero ucflitu Gue calceos murantmifi aut oino cociGs prionbus aut Ion cöfumpns.Nihd aut inter fe mercanf aut ucndunt;fed egenti quikp qd habeat ao nbsp;nbsp;nbsp;i^^^'^'^ ^^ ^° *3® *P^ ”®” habeat.Quauis etia Gne pmutatione cundis libéra Gt facultas

accipiendi qd opus Gt, Praccipue circa deu rcligiofi funt.Nanq? ante folis oitu ’ probniloquüturdèd ei patria quaedâ nota celebrantiquafi ut oriatur prccantes.Deindead rat^ ^^Pquot;^^^ Gnguli artes a curatoribus dimittunt, Cunq; ad hora quinta itudiofe fuerint ope/ 1runusin unü côgregâturditheifq; præcindis uclamim bus ira corpus aquis frigidis abluunt ?nat luftratóne in eadé fecreta coeunr.Quo neminéaltcnus fedae hoiem afpirare cocciTum ■P“rificati:uelut in fandu quodda téplu in cœnaculû c5ueniunt;qbus cu Glentio feden ouspidorquidc panes ordine und aut ualfculd ex uno puimento Gngulis cocus appomt.Dcb f^ocecibü facerdos anteuenitmeqi guffarc quequä fas eftmifi prins deo celebratur oratô.Poft 1^ quotp prandii uota repctunt.Nam amp;nbsp;cd incipiunt Si defindt qfi datorem uidus ded laudi iJscanant. Timcueluti facris illis depoGtis ueftimétis ufq ; poftmeridié ad opera fe conferunt. ^'^f^q? inde fimiliter coenant cofcdentibus enâ hofpitibus fi quos fortaffe intcruemffe reppe ƒ 'Neg! uero clamor unquâ tecum illudmeq? rumultus inquietat:cum etiam loqucndi ordine quot;^3'11cedanticordep Glentid extra tedum conftitutis Arcand quodda uideatur horribile,Cu/ *®Wê rei ppetua fobrieras caufa eftiquodqjapud eos cdédi aut poradi modus faturirate dif» '*’*t“r.Sed quäuis aliqua^ reßz nihil fine peepto facidt curatoris:ramc in his duobus hoc eft in Ruanda amp;nbsp;nnferedo fui iuris funr. Nam Si fubuenire dignis cd opus eft fuo arbitrio cuiqïlicet jfïhdigctjbuj alimcta porrigere.Sane cognatis dare aliquid fine curatoribus interdidd. Idem ‘’quot;'J'’'diæ 1150^^,rarorcs lufti funtandignationé cohibentifidé tuendpatri obfecundât: amp;nbsp;omne Wdixerunt iureiurando fortius habenrJpfura adt iufiurandd qd pcriuro detenus uitat. lam 1,”quot;” Hiendacio condcnatum arbitranf; cui fine deo non creditur.Summd adt ftudium uererd 1•’W adhibent ea maxime indeq; quæ animæ amp;nbsp;corpori expédiant eligenres.Hinc illis raorbo 1.''® Kmedia ftirpes medicas qua^ uim propriam Gnguli lapides habeant rimantibus côquirâ-.®ûedæ uçjQ fyæ ftudiofis non ftatim cura dus una colledio;fcd per annum mtegrd extrinfe ‘*5tónioranfj cuim cundera uidus ordiné tribuunt.Dolabram quoq; amp;nbsp;quod prædidd é peri/ 7»amp;albam nefre tradcntes,Cum uero procelTu téporis experimenrd continentiæ dédit: ac-, quot;«tetuacl córauné cibu:amp; purioribus ob caftificationé fcilicet aquis participanncq; tarnen in I°Wuni alTumitur.Poft oftenGonem quippe conrinentiæ duobus annis aids mores dus pro/ ^ntur.Cunqj dignusapparuerit tune demdin confortidaffumitur.Prius uero qua incipiat có* ■ '^fin habere cibd magnis execrarionibus abiurat fe primd quidé colere dcum:deinccps quo *y?78ï homines feruare iufticia:amp; neep propria fpóte nocere cuiquameq; ex praccepto obefle: M^ninio iniquos omncs odiffe;amp; cd laborare fempcr iuftitiæ fedatoribus fidem oibus feruargt; j ^Mimeuero principibus. Neep cmm abfq;uoluntate dd cuiqua confentire pofTe ad principal ^^potentiani accedere. Si uero ipfe caetens præfit nunqua abuti nunqua fe ab ufurum uiribus ad côtumeliâ fubiedoßz fed neep uefte aut ambitiofo aliquo ornatu reliquis eminere ■ 5*ötc fempdiligere;amp; habere^pofitd cóuincere menriércs.Manus uero a furto amp;nbsp;anima pu/ 1tn'' ' • ''® ®^ nuftis c5pendils:amp; neep aliquid de mifteriis cofecranres celare.Neep profanis eo/ 1^|?i'^H*PPi3m publicareietiam G in tentara quifpiammorte compellat. Super hæc auté addunt 1■** . dogmatibus aliquid qua ipfi fufceperint tradere.Fugere autem larrocinia;amp; conferua ’ ”1iri fimiliter dogmatis lui libros;angelopz nomina his quidé execrarionibus explorant^ qfi r'æniuniût accedétes.Deprathcfos uero in peccatis a fua cögregatióe depelldt:amp; qui taliter fue/ J^otidcnarus miferabili plerucp morte confumifnUis quidé facris facratibus obligatusmeque Prreabaliis oblatd cibd poreft. Herbas uero pecudum more decerpés:amp; fame cxæfa membra frunipuntur. Ob qua etiâ plunmosplcrdcp miferati;amp; extremd fpiritd agéres receperdt fuffi/ lili'T^ P^^^^”^ ^°^ ft^æ '^^^ ^’^morté adduxerat poena fuiflè céfentesan iudiciis uero funt u^' . ®* ^^*5 iuftiffimi. Difceptat at nö minus qua centd in und coadi: qd at ab his decretd lilJ'Ï^®®^*^^ maner. Veneratio quoqueapud eos poft dcum magna legiferi eftuta ut fi quis Phemauerit morte damneturÓenibus uero obedire;6i plurimum guorumque deprobabile

-ocr page 422-

arbitratur oPRciumxam fimul deniq; fcdcrintx.nuHus onus nouem loquiturinuitis. Expend re quoq? in medium eo^ ucl in dextcram fui partem quifep deuirat. Sabbatis quoq; opcrationc aliquam contigifTe omnibus iudeis diligcntius caucnt neq; cibum fibi folum pridie p æparann ne uidelicet ilio die ignem accendant:led neq ^ uas aliquod tranfponere prælumuntïfnmo wC alium purgant.Allis aut diebus fodientes foueam uno uerbi gratia pede altera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£1111 cuina

dolabra qua tradi nuper accedentibus diximus demiffa ucfte fête diligentiffimecontegentesæc fcilicet fplendori diuinoiniuriam faciantnn eadem fouca ab onere uentris leuanturiac ddneeps terram qua cHoderant reducùt;idlt; Bipfum faciunt ilocis fecrerifTimis: amp;nbsp;népe cum naturalis ut ifta purgatio:nihilominus tarnen foléné habent ut quafi ab imunditia diluantur: decemuntaut inter fe lecundum fufeeptatabftmentiæ tempora in ordincs.iui.tantfiq; hi qui minores funt in* feriores pra’cedennbus æftimantur ut fi aliquos eo^ contigerit quafi a contradu alienigenx di luanrur uiuuntautqua longifTimenta ut plurimi eo^ ufq; ad centenaria pracfcrant starejjpret fimplicitatem.f.uidlus: quod eis nimirum accedere puto propter mflitutionc bene in omnibus ordinatam.Sunraût aduerfo^ cruciatus liquidé uincunt firmirate confilii. Mortem ueroiicu decore obeunda fit indicant etiam imorralitate meliorem:prodit aut eo^ in oibus negotiisani mos bellum geflum cum romanis. Tune fiquidcm per artuum confraóhones amp;nbsp;ignesacp tor* menra omnigena tranlcuntcsiut uidelicet in legiflatores aliquid loquercnrur iniuriamiudcibo rum quippiam quos non folenr ederentiad neutrum ho^ potuerunt impelliifcd neq; deprecan fuos tortoresiaut ipfa fcrc fuppliciatin mediis quinimo cruciatibus fubndcntes;amp; ds qui tormc ra admouerantnlludentes conftantes animos cum quadam hilantate reddebanr.l.quali qui cos elTenr denuo recepturi,Opinio quippcapud illos firmata conftititxorrupnbilia qnidem cc cor* pora:materiam^ eoß^ non effe perpetuam: animasauté ïmortalcs lèmper manercióf de æthere fubtililfimo commeanres quafi carcenbus ita corporibus implicarnuclut quas illcccbra carna* lis attraxerat.Cum uero fucrit a carnalibus releuatæ uinculis quafi de feruirute longilRnw libe* ratas ita ilico lactariieas fuhlimef^ ferri.Et quidem bonis continentes in hoc græcoi^ finis pro nunciant ultra Oceania degereiubi eis fit impofita pcrfruitiouilic quippe efie regionciquae nc^ imbribusineq? niuibusmeep aeftibus aggraueturifed qua oceano ortens sephyrus 6 ileuiter a!pi* rans amener,Malis aut aîabus proccllola loca Si hiberna delegant plena gemitibus exercenda^ line fine pena^iuidcnf aut mihi fccundû hanc ipfi intelligentie græci quoq? fornbus fuis quos heroas amp;nbsp;fêmdeos uocant beatoß^ infulas fequeltraflèamproboiji aut aîabus locum apud iferos impio^an quo etiâ crucian’ quofdam cômentati funt;fifyphos uim amp;nbsp;tantalos amp;nbsp;ixiones amp;nbsp;ruy os principio quidem ïmortales effe animantesiob ad hortationem utiep uirtutis dehortationcœ nequiriæ bonos quippe fieri in huius uitæ côuerfationc meliores per fpcm bonojienam poft lucem redibendoße.’improbo^ ante impetum rerardari atftimantiûrquoniâ amp;nbsp;fi huius uiræ (p^ tio latuerintipod obitum tarnen fintîmortalia tormenta pafiùn.Hæc funt crgoiquæ effet de dl uinitate animae philofophantur.Planc illeccbram is qui femel deo^ iàpientiam goftaochnt re* ponentes.Sunt aut in eis qui etiam futura noflc promitrant.facris uidelicet libris: amp;uariis fan* öificationibusiprophctarütj didlis a primis actatibus adhérentes: raro aut acciditiut praedidio nes eo^ frufirano cofcquatur. Eftaut aliud etiâ effe notum collegium cibos quidé amp;nbsp;mores le* gumep fimilia cum prioribus habens.Diftat aut opinione coniugiiimaxima liquident uitæho* minum pattern fucceffioné.f.amputare eos:qui abfhneant nupriis arbitrantur;quippe ü in ean* dem uelint ire fnïamidefedu^ confeflim genus humanu fore.Nihilominus tantu ipfi ranta mo deratione cóueniunt ut per triennium explorent ualitudiné foemina^.Et fi confiant! puigatio* ne apparuennridoncé pertuita cas in matrimonia adfifcunt. Nemo ramen eo^cuni praegnarc conciimbir;ut ofiendant:quia non uoluptatis nupriasifed caufa inierint libero^.Lauanbus aut foeminisnta ut uiris perizomatu ineft amicus:tales mores huius colledionis: duo aut P’®™® quafi ordincs funt.Ex quibus pharifci dicuntur qui ccrtioré legalium riruu nontiani profitent: Si hi primum dogma habent; ut imarinene amp;nbsp;deo uniuerfa députent: amp;nbsp;quidem uelagere qus iufta tunt uel negligere fecundum maiorcm pattern elle bcniuolennæ in hoîbus profitéturad* iuuante tantum in fingulis amp;nbsp;imarincneiaïam auté quidem oém incorrupram efletranfireaute in alia corpora (bias bono^.improboßi aut interminabili fuppIicio cruciai i.Saducei porro.i.le* dis colledio imarineneomnifana neganf:amp; deum extra oém mali patrarionem intpedionem® confiituiint.Aiunt aijr clcöioni hoium ucl bond uel malü effe propofitum: Si fecundum uolu tarent propnamalrcrutrum unumquéq; coniungi.Aïarumaur generalircr ucl fupplicia denegat ucl honores:5^ pharifmi quidem fociabilcsiód qui ftudcant fe mutua dilcótióe complcri.Saducei uero amp;nbsp;inter fe feris moribus difcrepâtes;amp; conuerfatio cc^ ita circa participes ut eiga extetos

-ocr page 423-

inhumana;hæc funt quae de iudaeoram philofophis diccda reppcri:nunc ad incoeptû reucrtor. ,_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#lCapiruIum.llI.

■p^T Rchelai regno in ordinc prouintiæ iam decedcntereliquit idem philippus amp;’hcro^ des qui cognoîabatur Anripas tcrrarchus fuas regebât.Salome aut moriens luliæ au * gudi côiugi regioné quâ rexcranamp;iamniâamp;in phafelide palmito redaméto reliqr. ~ * Delato aûr ad Tiberiu iuliae filium romano impio poftmotté.faugufti qui prefuit Itous annis feptem 8d quinqginta menfibus (ex diebus duobus manentes in tctrarchiis fuisthez rodes,f.ac philippusîhic quidéiuxta fontes ipfos:de quibus iordanis flumen exorirurî paniada tondiditciuit3té;quâcæfariâ uocitauit:aliacp inferiori gaulanite:quâ iuliadé noîauit. Herodes ®tto in galylea tybenadâimpia lût cognomine iuliae Miffus aût a Tyberio in iudæâ pilàtus qui turandam acceperat regioné node intépefta optas in hierofolymâ intulit imagines cæfarisiquae Kspoffndic gradé inter iudîcos fufeirauie tumulrû: nâ qui aderant ftupore pcrmoti funtiquafi nm profanatas leges fuas uiderét,Nullû.n,fas eflc dicunt collocari in urbe fumulachrû.Ad que itbâutéeo^ qui in ciuitate crant:fubiro etiam de agris multitudo confluxit.Euntes aût illico ræanani ad pilarum inrentilTime depcabanfiut ab hierofolymis auferrentur imagines^' eis iu Aparna fcruarcnf.PiIato aût fupplicantibus abnuéte circa domû dus proni corruerantißdîmo diebus conrinuis nodibufqj manière.Poftaût pilatus tribunal afcendés î ftudio magno ^uo'at mulrirudinéludæoy^ qfi qui eis uellet dare refp5fum:cü fubiro milites accepro ligno; «•».fuerat prcpatü:armati circûfteterunt iudæosxircundataq; triplici acie.Iudei quidé ftuporis ^lotpleni uidentes infperatana rc^ facie.Tune pilatus denuntians trucidatu^ feocs nifiima^ S'oescæfaris fufccpißennannuit milinbusiut cducercr gladiosdudaei aût quali ex uno confilio quot;Ws fubito corruerunt:ôd ceruices nudaras ad excipiédos idus pararût uociferantes uniuerlî JJ^^rfeinterfici uelle quâ legé.Tunc pilatus circa religioné ftudiû populi demiratus confeftim “tnierofolymis ftamas iulTit auferrndeide uero côturbationé altéra cômouebanerat apud eos ihefaurus qué chorboan dicuntihunc ad indudioné aqua^ iuffit expédere:crat aût indu* rtndaaq ab ftadiis.ccc.ad hoc itacp uulgi oriebantur querelac ira ut etiâ pilan qui hicrofolyma “tnerar eu clamore circundarent rnbunalûlle âr pmderat;fed quidé tumulrû eo^ populo pmi^ ’^'’'rirmatos militcs:qui tune eftenr priuatoiy; ucftibus induti.Præcepit gladiis quidé nô ure.* ^quot;'’•rfuftibus aût acclamâtes ferirét.Sicep côpolins rebus datex tribunali fignû côfeftimq; cæ iudæiiquo^ multi quidé pcrierunt plagis:mulri uero fe inuicé trucidantes in fugani quot;'llt '■Qi'rrftione ucrfi funt tune ad calamitaté interfedo^ ftnpens multitudo conricuit: arq; ^“oocaceufator herodis tetrarchæ agrippas fuit filins ariftoboli;quc parer herodes îterfecit:ad pfiaucnitjlloaur non fufcipiente accufationé refidens romæad aliquotû quidé potentinm Riinas âbiebat.Maxirais aût colebat officiis gcrmanici filiû Caium cura adhuc efler priuatus. ^^“looJani die inter copiofum epularû apparatû quibus eum demerebatur:ad ultimû extenfis ^'quot;Dusaperre deû cœpit precarncelenrcr illû mortuo Tyberio dominû cundo^ uidere.Hoc “*“ quiJâ de fâiliaribus cius Tyberio nûdafTet ftatim concludi iuflît agrippa qui amp;nbsp;fub grandi roinna ufqj ad morté Tyberii in carccre p menfes lex tcnebaf.fed defundo co poft regnû an.« °iuni cluo^ amp;: uiginti diCM trium fucccaens imperium.C, Cælar abfoluiragrippa uinculis Öi r^fchia philippiaam eni ifte deceffcratei tradiditiregemcp appellauir.Cum nemffet aût in regt; 1’^'Hagrippas.herodis tetrarchæ cupiditatis per luidia fufcitauit.Irritabataüt cü maxie î fpem SiiHerodias uxor:exprobrans ei fccordia 01 dicéstquia p id quod noluerat ad cæfaré nauigare ifret ptâte maioremâ cum agrippa ex priuato rege fecißctiquo mô dubitaret illû ex tetrarcha atm honore donare.His addudusherodes uenit ad Caiuraia quo ob auaritiâ uehemenrer P^pJtus ad hifpaniâ fugitifccutus eû quippe fucrat accufator agrippasicui ét retrarchia illius. to'quot;ær ' ^^‘^‘^cit.Atep ita herodes quidé in hi^pania peregrinarc fecû etiâ uxore deceffit,Caius ue ita tantum contumcliofcabufus eft fortuna ut etiâ öddeum fe putarer;6d uellet uocari, lud ^’^’^°‘¥ taam multorum nobiliü carde truncauit.Extendit aût impietarem fuam etiâ in Huæ^'P^oniû deniq icû exercitu hierofolymas direxitipcipicns ut in templo ftatuas eius Ie* tiu^’9uod nifi fufciperét iudæi contradicenres quidé ex his inter ficercciteliquam ucro multi* horfk*^^ ‘^P^'^'’®tiP‘irgt;ï’oueî’3t3utcm hoc profedo deum.Er petronius quidem cû tribus co* *gt;011' H ®“^^^ ‘Ic Syria habitatoribus properabat in iudeâ de antiochia.Iudeorû uero quida iiiinT^^”’ ’^^^’æ prælium nuntianri.Qui uero credebant nihil de refiftentibus poterât co* in omnes peruadit mcrusraam iam ptolomaidam puenerat exercitus. Wid^ ^æ^ nuiras Galyleæ litrore in m^no compofitaxircundatur aût monribus ab orié P^ga p fexagîta ftadia diflépatisifed ad Galylea pertinentibus;a meridiano aût carmelo qui

-ocr page 424-

abed dadiis centu Higinti:a fcptétrionalï quoq; mote qui cd altiflîmustque nocar et icok fc tynoßi.ßC hic aût diUat dadiis,c.ab ca aüt urbe qfi ab duobusftadiïs præterlabif nuuiolusq uocant beleumexiguus prorfusxui prope cd fepulchru ménonis habésiuxta fe.c.ier cuba Ipatium cótincntéUed admiratione dignilumüx aüt fpés uallis rotund« uitrcâcmittes bare» quam cû exhauferint mulræ naucs piter accedcntes:Iocus hifdé rurfus impletunueti nquiö qnafi dedita opera cóuehunt de circudantibus fupcihis harenaida uriç cóem.Locusaut mer' li datim metalla i uitrû quæ fufcepit mutât.Mirabile quoq; mihi dlud uide6 quonia conuer iam harenae in uitrum quaecû^ ps fupcr margines lon ipfius fucrit iadta î euern barena denn conuertitur.Igitur loci ciusnatura talis ed.Iudæi aût cû mulieribus amp;nbsp;filiis coUedi ineampui quo ed fita ptolornais petronio fupplicabant principio ob patrias legesjdeinceps ucroena pro fuo datu:ille aût ob mulritudiné precantiû ödpeum inflexus exercitû quidc öd damas in ptolo^ naaide rcliquitrprocedens aût î galyleaöd conuocans in tyberiade tam populûiudæoiy qua oes eorum nobiles:8d uim romani exercitus coepit exponere:ód minas caelaris. His addésrquof^*^ öd Gontumeliofa effet fupplicario iudeo9i:cü omnes liquidé genres quæ parcrentimpio ro. induis urbibus inter reliques deosumagincs quoq; Caefaris loeauilfent foli iudaeiidudabnu^f’^S'' dem quafi ab imperio’deficere effet end cum iniuria præfîdcntis. Ulis uero contra lege more^ patrios alleganribusiöd quia ne dei quidé fimulachrü ne dû hoïs;neq; folü in tcmploifed neœ in prophano aliquo totius regionis loco fes fibieffet locate: arripiens didü perronius rebondit. Sed öd mihidomini mei lex feruada ed.Si ea quippe tranfgrediar uobilq; pcara inde aiaduerlio-' nern fubibo fpugnabit fene uosmó petronius:fed illle a quo fum diredus:liquidé ita amp;nbsp;ego uos cogamimplere quæ iuffa funr.Ad hoc ois multitudo fucclamauit ante legis temeratione oem fe libenter fubire pernicié Sedato aût eo^i clamorc perronius air. Pugnare ergoinquit aduenus cæfarera edis pararit Refpondcruntiudæi p cæfare quidé öd populo ro, nobis fempPaies fingt; gulos ufus cd offerte facrificiaifi aût in templo imagines ædimet collocandas debere eu totani iudæorum genré primitus innouare:præbere fe quippe iugulos cû mulieribus öd puulis ei qm-* terficere uokußer, Ad hæc admirario petroniü miferatioeç peruafit intuenré öd infupcr^bi cm religionem ufroyiiöd rantu uulgus ad morté condantcr paratü.Et tune quidé infcöis omnibus reccfferunt.Podridie auté ac deinceps fummares eo^ priuati uiritimq; cópeUansipopnlu quoq; publice alloquensrtunc quafi confulens admönebat.Interdü etui minabaf extollens öd uirturem romanam öd indignationé cæferis inter hæc ctiam fuâ necedîtatâ coi effentexeqocnda pcepra: fed illi ad nulla horû expimenta ccdentibus;cû uideret etiâ fementé regionis jnrercipi ip'u qppc anni tépus erat:ôd quinqginta pene diebus multitudo in urbe otiofe morabaf ad ultimu eeuo catis omnibus ait fe etiâ pcriculofam ré uelle aggredi.Aut eni deo coopante placabo exfare : ac uobis cum feluabor libenter;aur illü in ulrioné irritaboipro tanta mulritudiné impendoanima meam.Atep ita dimifds rurbis multa pro eo uota fecientibus Antiochia ab ptolomaida reuoca/ uit exercitum:atqïillinc confedi midis ad effaré referens:ód quo apparatu in iudæâ itruiflenS q, rota gens fupplicalfetiquibus fiabnuendu putaretinolfet cû uiris etia prouicia pdendiSeruar Gquidé ipfos legé patriâ.’ôd nouis præcepris uehemenrer obfidere.His epidolis relpondit Oius ïmodice cóminans petronio mortérquoma iudionü fuayc fegnis executor fuilfet.Sed fenprow talium uedores per tres continuos menfes contigit aduerfa tempedare retineri. Alii at exitium» C.cæfâris nûcianres profpere nauigaueruntidenicp ante fepré öd uiginti dies epidolas perronius accepit finé cæferis indicanres qua illi peruenirét;qui côminâtia fcripta portabant. Oio p dolu interempto;quiregnauerat annis tribus menfibus lex rapitur in regnü ab eo cxercitu qui roms erat claudius.Senatus aût referentibus côfulibus ignatio Saturniilo öd pôpomo fecundo madat tribus legionibus ut effent prcfidio ciuitatiiöd ipfe frequens in capiroliü dcuenit. Quia propter îmâitaré caii bellû agi cû claudio decernebat:uolens imperiû ad optimatcs reducere;ut ficut oh fuerat ad regendû digniffimi eligcrenf.’Accidit auté ut agrippas adueniret;qué cû ôd fenatusm confîliû öd in cadra Claudius cuocadêtiur.fco drenuo adiutore uteref in quibus res pofccretuu dens agrippa claudiû iâ elfe opibus cæferé ad eum perrexit:qué ille illico legatû ad fenatû mifît indicanté luû propofitûiquoniâ primo quidé inuitus ab exerclru raptus fit iniquû elfe fe milita erga ft dudiû ram religiofum deferere iâ rutâ aliter fuâ non effe fortunâ:iâ enf ad inuidiâ fatis ce g jin regnû uocatus fit.Deinde ad minidratû ire paratû elfe in répub,no utaliquis tyrannus fed ut pful benignus fiifficere fibi quippe honoré nominis. De fingulis autem negotiis ccem ofem date fnfem.Nam öd fi non natura effet modedusilocuples ramen moderandæ potedaris exépJu caii morte cffe propofitû.quæ cû detuliffet agrippas refpôdit curia;quafi quæ exercirui amp;nbsp;bois confilus fideret nolle ft fubire uolûtariâ feruitutéifed accepto pfm refpôfo Claudius rurfus mim

-ocr page 425-

ägnppam nunciarc cisîquoniâ no poflétadduci ut cos prodcrctrquoRz concefTu Îimpiumeffet ^®“gt;woit5aut fe ütu^i effe pugna aducrfus cos cd quibus confligere minime ucllet: proïde fiigenduefTe locum extra ciuiraté in quo conffigercntmecp enî fandu eße propter illorû puer totem patriam ciuili caede foedari.Et agrippa quidéifta fenatui nunciauir,

fJCapitulum.im.

ter haec aût unus de his militibus qui cum patribus erant educcns gladiû.Cômilü tones inquit quibus perturbati caufis parricidia ppetrare cupimus impatoré aduergt; fus propinquos noftros claudiû fecutos maxime cü héamus impatoré que in nullo

,Tulpare poflîmus;amp; ad que cum iudis magnis aHegatiombusiq cû armis cgredi de--'^wus.Hæc diccns per media egrelTus eft curimoîbus fe militibus confccutis:hoc exemplo op timatcsdeferti in magno mctu effe cœpcrunt:ac dcinceps uidentes fibi aduerfioné tutam non «icifcr fecuri milim ad claudium tranfierunttoccurrebant aut eis pro mûris nudatos gladios fcrenres hi qui fortunæ régis ambitiofius adulabanf;amp; poene accidit:ut progreffî quincp inters “ttrentunanre.f. q mllitü impetu cæfâr agnofceretinifi pcurrens agrippas imminetis ei facinot f'5peticulum nuciaffctidiccnsquonia nifi cocrcuiffct exercitu iam in (anguine ciuiu furcntem ^iieflim miffurus effet omnes per quos confpicuu effet impiumifiererq? folitudinis impator. ^æcaudiens Claudius continuit milûûimpetum.Sufcepit aût in caftrisaducnicté fenamiK ingt; '''‘Igenti honore côplexusægreffus cû patribus confeftim obtulit deo uidimasiut mos eft ^ im Wo fupplicari,Agrippa quoq? protinus mueratur regio primoniotomnia addiicens ei:etia illa 9®cAugußus herodi donaueratttraconitiden fcilioet amp;nbsp;aranitiden. Praeter hæc at aliud quotj f^num quod Lyfanie uocabatur.Er populo quidé donatione hâc pedidû uîdicauit. Patribus ’“^ ptepitiut incifa: aeris tabulae in capitolio collocarendDonat aût ci etiâ fratré fuû hcroden ^ÿnus ciufdem erat berniciiundus regionc Chalcidis.Opinione aût celcrrius Agrippa: dati ’^’cenfus maximus cffluebat;qua (âne pecunia nô ille in rebus exiguis abutebaturifed ralem ®®'‘uin hierofolymis circundare cœpitîqualé (î potuiffet abfolui inefficace prorfus obfidionê ï°^3nis oppugnantibus effeciffet.Scd anteq impleret opus deceffit î cæfaria, Regnauit autem tribus. Ante quoq; cû tetrarchiâ regeret;aliis tribus ânis tenuerat poteftatc.Reliquir uero '^duidem très de cypro natas Bernicen:marianné ar^ drufilam;filium aût ex eadé ipfa con^ !“Sctiominc agrippâiqui non nimis paruulus erat. Tune Claudius regnû eins î prouîciâ redegic ®^*gt;is procuratione miffus eft Ceftius feftus. Poft hûc aût Tyberiû Alexâdrium:qui nihil de ^l^tudine patria immutantes genté in pace tenuerût. Poft hæc uero amp;nbsp;herodes qui regnabat ? Chaldde dcceffit.Relinquens de forore fua Bernice filios duos. Bermocianum amp;nbsp;hcroden: ïWore aût marianne Ariftobolumtcuius frater mortuus fuefat ariftobolus priuatusirdida ’'V°tapara:hiquidcm crât ficut fupra dixi libcri ariftoboli:quifuerat herodis filius. Alexâder ^'j?^ ariftobolus nati fuerant hcrodi de marianne:quos ipfe parens intcrfccit. Alexandria aût

in maiori Armenia regnauerunt.

•('Capitulum.V.

Oft obitum aût herodis qui regnauit in Chalcide Claudius agrippa filiû agrippa in auunculi fui regno conftituit.Alterius aût prouinciæ fufeepit cura poft alexandrum cumanus:fub quo oriri coepcrûttumulrus:K dcnuo iodæos calamitas côpræhcdit. — Conuenicnte quippe multitudine ad diem feftû asimoK in hierofolymâ ftâte legiôe fuper porriculum tépli armati quippe milites femp cuftodiebant fcftos dies:nc quid cœ populi nouarc auderent.Vnus ergo e militibus redudis turpiter ueftimcntis inclinas ^^® obuertit ad facie iudeo^Ä ad hune habirûuocé emittés fimilé fueelamauit. Ob tiet ) f ^’” ^’’^^ coepit mulritudo conquerinta ut circûftarent cumanû ad fupplicium milité ^-^’^* ^'^’“' inconfulti iuucnesïamp; quafi natura apti ad (cditiones mouendas in litem ]^ 'Himâ profiliebant:hicontinuo quippe faxa rapientcs percutiebat milites.Tunc ueritus cugt; •»etu ' ”^ ^?tius î eû uulgi impetus fieret plures euocauit armatos;q cû effent porticibus îmiflî fepp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;incidit iudxis.Starimcj in fuga uerfi relido templo refugere cœperunt.Tanta aût

tour ^^^^ ’^ conftipationc obtririo fada eft:ut conculcatione mutua fupcr.xxx.milia holum ttpta fint. Fadaéaût uniuerfæ géti luduofa feftiuitas amp;nbsp;pladus p domos fingulas pfoabat, lt;nbsp;^pitulum.Vl.

Vccefftaût huic calamitati latroeinâriû tumultus.Iuxta bethoro quippe circa alen fum publicü ftephanus qda feruus cæfaris fuppellcdilé quada uehebanquæ ab irrué tlbus direpta latronibus é. Cumanusaûtad iniquifitionc mittenseos qui in ^ximis uids effentiuindos ad fe adduci iuffit:denuntians;ut conquifitos latrones î uincula Dü

-ocr page 426-

coniicerentqua occafione quids militum in uico aliquo libres facrac legis offenfos difeidit atç côbuflit.ludæi aut quafitotâ religioné inflamatâ uiderintundiçp côfluxerunt:amp; uelut mathina niento aliquonta ut fupditionis atttadi oés ad unâ cuocationé ad cumannm cæfariâ côcurrut precantcs utmilité qui tanta contumeliâ deo legitj eius intulilTettnon relmqueret mipunitum. Ad hæc^ni ilk uidcbat multitudiné ncquaquâ quieturâ:nifî aliqua effet fatiffadiôe fedata. ad^ iudicata milité p mediû populû:ad fuppliciû iuflit adduci: ficqj iudæi placatis anîs receflerût.

lt;jCapitulum,VII.

Enuo aût galyko^ amp;nbsp;famaritano^ confiidhis cxorif.In uico énuqué gémâ uocant qui ed Îmagno Samariæcôpofitusiquidâ galylcus de numéro ludeo^ ad feftiuitatc afcédens interficitur.Ad quod fadû multi ex galylea regione conuenerunt ut cum famaritis confligerent.Hoçe aût nobiliores conuencrût in cumanû rogantes:utante qua grauis calamitas oriretur tranßret in galylcä:amp; in eos qui audores effent homiddii uindica rct, Cumanus his negotüs quæ habebat in manibus poft poncs illo^ petitiSes fine eficäu pre* catores emifît.Nûciato igitur homicidio hicrofolyma omnis mukitudo comotaé;amp; relida did folénitate in Saniana uulgus impetu fecit fine duceine cuiquâ principû fuo^ retinenti acquie* fcenresilatrocinio aût co^ amp;nbsp;tumultu quida Dineifilius Eleazarus amp;nbsp;alexander præcranqui to crabetene regione conterminos irruentcs promifeuâ dedcre cacdea nulliusætarisexinotempa* tesjuicos aût inflamauerût.Gumanus auté hæc aud/ens adduxit fecû unâ equirû alâ quæ uocat febaftianorum ut auxilio his qui uaftabantur effetfficq; eo^ multos qui Eleazarû eianr fecuti compraehendit;plures quoep îterfecit.Ad reliquâ ât multitudiné quæ i uaftandos fatnarirano^ fines irruerunt;principes gentis de hicrofolyma concurrerunt;optiqj ciliciis:8i afpfis ancre ca^ piribus precabanfiut ab incœpto definerentînec propter exercendâ in Samaritas ultioné ad hic rofolymæ pernicié romanos comouerentimikrererentur aût patriæ fuæ atq^ rempli filiorumq: amp;nbsp;coniugum ppria^î necp oîa piter in diferimen adducerent. Neep ob unius galyleiuindiäam cunda dlfpcrdcrent.His acquiefeentes iudad a negocio recefferunt.

lt;|Capitulum.VIII»

Vlti aût pidé tcpus in latrocinia confpirabant:ficut ucre fokt infolentia crefcerc re* aI B bus quietisiper quæ oém regionem agebantur ranine:amp; audaces quilt;$ reliquis uim WI V ^fferebantitunc famaritarum primates ad domitiu qdram qui Syria prouinciâ peu* j-Ji — rabat tyrum uenerunt uindicari de his qui regioné co^ deprædati fucrîtjoftulât^ Præfto aût fuerant etiâ iudæo^ nobiles;amp; ionathas filius anamæ princcps facerdotû obießa di luens aUcgabatnnitium quidé tumultus kmaritas fuiffetqui primi homicidiû pperraffent; cam tarnen calamitatû poftea fecuraßc præbuiffe cumanû:qui inter principia in aurores cardis nolu iffet ulcifci;tunc qdratus utranqjptem interim diftulit dicens.Quoniâ cû ad ipfas regiones ue* niffet diligenter fingula inquirerer:dcinceps uero proccdens cæfariâ omnes quos cumanus uin Ôos reliqucrat in crucé fuftulit.Inde cum Lidda ueniffct denuo audiuit lâmaritano^ querelas amp;nbsp;iudæorum decé amp;nbsp;odo uiros quos cognouit pugnæ fuiffê pricipes fecuri pcuffif:duos aut ex fumanriû pontificum faccrdoté ionathâ amp;nbsp;ananiâ eiufq? filiû 3nanum:amp; nônullos alios iudxos nobiles cælâriam deftinauitifîmiliter aût amp;nbsp;famanta^ nobiliffimos quofiÿ.Præcepit quoç eu* mano Ôd celeri tribuno româ nauigarc rcdditurus claudio rôné pro his quæ in regno gefferat, His ira eSpofitis alidda afcendebat nierofolymâ amp;nbsp;îuenics multitudiné feftiuiraté azimo^ ede branté fine ulla conturbatione Antiochia rediit.Romæ aût cælàraudiris allegationibus cumai amp;nbsp;famaritano^ aderat ât Agrippas iudæo^ cam magna intenrione defcndensifiqdé amp;nbsp;cumanu multi potentiû oderât pnûdans aduerfus famaritas très eo^ nobiliffimosiuffit iterfici,Cuma* nû aût iuffit urbe difccdere.Celcrc uero tribunû uidû hicrofolyma mittens iudæis ad fuppüau . dedit: ut p urbe tradus capite cæderef.Poft hæc felicc.Palâtis fratré deftiauit ad iudæosig K co rû puiciâ cû Samaria amp;nbsp;Galylcâ Si ped curaret.Agrippa uero de Chakide î regnû magnû traita* Iit:tradens ei illâ quocy prouîciam quæ felicis fuiffct.Erat auté ifta traconidis amp;nbsp;batanea amp;nbsp;gau* lanitis.Addidit autem regnum etiâ Lyfaniæ amp;nbsp;tetrarchiâ quam Varus rexerat.

lt; Capitulum.IX. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m fc aût pannos tredeenmenfes odotdies trigira adminiftratio ipio deccflit fucceiio*

rem regni Ncronc relinqucsiqué fuadclis agrippinæ uxoris fuæ iimpiü coartauerat: amp;nbsp;quidc CÛ legittimühfet filiû brirânicû ex Meffalina natû priore fcilicet cSiugeiK Odauiâ filiâ:quâ ipfe priuigno collocarat Neroni.Sufcepat aût ex agrippmaantonia. Et Nero quidé quéadmodû p magnitudiné felicitatis:amp; opus abufus fit fortunaÄ qliter frarre fuüatcp uxoré matréqp interfecerit.Poft quos in oés ^xios iruanitaté fuâ cóüertit:atqg ut ad uf

-ocr page 427-

*^ûPamentia adhiftriond opa (cenamq? pucncrit:quoniam fcio efreamp; narrationé moldlnm

Inorem igitur armenia regnanda ariftobolo dedit herodis filio. Regno auragnppæ quattuor urbes addit cu agris ad fingulas pcrrinétibus ipcria fdlicct regione AbeHa

amp; luliadam: inGalylea aut Tancheam amp;nbsp;Tybenadam.Reliqua autiudeæ felici progt; Xuranda dedir.Hincprincipe latronû Eleazarumiqui p uiginti annos regione depræ Q3tus!a]iof^ß^yjfQ5 cœpitiuinflofcp româ dfrexinaliorûq; quos Î crucc fuftulit larronûmel in tommunione federis depr^ehenfo^ popularidifuit pœncîmunerabilis mulritudo.Sic eni regio ** Putgata aliud genus latrocinantiû in hierofolymis oriebatur.Hiaut ficarn uocabantur. Die Claroamp;JIJmgjjjg ciuirare pafTim quofçp interfïcientes.Potiiïïmû nero diebus feftiuis îmifeebâf ' “uigo: amp;nbsp;Ocas fub uefte geftantesHis diuerfos quofqjinterficiebanrac deinceps collapfis homi ’’’Dusilli inter reliquos defedere querebanâqua fraudeextra fufpitioné manebanndiuq; latue^ f^'if.Primus igitur ab cis ionathas pontifex interfccitur.Pod hunc aut quottidic plurimi cædegt; “antuear,^ iplis calamiratibus moleftior timor ciuitaté premebanficut enï in medio bello p fin F^ roomenta omnes morré opcriebantur. Circufpiciebant auteminusquofcf appropiquares: ^'jeepamicis fuis fidere poterant:du tantu in mediis fufpirionibus atc^ euftodns nihilominusp ’''»debanrur.Tanta erat latrocinatiu temeritas amp;nbsp;ars quaedâ latédi.Adhæc at alia etiâ malo^-^olædiu fada eft carde quidé abftinétiuifed confiliis magis impioÿriquœ ps nô minus g ficario feiiee urbis ftatû corrupit:fedudores quoq; hoies amp;nbsp;circûuentores fub fpé religiois noua-' ^ rebus uulgusinfanire fecerunt;nâ in folirudincs egrediebanf promittétes ded figna eis oflé ^m libertatis.Contra quos fdix uidebanf quippe femia defedionis efléimitrens équités arcy * autos magna multitudiné intetfecit.

• jCapituIum.XI.

Aiorc aut plaga iudacosafflixir aegyptius guida pfeudo propheræiaduenies quippe i prouîcia magnus eu efièt prophetæ opinioné fibi arrogâs,xxx.ferme milia hoîm cô/ gregauit quos uana fcdudione decepar:amp; circûducens cos de folitudine in monté g uocaf oliua^nnde hicrofolymâ nirebatur afcenderetdepulfocj romanos pfidio in polares excrcere dominarionéurebatur fane ftipatoribus qui ad facinus côuenerât: præuidic .**tias impetu felix:amp; occurrés eu ipis Româis armaris quos cria iudæoj« reliqua multitudo '^^abatinnf conflidu.Er egyprius quidé eu paucis fugit. Plurimi aut qui ojipfo fuerât copra: ^nfîiatœuinculis traditi lunt. Reliqua ucro mulrirudo in regiones proprias difperfa df. ^preGs porto his eriam ficut in tegro corpore : rurfus pars altera tumefcebat, Magi enim Wamamp;latrones colledi multis aflidionem induccbant : Si quafi ad libertärem uocabant: °nem aptiflimâ côminâtes his qui romanos prîcipatui obedire uoluiflent:ut ucl rdudârcs J^'^erent cos qui fpôtaneâ ferrent fcruitutc. Difpfi ergo biperritâ regioné diripiebât quorütj 1^ ^“® lt;1®’®°’» ^cgt;fq? in filP trucidahantanflâmabant etiâ agrosrita ut defpcrariôe eo^ tora ^pprotinusimpleretur.Et hæc quidé pugna indies grauius augebatur. Alter aut tumultus , ^circa cæfariâ inter iudæos fcilicet qui ibi pmixti habitabâr:amp; (yros cômoriôe fada.Hi fig ^'^pofeebant ut eo^ fieret ciuitas ludæû eius fuiffe condiroré dicenrcsierat auté rex herodes j^j ”’1111 ucro conditoréquidé côfirentur iudæû:ipfam ucro ciuitaté fuiffe gcnnliûuidicabanr. , ^eni iUje ftamas Si fana potuiffe conftitui fi ad ludæos câ conditor pertincre uoluilfet. Ob die ^^° ^“fas iter fc populus urerqi iurgabat.Procedcbat aut ufq; ad arma contétioiK quotti hüv^ ^°^^*S^’’^'^audaces quiq; partis altcrutrac profiliebanr,Neque enï iudxoyz feniores co S^*^^^ ^’^æ poterant:amp; graecis turpilTimu uidebatur a iudsis inferiores uidcri Pa^^^* '®“’ ’^*9“^^^ diuitiis amp;nbsp;corporu uiribusÆræci nero auxilio militui magna fiquidé fvr manus de Syria illo fuerat congregata,Et quafi cognariad auxiliandu parati erat tbs^* 1 ^æf^*^* 3’^^ militû curabant cóprimere tumultü:amp; pugnaces quofey côpræhendenres tau ow - ?*^quot;^f‘3C umculis.Ncq itune fupplicia côpræhcnloji im^dimenrû aut timoré reÜ' ijh ^æ’'^bant; immo magis hoe ipfo feditionis irritabantur augmcntumituncdemum felix litib^-^'^® P”^*^^’^ contumaces quofey urbe difcederemon parentiumautem immiffis mi* derƒ—’'^^^’'”°quot; P3ucos:quorum eriam fubftantiæ direptæ funt. Poft hæc quocy cum ui* Pro b• ’^®“^ manere nobiles urriuf^ partis elegit:6C fufcepra Icgatione mifitad Neronem ’ne i ^^’ comperere arbitrarentur aduros. Succeffit autem eiCeftius amp;nbsp;hos qui maxi* ’’»eftabant proumciâ follicirc perfecutusilarronu plurimos cópraehédit atcy iterfecit.

Capitulum.XII.

Di«

-ocr page 428-

Irum foccefforhuius Albinus non codé more ncgotiis præfuit.Nccp eni foit aliquâ malignitaris fpecies qui iUe præterierit.Deniœ nô folû ciuibus furabafî diripieb« fubftantia fingolo^:nccj5 folum tributo^i additamentis in cômune gentc grauabat. fed etiâ quos ob latrocinia uel decuriones ciuitatû côprathenderuntæd quiapnorv bus îudièifs in cuftodiis erant relidi accepta a cognatis co^ pecunia libcrauit.Et is folu qui no dedifTet in carceribus quad nocentifîtmus rcmanebat.Per idc repuseo^ quoej qui res nouarC cupicbantan hierofolymis crefeit audacia.Ex quibus fane qui erât opufenti Albinum largiti« redimebânut eis tumukû mouénbus nô indignaref.pars aûc popubris qua: nô bris gaudebat: quiete Albini pticipibus iungebaf.Vnufquifqç improbo^ cohorte propria circudatus ipfe qdc quad princeps latronü tyrannus eminebat.Stipatoribus uero fuis ad direptionc meioenuta abutebafJta fiebar;ut hi quidé quo^ uadabant domus taccrent.IIli aût qui extra ineórnoduna Rerifient metu ne fimilia paterec querdis deterrebanfamo K officiis âbiebât eos quos eóffabat dignos ede fupplidis. In cômune aût oîum fuit intercepta fiduoa.Et erat tune multiplex donii nario: amp;nbsp;femina captiuitatis fururæ iam ab illo tépore (pargcbantur. Cum fane eiufmodinio^ fuiffet albinusîtamen fuccedens ci Ceftius Florus optimû eu p comparioné fui fecit uideri. Wc liquidé plura occulte amp;nbsp;cû fraude nocuerat Ceftius uero iniquitatcs fuas in uniuerfam gen^ palam qua d gloriareturexercuit.ac uelut nô ad regédâ puinciâded ad dânato^ poenas carnitex miffus netj rapinaji uHu moré nee afflidionü praetermidt.ln miferiis aût cruddiffinaus erat in turpibus uero impudentiffimus nerp cnï quis illo amplius offendit fallacia ueritaté neep comen tuseft callidiores nocendi uias.Hinc dquidé uiritim illatis difpédiis lucra quaercic exiguu uiiu eft:fed rotas dmul defpoliauit urbes amp;nbsp;lahes populis inferebat folû non noce p totam r^onem edicés liberum cflc oibus latrocinari dum ipfe prædarû acciperct pomonc.Deniq; ohpus aua-ritiam contigit totam poene deferi regioné ita ut plurimi fedes parrias relinquentcs adexternas prouintias comigrarent donee aût in Syria ceftius gallus prouintiâ regebat neep, aufus quifpian iudæo^ eft aduerfum florum ad eü mittete legatos.Gum uero inftante azimo^ folénitatc ipie Hierofolyma ueniffet occurrens multitudo qua: facile tricies centum miliû fuit precaW:utgc ris fuse calamitatibus fübueniret;amp; peftem illa prouincte florü:ut eiiceret damitabat, Qui tan rum CÛ fub populi ore effets gallo aflifteretmon folû nihil mouebaf:fed uoces iHas pa derk debat. Ceftius tantü copefcensimpetü populi:amp; ediccns quod deinceps placatioré cis nOKrcagt; dcrct:regreirus eft antiochia,Deduxit aût cû uia ad Cæfareâ flotus illudés mendaciis amp;nbsp;wtaOquot; rum genti bellü fedulo cómiicens;quo fdlicet iolo iniquitates fuas occultüiri poffe credcba ♦ Pace dquidé permanente habitua fe apud caefarem accufatores. ludacis uero defedWonenego* tiatus fuiffet maiore ut quæ malo abducendam a fe effe îuidiâ pcccatorum minorumJgitur Ut gens ab romano obrunrperetur imperio fedulo in didemaugebat calamitates.

CjCapitulum.XIII.-, Er idem tépus apud Neroné caelarienfcs uidorcs cxtiterc.Dccrctumq! i^ud cofena' CSIdtcras artulcrunt;per quæ hoc bcllo iudaico dabaf cxordiü. Duodedmo.fauo egm Neronisïfeptimo decio aût regni Agnppæ menfc maio.Ad magnitudinept^ excitarojjz de eomalo^mequaquâ idoneas caufas habuiffe deprechcndit . In quidem habitantes iudæi habebât fynagogam;propter agrû cuius erat dominus cæfanenfîs amp;nbsp;frequenter quidâ ^crantait ad iHoi^ ius illa pofleflîo iungereûmultis Pp’*’^ » ius precium quâ res metuerat ontrentes.Dominusaût loci nô folû preces eo^ defpexiuecon tus. Sed ad maioré dolorem ædificauit in loco tabernas ita ut anguftû eis tranûtû J Primû igitur feruentiorcs aliqui iumentû pdliétes ædifïcationé uetabant.cum uero florusn a prohibendo cohiberetmon habentes iudæojinobiles quid agerent inter quos erat loanp Iones infledunt flo^ oblatione oöo talento^:ut ædifidationé uetaret. Ille aût ob tummodo rem ^mittens fe cunéta fading accepta pecunia ftatim de cæfaria egreffus OTaWi in Sebafte: feditiôi tribuens facultaté quafi qui pugnat fpacium iudæoyz primanbus uedidn • Sequenti aût die quæ apud iudæos fabbatû é; cû plebs ad iÿnagogâ coiflct fedmofus quidac farienfîs uaftàmiû ante ingrcfiùm eoi^ ponés alites immolabat.Hoc fadum iudæos incoerci '' liter accendit amp;nbsp;legem fuâ quippe conrumeliam pertulifie locum ipfum diccbant Pars aût iudæos quæ erat conftanrior arq; moderarior dcnuo iudicibus cç côquerendu qrc • Sedmofi autem amp;nbsp;iuuentute turgentes iudæi effundebantur in litem.Stabant autem ad con gendum parati etiam cæfarienfium tumuItuo(iorcs.Exconfilio quippe diredus fuerat qwp lynagogæ foribus immoIarer.Sicq; continuo ex pugna commifraJntcruemens autem qui ad prohjbendum erat relidus præfedus cquitum.uas jllud quidem qd poûtumlucrati

-ocr page 429-

fedare pgebat.cum uero fuperatuseffet prae caefänenfium uiolentia iudaei Pu nbsp;nbsp;nbsp;^°^ ^^^’^ rapientes feceflernnt in narbata regio quaedam co9lt; ;hoc noie appellarur:dire

^^'^”^ quadraginta.Primates 'auteo^ duodecim cd ioanne in febafte ad flord ucne/ \ 6id A^^ ^^æ acciderant conquerenres:amp; ut auxilio effet rogabant:quis reuerentur tune ed ƒ octo talentis admonentesJUe uero Ilico eópraehéfos eos ui'ciri iumnarguens cur leges de y 303 auferre aufi fuiffent.Pro hoc igitur apud hierofolymas grauifïïma iurgia nafcebantur» ,futamen adhuc ïdignationé fua frenabant.Florus uero quafi ad hoc opera faam locafletiut ^“10 inflammaret mißt ad facrum thefaurum ut inde deceni amp;nbsp;fepté talenta auierrentunqfi l™P^*^fæcatfaris Aagitaret.Tunc uero ftatim ïuafit populd naulra confufio ; cócur « adtemplum maximis u®cibusnomen caefaris appellabant:ut a tyrannide flori librarcnf: JI, J^^'Oü’dam aut feditiofo^ in florum maledida iaciebat ultima amp;nbsp;caniftrd ciredferentes ”°æ podulabanïiquaö inops amp;nbsp;miferrimus talibus indigeret auxihis.His adt oïbus ƒdra cupiditate dererritus:fedmultomagis ad depdandd irriratus eff. Deniep cd debuerat 3rUm uemens igné belli illic nafcentis exringuere;caufafq; tumultud fubmouercipro quo ét ^dmiam accepcrar padusîtâtum cd exeteitu equitumatq; peditum hierufalem côtendit ut ro ”0 ad quæ uölebatuteretunac timoré amp;nbsp;minis urbem nudaret.Tune populus lenirc eins im ™gt;fl uolens obuiâ militibus proccffitxum folitis uriep fauoribus amp;nbsp;florum honorare offitiis ^tusjlie uero pmittcns cum equitibus.L.centurioné nofe capitoné difcedcre eos iuffit.Neqi J” w quern tam grauia malcdida ieciffcntifalfo denuo honore deluderent. Oportere quippe fiuiri funt fortes ammifty eóffantes etia in praefenté effundere contumeliasmec fold cos in ƒ Disifedena in armisamorem libertatis oftendere.His didis exterrita multitudo fimul ctiam Äbusjqyj (.jj^ capitonéuenerantrin medid uulgus irruentibus diffugerdnanteq florum fa^ .’’'^aut militibus officia confuera reddiberent, Difcedétes igitur in domos cum metu atqp p'^'’”htare peruigilem duxere nodé.Florus aut tune quidé deguit in regia.Poftriditeadt aduer^ ?'’^cosexrrudo tribunali fublimis refedineóueniétefep facerdotu principes Siduiratis uniuer ^“oMlitas aftiterdt rribunali.His prxccpir florus;ut omnes qui malcdida in ed fucclamaffent \’'°^:nasdcdcrcnt edicens in ipfos effemifi eos produxerint uindicandd.Ad hæc refpondentiu ^'Populum quidem pacifica quxey fentirerillis uero qui errauiffent in uerbis uenia confèrent ^’'’’poftnJabant.In tanta fiquidé mulritudine nihil effc mirandd offendi aliquos remerariosiSi ^^tem infipientesxne auté irapoffibile coyd qui deliquerft difcrimen agirari:cd Si fingulos ?“’’gt;rü poen1teat:Si per timoré ad negandd fint pati.Debere tantu illd fi confuleretgentis qeti: palletromano imperio feruare urbé.Magis propter multos înoxios dare ueniâetiâ paucis de--A?'’®’^gt;bus quapropter paucos delinquentes improbos pturbare multitudiné rantdbonoij'. .3hæc uero 111e magna indignatione inflamatus militibus exdamauir:ut fo^ uenaliu qderat ?Wioti pte diripercnt: ac paflim obuios trucidarent.llli uero ad lucri fui cupiditate addita au .^htate redorismon folum illd diripuerunt locum in qué fuerât immiflîrfed î uniuerfas infîgt; ?fsdomos interficiebant habitatores.Fuga auté erat per angiporta omnia Si cædes eo^ qui j^æhendcbanf;direptionis quoej nulla fpccies prcrmitrcbat .Multos adt cria nobilid copræ/ pdentes adduxerunt ad flo^rquos ille uerberibus laniatos in crucé (iiftulit.Deniq;omnis nu iHo intcrfedo^ die cd puulis;6imulieribus neep enïladatibus pepccrant fuit ducenti Si. ^'griuioré adt faciebat calamiraté uideri nouitas romanae calamitatis:g » enï nemo unq prius Aorus aufus eft:ut uiros.fequeftris ordinis pro tribunali flageUis cæderet ac patibulis affp o^^ct.QuoBi Sifi origo iudæa tarnen romana dignitas erat.

flCapitulum.XlIlI, 1Er idem tépus rex quida agrippjalexandriä erat profedus:utalexandrd qui aegyptu 1 nbsp;nbsp;nbsp;■procurabatimiffus a nerone iure hofpitis cÔueniret.Germanâ auté fua beronicé hie^

^^rofolymis inuenta Si iniquiraté militum uidentem grauis pro hacangor inua(êrat:Si frequenter quidé pfedos cquitum fuo^xuftodes corporis mittens ad florum pcagt; - ïr'^ ’^^‘^‘^definerct.llle uero ncq; 1multitudinem intcrfedorummcq; 1nobilitatcm pecca ^’^«fed tantum in lucra fua:quæ de rapinis congregarenturafpiciés cStempfit abnucre.lmpc^ hu wilitum in reginam efferatus eff. Non folum quippe fub oculis cius obuios quoque habantfed etiam ipfam nifi confugiffet in aulam interficerentubi autcm peruigilem node fel*'’^^^ S“^odia egit uerens utilt;ÿirruptionc militd. Venerat adt hierofolymä ut uota dco ^™ ^ morbo uelaliis neceffitatibus iplicant:mos é orare p.xxx.dicsanteq fmolct diJ^--^’^equoq; uino Si capillos radcre.Qué moré bcronice Regina excrcuitdiebusmu r“set ate tribdal ftetit depcas flo^:6i pter qd nihil honoris hîta é Si ét de uitu lua piclitata é.

Dun

-ocr page 430-

Capinitum.XV., Aecaut fada funt fextodecimo die menfis man. Pofiridie aut coueniens mulntudo in foßiquod erat in fupiori pre duitatis côfluens magnis clamoribus de his qui iKt'' fedi fuerantquerebant.Potiflîmû aut inuidiofæ in flo^ uoces erat 5 ueriti prima* tes quiqpamp; pôtificcs difruptis ueftibus amp;nbsp;uiritim fingulos côpræhcdctcs poftulabat: ut ab his uerbis quo^ câ mala tanta ptulerant definerent netç in maioré indignationé florum mouerent.Sictj fedata eft multitudo;ta reuerentia precantiû qua fpe ^ ncquaqua florus ultra w eos feuiret» ille aut uidés multitudiné eflé fedata angebaturjamp; denuo eainflamare cupiens pon tifices cu nobilibus aduocauit.iraq; unum ait argumentû fore g » nihil ulterius denouâdis rebus populus cogitaret.fi obuiâ procederet militibus de cæfaria uenientibus, ueniebant :autem dux cohortes;qui cum uocarfièt populû ad occurrendu mandat centurionibus : ut nullâ falutatione redderét obuiantubus iudaeis.Ad quod fi offenfi petulanter quippia eflènt locuti ftatim m eos uterentur armis«Pontifices ergo collcda multitudiné in templo precabanf ut occurreret romagt; nis amp;nbsp;ante graue incômodum cohortes folcnniter falutabant,His hortationibus feditiofi qui$ annuebant;amp; ob ^ntcrfedop ^doloré reliqua multitudo iungcbatur audadbus, Tuc uero Kok facerdos omnef«j læuiræ facra uafi pferentestornawep templixithariftae ena amp;nbsp;cantores cu mu fids organis procedebant are mulntudinc.*amp; obnixifUme precabanrur ut illu rempli hondEW euftoditum effe ucllenr:ncq; ad direprioné uafo^ facro^ romanos cótumeliis indtarcnr, brat auté uidcreiipfos facerdorum pricipes fparfis cinere capiribus amp;nbsp;pedora dirupris ueftibus nuda monftrantes nominatï fingulos quofqj nobilium côpdlareiac dcuo in eSe mulntudine preçan: ne ob modicum peccarû patriâ fuâ proderent his qui direptionidus inhiarent.Qu^ ^uî utinta.' tem uel militibus effe de iudaeo^ falutatione rribuendafuelillis quae aedderant correptionem fi in præfenti prodire ceffafîènt. At contra fi officiofc fufceperint folennircr^ uenientes auferri floro occafione pugnae:ipfos uera faluare patriâ fuâ amp;nbsp;prouidere. Ne quid ultra qua pertulcrat experirentur.His addunt quoniâ paucis fedinofis fi ranta multitudo iungatur quo magis ad pa/ cificum confiliu fua debuerintaudonrare tranfferre.Tali hortatu multitudiné infledentesiena ipfos feditionis audores;quofdam quidé minis:quofdâ aut fui reuerentia mitrigauerunwe de/ inceps precedentes cu quiete omni Populo fequente militibus obuiâ prodierunr. la^cóminus fados falutauerunt.Illis aut nihil refpondétibus feditiofi iudaeorum aducrfum Flo^ cuius hxc fierent confiliis fucclamauerunt.Confeftimcj milites compraehendentes cos cædere fuftibusad horti Iunr;atq; in fugâ uerfos perfequenres équités proculcabant.Corruebant aut multi quide cd a romanis caederenf: plurcs auté cd fe mutuo propellerent.In ipfis adt portis grauw fada eft tópreflïo:ödunoquoq; altc^ó puenire cupicnte tardior fuga condis fiebat. Collabérid ueroerat duras interitus.Suffocato eniarep conflaro miferi difperibanr:amp; neep ad fcpulturâ quifquajgt;xigt; mis fuis cognofcendus remanebant.irruebant auté parirer milites immoderate cos quos cepræ hendiffent caedcnres:amp; per ingreflum quae berethâ uocaf detrudebât multitudiné tranfire cu/ pientes;ut antoniâ amp;nbsp;tcmpld obrincrent.Quos etiam florus confecutus cduxit de regia cosqui fecum erannödin arcé trâfire nitebatur.Fruftratus tune eft eius impetus. Conuerfus quippe ad' uerfum eos populus repugnauittSd p teda euadentes obrucbant faxis romanos.Qui cu fuperne fagitns uinccrcnf ucnieuribusinec poffent defendere multitudiné quae p anguftos ardabatut ingreffus;ad reliqud fc exercitd qui erat in regia reccperdt.Seditiofi adt uerenres ne fuperuemes denuo florus rempld occuparet p antoniâ ex téplo afcendentes porticus ad tcplum petantonia continentes inrercideruntiquatenusauaririä fiori dcfperarione cSpefcerent, Nam cum diuinis inhiarct thefauris proq; hoc in antoniâ tranfgredi nireretunubi inrercifas porticus uidinab im petu cöquicuit , Et conuocans facerdotd principesiar^ curiam fe quidem ait urbe digreduprx fidium rune apud eos relinquere quantum ipfi uoluiflent,Ad hare illis refpondentibus nihil no uandum fore fi unam ranrum relinqueretapud eos cohorrem,Dum tantum non illa quaecum ciuibus pauloante conflixcrat obea fi qdéquae pertulere populd illis militibus infenfumicohor te ficut precabanrur mutata cd reliqua manu caefariam rcgreffus eft.

lt;)Capitulum,5(^l.

iud adt denuo pugnæ confilid cóminifcens rettulit ad ceftid:amp; iudaeos defedionis criminatus ipudenn mendacio illos perpetraffe dices quxedq; eosptuliffe cöftabat. Nee fane principes hierofoIymoß^ tacueruntifed amp;nbsp;ipfi amp;nbsp;beronicc ad caelcftiu dehis jUæ imq; in urbe cgerat rettulerunt.llle adt fufceptis litteris pris umufq; quid racio opus efiëtcum principibus deliberabat.Et quibufdâ quidé uidebaf cd exercitu in iudaca caeftiu ire debere;amp; aut uindicare defedione fi fuiflët admiffaiaut magis fidos reddere iudaeos:eorucp

-ocr page 431-

fid l^‘ P^’ ^‘^'^'’^^ magis placuit aliquemde fuis præireiq amp;^ négocia amp;nbsp;côfilfa iudæoiy poflît ei ùm *^' '*”“’®®re.Dircxit eo tribunum Neapolitanû qui ab alcxandna reucrrentiagrippæ circa h. ’’.’^ occurrésiuel a quo fuiffet diredus uel ob quas caufas indicar. Quo loci iudcord ctiâ ^ntih^s rehquiqjnobiles corumq; curia adeffe curauerant: ut regem circa fcilicet officia no/ ucro quam congrua humanitate coluerunt conquefti funt qua potuerunt flebili ƒde calamitatibus propriis:amp; in humanitärem flori explicauerut.Quam licet arguerct agrip^ Pstamen ut ducis audoritati competebat inuentónem fuam in iudæos tranftulitiquorum ma uolens fcilicet frenare eorum motusiut per hoc ipfum quod uiderencur nihil P‘”niurix ab ultionis definerent appetitu.Ad hæc ergo quicunq; egregn erantÄ propter fua PtæaiadefieJerabanc quieréuntelligebant régis redargutioné effe plenam benignitaris. Populus fP’^^trolblymq^ (exaginta ftadiis obuis progreflus officiofe agrippam amp;nbsp;neapolitanum fa ^Jt-Lamentabantur tarnen interfcdos coniuges mulieresiquarum plan^onbus reliqus quoej ^Pdius ad lamenta conuerfus precabatur agrippam ut genti confulerer.Sucdamabant enâ nea ^wanomt ingrederetur urbem uidcretq: qua: eflent a floro gcffa:amp; ita oftendebant forum g/ on defertum domolqp uaftaras.Deiceps uero per agrippam fuaferc neapolitano ut is cumuno faniulo ufqt ad foloam totam circuiret ciuitatem:quatenus ipfis cognofceret oculis iu^ quidem omnibus aliis patere romanistfoli autcm floro aduerfari proprer magnitudinem crudeliraris.Ille igitur cum circuiflèt urbem amp;nbsp;manfuetudinispopuli fuffidens documen ™'’ ’teneretiafcendit in templum quo eriam mulritudinem conuocauit;amp; plurimis uerbis fidé f®rum cum circa romaos collaudaiTetimulta eriam ad conferuationem pacis hortatus adorauit ^öufqp Cinda in eo tarnen ccififtens loco in quo licebat per rdigionemificq; regreffusad ce^ ^''iwcft. Vulgus autem iudaeorum ad regem pontificefç conuerlüs perebanut legari ad uerfu ®'®a ad neronem mitrercnturineque de tanta cæde tacéres fufpinonc fuse dcfcdionis præbe ^^'’tiuifuri quippe eos pricipes capiendoßi armo^fuiffe nifi puenientes oficndtiTcnr illu eé qui ^^dilTetcxordiü conftabat aut multitudiné non effe quietura fi legationé aliquis ipendiffet. Ad Agrippa ordinari quidé legatos qui florum accufarent inuidioiüm putabat.defpicere aut iu/ O^mbella comoros neq: fioiexpedite cernebar, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;]Cap.XVlI.

|^n)uocara igitur contione in xiftum:amp; in fuggeftu conflituens germana fua beronicé ma fa modo eo^i domo ea fiquidem xifto iminebat cotra fuperioré parte urbis. Nam xifto quot;'''Itemplum erat ponte coniundu eiufmodi orationé habuit, Siquidem non uiderem uos ®'’”’K adpugnam cum romanis efïe concitatos.neqj populi puriorem fincennimamcj pacem P^'lfferuare.Nec^ proceflifTem ad uos:neq;con(u!ere confifus efTemjliiperuacua quippe de utigt; 'æus oratio quando omnium habitatorum confpirat ad détériora côfenfus.Quô uero aliquos 9'Jgt;dcmætas:malop^ belli nefcios facit.Quofdam uero inconfiderata fpes libertatis. nonnullos “ftoauaritia fuccendit amp;nbsp;in confufione return capiédum de minoribus lucrum quemadmodû A hoc errore corriganturÄ non per paucorum improba confilia etiam boni difpareant ex^ ^^'^aui oporterc:ut omnibus uobis in unum coadis ca exponerem quæ arbitror expcdirc.Pcr autem nemo fi non ca audicrit quaeipfius fert libido,His fiquidem qui funt ad defedio/ '’^aiirreuocabiliter incirati:licebit etiam poft meos monitus manere in priftina uoluntate.Mea ^’0» eriam ad illos qui audire cupiunt intercipietur oratioinifi ab omibus uobis filentiu præ^ °quot;^‘Ur, Noui quidem quam multi amp;nbsp;iniurias procurannum prouincias amp;nbsp;praeconia libertatis ^uafitragice profequantur.Ego autem antequam difeutiam qui fitis fid contra quos pugnam fa ‘^’Peretentctis; primum feparabo caufas quas connexas putaris.Si enim uiolatorcs ueftros cupi •^suldfcixur libertate magna laude fuftollitisl'Si uero iftud ipfu feruire intolerabile ducitis fug hua eft aduerfum redores querela.Et illis fiquidem uel nroderariflime agentibus: nihilominus ^tpc crit feruire. Confiderate autem figiUarim fid uidcte quam exigua fit materia bdlorum. ht primum quidem ipfa redo^ confideranda funt crimina.Colere fiquidc offitiis no exafperare oportet iurgiis prate.Cum uero modico^ peccatorum exprobrariones maximas facirisiaducrfu “os profedo eos quibus infertis contumelias irritatis,Relinquentcs quippe fid g? ante clanculo: ®^cum quadam ucracundia nocebantipalam uos confidenterq; populantur.Nihil aut ita plages toerccriut patiétia fid uiolato^ quies quae uigilantibusindicit pudoré. Fac aut cos qui a roanis i prouincias dirigantur effe grauiter moleftos.Non tame etia romani omncs uiolac nosineq; ipfe t^bt aduerfum quern pugnate uuItis.Neque enim ex praecepto illorum improbus ad uos quiP ^uam uenitmeque poiTunt illi quæ i oriente geruntur pofiti in occidcnte con fpiccre.Sed neque Stille ea quae hie fiunrullic audiuntur. Eft autcm imporruniflimum fid proprer cxiguas caufas îuhsiôd ea de quibus querimur nefdentibus uclle cofligerc.Et guide noftroyd criminu cito ent

-ocr page 432-

futura corredio ,Nequc enim nous idem prouintiæ femper curam tenebit K credibile eft modeftiores futuros,Motum aüt femel belló neqj deponere facile eft ®W^ »^.j^ calamiratibus ncq; fuftinereXiberraris uero döa fitiétibus prouidenduatep certandu eibi ip cipio no ca caredt, Molefta eni cft nouitas feruitutis qua ne uriep fubeas luftu fufcipi detur,Qui uero femel fubiedus eft amp;nbsp;deinceps deficit cótumax magis feruus qua amatorn tatis oftendif.Tunc igifoportuit oïa agere ne fufeiperenfroani du in ^uintia .PompciusW rer.Maiores uero ueftri eoruep reges pecunia corporibusais multo uobis meliores exigus p uirtutis Romane obfiftere nequiuerût.Vos aut qui hereditaria obedientiâ fufcepiftis *^^*Î?\ r. oîbusab illis qui primi paruere quâ longiffime inferiores eftisxôtra omne romanuregnu o ftere arbirrammicEt athemefes quidé quiob græcopi libertaté patriâ fuâ quondâ ignibusff dere;qui fupbiflîmû illû Xerxép terra nauiganté:p mare'ucro âbulanté Si cuius dauern no perct âplitudo pelagi latioré aut Europa duceret exercitu.hunc inqua cu una naue fugienteg riofiffîme perfecuri funr.Circa paruaaut falamma qui tanras opes afiae eSfregeremune Otoe uiunr róanis:8iilla regia gracie ciuiraré adminiftrât iralie iuffiones. Laecdemonii quo$ po thermopylas amp;nbsp;platcas amp;nbsp;Agefilau aha perferntatu eofdé dominos ueneranf. Macedones net qui adhuc pœne liberratcmimaginantur philippu uidere cum alexandro promittentcm uwo bis inperium: ferunt ramen rerum murationem amp;nbsp;adorant cos ad quos for tuna nugï^®*^ quoque muite genres ad libertärem fiducia fubnixeÄ multo maiores cefferunt tanicn «oD •* diunt. Vosaurem foli feruire dedignamini bis quibus uideatis uniuerfa effe fubielt;ftai Cui tiæfquibus confidiris armis^Vbi daflis ueftra que peruagetur romanorum maria * V“/“5 qui expenfis poffunt fufficerethefeuri.'Contra egyptios forte aut arabas exiftimatisuos nc um naouerefNon cireufpiciris romanos imperiufNon metimini ueftra imheciUitatc-Nonne icitis ueftram ciuiraré a conrerrainis gentibus frcquéter effe fuperataf Illo^ aut uirrus perææ™ ®-' bem inruda peurritn'mo etia hoc orbe plus aliquid quefierunt.Neqjeni fufficit eis ad onentern quidé torus cuphrates:ad feptentrioné uero Ifternet^ meridietcnus folitudine libya perfaurata. neep in occidentegadira:fed ultra oceanu aliu quefierunt orbc.Vfep ad britanias inacceiiaspr^ US arma amp;nbsp;exerciru tranfrulerunr. Quid ergofVos ne ditiorcs gallis;fortiorcs germanisjpruuet ores græcif Poftrcmo plurcs eftis oibus in toto orbe degénbus^Que uos fiducia aduerfu row nos crigitfSed dicit aliquis feruire moleftiflimu eft,Ac quato magis id grecistqui unioefus lub fole habitanbus uidebanf pftare nobilitate;amp; tam lata quondâ prouineiäm poffidentes: tue bis ternis fafcibus româopi obediunt,Paribus aut maccdones obfrquunf;qui certe multo uobistu ftius deberenr libertaté tueri.Quid aut quingérae afiae ciuitatest'Nuquid no abfep ullo prsfiuio uni rantummóredori parétfamp; fafcibus confulis obfequunf.Quid aûtpergâ enumerate hemo* chos:amp; colchos:8^ raurop4 genté;bofphoranos quoque amp;nbsp;habitantes circa ponti litoraïnationes meoricafcp gentes^Apud quas ninaip^ olim neg; domefticus aliquis dominus nofcebatur.Nunc uero militum fubiiciunf tantu tribus milibus: ^'.xl.naues longacinnauigabile prius mare i pace cuftodiûr.Quanta birhynia 8^ cappadocia Si pâphylio^ gens Edi quoep amp;nbsp;cilices p liberate dp cere ualciér.Tamé nue fine armis tributa pendut. Quid aût tnraces quiep quidé diebus in latut feptem auté in longu cSmeabilé ^uintia poffidentes afperioreep multo'qua ueftra eftiac mwœ partibus forrioré alnflimotp gelu cos qui irruerintretardanté duobus milibus rSano^ i pudio manentibusobfcquunf’,Poft hos illyriiuhp ad dalmanaÄ iftrio tenus incolcntes duabus tantu legionionibus obediutteu quibus 8d ipfi ipetus cópefcunt daco^, Ipfi quoqjdalmatis qui tam multa de libertäre conati funt fæpiufep captixurfü eu maioribus opibus rebellarunt. Nunc tub una romonop* legione agunt quieté.Veruntamé ft aliquos magnae caufe ad defedioné mcitaie deberenr-;gallos potiffimu oportcrct affurgereïquos uidelicet tantis munimétis nariya cinxiiiet Ab orientali quippe plaga alpin mótibus a feprcntrionali rheno flumineia meridiep^rends nio tibus ab occidétc uero occcano.Sed tali munitióe gaudétes trecétis amp;.xxv,gétibus nuero nwn*' tes aut; ut ira dixerimifeliciratis clomeftice habétes; oibufep bonis totum pœne orbem irrigates feruntmihilominus uedigales effe romanopetac felicitatem fuam in corum felicitate regnete, Idque fane ipfuminon per aioi^ mollitiemmec propter ignobilitaté parentum quippe octogm*' ta annos pro libertäre pugnauerunt:fèd romanorum admirati funt; horruerutque cum uirtute forrunam:quæ illi plura fepe obrinuerc qua bellis,Denicp fub mille amp;,cc,militibus feruiunng^ bus poene plures habucrant ciuitatesJMeep iberis nafcens in agris aurum adgercndaproliberta te bella fufiicit. Neep tantum terrarum rnanfep fpacia, Romanis diremptæ genres lufeiraniacp licet amp;nbsp;a can tabrorum armenia; nee uicinus occeanusjetia accolis fuis fragore rernbilis fans tuit uincentibus romanis;fed ultra coluranas herculis protulerunt arma: amp;ipas nubes pyreneorum

-ocr page 433-

Wontium egrefn uertic« dirioni fus fubdideruntromani atq; ita pugnacibus gentibus nroq? præaixi:fpatiodiremptis legio in præfidio una fans eft,Qius ueftrumnon audiuit mulritudi ® germanoßi uirtuté quoq; amp;nbsp;magnitudines corpoçz ut arbitrorfaepe uidiftis.Siquidé ubigt;^ tomani ca^ gentium capnuos habent.Sed illiquidé ira ingentê fpariis regioné incolentes fpus uimaiores corporibus gerentes amp;nbsp;animamquidem contemtricem mortisnndignationcs auté fneraetonres fcris: nuncaut limité rhenö habent;amp; odo röanoßi legionibus domatur: Ói (èrgt; “®tquidé qui capti funtircliq aut eo^ gens uniuerfa faluté in fuga non in armis reponir.Con end britanno^ muros qui HierofoIymoß^ confiditis muns.Illos fiquidem ctrcundatos occeano:6lt; :poene non minoré qua noffer orbis eft habitantes romani nauigantes redegerunt in inoncnj fua:quatuorq;legiones tanta: magnitudinis infulam tuentur. amp;nbsp;quid opus eft plura di ^cuin ena parti bdliconffîmû genus tantis prius populusiperantcs amp;nbsp;tam magnis opibus cir ^ndan obfides tamé mirtunt romamsæftq? cernere fub fpé pacis feruienté in italia precipuam ''^^^3f^‘Vniuerßs quippe qui fub fole incolunt romanos arma uenerantibus uos fogt; *Mlum gerensCNeq; carthaginenfium confiderabins finé:qui magno illo hânibile glonantes Wnobilirate phœnicum ftirpe ueniétes tamé fub fcipionis dcxtera corrucrunt. Sed neq; cire^ æilacedemone oriundi:ncqjmarmanda^ genus ufcp ad dipfadé protentum nelt;j teribilis etia '^‘«entibus lyrresmafamones quoep amp;nbsp;mari amp;nbsp;innumerabilis mulntudo nomadu uirtutcs ipez ^crónaos, Sed tertiam partem orbis terra^:cuius neep numerate quidem nationes facile eft wCabarlantico mari óicolumnis herculis ufque ad rubrum mare infinitos numeroamp; locis 5'-iopes continer:toram tarnen fufceperunt atrnis amp;prceter fruges annuas quibus romanam ’'^Ititudinena oélo menfibus pafcunt alia quoque uedigalfa pcndunr.Expenfas quoep deuorif quot;quot;“i iapeno miniftrant,Nihil de his quæ iubentunficut uos contumeliofum putates.Equdeni ..’’®gt;u illis tantum legio commoratur.Sed quid opus eft longe petiris excmplis potentiam ex/ P^retotnanam^Quom earn pofitis de uicina uobis acgypto diligenter infpicere. Hæc enim j ,?'^f^pad «thiopas porrigatur;opulentamq; arabiamxontigua quoep fit indie quinquaginta ^æPÔngenta centena millia incolarum habens praeter alexandrinorum plebem tarnen uediga fquorum magnitudinem decenfu fingulorum capitum aeftimari licet deuoriffime penditans: jï*?’’’»ö non dedignaturimperium.Et certe quam magnum ftimulum defedionis habésiale--i?^m fcilicct multitudine Si diuiriis abundantemimagnitudine quoqj non imparem. Ha-* ^“quidem in longitudine ftadia.xxx.in laritudine uero non minus quam dccem:tributorum Rmlroamplius per menfes fingulos infert;quam uos toto anno pendiris: amp;nbsp;praeter pecunia j'’''’’fnüum romane plebi annonam miftrat.Munitur autem undiq;:aut incommeabili folituz j^ ’M importuofo mariiaut fluminibus aut filuofus paludibus: quorum tarnen omnium ni/ ‘''oniana fortuna fortius fuit. Duae etiam legiones ciuitati infidentcs profundam aegyptum jæ^ ’^ macedonum nobilirate frenant. Quos igitur in bella de folitudinibus aliqoibus focios omnes qui in orbe habitabili degunt romani funt. nifi forte quis ueftru Ipes quot;*^a cuphraté porriget:amp; adiabeno^ regioné gériles fuos aeftimet adiurores,Porro nee illi iï?^^'’'^3nonabilcm caufam tanto fe bello implicabuntmcc fi tam probrofo opcri afenlTum fc5?'’f Pätrhus tarnen finerer. Eft liquidé ci cura tuendae cd Romanis amiticiac amp;nbsp;arbitrable ,jjç$effetemcratû fi quis de his qui fubiedi funt eins îperio aducrfum romanos in bello ,pce/ pg~ ’per eft ad diuinû confugiatur auxiliû.Verum amp;nbsp;hoc apud Romanos,Sine deo quippe im iiitoi *®^ 'Pchum taie côfiftere.Confiderate aût quéadmodu hæc ipfa erga ipfam religioné ’ta ^^?^°;Miâ fi cum longe infcrioribus bellû geratis:tamé ad difpenfandû fit uobis difticillîa j^Ttadetntranfgrediendo offendatis demperquæ eu auxiliaru^ putatis.Sieni feruetis fabbato Hjj |^°’ifuetudiné:8d ad nullû add moueamini facile profedo capiemini.Sic quippe ét maiorcs ijj '’SWti funt hos dies Pompeioad bellum deftinante in quibus fcilicct hi qui oppugnabâ-« 4iM^® S^^Mît. Tranfgrediétes autem in bello legem patriam nefcio proprer quid in reliquu Mni^^'y’’® fiquidena nunc uobis intentio eft:ne quid de patria inftiturione foluatur, Qué/ •«tor ‘^’Maduocabitis ad adiutorid deum fi cultum indebitum fpontc uioletis^ Affumunrau ^Ueh ^'^* Quique bellum uel diuinæ uirtuti:uel humanis opibus confidenrcs.Cum ucro utra ’•okn ^“’®“™ 3d ipfam pertinet confequentiam deferunf: in manifefta uriq; captiuitatcm ^hem^^P^g -^^^ prûfibunt.QLnd adt ;phibet Aprils maibus filios ufos cSiugefq; lamarcÄ pul ’”®®‘”M^ patriam.Erumpenres fiquidem in furorcm lucrabimini uel ignominiam fu .

^ta^*^’^”“*“ ^^ ® amice bonum cft;cum adhuc ftat nauis in portu præcauere tempeftaté ’^iuiD^'^ ”’^ ^° tcpore quo in medias irrueris procellas nequiquä trcpidar. His fiquidem qui P^^ouifa mala mcidennt fupereftmtIndigm uel miferatione uidcant:qui ucro fc iapertum

-ocr page 434-

di(crimeniniecerint etiâ ex probrationibus oneréturmifî forte aliqùis ueftrû aeftimet fecund peccata conflidun irc;romanosauté poftguâ uicerint mediocritcr uobifcum adurosîK non i exemplo alia^ gentium facram banc urbe inflâmaturosiintcrfeduros aût uniuerfum Neq; enim qui fuperfucritis arrnis ufquâ locû fugæ habebiris:uniuerfis.f,g;entibus;ud tibus romanos dominospel habere metucnbus.Periculü aût non folû in uos manebi^d cos in reliquis cimratibus habitantes iudæos.Ne»^ eni eft in toto orbe populus î quo nô unha po no fit:quos certe oés uobis rebeUantibus cæde crudeliflima diuerfi quiq;confident: amp;propter pauco^ uiroßz praua confiliaïuniuerfæ urbes iudaico fanguine redundabunt. Manet auf i^ cos qui ralia patrauerüt;q »fint nimi^ ucftro uitio cogregati.Si uero eadé excqui fuperfcdffUco fidcrare qua ipium fitaduerfum tara benignos arma mouifTe, Subeat aut uos niiferano;» uno filioß ^ ucftro^ atcp coniugum falré iftius ciuitatistquae mater urbium ucftrae regionis uocatur. Parcite moenibus (acrisiparcite uenerabilibus adyrisitemplüq; uobis amp;nbsp;fanda fandoji feniarci Neq;cnï ultra uidores roam his abftinebunt qoibus primo parcenres nulla recepcrutgrat^tn« Proreftor aut ego quidé fanda ueftra facrofq; angelos dei patriae^ eSem quado nihil co^ coniu liorum quæ uobis uiderim expedite fubtraxerim uos aut decernentes:qu£E oportet mecu in pa ce degetis.Si uero protuleritis iras abfep me periculis fubdemini.His didis allante etia^oreia chrymauit:8Cmulra parte de co^ ipetu lachrymis infregir.Suedamabant aut no feaduenurn ro manos:fed aduerfum florum ob ea quae pertuliflent pugna gerere,Ad quos rex agripp^^°^, ra ueftra inquit talfa funt qualia aduerfu romanos pugnantiû. Neq? eni caefari uedf^l (kdilns: amp;nbsp;anronianas porricus incendiftis.Sopctis aût cam dcfedionis.Si amp;nbsp;porticus denuo conuwans amp;nbsp;tributa reddere maturetis.Neq? enim flori hoc praefidium cft at pecunia floro dabitfeMn co^ fulris populus acquicuitïöCcum rege ac bernice afcendcnres in templu porticus xdifieatC adorn funt.Per uicos amp;nbsp;regiones principes decurionefq? difperfi uedigal colligebatxcleritcrt ^ quadra ginra talenra.tantü eni erac reliquü.redada funt,Et belli quidé imincntes minas eo tune r^f*^ agrippas cópcfcuir.Deinceps uero perfuaderc populo tétabatjut parèrent floro: donee fuedtof ei a caelare mittcrctur. Ad qua orarioné mulntudo accenfa nee a uerbo^ in rege cówineliis tegt; pcrauit: fed protinus cü urbe prpulerunt: aufiq; funt nonnulli feditiofo^ eria faxain eu ia^^’ Rex aût uidens tumultuantiu irreuocabilé ipetum amp;nbsp;coquerenté g gt;contumeliis effet anc^* Princcps quidé eo9 ^una cu aliis potenribus mißt ad flo^ cæfariâiut ipfe ex eiseieret qui de to ta regione uedigal exigèrent. Ipfe uero difccffit in regnu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JQp.XVilf

. . ^Er idem repus quidâco^ qui bellum maxime mouchât congrcgati irruebantinquod^ 1 Warn præfidiûtquod uocabatur mafadaiôC occulte eo peruafo:romanos oés interfeceruri J^ lt;Alios aût de fuis pofuerunt cuftodcs.In templo quoq? hierofolymo^ Eleazarus guida n ' lins ananiæ pontificis iuuenis audacifliraus dux illo tépore militum perfuafit his qui Êcnneus miniftrabant:ut nullius munus aut hoftia qui non effet de iudaco^ genre fufeipetur. Wauwm erat roam belli fernen atep materia.Rciecit liquidé hoftias catfans quae pro roano populo onergt; ri folirae erant:Plurimûaût fuperhoc ponrificibus aliifcp nobilibus deprecatis ut no practenref eum moré quo fupplicabaf pro regibus. Nihil tarnen acquieueruntnon parum quidem amp;iu« multitudini confidentes:robur liquidera orane res nouare cupientium corumuolnntates luu bar;maximeautern afpiciebant ad eleazarumtqui per idem tempus ut dixupriceps erat. Cono^ menres igitur potentes qurq; cum ponrificibus amp;nbsp;pharifcorum nobiliflimis:amp; uidentes qgc^ bus malis pergerent fubiicere ciuitarem:decreuerunt feditioforum animos experirrö -uutepoJ ram quae ærca uocatur contioncm aduocanres:eTat autem in interiori parte rempli P°“Î^,^ refpicit ad folis cxortum:ac primo quidem mulra de tcmeraria eorum defedióe conqueitu^ $ tam breuiter bellum patriae commoucrcnt.Dcinceps irrationabilitatcm caufae ipfius atgucw dicentes:raaiores quidem eorum ornafle rcmplum ex raagna parte de muneribus gcntiuiu. pcrq: eorum qui foris effent populorum munera fufcepifce:óinon folum prohibuiffe hoftias id liquidera cffe impiiflimumifed ctiara cas qui uifercntur permanerét quaead pr^ ufque tempus oblationcs eorum in rempli cultibus collocaffe. Ar nunc cos qui romana am irritarent:SC defponderenr eorum bella nouum ftatuere raorem religionis arque tunc in pen lis eriara ream laccre ciuitatem impieratis:uidcri liquidera ea fit in qua praeter folos iudaeosn lus alter immoler externus. Neque ad orandum linarur accedcrc. Er liquidera circa unius cuius priuati perfonam lex ferrctur eiufmodi poffit nimirum iure nos inhuman!taris arguerj Nunc autem dcfpiciuntur romani: amp;nbsp;iudicatur caefar prophanus, Vnde uerendum eluneq immolandas pro illis hoftias repellunt ipfi in reliquum eriam pro fc facrificia

ferre. Fiarque uerc extra principatum ciuiras mfi edenus refipilcentes rcddiderint hoina,

-ocr page 435-

Ld^*” ^'^ ^°5 ^” quo^ contumdia idem tentatu eflhuius aufus farna perueniat. fimulaut oicentes producebant in medio fcientifïïmos mo^ paterno amp;nbsp;faccrdotes quofq; narraturos SWomncs eo^ maiores extera^e gentium femper facrifida {ufcepiiTenr. Atrendebat aut nemo snouarc cupiennü his quæ dicebantur:(êd necj procedebantin medio alrads miniftri ur.bdli 6 )^'”^P’ 'æP3’‘'*’‘cnr. Videntes igiturnobiles quiqr fedinoné eo la procefliflèmt eorum non po litaudorirare cópefd:amp; romanopearmopi penculd fe primos effe manfuros inquanna pote^ otconiulentesamoliri cas parabant amp;nbsp;legatos quidé ad flopi miferunt quopierat princeps ft ‘osethei Symó;aliosauté ad agrippaahtcr quos nobililTimi ftilus amp;nbsp;antippas amp;nbsp;coftobarus erat ^»pinquitate ranpebant.Precabanf aut utru^ ut edexerdtu afcenderent in duita^ 03KfeditjQj^g Opprimèrent priufquä ea intolerabilis fierer,Et floro quidé naald iftud quafi bo os nuntius fuit uolenCq; inflâmare bclld nihihil refpondir legatis.Agrippas aut pariter utriufep P ’’Cf^f. defidentibus uelisaduerfum quos bcllu naouebarurruoléf^ amp;nbsp;romanis confcruare iu æosiamp;iyj^æ^j templu arq; pfiam ad hæc aut nee fibi conducere talé conturbationé feiens nai/ wauxiliu équités duo milia. Cum his auté eratpræfedus equird darius:dux uero agminis ia^ '®® phiIippi.His uerouenientibus optimates quiqa cd ponnfidbusÄ omni multitudie quae PWbatquieté fuperioré occupabant duiraté inferioré fiquidé amp;nbsp;templd feditiofo amp;nbsp;manus te.» J^. Miflilibus igitur amp;nbsp;fundis indefinentibus utebant amp;nbsp;continuo erat emiffîo ^âgittap^ ex ““’Ï-Cparre.Erat adt quado ex infidiis ^currentes cominus dimicabanr.Præfiabant adt auda^ ^j^^uidem fediti@fi:belJi uero fcientia regii pollebat. Et his quidé eratpropofitd maxime temgt; ? oinobtinerei^phanatoreffj eius expellere.Seditiofis uero qui cum Eleazero agebant ut præx dquæ obtinebant etiam luperiotem inuaderent urbem. Per ièpté igitur dies grauis utnufq} ca ^æ^^^’^ neutri de eo loco qué tcnuerant depellabatur. Deinceps uero adueniente ®ooitatc quæ ex illo phorias dicitunin qua mos eft omnibus grandem lignop^ materia con^ ^cnipld:quatcnus nunqua ignis deficiat efcarfemper enim inextinguibilis perfeuerat: ’ °^03Qi qtndem cura religionis cxcluQt.inter infirmiorem autem uulgum multi irrunapen^ J^oKatiorum fic eniuocant latrones gladios in finibus gereutes audaciffîme utsbantur opère a^3adorn erant.Regum adt audacia amp;nbsp;multitudine uincebantur. Ira fuperiore ciuiratc ceffe» ^'‘æum idi protinus irruentes Ananiae pStificis domum: amp;nbsp;agrippa ac bernices palarium in* ■'’’äuerunt.Poftquä ignem archiuo intulerunt uolentes omnia creditorum documenta difper ®ctiecect unde ratio crediræ pecuniae pateret atqjois ad eos debitoßz fê idgcret multirudo;8i ^“orlS locuplctes gß metu libertatis habcrét infurgendi libera facultaré,Fugiétibus ergo char pnblicaßi cultodibus igné aedibus iniecerdrtarq; ira fuccéfis duitatis neruis hoftibus irru D2?’f'9uo loco pontificd att^ nobilid quidai cloacis quidélatuerdt: quida uero cd regiis i fugt; ^Q*^^ regia cofugeruntiportas celeriter obftruentes.Inter quos ananias p5rifcx:amp; ezechias fra* jJ*“s erant:amp; illi quos apud agrippam ufos legationc diximus. Tune ergo uidoria quidem Si ,-l^niatione contenti ceflaueruut. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#jCap.XlX.

ftridie adt.xv.fcilicet die augufli mélis feceruntipetum in antonia;8i oés i eo præfidio genres p bidudobfêfTos caeperunt atq? iterfecerdttpfididrj incédert.Podea uero tranfie ‘Unt in regia ad qua eófugere agrippae milires:amp; in.iiii.partes agmen fuo diuidentes mu 2na °’æ'’^rif. Eo^ uero qui intus erant erumpere nullus audebat propter multitudiné oppu «“^ntiutnJ)j(^j,jjjjjjj adt ^pugnacula;amp; turres fubeuntes interficiebant:amp; frequércr quidem la lju “^ ^ub mûris cadebât,Nec die adt côflidusmec node ceflâbatîfeditiofis uidelicetæftimâft tes f” ^^Patione cogi eos qui in pfidio erat pp inopia uidus:regiis uero crcdétibus oppugnato .“’^ ceffuros labori. In his-adt erat manaimus unus de filiismdæ galilæ callidiffîmus rhetor fun ^ ’3“°rida fub cyrino exprobrauerat iudacis:quonia pod ded fubiicerenf roams,Is ergoaf ^®**’“^‘^ nobilid perrexit in mafada ubi armamentarium herodis erat.Eoq; prapto po res aliof^ latrones diligenter armauit. Hifj utens flipatoribus ueluri rex hierololymanr re «Wa ^ ^^’^^’^ princeps fcditionis oppugnationem difponcbat, Machinamcrorum autem in porerar palam fuffodere murostfuperne hoftibus tela iacentibus.Funiculd igif ^r'^^^^^ ®®^ turriagétes fufpéderdt cd materie fubieda ac poftea i fuftinéria ligna igné W^-^'®® ^®®^*^’^ (ubucibus cxuftis turris quidé ex templo emota eft. Alter adt murus îo^æ®^*^®“ apperuit. Regii quippe molitiones eorum præfentientes fore etiam de concuP ïfllat^”'^’®^™*” ^^’ murum cælerius acdificauerunt.lnter hoc adt hi quidé qui oppugnabant W*p ?’^°res credebant cd uidiilènt alis murd ftupore defcdi funt:regii tame ad manaimd 1Qüod - ’®oriis principes mittebant; precantes ut eis defcendere liccretadc regiis ciufqj reliqs. cu manaimus anuiffet ^tinus difeefferdt. Romanos adt qfolireliéli erat grandis autem

-ocr page 436-

occupauit^cfedtis,Necß enim ut contra fantam multitudïnem pares erant:8^ P^^^n'^relinqué ceret ignomimam uindicabanttquâquâ amp;1Î tribueretur nequaquâtutum putabant. Ue nbsp;nbsp;h^

tes jgirur inferiorem locum qui ftrato pedon uocabatur quippe qfi capi faciles in turif 5^^ contugerunt:qua^ una appellabatur hippicos:alia phafclus:rerria ntariancs.Hi uero qui naimo crat protinus irruenres ea loca de quibus milites fugcrant fi quos co^ cópraEnto ^^^^ trucidantes ocm rcliquum apperatum diripientes drato pedumincendcrunt» H«c igiW funt fexro die menfis fetembris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;# lCap.XX. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a^j

quenriaut die pontifex ananias circa curipos regiae domui latens capiuKal^*^® |p .ntcrficirur cu ezechia frarre. Cireufedétes aut turres feditiofi cuftodiebat nequis ^^^^ y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.tû ponèt efïugere.Manaimû aütamp;munito^loco^ deftrudioamp;pôtifîcisanani^

in crudeliratc erexir:amp; neminé paré fibi in negotiis arbitrans ïrolerabilis erat tyranus.ww' runt aut duo de fotiis eleazari amp;nbsp;mutuo collocuri:quia non dccerct a roanis defiderio rccedentes eandé populari fuo ^dere:dominü^ ferreiamp;fi nó uiolenrü:tamé ftipfis huw* .-^ Nam fi oporteat cudis aliqué pracefTeiquéuis magis aliu qua illu decerct. Atq: ita p3W*® tur eu in templo.Soboruscni adoraturus acceflerat regali habitu indutus: amp;nbsp;ftudiofos lui« mis habebat.Cum igif hi qui circa eleaza^ erat ï illu profiluiffent:reliqus uero populos rap faxa frerfecit fophiftâiaedimâtes quo mô illo pempto tota fedirio foluercf.Paululum aut ip res manaimi refi(lentes poftqua uiderut tota aduerfum fe multitudiné irrucrc quiff quo po diffugere amp;nbsp;cædes quidé eo^ qui côpræhenfi funtipfcrutatio autlarctiia fequebaf'pa^^^*^ ’ ^ ^^ latentes in ma(ada perfugerût.cû qbus amp;nbsp;cleazarus films arri propinquus gener m^®^^ °’^^ poflea ctia in mafada tyrannidé egit. Ipfum autmanaimü cd confugiffet in locd qui^^u*^ ,Ï catur:arq? illic huiliter deJitefceret capiétes extraxerdt in publicdmmltifcy fupplifii5 urn 5 terfecerunt,Similiter adtfub co agétes prïcipes præcipudq? ryramdis adlutorcm eius ^®'^°’” -note,Et populus quidé ficut dixi in his adiutor fuitifufpicas aliqua totius feditionis correeno futura.Hi uero no ad eSprimédâ pugnaifed ut cd maiori licétia belld agerét irerfecerunt nian' imum.Dcniqç cd populus multd prccaretur ut oppugnarioné militd relaxarent uehemJ« fidebant donee ultcrius rcfidcre non uaIentcs:inutilius.f.Hic enim erat romanos praeftöo. reliqui mirtunt ad elcazarum dicéres;ut folas eo^ pacifceretur animas:arma adt amp;nbsp;religua q haberenripfis tradentibus fumercnt.Qui precationé illico rapientes remittuntad eos nitodemi filium Manama feduci:amp; iuda ionathætfed eis dextras amp;nbsp;facrm daturos.Quibusaci deducebat milites inutilius: fed quadm róani arma retinebant nemo aduerfus eos feditiojorum fraudis aliquid molitus ed.Podca uero qua fecundu padioncs oés fcuta gladioli pofuerut neef quicqua ultcrius fufpicantes defccnderunt fado in eos ipetu dipatores clcazari compr^ocnws trucidabantmecp rcfidentes neep fupplicantes: folas aut padiones amp;nbsp;iuramenta qua e dederatin-* clamantes.Et hi quidé ira crudelitcr interfedi funr pratter inutilid.Hunc ent dcprecante « uxf ad circdcifioné iudaizarc fe promittenté tantdmÓ feruauerunt.Dctrimentd aut romanis quide erat Icue de potentia fiquidé amplidima paucifucrdtinterépriuudaeopi adt capriuitatis mud ex irium 4)batur.Vidétes adt graues iâ dare cas beHoßtmrbc tamé tali facinore fuiffe repreuam ex quo nimird diuinaindignatio iminebat ena fi a romanis nulla ultio timeretùrJugebant publia amp;nbsp;mflitia ciuitatis premebaf unufquifep adt mcdiocrid qfi pro feditiofis cas reddirurus turban tur. Siquidé fabbato ilia caedé contigerat perpetrari in quo.f.dic ppter religioné a land's q^ioq; operibus agunt quieté.Eodé adt die cadeep hora qfi ex aliqua cælefli ,puidcnria cæfariéfes quo^ iudæos apud fe habitantes trucidauerdt:ita ut uno rempote fuper.xx.milia hominum cederen/ tur: amp;nbsp;cundis iudaeis uacuata cæfarea remanerct.nam amp;nbsp;eos qui effimerant comprehendens nogt; rus uindos in arenam deduxit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;1Çap.XXl.

Oft caefarienfium uero plagam tota gens efferara eft.Diuifique iu dæi fyrorum uicos ifque continentes rurales protinus uaftaucrunmdem philadelphiam 6gt;.’gebdeonste — gerafâm amp;nbsp;pellam amp;nbsp;fcythopolÉDeîceps uero irrucrdtî gadara amp;nbsp;iopptm amp;nbsp;gauac nitidé.Et alia quidé fubrucntes loca;alia uero inflâmanres etia in cadafam tyrio^K ptîiolomaidâ: gabam quoep cacfariâcp tédebant,Obftitit aut copt incurfunneqt febaftemeg i alca lon:fed quocp inflâmaris anthedona Sigazarâ euerterunt. Multa auré circa fines harum ciuitagt; turn dinpiebant miCbC Si agri eorum qui capiebantur uiropt imenla cædes fiebat neep tamew ni minoré numéro multitudiné de iudeopt uaftabât:(ed cria eos qui i ciuitatibus erât coprænc/ fbs difperdcbâr: nô fold ob uetuSodidiiéd ut:5i difcrimen immens puenirét.Grauis ergo cotut batio totam fyriâ puafèrariSi omis emitas in binos diuidebatur excrcitus: unaq: alrcmtns ialus crat:ß antiapalTentaltcros cædes faciendo.Ôi dies quidem ducebâtur in lânguine.nodcs autem

-ocr page 437-

iidjjJ®’^ f°f®Mo fadebat.nam licet uiderétur âmobri iudæos;ramé eriam de aliis gentibus tfme^^^f^^ ^°g^^^”^'^’ '^^^^’^^fufpcdosiiX per bic ipfumquod in eis uidebatur ambiguuinecj ^^ P^3cebat interfici amp;nbsp;rurfus per ipfam rcligionis comixtionem quafi penirus cxternos fluid ^”r F^^^'^^banr aut ad cædes aduerfoßi etiâ iHos qui prius fucrant manfueti auariria. figt; te 7* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;csefc^ paffi diripiebantß i quafi uidores eo^ prædam trucidauerunr in do

faaT ^n^®'^5*gt;ant.Gloriofior aut erat qui plura colligeflêt; quafi fcilicetplures uirture fu^ to rr ^“^^ cerncre ciuitates plenas cadaueribusmfcpultis amp;nbsp;inhuatospaffimiacerecum L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^’^“^^ uerecundia contedasiSiomnis quidem prouiria plena erat in^

hl» ' • ^ ’^l3™*tatu™ naaior aut his metus audendo^ malo^ ipfis quæ ada erant facinox in f^ '?'’’^^^^‘^ hadcnus quidem iudæis aduerfumalienigenas conflidus erat.Incurenres aut ^thopoleos fines etiâ iudæos;qui illic habitabâtiexpcrti funt hoftes,Hi eni ra fcyrhopolitis l?^’'’^^^‘^coßtängairatatc utilitati propriae poftponentes aduerfum iudæos cum gentili-sWcabantifufpeda tarnen eojzipfä belli fuit auiditas.Deni^ feythopolitæ ueriti ne ciuita y? ®?^ adurerent: amp;nbsp;magna fua calamitate ciuibus excufarent defedioné. Dixerunt eis:ut fi L^l^^sfimMre confenfum amp;nbsp;circa alienigenas oftendere fidem: tranfirenteü olbus famu«-du'^ '” proximae locum paIudis,Quibus quae fuerant iufla fine fufpitionc facientibus diebus fectiris duobus quieucrunr (cythopoliræ. Tertia uero node explorantes alios incautos ^®’^^æ”^^^ inuadûnfubitoqj oés interfecerunt qui fuerunt.xiii.milia. Poftij eorum “^‘Wntiam cundam diripuerunt.

lt; Capitulum,XXII.

I^pum aut etiäuidef fimonis intcritu enarrarc.Hic enlfauli cuiufdam non ignobilis ui/ 1 Ï®*'® ^’^^^'Poftiti^dine quoq; corporis amp;nbsp;audada animiin figniffimus: quibus utrifcg incommoda fuae gentis abufus multos fiquidemiudmorum apropinquantes fcytho/ ^ttidie obtruncabatÄ frequenter integros cuneos fudit fugauitata ut totius aciei mo H^^ornentum folus exilieret. Compræhendit autem eum digna ciuili interfedione poena, JÏ®® fcythopolitaedreunfufi elTent iudæis; amp;nbsp;in paludem præcipires agerent educes fimô in nullum quidem hoftium impetum fecit.Nihil fe quidem in tanta multitudine pro/ jj^m uidebat.Exclamans autem miferabiliter digna inquit fcythopolitane his que geflipa ^ippe qui tam multa cæde ciuium meorum bcnignitati erga uos noftrae fidei feci. Digne ^J'’'æfe extern gens ifida eftiqui in nfm genus tanta ipietate dcliquimus.Morior crgo qß pro? ppriis manibusmeepenî dignû eft hoftibus fubiacere. Ifte auté ipfe finish mihi (céleris Pinals aut uirtutis ydoneû decus erit:utnéo.f.hoftiû de meo intcritu glorieturmeqi in/ ^^ftadenti, Hæc dicens miferantibus fimul ac furétibus oculis circulpicft oém familiâ foam '^ntautg; yxor amp;nbsp;filii ^ proucdi in fenedutem parentes, 111e quidé patrc trabens cæfarea amp;nbsp;5jp ‘U^rftans cnfe penetrauit poft quénon fane inuitâ matré inrerfecit.Super hos aut coniugi j^’™sintuiif ferrü Qngulis fane ho^ poene currentibus gladio ßihoftes puenire cupientibus, pi^jÏ’^flro oém fuam neceffitudinem trucidaffet cæfis fuperftans extendit dexteraiut neminem Ij^ ^uatere:amp; torn in uifeera fua enfern demerfit.Dignus quidé milêranóeiuuenis propter ro/ t Corporis atcy animi firmirarem.Cæterum quâtum ad fidem qua alienigenis præftint digno lebv*’f“™P^'Ad cædem auté quæ in fcythopoli fada eft: reliquæ quoq: urbes iudæis apud .'’Stantibus irruebant:0d duo milia quingentos afcalonite:ptholomais aut duo milia interfe ftoai ^”’ ^^““‘I? ”®“ paucos Tyriiimultos quidem trucidaueruntiplures autem uindos cu Ij^^’bus tradidere.Hippinci quoq; amp;nbsp;gaddiri fimiliter audacilTimos quidem amoliebatur:terii/ 1® 3uteni foUicite oblcruabant.Reliquæ quoq urbes aduerfum iudæos fingulæ:amp; prout ha/ totüel timoré ucl odio moucbantur:foli aut antiochini amp;nbsp;fidoniiÓiaparaei fuis cohabitato ?^s pepercerunt:amp; neq interfecere quemqiudæorum neq uinculis tradiderunt.Forte autem Pfoptermultitudmcm fuam defpexerunt;eorum fi qui motus fuiliènttraihi autem uidentur ,S’^frga cos milèratióe moti quos utiq nihil moliri uidebant.Gerrafeni autem neque in cos ^edux^^^^^^™^*^^^^quicquam geirerunt malit amp;cgredientes ufque ad fines fuos RXcirata eft aut etiam in regno agrippæ aduerfum iudæos pernicies.lpfe liquidé prexerat ad ceftiû gallû antiochiâ: relido fup négocia^ fua quodâ ex fotiis noie Varo ilTemo qui Ujfj^’'^ genere erat propinquus.Venerunt ad eum de Batanea regione feptuaginta numéro prüdentia ciuium fuorum præftantilTimi pofcendi præfidii gratia: ut G qui W^^*^^ '■‘^^.’d^oq motus fierent haberent idoneam cuftodiam per qua poflènt infurgéces Que comprimere.Hos uarus quofdam armatos de regiis praittés iterfeclt in itinere omnes.

-ocr page 438-

Aufusautem dl tak facinus propter confilium Agrippas 6i propter nimöw auaritiam w^i gentiles fuos agere non recufans regnumomnecorrupir: perfeuerans.f.poft talern principa in totu genus exercere iniquitaré Donee difeuffus agrippa rebus afaduertere ritus cft proprer propinquitaté iffcomi.Procuranda taméeum regione fummouft.xdrao compræhendentes ptæfidium;quod appellator Cyprus imminens finibus hicricuthx cult uero quidem interfecærunt muniraenra autem ddlruxerunt,

lt; Çapitulum.XXmi...n^ ,r eofdem dies eriam in macherunte multitudo iudaco^ perfuadebatïpræudioreu^ omanis diferere caflellum eilq; traderc.Illi aótq »rogabantur cogi mctuentes pachi im cis difceflioné fuara amp;nbsp;accipientes fidem tradunt prarfidium quod dibgenter runt macherunte cuftodiis optincrc.In Alexandria aut femper quidem erat incolis adiwi;® daeos feditio.Iam ab illo tépore:ex quo drennuus Alexander contra Aegyptios ufus iud® nifum focietatis tradidit eis:amp; habitandi apud Alexadriam facultatcm amp;nbsp;ius orbis squ^t genribus.permanebat aut eis honor ide apud fucceflbres quoep Alexandri.Denitç Ä in P^“^, uitatis locum eis proprium dcputaueruntiquatenus habercnt conuerfarione per oia a cômotione.f.gentium fequedrata prædirerunttj cis ut cria macedones appellarentuf. v«^^ nero cum in podedioné Romano^ asgyptus uenidèrmetp caelar primusme^ podcumquup honores quos Alexander induis dccrcuerat minuit.Confliöusaut co^ aduerfus continuus erar;amp; iudicibus multis quotidie ab urracp pre lucru rcuchentibus feditioaccedeWu ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijCapirulum.XXV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,-

, nc uero cum apud alios turbata res edêtallic magis exarfie tumultus.Nain com ^Je^a^ drini in concioné ueniffent ut ordinarent pro eerris negoriis largirioné ad Netonem «-' _,enda concurrere in amphiteatrum permixti graccis plurimi iudaco^, Quos cum ra»’’ fent aernuli exréplo clamarc eœperûtaudæos hodesÄ cxploratores ec:ac dcinceps infilicnteri? rukrunt eifdem manus K reliqui quidé fugientes didipati funt tres ex his uiros comÇ^ tes trahebanr quafi uiuos inccnfuri.Commota ed automnis terra iudæo^ ad ultionéKreda . amp;nbsp;primum quidé in graecos faxa iacebant. Podea etia uero facibus rapris in amphiteatrum rum feceruntxóminantesg ) in ipfo loco tantum fimul populum concremarent amp;nbsp;poene mm impleffent rebusmifi iras eo^ compreflifTet tyberius alcxander princeps ciuitatis. Nee tam ipk coercendi principium abarmis fumpfinfed nobilcs eo^ quotes fummittens hortabatur u definerentmecp aduerfum fe miliriam romana cómouerent.Sediriofi aut benigna deprecanone ridenres tybenum cótumelüs apperebant.Quipodqua uiditabU^ calamitate tumulwolos no pode copetiïmifit in eos duas romanos legiones:que in ciuitate erant.Cura his alios qninqu milia équités cafu ad iudeoßi interitum de libya uenienres praecepit^ ut non folu internceren • fed eriam fubdanrias coyi dirlperent domofep inflamarent. Qui prorinus cócurrentes ilocum qui uocatur delraallo quippeerat iudaeo^ multitudo eoleda excqucbantur drennueiulfionö nee fane fine cruenta uidoria. Collediquippe in unum iudci amp;nbsp;eos qui de fuis optime a^ crantante rcliquâ mulritudiné datuentes aliquâdiu rediterunt.Podquam uero infugainCima funripaffim trucidabanturÄ erat eo^ grandis interirus.Tum quac fibi madata fuerant ew, tur. Conglobati enim iudæi his quos radius armatos habebantinfrote pofitis aliquadiu gum rediterunt.Semel infugam üerfi madabantunnec unius exirii modus cu alii fub df“®^^*Lj4 po depraehendcrentur; in cedes aut alii concludcrenrur: amp;nbsp;cas quoq; incenderent roaniun^ diripiendo quæ in his reperifTenttneq; illos aut infanrium mikricordia aut reu erena fenett moucretifcd in omnes aerates pari cacde fæuirent. Vnde torus quidem ille locus fanguiner’: dabar.Quinq; uero congefta funt railia mortuope:nec tarnen faite reliquiae remanfiÄentmm preces fe contuliffent ecruq; raifertus alcxander romanos iufïïfTctablcederc. Scd illi quidQ bus erat confuetum obedire pceptis primo eins nutu difceduntjpopularcs aut alexandrin! pr pter odii magnitudiné difficulter ab in eoepto reuocabantur: uixqja corporibus Apud Alexandriam quidem ralis cafus euenit, Cedio uero iam quiefccndum effe non infenfis ubiep iudeis: fed duodecimâ legioné integram ex antiochiafecum duccnsiK cxreliq bina milia Ieda peditum: SiAin, alas equitum infuper regumauxilia ;hoc cft antiochi duo m’ equitum amp;nbsp;peditum tria milia fàgittarios ornés Agrippac uero tantundem peditum mille:cum amp;nbsp;ccftius icqueretur,iiii,milibus cóitarisjquo^ tcrtia pars cquitû erat:plurefqî rii:ptholomaida progrelTus cft plurimi aut ex ciuiraribus auxilio c5ucnere;peritia qdé mraOy^^ inferiores:q, uero fcientiae dcerat in fudeos odioademcj alacritate fupplentes .Aderat3®^’P‘ quo(5agrippa ceftio t^ eorum quæ conducerent fimul amp;nbsp;irineris principesabi tumadducwe

-ocr page 439-

^^^æ'^inualidiflîmâ gahleae ciuitaté comendit zabulon quae appelTamr uiroru. J° ‘'■'^æorum fimhus prolomaida difcemir.Cunq; offendilTet cam ciuibus deftirura i mores im mulritudo refugerar oigenu aut rcru plena: illas quidé militibus diripiendas coccffiraplu no oppidu quamsadmiratus efler eins pulchrirndmc qppe domus habebat fimilircr ut apud k ^’‘^ona amp;nbsp;berirumædificaras incendit,Deinde curfü territorio pagrato quicquid muo Wet obuiani depopulatus inflâmatis etia circum ea poGtis uids in ptolomaidam regreiius ed. ynsautadhuc prædæ In herétibus;amp; prædpue biritis reccpta iudaci fiduciatcediu eni receffif/ fcognouerantrepente in cos qui remanfcrantirruunt : amp;nbsp;propeduo milia morte confumuur.

# ^Capitulum.XXVI.

ÊGius aut ex ptolomaide reuerfus ipfe quidé caefareâ peruenit in ioppa uero partem pmifit exercirustcü præceptis huiufmodi ut oppidum cuftodirent fi co potiri potuif

. fcnt:aut fi oppidaniimperu pradenfifTenttram fuum q cactero^ militu preftolarenf

-.duentum.lllo^ igitur alii mari alii terra profeöi utrinq ? ioppcm fadllime capiunr: ■but nefug,xquidé habiratores copia reperirenttnedû ad pugnâ feparent. Agreffi aut cundos Werfiduntcd familüs direptaq? ciuitaté inccndunt.Interfedoru auté numerus odo milia qua* ^'^'’genri fuerunt.Simili modo amp;nbsp;Ï finira famariae nabathire.Nam toparchia nÓ paucos direxit Äsjqui 3; partem finiû uendicauerunttmagnâ^ indigena^ mulitudinem percmeruntidire •’^''îpatrimonüs etiam uicos igni dederunt.

^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)Capitulum.XXVII.

1| N galylca quoop miüt cefeniû gaud dudtoré duodecimaelegionis eiq: tâta militu ma I nbsp;num attribuittquantâ gcnti expugnâdæ fufficerc poffe crcdebat:6i eum ualidiffima

I galyleæ ciuiras fephoris cum fauore fufcepit.Huiufi^ prudens confiliû:{ècutæ ciuitagt; r^^es alfequiefccbant.Qui uero feditionibus amp;nbsp;latrociniis opam dabant i galyleæ mó/ I j ’“*”^gt;5; medium recefferetquieft contra icphori amp;nbsp;uocarurafamo.Aduerfus eos gallus duce 3Ûr quadiu fuperiores erant facile romanos ad fe afcendenres ulciicebarur: amp;nbsp;quot;•spluresquam duccntos interfecerunr.Vbi uero cos uiderunt circunado itineread celfiora amp;efros mature uidoriâ conceirerunr:amp;necy pugnâ minus arraato ferebant.Necy fi rerga de jj/’^^^quird poterant manus effugere:adeo ut pauci locis ^fpGs delitefcerét;amplius uero qua rj?®‘;’a trucidarenrur,Gal!us quidé cd nihil iam tcntari nouitatis apud galylca uideret cæfax Co'^^'^^xerciru remcabat.Cedius uero cd omni mulritudine reuerfus in antipatridé perrexit. lj®’*^®‘B non paruâ multitudiné iudaeo^ in rurri quæ apheci uocabatur eße colledamtqui amp;nbsp;tja^^ï’.Sf^derenrur praemifit.Sed priufquâ in manus ucnirent iudaci meru dilpG funr:eorumcy Wa^^°*^f® ””'’^ adorti cd uicis circdpoGtis incéderât.Ex âtipatride aut ceftius in hdda Pon 1 nbsp;“®*^’ “**■“ ciuitaté offendit.Nam propter fcenopheioçi dies feßos cd in hierofolymä m^. omnis afcenderat. Qijinquaginta uero quos ibi cSpraehendit occifis exuftoœ oppido (ii^k^^^''°'^cdcbat per quac bethiron profedus in quodâ loco cui nomé eft gabao caftra ponit Onnïr ’^æ’’ofolymis ftadiis quinquagintanudaci uero cd ia ciuitati propinquare bellu uideret; •nan ’^ fefto^ folennibus ad arma properabant:fatifq; frcti mulritudine mcepofiti ad pu^ 3pud^ ^^''''clamore profiIiebant:Nedie^ quidé fepté hitaróe feriatorum erateni fabbatd qd te,'^°^ ’*^’g*one maxima curabatur.Idcm aut furor qui cos ab obfequio pietaris emouerat in Uia» ^’^^ fupiorcs effecit.Tanto näqjimperu romanos aggreffi funt ut coyz amp;nbsp;acié prdpcrét tiito-^f’ '^æ'^*^^^ ‘ medio rucrcnt:ac mli ei militum parti quae nee ddlocd amiferat équités ex rgt;ó fatis defecerunt pedites in pcriculo totus ceftii exerçrus fuifTer,

- ^^’’^ ®“^ quingenti amp;nbsp;quindccim romani milites ex quibus quadringenti peditesxaete W^ ^’‘^’'''■ßudrei uero uiginri duoiquo^ fortifTiml uidebantur monobarj régis adaibene 4to^’ '^nobazus amp;nbsp;ccncdecus;amp; poft hos pera ira iugitcr amp;nbsp;fyra babilonius qui adiudaeos i](jj^f’FP^’’cge tTanffugerant cui pridé milirabant.A fronte quidé repulfiiudaci ad ciuitaté re^ Uj.^ Mtur,Romanos adt ad bcthroró afcendcntes giorac filius Symon inuadir:mulrofœ poftrc ii^^’^^^oääores laniauit:ac mulra carra cum farcinis capta 1 ciuitatem rcduxit.Ceftio ucro ’tflw ^^^'^“° cômorâte iudaci locis fupionbus occupatis obleruabant eius tranflrum neep ne-uros eos certum erat;fi romani proficifci cocpißenr.

,lt;X::apitulum.XXVIU.

Tacy ddagrippa cd Infinita hoßiu mulritudine montes amplexa ne romanos quidé a pcriculo tutos effe pfpiceret ucrbis iudaeos experiri decreuitiucl omés fibi parituros exiftimasmt bello defifterent uel fiquiaduerfarentur feuocandos effe: qui ab eorum nia difcreparét.Milît igitur ex comitibus fuis portatd amp;nbsp;phcbd quos iHis fciebar effe E

-ocr page 440-

J

i

â– I

notiflîmos:amp; a ceftiö fœdus amicitiaKcerta«^ a peccaris populo Ro.uenia poHicfrenf': fi^leflis armis feed fentire uoluiflcnt,Vcru4cditioG metu ne cuda multitudo fpe fecuritatis ad agrippa fefe conferrct legatos obtruncate llatuerunrÄ phebu quidc priufquä uerbu faceret pemerut. Nam portatus uulneratus effugir:populates aut id idigne ferentes fadu esededo fuftibus atq; la^ pidibus in oppidu copuIcrunt.Ceftius uero quia intemna co^ difeordiâ opportunu ad irruédu tépusinuenit totû î eos duxit exercitûîin^ fugâ uerfus uftj Hierofolymâ ptofedus cd. Cadris auté in loco pofiris qui appellat Scopos îteruano fepté dudioJs ^ a ciuitate difcedens ; nihilptrf duû aduerfus oppidu conabafifperans fortafle intus degentcs aliquid remiffuros . In uicosaure circa ciuitate non pua militû manu ad rapienda frumenta dimifit.Quarto aût die q ttigdu»*» mends erat odobris ordinatû in oppidu introduxit exercitû.Populus qdé a feditiods cudodie^ baturupd at róano^ difciplina territi exrerioribus cefTare partibus ciuitatis amp;nbsp;in ptem inferiore templum qua: refugerunt.Ccdius ucro tranfgreflus Peded3:quae dc uocaf amp;nbsp;cenopolitoS^fo?^ quod appellatur Dacon incendit.Deinde cd ad fupioré ciuiraté ucnidet propc aula regia cadra pofuit.Et fi tune uoluiffer intra muros uiolenter irrupere ciuiraté ilico podêdidèt : bclloq fine dedidet.Sed tyranus præpodtus caftris amp;nbsp;prifcus amp;nbsp;plurcs equitu mgri a floro pecunia corn^ti ^conatu eius auerrere 8iiudacos intolcrandis malis replcri dadibudj ; cotigit, 1 [CapJÖflX.

Tu, ’Uq ’n, '‘K

Nterea plurimipopulanu notiffimi ananias uanati filii cediü q'd portas ei pateja^uri uo. cabanr.ille aût ^ ira fadidiens amp;nbsp;qd nó fatis ei credendu putarer ta diu id negle tdonet. ^ditione copra feditod ananu quidé cd exteris de muro deiedis lapidibus i dc. n.'s fua^ fugere cópulert, ipd uero p turres difpoiti mu^ tentatibus repugnabant:p dies quidéq.^-^ rO4 manis undi^ conanribus inexplicabilis erat ïpetus.fèxto at die Cedius cd plunmis eifdeq; wgit/ tams a fepterrionali rradu templu aggredif iudæis ex porticu reddenribus, Qui repente quidc romanos ad murû adeuntes auertere.Podrèmo auté repulfi telo^ multitudie rccenerunr.lfaç romanoi^ qui anreibant fedtis fuis muro riixisÄ qui eos fequebanf aliis ac p ordiné 21ös liter adiûdis:quæ fie appeUafttedudiné cÔtexuerût.Vnde fagirtac in eâ delatx irritæ delabebat s; due aligna noxa milites mœnia fuffodiebâtitempliqi portas incendere moliebanf. Vehemes aût lêdiriofos dupor inuaferatnanaep multi ex ciuitate diffugiebanttueluti côtinuo capetun nis auté populus alacrior effîciebaf:amp; quâtû nequidîmi cæde dant:tantû ut ipd portas apenrenW diumep ranquâ de fe optime mcritum reciperent appropinquabât.Er profedo fi paululû in obgt; ddione perfcueradetidati ciuiraté obtinuidèt.Sed credo iam tune infedus deus ^dîmis amlt;gt; faneda illo die fîné bello date prohibuerunt.Deniep cedius ncœ aïs populi neep obfeffoi^ delpa^ rione perfpeöa milité reuocat:amp; fine ulla fpei rcpulfa inconfulrc nimis ac iniude difceldninop* nata ucro eius fuga latronû fiduciâ recreauitâfccuri nouidîmos aliquos equirû pcdituippemcn Et tune quidé cedius i cadris quæ apud fcopon munierat tendinaltero aût die ulterius recedes do magis Kodes puocauintâquâ podréis appodtimultos necabârtquoep utraep itierisptc^® ta in tranfuerfos tela iaccbant:amp; neep in eos fe rerorquere:a quibus a tergo fauciabaf nouifluw audebant quandainfinita mulritudiné infequi exidimates. Et a lateribus indantis uimrepentf^ minime fufficiciebantîcû ipd quidé graues effentrordinéep inrerrüpere formidarentiuiderent iudæos leuesÄ ad excurrendû faciles elfe.Vndeeueniebat ut multa mala ppcterenf'cu niW inimicis noccrent.Tota igitur uia pcrculfi deiediep agraine dernebanf : donee mulris oecii quibus erat prifcus fextæ legionis duxÄ longmus chilarchus:amp; emilius iocüdusalac Ç* jv„g uix in gabao pcruenerunt:ubi cadra prius pofuerat:multis indrumentis amidis.Hicauf f^, biduo eSmorarus inops confilii quid ageret:cü tertio die maioré hodiu uididet ^’umeruK cireü loca plena iudæis rardiraté dbiobfuiffe cognouit : Öf fi adhuc ibi maneret pluribusld micis ufurü.Itatp p eópendio fugæ cunedaep militibus impedimento étant amputari nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

lie, fil. 5^1 Wü

kl •le, fib,

S'* Mef ■»a ^Cs la, litt

Ooccidfep rune mulis atep adnis aliifq? iumétisiprxtcr illa quæ fagirras amp;nbsp;machinas fenen * eni uelut ufui futura feruabatmaxïeqa rimebat ne iudæis contra fe capta prodefTent.Betho uerfus anrecedebac exercitû, At iudæi latioribus quidé loris minus indabant: côtrados angndias atep difcenfus qui defeeffifrenr ab exitu phibebant,Alii podremo fupagmen gere:fufalt;pomnis multitudo p itineris iuga milité (âgirtis operuit. Vbi etiâ peditibus proP fibi fubuenircnt hæfjtantibus cquitû piculum promptius erat. Ncc eni ordinäre uiam pro’_?.^^ poterant obdantibus iaculis:amp; ne contra hodes irent afcéfus ardui phibebât equirâtibus Lateribus aût rupes ac ualles in quas dciedi qui aberradent confumcbâtur.NuUufg;^• fugiendi aut ulcifeendi rationem habebat.Ifacp incerti quid agerent ad ululatus quos de P_ folenrifletufcp conuerfi funt.Quibus refonabat iudeorum cohortatio cum clamore pariter ac læuiétium.Toruftj poene qui cum cedio fuerat peridèt exercitus nifi nox adue

quot;•ec

-ocr page 441-

^îromanî quidem in bechoron cofugeruntaudæi uero obfeffîs cfrcû omnibus Îocis eorum La^^^’'^^’^dæbant.Deniqjibicumeeftius aperto innere defperato iam de fuga cogirabat. ‘01^ adquadringentos omniû fortiffimos milites tedorum faftigiis impofuit.Hifcj præce--F^gilum qui in cadris excubant figna clamarc:ur eo móiudæi oém illic militum nume^c ar^ CU ^^^’^’^“’anerc.Ipfeaut cum cæteris otiofe ufq: ad tngira ftadia progreditur.Vnde mane f.®*?^ iocum in quo roraani terenderant defolatum uidiflènt i quadrigentos a quibus de^ Ptiiuerant concurrerunrÄ illos quidem fine mora iaculis confecerunnmox aut ceftium per r^^ipropcrabant,Scd ille cd node non paruum fpatiû itineris pegifTet : die uchemenus quoq;

^^ ^^^'Jperculfi milites machias fine tormeta murahanreq; baHiftasimulraq; alia 1 “’^ relinquerent.Quibus tune ablatis iudari rurfus contra illos qui ea rcliquerant ufi mrf ^“®’lt;^® ^“^ romanos annpatrida ufq; uenerunt.Deinde cd eos anequi non potuiflent «fredeuntesï8i machinas fecum afportaruntmiortuofqj fpoliarunt:amp; prædâ quæ remanferae ægWunr peana cancntes in metropoli remcarunt.fuis quidem paucisamims. Romanoru ? ^uxiborum quin^ milibus peditd ac trecenrisnteq; nonigentis amp;nbsp;oduaginta equitibus mx ^'■^ptiSiHæc quidc nouébris mélis odauo die gefta funnanno duodecimo Neronis pricipatus.

tJCapitulum.XXX,

f V Od cedii ucro cafus aduerlbsmooilid multi tanq e naui peffum itura ex duitate ena I 'nabanr.Deniq; cadabarus amp;nbsp;Saulus una cum Philippo iachanis filio qui priceps erac K excrcitus régis Agrippacunde dilapfi ad Cedium tranffugerunt.Qui uero cum his in aula regia fuerat obfclTusiatippas fuga defpeda queadmodu a fediriolis pemprus fit j^®*‘'^‘^ïgt;J«»os.Ceftius aut Saulum amp;nbsp;catteros in achaia ad neroné mifitÄ propria neceffîtaré tnl ?’”'®^’®^ ^’** ^^^^^5 deriuaturos in florum.Sperauit eni amp;nbsp;iram iillu excitatü iriÄ fua pi* .’^nitnouenda.Tunc aut Damafceni esede romanopc cognira:iudacos apud fe degenres pri ^^HUdueruntîôd eu eos in publicis terminis colledos haberentmäq; id olim proprer fufpitio* / 'Muabanrur. Facile quidé fui conatus exitû fore putabant.Verebantur auté mulieres fuas jj^^aWes prêter paucasludaizanresÄ eo^ religione deceptas.Quare his magna cura fuit cas g ’®’^* quid agercnt.Iudæo^ aut decé milia quippc in angudo loco arq; omnes inermes aggref 5?^ hora fine metu iugulauerunt.Qui uero cedium fugauerant in hiCrofolyma reuerfi: quos hl ^ romanos dudiofos inuehidentjpartim ui partim blanditiis fibi ena fotiabant.Et in tem ^ougregari plures belli duces eligendos effe cenfebant.Declaratus edigif lofippus curióis J®'®^ pontifex ananus omnia quæ in duitate gerenda effet impaturos:maximeq; ut ciuitaris j“''oserigerent.Filium näty Simonis Eleazar romanos fuis pda amp;nbsp;ereptas cedio pecuniasiSi fu ^r his plurima ex rhefauns publids in potedate habcretttamé nullis neceffitatibus præpo* He'p^J 6^iplüm ryranidis fupbia uiderét ferri:ciufq; dudiofos due imitatores fatellitu more jil^Vcnim paularim Eleazarus ambitione pccumæatcqj adutia pfuaQt populo: ut in oibus iridæâ ucro quos mitterent alios militu duces optarunt:hierum filiu afâpha unû Olie hficibusæleazarû pontificis filiû:nigro aût mandauerut qui tue idumeâ regcbat;ex régi* ^, ^Us iordané pofita genus ducensiunde parartes cognomlnabantur ducibus obtempare . haii''n’^’ qrndé regiones omitrendas putabant.Nâq; in hiericunta lofippus filins fïmonis h.ÿ . ^rnen thapna:^ ioannes effeus topchias adminidaturi diredi funt.Hinc aût lidda amp;nbsp;iop juP •''anu erant.adiré,Cophinirie aût amp;nbsp;accabatine regionibus ioannes filins annæ redor erat lu u!^'’’fus;amp; utriufcpgalyleæ lofippus mathathiat filius;huius adminidrationi iunda erat amp;ga fcsflv '^’’*^^*™^ Q’Mtâtûrquæ ibi fuere alloue quidé redorû pro alacrirate ac prudéria fua qtq? ô3ru^' ^quot;^^'^as adminidrabat.lofippus auté cum in galyleâ ueniffet primû curæ habuit indige* ^onfï^’^’'^O’adliare beniuolennâ;multa feiens ea eofici poffe licet in aliis peccauiffet . Deinde 'J?ro '^^'^^^° ^ potentiffimos quidé amicos habebinfi cos participes potedatis feciffet: omnem tat'”^^^^^^*^^^ ö-P^®”*? P^’^ indigcnas amp;nbsp;confuetos fieri preciperet. Lxx.de fenioribus dus int» ^.‘^^ntiffimos elcgit;cofq; redores tonus galyleæ condituit.Septcm uero p fingulas d* htn |®‘’®^0orum linû indices ordinäre maiora negotia caufafej capitales ad fe referre iudîffeC Pduitates;quo iure inter fe uterenturætiam quemadmodum extrinlccus ud kb ®’*^^“®rnt:certu(lt;5p in galyleam romanos effe uenturos opportuna loca muro dnge* qüh^ ^^ iotapara amp;nbsp;berfabeæ amp;nbsp;fdoim necnon Si caphe recho Si iaphac Si (icophoh : monté Süæ?*?^^ ^^ itabirio Si tharice Si tiberida:ad hæc etiarn circa gencrafetla lacum fpeluncas ïca ^”°^ S^lylea uocabatur muniuir. Superioris aurcm galyleæ achabaron Si petram quæ Ht *’iottimero in gaulanitidem uero feleuciaraiSi fogennam gamala munirione dreun* •^hs aurcm fephoritis permifit ut murum fibimenpfis fabricarent : guia eos pecuniofos

Eli

-ocr page 442-

effet amp;nbsp;ad beHû promptes etiâ fînepraecepto uideret.Similiter aût etiâ gifcalam ^^rv^Q'ljnirf fc murum cinxit ioannestcæteris autem cafteHis omnibus ipfêiofippus intereratiube * ^j. atqtopem ferendo. Quin ô d exercitum ex galylea fupra centum milia,uirorum ^’’’Pj^ma quos ornnes undiqtcolledis armis ueteribus inftruebar.Deinde reputans hoc O’^xiniani^« noruminuidam effe uirtutem q gt;nbsp;edido effent audientes redoribus fuis: amp;nbsp;exerdtanon gt;nbsp;darent^Dodrinam quidem urgente neceffitate defpexittparendi autem facultatem raws S, tium mulnrudine poffe contingere ira ut romani folent diuißt exercirum:pluref^ prîcipes. Diuerfis q milieu generibus ordinatis alios de cadarchistalios chiliarchis fubdw • ^ fup bis redores maioru rerû adminiftratores.Docebat aût figno^ difciplinas SC P'’®“°^LQfte reuocationeflt;5 buccinarum.K principia cornuum K circundationes quemadmoduw K^^^ ret laboranribus fuccurrere fortiores.ôi circum defatigatis partiri pericula qusqne ad »^ j^ nern animi corponfc^ tolerâtiam pertinerent inftituebat^Maxime ucro cos erudiebat ao .^ ufquequaque Romanorum referens difciplinam:amp; q gt;nbsp;cum uiris effent praeliaruri qui amp;^^ corporis amp;nbsp;animi obftinatione totum pœne orbem fuparent. His addidir quo paflo beB pore fuis effent parituri præceptisnam nunc periculum fore nifi confuetis delidis ho« amp;nbsp;latrociniis amp;nbsp;rapinis abffinuiffenttfed neep aut gentilibus fraudem facerent aut cófueni rum damna proprium quaeftum putarent.llla enim bella optime adminiftrari: A^®quot;^?^fUni bonam confcientiam gererent.Qui uero per (è praui fuiffent:his non folum inimicoyW f deum hoffem futurum.Multa in hue modum admonendo perfeuerabatÄ iam

turn praelium paratumeffet conflatum erar.Nam feptuaginta peditum milia amp;,ccxl.e4‘5‘^ ^^ pratter hos etiam mercenarios quibus maxime fretus erat habebat quattuor milia-’i-’^f^^/ù^ fexcentos circa fe eledoscuftodes corporis atep fatellites,Exceptis autem mercenaries öo» teri milites a ciuitatibus alebantur.Nanque ßngulae quas enumerauimus cum medians ® .^ titudinem mitterentin militiamtreliquos ad comparandum eis uidum renebant: ut P^’^^^^ pars faciendi operis dirimeretur:amp; armati fecuritatem rependerent fuggerétibus ^^’’^^^Lon lofippo autem hoc modo adrainiftranti galyleam infurrcxit quidam mfidiator patrio ortus Lefim filius nomine ioânes callidilumus ac dolis plenus Si nequina quidem nobi1^ omniumtanrea uero parumper amp;nbsp;aliquantum militiae ma: impedimentum paffus inopö!’ mentiri paratus niirufq? ad fidem adhibere mcndacio;amp; qui fallaciam uirtutem P®®“’^ aduerfus amiciffimos utcretur limulator humanitatis amp;nbsp;fpe lucri appetentiffimus femper quidem immoderata concupiffettipem uero leuioribus maleficiis aluiffet. Latro cm erat fui moris ac folitariustdeïde comitatum inuenit audaciæ:primo quidem paruum3®P“® autem proficiés. Curac autem habebat neminem ignarum afcifccreffed qui amp;nbsp;habitudecorp_ ris 5i animi magnitudine beUorumqjperitia praeftaret hos eligebat: donee quadringentor^ uirorum careruam congregauitiquorum plures ex Tyriorum nnibus amp;nbsp;uicis étantJl^ galyleam depopulabatur;amp; multos foturi belli metu fufpenfos lacerabar.Hunc igitur wndaö regendi milites cupientem amp;nbsp;maiora defiderantem diu pecunia: retardabat inopia. C«®^®!^ uideret lofippum fua uiuacitate letari:perfuaderei primum fabricandi muri patriae foKcto»® fibi committeret.ln qua requeftus magnos a locupletibus fccir.Deindc callidiffima fraudeer pofita uelut oleo quod non a gentilibus fuis tradatum effet uri cauerenfomnesapudfy^^®j., daei:ur ad confinia oleum mitteret depofcit.Nummoft^ tyrio qui.iiii.artiros faceret empf’^ ' .,' aphoris eodem praecio âphorac dimidiû uenódabat,Cuney, galylea ferax effet olciimaximC’ tempore magna uberrate redundaret : in ea loca ubi erat penuria folus mulrumq; mitten^®' finitana fummam pecuniae cógregauit.Qua mox in eum ufus eft:qui hoc fibi beneficium pc ftitiffet» Deniqj cxiftimansiofippura difpofuiffe redorem ie effè galylcae futurum quibuspr erat latronibus imperamtiprædjs uchementius exercere cy multis rebus nouis per Kg*®®®^'’ citatis aût infidiis alicubiredorem perimeret fi cui ferret auxiliumiaut fi latrocinia

Ob hoc eum apud idigenas accufaret.lam dudumaurem rumorem diffipauerat: $ res galyicx iofippus prodere cognaretîmultaœ in hune modum ad eius perniciem compabat.

•jCapitulum.XXXII.

'——Taq; illo tempore cura quidam ex uico damaritarum ïmagno campoeufiodiasage^ V tes prolomaeum agrippa: amp;nbsp;bernicis procuratoré aggreflu omnes quas ferebat Iam^ I nbsp;nbsp;nbsp;nas abftuliflentiin quibus eranr non paruae uedes pnofsciplurimaq; argentipocuia*

—.ÖC fexccnti aurei. neq; hac praedam occulte adminiftrarc poffcnriorania raricheasa iofippum coportarunt. 111e aurem repraehenfà uiolentia quam regiis intuliffent:reponi res ab' tas apud aliquem eius ciuitatis potentiffimum iubetjparatus eas dommis opportune remitter *

-ocr page 443-

VndeMwmum dus periculum côpatum eft.Nan^ raptores earum K qufa prædae nuüâ prem aaepinentîægre fercntes amp;nbsp;profpieicnres quod ioüppus cogitaucrat laborem fuum rcgibus cô donarep uicos node difeurrunttonanibufq; indicant iofippum prodidiffe;edemlt;^ tumultu cigt; uitatesproximas rcpleuerunt:adeo ut centum armatorum milia contra iofippum prinaa luce c3 turrercnt.Dcnicj multitudo in circo apud Tarichcas congregara plurima per iracundiana coda Mabatipartim deponi partim cóeremari uociferans proditorem.Plærofqgincifabat ioannes : K cum eo filius taphna Öiicfus quida.Tunc magfatus tybenadis iofippi quidem amid dó fatellires tantæmultitudinis incurfu pertcrriri omnes praeter paucos diffugeruntJpfe uero dormiés ,ppe cum nm ignis admoucref exurgensÄ monétibus eum.iiii.q remanferantmeq; folitudine fua: uc^ülorum qui contra fe uenerant copiis perturbatusiin confpedu eo^ profiliit uefte difcifla mralotj capite puluere:auerfufq? poft tergum manibus fuocp ceruici gladio admixto.Hæc auté amjciores ei maxime taricheatas ad mifericordiâ cÔmouerant.Ruftica uero plebs amp;nbsp;fininmoró quibus moleftior uidebaturinó fine maledidiseû iubebant publicas proferre pecunias: amp;nbsp;fada proditionis fateri.Nam ex habitu eins opmabanf nihil eorum de quibus nata fuerar fufpirio pe-' nitusnegaturumióCimpetrandae ueniae caufa fecifTe omnia quae mifericordiâ prouocarent. At •nias ilia humilitas côfiliû pftrnebatÄ côtra fè indignâtes arte circûueniésiut fuper his unde ira 'cerenf inter fe ipfi diicordarent:omnia eSfeffus é.Deinde fibi facultate conceflaiego inquit has ^nias nc^ agrippx remittere cogitabâ neeg in propria lucra conuertereiabfit eni ut amicum Me imqua qui uobis fit inimicustaut quaeftum ex re capiâ quaeuos cóiter laederet.Sed qa uide/ ‘’3o taricheate maxïam ciuitatéufam monitionis egere:amp; ad extruenda mœnia minus hére pe* dniæîtimebâqj tyberienfem populu amp;nbsp;alias ciuitarcs raptas pecunias inhiâtesipedetétîqj cas re ^ueredecreuiiut nos muro circûdarem.Si hoc non uidctur profedo q oblata funt amp;nbsp;diripiéda P'’°pono,Si rede confului:bene de uobis meritu coercensfhæc taricheate quidé ab co dida cu ^uore receperunt.Tyberienfes uero cu aliis deprauando infuper eriam minitabantunutric^ aut ^dicto iofippo inter fe litigabantdlle aut fretus iam fecu fentientibusierât enî prope ad.xl. milia ^''■cheateicum multitudine libcrius loquebaturimultum îeorum temeritatem ïuedus;ex prae ^'^^ quidem pecunia taricheâ ait elïê muniendâ.Curæ autcm fibi fore fimiliter ut etiâ cæreræ “’ï fint ciuitates.Necenim pecunias dcfore fi concordare uelint in cos unde pandas funt;amp; no ®®iu moueantur qui paratdraq; cum alia quidem multitudo quae decepta fuerat quâuis irata ?*^et duo uero armatorum milia impetum in eum fecere. Cunep fe illc redo ante recepiffec “’Hant ci minirantesJterum autcm ioGppus in hos altera fraude nititur. Cunep ad faftigium ^'''ninis euafiffet cóprelTo dextra ftrepitutnefcire ait fe quid peterét fibi præftari: uoces enim fe '’°nexaudire confuus,Omnia uero quaeiuberenteffe faduru fi aliquos itrornififTent: qui fecu ^ofecolIoquerentur.His auditis ilico nobiliores cd magiftratibus ad eum ingrediutur.Quos ^. wædium partes indudos claufa ianua tamdiu uerberauit:donec eorum iteftina nudata fût.

mutera interim populus exiftimans eos prolixis allegationibus concertare. Cum feï’?’’^PP“5 fonhus patcfadis cruentos eos dimifit.Vndc tanto terrore qui minabantur at nih 1 ‘^-’^^Pæ ^^^‘^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aufugerent.Ob hoc ioannis etiamatep etiâ crefcebat inuidiaialiafcp

M'ominus iofippo moliebatur infidiasimorboep fimulato per epiftolam poftulauitiut fibi me tyberienfibus ei aquis calidis uti pcrmitteret.iofippus autcm nondum ei fufpedus ,^hhudiator ad præfedos ciuiratis littcras fecit;uthofpitiu Si utenfilia ioanni præberent.Qui ^^“lepotitur biduo poft cuius rei caufa ucnerar agebat,ódhis fraude circunuentis : aliis uero ^^unia corruptis ut iofippum defererent perfuafit , His cognitis lylla qucm iofippus euftodiæ ^æpofuerat:propere de infidiis ci feripfitiatep ille accepta epiftola noduq; innere maturato ma On ”’®.^ tyberiadam peruenit.Et caetera quidem multitudo obuiam ei proceffitJoannes ade ’^®®’^ feueniffe fufpicareturitamcn direpto quodam ex noris infirmitate finaux Mr k ^'° ‘^‘^^i’^crctur obfequio fe defuiffe mandauir.Tybcricnfibus autcm a iofippo i ara* ton - ^ ^^'^*^*^’congrcgatis ut eos quae fibi fcripta fuerant alloquerctur miflis arraatis io* ita ^^ '^^^^ ^^^ interfici.Quos cura iam nudare gladios perfpexiflet populus exclanaauit atep ad eius uocem iofippus ubi ferrum prope iugulo fuo immincre profpexit in litus ^^™’^’° excelfo cubitis fexiin quo uerba faciens cum populo fteteranafccniaq; nauicu ■lico nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatcllitibus fuis quae illic applicuerat in medium lacura rcfugir.Milircs uero cius

Iffert ^^'^ ^”’^ contra infidiatores irruebant.Mox autem ueritus iofippus ne bello in feftino ’ttior PæP’^cr paucoruminuidiam ciuitas confumarctur nunciura fuis mifinqui cos moue* ètiS- '■°P”æ ^”him faluti confulerent.Necg uero queq occiderent uelarguèrent noxiorum, ‘ibidem dido parentes conquieuerunt.Qui uero circum ciuitatcm per agros habirabant Eni

-ocr page 444-

auditis infidiis 8iquis earum fabricator fuiffet contra ioannc ueniebant.Scd ille primusi jf patriam fuam fuga reccptus cft At galylei toris ia ciuitatibus ad iofippum conflucbant.btc multa effent armatorum milia congregatatqui feaduerfus ioannem cocm inödiatorcm aû damabanttunac^ cum co ciuitatem quæ ilium fufecpiffet ignibus traditurosiad ea bare quidem fe eorum beniuolentiamimperü autem cohmendu effe dicebat prudentia mg inimicos uincere cupiens quam perimere, His uero qui de fingulis ciuitatibus cum ioann bellaffent nominarim exceptis quippe alacri animo fuos quifq; populus indicabat pr^econu ce denunciabat intra quin«^ dies eorum qui ioannem no rcliquiffent patrimoniadiripieua-mofep eorum cum familüs exurendas.Et tria quidem milia ftatim ab co reuocauit : 9’“ ?* ■ ante pedes eius arma proieceruntiCum reliquis autem ioannes prope mille uiris fyris mgW“ tranftulit fe iturum in occultas infidias ex apertis ac per nutios in hicrofolymam dam ®*®P iofippumaccufabat cy magnum exercitum collegiffetaamcp nifi pracueniatur ui tyrannusm tropoleos uéturus effet,Vcrum ea populus quidem praefciens negligcbat: liuoreautemp*?^^ non nulliq; magifiratuum dam petunias ad coparâdos mercenarios milites mifere ioannu u P eos bellum cum iofippo gereret.Dccrecum que iter fe conceperunttquo idemiofippus miuf^^ adminiftratione decederet.non tarnen id fatis eé credebâtadeorp duo milia Sd quigentosarna^ tos amp;nbsp;quattuor nobilcs’uiros iuris periti filiumiofandrum amp;nbsp;anania fadduci ód fimone odlU ionathi filios omnes eloquétia ualidiffimos:ut eorum fcilicet raonitu auertcreturab io”P^ ® niuolentia multitudmis. Et liquidem ipfe fponte fua ueniret paterétur cum rationemredacte« Sin remancre contcderetmelut bofte utercntur,Amici autem iofippi militem quidem adeu uen turum effe pcrfcripferanticaufam uero non indicauerunt quomodo fecretum fuitimmicomm eius confilium,Vilde fadum cft ut quod praecaucre non potuit:quattuor ftatim dtuwtes adin-« imicos poftquam uenere deficerent. Hoc eft Icphores wd gabra öd gilcala öd tyberiastquas tarnen continuo finearmis recepit.Captos autem quattuor duces confiliis armatorumcp fortiffimosm mißt ad hierolblymamxontra quos populus baud mediocri indignatione commotusapfos »2 quibus permiffi fuerant occidiffetmifi ante fugifienr,

capitulum,XXXIII,.JkK _ annem uero iam intra muros iicalon iofippi timor cuftodiebat , Et paucis dieöu poft iterum rebellauit tyberias:habitatoribus eius Agrippam regem implor3”^''”^^* Et cum ille conftituto die ad ccs non ucniffetipauci^ romani équités ibi turn com'* _ aruiffenrta iofippo alienati funt.Hifq; apud taricbeas cognirisiftatim defcâio con/ fecuta eft. Cum uero cundos iofippus milites mififfet frumcntatum:nclt; ^folus egrcdi contra deftitutoresmcq; fe continere patiebatunmetuens nedum ipfe tardaret ; ante in ciuitatem regn tranlgredirentur,Nec enim poftero die obftante fabbato quicquam faccrepoterat,DoIo autem qui fe deferuerant circunuenire cogitabat. Et portas quidem tarichearum claudiiuffitme quis confilium fuum illis proderet contra quos fufcipiebatur,Omnibus autem fcaphis quas inlacu repperit congrcgatis:ducentae autem Öd triginta focruntiquaterni^ nautæ nó amplius fmgulis jnerant:mature ad tybcriada nauigat.Cuncy tanto ab ea diftaret fpatio unde facile uideri nó po* fet:inanes fcaphas in falo rclidas feptem ipfe folus inermes latellites fecum babés propius ut co/ fpiceretur acceflit.Quem cum inimici adhuc malcdicentes ei ex muro confpexiffennmctu per/ tcrririiSd fcaphas armatorum effe plenas exiftimantes:arma proiiciunnmanufq; fuppliccs agita/ tes ut cioitati parceret precabantur.lofippus autem poftquam multis eos minis 6d caftigadoW' bus exprobrauir:primum cy bello cStra populum romand fufeeptonnteftinis diffenfionibus ut res fuas ante confuraerent inimicorum uota complètent. Deinde cy fecuritatis fuse curatorera de medio tollere propcrarcnnciuitatemq? non erubefeerent fibi clauderc:qui cam muro cinxiP fer non repudiaturum fc aittfi qui fibi fatiffacerentiquibuf^ interuenienribus amicitiam cum ciuitate firmaret.Ita^ ftatim ad cum decern tybericnfium potcnflimi defcendcrunt, His autem in unam receptis nauiculam pifcatoriam:8d procul abdudis alios quinquaginta curiales uenirc iuffic maxime notiflimosiuclut illi quoep fidem fibi præbere debercnt. Deinde nouas caulatio/ nes excogitans;alios infupcr arty alios obtetu foederis cuocabat:ut mature taricbeas recurr^et gubernatoribus nauium impletarum imperabat;quoflt;p auexiffent in carcercm collocarent.Do/ nee omnem curiam quae fexcentos haberet uirosiduotp milia popularium comprxhenfa m ta/ richeas fcaphis abduxit.Relidis autem uodferanribus clitum quondam effe maxime defcœois auâoremnramtp ipfius poena illius precantibus fatiari;illum'quidcm iofippus nolebat ocaderci fuorum uero latellirum quendam leu! egredi iuflit:qui cliti manus abfeideret, Cum uero nis prae timore folum globo inimicorum comiffurum negaffeticacy caufa indignari iofippu ltantc

-ocr page 445-

caphä clitus cerneretnpfunicp upne defcendere ac dc fe fiipplidum rumeremt fairem imam Dr nbsp;nbsp;nbsp;^^’ ^Q'^'^cderet orahat. Ncqi hoc abnuente iofippo:dummodo alteram fibimet clirus

Itau nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’be dextera gladio leuam fibi truncauitrtantus cum timorioßppiinuaférat,

uit D ^ -^^PP^^ üacuis fcaphis Si fatdlftibus feprem populo capto rurfus tyberiadam Öbifotia t-raucif^^diejius poft cum etiam fephorim defecifTe inter alias rcpiflêt militibus cam deprae^ ^pCrmifittomniaq; inde leda popularibus dedit cana fephoritis. Nam amp;nbsp;captus rapinarum ^wna corrigcre uóluir: reddibitione return rurfus eos ad beniuolentiam reuocare, Hadenus W galyleam raotus iameg ab inteftinis diflcnfiombus quiefcentes aduerfus romanos inftrue -Wunhierofolymis autem Ananias pontifex amp;nbsp;potentiorcs qui non cum Romanorum parte J’titent miitos inftaurabantrmultarj bellica inftrumenta perep omne oppidum fagirtæalia^ *”3 fabricabâtur-Exercitationibus autem fifmanus iuuenum opcram dabat.Eranrqi uniuerfa Pfoa tumultus : magnatp triftitia mediocres occupaueratrmultiqjfuturas clades profpicientes ^dm cohibere non poterantanfeftacp pacem cupientibus omnia uidebaUtur. Belli autem in ^'’toribus gure illis placèrent cxremplo refingebâtur ftatufqi iam tune quafi periturm ciuiratis quot;3fantequam romani uenirent,Anano autem apparatum belli negligere cura fuit:amp; ftudiofo» ï?® ’luos aemulatores uocabant amentiam ad ulteriora conuertere.Vi tarnen uidus eft:amp; quis ’“Ws finis fuerit pofterioribus explanabimus,Antina crabrittena caparchia agiorm filius fimö: ’'’Wsnouarum return cupidis congregatisad rapinas conuerfus non folum domos locupletu f^yurbibar: uerum etiam corpora uerberibus conficiebatjamcp tune certus erat incipiés tyri-'’'aem.Ab Anano autem mifïis aduerfus eum militibus magiftratuum ad latrones qui erat ma cum his quos habebat effugitabiq; manens donee ananus 8i alii eins inimici perempti fût: ’®’”«eatn cum caeteris populabatur:adeo ut magiftratus ciusgentis propter credium multirudi ‘’quot;’’Siprædarum affîduitatem coilcdo milite uicos præfîdüs tuerenturÄ idumeæ quidemi ^^’'tâfehabebant.

#|ofephi liber fecundus explicit,îneipit tertius«

Eronera autem ubi res apüdiudæam no profpere geftas accepif, ^3 Latens quidéquod nceeffe fuit eu ftupore timorîuadiüapf rte aut [fuperbiam fimuläs:ultro etiâ idignabafimagifcy ducis negligétiat ? g uirrutc hoftium quae contigcrant effe dicebat. Diccre feputans 1propter pondus imperii rriftiora côtemnere uiderig malts omni if bus fuperiorem animum gercre.Verutamcn cutis arguebatur me tis cius pertu rbario cum aeliberaret cui nammotu crederet orie^ ƒ rem qui una Si iudaeos rebellantes ulcifceretur proximafey his nagt; ► tiones fimili morbo correptas ante caperet. Inuenit igitur folum 3^J/efpaflanum his neceifitatibus patera 8; qui tanti belli magnitu/ ,.^^^inem fuftinere poffer uirum ab adolefcentia ufey ad fenedutem ^'^ttercitatu:® qui pOpulo rodam pridcm pacaffet heipcriam germanorum tumultu con.« Jsrntarmifq^ante illud tempus incognitam britanniam oindicaffet. Vnde patri quoq; ipfius ^‘3udio præftiteratiut fine proprio fudore triumpharerdtaq; his uduc omibus fretus ncro:æta' ^^'’^«piHius cum peritia ftabilem cernés obfidefq; fidci liberosteoi^ florum manus effe paternac Pnidentiænam turn fottaffe de rota republica deo aliquid ordinantc.mitrit com ad regedos ex» ^fcitusin fyj-ja conftitutos:raulris pro tempore blandimentis atep obfequiis animatum qualia ^fceflitas irnparare confueutt.Illc autem protinus ex achaia ubi cum netone fuerat:ritum quidé quot;uum fuum dirigir alexadriam ut inde quintara item decimam legiones moueret.Ipfeuero traf ®ifms ad hdldporum terreno itinere fie fyriam pcruenit ibiq? romanas uires multaqi a uicinis ’'fgibus auxilia cogregautt.At iudæi poftmalâ ceftii pugnam infperata felicitate fublatitaïorum Jl^pcrus cohibere no poterât.Sed tancpfortuna eos exagitate perciti bellu ulteriusproduccbat^ ^niep omni quanta fuit manu pugnaciflîma congregata afcalonem petierunt.Ëa ciuitas antiq «lieptingentorum amp;,xx.ftadiorû (patio ab hierofolyma diftans iudaeis fempinuifa : qua reS fcù ut etiam tune primis eorum incurfibus proprior uiderctur.Tres autem uiros aggreffionis wes habebant:amp; corporis uiribus Si prudétia præftantiffimosmigrum peraitamtSd lyllam baz ■*onium::amp; ioannem myfeum.Afcalon enim ualidiffimo quidem muro cinda erat; fed uacua P^nepræfidiis, Vna enim cohors caiifa peditura amp;nbsp;una equitumala tuebaf; quibus præfedus '^âtatonius.Uli quidé ira muka uelocius itinere peradoiquoniâ ex propiquo ueniré^fto erat.

-ocr page 446-

Antonius uero nee enfin eorum fore impetum nefeiebat équités iam de efuftate multitudinem ueritusuel audaciannprimas hoftium coitioncs fortiter fuftinuitimwueppF rares aggredi refrenauit,Italt;ÿ iudaci g» cû peritioribusimperfti:^ pedites cum equltibos co i Jp tis:autinordinati leufterep armati cd inflrudis plufque indignationi quarn confilio nwuoi» cummorigeris Ófnutu redoris omnia fadentibus dimicaturitfacilfs crataducrlariis labonlN ut icmel eorum primæ ab cquitibus turbatæ funt acics fugam peruntÄ rnu^ uerfmlc a terg urgentibus incedentes fuimetipfi hoftes erantïdonecomnes incurfibus equituro uidi perfo campum difpetfi funt:qui fuit plurimus totufep habilis equitatibus:quod quidé' ut magna quidem (trage fudæos profternerent.Nam ßi fugientcs puertcndo rorquebaraquo occupalTenr curriculo tranftigendo infinitos peremcre.Ahi uero alios quocuq; fe cundatos exagirantes facile iacuh's opprimebant.Et iudacis quidé propria multitudo per dcim^ tionem falutis folitudo uidebatur.Romani uerohcet in bello pauci effent: rebus tarnen icmai animati etiam fuperflui refidui ufdebantur.Et iHi quidé res aduerfas fupare certabât dum ci o pudet fugere:mutaricp fortunam fperant.Romànis autem in his qux profpere agerent minime laborantibusiad maiorem ufep diei partem pugna protrada cft:donec iudaeorum quidem per^ empta runr.x.milia;duocp duces ioânes Ód feyla.Caeteri uero amp;nbsp;plæricp fautif cum nigro qunus rcftabat ex dudbusan ciuitatem idumeae quae challis dicitur confugere.Nonnulli me enam ro manorum in illo praelio uulnerati funt.Sed non iudaeorum fpiritus clade tanta fedatus eft;mui toq; magis eorum dolor fdtauiraudaciamÄ cÔiidentes quantum ante pedes morruorum lace renpriftinis rebus feliciter geftisad plagam alteram illidebantur.Deniquc paruo tempore miet mido.cp ne curandis quidem uulneribus fans effcttcundif^ aggregaris uiribus majore eu mdi/ gnatione:multocK plures afcalonem recurrebant:cadem fe praeter impitiam;aliacp belli uitia co-mirante fortuna.Etenî cû antonius qua tranfituri fucrant pofuiffet infidias:cx improuifo in eas dilapfi amp;nbsp;ab equitibus drcundariipriufquam fe ad pognam componerennircrum füg odomilia procubueruntxaereri uero omnes aufugerunt.Cunlt;p his nigcr multis dum fugerct magniam^ mi facinoribus demonftratis:^ quoniam hoftes inftarent in turrim quandam rutiffimam com pclluntur alicuius uici:cui nomen cft baldezel.Antonius uero cum fuis ne uel moras circum tu rim quae incxpugnabilis effet diu tenerent:uel ducem hoftium fortiffimum uiuum rclïquerct. ignemmuro fupponunt;turrilt;p inflammata romani quidem exultantes recedunt : quaöetiam nigro cófumpro. 111c autem in caftclli fpecus intimuex turri faltu demiffus cuaditttriduoque poft fotiis cum fleru eu ad fepultura inneft^antibusiïêfe oftédit gaudioqj ifperato repleuit om nes iudaeos:tanquam dei prouidentia dux eis in poftcru referuatus.

IjCapitulum.U*

T uefpafianus antiochiara excrdtum ducens quae fyriae metropolis eftimagnitodme fimul aliacj felicitate fine dubio tertium inter oranes quae in romano orbe funt locu obtinens:ubi etiam aduentu fuo regem agrippam cum omni manu propria ofendr 1 rat pftolari ad prolomaida properabat.ln hac autem ciuitate occurrerunt dfephot» dues oppidum galyleac colentesifolimente pacata:qui tarn fuae falutis prouidentia qua romano rum uiriumgnari etiam priufq Vefpafianus ueniret:fentio gallo fidem dederantidextrafep infquot; xcrantÄ pfidium militate fufceperant.Itaqj amp;nbsp;benigniffime aduce fufcepti alacri animo enam contra gentiles fuos auxilia promilerant.Qnibus iteri Vefpafianus ultionis caufa pofcetibus eq turn peditumqp tantum numerum tradidit:quantum obftare polfe arbitrabatur incurfibus :u quid iudæicômoucre tentaffenr.Non enim minimû elfe uidebatur futuri belli piculû :auierrl ciuitatem fephori galyleac maxima amp;nbsp;in loco tutiffimo coditaitotiufqj gentis futura pfidio » , lt;JCapitulum.liI.

Vac funtautem galyleac quae fupior amp;nbsp;inferior appellantur:cafq; phenice amp;nbsp;lyria angt; nt.Dilccrnit ucro ab occidente ptolomais tcrritori fui finibus quonda amp;nbsp;galylæO'' rum.Nuncautem mons tyriorum carmelus cui coniunda eft gaba ciuitas hipp^ hoc eft equitum qua: fic appellatur ex co ^ equites ab herode rege dimiffi coloni de ducebantur:a meridie autem famariris S i fcythopolis uf^ ad flume iordanem: ab oriente uero ioppa amp;nbsp;gadaris:{èd amp;nbsp;gaulanitide diffinitur q etia regi agrippa: fines funt.Septctrionalis aurem dus tradus tyro ireqj tyriorum finibus terminatur.lnferiorcs quo^ galyleac fines g longi funt ex tybenade ad zabul5 cui uicfna eft in locis maritimis ptolomaiéuû ciuitas propagatunWtitu dine autem pater ex uico faJothi qui in magno carapo fitus eft uf^ ad berfabcn:uncle etia iupiogt; ris galyleæ latitudo incipit ufty ad bacauicu qui terram dirimit tynorum.Longitudo uero eius a talJa uico iordani proximo ufcy ad berothe tendif.Sed cû tanta fint utixqj magnitudicitatil®

-ocr page 447-

gentibus aliemgenis cind«:fempcr tarnen omnibus belli periculis rdlirerûf.Nam K pugnaces lunt ab infantia gaUci omni tempore p!urimi:neq; aut formido unquâ uires auteo^ penuria Kgiones nias occupauit: quomä totæ opimæ amp;nbsp;fertiles funt:oium^ gene^ arboribus côfiraemc tba minime agri colendi (tudiofos ubertate fui prouocent.Demq; excultæ funt ab incolis totæ; nec pars ulla eu onofaïquin amp;nbsp;ciuitates ibi crebræ fîntiubiœ mulritudo uico^ ^’Ptet opulentie populofamtqui fit breuifllmus fupra,xv.milia colono^ habeat prorfus:ut etiam fi quis magni/ galden direxit qua trans fluuium regioné uiribus tarnen ea prætulerit.bæc cnim oisdrin opcrcaüiductp fruduu ferax:ut illa quæ trans flumé cft licetmulto maior fit;plæralt;ÿ tameafpa arq^ deferta eftÄ nutriendis frudibus mafuctis ihabilis.Galilea: ueromollicies amp;nbsp;in^ ' geniü fruduofd capos habet eu uariis arboribus confitos:tum maxie oliuctis ac uincis amp;nbsp;palme tisexcultosJtrigafaurem abundc monranis torrétibus a fontibus aq perénis:quoticns illis firio æ^uante defecerint,Et lógitudo quidé eius eft a macheruta ipclla, Latitudo uero a Philadelphia ti‘^ad iordané. Etpella quidem qua fupradiximus fcptétrionalis eius eft rradus , Occiduus ue/ ’wdanis:mcndianus aut moabites regio terminât. Ab oriente aut arabia amp;nbsp;falbonitide neenô « Philadelphia:!tcnrcp geraphidis clauditur.Samarienfis aut regio inter iudaeâ quidem amp;nbsp;galileâ maeftjneipiens eni a uico in planicie pofito:cuinomen genante meccabaitæ nam definit topar tniam:fed natura nihil ab iudaea-diferepat. Nam utraetj montuofæ funt amp;nbsp;edpefires agroq? col.« Imdo molles atep opia: necnon amp;nbsp;arboribus plense pomifcp tam filueftribus qua mafuetis abun ®®teo ^ nunquanatura fint aridæ ibriuq; fans habent. Dulces aut per cas multi modis aquae liint:bonicp graminis copia.prærer alias cape pecora ladis abundant: quodq^ maximü uirtutis ^'^îopulctiæ fpecimc c utraq; uiris referra eft. His at finitimis Anunath uicus qui etiâ borceas ’Ppellatur iudeæ limes a feptentrione.Meridiana uero pars eius fi in longitudine metiarc adiacé^ tiuicoarabu finibus terminatur:cui noméeft iordano.Atiudeac latitudo ex iordaneflumie uß

5“^ ^ ioppen explicatur:media uero ciuiras eius eft hierofoIyma.Vnde quida nó fine róne um.gt; Wicuni eius terrae id oppidû uoeauenït.Sed nec marinis quidé dclitiis caret a ptholomaida ulcg æds extéta maritimis.in.xi.aüt fortes dmifa é.qpe prima eft regnü qd optiner hierofolymopi ei.' “'öspræ caeteris inter oés accolas eminés uel ut caputi corpore,Aliis uero poft hacc toparchiac “’W difiributae.Cofna eft fecuda:amp; poft ca atrabata eft. Deinde theana amp;lydda iteep amineus amp;nbsp;^'Ifamp;idumeae amp;nbsp;angada amp;nbsp;herodium amp;nbsp;hiicricos poft quas iania amp;nbsp;ioppe finitimis praefunt:8i B'®tt hanc gamalitica amp;nbsp;gaulanitis amp;nbsp;bathania amp;nbsp;traconidis:quae etiâ regni agrippae partes fût pdem uero terra incipiens ex monte libano amp;nbsp;fontibus iordanis:ufœ ad ryberiadis proximum latitudine pandit,Ex uico aut qui appcllatur pharphafus qui ad iuliada oppidû tendit lati ^dmem amp;nbsp;habitatur ab incolis iudaeis una fynfa; pmixtus.

fjCapituIum.nih

Eiudæa quidem amp;nbsp;quibus effet cinda regionibus: qua maxime potui breuiter expofui, Quodaut Vefpafianus mifèrat auxilm fephoritis:hoc eft équités mille: iêxepmilia pedi tum;pl3Cidocos regente chiliarcho caftris in magno campo pofitis biffaria diuidutur.Et •*®fe quidé in cioitate ipfius tuendæ caufa.'cquitatus uero in caftello degebât. Vrrinq; autem «lidue prodeundo 6i circu eas regiones locaoia incurfando:m3gnisincomodis iofippü eiufque “dos quauis quietos afficiebant. Et praetcrea ciuitates extrinfecus depraedabanfcorüquc cona ?®fi quando excurrendi habuiffent fidutia repellebant.Sed iofippus quidem aduerfus cioitate *'’’petum fecit:fperans cam ira capere qua ipfe antequâ a galileis defifteret ira mûris cinxerat: ut quoq; effet inuida,Vndc etiam de fpe decidit: cu amp;nbsp;ui amp;nbsp;fuafu infirmior fephoritis fu' luet inuentus:raagnüquein iudaca bellum accendit romanis indigne ferentibus ïfidias. Et pro' Pterea nee die nec node ab agroßi dcpopulatione ceffantibus:fed paffîm diripientibus quicquid ^dum in his reperilfent. Qui tarnen cum morté pugnacibus femperinferrét:ïbelles ad feruitiu '^picbant. Ignis uero amp;nbsp;fanguis galileam totam repleueratmec quifquâ expers eius acerbitatis j jut cladis eranunam falutis fpem mgientcs habebant in ciuitaribusguas murorum ambitu iO' ■ “ÈEusconimunierat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCapitulum.V.

sautem alcxandriam tranfmiffus ex achaia cirius qua per hicmen fperabatur manum quidem militum cuius caufâ diredus fuerat fufcepit:conremptoque ufus innere mature ad ptholomaidam peruenit.Cun^ ibi pattern fuum reperiffet duobus quæ iHû feed ha^ mj , hebat agminibus erât aut nobiliflimæqnra amp;nbsp;decia legióes:iüxit ét qs ipfe adduxit qnta a^mâ.Eas at fequebanf ét decé amp;nbsp;odo cohortes qbus acceffer ex cæfaria cum unaquaœ ala ^S?™*^®^™ ‘’nt cohortum fingulæ mille peditcs h3bebant:in caeteris uero trefdecim lexcé Wites:Ôicenteni uiceni équités erant.Satis aût auxiliorum etiam regibus congregatum eft.

-ocr page 448-

Antiochos enî Bi agrippa K femus bina milia peditum 8^ fâgittarios équités mille ptsbucrent. cum Arabise quotÿ rex malchus praeter quinqjmilia peditum équités mille minner; qiw^ maior erant fagittanitut tota manus côputara cürcgiis;dccc milia circiter pedirû equitot ^ coUp geret praeter colones qui plurimi fequebanf;amp; meditationi bellicaeafiueti nihil a çignadfliflM aheranr;qjtpe quidc pacis domino^ cxcrcitatióibus ïterefrcnt;bclliaut pericula cu ipfisexpire* tunöineœ peritia ncq; uiribus a quoqua nifi a dominis uinccrenf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;# fCap.Va, ,

aquidé in re nimis admiranda quis exiftiauerit roano^ ^uidentia ira Icruos inninie/ ■ium:ut non fbló uitae minifteriodèd etia neceffiratibus utiles fint, Qnod fi qsco^ alia ^uolt;5 refpexerit militiae difciplina;^fedo cognofcet rantu cos imperiu nó fortune mu* nere:(cd ^pria uirtute quefiflc.Armis eni uti no ex bcllo eoepenatmeep folu fi neceffe fit manus mouenneu in pacis ocio celTauerinicd armis ueluti natura cohaerentcs nullas capiut ex^tato* nis indutiasmee tpa præftolanf,Meditationes eo^ nihil a ucra contentione difcrepat: æd idies fingulos militu quifep oibus ais tanqua in procindu pofitus exercefiquo etiâ facillieptaena role rant. Nee em uel ordo negledus cos a eSfueta difpofinone difpergittneep metus ab aflumptis ai mouet aut laflitudo.Vnde fequif ut ip fuperent quos no indé côfirmatos iueneritit. Necerraue rir fii quis coi^ meditatioes coflidus cc dixerit fine fanguine: cotraqiƒlia meditatiSeS ce co fan* guine. Ncc enî curfu capi faciles funt hodibustfed quociaq? in hodile terra irruperit ate caltrop munirioné nuqua praeliu fumût.Quæ quidé no leui opere neep iniquo loco erigontneeoesffl* ordinate defcribunfed fi quidé iequale folu fucrit coplanatur.iiii.uero angulis co^ dimefio de* fignatur.Nam amp;nbsp;fabropz mulritudo amp;nbsp;ferraméto^ copia quae ufus extrudionis pofcinfequitut cxercirû;amp; interior quidé pars cadrop^ tabernaculis didribuifiambitus aut eo^ extrifen ri facie præfemordinatis eriam turribus pari fpatfo difpofitistquaji interualla tjelis at^ y mdis aliiftp machinis laxa iacentibus omnibus indrumenns midiliu complennut cunda fciliceriacii lorum genera in promptu finr.Er omniaut muri pte.ini,portas ædiheanr tam iumérisaditu fa* cilcs qua ipfis fi quid urgcat intro currentibus latasantus aut cadra uici fpatiis interpofitisdiri* munt mediacp redopi rabcrnacula collocatie inter hæc ducis maxi mediü tempIofimiHimuni prorfus ut qfi repétina qdaciuiras exidat foruep amp;nbsp;opificû dationcs amp;nbsp;Cedes miliió primatibus ordmuep principibusubi fiquæ fint der alios âbiguitates iudicét. IpCc uero ambitus amp;nbsp;ola qus in co funt amp;nbsp;fda fabneannu opinice cinus comunif.Quafi res urgcat foffa extrïfecus cingit de preda cubitis.iiü.pariq; fpatio lata.Armis aut fepti p cotubernia cum decore atep otioin têtorüs agunnoïaqiab his ordfatc etiâ alia caute quae p cotubernia expediunf; ueluti filignoaqueopus fit aut fruméto,Neceni coena ucl prandiu cu uoluerit in prate cuiufcped.Simulaut oibus Corn* nus amp;nbsp;excubiæ amp;nbsp;uigilâdi tpa buccina fignificanf.Netp enî ed oîno qcquâ qd fine eàdo geraû Manc aûr milites guidé ad cérurionesiilTi uero ad chibarchos cônemunt fàlutatû: eu quibus ad fummû omm duce uniucrfi ordinû prîcipes. Ille ante bis fignû aliaq- dar ex more pcepta pfere* da fubiedisiquæ quidé cria cû in acie funt agentes cirius parét:utfi resex^at îcuifibusdus iréij reuocationibus uniucrfi piter obfccundcr. Cumaûr cadris cgrcdicndû cd tuba indiciû facitinc* moœ ociofus ed,Sed uel folo nutu moniti tabernacula colli*ût;oîaq; ad perfedioné infiniiinn Deide ircRz tuba ut fint pari fignificat.llli aûr cu mulos amp;nbsp;lumcta farcinis onerauerît oelutîcur* ruli certamîe fignû expedanr. Cadra uero incédunr amp;nbsp;q, fibi alia munire facile fir;amp; re quando hodibus cadé ufui fût. Et ramé tertio quoq? rubaifigno indicâtnit cxeafiurgendoaliq ex ca mo ranres ne qs ordiné deferat. Dextracp duci pco adans ter fi ad bcUü parari füt;uoce patriapcon* taf Illicp tones alacri amp;nbsp;magna uoce paratos cé fe refpodenrinterrogâteep pucniût amp;nbsp;martio q* dem fpiriru replcri cû clamore dcxrerascrigût.Dcîde ociofc:amp; cû omi decore ^grcdiétes abulat fuü quifque ordincm uelur in bcl'o cudodiens: pcditcs quidem thoracibus amp;nbsp;galeis fepriÄ ex urrocp latere ficas ferétesXeuusaüt gladius multo cd ISgior cû dexter méfurâ palmaenon exce* dat.Qui uero ducé dipar ledi pcditcs fcura amp;nbsp;laceas portâneætera maus hadas amp;nbsp;clypeos logos feraq? amp;nbsp;corbé amp;nbsp;fârculû 8i fecuri amp;nbsp;habend amp;nbsp;falcé amp;nbsp;catena triduicp uiaricü ut paru interfit i* ter onuda alalia amp;nbsp;pcditcs.Equiribus aût ad dexrera gladius é logions côtus î mau trâfuerfufij ad equi larcra clypeus ternaep bip pharctrâ uel âplius dopender lara cufpide iacula nihil ab hallis magnirudine differentia Caffides nero amp;nbsp;rhoracas pcditibus habent fimiles;nulloque armoruni genere difcrepant:8 lt;in his equitum leéli qui circum ducem moranmr, Agmen aurem feniper cui forre id obrigerirantccedit. Talia quidem funt romanorum innera amp;nbsp;manfionesiitcnscr ar* morum uarietas.Nihil ucronec in praihis inconfulrum aut fubitura agunt fed omniafp fequû* tut fada fententia opuCq: adhibetur ante decretis.Vnde aut minime peccantiaut fi peccauerint facilis é errari corredio.Fortunae aütfucceffibus meliores coiibo^ ét fi aliter ceflent arbitrant

-ocr page 449-

antg^^•‘3^3^i bonum quidem fortuimm lUidattut diuina prouidentia nócflêcredaf quæ liera ^J^ ^®^öta fuerint enam fi aducrfus cafusexceperit bene lam meditarosexhibeant ad cauen* üero *'^ *^^ rurfus eueniat amp;nbsp;bono^óquidéfortuiroiiz non is audor fit cui contigcrinr:totuni (iuij'^'’®^**®*“5acdderint:{altc^’^^‘^*” confllium cœperint uideaf efle folano. Armorum cópcrant;urnó modo corpora:fed animiquoq; militu fortiorcs GntMaioc mJ^^ i• ^^ ^^ timoré diligentia.Nanq; leges apud eos non deferrionis foluiucruetiam mini' red ''^*^^^^’æ ^“^^ capitalcs:duccfq; magis qua ipfe leges terribiles. Nanep bonos honorado ’^ cocreendis noxiis fint crudeles. Tanto autem obfcquio redoribus parent: ut 6i oti ^ ^'^‘^^'^'’^tiro fint:amp; in acie corpus unum totius cofpiciaf exercitus.Sic eo^ copulati funt J^tsata circunduci funtmobiIcs:K acurisauribus ad præcepta:oculiflt;$ ad figna: amp;nbsp;ad opera titud^^ '^^’^^ fatcre quidé fpfirénui funtiparati uero tardiffimi, Nee eftubi præliantes aut mul fur k” holhd ut confilia fenfere ducum:aut difficultaté regionum: fed ne fortunæ quidem tubuere, Nana amp;nbsp;eâ certioré putant efle uidoria.Quo^ igitur adus ex cófiliis incipiunt ddi ^ténuus parct cxercitusiquid mirum fi euphrates ab oriente amp;nbsp;occeanus ab oc rtl^.*^®^ a mcndiao tradu libyac fertiliffima rcgio:amp; fepretrione rhenus arq; ifler funt impe 'W«tes:cum minoré efle poflidennbus pofleffione rede quis dixerit: hæc ego ^fecutus fum fo'^ ff” I’pofito laudandi rôanos:quâ folatio deuido^iSi ut noua^ return cupidos deterrere: JW aut ad experientia proderit bona^ artium ftudiofis romanæ inftituta militia; nefeienti ‘'^•redeo tarnen unde digreflus fum.

CJCapituIum.Vn.

,ƒlt; Eipafianus quidem ana cum tito filio fuo in ptholomaide interim degens ordinabat ex' quot;nbsp;ercitumiAt uero qui galilcam perfuaferat placidus ubi maximam copequos compra;hé' ^J diflet multitudinem interemit;haec autem fuit galileorum imbecillior turba animifquc *tKns;pugnaciirimos autem uidit femper in ciuitates confugeretquas iofippus conierariin io P^^ quae oiumtutiflima erat imperum uertittexidimans cam repentino aggreflu facillime ca in: magnamq }amp; fibi ex ca re alios apud redores gloria compandam: amp;nbsp;illis commodura ffliquamacurius cxplicada;quafimetu ceffuris aliis ciuiratibus:fi quae ualidiflima effet occu P5'^uidiffent.Multum tunc opinione deceptus eftaotapatem cnim cum eins impetum prae^* .ƒent prope ciuitatem aducnientem excipiunt: egrefficgcum romanis ex improuifo plurimi ^Pugnam paratimeenô K alacres quippe ut pro falute patriacate coniugum libcrorûtç dimi ^ttsdn fugam eos uertunt multofcp fautiant:fepte folia interfedis:quia neep folum inordinate P'^S’^a diferere: fepriCqjundiep corporibus Icuiter fuerât uulnerati:cum iudaei magis quoq; emiz ^‘^‘im^anus confercre inermes:cum armatis confidcrent. Ex ipfis autem iudæis très ^^ntipaucis praeterea fautiatis.Placidus quidé œ îpetu fuo languidior îuentus eétaufugit.

■ 1Eipafianus uero ipfe galileâ cupiens ïuadere:ex ptholomaide ^ficifcif ordinato militum 1 nbsp;nbsp;1Hinereiücut roam côTüeuerût. Auxiliatores uero qui leuius armaticént: iteq; fagittarios ^quot;'rjVtæite iuffit ad repennos icurfus hoftiu cohibédos:amp; ut fufpedas arqj oportunas filuas ,/^'’skrutarenfxu quibus etia erat romanopz armara portio, Eos auté lequebanf de fingulis - '^'ontarchis. Deinde équités peditefquc armatura fua fcrentes menfurafq; caftrope. Poft hos ^^rores uia^ ibantiqui aggeris maligna corrigcrét:ac deuia cöplanarcnrifiluafcp obdanres præz nepplexo itinere fatigaref exercitus.Deinde fuas itcq; fubiedoija fibi redoß^ farcinasj ^^itioms caufa multos cü his équités ordinauit.Poft quos ipfe ueniebat:ledos pcdites eqte fep tenons lancearios feed ducens. Equituep pterea fuo5 ^agmine comirarus. De fingulis enf tue ^^Pprios centu amp;nbsp;uiginti équités dcputatos habcbat.Hos fequebanf qui expugnandis ciuita* ‘'^’■^ra torméta portarent.Deinde redoresatemq; præfedi cohortibus: chili' öM lupari ledis militibus.Et poft hos circumaquilam figna alia:quae omnibus apud Romaos guiinibus præcftiquod amp;nbsp;uniucrfarum auium regnum habear:amp; fit ualidiffima, Itaq; illam di ^*P®t“ infigne putantiomcnq; uidoriae quodcuntp bello petierint. Sacras uero Iignorum j®^ö:itidé fequebantur cornicines;amp; poft eas acies in laritudiné fenis digefta militibus. Hifeç nf quot;A— ^^ more qdâ hecatôtarchus: dilciplinae atq; ordinis cuftos.Serui aut fingulo^ agmi ®“ peditibus erat: mulis aliifq: iumétis aduchétes militu farcinas.Omniu uero agminu «ca erat mercenaria mulrirudo:e;ïq: armo^ coadores fequebanf armati pcdites eqtefq? nó Wjtacppado itinere Vefpafianuscuomï exercitu ad fines galilcæ puenimbicp pofitis caftris löp^r P^°“P*®5 3tl bellij milites cótinebat:una amp;nbsp;oftendcdo exercitu quo hoftes metu praecel ^«patiuep indulgendo poenitudinis;Q quis ante præhû uoluntaté mutaret. Nihilominus aut

-ocr page 450-

murorum inftrucbatobödium.Inq; multos quidc rcbellionis fugerc nd folus fcot duci .^^ dusimetum uero uniuerfis incuflît.Iofippus enidufep focii qui non longea fephon • cal rp fuerunt:ubi bellû appropinquate cognouerunt;amp; iam lâq; romanos prælio fecu cégreIjmÇ modo ante pugnaifcd anrequâ bodes oîno côfpicerét fuga difiedi funt. Cum paudsautren îofippus ubi fe aiaduertit ncq; ad excipiédos bodes fudïciente manu babcre; iudaeom^ani -concidiffe ac fi fides bis baberef:plærof^ libenter ad bodes defedum ire.iam tum quidcw' lo omni quiefcebat qua longiflime aut pcriculis abeffe decreuit abdudif^ qui fecum reman rant intiberiada confugit«

lt;|CapituIum.lX^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

^Efpafianus aut gadarenfium ciuitatê aggredus primo ipetu capitig » earn pognaci min I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itudine uacuam repperiffet.Deindebinc tranfgreiTosinterius cundos ena puberes integt;

^cit:cü romanos odio gentis amp;nbsp;cladis memoria qua pertulerat cedius nullius ae«nsm fericordä cômoueret.Incendit aut non fold ciuitaté:fcd etiâ oés circû uicos amp;nbsp;manidpia qo^ lt;nbsp;penitus defolata. Nonnulla uero quo^ babitatores ipfe eoepifier. Iofippus auté qua ruinons ca oprauerat ciuitatem ipfe metu repleuit.Nam tiberiéfes nufqua cum niu decÓi bello defperai« in fugam uerfum iri credebantmeep in hoc eos uoldtatis eius foliebat opinio, Videbar enim/« iudaco^ quorfura cuadcrctmnaq; illis uia falutis ede fi propofitü murauilTent, Ipfe uero quams adhuc fperaret a roanis uenia tribuenda mori cd fpe uoluiflct qua prodita patria cd dedecote ad minidrarionis fibi créditât apud illos féliciter agcret corra quos fucrarmifius.Decreuit ^êquot;^ rofolymam primatibus quéadmodd fefe res haberent cd fide perfenbereme uel nimiscxrolledo uires hodid timiditatis podmodd argueretur, Vel minus aliquid nunciando fortafe cepirena pœnitenres ad fcrocia reuocaretratep fi fœdus eis placcrct cito refcriberent aut fi bcllancum eet dignd ei corra romanos cxercitd mitrerét.ille quidé hac cpidola fcripta mature dirigit qui i bic rofol^arn litteras ferret, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCap.X.

'wEfpafianus auté iotapata excinderc cupicnsinam in earn plurimos hodium refugincco/ ■ IpnoucratÄ pratterea ualidiffimd hoc eo^ ede reccptaculd præmittit pedires cd equirp ^lt;,_^bus qui montanu iter coæquarent faxis a(hierum ac pediribus quoq; difficile: oino uero equitibus inuium.Er hoc quidé quatriduo feccrc quod iuITum cd latacp apuere exercirui uiatm C^tnto adt die iofippus qui mefs maü uigefimus amp;nbsp;primus crar: prior in iotapata extiberiada uenit:abiedofq;iudæo^ fpds erigit.Cum uero tranfird eius Vcfpafiano quida traffuga nunciab fetrutep moxciuitatê pcteret ïcitaret:ucluti cd ea rota iudaeâ capere poflenfi ioßppd fubiugaflet Hoc ille nuncio,pxima felicitate p^rerpro deiuuidentia fadd ratus:ut qui hodid prudériflimus uideretur: ultro ié etiâ in cudodiâ tradcret uoidtanâ:datim quidé cd equitibus mille pladdum pracmittit:unacß ducé primdebucid tam manu qua prudentia uiJ^infigné circduallcre duirarc iufrós:ne dam inde iofippus elaberef.Podero adt die cunda manu comitatus ipfecófequitur.K pod meridié ufq? ado innere ad iotapata peruenir.Abdudoej in Icptétrionalé eius parte exerei' tu in quodâ turaulo cadra ponit didante ab urbe dadiis.vii.confulro adt qua maxieconfpiciab hodibus affedabartut uifu atroniti mirarenf.Quod etiâ fadd cd cofœ tâtus continuo duporP uafit:ut mûris egredi nullus auderet.At romaos quotidiéambulado fangatos ciuitatê ftanmag gredi piguir ob eandé cam duplici acie circddato oppidoirertid extrinfecus agmêequina poffen re:omnes 'iudaeis exirus obdrucntes:fcd ea res illos in falutis defperatione audaciorcs efèdf 5P' pein bello nihiled ncceditatcpugnacius. Iraq: podridie ipetu i muros fado iudaei primoquite locis fuis manêtcsiromanis cadra ante muros habétibus rcfidebat. Rodca uero quauefpafianus amp;nbsp;fagittarios amp;nbsp;fundibulatores: onanêcp iaculot^ mulritudiné adhibita: miffilibus in eos pmifit uti:atq; ipfe cd pediribus iaduerfum collé unde murus cxpugnabilis erat niti cœpit:tunc cinita-' tl metuês iofippus amp;nbsp;cum eo cunda iudaeord profiluit multitudo: omnefq; in romanos panter irruéres: peul a mûris eos dererruere multa manu fimul amp;nbsp;audacia patrado facinonmeq; mino* ra patiebanftdc qua faciebat. Na quantd ipfos falutis defpatio tantu pudor incédebat romanos^ Et hos quidé pinacd forritudïe:illos adt duce iracddia ferocitas armabat,Deniq? cd toto die pu gnard fuiflèt: plid nox diremitii quo roanorje pluris fauciatis trefdeci iterfediluttiudaeoje aute cd fexcéti cent uulnerari fepté amp;nbsp;decé ceciderdt.Nihil quoep minus roanis podridie iterum irru entibus occurruntimulto^ fortius refiderunt:cx eo fcilicet fiduciam nadi;cpcos pridie prxtet fpem fudinucrunt. Sed eos quotp, pugnatiores expert! funt:^ co^i iracundia pudor incenderat: uinci credenrium nifi cito uicifTenr.Itaq; per dies quinq; romanis minime ab aggreffione ceflan tibus:iotaparenorum excefus angebantur: murique fortius oppugnabantur. Et ncquc iudaei ui^ res hodium forraidabant: ncque romanos difficultas oppidi capiendi lafTabat,Etenmi iotapata

-ocr page 451-

Lit^?’”'“^ ^°^ ropes eft;exäWs quicJem pampus undiq? uallibusimmêfls præceps: ntearum ^‘^’“^‘^^’'s’fhaiderenjpjentiuna afpedhis ante deficiat. Abuna uera tantum bo4 b-o^*quot;^ ^*^ poteft.ubj per tranfuerfum latus deßnentis montis ^dißcata eft. Quod quidem Pni miiro ciuitatis iofippus fuerat amplexus:quo maccefla eént hoftibusfupenora cacumia. a. ^r ^‘^° ^’rcû montibus teda pnufquä in eâ peruenirctur;a nullo poterat confpici.Iotapata q* dat^ æT^ cômunita. Vefpaßanus aût amp;nbsp;cum natura locißmul cerrandumputansÄ cum atv be 't’^^°’’ooi incipere obßdioncm aenter ftatuitiaduocatifque fibi fubdins de aggreßu deli f^bat.Cunq. aggcrem fieri placuiflct:qua parte mums facilis erat acceflujitotum ad coparam hti’a””^^'^*” “*^*’^’^^rcirum:oppidoqjpropinquis monribus excifistmagnaq ; ui Ijgnorum di l«^quot;’ ‘^®ogrcgata:fcuriflt;3jminonbus fine andllibus ad cuitanda iacula d^cluper miua per uab enf ^^^^'^‘^^^^°^ defenfione aggcrem conftrucbanr. Nulla aut noxa ucl minima tatlorum de muro iacerentur. His autem alii terram ex propinquis tumulis cruenres fine inter/ æf^^ fuppeditabantreundis trifariam diftributis:nullus erat ociofus. At iudaci fuper eorum on *“^ ingentia ôd omne taeloru genus imitterenuquæ licet minime penetrarent:magnos riemcrepitus dabant:6dhornbilc Jpedimentum crat operantibus. Tunc igitur Vefpafianus ^ƒninis mifTilium circupofitisierant ante omnes.clx.m eos qui fuper muru aftarent iunirtæla j,?®^^':fimulq; ex baliftis lanceæ percurrebant: faxaq; tormentis ingentia mirtebantumgnifij ^gntajifrequctiflima multitudo:qux non folu muru: fed etia tutu intra iadum earum fpa/ .'’findæis inacceffum fccere.Arabum ucro fagitrariorum manus amp;nbsp;iaculatores: iterrsq; fundi ^'itores amp;nbsp;oes machina: rælis operabâtur. Neep tarnen bis iudæi prohibiri ne defupcr ulcifcez Z^^r quieti eratifed excurrendo per cuneos more latronu tegminaoperantiu diffipabant; nu-?^feriebant:uel fi quado illi ceflifTent aggere diffipabatmallorfiq?munimenta cum ancilli/ Ï'§ni tradebandonce uefpafianus cogniro huius ihcomodi cam ex diftributione opejJ^ conti ®^Jinterieda fpatia iudaeis locu aggrediédi præberét; adunauit tegmina cöiundiß^ pariter quot;j'dusobrepriones hoftiu ppediræ (unt.Eiedo aût ppc agcreipauloqi minus æquato ppugna ƒnnndignû efle ratus iofippus nihil côtra moliri qdoppido faluti forencouocat fabros murm f^^ltiusiubct extolli.Cum illa lâ multis obftantibus laculisminimeædifîcare pofle firmarétî ^'^fis defenfione excogitauit.Sudibus fixis per eos boû coria extédi pcepinquæ mifibs tormé/ ^ÿides finuara fufcipcrét;quibuflt;5 rcpulfà tæla caetera dilaberendôi ignis humore languefce ante fabros oppofitis iHi murum dienoduq; operandoiad.xx. cubitoƒ^ altitudiné crez crebris etiâ turribus in eo conftrudis mimfq; ualidiffimis aptatisîquæ quidé res romanis ^intra ciuitaté fe effe crcdcntibus magnum fomnium comparauitttam iofippi molitônc qui P^norum obftinatione perterritis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^ap.Xh

quot; Vefpafianus Si calhditare côfilü hoftiu audacia magis irritabatunquoniâ recepta ex ^^^unitione fiducia roanos ultra incurfabât:quincp dies Imgulos prælia cateruati amp;nbsp;cuiuf j^j'-^nq; moi latrocinales doli amp;nbsp;eo^ quæ cafus obtuliffct rapinacaliorucg incendia fiebât: J.^Vefpafianus retento milite a pugna ftatuit obfîdere auitarémt caufui neceffanoij^; penuz JJ.„opfret,Aur enî coaptos inopiafibi fupp icaturos: aut fi ad fine ufepin eadé pertinacia dura/ 1 ^'’i fame côfumendos cius habitatores putabat:multoq ; faciliorcs pugnae fore: fi poft iterual ’1 furfus anxiis incubuifTet.ltacg oés exituseo^ afieruari præcepm ilii aut fruméti quidé aliaz j^'P^oium re^ intus habebât copia falé pter aq uero penurîâ qa ne^ fons crat fera cfuitaté ÔC huquot;^^ S^f^hs eius hitatonbus tara éi iHo tradu æftiuis méfibus pluuia.Quo tpe obfeffi éc hoc ”fipétius afficiebanf;qd arccdæ fiti fuerat excogitatû qdq; fieriac uelut oîs aquaiâ defeciffec quot;^’*^^f*^ofip“s eut amp;nbsp;cû ciuitaté uideret abûdare aliis rebus fortefq; aîo uiros eé quo 13gio h^ foinamsobfidionem faceretiquâfperabant lam tune potus menfuram ciuibus mimftrabat la nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conferuari aquâ penuria grauius effe uidebatur,amplioremqj cupiditaté mouchât g?

^ Dioendi liherû non haberent: ac uelut ad cxtremam fitim peruentum eflent labori cedebât. ^auté modo affedos romanos latere non poterant qui eos ex aduerfo colle trans murum in Iq'”” ^Qfifluere locum:amp; aquaemenfurâ aedpere^fpedabant.Quo etiâ balliftarum puenienti neenr'*^ '^^'^^’^’’^‘’’'occidebant, Vefpafianus quidem non multo poft exhauftis puteis ipfa fibi fini ’^^f^^''3dirum in ciuitatem fperabat.Iofippus aût ut hanceius ipc frangerer iuffit quaplu/ te ƒ^ ^ rourorum minas dimerfa undis atep humida ueftimenta fufpendere:ut omnes repen/ hdT^ P^^’'’®^'i» E^ QiJO moeror fimul romanis ac timor eraticum tantum aq uiderenccos fian -^ ^Q”^^™^*“^ quos potus indigere credebant.Deniqjdux belli enam cura ipfe quia pcnu ida ^*f®*’^'^’ poffe capcre defperaffet: iterum confilium ad uim atque arma conuemt, Iudaeis ’**^9 luaxïe cupicntibus.Nanq; nee fe nee ciuitatem falua fore credebant pnufquä fame oei

-ocr page 452-

firi périrent mortem hello optabant. lofippus tarnen praeter hoc aliud confilium q^® .-jj^j pia pararetur per quandam uallcm deuiam;proprerea quia minus curiofehabitamacui nbsp;nbsp;^^^^

cxcogitauir,Mietende » enim per occiduas eins partes litteras ad quos uellct iudxos ®'®’^ gj^p rem degentes ab his oia ufui necefläria amp;nbsp;quae in ciuitate defecerat accipiebat madato nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj

bus ut plaeruij ad excubias repararét tcrga uelleribus teditquifi eos node uidiffentcanu ^^ rudinem mentirent .Idq? faditatu eft donee eius fraudé uigiles perfenferûttuaUéœ cinxem• que tunc iofippus non diu ciuitaté fuftinere poffe profpicienstfuaq; pariter falute u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^

nere defperas cd optiraatibus de foga tradabat.Veru id populus lènfir circufafus ne if ^.^^ gligeret preeabaf in quo folo recuberent.Ipfum eni faluti efle ciuitatis manentetuelutot ^ caufa alacri effent aio certaturi.Quodfi cnâ capianf eundé folatio effe.Dccere aute iUu®^ micos fugere ncc aicos deferere:aut quafi ex naui tépeftate oppreffa defilire qui ad câ mari ueniffet.Ipfum enï magis demerfu^ effe ciuitaté cd iam nemo audebit hodibus rep e^ re fi diiceffiffet cui côfiderét.iofippus aut qd fibi caueret occultas illoje cômodo dicebat.Nam intra ciuitaté manédo neq; feruatis grande aliqd fe effe ,pfutu^;amp; fi capemn cd his effe fruffra peritupz.Obfidiôe uero liberatus extrifecus maxîoeius emoluméto fore, ture enï côgregatis ex territorio galileis alio bcllo rôanos ab €054 ciuitaté reuocatu^. ^”wß non uiderc qd apud eos refidens utiliraris afferretjnifi ^ romanos ad obfidionc magis inen » ut fe caperétmagnipendentes. Quem fi fugiffe cognouifîent multd efié de obfidionis ipem ^^ miffuros.Non flexit his pöpuld iofippus:fed hoc circdfiftere ie magis incédit.Dcmff P”^ ^^ nes iréq; muliercnlæ cd infantibus flentes ad pedes eius accedcbanedcjoéscóplexi renebant:^ ut fortunae focius fibiremaneret cd ululatibus fuppIicabat.Non inuidiafaluriscius ^^ ‘’”J^^ê . arbitror:fed ,ppria fpe.Nihil enï fe mali remanente iofippo exiftimabât cé paffurosJHe aut uw dem paruiffet hæc preces effe ratusjeuflodiä uero G per uira cogercf;multu enï Orings®®”?./ feeffus etia querelaßi mifericordia fregerat remancrc ftatuit. Comuniep defpetatiSc cioiooï matnsiK nunc repus eft dicens puguâ indperexd fpesnulla falutis elf;pulchrucp uitâ pacilnp laude ac forti aliquo patraro facinore m memoria pofteriratis occdberciad opera fefe ®’? j.J Cum pugnaciffimis egreffus difiedis cuftodibis ufep ad roanoi^ caftra excurrebat: amp;nbsp;buc pc aggeribus Ïpofitas fub quibus tendebât'difeerperemune operibus igné ïmittere.Poft^oq; di militer ac tertio per aliquot dies ac nodes bellando no labOrabat.^d Velpafianus rôanos ni curfibus mâléaffedos afpiciés.Nam K terga dare iudæis pudebat:amp; fugientes ïfequi dere tardabantuned indsi fempcr aliquid agentes priufquä patereritur in cioitatem arraatis imperat ut eo^ impetd dedinarentme uel cum hominibus mortis auidis manninc fererent.Nihil effe fortius defperatis.Reftingui adt illo^ impetus fi propofito careant qnæ1 ma fi materiam non indeniat.Ad hoc oportef romanos cautius querere uidoriam 30o^“^P feffionis caufainon ex neceffitate bellantesiper fagittanos auré arabum amp;nbsp;iyriae amp;nbsp;fundibuia * resiperq? faxa tormentis emiffa plxrunqr repdtebatiudaeos.Nulla enim rxllorum machina q^ fcebatdlli autem bis quidem male acceptis'êedcban tiuerom eminus miffa inter iadum inhc“ tes fseuius romanis inftabanticum ncq; corporime^ animæ parcerentifed per uicem utrin^P gnarent:fuorum quif^ laboribus fubuénientes.

* n . MJCap-Xn. .

W Gitur Velpafianus ultro fe exiftiraans iongitudine tempóris hoftiumeç ^®' a utein ■ deri:cum pröpc iam mûris aggeres æquarentur; arietem admoueri praecepiti dta ^^ .^_M__aries immenla materia malo nauis affimilis: cuius fummum graui ferro in arietis effigie frabricatiiunde etiamnomé accepit.Dependet adt funibus médius ex trabe: uelut ex trutina palis urrinq; fultus bene fundans. Retrorfum autem magna uirorum m”f . dine repulfus:hifdemque fimulrurfus impellentibus miffus in fronte prominente ferrom ^^ percutinnec eft ulla tam ualidaturrisiaut murorum ambitus adeo latusiut etfi priores ictus titer fuftinueritiafïïduos uincat, Ad huius periculum rei duci romano tranfire placnit^ P re oppidum properantiiquoniam perniciofa uidebaturobfidio iudaeis minime quiefcetibus. que romani quidem baliftis caeterifc^miffilium machinis ut facilius ferirentur qui de mun flare tentaffent; adhibiris utebantunneque fagittarii aut fundibulatores longius^^^^^’^5'g, uero ea caufa muros nemoauderet afcendere ipfi arietem applicabant gradibus defupen1v pellibus feprum tam pro fui defenfiSe qua machinæ.Et primo quidé Ipetu mœnia c8cula clamorq? oppidano^ uelut iam capti effent maxïus fadus eft,lofippus auté cundélooim 1 • neep multo poft murd difturbatd iriprofpiciésiquo cóméto uira raachinæ paulatï fallcrer e ^ gftauit.Saccos enï paleis refertos q fempÏpctu arietis feriri uiderent demittiiuffitçx muro,

-ocr page 453-

7/4

tim^*^^'?*'^’ *^5 errarentjaut etia excepta uulnera lantas frudraretur.Quæ quidem res mul Pale *'^^ ®owe attulit. Nam quoeûq? hi machina cóuertincnrxótra illi qui fup muru ftabat tonr^-^^’’^’®^ ^^^°5 idibus fupponebatmihil^ mums percufïïone laedebäturrdonec etia tusf*” ^‘^“*^’^f“s hoc aliud machinati funt.Procerisenï cótis exhibinsun his fummis falces qui-een nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wdderent alligarunt.Cum aut hoc modo effieax eßet opus ariens ac murus quia rcgt;

tul ^*®“®his eratidibus cederetjquod rcliquu erat lofippusxiufij fociiquot;ad ignisauxiliü fè cS* funt accenfumq;totü quodaridae fuit matcriacttribus ex locis panter inflâmardunaçp ma.-auil’^^ ®^P’’°P“^3‘^Ï^ roano^S; aggeres concremarunt. Illi uero no fine malo fubueniebanc 0303 fimuleo^ rcrriri;amp; neadiumcnto effent flamrais praeuertentibus îpediri:quæ andü na ætomité amp;nbsp;præterea bitumen ac picem:necnon etia fulfur opinione citius uolitabar operaqp

*--^]ï?^ Multo laborc curata unius horae fpatio poffiderar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)Cap.XIII.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^®™ '“’^ quidéiudæus prædicatione ac memoria dignus inuentus eftaddi filius Elea

I IParusicui Salab galileæ parria fuit.Is enï faxum ingens alte fublatû tanta ui fuper arietem • - nbsp;nbsp;nbsp;muro dimifit: ut machina: caput obruperettidq? ex mediis hoftibus faltu ad cos dela^

usauferret;nulloq5metu reportaret ad muçû.Podremo tanqua figno quo taela mittetet hodiquot; ® PoStus nudo corpore quinep fagitraru uulneribus fixus cd; earuep nulla refpedaubi mum (^fndir unde uideri ab oïbus poterat cius audacia ibi condintteopunduiep dolore plagap ^ cum ^’jæMcddir.Pod hunc fórtidimi extiremcduo fratres Veciras K Philippus de uico Roma ga/ ’^'Qui cum fuper milites decimae legionis^filuifTent tanto impetu uicp tranfgrcITi funt ut amp;nbsp;’Q^ romanopiperrüperent quoufep aduerfum ierant oés infugam uerterenr.Praeter hos lodp P“^ quoep 5icastéra multitudo raptis ignibus machinas amp;nbsp;réfugia eu opibus qntæ iréœ decimae ^wsquæ terga dederat legionis incendût. Cœteri aût qui mox confecuti funt amp;nbsp;indrumenta genus materiae obruere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;]Cap.XlIlIe

jjVrfus aût romani pod meridié eredum arierem ad earn mûri pattern quae pridem quaG J ''Vata fuerat appulerc:ibiqjdefenfo^ eius quidam Vefpadani plaram fagirta percudam Ic/ 1. |uiter uulnerat:quauis tadi fpatio defecidet.Maximam tune id romanis perturbationem ^’^'Hb enfm qui propc aderant uifo (anguine perterritis per omncm farna cucurritexercitum ’^^ obfiditfone plæriqj cum duporc atq; formidine ad ducem belli concurrebant: amp;nbsp;ante ’'’’'’«.Titas aderat metués patri.Vnde corigit ut amp;nbsp;bcniuolentia circa redoré amp;nbsp;filii trepidató ^‘’quot;funderer multitudiné.Facile tune pater Si timoré filium amp;nbsp;perturbationc libcrauit exercitu “quot;Pcrato enim dolore uulneris amp;nbsp;ab oïbusqui fui caufa pertimuerunt cófpici dudens bellumï quot;'^osfeuius ïcitauit. Na uelut ultor ducis qüif^ ome periculü adiré cupiebat;amp; clamor alius ’j^ûadhortantes müße petebant.Iofippus aût eu fuis Ibciis licet afdduis balidaçe itéep torméroje 'wibuscaderetneqquâ ramé deterrebanfa muro:fed flâmis amp;nbsp;ferror amp;nbsp;faxis eos afpef qui arietc f^t®Itnis îpdlerct.Nihil aût aurparû^ficiebant cû fine ïtermiïïïÔc procûberent î eôlpcdu ^™ttpoßti:quos ipfi côtra uidere nS poffent. Nâq; Si fuis ignibus colluccntes tâquâ fi dies eét '’‘■'^«tüerathodibus fignû quo taela dirigerent;machinifcp ,pcul no apparétibus miffilia cauerc quot;onpoferant.Ergo proprerea nó ta balidaße qua iaculope ui fimul multi rranffigebatur: miffacß ’^äthmis Taxa amp;nbsp;muroß jminas auferebât Si frangebât angulos turriû.Virose aût nulli ram for* ’'Ϋcôfiipari crantmt nô ufqj ad extremâ aciem faxi magnitudine ac uiolentia ftemerétur.Sciet ’w aÜqs huius machina: uis quantû ualet ex his q ilia node côtigere in muro cuidâ ex cireuftâ* bons, lofîppo caputauulfu eftæiufq? ad terriû ftadiû ueluti funda exeufa caluaria. mrerdiu quo* qbe^ægnanris feminae fedo utero ad dimidium ffadium infansabadus efiitanta rormeto uis ƒ „ rgo machinis terribilior crat ïpetus amp;nbsp;miffiliû ftrepirus.Crebri aût mortui cû ad mortuos 'Iencerenfjbnabant 8d acerbiflîmus quidé intus excitabanf mulicße tumultus extinfecus aûtoc ^mbentiû gemitus côcrepabaritorufcpâbitus muriiad qué pugnabaf fangumecôfluebarnamqj 3œndi poterat côgeftione cadaucrû. Montibus aûtrefonantibus multo amphus horror his ex f - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'’“^îfhaKnec quicq illi nodi defuit uel quod auribus uel oculis terroré poffct ïcu*

«.Plurimi quidé ^ iotapara deccrtantes fortiter cecidcrunl plurimi ét faunati tarnen uis cir mawtinas uigilias murus affiduis machinale idibus cefTit.Cunq; illi quidé corporibus arque unis fcpti earn partem;quac deieda fuerat priufquâ romani pontes apponerent rounire,

a - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.XV.

11 B^”® ®’’5 '^®Q’®ß®nus ad occupandâ ciuitaté (am ducebat exercitû ex nodurno laborc I| Bpsululû rccrearum.Idëq; cupiens de côuulfi mûri pre alio ^pugnatorcs adducere equi --J-ium quidé fortiffimü cquis difpofitis trifana collocat ut tedi armis dirutum latus um ®Ç obßderenticüdof^ præ manibus ferrét;g? fi pûtes admoueri eoepiffent ipfi plurcs ïtroirét.

-ocr page 454-

Poll illos aut pedires ualidiflîmos ordinauit. Reliquâ uero equitû multifudine fecundu mu fpariü pmôtana loca d) flcdit:ne qs fugiés excidiû dtatis lareret. Deïde qui hos Icquercnt co ' tuit fagittarios paratas fagittas hfc iuffos.Füdibulatores quoq; finailiter 6i appoutosmaa^i• Alios aut integris nauri partibus fcalas applicare praccepitzut qui hos prohibere tentaucnt nbsp;nbsp;'

Ôæ partis dcfenfionem relinquerentxxteri^ oîbus fimul radis oppreiTi uiolentia im^cnnuin cederent.Iofippus autcm hoc confilio cognito per murum quidem integrum Jaborc latjgatos. / itemcp fenes pofuit quafi lacdi nó poffent. In parte uero colapfa ualidum amp;nbsp;potentiffimu quc^ fenofq jante oés uiros in quibus amp;nbsp;ipfc fuit ad pericula fubcunda:forrirus eft:hifque praecepKU^ agminum ululatibus ne metu que rercnwr aures obnruerenfxórra fagitta^ uero multituoinc cómuniti ^tegerentur defuper fcutis paulatimq; recederent donee fagittani pharetrascxinaW'' rent.Si uero porens a romais apponerenfupfos præfilire mädauit hoftibus at^ perfuafit ^0« indrumentis refidcre;unumqué(^ uero ita certare debere nÓ quafi conferuanda tueretuKifu qU perditam jam patria uindicaret:at^ oculis fuis proponere madari fenes ac liberos coniugelquc fuas propemodu ab hoftibus capiaamqp futurac cladi iram nunc collcda in audores eius enu-’ derenrata quidé in utroeç difpofuit.Ciuitatis aut uulgus otiofummulieres ac pueri poftqua op pidurn triplici acie uidere circundatummullusenï ad pugna tranilatus fuerata cuftodiisIfnuiP que gladijs ad parte muri deiedam hoftes inftareiarmifq jmontana oia defuper colluccreiatque arabam quenda fagirrams rada fuggercre:tunc extremo ululatu qfi capta urbe cófonuerunt: no ut impendere mala (cd ut adeeflê iam crederes. Quare iofippus mulieres nemifchcordia wo^ aios effœminarent intra domos da inrerminatione cócludit filere iulTasapfe uero ad parte muti quse fibiobtigerat tranfiitÄ porcs quidé applicantibus aîum non inrendittlëd tantû fpcculabagt; tur ipetû fagirtarujfimul at ac tubinices uniuerfo^ agminu cogregati funtpirer amp;nbsp;grauitcr nre/ muit cxercitus:fignoque dato miffis undiq? fagittis lux obfeori coepit.Iofippi focii niedres pr^^ ceptoß^;6 ^ aduerlus clamorc obftrudis auribus amp;nbsp;contra fagitta^d uulnera corporibus comuni tis cum admouerenf potium machina: ipfi cas curfu: amp;nbsp;antequa hoftes pede in his poneref oc/ cupantxofqjafeendere nitcntes praelio deterrebant uaria manuntcepanimi facinora denionran res; amp;nbsp;ne uel in extremis calamitatibus détériores illis uiderenf;i qui fine pcriculo fortes contra illos ctiam curabant.Ncc prius a romanis diuellebantur qua uel caderent uel occiderent» Q}i* romanis defilientibùs conflidu iam liberi fadllime racla dirigebant. nbsp;nbsp;nbsp;| )Cap.XVIlt;

Taq? iudacis pcrpetuo dimicantibus cum nee unde mutaient jip^natotes haberent defeflis aut affidue fubftitueretur proep his quos uiolentia rcpuliflent alii fucccderet inuicem fe adhortati latera copulantiprotediq? defuper longioribus fcutis 1 expugna _ilis globus effedi funt: totaqiacie uelut uno corpore rcpellendo iudacos in muron pedé ponebant; en Iofippus his re^ anguftiis cófilio nceeïfitatis adhibiro mira eft enimachinis excogitandis cu defperatione ftimulatur.Feruenri oleo ^fundi milites iubet fcuro^ cóiundióe defenfos.Id autiudaei multi qui amp;nbsp;param haberct;amp; plunmü cito romanis infundunt: ipfis cm in eis lacunis miffis calore bulientibus hæc res romanos ardeptiu acie difcipauit:amp; cum dolore fcæuiffimo dcuoluebâtur a muro.Siquidé facile a uerticc ad pedes ufq; fub armatura oleu p to/ rum corpus flucbartcarneep non fecus ac flamma epafeebatunq »natura facile calefceretferoquc pro fui pinguedine rcfrigefceret,Thoracibus aut amp;nbsp;galeis illigatis incendii fuga no crat.Nucaut falientes:nunc icuruati dolore de pontibus decidcbant. Ad fuos aut tuto rccedere contra nitetes non poterant;quonia facile ab infequenribus capiebatur,Sed ncm romanis uirtusî rebus aducr/ fis:nec iudrcis prudentia dcfuit:.romani enî licet oleo pfufi mirabilia pati uiderenntamé in cos qui pcrfuderant ferebantur pracccdente quifq? incurfando ranqua ipfe impetd retardaretJudsei ucro progreffum cope dolo altero deceperunt cd foeno græco decodo pontiu tabulata peftun/ derent;quibus illi dilabentcs retrahebantur: amp;nbsp;neq; fugientid quifgua nerp aggredientid firmo poffet eniti ueftigio.Scd alii quidé refupinati per ipfas pontid tabulas calcarentur:niulti ucro lu per aggcres deiicerenfiK qui cecidiffent a iudacis fenebatur:qui romanis defilientibùs ronfliciu iam liberri facillime rxla dirigebant.Cum adt multa milites mala in hoc perpeti praelio dux up deretipoft mcridianas cos boras a pugna reuocattquoje non paucis obtruncaris plures funt uul' nerati.Ex iorapara ucro fex uiris mortuis:plures qua trecenti lautii’trannari funt.Hoc adtmodo pugnatum eft lunii menfis die uigefimo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ICap.XVII.

uefpafianus eo^caufa qui occiderant confolatus cxercitum poftqua ita uidetao cenfura neq? tarn exhortatione qua opus depofceret;aggeres quidé altius toIlit,Trcs uero turres quinquagend pedum in excelfd iubet erigi ftrro undiq? tcdas;6iut pon/ dcre ftabiles eéntmeq? ignibus expugnaretur:caf^ fug aggeres collocat iaculatoribus

-ocr page 455-

^^^gittanfstircm^ leuio^e miHUium machfnfs ptenas fundibahiionitti quoc^ foniffîmis.Qui »*5quot;®** confpiccrentur proprer altitudinéturrium Ôiloncasnpfi cos qui fup murum adarent

1 ^P?’*’’®quot;^***!’^ appercrcnt:cü illi neep a uerrice uementes fagitras facile dcclinarcnr: ulcifd poflent quos non uiderent:altirudine quidé rurriu Iibrata manu iacula fugare ferro ut quo erant feptac namis obdanre.Ob höcigitur defenfionémuri dcferûtîmagifcj aggredi ré^ wntibus occurrebant.Et iotapateni quidé ira refiftebantiquis multi in dies fingulos occuberet; •*? contra maliquico hodibus facerent:« cos fine piculo lacdere non potcrant»

lt;^pituIum.XVIII.

Ifdéaut diebus Vefpadanus ad firiirima quada iotaparæ ciuirarc cuocatus cuf nome cd Aphaca nouas res adc(datc:amp;: propterca q gt;iotapatcnos prer fpc reditilTc audierat infolefcentejmittit eo traianu deeix legionis rcdôrc:dâs ei duo milia peditû amp;nbsp;eqtes

^ '■y milIeJUe ât cû oppidû côtra expugnanoné mûitiflîmû rcppilTet: nâ ôter naturâ qua et muro duplid cingebaf:hîratores uero eius uididèt patos ad pugnâ ubi obuios progt; *®*phu cû bis cômitnræofqj pauHfp reludatos in fugâ uertit:quos uedigiis côfecuti rôani r^prts mûri âbitû quo côfugerât cû ipfis irrûpût.Sccûdû aût murû petentibus ciues fui clau daL^^^*^^^ ™®^’^”® ^ ^*^ rurfus hodes intrareneprofedo aût deus galyleo^ dades româis u j ^ui enâ tune ciuitaris eius uniuerfum populû exclufû manibus propriis ad interim hodiz iff • ^^'eWR™*’ caediû;multi.n,fîmulmentes ad portas multûqjnoiatî ppofitos mdamâx Q ’f^ipfaspees îmoriebanf: quibus hodes unû mu^ alre^i ciues dauferât amp;nbsp;îter medios coa âbims:multi quidé focioui fuis eladiis trâmeebanûîfiniti uero a romanis interficie/-üo^®? ^^^ adolefcentiû quidc rccepta fidueia.Nâ pratter hodilé metû eriâ domedica prodi» nu^^ ^’^^ fregerat,Dcnilt;5 moriebanf nô româos dd iudatos cxccrâtcs:quoad omnes îterire ewianus uacuâ elfe ciuiraté pugnatoribus rcputâs:amp; fi q adhuc tiisad *’’^*”’^* ^°^ aufuros eife exidimâs præ timor impatori cxcidiû referuauit.MimGÿ nû' loD^^^*®®®”® ^.**^®^ fi^”^ Timm dirigeret fine uidoriæimpofîtu^nlle aût laboris aliquid ti^h ■'^^^ nbsp;nbsp;milite fïliû mifit:hoc ed quingétis equitibus amp;nbsp;peditibus mille,Qui mature ad

^ç.j L^ Profedus fie ordinauit exercirû:ut in lacuo quidé latere Traianû côdituerempfe uero irt «jl^ obfidioni prædTct.Itatj militibus fcalas mûris undiep applicantibusxû paulifp defuper ^^'Ciobditidênr continuo moenia reliqucrunt.Tims uero comitefcp faitu demiflï mamre cigt;

Ülh ^^^^nucni conunuu mutins icu^uciuut» i nub uciu uumicci^ iditu ucmuii maïuic i jitt^®^*“C’o«*®“^Ç uachcmés cû his qui feintus congrcgaucre pugna cômilTa cd.Nuncp Itib ■ ®^ irruétibus ualidiffimismûc fœmfnis ex tedoßi eulminibus quae forte iuenifîent *’®* '’î“^® *”° “^^ ’‘^ ^^^? ^®” fudinuere conflidû. Adumptis aût bdla/ lis f °'^^ '^tera multitudo amp;nbsp;fub diuo amp;nbsp;p domos fenespiter ac iuuencs madabâc Deniq; uiri-*°f^quot;^“ nuUus rcmanfit:qui cû mulienous àbdudi funt fcruitiojnterempto^ |,jj2 ciuiraté amp;nbsp;î primo côgrelTu numems fuit quîdecî miliû:captiuo^ aût duo milia.c,xxx« S^Iyleis dades contigit quinto amp;nbsp;uigdimo die iunii menfis.

CJCapituIum.XlX.

ne Samaritaequidé alieni a ealamiraribus rcmâfêrethi naa in monte garizin qui


amitatibus rcmâfêrethi nâ^ in monte garizin qui illis fandifiimus congregati locis fuis «pedabâtibelli aûtminas eo^ conucntus fpé habere uidebamrmee falté Uicino^ maliscorrigebanófêd inconfulta fuarum ^eUh a ®^'“™ infirmitate fccundis romsno^ rebus cxterriri;pronain tumulrû uolûrate pê ’ökb nbsp;nbsp;-^iP^fi^no aût placebat motus antccapere:eoruq; impetus praeuenire: nâ amp;nbsp;fi pracfidiis C^ufà *'’^”^ca regio cinda crat:tamen coßcmulrirudo qui coierant:amp; côfpiratio timebaf.Eacp hio ^'^ quintac legionis redoré cû fexcenris equitibus tribufq; peditû milibus mittit.lUe ât præliocj côgredi nequaqmtû efTe duxit:quoniâ hodes plurimi defup ’’gt;1€^*®^ “”® circunuallatis undicg montibus radicibus tora eos die cudodicbant.Euenit ^i^s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;indigétibus famaritis etiâ graues accendi aedus:crat eni tépus acdatis: neq; fe re*

^'^ jî^®*“ uulgus indruxeratiadeo ut nônulli quidé una die fîti morirenfimulti uero eiuß

^^^^'Ciû praeferentes ad romanos tranOugereiex quibus cognito cercalis illos etiam 'quot;^^adex ^*^*^’^^’'^^*^^““ “ infrados monté afccndit:amp; circû hodes exerdtu côdimto prima ^’^^ ^^^ hortabaûa^ ut fàlui eé mallét rogabat fi arma proiedffét tutos fore pmitrés. ^cbh quot;*^ Ç^^^'^cre nô poflet aggreflus eos occiditomncs.Êrant aûtundeci milia amp;nbsp;iexcenti. uigefimo K fcptio die geda funt areç his calamitatibus Samarirac uû funt.

l I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;Xapitulum.XX.

J^capatcnis ât diu duranribus:K pratter fpc aduerfa tolerantlbus qdragefimo quidé V* dptio die romanos aggeres fup muto^ altitudiné funt elati.Q^â uero ad Ve.*

-ocr page 456-

fpafianü codé die profugus nenît paucitatc duîum amp;nbsp;infirmitâté enûtiansjfimul^ diu^mis uigilns prælüs affiduis cófumpti minîe qaidé ulterius ui ferre poflcnt:ue^ dolo ét capent figs inftaret.Circa extremâ nantp uigüiâ quâdo amp;nbsp;malo^ requié hre uiderenf:ôimaxîe «kfatig^os cuftodes maturinus fônus occupât dormire eos dicebat eademej hora inuadendos elle diccbatj Vefpafiano aût qui fidc nofcet inter fe iudaeo^ quantaej fugbia pœnas côténerét traffuga luipc dus erat:n3 amp;nbsp;antea quida ex iotapata captus oe torméro^ genus fortiter prulit;amp; ^nenaroß quidé coadus quid intus ageref hoftibus exquirétibus pdidiflêtmorte déridés (xuei fuffixusc* Fidcre tune proditori cóiedura facicbat.Et fortalTe quidé illü uera dicercapfe aut nihil ex cius fallacia magma fibiexiftians effe mctuendi afferuari hoïem iuflït;amp; ad occupanda duirate para bat cxercitu.Hora igif q fucrat indicata ociofc ibat ad muros:primufcp incedebat Titus cu uno ex Chiliarchis Domino fabino:paucis ex qntadecia Icgione comitatustinterfedis at uig?uis i cv uitaté ingrediunf;ßlt; :pofteos fextus quida Caluarus cniliarchus amp;nbsp;placidus fubicdos routes in/ troducendo,Arce nero occupara cu hoftes in medio oppido uerfaréfuatj plane dies cec^™c quidé illi qui capti tenerenf adhucexcichu fentiebat multo Labore lonoq; citer dilfoluti.bt Iiqs euigilaflcrtnebula uifus eius hebctantetquae cafu tune pluria Ce circu oppidu fundetendonecto/ tus irrupit exercitus:folo^ maloze piculo exfufeitati moriétef«^ demu ft gifte credidcrutxonos auté memores quaeobödionis tge pruliffennncq; gccdi cuiqua neq; mifttendi quéqua wgewt cura.Scd ex arcc plebé ad prona copulfa fadllime trucidabattubi loei difficulras pugnadbus w* garet copia reüftendi.Circuuia^ näq; anguftiis preffî ac g déclina dilabentes fluente defug Kilo obtegebanftid multos etiâ qui circaioGppû ledi erant ut manibus Aprils liberaréf ûMUtauittna cum ft uiderent romanos néiné pofte occidere ne romanos manibus oppeterentpreuenerut: S^ in extréa pre duiratis cogregati femet interfccerunt.Quicunt^ tarnen uigilu primi capta auv rarem fenfcrût in qdâ turri ftptétrionali fuga recepri aliquâdiy qdé reftiterût.Deindc cir^duu hoftiû mulritudine fero dextras dederc:hilœ inftâtibus morté fuâaequo aîo praebucrut. PoW’* fent aût incruéræ romani obödionis fîncgloriari:nifî unus ex iplîs occidilfet

antonius gemptus infidiistnâ quida ex his qui ad Ipeluncas cofugerant;erât ât plurirnixog^f antoniû dextrâ fibi porrigere ad fidé falutis ac praefîdiû quo tutus afeenderer.Cunq his ip^nu porrexiftet incaute fug ilTe hafta praeuentû in inguinc pculit ftariqjcÔfecit:illo die quid injam^ fimâ multitudiné gemere romani.Poftca uero fteutis diebus fcrutando latebras g cow®'*®? * fpcluncas oém uldfeebanf aetaté praeter infantes ac fœminas.Itatç captiui quidé mille ducctic gregati erannqdragîra uero milia cônûérata funt exddii tépore pugniàç fugionbus mortuo^« At Vefpafianus ciuitaté ipfam excindi lubetteafteHaq; eius où adhuc exurit. lotapat^'de ita dcuida eft tcrtiodecimo imperii Neronis ano calendaje iullia^ die. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;É| Op*aaL

Omani uero iofippû requirentes Si própriae indignarionis ca;6i qd impam^ ®P^P cium uidebaturtcaptus eni maxia ps belli eftct;mortuos iracj abdiros noöWnf'quot;* auté in exitio duitatis fortünae quodaufus auxilio g medios ft hoftes fonipwtKin ^qucnda profundu pureü faltu demiffus eft:cui amplu fpecus adiundü erat: laterefl fupra fcrutantes uidere non polTent,Vbi.xl.guide infignes uiros latirares offendittrerûtÿ uw apparatü:qui no paucis diebus fuffîceret.Hoftibus aût onia coplexis îterdiu quidé 1®®^*? j/. Node uero afcendés uigilias explorabat ut fûgeret.Cû(j oia undieg ipfius ca maxîe neep fallend! fpes effet in fpcluncâ ite^ defcendebat:biduült;pibi dehtuit.Temauero q® “ pta qdâ mulierc q cüipfis fuerat indicatus eftlTûœ Vefpafianus propere duos linüïSi Callicanü iuffos pacé dare iofippo Si bene nortari eü ut afcédcret mitrit. Q^ibus ta ^^ lUe rogantibus poftqua ad eü uenerunt fidétj p falutc dantibus minîe paruit.Ex his aut mg quæ pati meritus efietqui plurïa eSmififfettqua ex naturafi mafuetudine rogantiu f®jP?® -g colligens uclut ad poena euocaref timebat;donec Vefpafianus terriü quoq; r^hiliarchu mean iofippi notü arg; olï côfuetû direxitus aût qua dulce in eos rôanoçe cétmgeniû:quos ftmei iugaffet referens quodcj ipfe iofippus uirtutis ca magis admirabilis qua inuifus ducibus refæétqj imgatori ftudiû nôeû ad fupplidû duccrc:quod etiâ fine deditione fibi liccret e»g• fed côferuare potius ui^ forté.His addebat q j ne Vefpafianus fi qd dolo moliref amicuma mittetet ut in re oprïa peffima hoc eft pfidiâ prerexeret amiciriamet^ ftmetipfum illiuranu filieret obt^atu^ fore, Verû iofippo etiâ poft Nicanoris dida hæûtâte milites quidc ira luncæ igné mbmittere properabant.Sed retinebat eos belli dudor uiuû iofippû pendens. Nicanore aût uæhementer inftâte ubi etiâ hoftilis multitudinis minas côpit lo^j nodurna fomnia reminiftif quibus ci deus Si futurasiudæo^r clades:amp; ^'ax romanis een_ tura principibus oftendit.Erat aût interpraetâdis quoç fomniis idoneus Si côiedare q ama

-ocr page 457-

diuinitus dicerentur fciebat.Qui amp;nbsp;facrós prophctaru librosnouerat g? amp;nbsp;ipfe faccrdos cflèt amp;nbsp;parcribus facerdotibus procrcatusaUa igirur hora quafi dco plcnus amp;nbsp;recchu fóniopz q ufderat horrenda fimulachra mente cÓplcxus occultas preces deo offert,Et quia ludæo^ inquit Iabefagt; ran tibité placuit.Fortuna uero ad romanos rota migrauit:aiaraq; mea qua: futura pdiceret tlegidi.Do quidé manus fponte romanis K uiuo.Teftorautcpnó proditor:fed tuus miniftcr ad eosibo.Simulhis didis nicanori côfentiebat.Verû qui una confugerant iudxoijó poftq intellc/ xeruntiofippu rogantibus cxdere uniuerfi circüftantcs clamabant.Certe plurimu ingemilcere leges patriaeubi funt quaeiudæis deus abnüit:quibus morté conténétes aiasïdidit uita lofippe. ^ptus es:lucé(j’pareris intucri lèruiétem q cito tui obhrus es^q multos pro liberrate mori p^ luafifti^FaHa profedo opinioné fortitudinis habcasïfalfamq !prudétiæ fi faluté apud cos fperas cumquitus ira dimicaftiraut fi hæc etiâ certa funt ab illis tarnen te feruari cupis. Sed quâuis te romano^i Fortuna tui obliuionepfuderitÄ nos tarnen patriae gloria: côfulentes amp;nbsp;dexterâ tibi “gladiu cômodabimus.Tu uero fîquidé fponte moriare dux iudæoiv:fin uero inuitus: editor Honens Vix hæc elocuti funt:amp; intétatis ci gladus occidédû illû côminabâf fi ramais pareret. riMensigitur impetû iofippus Si le dei præcepropi prodirorc effe ratus:fi ea'nô enûciall^t mor ^^præuentus argumentis eos philofophiæ neceffario tradare incipir.Er quid enî rantope îquit oætn propriæ caedis auidi fumus;aut cur amiciffimas inter fc res corpus Siaiam in difTenfioné ^gt;nus:mutatû me effe quilpiâ dicetfSed romani hoc fciunt optimû cé in bello mori:fed lege ‘’fill hoc eft a uidoribus trucidariiproinde fiquidé romaneçi Ferru deprecor uere meo gladio ?^ mäu firn dignus. Sin illi hofti peedd putâttquâ iufhus nofipfi nobis pepcerimust'Quippc 'ælidù eft cade circa nos admittef:pro quibus ab illis diffenfimus. Pulchru enieé pro libertatc ipfe Fateor:pugnado tarnen Siillory manibus qui ca præripuere:nunc auté neep praelio °Dis obftantmeep nos mrerficiunr.ltidc aut timidus eft habendus qui mori nó uult cd opus é: 21®’ uuItcu non oportet.Præterea qs nó metus prohiber ad romanos afcendere^népe mortis, 1ö^ eâ quae ab hoftibus dubiæ fufpeda Formidinis eft;ea certéipfi nobis irrogauimus.Verum f^ituté dieet aliquisi'Valde quidé nuc liberi fumus.At uiri Fortiseft Fernet occideredmo uero 'Siauiffti^, - quantu opinor.Na Si gubernatoré timidiffimuputotqui repeftate metuens ante uï jfWnis naué fponte fubmergit.Quin etia propria manu perire a coi oîum animaliû natura di r^at:co(5 mo i crearorc nfurn ded fcelus admitrif,Nulid c aial qd ex iduftria uel p fe moriaf.

naturae lex ualidiflima ut uelint uiuerc in omnibus fita eft:iccirco Si quod nobis adime id putant hoftes ducimus Si infidiatores poena profequimur.Dcum uero indigne ferre no ’foittatnur:cd domu dus homo defpiciat^Ab illo enî accæpimus ut eflcmus:rurfuq; ut cé défi-« fifinusilli reddendum eft.Corpora quidé cundis mortalia funtex caduca materia fabricata. 1111113 uero femp imortalis eftrdeniq? picula in corporibus collocata.Si quis ergo depoFitu hois “ifipuerit aut male tradaueritJpefTimus ftati ac perFidioFus habetur.Sic dei depofitu ex ^prio cre^^^ 9®* eiecerit cu fe latuifle que læferlt æftimabit^Et ferùos quidé fugiétes ulcifci iuftum ilid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hfdmi lioœinos fugerintapfî uero deû fugiétesiSi optimû dcum impie facef nô

Iƒfoiaiur.An ignoratis g? eoi^ qui lege naturae uita exeunt acceptdq? deo debitu foluunt cum 1®i dedit recuperate uoluerit ppetua laus domufq? ac failia ftabiles funt^ purae aut Si quæ in^ j],fautes cxaudianf animæ retinent locum in cælo adeptæ fandiffimûatep inde rorfum uoluc ^^^^ corpora iubentur incolere:quo^ uero manus î feipfos infanierunt co^ aîas j, Zp rofior orchus fufcipiet.Patcr aût illa^ deus audores iniuriæ g nepotes ulcifcif,Hîc Si deo nos ’^^^ 3 fapientiffîmo legis noftræ conditorc cocrcctur.Dcniq; fi qui ft occiderintapud durr?^'^^ “^ ^‘^ ^°^*5 occafum infepultos abiici decretum eft:cum etiam hoftes fcpeliri fas efle W'**’^ ^P^^ ®’*®5 etiam dextræ iubentur abfcindi eiufmodi mortuo^ quæ in ipfos armatæ “’’’corpus ab animauta manum effe a corpore alienam exiftimarent, Pulchrum eft Iifal^-^ - ^ ii^l^ii fenrif;neq? humais cladibus addere ut creatorem omniu impietate lædamus;

quot;iiorii ^^ ?®ï“Mus falui fimus.Ncc eni falus apud eos ignobilis é:qbus taris uirtute opibus de^ ! I ’’*®®*ß*” ®®’’ *placer ab his occidi pulchru éqnos cœperît.Non migrabo ego in ho/ *^'u *°^®’HVP^ ”’® proditor fiam-Multo enim ftolidior fimtquam qui ad hoftes uftro pro ’ifidia’''’ falutis caufa id faciunttego uero interitus Si quidem mei romanoru tarnen ^cb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® *^^ Po^ uindas dexteras périmant magno animo parator moriar men^

udiam pro uidoria: folatio mccumauferens.


^ KxtpilUlUlil A.Æ1À« yita quidem in hue modu iofippusuta cæde propria focios dchortaretur dicebar, auté obftrudis auribus defperatione q fe iam dudu morci deuoucrant cócitanf: Fü

-ocr page 458-

amp; abus aliunde cû gladiis accurrentes îgnauiâ exprobrabantÄ quafi eu mox percuIfurusqUif^ adoriebatur.llle aût cû aliû noîatî uocareualium uultu iudacis intucref;alrerius dexterâ praché/ derer:talium precibus exoraret uaria mentis affediÔe;ut in tali necefTitate potuit diftraflos:fef mm oîum a cæde fua jahibcbatinô fecus ut ferae beftiae circûclufâe ad cû femprqui fecôtingetet ora conuertcs.lllo^ auté g ducé î extréa quoq; clade rcucrendû putarct debilitabâf dextræjgb' diiq? de manibus labebanôtnuld fponre cû manus ci afferrét framcas dimitrebâriofippoaûtno defuit in ea defperatione côfiliû;fed frerus dci prouidetia falutc in piculû mittit,Et quonia mort decrerû eft inquit;agite:caedes mutuas fortiamur amp;nbsp;cui obtigerirtmanus fcquentis occûbat:arq; ita oîum fortuna pambulermetj fua dcxtera quifq; fubiaccat.lniuftû eftenî caereris interéprisM alus nequaquâ fi pœniruerit faluû ciTe.Vifas eft uera dicerc:amp; quod pfuafir agitur fors cuiç ob tigir paratam ci;qui fequeref necé fuâ pracbebat qfi mox etiâ duce ptturo.Cum iofippo cm pire uira dnlcius aeftîabant.Rcmanfît aût ipfe cû altero fine fortuna dici^tcrat fine dei puidenria Confultoœ profpiciens ne uel forte grauareâuel fi nouiftîmus recrltiflçr genlis caedeponuerct illi quîdé ndeanrerpofira ut uiueret pfuafinille quidé hoc mÔ amp;nbsp;romanos amp;dorneftico Kilo liberatus ad Vefpafùnû p nicanoré ducebat.Omnes aût romani uifend) cius graria occurcb^t amp;nbsp;cum fe circa ducé premeret multirudo uarius tumultus crat His exultantibus çf captus enct alus minirantibusmonuUis aût propius cum uiderc certantibus.Et qui longius erant bofte itep ficiendom effe clamabanr.Qui uero propius erant:fada cius reputanres mutatione ftupefeebar« Redeorum aût nemo fuittqui licet ante irafceref ’ nominitcius uiri afpedu non rnitiorfadusan Titum uero praeter alios amp;nbsp;fortis iofippi animus in calamitatibus amp;nbsp;aetaris eius mira capicbat: qualiftf pridem fuiftêt in praeliis remimfccnrcÄ quaiis nûc fie î hoftium nunibus intucntem. lubcbatinreUigere quanta effet forrunae potentiatquâq; uelox bellimomentû humanajeat rr^ nihil firmû atœ perpetuum:quâmultos etiâ tune rta ut fennebar ipfe ut iofippû miseraient aße--cit;plurimaqj fainris eius pars Titus extitit apud patré.Vefpafianus tarnen quafi miffurus eum cæfari ut cautiffime cuftodiretur praecepir. Qyo audito iofippus aliquid foli fe dicere uelle air. Summotifcg ab illo oi'busaliispraeter filium Titum aliofq; duos amicos.Tu quidéinquit Vepa fiane tantü hoe puta iofippû te habere captiuum.Ego aût maiorû ad te nütius ucnio prxmifios a deo ut iudaeorum lege uideréiSdquéadmodum duccs cxercituum mori deceret ad NeroneiK mirtis.Quid irafquafi qui Neroni ufq? ad te fuccffuri fint maneat,Tu amp;nbsp;Caefar amp;nbsp;Vefpafisj/ imperator atep hic filius tuus nunc:me aût colligatû ardius tibi affcruato:nâ dominus quiae no mei folum es tu Caefanuerum etiâ terrae marifqp ac rotius hoium generis. Mc aût ad maiotem pœnatn cuftodin oportet fi ex tempore aut fubito in dominû ifta confingo.His didis Vcipab^ nus ftati quidé fidé no habere uidcbatur ea quac amp;nbsp;iofippû cxiftimabat falutis gratia cSminifcu Paulatim uero ad credendûimpeUebatuniam pridé illu exciratc ad imperiü deo feptra^ multis praemonftrante portcntis:fcd amp;nbsp;in aliis ueracc effe iofippû deprarhéderar.Altero nantp amico^ qui fecretis intererât admirari dicente qucmadmodünifi hare dcliramcnta fintincqiiotapatenu de excidiomeqtfibi de captiuitarc quiequa diuinaffet ut a fe iram depelleret.Iofippusiotapateis ait fe pracdixiffc q gt;poft diem fcptimü amp;nbsp;quadragefimü cos maneret exitimquodœ ipfum rcani uiuum effent in cuftodia retéturi.Haec in fecreto quaefita Vefpafianus ubi ucra ene comp^ captiuis etiâ quae de fe dixiflet crcdibiha cœpar exiftimaretffcd neep cuftodiâ iofippo net uint remittebatiueftimentis auté aliifcp muneribus eum donare benigniffimcq jfoueicnódefine etiâ Tito magnâ honori eius operam commodâte.

æfarcam pueniniudeac maxima duitatéamp;quae maiorem incola^ partem gi^^® aberetagitur amp;nbsp;eXerciiura amp;nbsp;redoré îdigenæ omni fauore ac benignitare fu^P^ __edu quidé quo romanos diligcrcnt plus auté illo^e qui cxcifi fuerant odio: un etiam multi quidé fimul ut de iofippo fuppliciü furaeret cum clamore precabâtor. Vefpæi^ autcm de ifta quidé petitione uelut ab incöfulta multitudine oblata nihil relpódendo dinoiui « Lcgionum uero duas quidé hiematuna apud Cæfareâ pofuit : q? oportunâ uideret ene ciuita . Decimam uero Siquinram Scitopolim mifitme totius excrcitus molcftia Cacfarcam premere Erat at illa quoq; aprica p hyeme quatu æftaris caloribus aeftuofa utï planitie fita at$ roan .


-ocr page 459-

^fùenintac piratids nauibus fabricaris fn SyriamK pbenicènrtremcpïaegypTu commcantcs Piiininosbtrocmns prædabârur;omnibuf 'q? nauigüsinuium faciebant illa^ partium pclagus, ^Y^^t^fianus cogniro quid conftituifTent cquires in Tyoppam nccnô amp;nbsp;pedites micrit: bitp noaeiciuifaté q gt;nbsp;i cuftodira crat ingreflï funt.Éiusaut habiratores poßq irruptio pofens erat lie tunc romanos arcerent mem deterriti naucs fuga pericrût:^ in his ultra contiguum fagitrac ipatium pernodauerc,Cum uero Hooppa natura effet importuofa:nanlt;^ in afperum: caeteratj 3rauum linisdefmittac fummis urrincp cornibus leuirer in curuum quæ uaftæ ruperfunr:amp; in^ geonbus procclhs pclagus turbant.Vbi etiâ nunc Andromade catenarù fignis exrantibus fa^ ucreris fides oftendirur.Aducrfus aut aquilo feriens lirora lummos in obieö’as cautes flu* 1 ^ sffligir : co g, folitudinc in tutiorc efticit flationéun co falo fluduaribus byoppenis prima Wee uolansïqué iliac nauigantcs mela poria uocant flatus incumbit:amp; alias quidé naues inter fc ^1« uero collifit i fcopulos, Multæ aut cum magna ui aduerfb sflu nircrérur ad pclagus. Nam “wusfaxis infeftum : amp;nbsp;hofles in co conflimtos timcbant fublaraem fublimi gurgite merge* wnrur.Etneg? fuga 'ufpiam locus erat nclt;j manétibus fpcs falutis cum amp;nbsp;man uentoru amp;nbsp;ciui ^ii’tomanorum uiolenria pellerentur.Ita^ multi ujulatus collifis nauibus audiebatur:amp; multi ^tepitus fradisuoppenoni aut fludibus psobrutirpars naufragiis implicati moriebantur.Non* ^oÜiauté ferro fc interficientes ueluti fatius effet mori pfaeucnicbantiplurimiaut eucdi fludi* ®osfcopuiis carpebantur: utamp; pclagus faneufe rcdundarctiomnifg^ora maritima cadaueribus ®Ppleretur cum ena ad litus apulfos in co nanres romani milites trucidarent. Eiedorumauté ^°tporum quattuormilia ducenta fuerunt.lra captam nullo prselio ciuiratem romanifundirus 'tuunr,Tyoppa quidem hoc modo breui tempore bis a romanis excifa eft, Vefpaßanus auté ne wtfuseo piraræ confluèrent caftris in arce munitis ibi cum peditibus paucis equitamm rcligt: •^i ^01quidem locis fuis manentcs eadem caftra defenderentæquites uero omnecircû terrironu ^quot;^^anres ad fines tyeppe uicos amp;nbsp;municipia fimul cximerent.llÜ quidé praeceptis obediétcs i ‘“^üngulos incurfàndo cxcindebant totas regiones arg; naftabant.

y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C ’Capirulum.XXV'-

g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bi uero Tyotapatæ apud Hicrofolymâ cafus nuntiatus eft.Primo quidé plurimi8; p

I 1 magnicudinc calamitatis;amp; quod nemo qui fc uidiffc diceretcp iadabatur aduencrat 1 I nó credebant. Ncc enf uel nuntius aliquis fuperfuerat;fcd ipfa p fc fama excidiü præ —Tdicahat. Vndc per marura triftium paulatim p finitimos ueritas ambulabat amp;nbsp;apud ?®**» am^iguiratc ccrtior habebatur.Quinetiam rebus geftis plurag fada non erant effinge* ‘oantur;8i;excidio ciuiraris inreremptus dicebatur cffe iofippus.Quæ res maximo ludu repleuic ;^^tofolymam.Et p fingulas domos iremep cognationes amifforum quift^ lugcbatur a fuis.Lu iuero ducis publicus crat.Et hi quidem holpitcs alii propinquos amicos ; alii nonnulli etia l’^irtsflebanr, lofippum autem uniuerfnadco ut per dies triginta nunquam lamenta ï ciuitatc f^“3rent:magnaq; mercede conducerétur tibicines nacniarum. Tempore aut ucritate reuelata: “uideiotapata quidé ut res habebat fidum uero quod de iofippi morte uulgabaf.eû^ uiuere ®^ romais effc eópertum comprobatum eft:ac fupra captiui fortunam a ducibus honorari: Sitarn in eum uiuum iracundiam quantam prius cum mortuum credcrent bcniuolentiam c5 ffpcrunt. Et ab aliis quidem ignauiæ:apud alios proditionis arguebatuntotaçp in cum ciuitas Waerat indignatione arq ? côuitiis.Vlrro autem his uulneribus cxcitabanrur magifep accède* Dantur rebus aduerfisamp;oflènfio quae prudentibus ne fimilia perferant:cautionis amp;nbsp;euftodiae tiufam præbet ad alias calamitates tanquam ftimulus incitabat;amp; malorum quae fcmper acci* Pæbant ex fine principium. Dmiep maiore in romanos irnpetu fcrcbantur uclut in lofippum P^ttt uindicaturi Hierofolymoÿc quidé habiratores eiufeemodi turbis agitabâtur.

lt;1 jCapitulum.XXVI.

Efpafianus autem ftudio uifcndi regnum Agnppæ.Nam amp;nbsp;ipfc rcx inuitabat redo* rem cum excrcitu fimul paratus acciperc domefticis diuitus ac peos aegras partes re* gni cópefcerc.'motis ex caefarea maritima caftris in cam quæ Philippi dicitur caefarcâ .vdemigrauitnbiqr per dics.xx.milite recrearo.Ipfcquotp re^ geftarum gratias dco re* ftens in epuhs erat Poftg uero Tybcriada quidem nouas res cupere ac rebellare Taricheas au* 'Uirad regnu auf Agrippât utraq pertinebat decrero apud cos undiq; iudscos excidere:oppor* ‘^‘^**^’^aducrfus cos exercitum ducere:fimul ut Agrippa: hofpitio uiepm repende* ft porefian cius ciuitatibus crcdrtis.lgirurfilium fuum Titum i Cafarcani ut inde militera Sei mircif.Hacc auté ciuitas decern ciuitarum maxima amp;nbsp;Tyberia omnium ui* Welt.Quo cum ipfc ucmflétabi filium preftolabarur. Deinde cura tribus ultra legionibus Fm

-ocr page 460-

progrcTus ad trigefimu a tyberiade ftadium in quadam mânOone confpicua rcbdlantibos cut nomen eft Enabris caftra ponit:arq; hinc Decatharcu Valerinum cum equitibus quinquagmi dirigitïqui pacifico fermone oppidanos alloqueretur amp;nbsp;ad fidem inuitaren Audierat eni P» populis defidcraret ante nullis ad bellum eum cogentibus fedirioné pateretun Itaqjualerinu ubi muro appropinquauit amp;nbsp;ipfe de cquo diffiluit;amp; fuos comités idé facere iuflït;ne lacefleP“ praclii caufa potius uenilTcuidercf'.Sed priuiqua uerbü faceret armati excurrefin euni:(êaiti° qui crant ualidiores redore quodam nomine icfu Tobiae filio latrocinalis agminis prindpn» Icrinus aut neg; proprer mandata ducis praelio congredi tutum ratus criam fi de uidona certu pugnamtp periculofam efle:^ cü multis pauci amp;nbsp;inftrudis imperin' confligcrent, Inopinata^* tcrea iudaeorum ftupefadus audaciaÄ ipfe pedes refugit:8; quinc^ aliis fimiliter cquis quos iefus ciufe^ fotii ueluti pugna non infidiis captos laeti in oppidu adduxerunt.Id auteuffin feniores amp;nbsp;qui præftare populis uidebantur in romanoß^ caftra profugiunnadhibito^ 6“ ad Vefpafiani genua fuppliciter acccdunttne fe defpiceret ob(ècrantes;neuequs pauco^ totius ciuitatis îfaniâ exiftimarenfed populo parcerct qui femp arnica romanis fentirenmagw ultum iret defedionis audores;a quibus ipfi olim ad foedus uenire properantes nunc uf^ ’“ facerent afferuati fuiflent. Hiseo^ precibus quamqua toti ciuirati ,pprer cquo^ rapina in»o’* fus effet indulfit.Nam amp;nbsp;Agrippa uidcbat eins oppidi caufa trepidare. Fide aut p cos populo ü3gt; ta iefus eiufœ fotii tutu fibi non cffe rati apud tyberiada C0fi(fere:ad taricheas effugiunt.

CjCapitulum.XXVII.

Ofterocp die Vefpafianus in arcé pracmittiticum equitibus Traianmqui mulntuaino n omnes pacem cuperent experiretunCognito aut populu eadé fentire;quin GoipU citer ad ciuitatem ducebat exercitum.llli auté portis ei patefedis cum laudarióibus „___obuiam ^deutifalutis datorem ac benemerirn acclamâtes,Cum uero milité angunJ aditus remorarcnt:muro^ partem dirui Vefpafianus ex meridiano latere iuffit:eoq; paâo Üa' tauit ingreffum: ut praeda tarnen amp;nbsp;iniuriis abftincrent in gratiam régis edixit: eiufdemij mûris pepercir; fpondentibus habiratoribus cius.Podhxc cum reliquis fore Concordes ; alin$ modis mails affedatam ciuitatem ex diffenfione rfcrcauit.Deindc ab ipfa digreffusanteripßw amp;nbsp;taricheas caftra pofuinmuroq; firmauitibelli fibi moras illic fore profpiciensiquod omnistuf barum copieus multirudo ad taricheas confluerer:munirione confifa ciuitaris:amp; lacugéneiarq ab indigenis fic appellabatur.Erenï ciuitatem ira ut tyberias fub monte pofirâ qua latu no all»; batur undiepmuro ualidiffimoifed minore quam tybenda iofippus cinxerat. Nam iHam q““^ in principio defedionis pecunia^utéq; uirium copia cSnumerat.Tarichcis uerolargitatis eins reliquiae pro fecerunt.Scaphas auté plurimas in lacu paratas habebannut in cas uidellcet fi rerre' ftri praelio uincerentur rcfi^crentifimulq? ad nauale bcllu fi opus effet inftrudas-Romanis aut caftra muniétibus iefus eiuf^ fotii neq; multitudie hoftifi neq? difciplmæ milinæ ptcrnli: curfu in eos irruunt:primocpimpetu difiedis muri fabricatoribus ac pre aliq aedificii diflipaw;ubi ap maros congregatf uideruntiantequa aliquid parerenf ad fuos refugiutieoftp infecuti romaniad nauigia cópulcrc,Etilliquidem tantumproucdi unde romanos contingere miffiHbus ponent anchoras iaciuntißdficutacies affolent défatis inter fe nauibus hoftes aduerfus in terra confiait' ros nauali praelio decernebant.

•JCapitulum.XXVin*

'^ nbsp;nbsp;nbsp;yVdito aut uefpafianus magnâq; multitudiné in ^xima ciuirati planicie cogregatam;

filium fuu ci jfexcentis equitibus ledis co mittir.Qui cum îfinitû hoftió numouffl F I reperiffet pfi quidé maioribus auxiliis opus effe mandauit.Ipfê uero equitu pterofqg / ------®-€tiam priufquâ fubfidia uenirent alacres eße uidenstcum nonnulli eo^multitudi»

iudacopz 'formidarcntiunde exaudiri poflet conftitit:amp; o romani alt pulchrué na^ in principio fermonis admonere uos generis ufiiut q cü qbus pugnaturi fumus fciatisinfas enimanus nemo unquâ toto orbe hoftis ullus euaötaudmi uero ut end pro his dicamus aliquid ad hoc u^tpus uidi non defatiganturJtaij oportet illos in aduerfis rebus côftâter dimicanrcsietiâ nos i fecüdis perfeuerâtius laborare,Aperra quidé fröre uobis plurimû alacnrntis ineffe confpiciens gaudeo: Vereor aüt ne cui ueftru rata timoré multirudo hofiiu latétcr icutiat.Igif qfqjitejicogimt Çi^ cd qbus decertabingpe^ iudaei licet fatis fint audaces mortérg côténâtacompofiti ramébdloruq; impiti funt amp;nbsp;uulgus rede potius qua exercitus appellâdi.De ufa uero pitia atq; ordinatione rc^ ferre quid opus é^Népe iccirco foli arrais exercemur pacis etia tpeiut ne i bello nos cü holtibus ndero coferamusma qd erat ppetuaemilitiæ cömodd fi pares cü ródibus cógrediamunqn repugt; täte gparmati cd iermibus 04 équités cd peditibus amp;nbsp;duces tuti cófilio cum uagis ncç récrorem

-ocr page 461-

bbenribus decertabitis: àq ; nos bæ uirtutès muïto plurcs efficiat.Multu aut uiria de hoftinni numéro detrahättnec fola hoîum multitudo guis pugnacifïïmi fuerint i bello obtinetifcd ena « uel in paucis öt fbrtitudo;hienim amp;nbsp;ordinari faciles funt amp;nbsp;fibimet fubuenireinumerofæ auc copia plus incômodi ex femeripfis g ex hoftibus capidt: Iraq; iudæos audaeïa amp;nbsp;fcrocitas ac de/ fperatio mentis uitia ducunt.Qua rebus fecundis aliquantu ualentmimis ofienfionibus extin? gauntur,Nosaut uirtus regit amp;nbsp;morigera uoluntas ireq; forrirudo;quæ amp;nbsp;in profpcra forruna uiget nee ad fine ufq; inter aduer^ dccipitur.Ad hoc maiores funt q ludais caufe certànainis:nâ uilli pro libertate ac patria belli picula fuftinent:quid eft nobis inclira fama praeftantiusf Et ne poft orbis terrae impend uideamus hoflid aduerfariorû loco iudæos habcre.Praeterea cofidera/ 'c 9gt; ne patiendi quidé alicuius intolerabilis mali metus eft.Multos eni nos in proxîo admtores nabenius* Rapere aut uidoria poffumus amp;nbsp;quos a parre mitti nobis fperarnus auxilio eSuenit 3ntecapere ut amp;nbsp;maior Gt;amp; fotium no habeat uirtutis effedus.Equidé puto nunc de me ac pre nieo uobi!q’ piter iudicid fieri.Siquide ille rebus ante doriofc geftis dignus fuit. Ego uero eius

filiusfuofq; milites mcimâ illi uincer côfuctd eft.Ego uero reucrti ad eu no ppetiar uidus* Quo pa(5o adt uos nó puduerit:duce uedro piculis occurrente no fuperarefAppeta eni picula nnhi credite;primufq; in hoftes irrûpâ.Nemo aut uedrd a me difcelferit pfuafuna habens îpetû !?cu ruGentari opcf diuinoÄ manifcdifTimc pfumite çp muIto plus mixti hoftibus efficiemus ^Ïiextrïfecus pugnaremus.Poftq haec locutus cd Titus diuina quædâ alacritas miliribus ïcidir. 'quia traianum aduenire cd trecentis equitibus ante plid contigit aegre ferebant tanqua fi mi nuereturuidoria focietate.Mifit aut Vefpafianus Siloné 6i Antonium cd duobus milibus facit ^änoruntut occupato monte:qui ex aduerfo crat oppido muropi opugnatores tepellerent. Et ^billis quidéira ut praeceptum fuerat cireduenti funt ex ea parte fubuemre tentantes.Titus adt Pjunus perrexit citato equoibodes amp;nbsp;poft eum cacteri cd clamore pro tanto fpatio fufi quatd 3auerra acies occupauerat,Vnde multo etia plures quâ erant apparuerdt.Iudæi uero licet |curfu ^ötum amp;nbsp;difciplinacóterriti pauliip quidé primos fuftinuere cógrefTus.Perculd adt conris equo ^^^Bimpetu deturbati conculcabantur arq: ita multis pafTim peremptis difpergunfÄ in ciui ’ätejn ut quifq; uelocitatis habebat effugiunt.Titus adt aliquos tcrgo inftans alios per tanfitum ®^ddebat;nonnullos curfuantccapiens iduora tranfuerberabat.Multos auté alid fuper lapfos ''’uolucns conficicbat:omnef^ ad mœnia confugientes praeueniens detorquebat ad carnpum: ®onec fuît multitudinis elapfu in oppidd confugerunt.Excepit auté illos acerba didcnfio.Ndqj ’quot;^’genis amp;nbsp;fortunarum fuaßi amp;nbsp;ciuitatis gratia^ ab initio belld geftd maximecp male pugna/

fuerat non placebat.Sed populus aduena^ qui plurimus effet uim adhibebat:amp; inter ie di/ i^pedantium clamor eratiquafi iam arma caperenr» Quibus auditis nee proculamuris aberat

exclamatihoc tépus c.Quid moramur comilitones^Dco nobis dedcnte iudaeos:Sufcipite '’'«oriam.Non auditis clamores qui manus noftras euadere difcordâtihabemus duitaté fi mó P'^^ï^ramus.Verdtamen cd uelocitate animis opus eft.Nihil eni magndeffici fine piculo con/ “^ftnon folum auté hoftium concordia quos cito ncceffitas ja grariam reuoçabit ; fed etiam ’’°uroruna auxilia puenire debemus:ut praeter uidoria quantas copias paud fuperamus etia ci/ P'^ate foli potiamur.Simul bis didis incédit cqud atepad Iacd dccurrit:K pered ppere ciuitatc ’’’greditur quéexteri confecuti funt.Pauor auté eius audadae muro^ dcfenfores inuafitiK pu* snare quidé uel prohiber uæhcmenté nemo fuftinuit.Relidis adt excubiis iefus quidé cd fociis

®®“S*^ab'*^^’^o decurrentes ad lacumnn manus hoftium contra ueniétid incidebant» ^nctabantur alii cum fcapbas fcanderent itemq; alii cum iam prouedas affequi natando cona ^turiplurimacç per ciuitatem agebatur homind cædesmducnarum quidem refiftentid qui nó ^nu^flentandigenarum uero Gne pugna:quoniâ fpes cos foederis amp;nbsp;confeïa; quod belli coßlid ou habuerantpraelio deterrebandonec Titus nocentibus interemptis miferatus indigenas ah 5Ï^^o*ïe rcquicuit, At qui in lacum confugerant ac ciuitatem captam uiderunt quam Ion*» puiine ab hoftibus rccefferunt,

lt;ppitulum.XXK4

Ïtus uero miffs cqribus res geftas pfi ndtiat.Quibus ille coptis cp neceffe fuit amp;nbsp;filii uirrute ad modd laetus amp;nbsp;facinoris claritudine.Maxïa eni belli pars uidebaf exépta: tum quidé ftatim drcddari duitaté cuftodibus iufftmequis ex eadc fubterfugeret: co tef nbsp;nbsp;^^ ^ «edibus téperaret,Poftero adt die cd defcédiffet ad lacd rates aduerfus illos q

cogérât fabricari iuffit.Quæ ta materiaK copia qartifïcd multirudïe mature côtextæ für, CjQpitulum.XXX.

F iiü

-ocr page 462-

. eus aut Genefar quidé a terra appelhtur.Quadraginra nero ftadus in latimdie pa^^ tens ccntuc^ in longitudine aquae dulcis eft at^ porabiIis.Paludri enim craflitudin tenuioris habet laticcs amp;nbsp;undicg in littora amp;arenas definenspurus eft:ac praeter n temperatus ad haunedu amp;nbsp;fluuio quidé fiuc fonte leuior.Ség eni frigidior qua beu diffufio patitur manerjæftiuif^ nodibus eius aquae fub diuo perflatæ neqquä cædibus cedun. id enî facere îdigenis moris eft.Variacf funt in eo pifciu generatab alterius loci pifeibus ta lapo qua fpede diferetamediufq; eft in fluuio iordanc Paniu noie;qui terra coditus fertur ex ea qu uocaf phiale.Hæc aut cqin traconitidi afccndit ad centefimû uigeflmû ftadiû caefarixino ionquot; Sus in dextro itineris latere amp;nbsp;,ppriac ex rotûdirate phiala dicitur lacus rotae fpedem F”^^. f”’ niperaût inter eius labia cohibetur unda nunquâ defîciens uel exuberans.Cunq; interim no efTc iordanis prindpid nefeiretur a tetrarcha quoda traconidis philippo depræhenfumas nan^ miffis in phialé paleis inucnit cas apud Paniû rediras unde âte fluuius nafci credebaf. quidern pulchritudo Panii regis opibus amp;nbsp;Agripppae diuiriis maMificentiis accurata feftum auté flumen iordanis ex hoc antro incipicns femecunitiois quidé lacus prudes lecata margines:centum aût.xx.aÜis praeteritis ftadiis poft oppidû Iuliada Genefara lacu mediu menfus.Deinde multâ p folitudiné in Afphaltidé lacû exit.Ad Genefara uero lacû eiufde qpi» terra praetenditur natura fîmul 8i pulchritudine admirabilis:nullû enî ipfa ^ ubertate fui negat arbuftum toraep plans côfeuere eultqres.Caeli uero temperies etiâ diuerfis aptiffîma eft. eni q arbo^ maxiae frigoribus gaudét ifinitæ florefcût:ubi etiâpalmæ qs nutrit calot xftm^sï has iuxta ficus amp;nbsp;oleæ quibus aura mollior deftinata é ut naturæ magnificétiâ hac eé qui dixerit nim adhibentis ut i unum côueniât inter fe repugnâtia ânief tépofi côtétice bona uelut lingula peculiari ftudio terrae fouerér. Non eni foin nutrit pter opinioné poma uariatfed ét feruanegre gia quidé K quodâmôregnâtia.Vuas amp;nbsp;carices fine intermiftîone.x.menfibus fuggerit;^^^^’’®? uero frudus anni fpatio fenefccnres.Nâ pter aeris Ienitaté amp;nbsp;fonte quoej irrigaf uberrimo: qui capharneu ab indigenis appdlaf.Eû nônulli uena cc.Nihili fluminis opinât ggt; fimiles ficut lacus générât pilces.Longitudo aût rcgionis aeque ac littora cognominis lacus.xxx . ftadiis extendif Ôd latitudo.xx.Hosequidé natura eiulmodi eft»

lt;)Cap.XXXI., fpafianus aûtpfedis ratibus impoûta manu milirû quanta in eo qui lacu enugewt iâtis eflè una puehirur.lHi auté neqj cSpulû ad terra euadendi facultatem 'habebant infeftis oibus neep nauali bello pan conditiôe pugnâdi.Nam ß dfeaphx parus atlt;j pt raricae aduerfus rares infirma: erant 6d eu paucis üngnli ueherenf cudis aftâtibusro manis appropinquate metuebanr.Verûramen circû rates nauigando non nunquâ etiâ propeac^ cedendo lapidibus romanos eminusappetebant:aut côminus etiâ irritando feriebant plus aute ipfîs utroep mô nocebaf.Nec eni faxis qcquâ praeter crebros fonirus agebâtiquorriâ côtra feptos armis iaecbant contiguiq; lâgittis eof^ cfhcicbanf’.Erfî accedere ppius auû fuiffent priulg face' rent aliqd pariebanâcug; his nauigns mergebanf'.Multos aût uulnera inferre tentâriû qui plus ' contigi poftent alios dcfiliédo i fcaphas romani gladiis tranffigebant.Nonnullos côcurrenwus inter ft ratibus i medio depræhéfos eu nauiculis capiebät.Submerfoßi aût qui capita fuftuliUcut aut fagitris præueniebant aut ratibus occupabandöd fi defperatione copulfi inimici adnatercngt; taflêntæis uel manus ucl capita trûcabââpJurimuftf paffim ac uarius erat interims eo^Jdonee in fugam uerfi csteri terrs appulfi funtxircüdufïs nauiculis fuisÆffufi aûtmulti quidéimpft lacu rælis cofigebanfimulros uero in terra cgreiTos peremerût roraani. Mixtum auté fanguine lt;nbsp;plenûcp cadaueribus cerneres totum lacum.Nullus eni ialuus euafit.Acerbus aût fteuhs diebus odor illam regioné oppreffîtôd facies,Namlittora quidé naufragiis fimul plena erantSdcorpon bus tu midis.Caleftentes aût ac tabefadi mortui cæli tradû corrumpebantî ut non wdxis ftlu ille cafus mifcrabilis uidercturiuerû etiâ fadoribus ipfis effet iuifus.lftc quidé illius plu nauaus exitus fuit.Perierunt cû his qui pridé in ciuirare cccidere ftx milia Ôd quingenti.

CJCapitulum.XXXl.

T Vefpafianus pugna pada pro rribunali apud Taricheas refidensaduenâ populuffl ___ab indigenis fecernebat : qui ador belli extitiffe uidebarur;ßdan hi quo^ fcruandi Z JIeffent cû rcdoribus delibcrabat.Tunc aût affirmantibus eofi libérationé detntneto futurâ.nec eni dimiffos quiefcere pofte hoiesiqui ôd patriis carerent uime^ adhibere ac bellû iferf poftet ad quos côfugiflent Vcfpafiâus falure gdé idignos eé eos côtra^ (cruatorcs fuos nouerat euafuros:ftd de cofimortis qliratc cogitabat.Nâ fi tibi occidcrenf non ppefluros fupplicabat idigenas tot apud fe fupplices obtrûcari fidccf iterpofita deditis ui pigebat afterre.

-ocr page 463-

?iab aid's fupabaf: nihil in iudæos cômfrtî pofTe dicétibus, qnodq; utile eet honcho debere Pæponere: cû utrüqjobtinere nö poffer, Indubitata igitur concefla liccnria folo eosinnere qd ' snadaduceret exire permifir.Cunq; illi facile bis quae cuperent credidiffent: amp;nbsp;quia luffum uerat c^mitati: neq j pecuniis fuis quicquâ metuéres abirenttotam quidé a nberiada ufq; uiam onianine quis cuaderet occupauerunt:cofque in ciuirarc codulos max infeentos Vefpaiianus mnes in amphithearri ftadio condituit.Et ièniores quidé cu ibellibus qui mine ducenti erant uiut occidiauuenû aût ulidiffimos fex milia Icdos ad ifthmô neroni tranfmifit.Oeteram uero mulritudiné.xxx,mili3 amp;nbsp;quadringentos uendidinpraeter alios quos agrippa donauerat.Nâ bis 9^1 fx dus regno effent facere qd uellet iplc permifit.Veru amp;nbsp;iftos rex uédidit. Reliquu tarnen ““'SUs qui erat Traconide amp;nbsp;Gaulanite amp;nbsp;coppeni:plurefque amp;nbsp;Cadarire feditiofi amp;nbsp;fuginuKßi ?“iDUs pro pacis bello conciliarent, Capn funt autena Icxto idus fepterabris.

^ofephi de bello iudaico liber quartus Incipit.

VVicuqraût iudæi iotapatis excifis a roanis dcfecerant:hi fe ad eos pod ^ua raricheare fupati funt applicabant: oiaq; róani caüclla Sé ciuitares oeperat:prer ilcala amp;nbsp;qui monté itabiriû occuparant.Cù bis aût rebel arat gamara ciuiras cötra taricheas pofita fupra lacu quæ ad fines pec inebanr AgrippæiitéqjSotanin amp;nbsp;feleuria.Et he quidé gaulanitidis re glones erantâbæ.Sotanin fupioris pris cui nomé elf Gaulana amp;nbsp;ilcrio ^ns gamala.Seleutia uero ad lacu femecoli.xxxjatü amp;.lx,ftadiis longu, paludefq; fuas ad daphne ufq? tendenré.Quæ regio cû alias fit dcliiio 6:ramé fontes habet qui minoré qué fie appellat iordané halanres (ùb Suis téplo in maforé dedaeût.Sotanî quidé ac feleutiâ colères i principio ddedtióis agrip P^fibi fœdere foriauerangamala uero ci nô cedebat fréta loco^ difficulrare dpims quâ lorapata *'’Suni näq;a'peßiex alto monte dedudû media ceruicé erigit ubi fupeminetin longitudiné ^f‘gt;dirur:tanrû côtra decline quantû a tergo ut cameli fimilitudiné prælcranut nomé enâ duxit !^’'^cxpreffa!U uocabuli figniftcationé îdigenæ feruare nô poflunt.Et a fronte quidé ac latcri/ in ualles inuias feindif. Poft uero quâ de monte pendct paululû difiicultare refugit, Verû Si quot;^*^c parlé per obliquû cxcifa foffa mdigcnæ deuiâ fecerant. Domus aût crebræ amp;nbsp;uiciffim per frona erât ædificatæ;ôi nimio pcipitio cafuro fimiles.Giuitas intra fe dccurrebat in meridié uec S'Elis Auftralis uero coHis immenfa aeditusalfitudmc ufum arcis fine muro ciuitari pratbebatiru ^B fuperior ad profundam pertinens ual!em.Fons autcra intra muros erat in quem oppidum orfinebar.Quâuis aurem natura non expugnabilis eilet ciuiras; tarnenetiam iofippus cum mugt; ^O’um cam ambitu cingeret foffis amp;nbsp;cumculis reddidit fortiorem.Eius autem habitatores nam ^^ guidera loci confidentiorcs erant quam hyotapareni fed multo pauciores minu fq; pugnato/ *® ûrutç freti difficulrare plurcs effe hoftibus putabant. Nam plena erat ciuitas:roultifq; in eâ Saffet turiffima confugienribus.Vnde ab Agrippa quoq; præmilïïs ad obfidionem per menfes ’^tem reftitere, Vefpaiianus aût ^fedus ex amathücd ubi pro rlberiade pofuerat caftra: amatus ^^’föquis noméinterpretaf aquae calidaeuoeâtur ibi eni eiufmói fonseft fanadis corpo^ uiriis jdoneusigamala puenit;amp; totâ quidé ciuiratê ita:ut diximusipofita cuftodia circüuallare neqbat Qua uero fieri poffer excubias collocauir montéq? occupât lüperioré. In quo milites caftris ira ut affoler amp;nbsp;muro circudans opus aggerum poftremo aggrediuntur. Et aperte quidem orienris lunimo fupra ciuiratem loco turn's eratmbi amp;nbsp;quintadecima legio necnon amp;nbsp;quinta contra me uiam ciuiratem operabanturffoffas aût décima repleuit amp;nbsp;ualles: amp;nbsp;inter hæc agrippam regé cu acceffiffet ad muros eorüq; defcnforibus de traditoe loqui tétarenfundibulo^e quidâ ad dextru uubitu lapide peunt.Erille quidé,pprerea familiaribus fuis circûfeptus cft:roanos auté ira fimul ub regem fuiqjmctus ad oblidioné,ptinus incitauit nullumiudæos crudelitatis modura in alic uigenas arq? hoftes prætermiffum ire credentes:qui circa genrilé fuum amp;nbsp;eo^ quæipfis coduce ^nt fuaforé ram imanes fuiflént. Aggeribus aût manus multirudie opifcß cofuctudie ciro perfe «ismachinas applicabant,Cares aût amp;nbsp;iofippus: naqiipfi erât oppidano^ potétiffimi; armaros quidem lieer meru perculfos ordinauerc: amp;nbsp;quâquâ nô diu obfidioné poffe fuftinere arbitrabâf quibusaquæ ircmq; alia ufui neccâria nô fufticerenr: adhorrari ramen eos ad mœnia produxe-tunt. Et paulilper quidem machinis aducniétibus rcpugnarunt. Baliftis aût tormentilq? percul «in oppidum recefferunr. Iraque romani tribus ex locisaggreffi murum arienbus quariunt K qua deiedus fuerat ïfufi magno cura armorura ftrepitu ac turban fonitu ipfi quoepifuper ulu«

-ocr page 464-

Jantes cû oppidanîs confligebant. llli aûtad primos aditus interim pertinâces romanis ne ultra progrederentur obftabant.Cærerum ui multitudinis fuperari undiq; ad excelfa doitadslocaW giunt.Deinde reuertcntes infantibus fibi hoftibus incubunt;eofq; impingendo per dediuia lo/ corum difficultate amp;nbsp;âgufia depreiTos interficiebant.Romani aût cû nctj a uertice iminetibus rcpugnare;neq; in partem aliqua cuadere posent pronos eos urgcntibus lociis in domos nolnu piano conriguas refugiebant.^d replets labebanf cp pondus fuftinere non poteranr.Vna^ de/ leda mulra inferiorcsatcm illæ alias deturpabant,Ea res plurimos romanoßi morte cofumpiit« Incerti enî quid facerent quâuis fubfidere teda uiderétitamcn eo côuolabant attÿ ira mulri qu^ dem ruinis opprimebanf.Non pauci uero fubterfugientes parte corporis occupabanf Plurimi aût puluere fuffocati moriebant,Sed ea gamaléfcs per (è fieri exiftimabâti^priat^ incômoda fie/ gligentes magis mfabannhofefq; inredia fua labcntes fudcnrâdo cSpellebât. C^i uero per an/ gufos uia^ cliuos cecidifTenticos tælis defuper miffis inrerficiebant.Et ruinae quidcltpwu co piam ferrum uero mortui hoftes eis dabanr.Cæfo^ enî gladios aufercntcs his contra femmeces utebantunmulis ûm procûbentibus redis ferner piiciendo moriebanâtergaq? danribus ne fu/ ga quidc facilis erat.Via^ nancp ignorantia amp;nbsp;caligine pulueris alius aliû non agnofcentes per/ crrabant amp;nbsp;circa fe femcbantur.Scd illi quidé uis reperto exitu ab oppido rcceîTerunr,

lt;jCapitulum,ll, rpafianus autem qui laborantibus femper inrerfuittfcæuiflîmo dolore perculfus eu fuper milite rucre ciuitatem uidereti^priæ tuirionis oblitus clam paulatî fupenore oppido locû prendîtnbiqt inter media pericola cû paucis oîno relinquitur. Nec enim aderat tune ci filius Titus ad Mutianû pridem Syriam mifius.Et date qUidena terga neep tutum necp honefum fibi putabat.Rcrum autem quas ab adolcfccna gefiérat ac propris uirtutis memoria quafi deo repletus corpora fociorum arque arma condens amp;nbsp;cum quibus hi bellum his una uorticc deuouens fufinebar.amp; qui neep uirorumneqj rælorum multirudineni formidans manebatidonec eins animiobfinationem hoftes diuinam elfe reputantes impetutn remifèrunt.Illis autem iam infirmius oppugnatibus ipfe pedcm referens non prins terga oflen/ dit quam extra muros egreßus eft.Plurimi quidem rSani milites in ea pugna ccciderunt^ iter eos Eburius dccatharcus non eo tarnen preelio quo peninfed ubiqueantea fortiflimus compro batus quiep plurimis malis iudxos affcciffet.In ea pugna gallus quidanomïe Ecatontharcus cu x.militibus in quadam domo latuir. Eius autem habitatores dum cerncrent quod in romanis fuiffet conCilium populis inter fe fabulantibus. Hoc audito:nam amp;nbsp;ipfeSyrus erat:amp; hiquos fe/ cum habebat node illos aggredituriomnibufqj madatis ad romaos faluus cû militibus euadit.

lt;|CapitulumJIU

fpafianus autem mœrere exercitum aduerfis cafibus uidens tepejj nullam intcrint tanram experti fucrant elademihuiultp rei magis eos pudere g? Colum ducem in pen culis reliquiftent confolandos putabat.De fe quidem nihil dicens ne quern uelinito culpadc uideretur. Oportere autem inquicns quae comunia eflent fortiter ferre na/ turani belli cogitmtesxyq; nufquä eueniar fine cruore uidoria:itcrumq; habeat fortuna regreC fum.Multis tunc iudæorum milibus interfedis cxiguam pro his ftipem faepe pendifTe fortuna:.! Atque ut iadanrium effet nimis fecundis rebus infolefcereata effe ignauorum in offenfionibus trepidare. Velox enim effet in utrûq; mutatio: amp;nbsp;ille uir fortis fcilicet maneat cuius fobriusent amp;nbsp;animus in rebus quoep ifelicircr geftis ut idem habeatur redis confiliis pccareftitnensiqua^ ea quae nunc accidcrunt neq; molitia ueftra neep iudaeope uirtus effccit. Nara ßiillis pugnæ me/ lions amp;nbsp;nobis deterioris caufa fuit difiicultas loco^,Qua in re nimipe quis reprshedent alacri/ tatis ueftrae rcmenraré.Nam cû hoftes in excelfion loco refugiffent manus continere debuitet netp fûmo uertice coftituta feq piculaifed capta îferiori ciuitate;paulatî eos q refugerat ad tuito/ rem uobis amp;nbsp;ftabilé pugna reuocare.Nunc aûtïmoderara feftinarióc uinccdi q id incaute fieret non curaftis,lnconfultus aût amp;nbsp;furibundus impetus belli a romanis alienus cftiqui cunda ordi/ ne peritiacp pficimusibarbarifcp conueniens amp;nbsp;quo iudaei maxîe poffidenf. Oportet igit nos ad ^priâ uirtutem accurrereatcp indignitati offen (lonis irafei poriufcp mœrere. Optimum autem quifep de fua manu folariû quærat.Ira enî fiet amp;nbsp;amiffos ulciCcamunSC î cos a qbus pempd funt umdicemus.Ipfeaûtita ut nunc feci expianatq; nos pugnâdi prius ad heilagere K nouimmus Îde difcederc.IHc qdem his didis rccrcauit exercitum.At gamaléfcs bene geftare pauliCper am/ mos ercxcrejquæ nulla rarione magnifieeq? puenerat.Mox autem reputantes ablaram fibi ene fœderis fpem: quodep minïe polfent effugerenam enim uiduseos defeceratiuachementer do/ lebant: animofqueremiferant, Nec tarnen quatenus ualebant falutera fuam negligebantifed

-ocr page 465-

âm diftarbatäs partes muri qui erant fortiîTîmi qua intégras cacteriamplexirnffodicbant.Ro^ ‘-Q’^^^'^^^^’^ibus aggeres iterumque tentantibus irruprionem multi ex ciuitate per 11« deuias qua nulli cudodes erant amp;nbsp;per cloacas diffugiebant, Eos qui metu ne capcrentur b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inopia confumebat.Solum autem undiq; alimenta quipugnare poffent congcrc

illiquidem in huiufmodi cladibus perdurabant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•jCap.lIll,.

fpalianus autem inter curas obfidionis fubfidiu opus aggreditur aduerfus eos qui monrem ira birium occupauerant inter campum magnum amp;nbsp;Scitopolira firum: cu^ ius altitudo quidcm.xxx.fladiis confurgens feptcntrionali tradu inacceflà eft. In uer tice autem uiginri dadiorum planines patet tota muro circundata. Hunc autem to/ ^i^nmbitum quadraginta diebusædifîcaucrat ioiîppustôi alias ei matcrias amp;nbsp;aquas fuggcréri/ “n^locis infcrioribus.Solam cnim incolæ pluuiam habebant. Magna igitur in eo multitudinc ^^iigregara Vefpafianus placidum cum fexcentis equitibus dirigit.Huic autem fubeundi quidé J^ontis ratio nulla erat. Multos autem foederis ac ueniæ fpe hortabatur ad paccm: Óddefccnde^ ™nt ad eum;ipfïquoque infidias molientes» Nam di placidus co ftudio mirifl'ime cum bis lo^ 9“fbatur ut eos in planitie caperet: illique tanquam didisobedientes ad eura ueniebant ut inlt; aggrederétur.Vicit auté adutia placidi.Coepto enim a iudæis praclio affimulat fugam: ®‘poftquam infequentes ad magnam partem campi bellum cxiitireflcdit in cos equitum maus PMinifq^ in terga uerfis aliquos interfecit. Semoram uero multitudinem cæteram ab afcenfu ‘^otrcet.lta(s alii itabirio rclido in Hicrofolymam refugiebant, indigent autem fide accepta g» '’^aquadelccerat amp;fc Kmontcm placido tradidcrunt.

#JCapituIum.V,

J y Pud gamalam uero degentium audacifTimi qui^ difperfi latebant.Imbelles autem fa me corrumpebanrur.At uero pugnantium manus obfidionem fuftinebat donee cue F I nit fecundo amp;nbsp;uigefimo die mentis odobrisrut très ex quira legione milires circa ma *^~^tutinas uigilias aeditiffimam prae caercris turrim quae in fua parte fucrat fubirent: ca^ quot;lUf occulte (uffoderent cum appofiti ei cudodcs nequeadeûres eos: nox enim erat:nec poftqua ’'^irefenfifTentadem milires caucndo nc drepirus fieret quinq; faxis duriffimis euolutis rcGliut, “'ibiroque cum magno fonitu decidit;unaquc cudodes præcipirantur. At uero qui per alias cu* ‘quot;’•Jias erant perrurbati fugiebanr: multos euadcre aufos peremcre romani. Inter quos criam ’®fei Tuper dirutam muri partem quidam iaculo percufTum itcrfccit.Intus autem ciuitatem de* S^otibiis fono concudis multus eiat pauor at^difcurfus tanqua omncs eflent bodes ingredi* ƒnnccf glares aegrotus amp;nbsp;iacens dcfecit cum rimoris magnitude morbum dus plurimum iuuif ^ad mortem, Romani autem tunc temporis peccari mcmores uftj ad uigefimam amp;nbsp;tertiaiw ’•«a fupradidi menfis oppidum non funt ingreffi,Titus autem adcrat indignatioe uulncris qd ’'“’'Mnos fe abfente perculerat ducentis equitibus praeter pedites ledis oriole ciuitatem inrroi/ Prætergrefro uigiles quidem ubi fenferunt ad arma properabant. Cognito autemirus P'’‘0Cuto dus ingredu:alii raptis liberis trabenres etiam coniuges cum ulularu amp;nbsp;exclamatioi^ Warcem refugiebant:alii Tiro occurrentes fine intermidîonc truridabantur.Qui uero pro V'bitieffent in arce rccurrere:nefcn quid faccrent romanorum praefidiis incidebanr. Vbi^ auté ’Koitus morientium gemitus:perq; prôna loca effufus cruor totum oppidum düuebat, lt;jCapitdlum,VI.

N cos qui arcem occupauerant oranem Vefpafianus inducit exercitum, Erat autem faxofus amp;nbsp;accedu difficillimus uertcxin immenfum acditus:amp; unditj circu bodium multitudinc prcccps.Vnde romanos ad fe adeuntes:alios tælis amp;nbsp;praetcrea faxis deuo lutis ulcifcebantur iudaei cumipfos excelfo loco pofitos nullae fagittae contingerent ycrum ad eorum intcritum diuino muncre quodam turbo exoritur romanorum quidem racla ’?5°^ f«ens:ipforum autem a romanis pellens amp;nbsp;obliqua traduccns ut ncquae in præruptis con lutere propter uiolenriam flatus potent cum nibil effet immobile:ncque bodes ad fe acceden* lt;0 uidcrc.Itaqp fupgrefli romani eos circûueniût:^ alios qdem répugnantes ante capiebant. In Prines aurc usbemenrius fcæuiebât iHo^ memoria;quos in primo eSgreffu pdiderât. Multi at “”01^ circuclufi defpanone falutis filios amp;nbsp;côiuges amp;nbsp;femetipfos in ualle pcipites dabantiq fub J?.’” pfundu patebat.Euenit ante ut ipfo^ in fe qui capti fuerat imamtare lenior exideret ira Haia romanoß^.Ab bis eni qtuor milia pempra fut.Qui uero fe pcipitauerut qnqj milia fût rc^ p.Neqj quifqua prer duas mulieres faluus euafit:qu3e lororcs erant pbilippi filiæ:qui pbilippus acuno genitus effet in figniuiro amp;nbsp;qui fub agrippa rege tetrarcbcs fuerat. Seruatæ funt autem Sweidii tépore romanos impetum latuerc.Ncc enim uel infantibus peperccre quorü multos

-ocr page 466-

firgvli rapfos ex arce proiiciebant gamaTa quidfrtiFoc wodo exrifaeft tertio^ oîgcfîmoàc menfis odobris;qu£e,xx,amp; primo dic méfis feprembris ceperar rebellarCi

lt;iCapituIum.VIL

Arn^ folumgifcala municipium ganleæ reftabat indomitum’enius mnlritudo pao Rudio tcnebatur:g, crant plæriqîagncoJae fpemep füam femper in iruöibus fo*'®^* ueraneNon paruacautem manuslatrocinah permixnone corrupricrât quo moibo etia nonnulli ciuium laborabant. Hos aut ad dcfcdioné ïpcllebat Icui cuiufda nuu joannes ho ucneficus amp;nbsp;fallaxmanuftj moribus amp;nbsp;ïmodcrata (pare prcprus;miroq; modo qu* fperaffet efficiens atg? omnibus lam cognitus qd afiedandacubi potcnnæ caufa bellûamart ’f' Huicapud gifcala fediriofo^ turba parcbat:quo^ caufa populiis ena legatos fortafe de nc miflurus roano^e tamé cogrefTum in parte belli praedolabaf.Et uefpalianus eStra I^ 9™ Tirum eu cquitibus mille décima uero legioné circa Scitopolim mitntxû reliquis autc ouattu Cæfarcâ ipfe regredirur:dandâ his ex laborc continuo requic putans ex ciuitam topns eo^^F corporantemcp animos ad futura certamina exidimâs effe refouendos.Nec enî exiguë rem CupelTe de hierofolymis præuidebat quæ amp;nbsp;regalis cfTet ciuitas: amp;nbsp;cundae nationi pwâff • His aût qui ex bello fugiffent in cam confluentibus etiâ naturalis munitio: item^ rooro^a” condrudio non minima ci foUicitudiné comparabat:cn uiroji fpiritum ^audaciam amp;nbsp;û«^® ris inexpugnabilem efle cogitaret:ob eamq; rem milites uelut Athletas ante certamina rc curari.Tito autem gi(cala;cquitando enim ad cam acceflerat aggreffionc capi fadlis tiidebat* Scicns tarnen g, ca ui capta paffim a militibus popuIus:abfumeretur.Nâtç fatiatus état ipif ’^m cædibus miferans multirudinem ctiam fine ullo difcrimine cum noccntibus intcrcunfe«u:pac i one magis (ubigere ciuiratem uolebat. Iraq? plcnis hommu muris:quo ^ plænlt;5 pditS ’ erant mirari fe air quonam freti confilio cundis iam ciuiranbus captis illi foli Romanorum a ma operirétur: cum uidercnt mulro quidem munitiora oppida uno impetu fuilTe fubmedanc-' euros autem fortunis fuis potiri qui Romanorum dextris credidifTent. Quasquidem cuaM nunc illis ait fe pomgere.neq; obinfolennam fuccenfere: quia fpem libertans ignofcendam pugt; tarer. Non tarnen ctiam fi quis impoffibilia uellet perfeucraret. Quod fi didis humanuuio® non paruifTet fîdem dextris habuiflent expertum iri arma crudelia lam cognituros efle n^uia fua ludum fore machinis Romanorum:qui confidentes foli Icfc oftentarent arrogantes elle ca* pruros.His didis popularium quidem neminem non quidem rcfponderc:fed ne ad murum q“' dem licuit afcendere:quia totum latrones pracuencrant amp;nbsp;euftodes erant portis appofiti nequis ud ad foedus prodiret:uel equirum qucnquam in ciuitatc rcciperet.Ioannes autem amp;nbsp;ip^ plcdi conditiones ait ira aut perfuafurum aut neceflitarem belli renitentibus adhibiturû.inum tune diem iudæorum Icgi oportere conccdi:quoniam ficut arma moucrenta ctiam de pace co* cenire nephas effe putaretur. Nam amp;nbsp;romanos fare cp ab omni ceffarent opère dierum fepfem circuitu. Quam fi remeraffent non minus cœrus quam qui agerent piaculum commifluro5; ipCumqjTitum nullum fibi ex mora ftipcndium formidandum.quod emm unius nedis fp^^J? Eraetcr fugaeconfilium coeperit pradercim cum id obferuare circumfedenti nemo prohibeat.d'' iautem magnum efle lucrum nulla in re defpiccrc patrios mores. Et ilium decere qui p^î non fperantibus indulgent: legem quoep fcruare fcruatis.His tirum ioancs (allere conabarunno tantum pro feptimi diei religione quantum pro fua falure folicitus. Vcrebatur ne flarin’ ciuirarc folus deftirueretur:qui rorum in node ac fuga uitat fpem collocaflèr. Verum prmfdo dei nutu in cxcidium Hierololymorum loanncm faluum efle cupientis fadum eft: ut no folum induriarum caufationcm. Titus admirrcretiucrum etiam in fuperiori parte ab oppido caur^ poneret ad diflam qui meditaraneus cft Tyriorfl uicus ualidiflimus galilcis femper exofus. ^O' de autem loanncs cum nullas Romanorum excubias circa oppidum uidcrct arrepto non folum his quos circa fc habebat armatosifcd etiam fcnionbus plurimis cum familüsjbdu* dis in Hicrofolymam fugiebar, Scd ufque ad uigefimum quidem ftadium fieri pofte uidebat. ur mulieres ac pucros aliamque mulritudinem fccum duccrer homo quem capriuitatis itemque faluris metus urgeret. Vltra uero proccdcnte eo rcliquebatur amp;nbsp;oricbarur atrox remanenuni ficrus. Quanto cnim quifque procul a fuis aberat; tanro propiorcm fe hoftibus credcbat.wmquot; queaffore qui fe capercnt exiftimanres neccftario pauirabant: amp;nbsp;ad crepitum ipforum curlusla ciebat aflidue refpedabanriuelut inftantibus quos fugiflcnt:multiqae uroul roebantK circa ra arn plurimos cerramcn praccedentium contcrrebat.Milérabilc aut focmira^ Kinfanrium crat cxcidium, Aut fiquarn iadare nocemmonnullacuiros aut propinquos ut (e operirentur ora^ bant. Sed Ioannis exhortatio fujerabat ut feipfos feruarentinclamantls cocp confugerent.un«

-ocr page 467-

icmaneóbus etiam fi raperentur poenas a romais pcterent.MuIntudo quidem eorum qui Fuge^ rantur cuitj uirium fuit cito difpcrfa eft,Luce uero Tytus ad muros aderat foederis caufa.popu lusautem portisei patefadis cum comugibus adeuntes tanqua bencnirito;amp; qui cuftodia ciui,-ptem liberaflèt laudibus prædicabant.Simulcp ioannis fuga fignificantes ut amp;nbsp;fibi parceret ob/ fccrabant amp;nbsp;eos qui nouarum rerumcupidi reliqui fuperefenr ulcifccreturnlle aut precibus po puli poftulatus equitum partem ut ioannem periêqueretur dirigit. Scd eutn quidem ocevfpare ^equiuerc:g»antequam uenerantin Hierofolyimam iefe receperat.Vna uero fugientes prope ad «uomilia perimunt:rnulieres ac pueros paulominus qua tria milia circunaöos reducunt. Titus Gütern indigne fcrebat non ftatim a ioanne pœnas fraudis exadas.Irato uero animo faris effe qd fpedcciderat ad folarium purans capnuoye amp;nbsp;qui trucidati fuerant multitudmem i oppidum cû buore ingrcditurnulTiiq; multibus minimam mûri pattern iure pofleflionis abrumpere mini/ öndomagilqua puniendo reprimebar perturbatæ ciuitaris audtores.multos enim propter odia Qomeftica uel proprias inimicicias delarores innocentiæ fore credebanfi dignos poena dilcerne W-melius noxium reimqueret metu fü(penfum:quâimmeritum quemquâ cum eo perdere gra ’æs«i(bmabat.lllum enim fortaffîs modeftiorem futurummel metu fupplitiiiucl quod erube/ ■teretpræteritorum criminum ueniatfine caufa uero morientiu poena nullo modo corrigi pof/ '^ Præfidüs tone ciuitatem circumdedinquæ tam nouarum rerum ftudfolbs compefcerent qua P® pace fentiéres quod fibi relidurus erat maiore fuducia firmarent, Galilea quidem tota poft 9^ multo fudore romanos exercuit hoc modo fubada eft.

lt;]Capitulum.Vin.

ud hierofolymam uero ad ioannis introitum omnis populus erat effufus ; amp;nbsp;circa iingulos qui una confugeréc nuerofa turba colledi; quos fines cladis experti efienc percontabanturdUoruro autem feruens anhclirus neceftitatem fignificabat. Verum uc in malis quoep fibi arrogabant.Non romanorum uim fuifte dicenres fed fpon/ ^^uenüïcïut cum his ex cautiori loco pugnarent.Inconfultorum enim arcy inutilium eße homi ‘’Utnincautepro gifcalis 8i. iualidis municipiis periclirari: cum arma uigoremq; opporreat pro ^^^foMi fulcipere arq; ftruareifignificando tarnen cxcidium gifcalorum etiam quam dicebant ƒ^eftam difceflionern fuam ut primi fugam effe intelligerent prodiderut. Audios autem quæ ^Ptiui pcrtulere non mediocris populum perturbatio renuiomagnumque id efle argumentum b'^?tii repurabat excidii.At ioannes qui coy^ quos reliquerat ca minus erubefccbaofingulos at ^■■cuiens fpe ad bclló icirabatanfirmitaté roano^ afterensgppriaq? uirtuté exrollens:amp; ipcrato/ *®'® fa cauillatióe infeitâ decipiens:^ end fi poenas fumeréonunqua hierofolymoje muru traf/ S^fdeientur r5ani:qui,p gaWeo^ uicis tanta mala perruIiiTent atqi in co^i mûris machinas con ■^‘aiflènr.His eius didis magna guidé corrupebaf luuenu manus. Prudentioi^ aut arg; fenioru j^ erat qui no futura profpiciens uelut iam perdita cioitaté lugercr.Et populus quidé i ea co ,tune erat.At uero per territoria raanus agreftiü ante fedirioné quæ hierofolymis orta é ’fordare iam coeperat.Tituseni a gifcaliscæfareâ, Veipafianus aut a cæfarea L3mnûamp;azotû ™æôus utruqj fubcgitftpofitifqjinic præfidiis reuertebaLmaximâ ducens eo^ multitudinem ’''■’ffoedere fociauerât.SinguIas aûtciuitates tumultus bellû^ inrcftinu exagirabat quanrüqia °'®anis refpirafiênt in fe ipfos manus uertebâtteû inter amatores belli ac pacis cupidos eet fcæ ^‘^ontério dudóq; concordió pcrtinacia primo intra domos accenderef. Deindeiter feamicif/ 1“^ populi diindcrenr:amp; ad fimilia uolentes quifqieSueniens aperte iam coada multirudie re/ jjfjbretJtaij diflenfiones quidé apud oés cranr.uouiratis aut armoruty cupientes fenibus ac fo /•■s iuuenrute arq;audacia præftabât.Primo aut idigena^ finguli prædari coeperût-Deinde ex fo *-®”®^*s cuncis per territoriu latrocinabantuout quod ad crudelitatc arep iniufticia Peoat nihil a romanis gentilis abcflent;atq? ab ipfisqui uaftabantur illam a romanis excidium uius uideretur.Ciuitatu uero cuftodcs parti ga defarigare pigereoparti odio narionis autnulli i5®’njmi erant male affedos auxilicdoncc rapina^ focietate undiq; congregatin’ )collegioix focinalium principes atey in agmen conflati hierofolymis irrumpunt.Quæ ciuitas a nullo re '^^^‘^ ®®’^ primo gentiles omncs fine obferuatione rccipiebat: tune præopue exiftiman/ 5ƒjV’’*“^fos qui fuperinfluerent adiumenro amp;nbsp;beniuolenria uenire. Quæ quidem res etiam Hjff- ^®”®°”^ ciuitatem poftea peffundeditxo q? incrs Biinutilis mulntudo quæ pugnacibus ïhi'T^ P°^^”^ alimenta cöfumpfit.Hifq? prærer bellum etiam fedirioné famemey côparauit; ^^fp larrones ex agris co tralgrefli ac multo Icæuiores quos itus iuenere fociati nullu atrox faci ij»enim rapinis amp;nbsp;expoliationibus menebanf audaciajfed ufey ad cædesrui ifbant non clam neque per noctera aut quolliber homines uerurn luce palam nobiliffimos

-ocr page 468-

quoftp ad oricndo.Nam primum Antipan regü generis uirum Kadeo potcnnflïmu ciuiumu criam publicosthefauros fidei fuse permifTos haberet copraehenfum euftodia tradidcrunt.F hunc etiam Leuiam quendaminfignem uirum amp;nbsp;Pheriam filium Ragen amp;nbsp;ipfum Ragetum galis fimilircr utruncj; familiæ omnef^ praererea qui prserenroru præKare aliis uidebantur. Uis autem metus populum poffidebatÄ uelut occupata ciuitate falutcm propriam qunç eu bat.illi aut daufoji uinculis non fuere contenri;ncq? tutum arbitrabantur e pStentia uiros tius cufïodire.Nam 6iipfosAdornos co^ non paucos uiros frequentare ac per hoc ad ®*°* duna effe idoneos amp;nbsp;praererea rebdlaru^ fortaflepopulu iniquitate cómotum. Dccrcto igi^ cos occidi raittunt quenda de fuo numéro ioanné ad cacdes promptiflimum: qui lingua pa Dorcadis filius diccbaruræumq? alü decern armari gladiis fecuti ad carceréibi quos repem inrerficiunt.Fingcbantaut huius imaniflimi fceleris caufam cd romanis cos de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j^^-fLj^

tatis collocuros fuiflejeoifque libertaris proditores interemifle dicebant: P^ojlus ucauaan _^ tanqua feruatores ciuiratis ac bene deca meriri gloriarcnf.Euenit aut populu quidc adr»\. militatis ac formidis il!os uero infolentiae progredirut in eo^ effet arbitrio etia P^^quot;”“ lignMOfDcni^ fsniilus sbrogstis undc per fuccdTione ponrifices creâbsturneo^n^æ^^^^ s^^ biles conftituebant:ut inapioruna facino^ focios habcrcnt.Nana qui fupra meritu l^*”’’’° jj nores adepti crant his obediebant neceffario qui fibi cos præftiterant quomâ amp;nbsp;digni^te p tos uariis machinis fidifi^ fermonibus conaitrebant opportunitaté ex co^ qui ie ^hibere p rant côtentione captantes;donec hominü perfecutione faciati in diuinitaté contunaelias na _ lerunt:pedibufque polluris in fandu locu introire ceperuntJamc^ populo contra nanep audor erat Ananus æuo naaxinaus pontificû itcmcp iâpientiffimus amp;nbsp;qui fortaflis ci té conferuaffet fi infidiatope manus potuifleteffugere illi tcmplu dci aduerfus populiwrDa c / ftelluna ac profugiuna fibi fecere:quod pro donaicilio habeant tyrannidis.Acerbis autem aam' feebaturetiâ cauillario:qu3eprac caeterisco^ fadis erat doIori.Tcntandoenim quanto metu f» pulus teneretur fuafqjuires cxplorando forte ponrifices create conati funt:cum bistut nix’®' ex fanullis fucceflio deberetur.Huie autem fraudi mos antiquitus obtendebatur.Nam Siwi forte pontificatum deferri folitum fuiffe dicebant.rc aut uera lege de genere erat ubrog^’^° matus atep bis ad porentiam quae fibi defignandopi magiftratuum licennam compar3’'fnt.iç una facratarum tribuum accita quae Emacin appellatur ponrificem fortiebanturtcafuquew exiit homini per quern maxime eorum iniquitas demourata cd fandi quidam filiusWebei co Aratha non folum non ex ponrificibus orto:fed aperte quid effet pontificatus propter ru citatem penitus nefcientc.Denilt;jinoitum eura rure abdradum ut in fœna fieri nauere perfónanndutumep facra uede quid facere deberct fubito indituebant; ludumcp Si JO effe tantum ncfas arbitrabantur.Caetcri quidem faccrdores procul fpcdante ludibrio iegtui n berilachrymas uix tenebanttbonorefcp facropi folui grauircr ingemebant.Populus tarnen m eorum audaciam non tulit fed omnes quafiad deponcndam tyrannidé animos intenderant.^ qui prædare cæreris uidebantur giorgion iofippi filius amp;nbsp;fymcon gamalielis tam fingulos cir eunres quam fimul uniuerfos in côtiombus hortabanrurtquo tandem aliquandolibertans;c ruptores ultum irent: fandumque locum hominibus fceleratis purgarc properarent.Ponm ' cria probariffîmi gamala quidem filius iezuram autananus populum frequenter in probrando dus fcgniriem contra zolotas excitauerunt, Ita enim fcipfi uocabanttuti profeffionum temulitac non qui peffimam facinorum immanitatcm fuperaffent.lta«^ in lt;5® g^ nem populo congrcgaroxundiftp indignanribus occupationes fandorum itemquc r^P^J“ ^ cædesmondum autem prompris ad ulcifcendum propterea ^in cxpugnabilesudenim zelotaeputabantur: dans inter cos médius ananus 8C ad Icgcm crebro refpcdans cum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^

oppkffet oculos. Magis ait mihi mori faris éateq der domiciliü uidea tatis refcrtu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gj

que 1 acceffi amp;nbsp;fanda loca fceleratoru pcdibus frcquentari. Verum faccrdotali uede fandilïïmum uenerabilium nominura ferens uiuo;atque animaeamore teneur ne pro fen te quidem mea mortem fudinens gloriofamiigitur folusibo tanquâ in folimdieaiam ni ^^ folam dabo pro dco. Nunquid opus cd uiuerc in populo clades fuas minime ^o^®^ ..^ne quos malorum præfenrium defenfiointcriit, Siquidé rapti parimini ac uerberati ’’^^^Xiari gemitu quidéaperto quifg prolcqulf ïteremptos.O acerba cóminarionc.Quid de tyran q ^* Nunquid non a nobis nodra potentia nurriri funtf Nunquid non defpedis qui ®^??® ,« jn cum adhuc pauci effent, uos dum tacetis plurcs cos fecidis atque iHis armatis quieice uofmetipfos arma uertidis! ’cum primos eorum conatus oportuiffet infnngi: quando o^^ ros cum uitiis appetebant. Vos autem negligendoad depredationem noxios irritadisJQ

-ocr page 469-

^sdomibus nulla rato ducebaturJtatp fara dominus ipfc rapfebaftdq? eu per rnediam duita traheretur nemo erat auxiIioJUi aut a nobis prodiros eriâ uinculis anecete. No dico quales '’‘Quantas:fcd quod aceufâtos indénatos nemo audiuit. Reftabateofdem uidcre trucidare.Hoc uidimus uelute grege brutoK aialiumiquæ praccipua ducitur hoftia ne uocem quidé quiiq ftnifitmedum dexrerä mouerct.Panemini ergo patieminietia fanda conculcari uidenresf Cücp Sinnes audaciæ gwros nephams hoibus fubieceritis eo^ praeftantiam reuertiminifNunc enirn Pgt;ofrüo ad maiora procederent:fi quid maius quodcuerterent inuenirerur.Tenerur quidé mu ôidlumus ciuitatis locusmuncaütphanum appellatur arcis arx quidam fîue cafteHum, Tanra ’amp;tur contrauos tyrannide munita amp;nbsp;inimicis fuperuerticem pofiris.ut uidetis.quid cogitatisf'' qaibus fententias applicatis^ An romanos expedatis ut Candis noftris opitulenturf na quC fe nodræ ciuitatis habent res: coq; iam calanaitarum uentum ediut mifereatur noftri ctia quot;Wis.Non exurgetis o laboriofi refpedifg; uulneribus ueftris quod ctia feras beftias facere ui--Oiniusultum ibiris in hos qui uos pereufere. Non fuas quift^ recordabitur clades:amp; ante ocu/ quot;5 pofitis quac pertulerit ad ultioné animos acuetis. Periitapud uos mfi faIlor affedionu oïum

amp; maxime naturalis cupiditas Iibertatis. Sermrutis aut ac dominorum amantes fadî ■“■^ustanquâ fubiugan a maioribus didiccrimus.Atq; illi quidem multa 8i maxia bella ut in Iigt; | z^3te muèrent perrulcrunt, Nee aut segyptiorum aut medorum potentiae ceffere: dumodo ne ”^1 quæ iuberérur.Et quid opus cd de maioribus loqui^Hoc ipfum bellum quod cum roz ^nunc gerimus utrum commode an contra ineómode non palamiquid habet caufæ nifi li ^f3teni;Ergo qui dominis totius orbis feruire non patimur:gentiles noffros ferimus tyranos, ^^Wquä cxternis obedientes ad fortunam femel adire feccrunticuius iniuria uidi funr.Ar uc / ^Wimis fuorum cederc ignanorum eft amp;nbsp;cupientium fcruiendi. Ad hæc autcm quia roma^ ^''“’»mentio fada eftmon uos cellabo quid dum loquor intcruencrit mentemquc retraxerit, mam fi ab his capti fuerimus:abfit autem didihuius periculum nihil acerbius cxperiegt; ^“f quam ifh nos affecere. Quo pado autem non lachrymis dignum fit illorum quidem i» ^'’’pIodonaria ccrneref Gentilium ucro fpolia qui nobilitatem huius;maxime omnium dui/ -^tompilauerunt epfep uiros truddatos uiderirquibus etiam illi poft uidoriara obtempérai '’’'Kt Romanos quidem nunquam tranlgrediaufos effe limitem prophanorum aut facratac r'^uam confuetudinis præterirc.Sandorum autem ambitum quamuis proculafpedum p' ^ftefeere.quofdam uero in his locis natos ac fub noftris moribus educatos:8i qui iudæi uoca/ inter media fanda deambulare manibusadhuc fui gentili cæde calentibus. Quis igitut ^^■’um bellu meruat ex comparatione domeftici;multo nobis æquiores inimicosmam n pro ^^rebus func apranda uocabula repcrirecur legum quidem conferuatores nobis fuiffe Roma uero intus habere.Verum hos infidiatores libertaris exitio debere nequeffacinorum hèta^ ^’grium ex cogitari pofte fupplitiurn. Certum eft idemcy omnibus uobis amp;nbsp;ante oratio* j^ ’’’dm cfte perfuafumatqjipfis uos rebus quas pcrtuliftis in eos effe commotos. Plænque fç ’^ fortaffe multitudinem eorum atcp audaciam reformidant:amp; praeterea q gt;nbsp;in loco fuperio* ’^^æ^ ^^ ucftra negligentia conflata funt ita nunc magis prondunt ft morabi* ^”^ ^ numerus illorum in dies ftngulos alitur eo ^ nequiffimus quifq^ ad fimiles profu* y ƒ«audaciam plus accendit:quod nullum adhuc eius impedimentum interuenit locoqjfupc 1^utuntur:amp; quidem cum apparatus his tépus demus.Quod ft aduerfus eos ire cœperimus: .^liores crunrmihi creditexonfeientiæ celßoris loci beneficium ratio perdct. Fortaffe auté lawT'^ *’“®^s in ipos taela retorferit fuifque miftilibus confumentur impcrii.Vidcant nos trof quot;’^^^ ^ ddedi funt quamquam pulchrum eft ut etiam fi quod periculum immineat »13s ^^'^^ ^«is moriamur: ac ft non pro liberis amp;nbsp;coniugibus:pro deo tarnen eiulq; fandisani i»tn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Præbebo autem manumatque fententiam; amp;nbsp;neque confilium uobis ul* 131^’^ cautionem: neque me corpori meo parcere uideritis, His Ananus contra Zelo* Denn '*^'“”’ bortabatunnon quidem nefciens iam expugnari uix poffc per multitudinem ac iu ^nim '^®^'’rmorumque pertinatiam multon magis propter confcicntiam córnifforum, Nee tebe ^***®bros extremam ueniam his quac perpetrauerat fperabant. Verumtamen quid uis ’»tem P'^®bilius cxiftimans qua in tanta re^ perturbatione tumultum cohibere. Populus ’tat Sen a^* ^^ clamabat in eos contra quos rogabatur;6i ad fubeunda quiCy pericula promptus *’3tibu*^ • *” ^’’3”tis magis idoneos difcerneret arq; ordlnaret ad prælium Zelotes cundis co ’’mod **'*^ ‘■®S”’bs: eertos enirn qui oia fibi nuntiarenthabcbant in pontificem comouentur ^pülu^ P^^ Cuneos fimul uniuerfi profiliunt necy obuio cuiqua pcebatur. Cito aut amp;nbsp;Ananus rncongregauit; multitudine quidé fupcnoré.Armis uero conftipatis non erant Zdoix

-ocr page 470-

inferiores, Alacritas uero quod dccrat in utrife^ c5pIebat,Nam Kdues arm's iram concepmnt fortiorem: Si qui de Tcmplo exierant qua mulritudine maioré audaciam, Q^’PP^quot;“ nbsp;nbsp;ji*^

bitare fe ï ciuitate minime poffearbitrabâtur nifî Zelorcs exirent.hl uero nifi uiciflent nullum fe non fubituroseffe fupplitium,Manus aut confererc pro ducibus obedientes moribus aojf« Et primo quidem in ciuitate ac pro rcmplo eminus miffîs lapidibus fcmetinuiccm appetebann Si uero aliqua pars tcrga uertiffct uidores gladiis utebantur.Cunqjplurimi faudarentur multx cardes utrobic^ fiebant. Et populates quide in domos referebatur a fuis zelota^ aut quicuquc uulncratus fuiffet in templu alcendebatifâcrâ humum cruorc perfundensiut folo eo^ languine uiolatam religioné rede quis dixerit.Sempcr quide latrones excurrédo ingrcffîbusprxualeDar.-Irati uero populäres proficiente quotidie numero fuo cd defides increparet quiç a tergo ieque bantur non aperiendo fugientibus uiam inuitos eos repugnare cêpeUcrent: uniuerfös9”’°^ fuos in holtes cóuertunt, lllis aut qui uim ferre non porcrant paulatim ad templur^^^™^, irrumpit una cd fociis ananus.Vndc fadd dl ut eos q?ambitu exteriori caruilTent merus inua deretadeo^ in mu^ interioré fuga rccepri mature ianuas occluderent, Ve^ anano pornsqup dem facris manusafférre non placebatihoRibus quoa defuper tala torquetibos nepnas ccexiltj mans eriâ fi uiciffet non ludratd prius populd inrroducere.Ex omni adt fua multitudine lexfcgt; re armato^ milia fortitus cullodes eos î porticibus collocat,His adt qui fuccedcrét in alios per ordinem ponit. Multi adt honeftorum ab optimatibus ad id eledi mercede ccducw paupcres uice fua praefidiis ddlinabant.Fit adt his olbus cxitii caufa ioannes:quc ex gifcalis enu gilTe praediximus .Is cni dolis plenus Siacerbiffima dominationis cupiditate njcnfc circunfercs iamdudum rebus comunibus molicbatur infidias.ltaq;tdc eadem quat populus fentite fe umugt; lans aderat Anano tarn diebus cum proceribus capienti confilid qua nodibus pagtanti tuito? dias: olalt;^ fecrcra melons renunciabat:nulldquc populi confilid non priulqua capcretur iniraid feiebât cius idicio.Immodcratis uero Si ananum Si populi pricipes placabat obfequiis ne in anq fufpitione ueniret affcólus.Sed hate eius honorificentia in contrarium uerrebarurErat cniw cX adulationum uarictate fufpedior coq; ipfo ggt;criam non accitus affiduus crat;arcano^ proditot habebatur. Eteni profpiciebat ananus omnes qui ad fe concurrerent intelligere que ioannes fa ccrct fufpitione nunciationis habebant.Submoucrc adt illd non erat facile nety polTibile^ lina prxualeret ac praeter hoc multo^ non ignobilid qui fummis rebus adhibebantur nio luccindus crat.Vifum eft igitur ab eo facramentum benioolentiae caufa petiinihilque dubi tans Si fidem populo fe feruaturum iurauitiSi ne^ fadtum eius inimicis ullum nccp confiliu p-diturum:una^ deponendis rebellibus Si manu Si uoluntate opera collatu^. Iratp ananuseiU!lt;5 Ibcii quonia iurato crediderunt nulla iam fufpitione fuis ed confiliis adhibebantimoxquc ab as concordiae caufa legatus intromittitur ad zelotasicurae nacp habebat ne phanum culpa fua pol^ lueretur:ne ue quifqua in eo ^cumber« iudaeo^.ille adt quafi zclotis ac non cotta pro bcniuo/ lenria iurauilfet egreflus ad eos medius conftitit : Si faepe quide fe lUo^ caufa in magno pentU' Io fuiffe dixit:ne quid fecretoße ignorarenttquac in eos ananus cum fociis cogitaffet. Nuncaute ingens cum ipfis olbus fubiturum effe difcrime nifi diuinum quodda praefto fuerit adiumenul nihil cnim iam morari ananum;fed perfuafilTe quidem populo aduefpafiand legatos mittet ' ut ad capiendam ciuitatem quaprimd uenire properaret.indixilTc adt luftrationé poftcro die ut ro ligione fïmulata intromifli uel etia in praclio manus confererent.Se adt no uidere quadiu aut cU ftodias fuftinebunt:aut cum tanta manu acie congrediantur.Ad hæc addebat cp ipfe da ^uidcgt; tia tranfadionis effet caufa Icgatus.Hac enim fpe ananum his proponercig » nihil lupicantescos fubiro aggrederef, ira^ oportere fi quis habcda uitat rationé duccret aut cuftodibus fopptotc aut foris quidem praefldium perere.Quos adt fi uidi effent ucniae fpes fouerenîmemores ce daciae fuae crederejaut fimol ac fadorcs penituerintadmiffo^: in gratiam ftatim eos quippdh funt redituros.Sed nocentium quidem faepe inuifam etiam poenitudinem fieri, Lafis aut nam in licenciam feniorisaminere auté illis ait irerfedo^ amicos at^ cognatos tantd^ populu pro diffolutis legibus ac iuditils indignarione flagitanté, Vbi etiam fi qua pars mifericordiaefuoit maior earn irafcentid turba celabit.Talia quldé uariabat ioannes terroré incutiens mulntutton Externum uero auxilid aperte quidem iJicarc qd diceret noaudebat idumeos adt fignificabat# Vix principes zclotarum priuatim etiam commouerat: crudelitatis ananum argucbat ipus cum minitari confirmans, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCap,lX.

Rat autem eleazarus gionis filius:quietiam praeter alios idoncus elfe uidebatur Sc re de confulere:amp; quae confuluilfet efficerentcmq; zacharias filius ampherali uterqa lacerdotibus genus ducens,Nipraeter communes etiam priuatis in tenninatioibus

-ocr page 471-

Io^^^®‘^’5 snani fadio potemiæ fibi comparandae caufa romanos accerfcret.Mam amp;nbsp;hoc ^™”^^*^^^ ^'’^ ‘ï^*^ agerent dubitabant angufh temporis feftinatione cSclufi: populu dia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®’’^ï® poftcos aggrediparatum eflê cogirabanr.Exremi uero fubMii faculraté in!p

for”***4 “Jctitatepweiep« prius fore ut omnia paterentur:q ut auxiliato^quifq ifta cogno ,^®?uocari placuitidumeos fcnptaqï brcuitcr cpifto]a c[gt;circüuento p^ulo ananus uellet ^3nis metropobmprodcre.Ipfiauté pro Iibcrrate diffidentes in téplo euftodirentur: miniq? ^poris fpé faiutis fibi promitter.Ac nifi mature fubuenircntipfosquidé anano ateginimids: nu nbsp;nbsp;nbsp;’^*®*^ro®3™s ibeo fubingandâ.Et plaeraq; nuntiis ad redores idumeoÿi referenda

Ad hoc enä Icdi fuut uiri ffrenui amp;nbsp;dicendi peririflimi ad perfuadédu fatis idoneit nis rebus efte utilius impetu uelodtare præftâtes.Nam idumeos confeftim perituros eer-» ®trat ^ turbaru cupiens amp;nbsp;incognita effet natioifempqj admotus facilis arqjfufpenia amp;nbsp;re^ ,“farionibus lactatminimif^ petentiu bladitiis ad bclla promptifTima amp;nbsp;uclutad feftoru qua-,.®'olénitaté fic ad prælia properans. Celeritaté auté aunciusexigebatiad qua iftis nihil decrac ^tntatïj.Vtenj auté ananias uocabanEIamq? redores aderât idumeoçdaHi aut fimul cpiftola ?®’®tircp attoniti quafl furibundi circumcurfare gentem milinaq; denunciare cœperût ♦ itaqj ,P?^amp;didocitius multirudo conuencrat:omnefqp pro libcrtate metropolcos arma rapiebant. 'auté prope ad uiginti milia cum ducibus quatuor hierofôlymâ ueniunt;hoc eft ioatv quot;'«iacobo folLae filioÄ praererea fymonc thacei amp;nbsp;phinea cufoth filiis.Ananum autcm profes '^§^fo^ itcmqj amp;nbsp;uigiles cius nó latuit;nccnon amp;nbsp;impetus idumeo^. Hoc enïare cognito Ipf3s eis claufit amp;nbsp;mûris cuftodes appofuit » Non tanta uifum eft bcllo cu his congredi:fed ucr-tis ante perfuadere concordiâ.Stans ergo in aduerfa turri poft ananum iefus acuo pStificum ™’^amp;n'imus. Cum multac inquit amp;nbsp;uariæ turbae tenuere duitatera in nulla re fic rairanda for '’’tflæt in co g gt;pefTimis etiara inopinata confpirât.Etenira perditifTimis hoibus contra nos “^^•oueniftis tanta cû alacritaterquanta ncc in barbaros aduocante uos metropoli uenire de/ *quot;tt,Et fiquidem uiderem confenfionc ueftra fimilê effe ho^ hominum qui uos rogauerutî I?'’ttiftimarera impctu capere rationem,Nihil eni æque ac mo^ cognatio concordia firraat, ^^^nc uero illi fi quis eo^ fingulos cxplorauerit raille raortibus digni reperirentur, Nara ludi/ ”’8 ipurgamenta totius ruuiciae plcbis luxu abfuraptis patrimoniis fuis poftquä in uicis amp;nbsp;ci/ ,^hbusproximis audacia exercucre.Poftremo in facram duitaté clara influxere ut latroncs:fo religiofum iramanitate polluerunt fcelerum cof^ uidcas fine raetu inter fanda ebrios:fid “'Qitate uetris pemptorum fpolia confumens,Veftra uero raultitudo armatorumç talis appa j^\eft:qualcm deceret effe:fi publico uos confilio metropolis inuitaret;in alienigenas laturos igitur hoc effe quis dixeritmifi pro fortitudine iniuriaxum pro nequiffirais con/ intcgrae nationis ueftrac arraa uideantur confpirare.iam dudum quide reperirc nequeo fuerit quod uos tara cito cômouerit.Nec eni fine magna caufa fieri potuiffetmt armap fonibus aduerfus cognatu populo caperetis q jromanos aodiftis amp;nbsp;proditioné.His enï quida ^iim obftrepebant nunc Uberandx metropolcos caufa ueniffe dicentes.Vnde mirati fumus gt;y®tt alia noxiorum tale comenrum.Vitos eni naturalis libertatis amatores aliter contra nos ICr^f^ ®°*’poteranrxoq? cum externis hoftibus pugnare paratiffimos qua fi uaftatæ libertatis ''‘«tione mérita, Sed eni uos cSfidcrare oportet qui nos infimulaucrintjfidcraq? in nos uerita 1^^ rebus comumbusmon ex fido ferraone colligere.Quid enipoftenunc demu nos dcderi/ . ?®^onaanis cum ab initio licuerit aut ab his nó deficere:aut qa defedraus dro uenire i grarii: ^Wn circa nos orania uaftarentur.Nan^ iam ne uolenribus quidé nobis tranfadio facilis æum ^ fuperbos eoseffecerit galylea fubiugummiftatmortetç grauioré afferat turpitudiné ^a°Pi’^quantes placere quidé quod in rac eft;pacemorti antepono,ScmcI aut bello appcritus ^‘'Qua pugna comifta eft:gloriofam morté uira capriui exiftimo potioré. Sed utru nos populi f'napes aiunt dam mififte aliquâ ad romanosran eriatotum populum comuni fuffragio. Si* V4 ^°bis dicant quosamicos mifcrimus:qui ferui fuerint prodirióis miniftri.Cum iret ah'/ iJi 's depræhenfus eft.Rediens captus eft:litteras nadi funt,Quemadmodü auté ciuium multi/ le^™ ^5“®“”®;cum quibus omni hora uerfaremur.Paucis eriam atep his inclufis qui de ^^plo ne in ciuitatem quidem prodire poftent quo pado funt cognira quæ occulte extra ciui linp*^^ ®®****’An uero nunc cognoucrc;quando auforum pœnæ reddendæ funt,Donee autcm Pübl*”^^ f^^^ neminem noftrum proditorem fu fpicabantur. Sin ad populu caufam referut: hui æf*^ babuit nempe confilium Nemo aberac contionindcoq; manifcftior ad uos nuncia fent^^ ^™^ properafter. Quid autcm opus crat legatos mitrere cu certa nobis eetde trâfadiôe ^ntia, Et quis dcfignarus fit dicant.Sed hx quidem malac perirurorum amp;nbsp;inftantes poenas

-ocr page 472-

rai«rc cupienfium caufationes funt. Quin ctïam fi ciuitatem manentew prod^^^rs affertrt. idcoq; ipfos qui nos criminâtur;aufuros quoep audaciæ unum maJû uideret eflc proditio. v auté oportet; quia femel cd ärmis adeftis.Primû id quod eft iuftiflîmû adiuuare metroponm-una nobifcum tyrannos eximere p quosiudicia difloluta funt:qui calcatis legibusiura luis Siƒ diïs pmifcere» Denies nobiles uiros no ineufatos ex medio raptos foro primu uïculisöw^^J Deinde non uoce neep prece eo^ morari ncci tradidcrunt.Licet aut uobis nó belli lege igm horura uidere arguments quae dixi.Defolatas domos rapinisxoniuges in uefte lugubri actaw lias perempto^îSi p totâ ciuitaté ululatus Si fletus.NulIus enî non perfecurioné expertus ƒ piorum.Qui ad hoc infaniæ prorupere ut latrocinalc audaciâ nun fold ex agris atq; alienis au^ tatibus in hanc quæ amp;nbsp;caput amp;nbsp;facies eftifed in phanum’ena ex duirate tranfferrent.Deniç W fibi 6d ad excurfus amp;nbsp;ad pfugiü elegeruntnfq; fïfcus illo^ eft quae in nos eóparanf K^ï^'^h% orbi terrae uenerabilis quitp ab uniuerfis alienigenis ab extremo limite mundi uenientibus* noratur.Per has quaeapud nos prêter natæ funt beftiae cSculcaturi.Exutis aut rebiK • populo comité populis amp;nbsp;ciuitatibus ciuitates gctdq; i fua uifcera deledu habercicu quod fadum cHet optima ac decerct nobifed nocentes eximerc:arq; hanc ipfamlällaciaiu u ire quod auxilio uosaduocare aufi funtiquos metuere uindices debuiflcnt. Quod ö^^° hominu preces reuerendas putatisiattamen licet uobis armis depofiris cognato^ haWi^^-ciuiraremimedioq; inter hoftes atq? auxiliatores fufeepto nofe de noftris difcordiis iadica)®? quam reputare quid habebunt cómodixd de manifeftis ac tantis criminibus apud uos ö^ dun funt: qui hominibus non acculatis ne uerbu quida facere pmifere.Ferantigitur ftro aduentu gratiam Si uero neq; nobifed idignari necy iudicare uultis:tertid reftat : «^’^ urrifcp pribus nee noftris cladibus inlülretis.nec cd infidiatoribus mctropoleos mancans-Na amp;fi maxime quéqua noftrum fufpicamini romanis collocutd:obferuare uobis itinera licetïtu? demum tuen metropolim cd fadd aliquid huiufmodi patueritiquale delatd é amp;nbsp;i ^^‘^^^^fp. fi conuidi fuerint uindicare.non cnï uos puenirct hoftes iuxta ciuitaté fedibus pofitis.Stt uo?i nihil uobis gratd aut mediocre uide: ne por^ c^auftra miremini qtenus arma'portabitis-

Aec quidé iefus loquebafddumeo^ auté neq? multitudo animu appf’^‘^^^‘^^ iracundia q ?non paratd habuiflet introitd proq? armis inter fe duces iadignabau captiuitaté effe exiftimantes fi ea quïbufdaiubétibus depofuifient, Vnus filius cathla uir placaro fuo^ tumultu ftans in eo loco undc exaudiri a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.n^

poffer non iam mirari fe aitifi libcrtatis ,ppugnatorcs in tcmplo euftodiref included ƒw®' genti coem dauferint ciuitaté.Et romanos quidé fortaffe coronatis etia portis recipes »n^P ’ Idumeos adt ex turribus alloquantur:captaq?iubeât pro libertäre arma ,piicere ; cognatu^ uo credentès euftodd ciuitatis:iudices eos difcordia^ fieri ‘ucllent amp;nbsp;alios accufarent $ indena dues occidenntupfi torâ damnant ignominia narioné.Denùg urbé oibus alienigenis ’®^j“ caufe patentem;nunc domeftjcis pracclufiftis,Valde enï contra uos feftinabimus amp;nbsp;ad S?*^™^ cum gentilibus bellum qui ob hoc adelfe properauimus ut uos feruaremus liberos. uos etiam his quos obfidetis laefere tanqua uerifimiles puto fufpitiones in illos

Deinde qui reip,defen!bres intus in cuftodia tenentes genere coniundiflimis getibus^*?Hg uerfis ciuitatem pdauiam tyrannidé praeferrc dieins:cd ta contumcliofis nos lubcatis preceptismoraenc^ potentiat aliis qui uos tyrannos patiuntur aneditis.Quis cauiUationc fermonis tulerit cd res repugnantid uideacEteni uobis etiam nunc idumeos cxdodentws uirate nancy ipfi nos patriis lacris arcerisirede quis eos incufauerit qui cuftodiuntur --I Quod cum aufi effent plcdcrc prodicorcs quos uiros nobiles amp;nbsp;inocentes ,p focietateiaan diditarismon a nobis inciperent fummaq? proditionis mebra præcidermSed lieftjlli niou qua res pofccbat inuéti funr:nos tarnen domicilid dci feruabimus idumei amp;nbsp;pro cornuniP propugnabimus ranq; foris irruentes qua intus infidiâtes hoftes panter ulcifcemur. Hica manebimus pro mûris armati donee aut uos romani afpiciendo laborent aut ipfi récupéra nbsp;*

bertatis cura mutemini, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;[Cap.Xl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cdnee

Is didis idunico^ quidé multitudo clamore cöfenßt.Iefusadt triftis^^^^^ p,,jpp-idumeos qequä fentif moderatd amp;nbsp;duplici bcllo oppugnari ciuitaté ne idumeoyi tumor Si fpds quiefcebat indigne ferentid q effent ciuitaté P

^j. zelotard uires cc infirmas credidcrat erubefcétid poftq nihil auxilian por o iam ueniffe poeniteret.Pudor adt nulla re penitus gefta redcudi pœnitudiné fopabawta^J ppc murd temere tabernaculis pofitis manéddeße ftatuere.Infinita uero hiemsnocteü

-ocr page 473-

®uiolentia cum imbribus ortis 8f crcbra fulgura horrendaq; tonitrua concuAlec^ terrae uadi ^ugitus:cerrum^ erat apud ornnes hominu exirio mudiftatu effe turbatum neq; paruü quid frum hæc figna portendere.Vna uero idumcis amp;nbsp;oppidanis erat opinio.His quidé irafci dcum Hitia eaufaexiftimantibus neq’,fe pofTe euadere fi aduerfus metropoli arma mouiflent, Ana/ fiulq; fotiis etiam fine praelio uiciflêîdeûq; pro fc bellü adminiftrar^credetitibus.Sed ^otecto falQ erant interprétés futuro^ amp;nbsp;quæ fui paffuri effent contra hofles fore diuinabant. Verum idumei cateruatim aût denfatis corporibus inuicé fe defendebanr fcutis conrexris prote ft ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^inus pluuia laedebanrur.Zelotac auté magis illo^ q fuopiculo cruciabanmr.Colle^

w’^deliberabant:fi qua repente fubfidü machina illis potuiffent,Horum aût ardentioribus up uebatur ui armorum cuflodes inuadere : arq? ita in ciuitatéimpetu fado pala portas auxiliato' ™us apenre.Nam amp;nbsp;euftodes ex improuifo:amp; ^ plurcs incrmes ac belli expertes ecnt facile tut Mtuni iriamp; multitudincm ciuiu difficulter colligi pofTetquonia domi quifq j propter hiemé c3gt; y^ffttar.Quin amp;nbsp;fi piculu aliquod interuenerit quiduis fubire:q negligcre tot copias fui caufa ‘“rpiterperituras.At qui prudenriores erantiuim quidé adhiberi dilfuadcbant. Non eni fui tff euftodes ampliores;(êd etia ciuitatis muru uidebant proprer idumeos diligentius cuflodiri: * ubiep adeffeananum oibus horis inuifere cudodiascxiftimabatilêd hocalns nodibus ita ha “u^atdlle uero non fua defidia requieuerat:fed ut SCipfeamp; euftodü fata interirent. Nanep iam pofte proueda 8C glifcente hyerne euftodes in portiez difpofitos opprimit fomnus.Accedit 2egt; æbsconfilium fubiro:ut fcris templo facratis portai uedes fecarenr. Affuit aût illis ne exaudi-Wcrepitus uenro^ fonus amp;nbsp;crebra tonirrua^phanoq; egreff ad muru claculo ueniüt fccreta $* porta quæ ad idumeos erat aperiunt.llli aût primû ananû conari aliqd fufpicati unufquifep ad gladium quafi rcbellaturi fe applicat maturc:deindc his qui ad fe ucnerant agnitis ntroibant.Q^fquidé fi tune manus uertere i ciuitaté uoluiffent nihil obftat quin torus popugt; ® iffcnrct tanta ira ferebantur.Verum zelotæ primo eximere cuftodias feftinabât: illis quoep Holtum precanribus qui cos reciperét ne delpicerent malis obfe^ïbs:quo5^gratia uenerâr: ne^ o^sacerbius piculum importarenr.Caprisenî cuftodibus faciliorem illis in ciuitaté imperû fore: G femeleos conciraffent iam illos contincri non poffe;cum fi fenferint congregarentur:amp; p ’quot;^fofus nitentibus fe opponerent. Idem igituridumcis uifum efbiamep in replu p ciuitaté fub^ '^ntxum fufpenfi zelotæaduentû eojj* pftolarcntur.Denicp his ingrcflis ena ipfi confidenter ^mteriori phano progreffi funttmixtiq? idumcis in euftodes irruerût.Cæfis aût nonullis quos æmnus opprefferar;omnismultitudo ad clamoré uigilantiû fufcitara cft: raptifg î armis ad ulcigt; Jtndum non fine ftupore procedebant, At primura quidé zcloras folos conari aliquid fufpic5gt; n ^^^^ ^^^ fuperaturi numéro confidebant.Vbi ucro fotis alios circufundi uidere idumeos irgt; ™pinc fenfcrc.Etmaior quidé pars eorum armis pirer feurifep depofirisin queftibus erât. Paucî f®’^^ cômuniti occurrédo idumcis aliqdiu fegnioré mulritudiné protegebâtî ^^'^f’^ babitatoribus nûeiabantdHoji autê auxilio uenire nullus audebatteognito lie '7^ ’*’™P*^»Sclt;J *pfi quoej irrita uoeiferantes cum Acribus refpondebanttpluriraufçpmu-« fu ululatus fufcitabatur:fiquando cuftodû quifq in periculû aliqd incidiffet. Quin Si zelotæ oineoji clamoré geminabâc magifep horribiles tépeftas faciebar oîum uoccs.Ncmmi aût idu ^fiparcerc g. natura crudeliffimi ad cædes erât amp;nbsp;hyeme grauiter afficiebat:,pptereaq; his qui fïcluferant ut iniraicis utebantur tâq fupplicantibus q repugnantibus infenfi.Multos eriâ co gnationê reuertentes ut quæ côe phanû reuerentur orantes gladiis tranffigcbanr.Nullus aût fu yendi locus neq; fpes falutis erat.Côpulfî aût circa fe magilq; ui oppreffi laniabantur:cû recédés ƒ^^'r ™ nun darctur nec inrerfedores a cædibus’ téperarent. Incerti aût quid agerent in cini/ em fepraecipj^3ß3j,jjPjjj{pj.jmjY,jhj uidetur.eo cyfugicbant uoluntanu fubeunres exirium: 1^ nec templû exterius fanguine redüdauit.Odo auté milia quingenros dies mortuos inuenir, c ramen his idumeorum ira faciata cft;fed uerfis f ciuitatem manibus ornnes domos diripie/ f®’^’^’^ ïueniffentmorri dabant.Et certe quidé mnlntudims morté(npcmacuani fos ^/'^'■“^^^•P^ntffices aût perueftigabant amp;nbsp;in illos plæriqj fcrebanturiftatimcp compræhen^ den ^'^^j^^^‘^^^ntefq5fuper eo^i cadauera nuncanano populi beniuolentiâ: nunc iefu quæ turn D^° r ^^ ^xpTobrabantJn hoc aût impietatis progreffi funtrut in fepultos eos abiecerir; ^econ ’'^‘^æ'^ ®®”’® fepulturæ cura fit:ut eriâ iudicio cruci fuffixos poft occafum folis f^illo d”’ ’^^*^ ^P^üant.Et qdé no erraueri fianâi morté dixero excidii cïratis fuiflê pricipiûiôi cuerfosxécp publicâ iudæo^ piffe:quo pôrificé redoreq; fuû iugulatû î media ^hono . ^™*’^’^’?^ 3Ût Si alias uir laudabilis arq; iuftiffiraus:ôi pter nobilitatis ac dignitaris ns quo erat pditusamplitudiné infinais amabat æquariXibertatis auté maxime fautof

-ocr page 474-

erat Si g populi affqdaret impcnuiCómodis aût propriis cSmuncs femp otilitatcs antrponcbat. fup omnia pacis Audens.Sciebat eni romanos non cxpugnatu iri ac ^fpiciebatut fi pacifd umH ter neqaiuinênt;iudæi viel inimici fupaflent ut breuiter dica cd Anno ad tranfidioné ueniurn • Mirus enim dicere:mirus perfuadere quæ uellctjam uero impediétesbellanrcfq; fubegerat.PW' rimum enï moræ fub tali duce attuliflent romanis.Huic uindus crat ab umq?. Icfus illo quidc copatione inferiorifed præflans cseteris utpore qui rantam uiolata ciuitaté perire flamis purga^ riep fanda uelleticofulro defenfores eo^ 0C qui ea cariffima duceret arapuraiTet, Ita ^ paulo atc facris idumétis amidos hoc roto orbe celeberrimaeregioniaudores:quicp undi^ duiwte com meantibus uenerabiles habebâf iacere nudos prædâ canibus ac feris uideres» Qijos guide uitos ipfam puto genuiffe uirtuté tantum licuiffe uitiis Hentemè

^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;epofephi de bello iudaico Liber quintus incipit*

. ,ano quidé amp;nbsp;lefu eiufmodi finis uenir.Pod iHos ta relofS mei palfim plebé quafi nefandojeaialiu grege irruendo madabanlt; Et uulgus quidé in quolibet loco deprachenfum nccabafcorreptos nobiles Si adolcfcentes uindos in carccré concludebant fp®” ,z-gj eorum fibi poffe fotiari ncce dilata.Verum hæc nullû mouebanti cundi morte praeoptauerât dummÔ ne aduerfus patriâ coem ueq“*' fîme confpicerenficæuiflima tarnen ante fedé uerbera fudincban‘ ulcerati plagis arep tormentis.Cunep iam corpus non ■SL^^ibus tandégladiu merebantur.Quos aut die coepifent cos icu»oa ’* Vnode ducebantæxtradofep inde fi qüos mori contigiffet ^b**^ ,” lt;. ut uindis aliis locus cfTct.Tantus aut pauor occupaneratarep formido ut ne fiere guide paw*“ i^VJÄ* quifej fîue fepelire propriû funusänderet. Sed crant occulta: elaufopz etlâ lachrims ß^’}^‘ 5^ audnet cireufpedanres gemebant.Paria nanep hæc quæ lugebantur criarn qui W^-^gt;^ent ilico patiebantur.Exigua uero node fublatâ terra manibuscorporibus iniidebat.8£ non y die fi quis fuiffet audacior.Duodeeïautémilia hoc modo nobiliû pircnlli aut iâ cædis exoa ni lo pudore iudicii uim amp;nbsp;cognitionis cauillando imirabantur.iraepeû illuftriû quendâ zacn Baris filium interficere dccreuifTent.irritabâtur enî q, ncquiffîmis inimicus nimis erat amp;nbsp;pio amicus,itemq; locuples non folum fortuna^ eins direptioné fpe optarent fed etiâ nimm ad feadiiciendos potentes feptuagin ta plebeiopz honeftifTimos ex preccpto conuoc indicium fpé populi præferentes amp;nbsp;apnd eos zachariâ quafi res proderet roânis aceufantî^’î g Vefpafianum proditionis caufâ mififlèt.Sed neep argumentu:necp u!!a probatio crimamp;5^’’L ante mifiiTe dixerunt Si hoc héri pro fide ueritatisuolebant,Zacharias ante ubi nulla relidam eße uiditpinfidias non in iudiciu fed in carccré dudo nitæ fuæ defperationé non priuauitifed exorfus ueri quidé fimilitudine obiedop^ derifit:^ illara fibi crimina br^“’ dilnit.in aceufâroresaût rone conuerfa omnes eop^ iniquirates profecutus eft: multaq dep batione rerum querebaf,Zelo uero obftrepentes uix a gladns remperabâtifpecié caniHauont iudicii fui ufq? ad finem permanere cupiehtcs amp;nbsp;præter hoc indices cxperiri an Çf”lt;^iquot;î^ re iuftitiæ memores forent,igif omnes.lxx.pro eo fniam fcrur.amp; ^ co mori qua fibi ®lt;^ ^jjj/ inreritum malucrc.illo uero abfoluto Zelotarum clamor tollit amp;nbsp;uniuerfi quidéi“*^. 'L^ffi feebanftqui fimulationc datæ fibi poteftatis no intellexerat. Duo uero ex andaciffimis agS’. ^^ zachariam in medio rcplo inrerficiunt;amp; illudendo habes inqunt amp;nbsp;a nobis de abfolutione -tenriam certiorcmieuep fiatim in fubieda uallé de templo proiiciunt.Iudices uero ^^^’’’Ljjy caufa uerfis gladiis feriétes rempli ambitu pepulerc.Cædi enî co^ pegeerant ut difiedi ga rem nuntii fièrentapud ocs fcruitutis.Idumcos iam ueniffe penitebat : neep his gefta place• Quibns colledis zclotapcquidâ fecreto indicabat uniuerfa:amp; quæcunq ihi qui eosaduoca federate feciffent oîa deraonfirabatrarma quidé coepiffe eos quafi romanis a P®”'® ^V^ polis prodcretunreperineauré nullum proditionis idirium.lllos uero qui rurari caniluuu ^^» amp;nbsp;belli facinora aufos amp;nbsp;tyrannidis ab initio quidé prohibendos fuiffc.Verum quia ifemei cietatem fnrefiinæ cædis incedifTent finem ddidis adhibcndu ncq: uires omnibus fu|S® ^ morem parrum defiruentibus. Nam amp;nbsp;fi qui porras grauiter ferrent;fibi arep in oppidum effe præcfufuin pœnas ab his qui prohibuerât elle repetitas:amp; ananû quidc peremptu un node popnlum torû poene côtùmpru.Quaijz rc^ multos quidé foo^ pœnitef autcm uiderent a quibnsrogati effent crudelitaré imenfamme ipfos quidem g quos law

-ocr page 475-

^befcentium: in oculis enî auxiliato^ peflima facinora comittere : illorumq ? inioriaidumcis imputariquatenus ea non prohibeanr neq; ab his (êparentur.Debere igiturquoniâ pro deditiSe Q^ædida funt calumnia fuiffe patuiflentrnulluft^romanorum impetus timeretur:aduerfus d uifate uero ïexpugnabilis eßet potenria corroboratanllos domu rcccdere;malorum(ç föderal ’^H*^do *'‘^’^‘^^ diltiere flagitiaiquorum non fpote fed deccpti participes extitiflent:pfuafû IA ‘^♦Etpfimum eos qui crant in euftodiis foluunr prope ad duo milia populariüiftatïqp rencta duitate ad iymoné ücrtiunt:de quo paulopoft cômemorabimus.Deinde domu ex hierom folymis abire.Euenit aut eoi^ difceffum utrifq; pariter inopinatum üidere.Nam amp;nbsp;populus ne^ Wus pcenitudinis palum fiducia recrcatus eft uelut inimicis leuatus amp;nbsp;zelotaru creuit infolétia ^uaQ non auxiliis caruiflënt:(êd ex ipfis ede liberatiiquopi pudore ac réuerentia criminibus té/ ^'‘''bant.Deinde nulla iam erat facinoiy mora neq ^ cudatioifcd feftinatis quidé cSfiliis i rebus Jngulis urebannir.Quac uero placuiffent ipfa cogitatione citiuspagebant, Maxime aut i uiros lotte atq; infignes cædibus fcæuiebantxû inuidia nobilitaté aftumerent mem uirtutumjunaeg ^orionern purarent nullu optimatu fupefle.Iracp occifus cft6icumultis aliis gino dignitare ft *”“! amp;nbsp;gencre præftans Si plus pofte populû gaudensjplcnius ifep libcrtatis amator ut nullus ali ttt ludæorumrqué ramen libertas prêter alias uirtutes perdidit,Scd ne pabdita quidé niger eo/ •■^ rnanus cffugit:bellis cum romanis geftis uir ftrénuuseSprobatus qui etiâ fæpe uociferâs Ôi ^'^îtrices oftcndens p media ciuitaré rrahebaf.Dudus uero extra portas defpara iam falute ne æPultura carcrer fupplicabar.llli aût prius irerminati q gt;nbsp;humû ei qua defiderabat conceOun nô f’æntimox cria morté intuIere.Qui tarnen eu occiderent rôanos eis ultores îprecatüs é. ‘fameq; ptæter bellum ac peftilentiam amp;nbsp;ad hæc omnia ipfoji mutuas manus eatj umuerfa côfirmauit ^Mgt;ios deus quod iuftiflimû cftét effecit:ut audaciam fuâ qprimu experirentur inter fc ®quot;gt;dentes,Niger quidé occifus quod habebât de opprefîîone fui metus leuauit.Pars aût plebis nolla erat:cui non ad interitum excogitabatur occafio.Nanq; alii g» iâdudû aliis reftitiflent ircf/ ”bitbantur:qui uero nihil offendcrant fubitas pacis tempore excipiebanr eaufas;amp; qui omnino “berccos non adiflent pro côtemptoribus.qui uero obfequentes pro infidiatoribus hébantur “quot;3^niaximo^ criminu amp;nbsp;mediocriu poene mors erat.Nelt;j euafitquilq niS aut ignobilitate ^“lærtuna perhumilis«

fJCapimlum.lI.

Omani autc omnes quidé alii duces ad ciuitaré aios intendebant hoftiu diftcnfionc 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lucru fibi efte céfèntes.At uefpafianu penes qué fummac rei ptas erat incirabat diuiae

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prouidétiæ firmâtis auxilio i ferner hoftes eé côuerfos.Verurame udox eé mométû

Wamp;judaeos citoleöcordiäredimros aut inteftinis malis defeftbs aut redados î poem-1'Jdiné:Ad quos Vefpafianus ait.Plurimû eos quid fieri côueniat ignorarc rang in theatro cupié 1^ '^anrû armis ac manibus pofTenr oftétare potius cd piculo qua freu ipfi quid eét utile repu ^^'^^^.Nam fi ftati ciuitaré aggrederétur ipfos cam hoftibus forecôcordiæ ac uircs co^ ét nuc ?'§fntcs i fr proUOCaturos.Sm operitenf paucioribus ac modcrarioribus his ufuros domeftica Witione côfûptis.Dcû nacj melius qua ipfi difponere qui fine labor iudæos Romanis rradcrcr: '’^bocf piculo exercitui uidoria endonaret.Proinde manibus propriis Îtereûtibus inimicis ma/ ^^^oq? malo:hoc cft feditione turbatis oportere fe magis piculo^i fpedatores efte debef:quam ^ hoibus morté appetenribus atep inteftina rabie infanientibus manu côfligere.Si quis aût pu* ‘î’cfituiôoriæ gloria fmeprælio fieri uilioré.Sciatinquit armopz inccrto exitu cômodius efte ^omode pficere quod intedir.Neep enî manu pracclaros efte minus laudabilcs qui paria geflcrîc '’’oderatione atep prudentia.Simul auté dû hoftes Îminuentur etiâ milites ex laboribus aflîduis tferearos ualentiores dudû iri.Præterca non id elfe repus ut mature occupâda uideaf nidonæ tlaritudo.Nec enî armis conftituendis autmûris uel auxiliis congrcgandis iudaeos opam date; ’ttfiomoras differenribus nocituras:fed bello domeftico ac diflenfione tumidos mifcrabiliora pâti quotidie qua ipfi eos captos afficcrent intromifti.Promde fine qui ftudiofe confiderct finé/ 70s elfe qui frmet aftumerent fine fadi ad gloria clarioré nequaq manus inteftino raorbo labo ^tibus afferendas.Siquidé rêne reda dicef nô ipfo^ fed difeordiæ fuifîc uidoriâ.

.#lCapitulum.llI»

Aec Vefpafianus eiqtdicenti redores militû confentiebânmoxçpäpparuit qua utile | B fuerit eius conlîhû.nanqj in dies fingulos multi ad eu uenlebant fugiendo zeloras, J nbsp;■Hrataût fuga difficilis 9 omnes exitus cuftodibus obfidebafBr fi quis ibiqlibet ex ^j.jp ^-Éaufa depræhenfus fuiflct uelutad Romanos ire cuperet interficiebaf.Qui tamé eis pecunia lâluus abibanamp;qui nô dabat folus proditor babebat,Reftabat igitpecunioûs Güf

-ocr page 476-

fugam redimentibus folos pauperes iugulari. Mortui uero pomnes uiascógregahanf ‘quot;®®^ muiriq; ena tranffugere cupientium rurfus i emirate perire præoprabanr, nam fpe fepulturs patna mori tolcrabilius uidcbafJIh aût ad hoc crudelitaris dcuiauerantiut ncq; intus: quot;^^ itinera occifis humu concédèrent:fed ueluti cü patriis legibus ét nature iura difturbare F^P^»*^ fent : luaq; in hoies iniudicia dmimtatc quoqp pollurcnt.ita fub fole putrefcere mortui reu quebant.xpelientibus aut fuo^i funera idé quod rranOugis ïminebat fuppliciü morris:u3tinilt;5 tepulrura indigebat qui hanc alreri præftitilTet.Et ut breuitcr dica nulla ta bona qua dia perierat in illis cladibus mentis affc0io;hi(q; irritabantur noxii quac miferanda uioiiær’f uiuis in mortuos:a mortuis i uiuos iracundia tranfferentes. Modum aût excedente mrtu ’upui tibus mortui uelut adepri requié beatiores uidebanfÄ qui erantin cuftodiis copanoneluitr ciatus in fepultos quoqi fortunatiffîmos demonftrabât.Omnçquidé ab illis ius hoîio Ridebatur eriâ diuinitas prophctaiu qui re^onfis tanquâ uulgaribus fabulis illudebann cu uero multa eSrempfiffent de uirtute ac uiriis Batuta maioji etia q in patria oh praedid^ tucran uero exiru ^bauere,Verus enî quidâ fermo ferebat ’tune demum ciuitaté captû iri fanâa queej flaminis exurenda effe cum lege belli (editio fuiffet cxortaiphanû^ dei propria: manusante uv gilaflént.Quibus Zelotac nihil deco^ fide dubitantcs miniftros lèpratbuerant.

lt;JCapitulum.nil,

T loanes iandudó tyranidé affedas paré cü (imilibus honoré hfe dedecus exiuiabatï paularimcp fibi neqores adiungens ab coi^ affedtone fepaf.Sempaut alio^ nbsp;nbsp;nbsp;y

nó obediédo:fuaqjlubédo fpioliusrcy folus domiari cuperet nó latebat: eiq nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।-

nonulli metu:alii gratia.Mirus enierat oróne atq; fallacia pfuadere qua ucllrt.Multï uero ,ppterea q? fibi tutu effe ducebat prio^ delidojicas uni potius afcribi qua oïbus. Adbæc quia manu flrénuus erat Ô^ bonus confilio:fatellites non paucos habcbat : amp;nbsp;fi magna pars uw contrario fadionis reliquerat.Apud quos etiâ liuor nSnihil ualebatgraue putantes ut pauloafc pari fucubercnt.Plus aut mecus eos ne fub unius poreflare uiuerent exagitabat.nec enî facile i^ rabant eum fi femel obtinuifTet denci poffeioccafionécg in ft habitu^ timebant 9gt;in prindpio relbtiffent.Proinde quifœ bello quid uis pati decreuerat:qua fpontc leruicns mancipii loco pire. His quidé (editio dmidifa ioanes in contraria diffentiennbus pre regnabat.Sed inter ipfosmu* nit 1 omnia erant cudodibustnihil aut paruu agebafdi quando armis præliû iaceffebanr. In po* palum uero uel maxime cotérioné fufceperunt amp;nbsp;quis maioré praedâ caperet urrinq cerrabantj Cum tarnen ciuitas triû maloti ingemennû tépeftare laboraret:hoc eft belli dominarionisuteqp fèdinonis eo^ eóparatione bcllû popularibus mediocrius uidebatur.Deniij relidis fedibus pagt; triis ad alienigenas ^fugiebantiSd róano^ beneficio faluté q iter fuos defpaucrat aflequebant# tf|Capitulum,V.

Vartum praeterea bellu comotu efl genris exirio.Haud jaeul ab hierofolymis cadenu rat ualidiffimu reponédis opibus ad moméra belli turandift^ corporibus ab antics regibusædificatû:qd melTadû dicebaf.ld occupauerant q uocanf fîcarii ^ a rapinis ^-^iainplion bus tîore côtinebanf.Hi cû röanoßi exercitû otiofum elfe uiderénapud hic rofolyraâ uero mdæos dominatiSe atep difeordia frceflîfle î maiora facinora aggrediunf.Diei? feflo azimo^i qui apud hebraeos ad memoria falutis quo ex ægyptiorum fenuno libcrati î teP ram patriâ deuenerûc;foléniter celebratur. Node decepris qui ibi erât oppofiti mumcipiuquod dam galaadin peruafere;ubi pugna quidé iudaeos ante præuentos arep difpfos quâ arma caperet fiue concurrerent ciuitaté pepulerc.Èos uero qui in fuga defecerût:mulieres uidelicet ac pueros fupra quâ feptingentos interfecerunt.Aedibufq; deinde copilatis frudus quoqi iâ matures aez popular! in meflada portauerûc. Et illi quidé oés circû cafîellû uieos totacp regioné populabatî non puo undiqr pdiro^ ad cos nûero in dies fingulos côflucnre.Simul aût concitati font éf per fingulos index tradus î latrociniaiq mreri quielcebât.Acuelur î corpore fi quâdo priapale me* brû timor afficit oîa piter ægrotare necefleenta ,pprcr cmiraris tumulruarq; difcordiâetia qui foris erant nequifTimipracda^ inuenere licentiâ.SinguIis uero uicis ppms dilaceratis deinde in foIitudiné recedebât.Côgregati aiJt‘amp; p collegia côiurâtcs cxcrcitu quidé pauciores:piures ucro quâ larrocmalis côfpirario î tépla amp;nbsp;oppida fercbârur.Et ftquebaf quidé ut î btHo fieri folcnab his eos male affici quos petiiflent. Ve^i praeuenicbaf ultio max cû latrones a pda rcfugerét:nul bqj ps erar index quæ nô una cû hierofolymis præceUennflîma cîuitate intenret,

CJCapitulum.VI.

Aec Vefpafîano a tranffugis îdicabanf.Nam licet oésexitus a feditiofis cuflodircnf: quo quis ad eos acceflilict mterlicerenf:tamé erât qui ad romanos dam ^fugerét:

i

1

1 1

1

i

( i t i 1 1 1 t t

1 t 1 t a C tl h b b A

n

13

11 H

11 a

-ocr page 477-

^^ç romanos ope ferre ciuiran amp;nbsp;referuare popuîi rehejuias hortarénf;muitosénî q, bene •Omanis ueUcnt penifle;mulros adhuc in pcriculo dicebanr effe fupdircsjllcaut iâm rum mife^ Jïo^fo^ calamitatcs propius ad eos uelut hicrofol^ma obfeïTurus accedir:fc aürucra ut ciuinv oobudióe liberaret:fpe aót are rdiq fubigcdi nulluq; ipedimcna exm'fecus obûdiôi rèlinqndi. ~om i^tuj ueniffet in gadara tranfamâcæ regionis mctropolim ualidiffima merifis martii qrra duitatéingrcditur.lam cni optimarcs ignorannbus fedmofis Icgaros ad eu de rraditióe mv ’^^nttam pacis defiderio q fuis patrimoniis mcruéres.Multi eni apud Gadara locuplctcs babi' bbantïquoru legationem inimici nefciebant nifi qgt; Vcfpafiano appropinquate id cognouerûr. bteiuitatem quidc fc retinere poffe de(pcrabanr;q, inteftinis inimicis nUmerp inferiores eranti procul abefie uidebant a ciuitate Romanos.Si ucro fugere deefeuiffent fine fanguine id fa ^fnuUalt;5 a noxiis pœna repetita nô honeftu fibi putabant.ita^ dolofum Copraehenfummâ«^ J^oon dignitate folumac nobilitate ciuitatis princeps habebatunfed eriâ legatiôis audor erat ''’‘Wieluncmimiaej iracundia mortuo uerberato extra ciuitarem dilapfi funt.iam ucro propius ^®^te Romano exercitu gaderenfium populus. Vcfpafiano cû laudibus in ciuitate recepro “od dextras ab eo accepit:equitûœ amp;nbsp;pcditu præfidfa contra fuginuo^ excurfus. Muros cnim f”^otQ Romani petcrent ipfi de(truxerant:ut eo fibi fides cfTet ^ paeem diligcrent fi bellum

Efpafîanus aut mifTo placido eu equitibus ac rtibus rndibus pcditu aduerfus ëos mit ex Gadaris fugerant ipfe cû caeteris milita copiis.Cæfarea regredif.At fugitiui poftq équités repentea tergo infequentes uldcre priufq in manus uenirent in uicû quendâ cui nomen eft Bechanabrin fe receperc.Vbl repta no paucoß ^ iuuenû multitudîe his ’^æpduolentibus ptî ui armaris fpecictéus côtra placidû eiufep milites profiÜut.iHi aût primo “’’pEtu paululû recefteruBt ea fimul arte ut cos a muro longius prouocarét.Dcinde loco oppot circudatos tælis agentes eminus fatiabant.itaq? fugientes quidc ab cquiribus præueniebâf quot;^oæfQui uero manus côferuiffent a peditibus corruebantmibil plus audacla demonftranres; J°odefos enî aggrcdiendo romanosarmis non fecus ac muro feptos.Qui iplî quidc radis adirû inueniebât neep fuffîciebaot acié rûpere.illo^ auté tranffigebanf fagittis îmaniffimis feris ruebant ultro in ferfû amp;nbsp;deddebannalii gladus ora pcuftiialii ab equitibus diflîpati.quo cura erat pbeido curfum co^ a uico inrercludere affidueep ptercurrens ea parte: cedéteftj ‘^ofûens una etiâ libraris fagitta^ idibus utebatunhifep proximos intcrficiebat.Metu uero lo »^bgientes reuocabandonec uim lapfi qui fortiores erat ad rauros effngcre.Eius aût cuftodes agerentnefciebant,Mec enîexdudi gaderenfcs fuoß^ câ patiebanf fi cos fecepiffent una jî^^’spituroseflè uidebant quod étcôtigit.illis enî côpulfis ad mu^ pœne eu his rôano^ eq j7^mpere.portis aût ante pclufis admoto milite placldus poftmendie ufq; acerrimo certamie 1^™® pariter ac uico potirus eft.ibiq; tune uulgusquidé fers oeddebafifortiores uero fuga pete j.,?f'0omus uero a militibus dinpiebâf amp;nbsp;uicus igni rraditus.Qmi uero inde cuafcrat tod feed ^^fegioné ad fuga incitaruntS ^ extollendo proprias calamitares in maiustoru^ róano^ exer--fer^ir ^^^^fi^^re dicendo metu ocs undies comoUeruntiplurimi aût nûcro auedi in hiencûtha ^flerunt.Hæc enî ét tunc co^ fpé falutis fouebanœ elfet uallda amp;nbsp;pópulofa,Placidus uero eq ®us rebuf(j ante profpere geftis fietuseos infeqbaf amp;nbsp;ufqj ad iordané qdc fp quos occupabat .jÿtidabat.Oém uero ad numen coada multitudiné fluminisimperü prohibits qdaudüimgt; j^mus uadu tranfire nó porerat aperro prælio côgredif.itatç neceffîtas cos ad pugnâ copulir cy ^üælocum non haberent.prærcnticj adripæ longitudiné tach cquitû amp;nbsp;incurfus excipiebant. •luibus multi pculfi in flumine cecidetunr.Nam qui manibus coj^ interire trefdccî milia fuc gm.Alii cû uim fuftinerc non poflcntiin iordané fpontc defilierut. État aût nunVerus ïfinitus. præterca capta font propead duo milia uiro^ ducenri cum præda maxima ouiüm amp;nbsp;afibo^ tarn' r^^ ‘^™^'°ß‘^ ^ boumJudans quidé hoc uulnus îflidû quäuis parum fuperionbus mams we feipfo uifü eft amp;nbsp;nó fold q gt;nbsp;ea rota rcgioné qua fugerät cædes repleucrant:fed q? erat refet* P*”^ '^^ ®^** ^^ afphaltidis quoep lacUs rcpletüs erat cadaucribus quæ p önumina dcuoluta funt. Placidus aût fccunda forruna ufus in üicos proximos amp;nbsp;munici ’tanff'^^”^* ^P”^*^ ^‘^‘^^ ^ iuliade amp;nbsp;befcmoth omnibufq; ad beu afphaltidenridoneos ex fiuu• ^^ ^^^ collocat.Deinde milite fcaphisimpofito eos q in lacü refugerät fubegit.Et tris turn quidé tota regio romanis ceffîttubiœ omnia ufq;ad mecherunta deuida funt.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gifil

-ocr page 478-

Vm hæc aûtaguntur motus circa GalinanunciafA'q» uindex una eu optimatibos ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 indigena^ a ncrone defeciflèr:dc quibus alibi diligérius fcriptu eft* Vefpafianu veto

Ä nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I adimpetu belli quae nunciata funtincitaruntaam tune futura bella ciuilia toriutó

imperii picula ^rpicienté:cü fe partes orientis ante pacaffet minus ytalia: meruendu exiftimaret.Obdanreaüthiemep fubados interim uicos arq? oppida praefidia eoHocabatiade/ catarchos duitaribus opponés multa etia quae uadata fuerat inftaurabat.Priustamé comitaws milirum copiis qscælareâ adduxcrat in antipatridé uenitubit^ per biduum ciuirate comporta tertia die uaftado inflamandoiomneft^ fubuerrédo circumTannan toparchias ilidda amp;janmia procedebar.Et cu fefe urraty tradidiflét eSftirutis illic habiratoribus idoneis iamathûta puen*t: occupatiüj ad mctropoiim eo^ omnibus uicis caflra muro circudat.Quintaq ;ibis religie' gionc cum caetera manuin belephon toparchia proficifciturieaq? ex uicina regione itéç dream idumeâ igné cofumpris caftella quidé Iods opportûis muniuit.Capris aût duobus uirisi medio idumeac pofirisihoc eft begabri amp;nbsp;capharrophran plufquâ dccé milia hominû peremit prope at » j ad mille cœpit.Exadaeç inde caetera multirudine nô paruam milirum fubrû parte ibiÇÔin^tt qui omnia monranaloca incurfando uaftabant.lpfe aût cum relique exerdtu in iainnia i^t: unde per famaritida ac p neapolim;quae dicebaf ab indigenis marbota fecundo iunii menus die in corcam defeenditabiq; pofitis caftris poftridie hieriedtha puenit.In qua unus ei redorum tn ianus quern lods ulterioribus ducebat milité iûgit cundis fub iordané deuidis. Sed ex hicncugt; tha quidcm mulritudo ante romanos aduétum in aduerfam hicrofolymis montana regionem diffugerannon paud autem qui remanfere perimuntur.Defblata nero offenderat duiratexui in planicie fits nudus mons ac (tenlis imminetndemq; longiflimus. A fcptétrionali enim regione aftrad fciropolitanosagros. A meridiana uero ufep ad terra fodomiticam amp;nbsp;afphalride lacus tet minus cxtenditur.Non rotus autem inaequalis eft;amp; q ?nihil gignit non habitamr.Huic adiacet drca iordanem mons aliusindpiens a iuliadc a feptcrrionali regione prolixins autem 1 mendie ufq? ad bacca quæ petram difterminat arabiaeduitatcm.In hoc eft etiam fcrreus mós appellatus ad moabidem ufij longus.Inter duos autem montes regio quæ magnus campus uocabatur a ge nabra uicoad lacum alphaltiden ufep patens habet duccntorum amp;nbsp;triginta ftadiorum longitu* dinemdatirudinem uero centum amp;nbsp;uiginri;nædiufq; ab iordane diuiditur.Sunt autem iHicduo Jacus afphaltides amp;nbsp;tybertenfis natura contraria,Nants alter fallus ac fterilis eft. Tybenefis uero dulds amp;nbsp;fœcundusîæftarifej tempore illa planicies ardore folis incenditur amp;nbsp;uitiis opprimitur:1 aeris tradu omnibus circum aridis praeter iordancm, Vnde cuenit ut pa1mæ quæ in tipis tunt| magis floreant amp;nbsp;fertiliores fint.Minus autem quæ longe remotæ funt.Ad ipfam uero hiericho largiflimus fons eftirigandifcp aruis uberrimusauxta ueterem fcaturiens duiratcm:quam ie, usi naucfilius hebræorum dudor primam in cananeorum terra bello poflèderat.Hunclontcm fe* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

runt non folum terræ arep lignorum ftudus:fed etiam fœminapz partum obtunderc folitumî ; ; cundaq; panter morbo ac pefte corrumperc,Poftea matifueuifle contrary faluberrimum ac fe*\ radflimum ede fadum ab Helifeo quodam prophefa:qui helix notus fueratatq; fucceffor.Rc* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

ccprusenim hofpitio ab hicricuntis habiratoribus q? humaniores eos expertos crar;ipfosamp;cm* nem illam regionem perpétua gratta rcmuneratus cftiprogrefTuftp ad fonrem Lagenam futikm falfis plenam in profluentem aquam mifit.Iuftam deinde ad cælum dexteram tendens: fontiqjI inuergens blanda Iibamina ipfum quidem precabantur ut fluenta leniret : ac duldoics aqua^ I ucnas aperircr.Deum uero ut fœcûdioribus auris flumina tempcraret orabat: tanqj ubertatcin fruduum quam fucceiTionem prolis daret ïdigcnis.Ncc eorum génitrices filiorum aqua deftfC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

renquoad iufti mancrent.Ad has præces ex difciplina manibus multa operatus fonrem imutj*^ uit;ótqui antca caufa erar his orbitatis ac famisudcm uidus ac foecundiratis audor eft eftcöus. Demep rigationis eius tanra potcntia cft:ut fi attigerit modo terram fapidtor fit aquis diu pene* ueranribus, Vnde eo qui largiusabutuntur exiguum cmolumcntum habent:qui uero parrius pIurimum.AmpIius tarnen quam cætcri fontes fpatium rigat.Et feptuaginta quidem ftadiisló* gam.xx,autem latam planitiem permeat, Optimos autem in ea paradiios ac denfiffimos edu* cat palmarumqj irriguarum genera tam faporc quam nominibus uaria. Quarum pinguifiu j mæ calcibus prefTæ plurimum mellis emitrunt : non multum alio melle deterius: quamquamj amp;nbsp;mcllis altrix eft illa regio amp;nbsp;opobalfami ferax: qui omnium cariflimus eft frudus:ibi na* fcentium.itemque Cyprum miroballamum gignit: ut qui diuinum elfe illufti tradum di*v xerit non crrabir:ubi amp;nbsp;larga amp;nbsp;opima gcnerantur quæ funt cariffima . Sed nee in aliis ei frudibus aliqua facile toto orbe regio certaucrit : adeo mulnplicatum quod fatum eft red* dit. Cuius Ki caufa mihi uidetur effe aquarum uis beta. Aeris calor:cum hic ^uocet quæ na*,

-ocr page 479-

.fucrint atqidiffundat.Lîquor aut firmisflngula radicibus fhingatufrefej fuggeratJæfliuo tc** 5^0 fic pcrufta eft ilia rcgio:ut nihil facile procédât ac pululct:3qua tarnen n ante folis or/ » hauriatur:aura: fpiritu refrigefcit:naruramcp contraria acri fumit. Hierne uero cotepefciti merfis mitiffima efiicirur. Tanta eft auf cæli tcperies:ut quo tempore in alia iudex rcgione „quot;igùîlino illic tarnen indigenæ ueftiuntur.Diftat autéab hierofblymis.cl.ftadiisÄ abiordanis Mils lexagîta : totuej habet ab hicrofolyma fparium defertum areß faxorûiad iordanc uero amp;nbsp;“cu afphalnden licet humibus: xque tarnen incultu ac ftcrilem.

r|Cap.IX.

Ed de hiericho qua fit fortunariffima fatis didum cft. Commemoratione aut dignü puto Afphalridis quoqj natura exponere lacus. Is enirn fterilis eft: nimia uero lemra' te etia qux grauifiima funtin eu iada referuntur.Demergi autquis in profundu nee de i'duftria facile poteft.Deni^ uefpafianus qui eius uifendi caufailluc uencrat: iufTit nuorda natandiipfeios uindis poft terga manibus in altum proiiciÄ euenit olbus tanqua ui fpi htus furfum repulfos defuper Auitaf.Ad hxc mirabilis eft coloris atep mutatio rerrx quxï fin/ gal« dies fuperfïcié uertit amp;nbsp;folis radns uariata refplendet. Multis aut locis uomit nigras biru/ ’^'nisglcbas;qux fuper unda amp;nbsp;habitu amp;nbsp;magnitudine rauris fine capitibus affimiles narat. Ad ös aut cu lacus excrcitatores accclTerint; nadi qd aggeftu eft ad naues trahuntÄ quia Icntû eft J^pletas eas abrupere nequeunttfed quafi replicata fcapha pendet a cumulo:doncc meftruo mu/ «cnsatlt;5 urina foluatur.Eft auté utile non modo ad compagines nauiumtfed ad corporum cria Wrationem mulris rcmcdiis admifeerur. Huius lacus longitudo eft quingento^ amp;nbsp;odogihra “3diorum:quia a zoara utq; ad Arabiam tenditur. Latitudo aut.cl.ftadiis patenquae fodomitae ^f^tæuicina cft.Olim quidem tarn ffudibus qua fubftantia duitatum fortunata.Nunc aut ongt; ^’^fxufla unq; habitatorumimpietate fulminibus conflagrafTe memoratur, Deniep adhuc 1ea ^fl'quias ignis amp;nbsp;oppido^ quints uidcre licerimagincsÄrcnafccntes in ffudibus cincres:qui 'olorequide funt amp;nbsp;lilii fimilesicarpcntiu uero manibus in fumu difToIuunf amp;nbsp;cincrcm.Terrx Swdem fodomiriex fabula dufmodi finem habet ex facie

qopx

T Vefpafianus hferofolymoji hitatores muniri undiej copiés apud Hierico amp;nbsp;Amul lam caftellis eredis utrohiep auxiliato^ piter ac romano^ prxfidja collocat, Mittit aut GephafiS Locuriu Annium:equitatus ci parte multi fqj pcditibus attributis.Qui -'‘77“^ primoaggreflu duitatc capta mille iuucncs: qui ne fugcrent prxueti erant interficit utnilias capriuas ducit:bona militibus prædari pmitrit.Incenfis deinde aomibus pximos petiiti ®at aut fuga potentiu amp;nbsp;inscritus infirmo^;quodlt;5occupatu fuiffet fiâmis dabaf: omnibufq; hm rnontanis locis qua tota planicie hello opprefTis apud Hierofolymâ degentes exeundi copia ^on habent cû tranftugcre quidâ cupientcs a melons aflèruarenf.Eos uero qui etiâ tue a rompis huidebant undiœ ciuitate uallata cohiberet exercitus.

lt;1Cap.Xl.

fpafiano aût Cæfaream rcuerfo amp;nbsp;cum omnibus copiis in iplâmhierofolymâ,pfici fd paranti nuntiatur Nero pcremptus cum per annos trefdecî amp;nbsp;odo dies iperaffet. De quo referre quéadmoda dchoneftarit iperiummequiffimis hoibus Minphidio Ôi Tigillino Sdindigniffimis libertopi ^raiffa re.pu.cpc]^ ho^ captus infidiis ab oîbus mK feruathribus deftitutus eu quatuor libcrns fidelibus in fuburbanû fugeritibicy femct occi' *ht.amp; ^ multo poft tépore qui eum depofuerant poenas dederintibelhacj per Galaciâ quo pa/ «0 defierit: amp;nbsp;g» galba creatus imperator Româ rcdierit ab Hifpania. Si quemadmodû ineufa* tus a militibus tanquâ humilioris cét animi in medio foro necatus fit:8i Ocho declaratus fît ipc wtor eiufij niilitiâ in Virellii duxifTet cxcrcitü ncc non SiVitellii turbas amp;nbsp;circû capitoliû pu-gnam:amp; quéadmodum uel Antonius primus Si Mutianus Vitelliû interfeccrint uel germano^ agmina bellum duile fedaucrinr.Hæc oîa recofaui narrare cum fide:ggt; Si à mulris græco^i iteqj romanorum Si a cundis copiofe praeferipta funt. Ordines autem rerum conrinuandi gratia ae •le intercifa pendeat hiftoria fummatim fîngula defîgnabo.

lt;fCap.XIt

itur Vefpafianus primo qdé in hierofolymâ miliriâ differebat expedas quo na up geretiperiû poft Ncroné.Deinde ubi Galba iperarc cognouit nihil conari decreuerat pnufq ille quoq5ad fc de bello aliqdafcribcret.Mittit atad eü Titu filiü fuu Si falura p... quot;'tu fimul:6i ut de iudxis madata acdperct. Ob eafdé cas Si rex Agrippa nauigauit ad lt;»aiba.Scd du Achaiâ ^ hiems erat logis nauibus pteruehunf iterfici Galba côtigit fepté méfî/

-ocr page 480-

bus Si tonde diebus.Deînde Otho fufeepit impennmiac tres menfes rem P“M’^*®S^^puifti Agrippa uero nihil mutatione dcteritus Roma pf^cre Qatuit.Titus uero diuino fl®®^ ^j o Achaia ad Syria nauigat:amp; mature inde Cacfareä uenit ad patré.Sufpenfi aut de onwiD 4.^^ li nutantc romano imperio iudxo^ militiam negligebant.Patriæ quoç metuétes aggreo nigenas importunum elTearbitrabantur«

•[Capitulum.XHl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ria ocrafe*

terea tarne bellû aliud in hierolblyma excitaf. Erat Simon Gioracß^’^^P^^f,yjn/ nus ærate iuucnis:(ed calliditate pofterior Ioannc:a quo iâpridé ciuitas

us aut corporis audaciaq? praeftantior» Ob qua ex agrabaöena quorp Toparenu.

* tedor erat pulfus ab Anano pörifice ad latrones pacnerat:quiMasada occupauerat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^

moquide ita fufpedus erat:ut cd ad iferius caßellü cd mulkribus qs feed adduxerat^ mitterentipfi cxcclQus incoletes.Rurfus adt pp neccflitudinc rooj4 fidelis eéoidebaC’*]j^jg dor erat praeda^ exedtibus amp;nbsp;cd ipfis territorium MclTada: populabaf:nec tarneeos exhortanda metuebat.Dominandi enî cupidus magnon^ appctens quia morte Ana”* in mötana difeeffit ac uoce prxeond feruis hbertatc^miCantôç liberis pmio cundogt;^^5 fucrant nequiffimos cogregauit.Iam uälidoeöflato eollcgio môtanos uicos diripiebat. nbsp;nbsp;_F

accedentibus pluribus eius fociis: audebat criä in humiliora loca defctndcrcifiiduitauW^4 que iam tembilis eranmultofcj potentid uis eius amp;nbsp;pfpera fada follicitabant.Nec iaiu tantum due latronum exercitus cranfed multon: etiam popularid tanquared parebatod y; Excurfus adt agebatur Agrabattena Toparchia amp;nbsp;in maiorem ul^ idUmca.Vied eni eft Aiam muro amplexus ad tuitioné fui pro caficllo habebat.In ualle enî quae appellat r” 5 ta occultas quidé dilatauit fpeluncasimultas uero patas inüenlttatqjis codito^ prsdac lis urebaLQuin amp;nbsp;direptos illic frudus reponebat: multa^ collegia diucrlabanf: ncifjduw batur ^ in hierofolymis copiis amp;nbsp;apparatu ,pluderer.Vnde ifidias ueriti zclotsc ac qui côtra lé crefceret cupictes plænqj cd armis cCTcdiunfHis adt Simó occurrir:c0mjno^P^ lio multos occidit amp;nbsp;reliquos cópellit in oppidd/Nondd adtuiribus fretus ab obOdiSe detc^ Prius adt idumeâ üibiugare conatus cft.Itacp cum uiginti milibus armatoji ad fines nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

bat.ldumeo^ adt princeps mature ex agris quïcp fcre milibus pugnantid ciuid congreg3”5'i' ribus adt qui fua feruarcnt donii dimiffix pp Sicario^ qui Meflade uerfabanf incurfus^wW in finibus prædolabantunubi eóflidu habito ac per tord diem dctrado pracliotnctB 0*^ .^^ que uidus abfcelTir.Etipfc quidé in Aiam uiedadumei uero domum regrefli funt, Non*” ^ auté poft Simon cum maioribus copiiseo^z fines petebancaftrifqjin quoda ulco cuino® Thccoe pofitis ad cuftodes Hcrodii qd non longe abcrat de fociis fuis Elcazard mißt: ut ca lum fibi traderent per fuafurumiqué quidé fine mora fufcepere cuftodes caufse ncfcii cut ue fet.Moxadt de traditione prolocutum ftridis gladiis perlcquebantundoncc fugx locu non pcriens de muro in fubiedam uallem fe proiecit:amp; ille quidé hoc modo ftati moritur. Ï®*® adt uires Simonis formidantibus placuir priulqua hello congredcrentur explorare hoftiumc' pias.Huic adt fein miniftrum obtulit pararo animolacobus quidaeredoribus cogitansp® tionera.Dcniij profedus ab Aluro:in hoc enim uico tune idumcorum collcdus crat ad Simoncm ueninprimum^ fe patriam fuam rraditurum efle pacifcitur accepta fide fi’ nbsp;nbsp;nbsp;j

ei cariftimus foret.Mox eriam de tota idumca opera pollicctur. Ob quas res humaniwine ap^^ Simoncm ccenatus clariffimifi^ promiffiombus animatus ubi ad fuos rediitiprimo 0*®°**’ i^j ercirum multiplie! numero mentiebatut eflemaioré. Deinde redoribus cria paulaumt?®. tudine uniuerfa pterrms ut fimoné recipcrét fnadebatteit^ fine pugna rc^i oium pt”*”?^^ cipatura. Simul auté amp;nbsp;hoc agens amp;nbsp;Simone p ndcios euocabat difiedu^ fepoflicitus wuw quod amp;nbsp;pftirit.Nam cd iam appropiquaret exerclrus:cqud primus infcédit amp;nbsp;cd fociis corrup^^ nis effugit.Pauorautem occupât uniuerfam multitudinemiac priufquä ad manUs uewtetw mum quifiÿ fua foluti ordine rccefferunt.Simon praeter opinionem fine fanguine idumca uinprimumepaggreflusex improuifo Cebro municipium capit: in quo maxima praeda P® eft:multofque frudus diripuir, Cebron autem indigenae ferunt non eiufmodi terrae ®®®_^ uerum eriam aegyptia memphia antiquorum. Denique duo milfa Si treccnti eins 5°*”^ n^g^ tur anniihaec autem fabula eft. Abraam quoque parentiiudaeorum fhifTe domicili^^P .-qua Mefoporamiac fedes reliquit emlqj pofteros hinc ad aegyptum efle profeduros.Q!ï°^^^j nunc monumenta extant in eadcm ciuitatc per oprimo marmore liberaliter fabricata. tur autem fexto ab oppido ftadio arbor maxima Terebintusicamque mcmorantab di creati ndcufqjdurare, Hinc totam Simon peruafit idumeämon modo uicos eius « ci

-ocr page 481-

^^Pulando;fcd excitando etia territoria. Nam pter armatos quadraginta cd milia fequebanf mfo'^ ^^^ uidui quidem neceflaria fatis effent.Ad has aut neceffitares accedebatdus crudelitas let nbsp;nbsp;*’'3C’^ndia quo magis uaftari contingit idumca ut quéadmodü poft locutas filua cerni fo

SisP ^'^°*^’^*^^^ fpoliatatfic etia qua Simonis tranfiflèt cxercitus a tergo folitudiné relinquebatt 3 ?3^ quidé cóburendoialia dirucndo:amp; quicquid in ciuitare uel in agris natu eft conterédo Obus aut depafcendo delcbant pertp qua tcrram culta iter agendo faciebant earn fteriliorem, h, • ? '^^ *’^ fignü quidem uaftitatis relinqueref quod aliquando fuiffet, Hsec oia rurfus 2elo^ deitaucrunttßiaperto quidé bello connigere pertimueretinfidiis uero per itinera collocatis «?quot;^^ ^’™onis rapiunt;eorüq; præterea quos habebat in obfequio plurfos. Deinde tanq Simo/ *” ipfum coepinent;in ciuitare exultantes recedût. Continuo nacp fperabant armis eü depofi.’ ? pro uxore fibi fuppIicaru^.HIum aut nó mifericordia fed ira coniugis raptæ perfeucrat. Cüqj I^utos Hierofolymo^ ueniffet ut fera fauna quae pereuffores prendere ncquiffet.ita in quos •yPoiflet effundcbatfnfania.Deniq; oleru farmentorucj cauö progreffos ad muru imberbes pa ac feniores correptos uerberabat ad necem üt animiindignatione id folû abeffe uideretur: 5l’on etia uefceretur corporibus mortuoje.MuItosaut abfciffis manibus dimittebat in ciuita* ^una perterrefaciens inimicosamp; populü reuocare cupiens a nocentibus. Hifq; mandabat ut æfrent q, iuraret Simon per deû qui cuda regeret:nifi cito fibi reddercnt coniugcm (na muro ^*rupto oibus qui in ciuitare effent fimiliter utcrctunnecp cuiqua aerati peerenaut ab innocc.' j”*^5 difcemeret noxios:donec his dus mandatis nonmodo populus fed etia zelotae metu per/ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;remifcrunt ei mulieré arq; ira delinitus paulifpcr ab affidua caede rcquieuir,

j1 \ On folu aut per fudæâ erat fedirio bellnq; ciuile:ucrü etia per iraliajn medio nacp torna/ I foro Galba perempto:creatusOtho ipcrator cd Vitellio iperante pugnabar: quem ^ermano^z rune manus degerat.Habitoaur apud Bebriacu gaîaeiæ prælio cumValente «Mmb Vitellii ducibus primo die Otho fupauit:altero Vitellii militestmultif^ trucidatis Si ’ouerfæ partifaudira uidona.Orho apud Brixellû ferner occidinpoftquâ biduû trefqj menfes i/ P^luni tenuit.Accefferunt autera Vitellii ducibus Othonis milites amp;nbsp;ipfe iam Yitellius Roma ’excrcitu uenicbar.

1 'Vm intcrea Vcfpafîanus quinto die iunü menfis Cæfaream profedus eft: cas quas nom 1 Jum fubuerterat idumeæ partes petiuit K in montana regione quo primumafcendit to parchias duas Cofniticâ amp;nbsp;Acrabiticâ fubegit.Ddnde poft has Vithrega amp;nbsp;Vphre muni ^Phübi^praefidüs collocatis ufcphierofolyma equirabat. Multos uero tue depræhéfos neca/ '’3^niultof^ capiebat. Redoje aut unus cerealis cd equitd pte ac pcditd fupcrioré quae dicitut ’‘’«abat idumeâ amp;nbsp;Capherâ quidé pfeudo munidpîd aggremone captd incendit. Alterum uero ^’‘lt;1caphaphin dicif admoto milite obfîdebat muro fatis ualidocmdd.Diunus adt ibi fe mo/ ‘^’Paruni fperanti fubito portas aperucrc;S ' cd predbus adorantes ei fe tradidere.Quibus fubiu sans cerealis in crebron altera ciuitatem antiquiffimam tendit fitammt dixinn montanis locis ’^d,pcul ab hicrofolymis. Viaut ïtromiffus in ea reliqua multirudiné qua ibi offendit cd pu/ Mills intcrcmit:oppidu uero ipfum cxurit.Omnibufq; ia captis pter caftella Herodid amp;nbsp;Mef/ .’^yaamp;Macheruntha quae alatronibus renebanf fola iam hierofolyma romais ante oculos erat: ^uæcxpugnanda reftabat.Simon adr ubi uxore fun a celotis rccepit ad rcliquias iudeae rcgredif |^æquédas:amp; undies circdada narione hierofolymacopulit plaerofq; fugerexdipe quoqs ad ea 1«querctur. Deinde cd muro eins obfelfooperario^e ex agris ad eunté multitudincm ccepiflet ’•’terficiebat.Eratq; populo foris Simon romäis rcrribilioruntus zeloræ utriufq; feniores: quos ^'3 galilei nouis inuentis Ô^ audacia fadiond corrdpebanr.Nam amp;nbsp;ioanné ad potentiâ ipfi ,pue/ Xtrant.Etioânes amp;nbsp;potentia quâ fibi côparauerant:uicem referens oîa quae defiderarcnt ut face/ Jfnt permittebat.lnfatiabilisauré rapina^ cupidiras erat:domordque locupletum perferutatio, '-ædes aut uiroy^ amp;nbsp;fccmina^ amp;nbsp;iniuriae ,p ludo habebât .'praedaq; cd fanguîe deuorâres fine ali quo metu:poft fatieraté muliebrï libidîe tabefccb3t:côpticp crines ac fœminay: uefte îduti loriq? “Uguétis;^ ut forma placeret oculos illiti nô fold ornatd:fed ipudenâ quo^ mulie^ imitabâf: obicenirare nimia nepharios coitus exigétcs ut î lupanari uerfâbanf: ciuitatéq; totâ ut îpuris ’onoribus pphanabât. Effoeminâtes adt uulrd dextras ad cædé prôpras habebât:delicatoq5in* , ^Uu eneruati fubira îcurfiôe heUarores fîebat.Et de paludamétis uerficoloribus edudis gladiis: i Si™ °°^æ^ tranfuerberabant.Eos aurem qui ioanncm fugiffent excipiebat fênior in caedibus j rooniqui^ inteftinum cuafiffet tyrannum: ab eo qui prope erat occidebatur. Omnis auteni

-ocr page 482-

fugæ uia tranöre cupientibus ad romanos abfeiffa fpcs erat» Inter ioânîs aut copias quantue jdumeo^ diflïdebant:feparati^ ab aliis aduerfum tyrannó tani liuore potentie qua ^\ - p^â tis dus odio armantur.Dcinde pugna congrcfli mulros 2elota^ perimut: exterofq; compellunt;qua Grappe ædificauerat.Hsc aut fuerat cognata Sizae régis adiabenoa.Vna uc irrupere iudaci at^indc selorae in phanû puifi ioannis pecunias prœdaban6 ^uaulaenilup dida amp;nbsp;ipfe degcbat:tyrannidis fpolia depofuerat.Intcr hæc aut reloia^ qui per ciuitate duP fi ad illos qui in templu fugerantaggregati funtæofœ ioanncs aducrfus populu amp;nbsp;“^gt;««gt;5^^ cere cogitabat. Klis autnon ram ipetüs eo^ metuendus eratxü pugna plus posent qua conn« tia:ne de templo node fubrepercnt:feqppariter occiderennarœ oppidum concremarent»

__I(Capitulum,XVI.

aq; colledicu pontificibus deliberabantiquonia pado impetum praecaucrent.jra profedo deus fenrenrias corum in dcterius uertiti Kinteritu acerbius exco^® a. falutis remedium.Nam ut ioânnem dciicerent:Simonem recipere Hatucru^iK^ precibus alrerum fibi tyrannum imponere.lraq jdccreto obtcmperatur:niiKolt;î *\ thia pontifice rogant Simone ut ad fe introiret:qué faepe nmuerât.Cum bis aut precatorcs era. eriam qui zclotas ex hierofolymis fugerat.Dopaus quift^ fuæ defiderio amp;nbsp;fortuna^dl'eautcn mis fuperbe fe dominu fore pollicitus uelut ciuitatcm liberaturus ingrediturtcû falutis cum da* torcm ac defenforé fui populi clamor deßgnaret.Vbi uero cum fuis copiis introut tmox deƒto pria potentia dclibcra bat:nec minus cos a quibus rogatus crat qua cos contra quos fuerat aduo catus inimicos putabat.loannes aut cd multitudine zclota^ in templo exirc prohibitusamn is etiam quae in ciuitate habcbat,Nam ftatim rex eo^ Simon cd fociis diripuerat:falutem iam aC/ fpcrabar. Templum tarnen adiuuanre populo Simon aggreditur.llliautc in porticibus per qux propugnacula flanrcs impetd rcpcllebant:mulrilt;^ a Simonis parte oppetebant:multi fautii rete-' rebantur:quonia zelotæ ad dexterâ fupcriores erant;eoq ^idus impenetra biles habcbat.Et qua/ uis loco plus poflentzturres tarnen quatuor maximas fabricauerant:ut ex alto uidelicct miiKu^ torquerent, Vnam ad orientale angulum;amp; feptentrionale alteram:fupcr xiflum tertia:in angu/ lo alio contra ciuitate inferiorem.Quarta uero turris fupra uerticcm padophorio^ codita erat: ubi moris ed unum de facerdotibus adantem pod meridiem quod ieptimus quifcpiciperct w/ ba (jgnificare:rurfüf(5 ucfperi quod dcfineret nunc ferias populo:nunc ut opus faciat dcnuntia/ tem.Per turrcs adt difpofucrunt balidas laxord^ tormcnta amp;nbsp;fagittarios amp;nbsp;funda^ fcientesJta que tuneSimon pigriusad impetus mouebaficum placricj mollcfcerennaroplioribus tarnen co pils fretus propius accedebat.Machmaçz enïmiffilia delata longius multos pugnantidgimebat;

lt;jCapitulHm.XVII,

Er idem tépus rSanos quocy fcacniora mala circunueniunt, Aderatenfex germama itellius cd exercituralia praetcrca ingenté multitudine feed trabens.Et cum cum de inata militi fpatia no caperent totâ urbcpro cadrishabebat oémeç domd repleuit armatis.IIli auté cófpedis romanos diuitiis oculis infuens amp;nbsp;auri argentin ftupore pêrHifiuix cupidiné continebat;adeo ut in rapinas fe c0ucrterent amp;nbsp;cos qui obdareconarenwr occidcrcnt.amp; in iralia quidé itares erat.Vefpafianus adt podquaHierofolymis ^xima depopula tus Gefarca reuertebatur audiit romanos tumultus amp;nbsp;Vitellid principe. Hoc aut licet ipfe gt;pe^ rium pari ficut bene iperare nofler ad indignationé perduöus cdidomind dedignabaf eum qU’ ueluti defcrtum inuafifletimperium. Dolore adt faucius cruciatum ferre non potcratîneij alns uacare bellis cum patria uadaretur.Verumtamen quantum ira impellebatur adulcifccndunan tum longinquiratis cogitatio rcprimebat. Mulra enim forrunam poffe noua facere priufqoam ad iraliam præferrî hiemis tépore ipfetra[iret;plufq; crcfcenté iracundia cohibebat. Reüoresat cum militibus couenientes aperte iam de mutatione tradabat:6C cd idignatioe uociferantes m/ cufabant Romae conditutos milites amp;nbsp;in delitüsagentes:qui ne famam quidem belli fudineat: quibus libuerit difcerneie principatumÄ fpe quacdusimperatorcs create, Se adt laboribustot cxadlis fub galeis fenefcenres aliis condonare poredatem: cum apud fe digniorem habcantipc* no.Cui fi hancamiferint quam iudiorem uel quando reficerent erga fe beniuolcntiae gratiam, Tanto autem Vcfpafianum quam Vitellium dignius efle pricipem ficri:quanro illis qui cum de claraflent ipfi prædarcnt. Non enim fe minora pertulifle bella:quâ qui ex ^ermania ueniflent; neep illis qui ryrannum inde duccrent in armis détériores effe. Nullum aut in crcando Velpa/ fiano fore ccrtamé.Non enim fcnatd populum ue romanum uitcllii libidies pro Vclpanani pu/ dicicia perpedurosmec pro bono impcrarore crudelidimu ryrannd: aut filium pro patre opta/ ruros principem.Maximum enim pacis tutaraen uera in iperatorc prædantiâ.Ergo fiueperins

-ocr page 483-

fenedatis debcararimpcriumthabere ft uefpafianumiRucadoIeftcnt/aï uiribus Titumifx amgt; borum ætate quoderttcômodû temperabitur. Non fold aût ft minifbraturos dedarari imperif uires:qui tres Icgioncs reguq? babentes auxilia conferuafTent ob ad orienté arq; ad Europa Vp tellutimoribus Icperaradcd etiam qui effent ïitalia ^ppugnatores uefpafiani frarrem arqj alium nhum:quoji alteri multos dignitate prædiros iuuenes fotiatu iri fpedarent: alteri uero etia ur* bis effet cômiffa cuftodia. Quae pars ad îperü prîcipia non paru ualcret.Pofbremo fi ipfi ceffarét fenatum fortaffe declaratu^ eu principe que côferuatores milites dehoncfiarent. Hæc primo g cuneos nulites loquebanf, Deinde adhortati fe inuicé Vefpafianû Imperaroré appellant: eumqj ut in pcriculo conftitutum impcriu côfcruarct: orabant. llli aût olim quidé re^ oîum cura fuitt uequaquâ uero îperare uolebat.Dignum quidem fe fadis exifiimanstpriuatæ auté uitæ ftcurita ttm clarions fortuna: periculis anteponés. Recufantiaute redores magis infiabant circûfuff milites eu gladiis morte ci minitabantur nifi uiuere ucllet ut di^nus effet,Diu tarnen rcludatus ; 5 renucbat impend, Pofiremo cû hn qui fe defignauerant mime diffuadere poffct:acccpit,'Mugt; tiano aût cæterifq; qui cû ad impcriu inuitaucrant exercitu alio uociferanre ut ft îhoftes oés ducercuprius res alexandrinas pcurandas putauit:fciens aegyptû plurimâ effe parte imperii pro/ pter frumentariâ fundioné:eaq; fi potitus effet ui quocy fi praeftaret Vitellium deiicicndû fpera bat,Mec eni perpeffu^ effe populû fame oppreffum.Simul etiâ duas legiones:quaîapud Alexan drum degcrent fibi cupiebat adiungere.C^tabat enî etiâ propugnaculo fibi fore illâ regionem nduerfus incerta fortunæ,Nam ÔC terra dimcilis acceffu mariq; îportuofâ eft: ôC ab occidente q/ dem aridam lybiâ habet obiedâ:a meridie uero limité qui Siené ab tcthiopia dirimit:nauiburlt;5 inuias Nili fluminis cataradas. Ité^ ab oriente mare rubrûad Cofoton ciuiraté ufcpdiffufum, ^ptentrionale uero munimentû habet terra ufey ad fynâ: amp;nbsp;qddicitur ægyptiû pelagus totum pottibus carés. Hoc quidé modo ægyptus ex omni parte tuta efl.Intcr pclufiu uero Ä Siené per duo milia ftadio^ porrigitur,Ex Plinicinc aût ad Pelufîû nauigio ftadioi« trium miliü amp;nbsp;ftxcé/ torum.Ndus aûtad Elephantine ufq; nauibus afcenditur.Nanq; ulterius progrcdi ut fupra dixi ^uscataradæ non finunr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l (Cap,XVIII.

Ortus aût alexandrinus etiam in pace nauibus aditu difïïcilis cfl. Nam amp;nbsp;hoflium p anguflum habetïfaxiftj latentibus a diredo curfu defleditur:^ laeua quidé pars ma/ nufadis brachiis cingirur.A dextera uero pharus obieda infula turrim maxima fufli net: ad trecenra ufque Radio nauigantibus igne lucentemiut qua longiffime difficul rarem applicandapinauium præcaoeant.Circû hanc aût infulam opere iftrudo igen le^muri funt: quibus affliduü pelagus amp;nbsp;a uerfis obiidbus fraddafperioré facit meatü:coq;pi/ ^lofum per anguRiam aditü. Intus tarnen portus ipfe tutiffimus eft: amp;nbsp;triginta Radiis magnus» ''’quë tam qua: défunt illi terræ ad beatitudiné deuehuntur:qua quæ fuperant ex bonis dome/ ‘utis amp;nbsp;idigenis in totum orbé diuifa exportanf, Itaq; nó fine ratione Vefpafianus alexandriam pmore cupidus occupauit:ad totius ipcni firmamentü. Proinde fiatim ad Tyberiu Alexandru itéras dcdit:qui ægyptû amp;nbsp;alexandriâ regebat:indicansmilitû alacritatéiquodcj g » ipfe neceffe mitfufcepro munere principatus opera atq;adiumentü eins affumcret.Alcxâder aût fimul ut uc X^Iiam legit epiftolam prompro animo:amp; legiones eius facramento rogauitamp; populumiuiriq; ’ut libétifume paruere uirtuté uiri ex ^xima adminiftratiSe feienres. Et ille quidem pmiffa fibi Pf3te:oia quæ imperii ufus exigeret aduentui quoq; principis ncceffaria ia parabat.Opinione uc/ dtius declaratum in oriente Vefpafianum imperatoré ubiqjfama nunciauit. Et uniuerfae q/ u^m ciuitatcs fcftos dies habcbâtinuntiiq; læti p eo fimul amp;nbsp;facrificia celebrabât. Agmina uero ^ud Mefia pânoniâq } degenria:quæpp Vitellii audaciâ paulo ante fuerant cocitata: iufiurandü ^^fpafiano maiore gaudio pbuerunt, Vefpafianus aûtcæfareâ reuerfus iam Beritu uenerat:ubi ®™tae quidem e Syriaîmulræ uero ab aliis prouintiis legationes aderat obuia ei coronas amp;nbsp;gra/ ^wtoria décréta a fingulis ciuiratibus offerentes.Affuit autena redor etiâ prouintiæ Mutianusî Populorü alacritatcm lurataq; per ipfum principi facramenta renuntians. Vbiq; auté uefpafiani otis obfecundante forrunatrebufq; ad eum plurima ex parte inclinatis cogitate cœpit:g gt;non fi fProuidentia fumpfiffet imperium,Scd iufta quaedam fati ratio ad eius ptâtem circunduxiffet ^una omnium principarum. Recordatus aurcm figna amp;nbsp;alia:multa cnim fibi conrigerant im/ praemonffrantia:amp; iofippi dida quibus eum Ncrone uiuo aufus fucrar appellate impera ^’^^ “’^ '^^^ adhuc habebat in uinculis:aduocaroq; Muriano cû amicis Si tu^fk ^ ®*“5’P““® 9^^ ftrénuus fuiffet iofippus: qnantûq; in iotapatis expugnandis propter fien ^“^’^’^^‘^^^POtiit.Deinde uaricinatioes eius quas ipfe quidem timoris câ lüfpicaretur effe S ^tntattempus aût diuinum fuiflè ut return exitus probauiffet. Tuq; mhoneflû ec ait:ut qui

-ocr page 484-

fibiauguraflef imperium uocifq; dciminider ac nuntius extitilTct adhuc captiui loco baberef» fortunaqg fuftinerct aduerfam.Vocatucpad ft iofippum foluiiubet.Hoc aut fado alü dores ex ea gratia qua alienigenæ retuliffettpraedara cria de ft fperanda cAc arbitrabanf . Tiw ueroqui cu parte aderataudum cdinquit pater una cü ferro eria,pbro iofippum folui.Ent aut tanqua nee initio Hindus fi non diflbluerimus:ftd incidcrimus catænas. Nanep id agi foletirus qui non rede fuerît uindi. Eadé uefpafiano placebat:amp; quidainterueniens ftcuri carénas abt pitjofippus quidc pro bis quae prædixerat pracmio famae donatus:amp; de futuris iam dignus cui iam credendumefle habebamr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fCap.XlX.• nbsp;nbsp;nbsp;• ■

(pafianus aut refponfo legationibus redditoaufteep amp;nbsp;pro meritis adminiuwnonp bus ordinatis AntiocM uenit.Et quo primû tenderer cogitans Alexandrinrrinnerc praedabilius efle duxit quae Romx agerentur curare,Alexandria enïftabilé cJie:ro3gt; nas auté tres a Vitellio prurbari.Mittit igitur i italia Murianü cü muitis cq^® dituep copiis.Qui tamé propter hiemisafpcritaté ucritus nauigare per cappadocias amp;nbsp;durit excrritum.Inter hæc aut Antonius primus aduocata legione tertia ex bis quaeapudMdia morabantur:illa eniregebat pjouincidbcUü gerere cd uitellio^pcrabat.VitcHius aut cu ®3gna manu Cerinid cominiu obuia ei mittit. Is aut toma^fedus quâprimû circa Cremo«®®^^^ Antonid côfequitur: quae eófmis Italiae ciuiras efthbitp eófpeda hoftld ordinatóe ^ïïulntuaie praclio quidé cógredi nÓ audebat.Diftefïïï autpiculofum reputans de ^ditioe deliberaba xoö uocansaut Ecatontarchis amp;nbsp;Chiliarchis fibi fubditis ut tranfirét ad Antoniu fuadebat.VitelU’ quidé rebus detrahes.Vefpafiani aut uircs extoHensÄ alte^ nomé iperii tanru;alrcK ortwt^ habere comenioransjlpfisquoep melius eét fi id gratû faciant:qd needle cft.Cu^ ft inuWtuaie fuperató iri fciant uoluntati periculü puenire. Nam Vefpafiand quidé idoned elft etia fineW ad reliqua umdicandaruiteUid uero ncc cd ipfis quidé praefentia poße feruar, Mulra i hóe woau qduoluit pruafit:amp; cd milite traffugit ad Antonid.Eadé uero node milites pœnitudo finml ac merus dus fi uicifftta quo miffî fuerat occupauit:cdudifq; gladiis cecinâ obtruncate uoluenit» Feriflentq; nifi bis aduoluti chiliarchi fupplicaiTent.Quâobré carde quidé fe abftinaerunt: w® dum adt quafi proditoré Vitellio tranfmittcndd habebant.His auditis primus continuo Anto nius fuQSmouet:eof^ armis indefedores ducitdlli adt indrudi ad praclid paulifper quidé reßi^ terunt.Mox adtloco pulfi romani Cremona fugerunt. Primus adt comitatus equitibus curfus co^ præuerritur:8^ per ciuitaté cireddufam plærâcpmultirudinem peremit.Aggreßus aut relp quos oppidd miliribus prardari permifit.In quo multi quidé hofpitcs mercatoresunulti uero in digenacpierc. Torus Vitellil cxercitus uiro^ triginta milia amp;nbsp;ducéti. Quin amp;nbsp;Antonius eof^ quos de Méfia adduxerat qtuor milia amp;nbsp;gngétos araittit. Solutd adt uinculis Cccinid rc^ gena rum nuncium ad Vefpafiand dirigit. Qui ad ed intromifTus amp;nbsp;collaudatus eft:amp;;pditons dede-cus infperatis ,prexit honoribos.Komae adt Sabinus ubi Antonidappropinquare cognouitn* ducia recrcarus ed : collcdifq; uigilum militd agminibus node occupât capitolid.Lucc n^® da multi nobilid fotiati funt ci:amp; Domitianus fratris filius pars ingens obrinédaeuidon««^^ Vitellins de primo quidé minus curabat. His adt iratus qui cd Sabino defecerant amp;nbsp;nohiliu fan guinem pro îgenita crudelitate fitiens ïmitrit capitolio qua feed adduxerat militd manum.Vbi mulra ab his iréq; aliis qui templd tenebât pugnatibus audadcradmilTa funr.Podremo aatger mani q gt;nbsp;multitudine fuperabat collé obtinuerdt.Et Domitianus quidé cd muitis Romano^ ui ris infignibus diuina quada rarióe faluus euafit.Reliqua uero multitudo tota laniaf.Et Sabinus quidcm ad Vitcllid dudus occidif.Milites adt dircptis donariis templd incenddt.Tumq; polft ro die cd cxercitu uenit Anroniusædtj Virellii milites cxcipiunt;amp; trifario comilTo dra urbe® praclio oés interiere.Procedit adt ebrius de palatio uitelliusÄ ut affoler in extremis longiorclu/ xu pdignr méfe refertus.Tradus adt per populd uarioej uerbo^4 genere dehonefiatus in media urbe iuguIatur.Odo menfes ac dies qui^ potitus ïpcrio:quc fi uiuere diutius cotigiffetiut opp nor:eiusluxuriæ minie fufficere potuiffet iperid ATioßc uero mottuo^ fupra qnquaginta muia numerara funt.Haec quidé gefia fut die tertio méfis odobris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« fCap.XX.

Odero aurcm die mutianus cum cxercitu romam ingreditur: amp;nbsp;antonii miliribus a ■ Gearde repreffis adhuc enim hofpitia pferurandoÄ Vitcllii milites amp;cx populo piurt 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wnios qui cd illo fenferât ocridcbanexaminatois diligennâ iracundia pueniéresXiomi

---tiand produdd populo redforé infinuanufi^ ad partis aducnrdd’opulus aut E timo^ re liberatus impcratorem prédicat uefpafianumifimulq; Si illd confirmatdÄ Virelfiûcfledeie-' dfum fcfta læriua celcbrabat.Cum aurcm uefpafianus Alexandriam ueniffetrgefta ei romx nun ciata funt:amp; Icgati ei ex toto orbe cógratulantes affuerdt. Cd^ maxima poft torna ciuiras elier:

-ocr page 485-

änguflior niuïritudini^babatur.Firmaro aut la totius orbis Ïperio rcbutj; populo pratter fprm conferuatis Vefpaßanus in iudex reliquias intendit animum. EtipCe quidc cxada hiemeroma protidfci parabatxefq; apud Alexandria mature côponerc proponebar, Filium uero Titum eu fnernis copiis ad liberandahicrofolyma dirigit.Qui tci reno innere Nicopolim ufep progreffus ab Alexandria ciuitateuiginti Radios interuallo diftanté inde milité longis nauibusiponirjfêp Nilo flumine poft menfium rradus Thumd ufep uehitur,Hinc aut egreïTus in terra apud Thâ' nim ciuitatem diuerrit.Vnde Iccunda ei manfio fuit nuiras Heradius: amp;nbsp;Pelufiu tertia Hic auc inilite per biduu recreato tertio die pelufii fines trafurundq; manfioné profedus per folirudïes ad Cafin ioais templu caftra pofuir.Pofterocp die apud Oftracinc:qux mafio aqlops eft;ob qua ^ufam aduentitia utuntur indigcnse. Hinc apud Rinocoruria requiefcit:amp; inde progreffus in ^aarram manfioné Rafiam ucnir:qux prima occurrit Tyriæ ciuitaté. Gasa uero quinræ man/ ßonis cadra fufcepit:amp; poftea in Afcaloné atqj hinc iamniaideide ioppam:amp; ex ioppa Cxfarcam Pfwenit.Decrcro apud fe alias militum copias congregarc.

*ftus quidem ad cum modum quem prxdiximus emél aultra aegyptu ^‘adSynamad Iblitudinem exEream uenerat.lbi enim exercitum de* . creucrat ordinare.Illo autem adhuc apud Alcxadriam una cum patre ^^P^^’^ quod nuper cis deus permiferat difponcnte: contigit etiam cji feditionera quxapud hicrofolymam erat auda trifaria diuidi;amp; alio* |rum partem in alteram uerti.Quod utin malis optimum quis dixerit fc fadumœiuftitix» Nam selorarum quidem in populum dominatio ƒqux audor erat excidii ciuitarisiunde cceperit amp;nbsp;per quos creuerit di* ƒ Jigenter fuperius declaratum eft. Hanc autem non errauerir quifqua dicens fedinonem in fedirione efle fadam:ac ueluti rabida fera extern ^ärum penuria in fua uifcera fexuire foler.Sic Eleasarus Simonis filius qui amp;nbsp;abinitio selotas ï ’^plum a populo feparaueratmelut indignari fimulans ob ea qux in dies fingulos loannes au* ”^ffCum ne ipfe quidem a cxdibus quieiceret.Re autem uera fefe pofteriori tyranno fubiedu 7*minime fcrens fummae rei defiderio proprix potennx cupiditate ab aliis defecir.A fcitis ét ^Chaliae filio amp;nbsp;Ezenonis Simonis porentiflimis: prxrer quos erat etiam Ezechias chobari ’'''US non ignobilisHorum fingulos zelotx non exigui fequcbantur. Occupatoq; interiorc té* Piambiru tüper eius porras in lacns foribus arma ponunt: amp;nbsp;abundare quidem fe fuis neceffa* ^ß confidebannfacrarum enim rcrum copia fuppetebat nihil impium exiftimantibus paucita* ^U€ro fuorum timétcs plxruncp in locis fuis otiofi mancbant.Ioannes autem quanto mperiot uirorum multitudine tanro loco fuperabatur;hoftefc5habens a uertice: neg; fine metu co* ’’^mrur incurfus:amp; prx iracundia ceffare non poterat. Plus aut mali pferens qua Eleazari parte ^;^Clƒns ramé no remittebat. Crebri ei fiebât ipetus amp;nbsp;miffiliu iadusrotdep polluebaf cxdibus 1 l^Plu- Filius aut Giorx Simo qué rebus defpatisinuitatüultro fibi tyrannü fpe auxilii populus ’quot;'mduxerat ; amp;nbsp;(upiorc citatis retinés parté amp;nbsp;ïferioris pluriraa parte aiofius lam loanné ciufep .^os adoriebaf;qfi qui defupipugnaref.Subiedus aut iHoi^ maibus erat ficut amp;'illi fuperioßi ■«loannéeueniebat duplex prxliü prxferété Ixdi piter ac !xdere;quatoq; uincebaf; eo cp Elea* '3-0 éét humilior;tanto plus habebat Simone cel fior côftiturusxû inferiores aggreffus end fola Jönu fine laborc ^hiberet.Defupcr uero ex phano iaculantes machinis dcterrerét, Quippeba* ’'uisamp;no paucis lanceis utebanf faxorucp rorméris:qbus no fold bellâtes ulcifcebanf: fad mul* '05 end facra celebrantid perimebâr.Quâquâ enî ad omne îpietatis genus rabidi fcrebanf:tamé 'osqui facrificare cuperér redpiebar cü fufpirione amp;nbsp;cuftodibus Idigenas pfcrutando, Hofpites '’Jim etia qm exoraßent corum crudeliraté poft exituri fubficiua fedinonis opa cofumebantur, 'oyTilia natp machinajî^ ui ad arana ufqptemplumq; peruenientia in facerdotes facra celebrates ^Mnuac mulo qui^peranres ab ulrimis finibus rerrx ad fandiflîmû locu ueniflênt ante ipas oftias procubuerunr:aramquc uniuerfis grxcis ói barbaris adorandam fuo fanguine imbuere» ^mgenis autem niortuis alienigenx ac facerdotes cum prophamsmifeebâmr per qux atria di* ma dagnum fecerat diuerlbje cadaueru fanguis.Quid tantü pa(Ta es miferrima ciuitas a torna rua inceftina feelera purgaturi flammis introiere.lam enï dei locus no eras neep manere fieras domeftico^ facinorum fada fepulchrum:amp; qux phanû ciuili bello tumulü Cóftitucras Poterisaut denuo fierüpoteris G unquâ uaftatoré tui deu plaçaueris.Scd enï repriméda fut qux

-ocr page 486-

dolent lege fcribcndi: a non domeftid Indus fed exponcndarum rerum hoc tempos eft. Prof quarautem fedirionis tacinora caetera.

• jCapitulumJI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. Rgo diuerfis trifarie infldiatoribus Eleazarus guidé eiuf^ focii qui ücras pnmin conferuabant in loannécbrü ferebantur. Qui ucro huic parerenr plebetn cnnpiet in Simone rebellabant cum ipfi quo^ Simoni contra diuerfæ partis ftditiolos««^ mento effet duitas. Si quâdo igitur utraç parte patiebatur loâncs obucrtebat loci

K de duitare quidem fubeunres miffîs ex porticibus tadis de tefnplo uero iaculantes macn ulcifcebatur.C^otiens aût defuper inftantium moleftia caruiffet:frequentcr eni cbrietate oci bore ceffabantïbentius in Simone ciufq; fodos quâpluribus irrucbat,Semper aût qoanw in^ uitate pepuliffet in fugâuerfos aedes frumenti plenas oîumq? utenfilium incendeban wc«n^ âlo egrediente Simon infccutus agebat;ueluti pro romanis où confibo corrâperent5®^^ fidioncm duitatis erant præparata:fuarûlt;^ uirium neruos abfcinderent.Demq? conogi^u nri oîa dreû templû amp;nbsp;inter proprias acies fblitudiné arq; aream pugnac fieri duitatc^™ aût paulominus omne frumentû quod non paucis annis fufficere potuiffet obfeffis* Denies^ me capti funt g, minime quiuiflent nifi earn fibimet cÔparauiffent.Vndiç aût ioßüfatooWS confînis oppugnâtibus ciuiraté médius populus quafi aliquod magnû corpus lacerabaw.ae uero ac mulierculae inteftinis malis attonitac pro romanis nota fadebant:cxrernû^ beuumq domeftids malis liberarentur expetebant.Grauis aût metus ac terror foediffîmus occupau«“• amp;ne^ confibi capiendi tempus erat ut uoluntatem mutarent necy padionis aut fugaejp^^i cntibus.Etenî euftodiebâtur oîardiffidentefej latronû principes quofeûq; romanis P^^^j. ■ uel tranffugere ad eos uelle fentirent quafi cômunes hoftes interficicbât;folû^ in oeddends u ta dignis concordes crant.Et pugnâtium quidc node dielt;j clamor perpetuus oriebaturned we/ tu accrbiores erant lugentiû quæftus Et affîdnas quidé lamentationis caufas calamitates pr^ bantuimor aût includebat ululatus;atq; obmutefeente dolore prac fortitudîe tarito gemid ciabantunne^ iam aut reucrenria uiuis apud domeftieos erat: nccj mortuis cura fepultuts

. bebatur.Quo^ ambo^ hacc caufa erat 9 quil^ de fe fperabatJn omnicnî re amicos remn^ : qui cura {^tiofis non crant:quafi continuo modis oîbus morituri.At uero feditioficongdra tumulum cadaueta conculcantes dimirtebant;amp; ex mortuis haurientes audadam quos lue p^ dibus cernèrent îmanius fcæuiebant: femperç aliquid in fe pernitiofum cxcogitantts»^ q^° uifum fuiffet fine miferatione facientesmullam cædis aut crudclitatis uiam prsetermud'^* ^“C ut etiam facris materiis ad bellica conficienda inftrumenta ioannes abureretur.Nam cum ou fulcire templum populo itemqjpontificibus placuiffet:idlt;j uiginti cubitis altius aedific^c quidem Agrippa ex monte libano aptas ci materias maximis fumptibus amp;nbsp;labore deuexitdo ligna amp;nbsp;magnitudine fimul direda proceritate fpcdabilia.lnteruentu auté belli opéré îternipt ioannes bis fedis ^ fufficere longitudinem credidit:turres aedifîcauit amp;nbsp;aduerfus cos comow* qui defuper a templo pugnarent.Poft mûri ambitum contra exedram occidentale ^admotis qu folum poterat g» aliæ partes raribus ex longinquo fuerunt occupatae. Et ille quidé febrimose impietare machims fubadum iri fperauit hoftes,Deus ucro laborem eius inutile demonuriu• amp;nbsp;priufquâ in bis quicquâ poneret romanos adduxit.Etenî Titus poftquâ parte ad fe c®**^^ creitus aliis uero ut ad hierofolymâ occurrerent fcnbit: c^faream profedus eft.Er^t aiue legiones quae pridem fub dus pâtreiudseam uaftauerant;amp; duoderima quac olim cû Cclno le pugnauerattquæqp licet per id fortitudine effet infignis:tunc tarnen eo^ etiara raemonaq pertuleratalacrius ad uindidam properabat.Harum quidé quinta Icgioné iuffit fibi per occurrere.Decimam uero afcendcre per iericuntha. Ipfc quidem cum cæteris regrcffus regum quoq tfubfidia plurima quadudum mulricp fyri auxiliatores comitabantur. ^V^^, bis aût quattuor Icgionum quantum Vefpafianus cledum cum Mutiano miferat in italiatu: c^ qui cum Tito accefferant.Duo nanc^ milia de alexandrino exercitu leda:tria railia uero c* phrate cum fequebantur amp;nbsp;amicorum fpedatiffimus beniuolcntia fimulq j prudentia Tybe alcxander:qui antea quidem ægyptum adrainiftraueratitunc aût dignus qui exercituro «g^* proprerea iudicatus cp primus infipienti fuit hofpes impcrio: amp;nbsp;cum fide clanfiima incert« tunac fotiatus eftademç confultor in ufus bellicos aerate ac peritia precipuus aderat.

Rogredientem uero in hoftilem terram Titum ^teccdebant regia oiaqauxilri poftcos _iarum ftratorcs caftrorüey meratores.Dcinde rcdorû faicinae atty armati.Pounosp Titus amp;nbsp;alios ledos habens S i figniferos;quo^agmé équités fcquebâtur. Hi uero

-ocr page 487-

’nachinas ihant;amp; (ècundum illosuna cü ledis Chilfarchi K praefcdi cum cohortibus. Poft aut arcum aquilâ figna:8^ ante figna rubicincs;dcide acies fenum uiro^ ordinibus dilatata. Seruile 3utc uulgus a tergo cuiufcj agminisÄ ante hos farcinæ. Omnium uero nouiffimi mercenarii torumcp cuftodes coadorcs armorû.Procedens aut decenterexercitustita ut mos cft romanis Î Sufna per Samaritidé uenit:quac amp;nbsp;prius ab dus patte fuerat occupata;^ tue præfidiis tenebat. Ibiautem unam moratus eft uefperam:mane inde profieifeitunperadaq? in die manfioe; caftra ponit in loco que iudæi fermone patrio Achâto canlona uocitantiiuxta uicum quendam Gäbe Mulnominerquod fignificat uallcm Sauhdiftanté ab hierofolymis ftadiis fere triginta.Hinc fex mentis prope ledis equiribus comiratus perrexit in ciuitatcm q tuta enctaudæoruq; animos ex ploraturus;fi forte fe confpedo priufquam ad manus ueniretur mctuerét.Audierat enim quod ®3t uerum:a fcdiuofis amp;nbsp;latronibus opprefTum populum dafiderare quidcm pacé:fcd quod re-quot; bellanribus infirmior eflet nihilconari.C^andiu quidem manep uiam quaE ad nauru duceret ■ fquitabat.Nenao autena porras aperuit.VK uero innere ad turrim faxeana declinato tranfucrfü ägroen equiruna duxit infiniti fubito profiliuntiqua naulicbres turres uocantur:amp; per cana qua: •kontra naonunaentuna helenac porta eft cgrcfTi equitatum intcrcedunt:atcp alios etiam tune uia currentes ne cum his qui deuerterent fefe iungcrent a fronte oppofiti prohibuerunt, Titu ueio cum paucis fcpcrant.llle aut ultra quidem minus progredi poterat:a nauro ent cunda folfis pagt; ^bant, amp;nbsp;tranfucrfi erant hoftcsrmultifq; materijs impedita.Ad fuos aut in aggere conftitutos Kcurfusintcrcidente hoftili manu defperabatur.Quorum plæriq; inaparoris piculu nefcicbar: Icdexiftinaantes eum feed reuerti ipfi cria fugicbant.Titus autem in fua tantufortitudine firana efe profpiciens fpena falutis fleditequüÄ ut fequerenf cum clamore comités adoratus in me^ ^rishoftcs irruit ui ad eos trafirc fcftinans.Quo quidé renapore naaxinae intelligi potuit amp;nbsp;belli ^onaenra amp;nbsp;Imperator pericula deum curare.Tot enina aduerfus Titum miffilibus quona neeg gul« ncq; torace fcptus effet non bellator enï fed expoliaronur dixi!procefferat:nulluna in eius corpus delatd cft;fed ranq ne eum ferirent ex induftria mitrerenturoia praereruolabant.Gladio “cro femp a lateribus inftanrcs dirimens naulrofg; anre ora fubuertes fup cadentes agebar equu Hloruna aut clanaor erat propter audacia Céefaris ut eu aggrederent cohortario.Fugaqj amp;nbsp;difcef-^‘0 repentina quocunq; diucrreret curfum.Huic aut fe piculo participes cd a tergo amp;nbsp;a lateribus Merenf adiunxerant.una enï crat cuiq; fpes falutis uia cito patefacere pnufq circduétus opprik ’’’wetur.Denic^ duo ex nainus prinacibus altered equo peuffus eftialtero uero deiedoÔdoccifo cguus eius abdudus eft.Titus uero iam cd cacteris in caftra faluus euadir.Iudacis quidé q? aggref réprima fuperiores fuerant inconfulta fpesanimos extollinmagnaq; his i pofteruna hdacu ®onientum temporaneum cöparuit.

fjCapimlum.IllI.

Aefar adt poftq ex aniausagmen fibi fociatd é node luce inde digreflus ad locu qui Scopos appcllatur accedit.Vndc iamódciuitas amp;nbsp;clari rempli naagnitudo confpici po tcrat:qua parte feptérrionalé regionê continens ciuiras humilior proprie Scopos no^ rainatus efttdiftans a ciuitaje ftadiis fèptéabiq; duabus legióibus ümul quinto uero

fctrorfum ftadiis tribus caftra nauniri iubet.Labore naq? nodurni irineris attritos milites ffgre - « uifuni eft ut fine fortitudine murd ftruerent.Moxadtcœpto ædificio décima quoq; legio per Wenrdtha aderat a Vefpafiano prxocupataiubi quædâ pars arnaato^ ïpfidio fuerat collocata. His adtpceptd crat fcxro ab Hierofolynais ftadio caftra ponere qua in parte naons qui appcllaf Elacon contra ciuitacé ab oriente fitus eft ar^ interiacéreualle difcerniturxui nonaceft Ccdro, Intra ciuitatena uero fine rcquie confugientid diffenfioné tu primdingens fubito belluna foris inrerneniens rcfrcnauit:amp; cd ftupore leditiofi ronaano^ caftra infpcdanres tnfariam diftribura •oalana inter fe iniere concordia:rarioné^ inuicé requirebantquidna expedarét:quid ue ppefl'i tres niuroscontra uiram fua parerentur opponi.bellaq; tanra fe fundenre licentia ranq fpcdato tes bonorum opepi fibiq^ utilid refidcrent nacenibus claufis rcnaiffifq; arnais ac naanibus Ï nob pcofedo cxclamar aliquis rantumodo fortes funausironaanoruna auré lucro ex noftra leainonc fine fanguine oppidd ceder, His alios atq; alios congregantcs exhorrabantur; rapriky ïrnais fubito in legioné décima ruunr:perw uallé fado ïpctu cd ingenri clanaore mu^i sedifican teromanos aggrediunf. llli adt î opere diftributi armis ob eâ caufana plxiaq; depofiris:nec eni tteutfum iudaeos aufuros efl’e credebantÄ fi naaxime uellent animos coy^ Icdinonc diftradd ■narbitrabantur.Praeter opinioné pcrturbati funt:arq; operc quifq iderelido confeftim alii re* cedcre,Multi adt ad arma properantes priufqua ie in hoftcs corrigèrent feriebantur.Plures auré ■^dæis fenapadiiciebantur co^ freti uidoria qui præceflêrant cp cum paiici effent multiplex H

1'

11

-ocr page 488-

numerus Si Gbi 8^ hoftibus uidebanf:^ fecunda Fortuna utercrur.Romani aut maxie ordinan confueti cü decore atep prseceptis bellu gerere fcientes ex prurbarione rrcpidabant. Vnde tune quoep præuenti aggreflione cedebant.Siquando tarnen fcfe conuerrerent ab infcquennbus oC' cupari amp;nbsp;a curfu reprimebantiudatos amp;nbsp;ob îpetû minus cautos feriebant.Semp ucro excurfi^ glfrcnte magifep turbati poftremo caftris pulfi funt;roraq; legio in periculu ucntura fuifle w debarurmifi hoc mature fibi nunciato Titus cis tuliflet auxiliü:mulrifq;increpans ignauiamÄ fuos a fuga reuocafletuudaeoi^ a latere ipfe cü his irruens quos circa fe habcbat eleäosanultos quidem occidiffenplurcs uero l'autiafTet.Omnes aut in fugam uertiflenartj in uallc précipites compuliflct.llli autem in prono loco multa mala perpeffi poflquam in aduerfam parte euafcre♦ Fledunt fe irerum amp;nbsp;ualle intercedente cü Romanis dimicabant.lgitur ad mediü dié bellatuej Paulo auté poft meridié Titus bis qui feed crant in fubiîdio collocaristaliiiq; cohortibusaduep fus excurrentes oppofirisireliqud agmen ad mu^ in fummotis ædificandû remifit» ludé ij^rc héc fuga eife uidebaf. Cunep fpeculator que in muro pofucrantamidu agitato fignu ^“’quot;^ frequentiffima multirudo taro ipetu profiliitmteo^ curfu immaniffimis beftiis enet alumuis* Dcni(^ in aduerfa acie ftanrium nemo impetd fuftinuitifed tanqua machina pereuffum agmen continuo diflipatü eftipulficp in monté refugiunt.In afcenfu aut medio Titus cd paucis rehuus:; mulrdq; monentibus amicis qm pro impatoris reuerentia corepto periculo pdurante ut morte appetentibus iudæis cederet.Neq; pro his in difcrimen ueniret;quos ante ipfum faluos eile non oporteret:fêd potius Fortuna fuâ reputaretg »non miliris offitio fungererur;ue^ amp;nbsp;belli amp;nbsp;orbis terrae dominus eiferme in fugam ucrti uideref in quo oia nitcrentur.Haec adt ne audirct fimo^ lans amp;nbsp;ad fe recurrentibus obftabatxofœ in ora feriens cum ui obnirerenf occidcbatlS in g^*^ repente incumbens multitudiné repcllebat.illi adt amp;nbsp;uiribus cius amp;nbsp;obftinatiSe perterriti! ne tu quidem in ciuitaté fugereifed in utrdeplatus ab co déclinâtes rurfum fugiétes infequebât .Quos tarnen aggrefTus a latere ipforum quoq; impetd praepcdiebat.Dum hæc agunf etia illos qui fu^ periora caftra muniebanrmbi fugere inferiores uidere mctus ac turba occupantotdqj agmen di fpergirur fufpicanfid:excurfum quidéiudacoße ferre non polTe.Tirum ucro in fugam reucrium« Nee enim unquâ illo manente alios fugiruros fuificÄ râquâ laruali terrore circddati alius alio ferebanturidonec quidâ cd in medio bello uerfari impcratoré uidiflentiplurirad mctuentes unJ uerfo agmini fuope eius pcriculd cd clamore nunciauerunt.Ira^ pudore reuocati amp;nbsp;fuga ni^ us aliquid fibi exprobrantes q? Cæiàrcm deferuiflent:toris uiribus i iodaeos utebanf;amp; femel ad de feenfum rranfuerfi urgebant eos in decliuiaJlli autem in pedé rectdentes pugnabant.Cunœro/ mani plus poffentieo q? Cuperiores erant:in uallé omnescoadi funt.Titus adt contra ft pofins imminebat:8d Icgioné quidé ad muri fabricam redire iubempfe uero cd his quibus antea refute do hoftes arcebat.lrac^ lî me nihil addenté obfequio ncq; iuidia detrahenté uc^ diccre oportet: ipfe Cæfar his totam legioné piculo libcramtunq? ipfe caftra muniédi copia militibus prébuit, lt;|CapituIum.V,

EmifTo adt paulifper bello externonte^ inteftinum feditio fufeirauit. Acimorum® inftante die qui eft aprilis menfis quartufdectmus. Hoc enî fe primd reporc opinant iudéi ab ægypriis elfe liberatos.Eleazarus quidé cd fotiis porta fubaperiens intrart cupiebatæx populo qui templum adorare cuperét.Ioanncs adr die feftoad ptfgf“^ infidias auTus eftiSi füorum quofdam ignotiores armis fub ucfte latétibusinftrudus. Quorum plæricj de induftria aggreflî erant occuirennter alios phani occupandi gratia fubmittit. iHi poftq lurauere ueftimétis abiedisifubito armati apparuerdt.Magna uero ftati turba circa t^W ac rumultus erat:cd alicnis quidé a fcditione populus oibus difcrimé îputarct.Zeloté uero met fold infidias côparatas. Ve^ hi quidé relida porta^i cuftodia amp;nbsp;alii expugnaculis difilif^s priufquâ manus conférèrent in tépli cloacas confugere.Populates adt ad arâ delati amp;nbsp;circu Kpm appulfi coculcabanficd lignis paffîm ferroepeaederét.Multos ociofo^i inimici priuato odioq« diuerfac factionis focios inrerficiebant.Etquicnnq; ante hæc infîdiatoré ahqué offenderat tune agnfrus qß zelotcs duccbaf ad morté.Sed qui atrocîtare magna înocentes anîcerct indutias cœ ceffere noccntibus'progrcnofq;ex cloacis dimiferunt.Ipfi adt intcrius templd Si oéscius appalt; rarus tenentcs confidentius oppugnabant Simone.Scdino quidé hoc modo quætriptira fuerat in duas près diuifa eft,Titus adt caftra propius ciuiraré trâfferre cupiés de Scopo côtra cxcurius quidem ledos équités ac pcdires quos faris effe arbitrabaturialium uero excrcitumioffîttotum quod erat ufqjad muras Ipacid côplanare.Cundis igif matcriis ac fepibus dirutis;qbus hortos ac lucos incolæ præmunierant:omniq; oppofita:quâuis mâfucta filua:cxcifa rcpletû eftquiegd erat cauum amp;nbsp;uallibus impeditum. Saxorum autem eminétiffimis ferro truncatis humihorem

-ocr page 489-

totum ilium rra^lum a Scopo ufcp ad Hcrodis monumenta fearuntiferpennum flagnum con onenria quæ Colibethara uocarur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#iCapitulum-VI.

-^ Is demq; diebus iudsci rôanis huiuicemodi ffidias paraucre. Sedinoforu audadflimi extra muliebres qua: fic appellatur progrefli turres fimularo ^ pacis cos ftudiofos pe pulifTentieo ^ timerent imperum romanorumubidem uerfabarur amp;nbsp;alter (ub altcro 'uitabundi larebat. Alii uero per muros difpofin populumq? fe efle Emulates clamor p3Cfm implorabant ; fœdufeç pofcebant portait^ fe pacefaduros effe polliccntcs muitabant ro/ ii’anos.Hoc aurem uociferantes una etiam contra illos ueluti poms cos ambigerent lapides ia--öebant.llln^ ft ui perrumpere aditus uelle fimulabant amp;nbsp;ciuibus fupplicare.Cunq; ad romanos ‘fpiUime ire conarentunreuerfiq? perturbatis fimiles uidebantur.Vcrum hacc eorum calliditas ’M milites quidem fide non carcbatiftd tanquam hos quidcm in manibus haberent paratos ’« ftipplicium. Illos nero ciuitarem fibi aperturos fperabatiopufqj aggrcdi feftinabant.Tito aut . ‘“‘peda crat inuitatio:quia rationem non haberet.

Ridie nanep prouocatos eos ad padionem per Ioftphum:nihil mediocre fcnrirecogt; gnoucrat.Eriam nunc milites manere loco fuo praecepitJam uero quidam opcribus oppofiti raptis armis ad porras cxcurrere coepcrant. Hi autem qui expulfi uidebanf: _ primo quidem cedcbarideinde ub ad turres porta: prapinquabanr curfu eos circum 1''fhiiintamp; a tergo pcrfequcbantur.Qui uero in muro flabant lapidum his multitudinem om-» 1’’gt;?enumq; fael arum fimulinfundunnadeo ut multos quidem necarent pluriraos quidem fau^ | ^’rent.Nec enim facile erat amuro diffugere;aliis retro uiolentcr inllantibus.Et praeter hoc pu*« 1 p S’ redores peccaucranttitemcj mctus in diIcdo pcrftuerarc fuadebat. Quamobrem holies |®’ gt;decernentes mulris uulneribus acceptis nclt;^ paucioribus redditis. Poflremo cos a quibus *öreüuenri fuerant repulcre. Qijos tarnen rccedentes ufq; ad Helenae monumentum iudæi ur/ S^ndo iaculis ftquebantur.Deinde infolenter fortunac malediccntes amp;nbsp;romanos uiruperabanc ’nudepelledoslfcutacp alta fublata en fpdtes tripudia^'-’nt amp;nbsp;cum laeticia uociferabantur.Mili» ’^5autem interminatio principum amp;nbsp;Cacfar iratus huiufmodi orar.ae corripuir.Iudaei quidem ^os Tola regit defperatio omnia cum deliberatione faciunt atq? prudentia ; fraudes amp;nbsp;infidias ^°jnponendo:corû(5 dolos fortuna proftquiturçb funt morigcri:fibiq;inuicem bcniuolt ac fi •fe.Romani uero quibus ad difciplinam Si confuetudincm obediendi redoribns fortuna fa* JÏ’^Iariir.Nunc contrario peccant amp;nbsp;intempcrantia manuum debellantur:quia omnium dl pet aaium praefente cadare fine redore dimicantes.Certe inquit plurimumingcmifîènr militia: le-S^:plurimum pater cum hoc uulnus audierit.llle quidem cum bellâdo fenucrit nunquam ido ’Mo peccauit.Leges autem fi cum in eos qui minimu aliquid praeter ordiné mouerint morte '’quot;’dicentmunc totum deftruiffe exercitu uideant.Modoauté fcituros cHe qui arrogâter egere: 5’pud romanos etiam uinccre fine praecepto ducis infamiaeeft,

Aec Titus ad redores locutus cû indignanonciccrrû erat quia lege î oés erat ufurus Et hi quidé abierunt animis quafi iam iaqi iufte morituri.Circüfufa uero agmina Ti tum pro comilitonibus obftcrabanttpaucorûtj tcmeriraté codonari cudo^ obedié i, tiae precabantur emendaturos;peccatü enipfens futurac côpenfatiôe uirrutis. Plaça-^^seHcacfar utilitatc fimul ac pabus. Macj unius hominis aiaduerfioné ufe^ ad fadu promoué Mi putabatimultitudinis uero ad ucnw.Militibus quidé rccóciliarus dl multu moncstut poft ’ p^eprudétius agerent. Ipfc uero quemadmodum ludaeorum ulcifceretur infidias cogirabat, S Hquod ufq iad muros ciuitatis erat per quadriduum coaequato farcinas aüamq; mul-’pMinem cupiens ruto traducere militum ualidiffimosa feptentrionali tradu in occiduum f^’^os per ordiné cótra mujeprendit altius ualle dcprefla.Peditibus aut in fronte ac poft eos j'quiribus acie terna difpofitisicu finguli ordincs ftptenos haberent:femoti fagitarii flabant,Ex-'P^nibus autéiudaeo^ tanto agmine circudufis impedimenta trio Icgionü:itélt;5 alia multitudo ’ie timoré tranfiit.lpfe quidé Titus cu propc duobus fladiis adeffer muro:ad anguli eius parte ^’”^quot;‘’ fi^æ appellat pfophines caftra ponit. Ad qua muriambitus cxaquiloneptinens ®‘^ occidenté.Altera uero pars exercitus cam turrfucrfus qua: appellatur hippicus mu Putcundatur.Dum fladiorum fpatio fimiliter a ciuirate defccndcns, Decima tarnen legio in ■tin^^^ monte ubi erat mancbat.Ciuiras auté trino muro circudata eratinifi qua uallibus iuiis i^3 naqi parte unius muri habebatambitü:amp; ipfa qdé fup duos colles erat côdita Iranis fontibus femetîfpiciétes interucniéte ualle diferetosâ qua domus creberrîc définebât. ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hii

-ocr page 490-

Collium UCTo alter quo fuperior duitas fcdenmulto HI cxccIGor amp;nbsp;î prolixirate dircöior.3 Ut quoniâ tutum çrat caftellum quondâ a Dauid rege uocarcf.ls pater Salomonis fuerat;qup mus templum ædifîcauerat, A nobisaût forum fupcrius aedifîcatum eft.Alter auté qui Acrannferiorcm fuftinet ciuitaté:amp; undicj decliuis eft. Contra hune auté tertius collis era tura humilior quam AcraÄ alia lata ualle ante diuifus. Verum poftca qua tempeftatc^mo regnabantÄ uallé aggeribus rcpleuerunt.ut templo coniungerent ciuiratem:amp; Acrealtituö cæfam humilioré fecerantmt ex ea quoq; phanu fupcremincus cerneretur. Vallis aût ^’^ peon appdlatur qua parte diximus luperioris ciuitaris collcm dirimi;ab inferiori ufq^aa w pcrnnet.Ita ent fonté qui dulcis é ac plunmus uocabamus.Foris aût ciuitatis duo colles ^fu uallibuscmgebanrurÄ utrinej obftantibus rupibus nulla ex parte adirl porerant.Triumƒƒ murorum uetuftiffimus quidé propter uallcs iminentétj his defuper collé quo erat condit. facile capi non porerar.Ad hoc auté quod loco praeftabat eriâ firmiflîme ftrudus erat L«® Solomonis aliorüqjinterea regu largiftimis impenfis opens fumptibus decorc.Hac uerop incipiens a turri cui nomen eft HippicoÄ ad ea quoc dicitur Xiftus pertinens,Dcindc iundus in occidua rempli porticû defînebat.Parte auté altera ad occidété ex eodé loco duet » per eum qui uocatur BeciCo defcendens î Eflcnorum portam.Deinde fupra fontem Silw^ meridiem flexus;atq; inde rurfus in orienté uerfus qua ftagnum Solomonis eft amp;nbsp;ufq ; ad lot“ pertinens quem Ophlan uocantxumorientali porticu rempli coniungitur. Secundusaute murus ex porta quidé habebatinitiu qua Gcnetbam appeUabant.Hxcaût fuerât muri pnon» Scptétrionalem uero tantûmodo tradû ambiens ufrj antoniâ afeendebat.Tertio muro tur Hippeos principium dabat unde ab Beroe traûû pcrtinens.Deinde ad Sephinâ rurrim o®*^ contra monumentü Helena: qua: Adia bcnorum regina fuerat Azitac régis filiaiKpct'Fj. . regias in longum du(ftus:a turri quidéin angulo pohta fledebaf contra phullonis quod ûinæ^ monumcntum. Cum uetere aûtambitu iundus in Cedronam uallé quæ fie dicitur defineW • Hoc muro earn parté ciuitatis qua Ipfc addiderat Agrippa cinxcrartcum effet omnis ante nud• Exubcrans enim multitudic paulatim extra mœnia ferpcbantcmpli«^ feprétrionali regime col proxima ciuitate adiunda non paululum proccfferantiquin amp;nbsp;quartus cellis incollebat cuino^ men eft Abifadeffitus quidé ex aducrlum antonisc foffis aût altiffimis fcparatus qux dej dudæ funt ncantoniæ fundaméris colli adherétibus Si acceffui facilis fit amp;nbsp;minus aeditusiuno criam foffæ altirudo plurimura turribus celfitudinis adiicicbat.Nominata eft pars addita nui» ti uoce indigena Zabathanatquod graeco fcrmone dicitur noua.Eius aût partes incohs defiderantibus pater huius régis codem nomine Agrippa murum quidcmnta ut prxdixiniusün choarat.Veritus aût Cladium caefarem ne magnificenria conftrudionis ad nouarum rcrom a difcordiae furpitioné traherctifundamentis tantummo iadis ab opere dcftitit.Ncc eni expog”^' bilis effet ciuicas fipfeciffet muros ut coeperat. Saxa enim uiginti cubiris lóga.amp; deccm h®/ -texebatunquae ne^ ferro facile fuffodi poffcnr:nclt;j macbinis-dcmoucri.Hilq; niurus dilatai • profedo aurcm tantu altitudinis quocj plus habuiffet : fi eius magnificenria qui aedificium ag' greffus erat minime fuiflet ïhibita.Rurfus autem idem murus ctiam'iudaeo^ ftudio febn® ad uigiri cubiros creuit amp;nbsp;murus quidem binis cubitis:propugnacula uero trinis habcbatito mulritudo eius ad uigintiquincp cubiros erigebatur.Murum aût fupereminebant quidem cubiris in alntudinemiuiginri uero in longitudinem quadraris angulis murus plenc ac folide. Praeterea ftrudura ac pulchritude faxorum nihil erat templo dete «^ Poft altitudiné uero turriü folidumuiginti cubitis clatamicellac defuper ac cocnaculacrataq rumqjpluuialium receptacula ex tortuofo laricp fingulorum afcenfus.Eiufmodi nonaginta tertius murus habebat. A turns autem inreruallo cubiros ducétos.Medius uero ra rus in quatuordecim turrcs:8C antiques in fexaginra diuifierant. Omneautem ciuitatis in gy fparium trigltatribus ftadiis finiebarur.Cumautem rotus admirabilis effet tertius murusadm^ rabilior fephini turns ad feptétrionem occidentcqj furgebat in anguloiqua parte Titus ra pofuerat.Éx ca nanij per fepruaginra cubiros aedita fole orto Arabia proSpicipoterat:^ uiga^ marearcm^ ad ultima finium hebreorum.Erat auté odo angulis.Contra earn uero turns nip^ picos amp;nbsp;iuxta duaeiquas Herodes rex in antiquo muro aedificauerat ; quæq; magnirodmenu pulchrirudineac firmitate uniuerfisquæ toto orbe effent præftabant. Nam praeter naturale animi liberratem rex pro amore ciuitatis operum excellenriam propriis aftcdibus indulgeoa perfonifi^ tribus cariftimis:quarum nominibus turres appellauit frarri amp;nbsp;amico amp;nbsp;coniugi raoriara dedicando.llli quidem:ut dixiiamons caula peremptae. His aurem bellb aminis cu fortiter dccertaffent. Hippicos quidé turns amici uocabulo dida quatuor angulis erat,bingui*

-ocr page 491-

autcm.xxv.cubitos î latitudie.ité^ longitudinc habebâr amp;nbsp;exedfe triginta cubitos crât nufquâ wanes fupra foliditateni (axis quæ adunatam cohpaginem:puteus uiginti cubiris altus cratim^ bnbus excipiendis.Supcr hunc aut duplici redo domus uiginriqumqi cubitis alraiin quæ uaria mebra duifàiôi defuper earn minæ quidem bihis propugnacula uero terms cubitis ambiebatiK omnis altitude ad odogitaquinq; cubitos numcratur.Secunda uero turris quam fratris nomic Phafelon appdlaueratîæque lata fuerat ac longa cUbitis quadragenis. Per totide aut cubitos in püæ modum fada amp;nbsp;folida eius alritudo furgebat:amp; fuper hanc decé cubitis ædita porticus erat wdruda brachiisutemq }propugnaculis fepta.In media uerO porricu tuperemmes alia turris fta bar in membra raagnifica amp;nbsp;balneasmequid tegälis ei ufus uideretur dccfTe.In fummoabt pro^ pugnaculisnimifq? erat ornaratcum omniS eius cælfirudo ptope ad nonaginra cubitos tollercd ^fpecie quidé uidebatuf alTimilis Phari amp;nbsp;turriiq aleXadnam nauigäribus igné procul olh'dir; arabitu uero ampliore dilatabatur,Tunc aut tÿrânicum domiciliû cxiftebat Simôi.Tcrria uero Jurris marianesilic eni regina uocabatur u!q; ad uiginti cubitos fadaiper uiginti alios parebat î •atitudinem tendebat amp;nbsp;magnificétiora cætcrilq? omatiora diuerforia fuftinebaticum id ^priû ^f^dignum effe rex putauiflet ut uxoris nomîc appellata tutris plus haberet pulchritudims q q uirorum noîbus uociratæ funnlicut ilia muitior crat cui foemina nomen dcderat: amp;nbsp;cuiUs omis îltitudo per quinquaginraquincß cubitos erigebatur.Sed qq tres turres tâtæ magnitudinis erat: w]oCo ramen quo étant fitæ multo uidebantur effe maioresmam ipfe antiquus murus in quo 'fat excel(b loco fuerat c5ditusjamp; ipiius collis uelut qda uertex altius prope ad triginta cubitos fwinebatifupra qué turres pofitæ multü fublimiratis aiTumpferant.Mirabilis etiä tuit lapidum ^3gnitudo:neeenÏ ex uulgaribus faxisiaut quæ holes ferte poffentmeiji fedo marmore cadido p^wgulis pet uiginti cubitos longis latiftj decé ac pet quinq; altls étant ædificatæiquæ ira inter æ'opulata erantiut Ûngulæ turres lingula faxa uiderentur.Sic aut mamhus artificu in facie anc S'^lofqi formata ut nuiquâ lundura cópaginis appereret.His aut 1 fepétrionali parte pofitis Itus ’^'^regiä tôiungcbatur narratione omni præftantior:nec.n.uel magniheétia uel hrudura opiS ®’*9’fa ex parte fuperabatunfed total quidé muro p triglta cubitos ædita cinda erat,Aequali aût ’fiftiitu turtibus ordinatiffimis ambiebaturùtécjrauroisi recepraculisex cœnaculis ledo^ cctû ^Pâcibus.lnenarrabilis aût fuit faxo^ uarietasæoUcdilq; ibi plurimis quæ ubiq; tara uidcbâd ^f^digia fimul procefitate trabiû amp;nbsp;ornamento^ claritudine mirabilia.Mébrorû aût altitudo * Wamerofæ fpés ædificii plenary omnia fuppclledilis cû plæracp in fingulis ex auro effent arq; ’■■S'nto.Ad hæc multæ porticus alia p alia in circulû flexæ colûnæcg in fingulisißi quæ Iter cas ^ diüo patebat fpatia cû effent unq; uiridi filuifc^ uariataicu prolixasabulatióes habebat altis ^'’ph cindas: amp;nbsp;cifternis ubiq5 fignorü æneoi^ plenis:quibus aqua cffundebatunmulræqr tut j nianfuetarum circû lances colûbarum.Sed enl neq; pro mérita expci regia qualis fucrit pôt.

memoria cruciatû referens quantas res latrocinalis flâma confumpferit;nec,n,hæc a roams 'quot;^enfa funt fed ab mlidiarorlbus inteftinisiut fupra memorauimus in principio diffenfionls.Et ®° äntonü quidé cofripuit ignisitranfut aût in regiâ tnûqiturriû reda corripuit.Phanû aût con eranut dixi fupra dunffimû collé.Et initio quidé uix rcplo arqiareæ fufficiebatiiacens in '^mtno planiciesrcpundicp præceps erat atqi dccliuis. Cum aûtrex Salomon qui etiam templû ®flificauerat;muro dus parte ab oriéte clxiffcnuna porticus aggeri ch Ipolita mâcbat ex aliis Pärtibus nudura $ a fæculis poherionbus fempaliquid aggens accumulante populo coæqrus mollis effedus é.Perrupto aût fcptétrionali quoq; muro tatum affumpfcre fpatiû quantû pohea ^ofius phanl ambitus incluferat.Triplici aût muro colle circûdato fæpe maius opus extrUdum: '’’quo longa fæcula côfumpta funt omndqj tbefauri facri quos toto orbe miffa deo munera re Pæuetant tam in fuperiore ambitu g mfenore'tcmplo ædificatis : cuius quod humlilimum fuit ’ffeentenis cubitis munierant.ln quibufdam uero locis pluribüs non ramen omnis altitudo fû-Qamentorum uideri poterat multum uallibus obrunsiut anguftias uias oppidi coæquarét.Saxa ^ffo quadragenum cubitorum magnitudinis étant« Nam amp;nbsp;pecuniaßi copia amp;nbsp;populi largitas paiera didu conabanrur:quodq; nûq paffe perfici Ipcrabatuhdiutumitate ac pcrleuerantia ex P ’labile uidebatur.Tantis aût fundamentis digna étant opera impofira duplicis porticus, Om^ K quas columnæ fuhmebant quinis amp;nbsp;uicenis cubitis altæ de finguli faxis marmore candido *aquearia cedrina protegebant. Quorum naturali magnificentia quûdq; ligno rafili erant P’eque cohærebant operæ pretium Ipedantibus exhlbebanrmulloq ? aut pidoris auc fculpro/ o^re cxtrinfecus ornabanrur, Latæ autem pro.xxx,cubitis crant:omnelq? gyrus earum fcx «mn' ffadionim cum antonia concludebatur, Totum autem fub diuo fpatium uariabatur mm quidem generum lapidibus ftratunr.qua ucro ad lêcundum rcmplum ibaturxancellis Hiii

-ocr page 492-

feptem faxeis ad tres cubitos altis;nimiumq? grato opcre fadis : ubiq? æquis depofiraïirernaHis columns ftabanlcgé cadimonis pmonétes alis grscis alis larmis in fanâûlocu tranfire alicni genas non dcbcre.Sandumenim uöcabatur alrerum phanum amp;nbsp;quaruordecim gradibus aften debatur a primo:quadraïumq; furCum erat amp;nbsp;proprio muro circundatum.Cuius exterior ccÜP tudo quamuis quadraginta cubiris furgerer tarnen gradibus regebaiur.Inrcrior uigintiquinque cubiris erat:quoniam in alriori loco per gradus aedificata non rora pars inferior cernebatur col Ie obreda.Poft quaruordecim aurem gradus fpacium erat ufe^ ad morum.ccc.cubifis planum. Hinc rurCum alii quinq gradus amp;nbsp;fcals ad porras ducebant:a feptentrione quidem ac meridie odo quaternae utricj uidelicer;duaeuero ex oriente,Neceffario nanq; propnus locus religionis caufa mulieribus dcltmarus muro difcernebarur:altcra quo« parte opus eflc uidcbarur.Contra primam uero fecrera erat ex aliis regionibus una porra mcridiatia Si una feptcntrionalis:quibus ad mulieres introiebatur:pcr alias enim tranfire ad mulicres non liccbat. Sed nee fuam porranj inreriedo muro tranfgiedi liccbat, Parebat enim locus ille pariter indigenis amp;nbsp;hofpitibus minis religionis caufa ucnientibus. Occidua uero pars nullam portam babebanfed perpetuus ibi murus eratextrudus.Inrcr porras autcm porricus a muro intro prope ad thefauros aduerfs magnis ac pulchcrrimis columnis fuftinebâtur. Erant autcm fimplices ac praeter magnitudinc nulla reabinferioribusaberant, Portarum auremalis quidem auro amp;nbsp;argento undiqtteds erant itemq; poftes ac frontcs. Vna uero extra rcmplum acre corinthio quæ mültumargento in clufas amp;nbsp;inauratas honore fupcrabat,Et bins fores quidem in fingulis ianuis erant triceniscu-' biris altsiqnifdenis ctiam lars.Poftintroitum uero ubi latiores fiebant tricenis utrinq; cubins exedras habebanrexemplo quidem turrium lógas:amp; latastfupracp uero quadraginta cubitis cd^ fas-Singulas aurem bins columns duodenum cubitorum craffitudine luftincbant. Etaliarum quidem portarum magnirudo parfuit.Qus uero iupra corinthia pofita erant quo mulieres co/ ueniebanr ab oriente apenebatur.Porta rempli fine dubio maior eratiquinquaginta enim cubP tis fiargens quadraginta cubitorum fores habebarmmatumep magnificenriorcm:quoniam crab fioriargento atq? auro ueftiebatur.’quod quidem nomen portis infuderat Tybcrii pater Alexan/ der.Gradus aurem quindecim a muro qui mulieres fegrcgabant ad maforem portam ducebant, Nanqjillis qui ad alias portas iter dirigèrent qumq ; gradibus erant breuiores, Ipfum uero tem' plum in medio pofitum hoc eft phanum facrofandum duodccim gradibus afcendebatur. Et a fronte quidem altitudo eins öd latirudo cenrenos cubitos habebar;poeneautem quadraginta cu bitis anguftior erat.Aditus enim ueluti quibufdam humeris utrïqiuieenum cubitorum produ-« ccbanrur.Prima uero eius porta fcpruaginra cubitis alta crat;amp; uigintiquinq; latamtq;fores ha' bebat.’csii.n.fecreta q interclufa erat fignificabat.Erantqi tots fronres inaurarsiac prima sues omnis perlucebat extrinj^cus auro: qus circum phani portam fplendida cunda cernctibusoC/ currebanr.Cû aut îterior eius pars duplici redo fulgerct:adiaces ci prima porra patebat ialntU' dincm perpetuam perq nonaginta cubiros tollebatur cu longa quadraginta cubiris effet ac up ginri tran fuerfa.Ipfius ucro sdes rota inaurara erat:ut dixiiSd circum eas faxcus paricsPefu^ autem habebar aurcos pampinos unde racemiftarura hominis dependebanr.amp; q duplex tedu erar rempli exteriori humilior uidebatur:^ fores habebar aureas quinquagira amp;nbsp;quin^enbitis 3lras;fcxdccim uero latas.Et ad hsc aulaeum longitudmc pan:hoc eft uelum Babylonifi hiacyn tho amp;nbsp;byffo S i COCCO8i purpura uariarum mirabili opcrc fadum:neq; rationis inopia eoloruw permixtionc:red udur omniu rerum imaginem prsfercs.Cocco enim uidcbatur igné imitah'^ byftb terranrSd hiacynrho acre ac mare purpura. His quide coIoribus;byfTb aurem ac purpura • natiuitatcm;quoniam byflum quidem rerra:marc autem purpura gignit. Erar^ f co pcrfcnpw

omnis csli ratio prster figna.Infrogreffos autcm f templum planities excipiebatxuius altitudo habet quidem fexagfra cubitos amp;nbsp;longitudo totidemiac latitudo uigfri. Rurfus autem quadra/ ginra cubins diuifi eranr.Er prima quidem pars ad quadraginta cubitos auulfa. Hsc tria mira/ bilia amp;nbsp;prsdicanda opera cuhdis hominibus habebar,Candelabrum amp;nbsp;mefam amp;nbsp;thuribulum. Septem uero lucerns ftellas errantes fignificabanntot enim ab ipfo candehbro diaidebantut« Duodccim uero panes ï menfa pofiri fignorum circulum atep anum.Thunbulumaurem p.xm. odores quibus rcplebatur ex niari amp;nbsp;in ho'piro amp;nbsp;inhabirabili defignabant omnia dei eflc deo/ que Ieruire,lnrima uero rempli pars uiginn cubitorum erat.Difcerncbatur aurem fimiliter uclo ab exrenore nihil qus prorfus in ea erat pofitum maccefla uero amp;nbsp;luoluta amp;nbsp;fuifibilis omnibus habebatur fandicp fandum uöcabatur. Circa latera uero inférioris rempli multa cranr mebra paruia triplici redo fu(^nfa:amp; ad urrunq; latus ad earn introïtus a porra p3rcbat,Dcfu{ erauic pars cadem membra non habebariquo minus erat anguftior;cclfior autem.xl.cubitis nec ita ut

-ocr page 493-

b^k' ^^^*^®Ï3.Conigitur enim ad xl.cubiros omnis cadfitudoxumfn folo centum cubiros nabebat,Exterior autem facies nihil quodanimus aut oculi mirarentur non habebat, Gruftis mim aurcis grauiffîmis undiq? teda uala primos ortus igneo fplendore lucebat: ut cura intue/ rentur contendentium oculi quafi folis radiis auerterentur.Hofpitibus quidcm adeûtibus pro/ cul monti niueo fimilis uidebatur.Nam ubi deauratum nô erat remplum candidiflimum erat, In fummo aute aureis uerubus horrebat acutifîimis:ne ab infidentibus auibus pollueretur. Nô nullorum autera faxorura eius longitudo.xlv.cubitis crat;altitudo quinque:amp; latitudo lex.Ara uero pro tcmplo quindecira cubitis alradara uero amp;nbsp;longa cubitis quadragenis quadraraq; ftâs ueluti cornutis angulis eminebatÄ a raeridic afcenfus in earn dementer arduus refupinabatur. Sine ferro autem conftruda eratmec unquam earn ferrum tetigerat. Templum autem aramq; cingebat ex pulcherrimo faxo lorica gratiflima ufq; ad cubitum furgcns:quae populum a facer-' dotibus fegrcgabat. Canorutos hoc eft feminefluentes iremq; leprofos tota ciuitas arcebat: 8i feminismenftrua foluentibus claufa erat.Prædidum autem limitera ne puris quidem mulieri bus tranlgrcdi permittebatur. Viri autem qui non per oranja cafti fuiflent:ab interiori aula Si qui eflent a facerdotibus prohibcbantur. Qui uero ex origine facerdotum genus ducentes ca: ciratis caufa munere non fungebantur cura incoluranibus intra limitera aderant partefq? gene-nsconfequebantur:ueftibus tantum urebantur plebcis:quoniam facerdorali folus qui facra ce-kbrabat amiciebatur. Ad altare uero tcmplumq; accedebant carentes omni uitio facerdotes uefte quidem amidi byftina : maxime uero meroabftinentes ac fobrii religionis caufa ne quid res diuinas faciendo peccarcnt.Pontifex autem cum ipfis non tarnen fèmper afcendebatifcddie bus quibuflt;5 feprimis amp;nbsp;per fingulos menfes calendis:ucl fi quando prima feftiuitas atej annua 3b Omni populo agebatut.Et facrificabat uelamine praecindus coq; tcdus femora ufq; ad geni f31ia:lintheura uero habens intrinfecus demiftum ufq? ad pedcs : hiacynthinu defuperiduraen rum rotundura ex equo fimbriae pendebant aurea tintinabula malaqjgranara fuftinentes tinna bulls quidcm tonitruaimalis uero fulgura deffgnantibus.Pedoris autem tegmentum uittae ein gebant quince uariatac coloribus hoc eft auri amp;nbsp;purpuræ cocci bifli amp;nbsp;hiacynthiiquibus etiam rrda rempli diximus efte contexta. Habebat etiam chlamidem. tempcratam : in qua plus auri rwtihabito quidem indumento thoraci fimilis uidebatur ♦ Düabusautem fibulis aureis afpi--'äum fpecie uincicbatiir:quibus inclufi erant optimi maximique fardoniccs : fcripta tribuum gmtis iudeac nomina pracferenres, Ex altera uero parte.xii. pendebant alii lapides in quattuor partes terni diuifnhoc eft fardiura;topaci0:fmaragdus:antrax;ia{pis:faphirus: achatisjameriftus: b2urius:onix:berillus;chryfolithus:quorum fingulis fingula iterum cognomina erant fcripta. ^putautem biflinus thiaras tcgebat hiacynthis coronatis amp;nbsp;circa earn alia corona erat aurea fcripra ferens facras litteras:quac funt quattuor elementa uocalia.Ea quidem ueftc poft tempus: ruinus autem ambiriofa utebaturtß quando adyta introibat» Solus autem ateg femel in anno Ultrabat quo die cundos ieiunare deo mos erat.

CfCapitulum.IX. OEduitate quidem ac templo itcru Si moribus Si legibus diligentius rcfcrcmus.Non enim pauca fuper his exponenda funt,Sed antonia quidem in angulo duarum porti/ cuü fita erat prioris rempli quae ad occidétem feptentrionemque fpcdarent.ln faxo au té fuerat extruda.l.cubitis alto amp;nbsp;undiep pracruptoïquod opus Herodis fuir;ubi maxime ingenii fui magnificentiam dcmonftrauit. Primum enim a radicibus faxumq; ipfum kuatis cruftis obtegebaf;quo amp;nbsp;decus aderat opi amp;nbsp;facile dilaberéfq ucl afcédere uel defcédere rentauident,Deinde ante priores turres aedificium murus erat cubitis tribus. Intra huncomne Ipatium antoniac in.xl.cubitis crigebatur. Intusaurem rcgiac latitudinem ac defcriptionem ha/' bebat diuifam in omnem ufum habitationem amp;nbsp;genera Ö ifpecies : ideft atria amp;nbsp;balnea amp;nbsp;aulas raftris aptiflîmas ut quantum adjufum necelTariam pertinet ciuitas uidcretur magnificentia uero palatium;inftar uero turris toto habitu formata quattuor aliis per agulos turnbus cinge/ batur.Quarum caeterac quinquaginta cubitis erant alrx;que uero ad mendianum orientalem/ ^ue angulo fita erat.Ixx.cubitis cminebat:ut ex ea tantum templum uideri potuiflét. Qua uero porticibusiungebatur in utrinq; defcenfus habebat unde cuftodes commcabant.Semper naneg w« romani milites refidebant : amp;nbsp;cum armis circa cuftodes pofitis ne quid populus feftis die/ bus noui committcret obferuabant. Caftrum enim erat impofitum oppido amp;nbsp;oppidum qui/ wn templo:templum ueroantoniae . In hac autem porticu cuftodes erant amp;nbsp;fuperioris ciuita/ fis aliud caftellum regia Herodis erat.Beöthe autem collisiita ut dixi;ab atonia fepabacur: qui ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hüü

-ocr page 494-

cum omnium effet altiffimus etiam parti nouae ciuitatis coniugcbaturrtcmplocp feptentrionalf folus obftabat.De ciuirate quide ac muris eius itcru fcribere plcius copies i prælentia fatis dixi.

Vgnaciffîma quidem maxiraccp diilentiens multitudo circa Simonem erat hominu ecem milia praeter idumeos:quinquaginta uero.x.milium duces quibus ipfe quafl dominus omnium praeerat.Idumei autcm qui erant eius partium cd effent numero quinque milia duces habebant,Horum autem principes uidebantur Sofiæ iacobus amp;nbsp;Catiae filius SimonJoannes autem qui remplum occupaueratJexq; armatorum milia habe/ bat:quos,xx.duces regebant. Tune autem illi accefferant etiam zclorarum depofitis difcordiis duo milia trecenti qui eleazaro quem ante habuerant amp;nbsp;Simone Arimini filio utebantur duagt; bus. His autem: ut diximus :bellum inter ie gerenribus populus erat praemium amp;nbsp;P^^^’^ quae non eadem quæ ille comitterer ab utrifq? diripiebatur.Tcncbat autem Simon quidem fa* periorem ciuitatem murumq; maiorem uitrad cedron : amp;nbsp;antiquioris muri quantum a Siloa fleditur ad orientalem amp;nbsp;ufq;ad Monebazi aulam defcenditjs autem rex eftAdiabane genus ultra Euphratcn habitâtis. Tenebat autem etiam frontem Acrætquæ inferior eft ciuitasufque ad hclenæ regiamtquæ Monobazi fuerat mater.ioanncs autem tcmplo amp;nbsp;circum remplum alp quatenus icenfis omnibus itcmq; Ofla amp;nbsp;ualle quae Cedron appellatur amp;nbsp;aliis quaeinteriacebat medium bello quod inter fe gerebant fpatium aperuere. Nee enim caftris romanorum prope murum poiitis intra ciuitatem feditio quiefcebat : fed ad primum eorum impetum paulifpet fanitate recepta mox ad morbum pridinum redire. Rurfumq; diicreti pro fua quil^ parte pu* gnabat:omnia faciendo quae obfidenres optarent.Nihil enim impius a romanis paffi funtiquam ipfi fe tradaruntme^ poft illos ciuitas aliquid nouac calamitatis experta eft.Sed dia quidem gra* uiores cafus pertulitantcquam fubucrteretur. Qui uero earn debellarant maius aliquid perfe* cere.Dico enim q »feditio ciuitatem romani uero fcditionem cœperc:quia multo erat moenibus rutior.óires quidem aduerfas fuis:iuftitiam uero redequis romanis alcribitJntelligit autem ca dies cuique fuggefferit.Veruntamen bis intra ciuitatem ira fe babentibus.Titus cum ledis equi tibus foris circuiens quam muros aggrederetur explorabat.Haefitanti autem quia nee ab ea pat te adiri potcrat pedibus qua uallcs erant amp;nbsp;ab alio latere prior murus inftrumentis fine machinis firmior uidebaturplacuit ad ioannis pontificis monumentum. Hæc enim tâtummodoamp;pnt» humilior erat nee lècundo muro coniungebatur inuaderc, Negüeda enim munitio propterea quia non fatis noua ciuitas frequentabatur . Sic in tertium murum facilis aditus iliac craupet quem fuperiorem ciuitatem amp;nbsp;per antoniam templum capi poffe cogitabat.Hoc eo colluftran* te quidam ex amicis eius Nicanor nomine ad humerum læuum fagitta percutiturtcum propius una cum iolippoacccffincr;paccmq: in muro ftantibus : diccndienim peritus erat : fuadere te* tarer.Vndecognitis eorum conatibus Oefar cxeo q nee ad falurem fe bortantibuss abftinuerc excitarur in obfidionem fimul^ fuburbana militibus uaftare permitrit.ColIcdaqïomni n:ate* ria iubetaggerem conftrui.Tripertito autem exercitu ad opera mcdios in aggcribus iaculatores amp;nbsp;fagittarios conftiruebat:amp; ante eos baliftas aliafq; machinas atq; tormcnra : quibus amp;nbsp;excur* fushoftium in opera prohiberet:8d qui ex muris obftare tentarent.Cæfis autem arboribust^^ mento fuburbana fpoliata funt.Colledis autem lignis in aggeres cum torus operi intentos« e exercirus nee iudaci fègnes cranr:populam quidem in rapinis amp;nbsp;cædibus conftirutû fiducia tun habebat g » refpirarurus cflêtJllorum aduerfas hoftes diftradis exiftimatcm poenas fe ab noxii repetiturum fi romani fuperaffent. loanncs autem quamuis in externos fotii fui re uera Pt°P^^ raffent:metu tarnen Simonis naancbat.Verum Simon quiefcebat.proximus enim erat ni miffilibus per murum difpofiristquac pridcm romanis abftulcrat:cum præfidium quodapuu Aniarn fuerat cœpit.Sed borum poffeffio propter imperitiam plxrifq; non erat ulrilis.Pauciau* tem a tranffugis dodi male utebantur inftrumentis,amp;d cum lapidibus amp;nbsp;fagittis aggercm iace* tibus militibus imminebant:pcr quae cuncos excurrentes manus etiam confcrebanr. Opcran* tes autem minora fcuta fuper uallum cxpofita protegebant:oibufq;agmimbus cxcurfus contra erant machinae comparatac mirabiles. Praecipue uero decimae legionis balifta: uebemenrior« amp;nbsp;tormcnta faxorum;quibus non fold irruentes:fed etia fup mu^ ftantes eucrtebantur.Nam ot fingula faxa ralenti pondus æquabât amp;nbsp;ultra ftadii modû torquebanCIdus aut non fom quos oHcndißerJcd aliquado pofterioribus quoq itolerabilis erat , ludaei prio quide caucbat apidibus 3» erant candidi,‘nee tantum fonoac fremitu nofcebantunfed etiam claritudine pro*

1 i

1 i

1 i i

1

1 (

Ï 1

i 1 1

1 ]

1 1

1

1 I lt;

1

1 :

1

1 1

1

-ocr page 495-

^idcbantur. Denique fpcculatores in turribns praefident«praedicabant quando impellercrur ïnathina faxumque ferreturpa tria lingua clamantes films uenithtaque praridebant in quos uegt; arque ante uitabant:amp; hinc cueniebat ut illis declinantibus lapis irrutus intercideret. Pro ’a ’■°’^ani cogitabant atramento decolorare lapides. Tunc enim mifli non fimiliter incertos mus habebant multofque fimul unius impetu corrumpebant. Sed ne male quidem affedi im “æ* 3ggcris inftruendi copiam dabant, Omni ucro molitione atque audacia die noduquc pro/ hibebant. Perfedis aurem operibus plumbo amp;nbsp;ligno amp;nbsp;aggcribus iado fabri quod erat ad mu/ rum fpariu meriuntur.Nec id aliquid fieri poterat quoniam defuper tælis petebantur. Cunque pares interuallo arietes inueniffent eos applicant .ppiufc^ difpofiris machinis.Titus ne ex muro arietes prohiberentur ex tribus partibus murum pullari iubet.Sonitu autem circunftrepente ci uitatem clamor ingens ciuium fublatus eftatemq; feditiofos pauor inuafit. Et quia pcriculum rommune utnfq; uidcbatur:communitcr iam rcpugnare cogitabant, Vociferantibus inter fe uifcordibus quia omnia pro commoditate hoftium facerent cum non fi perpetuam cocordiam wusillis praebeat faltem in praefentia contra romanos oporteat confpirarc. Simon autem præ ronemilTo uolentibus ex templo ad murum aggrediendi copiam fccit: idemque amp;nbsp;ioannes ne uiinus crederct mifit. Illi autem obliti odiorum ac difcordiarum fuarum in unum corpus co/ runt;murumqueamplcxi faces inde quam plurimas iaciebant contra machinas romanoru con/ rf^que impulfores anctumicofq; fine mrermiffione tælis petcbant. Audaciffimi uero catcrua/ run profilicntes machinarum tegmina dilTipabanr.Hifque appofiris irruentes periria quidépau r^iplura uero audacia perficicbant. Semper autem erat adiumento laborannbus iplc TirusÄ •uxta eas machinas equitibus ac lagittarns ordinaris ignern quidem ferentes prohibebaniacula/ ucro a turribus reprimebat nocendi tempusarietibus faciens amp;nbsp;tarnen murus idibus no ce/ ^rbatmifi quinta: legionis aries commouir angulum turns: murus autem ffabat incolumis. ^Kenim natim cum turri periculum fenfit quæ multo altius eminebatmullamcp partem mu/ ri fecura trahere poterat in ruinam. Cum autem ab excurfibus paulatim quieuiflent obferuato romanos per opera amp;nbsp;cadra difperlos:quia Iabore amp;nbsp;formidine iudacos difceffilTe arbitrarentur ^^nirrunt omnes qua turris erat hippicus porta latenter:ignem^ operibus iniiciunt. Vfque ad r^rorum quocj munimcnta in romanosanimari procedebant. Horum autem periculo matu/ r?amp;qui erant propius excitati funt;amp; qui procul aberantconuenere.Romanorum aurem difci/ Pliua uincebat audaciam iudæorum amp;nbsp;quos prius offenderant in fugam uerfis aliis qui collige/ rtntutindabât.Grauis autem circa machinas pugna commifla cd illis incendere his incendium prohibere certannbus.lncertufq; clamorutrincg tollebatur:amp; multi qui infronte fteterant ceci/ ^crunt. Sed iudæi confidentia luperiores erant ignilq; opera tetigerat.Incenfac^ omnia cum in/ ftrumentis penitus effent nifiledi de Alexandria reftitiffent plæriqi præter opinionem fui uiri/ iirer dimicantes.Nam gloriofiffime in hoc bello præliati funt:donec imperator equitum poten riffimis comitatus in holles irruit: amp;nbsp;ipfe quidem duodecim repugnatores peremit, Metu au/ r^m cladis eorum cætera multitudine in fugam uerfa omnes compulit in ciuitatem:eoq; modo ^ggeres liberauit incendio.In hac autem pugna unum ex iudæis uiuum capi contigitieumcj Ti/ rus crucifigi pro muro iuffit.Si forte reliqui uel hoc fpedlaculo territi confiderent. Poll eins uc/ ro difceffum eriam duxidumcorum ioannes dum ante muros cum noto milite loquitur a quo/ räum arabe pedus fagitta peuffus cótinuo periit: magnumt^ amp;nbsp;iudæis ludum amp;nbsp;feditiofis moe/ rorem reliquit. Nam Öimanu promptus erat amp;nbsp;fapientia nobilis.

UpapituIum.XI,

Ode ucro quern fecuta ed inctcdibilis tumultus romanis incidit.Nam cum tres tut ■ A res imperator Titus quinquagenum cubitorum condrui præcepiffet ut his per agge I ■ res fingulos pofitis;hinc holtes in muro liantes facilius (fugam uerteret: una earum ^fponte fua node intempefla lapfa ell. Ingcnti uero fonitu fado metus occupauit ex-crcirum. Conari autem aliquid iudæos fufpicatiad arma currebant; eaque re turba in legioni/ ous ac tumultus erat. Cunque nemo quid accidiffet referte poffetrdiu queruli alius aliud opi/ r'^banfinuHifq; interueniéribus hollibus femetipfos rimebätifignücß diligenter dnguli a proxi/ rnis requirebanttanquâ idumei caftra iam poffiderennlarualique tcrrore capti uidcbantur do/ ®cc Titus cognitis quæ res erant uerum cundis indicari iuffir:randemque tumultus co nuntio conquieuit. Iudæi quidem cætera fortiter fudinentes inale turribus affedi funt. .Machinis cnim leuioribus amp;nbsp;iaculatoribus ac fagittariis laxorumq? tormenris inde feriebantur. Sed ncqj

-ocr page 496-

harum square ipfi potcrant celGtudinem K turrcs excidendi fpcs non crat.Cunq? cuerri ^pter grauiratem neg; incendi propterea g ferro tegebantur facile non poffent ultra iadum tæh i^ gientes arictum impetum non uitabant;qui fine inrenniflïone ferientes paulatim aliquid profn ciebanr. Irag muro lam cedente magno arieti roraanorum:quem ludæi Niconam uocabant $ omnia uinceret quäuis ßC anrea defeffi erat pugna amp;nbsp;uigiliis cum longe ab oppido pernodaret: tarnen eria negligentia ucl quod male cófulercntmuji fibi fuperuacuu effe credétes:quibus alia duo munimenta fupereflent lafîatiœ plurimi receffere»

C/Cap.XIL

Vm auté romani qua primum rnu^ Niconas perruperat afcendiflent ad fecundum |omnes iudm relidis cudodibus refugerunt.Portis aut romani qui tranfieruntparegt; I fadis exercitum rccepere. Et hi quidem hoc modopotiti muro die.xvj menfis maii —-^ amp;nbsp;partem eius maxima diruunt:ad feptentrionalé ciuiratis regiócm qua anre Cmius uaftaucrat.Titus aur notato quia aflyrio^ cadrum ed militem tranffert: occuparo en* qd inter cedrona fuerat fpatio amp;nbsp;ultra fagittæ iadum a fecundo muro feperatus expugnationé datimp greflus cd.Tunc igjtur partiri murum iudæi forritcr rediterunt.Et ioannes quidem ciufg fotii cxanronia amp;nbsp;feprentrionali porticu rempli ab Alexandri monuméro pugnabant. Simonis aute manus iuxta monumentü ioannis aditu clufcrant ufq; ad portam qua ï Hippicoturrim aquap ducebatur.Sspe aut profilientcs e portis cominus dimicabantjfugatit^ a mûris in conflidu qui dem romanos difciplina proprer imperitiâ uinecbanturun murali aut ccrtamie fuperabât. Eos aut fortuna arg; fcîa:iudæos ucro etiam audacia quam timor aleret fudentabat g natura eranti calamitatibus dun.

lt;TCäp.xin. HD hscaut amp;nbsp;idis fuberat fpcs falutis 5i romanis ciræ uidoriæ. Neutres aut lafntiP do fahgabatifed aggrediones murorug; oppugnatiSes amp;nbsp;cxcurfus crcbri per cuneos diebus totis agebanf;nullag; praelio^ fpecies abcrat cd a prima luce incipidia utriP que in fomnis amp;nbsp;die grauior nox dirimcrer.His guide occupatum iri mu^i continuo metucntibusnllis ucro ne iudati cadra pcruadcrent:itag; in armis pernodanres prima luce urrp que pugnac parati erant.Etiudæi quidé ccrtabant quis effet promptior ad pcriculum cog mogt; do gratia emineret a ducibus fuis. Maxime ucro Simonis cos metus ac reucrentia cSmouebat: illum finguli fubiedord colcbant;ut ad lêmet quog interficiendos parati effent : fi hoc illeluf fidèt.Romanos aut ad uirtutem hortabatur confuctudo uincendi:amp; quia uinci non afiucucrat crebræg; miliriæ exercitationefep perpetuæ amp;nbsp;fperii magnitudo.Ante omnia uero Titus femper ubitç præfens.Nam amp;nbsp;inertiam fpedanreatg; opitulante Cacfare grauifïïmum facinusuidebaf: Si ei qui bene decerraffet tedis aderat qui rependeret premiu, Præterea frudus erat uel cogno/ fel fold pricipi uis iforté: iccirco multon maloK rebus alacritas demódrata cd,

lt;]Cap.XlIU.

Enic^idis ipfis diebus ualidifïïma iudso5^ acie idruda pro moenibus tælifgutrîq; J ■ miffis quidalonginos de numero equina ex acie romana progreffus in media aciem 1 W iudso^ irruinhi tg; deicdis hoc fpetu duos fortifîîmos perimit unius obuiâ rendez ris ore percuffo:altcrius codé taclotquod priori extraxerat rraffixo latere refugientis fi! ex mediis hodibus ad fuos primos occurrit,llle quidé ob uirtuté infignis eranacmuli aut eius fortitudinis multi cxtiterunt.Et iudæi quidé negligérer quid parercnf rantûmô qualiter affice^ rent condderabanranorfg; his Icuiffima ducebaf;li quointerfedo hode cecidiffcnt.Titusautc non minus faluti militis quam uidoriæ confulebat amp;nbsp;remerarios fpetus defperationé diccs:fo^ lam uero efle uirtuté fi quis prudenter amp;nbsp;caute fine proprio incommodo fortiter facerct in ea re porius qua pcriculum nó hfet ditos effe præcipiebat,

ITag feptentrionali parte mediæ turn applicat arietcm:in qua iudæus quidam uerfu tus ac fubdolus cador nomine cum.x, aliis militibus fuis delituerat fugatis cæteris formidine fagittarum. Hi cum pauidi foporatibus aliquamdiu quieuiffent concuP fatum furgunt, Extentifgue manibus cador ucluti fupplex cæfarcm implorabat: Si uoce miferabili ut fi hi parcerct obtcftabatur.Cui Titus pro fimplicitare fua credulus iamqueiu dæos exidimans belli poenirereiarietes quidem impulfione ceflarc lubetac fagittarios a fuppli/ cibus prohiber, Cadori autem quid ucllec eloqui permittit, Cunque ille reipondiffèr ad lœgt; dus uelle defcendcreiTitus gratulari fe ait fi omnes eadcm (entire uoluifcnt; paratoque animo fidem pacis etiam ciuitati daturum, Sed cum ex illis,x.cadoris fotiis quimj itidem fupplices effe

-ocr page 497-

finiulan'htîcærm nunguâ fc romani’s feruituros datnär dom mon liberis Kceat.Dcniq; iHis Tup hoc ambigentibus ceflabat expugnatio.Caftor aur inrerca Simonem per internunrfos admone^ banut dura uacuü eflèr tempus de rebus urgenribus confilium caperet: paulifpcr cni fe illudcje iniperatoriromano^imulaur hoc agens ad pace rogare cótradicentes fbtios uidebaflUi aut ue lut hæc referentcs in thoracas nudos fixere gladios hifq^peuffis uelutinrerfedi cccidcrót.Titus Urro ciufq; focii obftupuere tanta co^i ptmacia cd ex inferiori loco qd fadd crat uercuidcrc nó potui{rent:mirabantur(ÿ fimulaudacia amp;' calamirati miferabanf, Intcrea cadoré ad naré quida ftgitta percutif.Tum^ illc tælû extradû iniperatori odendens iniqua fc perpeti querebatur.At Titus meufato qui hoc emiferat adanté iofippu dirigit ut cadori dextrâ porrigerer. Vc^i is neep ft iturum nihil eni fand fupplices cogitate refponditÄ amicos qui uoluere ire prohibuit.Cum nero quidä ex profugis Aeneas iturum fefe dixiffet ad cum amp;nbsp;inuitanre Cidore ut etia q, fecum ftrretaigentd aliquid fufeipet.Ad hæc cd ille dudiofc aperto finu cucurridernUe fup cum faxd dernifit. Et ipfum quidé quo pcauerat ferre no potuit; alte^ uero milité qui aderat uulnerauit. CcQr uero fallacia reputans intellexit mifericordiatn in belïo nocere:minufqjdccipi calliditate ftæuitiæarietis ïpulöonibus iracundia fraudis uchementius utcbaf,Cador adt eiufq; focii turrï Klibus iam cedenté mcenddtperq; daramas in eiufdé midi cuniculis ite^ magni anirai opinio non apud romanos habuere tanqua feignibus tradididenr. Capit adt hac parte murdtitus die quinto podqua primura coeperar; fuganfep inde iudæis intro cd Icdis mille tranfiit: quos circa fthabebat armatis ubi noua ciuitas amp;nbsp;lanæ uenirores crantifabriq; ærarii uedidcp mercatusiód 34murumangudaemæ tranfuerfae tendebant. Enimuero fi uel datim muri didurbadèt maxigt; Miln parte uel quæ coeperat lege belli uadadettnulld credo damnd uidoriæ fuidet admixtum. blunc adt iudacos male tradando exorarum in fperans cum liceret capere facile dtfceflioni adi/ *nmnon dilarauit« Nec enî qbus côfulebat îfîdiatores fibi putabat.

: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fCapitulum.XVI.

OEniq? podquä ingredus edmeq; occidi quéquâ perraifit eo^ qui edpraehendebanfneep Üomus incendi fed tara feditiofis fi pugnare uellct fine populi detrimcnto copia dabatq ipfi populo fortunas pprias fe redituçc pollicebatur. Pluriminaqjpetebant fibi ciuiraté [fniariitempld uero ciuitati.At enim populd quidé ad ea qua: hortabafamp; antea paratd habebat ^Hicofi adt pro inertia ducebanr humanitâté.Titumtÿ in belli animo qjcætcram ciuiraté tenc renon poder has proponcrc conditiones purabant:raorté populo denunciantesÄ fi uerbu qfq ^traditione fccider paccue nommafiet mox interficiendd eum efle minitantes. Romanis qui introire alu p uia^ angudias obdabânalu ex aedibus alii niu^ per fupcriores près egredi pugna^ rccœperût.Quibus rebus perturbati cudodes de muro fefe demiferât relidis turribus in cadra tt’ccfrcrc,Clamor adr audicbatur militum intra ciuiraté 9 ab hodibus cingcrentur;foris adt de/ gentium claufis côrubernalibus metuentid crefeente numéro iudæo^:amp; propter loco^ pcririâ riurucp feiam præualéte mulriqj romanoiy trucidabâtar;amp;abinedbentibus peUebâtur cum ma S's necedirate refiderent.Nec enim multi fimul fugiendi copia per angudias muri patebanoefeg Pæne qui tranfierant percmpti fuident nifi Titus cis opem rulidct.Difpofiris enî per fumma ui/ 3runi fagittariis: amp;nbsp;ubi plus erat multirudinis adans midlibus hodesabigebat: ßC cum eo Do* rnitius Sabinus uir bonus ena in illo prxlio comprobatus;durauirqj tadiu fagitris eos prohibens ftruere:doncc oésmilites recedere.Romani quidem ira fenindo muro potiti ad extremum pul* “ftnt.0ppidanis uero qui pugnaces crant fpiritus creuit amp;nbsp;fecundis rebus amentes erant: neep ronianosaufuros ede ad ciuiratem accedcre fufpicantesmrq? uinci fe pode fi ad prælium .peel/ fifftnt.Nam quia iniqui erant officieb.it corura fententiis dcusiK neq- romanoÿ: mulro maioré iHaquacpulfa fucratfuperede cernebantineq? famé iamiâcp ferpentem.Adhucenî malis publicis aftbantur:amp; fanguiné ciuitatis bibcbantippter bonos adt continebatur exitid amp;nbsp;penuria uidus iam multi dcfecerantipopuli taméirerftd Icditiofi ^ uelamie fui ducebât: amp;nbsp;folos eos q pacé nó probarétfaluos cé cupiebat quiep umef eötra róanos optarét. Contraria uero multitudiné uelut onus quoddam confumi grarulabantur;5lt;:ita quidé circa fuos affedi erant.Romanos autem e^ ouiratem iterum ingrcdi conabatur armati prohibuerunt dificdis muri partibus obieddcor/ forum præmunitisiac per triduura fudinuere fortitcr dimicantes.Quarro adt dieTird uehemé tius aggredum ncquaq ferre poruerdr:fcd ui coadi rurfd quo antea rcfugerdtiille auré interim muro potitus totani cius feptentrionalé partem datim depofuit.ln meridiana uero pturrcs prae lidia collociuiniamque tertium murum aggrcdi cogitabar, Vidcbatur auré breuifdmi tempo.* ns ejus obfidio: fpatiumque confiln fediriofis ede dandum fi quid didurbationc fecundi muri 3nt fanais naetu dimitterenc nec enim diutius eis prædas pode fudicere ipfe otio commode

-ocr page 498-

urebaturtnam cû dies aducnißct quo militibas oportebat abrréta diPribui i cofpicuo hcRibus loco iuflit duces ordinato exercitu pecuniam fingubs numcrarc. Illiautem prolans armis:S inuolucris amp;nbsp;uaginis fcpticp procedunt equitibus ornatos equos duccntibUs: locaque fuburba* na per multum ipariu auroargentoq; lucebanmllo auté fpeßacülo nihil aüt iocundius fuis aut horribilius hoftibus uidebatur.Speäanbus eni amp;nbsp;uetera plena erant n'.œnia amp;nbsp;feptétrionalis re gio.Quin amp;nbsp;domos refcrtas intuentibus cefneres;nüllam^ ciuitatis parte non infofa moltitd/ do regebat.Metus aüt quauis audaciflimos cœperar oém fïmulexercitum armomq ! pulchritu* dinem confpiciétes:amp; ordinationé uiro^4. Et fortafie ad illam fpccié feditiofi aios murauifTcnt; nifi maloji imanirate quae in populumcômiferantdandam bbi ueniam a romanis defperaflent imminente fi deftitiffent morte fupplicii hello mori praeftabilius cflc ducebant,PratuaIebat etia fatum quod innocentes cum innocentibus:amp; ciuiraté cum fediriofis perire decreuerat: quarri/ duo per fingulas legioncs alimenta confecuti funt.Quinto aut die cum on^nia facicns Tirus ni/ hil iudaeis pacatum cogitate fenfiiTetibifariam diuifo exercitu antonia uerfus ad ioannis monm mcntum aggeres inchoauitdfta parte fuperioré ciuitatem captu iri cogitans £lt;per anteniâ tern/ plum.Nan^ hoc nifi coepifTetmec oppidu quide tutu erat obtincrenn utraq; aut parte duo ag^ gérés cngcbantur:a fingulis agminibus finguli. Et luxta monumentu quide opérantes a iudaeis; Â Simonis fociis infcftantibus prohibebantur: ad antonia uero ab ioannis fociis cu multitudie »clotarum non fold quia de fuperiore loco pugnabantmerum etia quia machinis iam uti didice rant.Paulatim cnim ufus quotidianus aluit pcritiamrhabebant aut baliftas trecentas:amp; quadra/ ginta tormenra faxo^^rquibus difficilioré aggcrum cxtruöioné romanis efficiebant. Titus aùte bbi faluâ fore fortuna iciens amp;nbsp;perirurâ eße ciuiraté una amp;nbsp;obfidioni uehementer inRabat: nee pœmtudmé iudaeis fuadere ceflabat confiliurj fadis admifcens amp;nbsp;orationé fope armis cRicató/ rem cognofcens tam ipfos ut faluari uellcntrogabantradita fibi ciuiraté quæ iam capta uidefeó quaamp;iofippumallcgabatpatria lingua ucrba fadurumifperans cos hominis gentilis monituali quid remifluros. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#jCap^XVlf.

ITat^ iofippus mûrir circuiens fimulq; extra ræb iadum Rans undc ex audiri facilius poffer multis orabat:ut fibi ac populo parcerét tcmplo ac patriae neue côtra bæefe^ rent alienigenis durlores. Romaos cnim fanda reucrcri cd qulbus nulla fibi focietas effet:manufcj fuas ad hoc ufen cohibcre,Ipfos uero in his edodos conferuare poiTent fpontc ad co^ interird ruere quin potius uidcre muros concidiffe firmiorcsieXcifis uero ïfirmiquot; ores fupercRe romanordq :uires cognofcerent fuRinere non poffe;bifq; feruirc noeflenooum; nelt;$ inexpertum iudæis.Nam licet pulchrum fit pro libertatc pugnarc ramen id in pricipio do cere ficrtSemcl adt fubditum qui multo tempore paruiRetimperio iugdexcuri:malac mortis cu pidum non libcrratis more uideri.Deberc adt dedignari dominos humiliores no qno^ in porc/ Rate funt omnia.Nam quid romanos cffugiffemifi g? proprer acRus aut frigora effet inotiledmo uero tranßffead cos undiqj fortunam: deum^ per fingulas nationcs doccnrem impcrid turn eé in italia, Hane adt ualidiffima legem fam fens bcRiis qua hoibus effe præfmitâ potenfionbus ccdere:quofq5armis ingcntcs obcdire uidoriae.Iccirco cria maiorcs cc^ qua multum amp;nbsp;animis amp;nbsp;corporibus amp;nbsp;aliis fubficRis meliores cefliffent roams qui nifi deum fciffenr illis faucrc nung perpefli fuiffent;lpfos uero quia tunc rcfertos refiRcr cum ex magna parre capta fit duitasxiues auté etiâ fi muros iregros habercnt cxcidio panter affedi funt.Nec eni latere rêanos quæ farees rencat ciuiraté amp;nbsp;modo quidé eófumi populum continuo uero etiâ bcllatores intcrituros: nam amp;nbsp;fi róani dcficrint amp;nbsp;ab obfidione ceffauerint neq; ciuiraté Rridis gladns irruennraudæb tarne incxpugnabile belld inrus affidcre g ? horis fingulis alcrefmifi forte queq; contra famé arma ca/ pcrcnt ac dimicarcntifoliq? poffent cria cladcs (upcrare.His addebat optimum effc ante intolera bilem calamitatem mutare fenrenria durnq: licerct falurare confilid fcquiinec eni anfea CfRom eaufa fuccenfere romanos nifi ad finé ufq; mfolentcs fuiffentmatura cos effc in iperio mafuetos atq; iracundiæ præferre:qd utile cR.V tile adt purare neq: ciuiraté uaeüâ uiris neq; deferta habe/ re puinciaiiccirco uelle iperatoré cd his dexterä idgeremee eni cuiqua faluté datu^ fi coepcritd uitaré pracfcrri q necinexrremis ei cladibus rogati paruerdt. Breui adt mu^ quoep remdeaptu in priores qui capti funt fidé facere.Et quauis perrdpi turamina non poffint famé pro romanis pugnaturâ. His monenré iofippd multi in muro Rates uituperabât multi ueró eSüitüs mônulli criarn iaculis apperebant.Illcadt cum manifcRis eos ealamitatibus minime flederetad gentiles tranfithiRorias. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ap.XVlIl.

OMi'en uociferans uirordque auxiliatorum immemores armis amp;nbsp;manibus cum Ro/ manis bellum geritis:quafi quern alium fie uicerimus, Quando adt no deus omniu

-ocr page 499-

’tonditor indæomm defenfor ell:fi lædantUKnon refpicietis. Vnde progreffi pugnatis quârûcg ^wiatorem uioladisfNon recordamini opera diuina parentü:arquehunc fandu locu quanta Wh nobis aliquâdo percgit.Ego aut fada dei narrare auribus indignis horrefcotfed tarnen atu wc ut cognofcatis nó folu uos roams fed etiâ deo refiftere.Nechias qui tue erat rex ægyprio^z: Wemq; Pharao uocabatur eu infinita manu defcendit:reginâcp Sara noftri generis rapuit.Quid J^tur uir cius Abraâ ptoauus nofter^ Armis credo ultus éiniuriâ.At qui.ccc.amp;.xviii.præfedos habebat: quo^ fingulis îfinira moltitudo parebat. Anipfe quidé quiefeere maluit abfcéte deof “liras aût manus ad hunc locum tendens:qué uos polluiftis inuidum fibi auxiliatoré ad miligt; ^arn legit.Nonne fccûda uefpera incorrupta regina remifla cft ad maritû^Adorans aût que uos Efntili cæde cruentaftis:ac tremens nodurnis fomniis aegyptius cxagitatus aufugit;aurocp amp;nbsp;ac ^nto amâtiflîmos deo donauit hebroos dicâ tranilata in ægyptû maio^ nollro^ domicilia, cû annos cccc, tyrannis ac regibus alicnigenis fubiacerentjarmis ac maibus ulcifci poffent ænieripfos deo potius pmilérc. Quis nefcit ægyptum repletâ omni genere ferpentiû:omnique ^orbo corruptâ^ Quis terra infruduofamfquis Nili defedioné amp;nbsp;continuas decé plagas^ôi ob ™c parentes nfos cû præfidio incruentos amp;nbsp;fine periculo deduci:quos deusfibi facerdotes du^ i^bat.Sed ab aflyriis rapra nobis fandâ area palcftina amp;nbsp;dagon fimul ægrum genuin amp;nbsp;iam tora S^ns quæ rapuerat:corruptis uero occultis corpopii ac per ea cû cibo uifcenbus exhauftis cym/ Worum ac tympano^ fono manibus noxiis reportarunt làndû placatiôibus expiâtes deus erat 9111 hæc parentibus adminidrabatippterea q? omiffis armis ac manibus eius fe iudicio pmiferc Rex aflyrio^ fennachenb cû totâ ducens afiâ ad hanc urbé cadra pofuifTcrmiambus nÔ huma-« cccidir;nâ ab armis quiefeentes in uotis erât:amp; angelus dei una uoce infinitû deleuit exercitû Poderoq; die cxcitatus aflyrius.dxxxv.miha rcperit mortuo^:at^ ita cû reliquis hebræos iner •Wînec perfequétes fugiebat.Scitis etiâ in babylone {crumumbi per annos.Ixx.populus exultas ’ion ante libertärem refpexit qua earn dominus donaret qui eos ctiam ed pcrfecutusatcniq; au-Hiliatori fuo facerdotü more feruiebant.Brcuirer dicâmuHû ed operæpreciû quod armis parères ^loflri pcrfeeereiaut nó fine armis deo permiffa potedate ïperii.Domi aût manentes ut placebac hdici fuperabât.Pugnanres uero femp de fpe ceciderunt.Nam ubi rege babylomoy^ oppidü ob Idente contra hieremiæ prædicationé Sedechias rex noder cû co congredus editam ipfe captus ^ qua cum téplo ciuiraré uidir cxcindi.At quin uidcte quanto ille rex uedris ducibus:eiufquc Populus uobis erat mediocricr, Deniq; hieremiâ uociferantcm inuifos ede deo propter delida S^æm eum cómifcrant caprü iriiaut nifi rraderent ciuitatem: neep rex neq; populus interfecit, ^d uos ut intus geda prætermittammeep digne podum iniquiratcs uedras exponere:me qui uo oisfaluré fuadeam querimini: taelif^appetitis irari:^uos uedrorum comonefacio peccatorum did ea tolcraris:quo^ quotidie fada comrairitis.idem tune fuit cum anriocho qui didus ed ^Piphanes:obfidente ciuitatem multis raodisodenfa diuinitarc.maiores nodri cû armis ^gref-®dpfi quidem in pugna perempri:oppidumuero ab hodibus direptum cd: fandumep per trien-1'Um fexep menfes penitus dcfólatum ed,Et quid pluribus opus ed.Ipfos romanos quis te con-’f3iudæorum genres ad militiam prouocauit,Nonne indigenaru ïpietastunde fcaruif coepimus ^onne a feditione maiorum quando Aridoboli amp;nbsp;hircani furor:amp; inter eos contentio Pompe-hin intulit ciuirati: Si romanis deus indignos libcrtate fubiecit,Denig? tres menfes obfedi qua-9113 nihil quale uos in Jandum legefq; deliquerannSi maioribus ad bellum fubfidiis utebantur (clê tradiderüt. Antigoni aurem filii aridoboli nefcimus exirurn. Quo regnum obtincntc;deus I’erum captiuitate perfequebatur populum delinquentem. Etherodes quidem Antipatri filius Soflium amp;romanumadduxit exercitum. Circundati uero per fex menfes obfidebantur donee ^Pb peccato^ fuorum fupplicia pependcruntidireptaq? ed ab hodibus ciuirasiira nunquâ gen-arma data lünt.Oppugnationi uero fine dubio cohæret cxcidium.Oportet ergo ut opinor fa-Wloei poflêdiones indicium deo de omnibus promirtere manufey tune humanas coténerexu ? lupcrno fibi duce nó recédât,Vosaût qui ex bis quæ legis côditor bene dixit egidis!quot; Quid qd iscxecratus cd prætermifidisf Quantum autem illos:qui cito pericre impietate fupcradismam occulta dedignates peccataihoc ed furtaiinfidias arcy adulteria:rapinis:c5edibus cerratisinouaftp inalcficiorum excogiradis uias.Sandum uero téplum fadum ed oium recepraculü Si indigena ^ni manibus pollutus ed locus:qnc romani ex tam longinquo adorabantimulta per legé nfam fuis moribus derogantes, Deinde pod hæc in quem fuidis impii hunc auxiliatorcm fpera-os . Valde quidem iudi cdis fupplices priufque manibus adiutorem uedrum rogadis! ’Tallusrex neder precibus aduerfum Aflyrium fupplicauit ; cum magnum illum exercitum deus una node prodrauit^ Similia uero aflyriis rornani committunt ut etiam fimilcm ultionem

-ocr page 500-

fperertsî nam ilk qnidem ab rege noRro accepta pecunia utuaßitati parccret ciuitatis negköo iureiurando adincendiu tempij defcendit.Romani aut folcnne pofcunt tribum: quod parentes noftneo^ parétibus penfabant. Et fi hoc ipetrauerint ncq ^populates ciuiraté necpfanda oino tangût.Concedûtaût nobis familias libéras amp;poß'cfli5es tenercî facrafqj leges faluas maerepa/ tiunrur.Infania eft ^fcöo fperare deu ralé circa iuftos fore:qlis iniuUis apperuitipræfertî q flati ulcifd nouent cü oportet,Dcniij aflyrios prima node q caftra ciuirari admouerattfregitig, fi ét ueftra progenic Iibcrarpt;r5anos ucro dignos poena iudicarer:confeftim cis illo tpe ficut aflyriis irafcereftquo genrimanus Pópeius attulit:quo poflillu Soflius a(cfndit;quo Galilea Vefpafia/ nus excidit.Poftremo nó nunc Titus ciuirari appropiquaret.Sed neej magnus neq? foiïïns pafli funt:amp; ciuiraté uidoria coeperunr, Vcfpaöanus aut ex bello quod nobifcü geffit etia imperium adeptus eft.Nam Tito quidc eriâ fontes uberiores ^fluuntjqui prius uobis aruerat.Deniq;ante huius aduentû.feitis amp;nbsp;filoa amp;nbsp;oés extra ciuiraté fontes adeo defeciflê ut ad utru^ aq mercaref* Nunc aut ira hoftibus nfis largi funt ut nó mSipfis amp;nbsp;iumétis eoKikd etia hortis tufficiat, De/ niep huius ^digii:amp; ante periculû faded cicxcidio ciuitatis quado fupra méoratus babylonius rex cd excrciru uenit:qui amp;nbsp;capta ciuiraté incéditSitéplum quäuis ut opinornihil tune illi qua/ turn uos ipie nunc cómifiiTcnr.Itacj fandis relidis ded fugifk putaueri.Hifq; nunc adeé quibus cum belld gcriris.An bonus quidé uir domdflagirioré fugiet amp;nbsp;domefticos odcrit? Deumuero malis uris inaerere arbitramini q etia occulta cóipicit amp;nbsp;audit oia quæ taeef. Quid at apud uos taccffqd celaf gd no etia pland inimicis fadd cflviniquirares enï ueftrae uelut in ^mpru nemi/ nem larcntiinq ^ dies Angulos quis peior fit certamé habetis atej ira nequitiâ ut uirtuté demon/ flrarc corenditis, Verdtamé reliqua falutis uia eft fi uelitis amp;nbsp;diuiniras cófeflis ac poenitétibus fo Iet fefc placabilis offerrc.Arma ^iicitcipudear uos patriae iam dirutaercouertite oculos amp;nbsp;fpici-te eius qua proditis pulchritudiné:quale oppidd;qualc téplum:quamulra^ gentid mdera.Quis in hoc flammas adducitfquis hxc iam non eflè dcfideratf Et quid eft hoc quod falud eé debcat dignusfo lapidibus duriores.Si hxc non uerisluminibus cemitis falté familiarum ueftra^ mi-' feremini.Vcrfentur in eófpedu cuiuftp filii coniuges: amp;nbsp;parentcs:quos paulo poftaut belld aut fames abfumpfeerit, Scio quia una cum his periclitabitur mlhi mater amp;nbsp;coniux: amp;nbsp;familia nonquot; ignobilis domufep olim clariffimaiGi’fortafle proprerea me quifqua hacc fuadcrc credidcrit. In/ tcrficite illos;accipire mercede lalutis ueftrae fanguiné med.Ipk quoc^ mori paratus fum fi poft me refipifeiris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•jCap.XIX,

ÄCC lofippo uociferante cd lachrimis feditiofi quidcm: neep animos flcxerunt: neep tufa I Bfibi murationc fore iudicauerun r,Populus ucro ad profugiendd comorus eft:amp;alu qui/ 1 (dem poflèflîonibus fuis aliifq; rebus cariffîmis exiguo precio uenundatis folidosquide ne latrones cos deprachendcrent tran^lucicbanr.Qui uero ad romaos elapfi fuÜTent exonerate» uenrre habebant ufui neceflaria.Tirus adt plaerofi^ peragros quo uellet quif^ pergcre dimitte/ batndœ magis cos ad perfugid hortabarurrg » iteftinis malis carebant romanis cóferuireiioanes adt amp;nbsp;firnon cd fociis nehis magis pateret exitus qua ne romanisaditus obftruebant: Kquiuel umbra fufpitionis dedifTetcStinuo necabaf'.Dirioribus quidé manere etia ficut ^fugerc par eau 6 crat pereundirnam quafi tranflugere uoluifTet propter matrimonidquifcp occidebatur. Cum fame adt crefcebat defperario feditioforumÄ i dies fingulos uirumep malum ampliusacande/ batur.Et palam quidem nulla crant frumenrarirrumpentes autem fcrutabantur domos. Er»3 dem inuenifTent aliquid cos qui negaucrunt uerberabanrifi uero nihil inueniflént quafi diligen tins celauiffcnr tormentis iridé afficicbant.Habcndi autem argumento crant corpora mifeto^ cd ea qua: folidis uiribus ftarentabundare cibo purarenCTabidi adt traftïgebanf: nee rationis eiTe uidebaf ftati fame morituros occidere:multi uero da fubftantia fua uno fruméti modio g diriores eftentfité^ paupes ordei pmutarunt.lnclufi deinde intimis aedid redis quidam fut^® penuria infedum triticd comedcbant. Panem alii conficiebat ut nccefliras metufq; monuifict» Et menfa quidé nufquä apponebafifed incodû fubtrahenres igni cibd diripiebatimiferabilis at erat nidus dignumcy lachrimis fpedaculumicum potentiores quidem plus hrentdnnrmiores autem iniuria dcpiorarent: quippe fames fuper omnes clades habereturr nihil fic perdit hoæm utpudonnâqd reuerentia dignum eft in fame negligitur.Denitç uxores uiris amp;nbsp;filii parentibus: amp;nbsp;quod miferrimum mfes cibum ifantibus ex ipfo ore rapiebant:amp; marcefeenbus her mauus cariffîmis nemo pcebat gn uirac gutras auferret.Edétes uero talia nó latebât: fed ubicpaamtg ifta diriperénnâ ficubi daufam domd uidiffentieos qitus crat cibd capere hoc fufpicabantludi cio:ftatilt;^ rupris foribus irruebant: uiâumÿiam contufum dcntibus ex gurture poene reuoca bant ipfe faucibus ftranlgulantes.Pulfabantur autem fenes ne cibum defendcrentilacerabaniur

-ocr page 501-

w^rères Mqnæ baberent fn manibus occulentcsïnulbcpmiferatio nd cani capitis nel infanrix iæ‘'J^^''®^os pucros amp;nbsp;ex buccllo pendentes humo allidebant. Si quis autincurréres anreue-' niuct quodq ’ rapturi fucrat deuorancr:tanqua fi læfi cruentiorcs erant, Acerbiffimos aut cru^ ciarus excogirabât dummSahmcra rcpenrcnnnunc exrruétes genirahu uias: nunc uirgis acutis podices traffigendo.Horrendaq? eriâauditu quis patiebaf in unius pais confoffioné amp;nbsp;und pu-gnurn farmarabditü indicaret. Tortores aut nee efuriebat;minus eni crudele uideref quod negt; teHiras Cperaret.Excrrenresaût dementia fua fextj fibi die^ uianca préparâtes hi^qj occurétes qui per romanos cuftodias agredis oleris herbaruq; gratia eolligenda^ node repperifTent: cd iam fe bodes cuafidè crcdebar:qu3cattuliffent cripiebat: naultdq; fupplicatibus amp;nbsp;horribife dei nomen iplorantibus ut aliqua parte f;bi cócedcrentzeordq; cd periculo fibi collegiflent nihil pe nirus dabant:grardq; uidebatur fi fpoliati nó perirenr.Héc quidé humiliorcs a fetcilitibus pane wntur.Honorati ueroac diuitcs ad tyrannos pducebanf;quoßz abi infidiapi falfo accufati occi^ debanrur:alii quia romais pderent ciuitaté.Etplærdq; delator fubornatus agebat ^ profugere uolmflènr. Sic uero qué Simon expilaflet eum ad ioanné remittebat: 6i qué ioannes expoliaffct ’om Simon excipicbat;fibiq?inuicé propinabât fanguiné popularid mifcrordq; cadaucra partie--bantunEr doniinandi quidé erat caufa in urrunq; dißenfiotfcelerum uero concordia.Nam qui ’Jfaüems malis partem alteri fibi totum uendicans nó dediffet nequiffimus uidebaf. Et qui nó accepincr uelut boni alicuius darano dolebat;qui crudeliratis parte doIuifTer.Sigillatirn quidem ’O'quirates co^ cxplanare non pofero:utadt breuiter dicam neq; abam ciuiraré unquatalia per pcflani puromcqïuHam nationé poft homindmemoria malicia ferocioré fuifte. Poftremo etia gforibus hebréo^ maledicebantut minus qierii uiderentur in alienos.Vcrdtamé^ erant amp;; fer nos fe amp;nbsp;degeneris gentis aborrioncs ede cöfeffi funt.Deniq? ciuiraré ipfi euertere:amp; romanosv ’ntos hanc rrifté admittere uidoria coegere:tardiufq; uenienté in templd ignem poene traxere, ^niep cü hi ardere fuperioré ciuiraré uidiffentmcq; doluere neq? illachrymauere:fed apud ro-nianos qui hæc parèrent inuéti funt.Verum quae per territorium gcfta funr poftea cum return ^ocumentis dicemus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;)Cap,XX.

CiF^^t-iro adt aggeres proficiebantquauis a muro milites male afficerenrurrparrc uero eqoi ■ T rams direda iuflit per ualles ad alimenta cóporranda exeunribus infidias tédi.Eranc 1 y 1 adt in bis nSnulli etiapugnatoresrquibus iam minïe prarda fufficcrctrmaior uero ps 1 /lt;—d ex populo pauperes:quos profugere deterrebat pro affedibus fuis metus:nec da ent '’^itiofi^eri pofte fperabantrut cd coniugibus ac libcris diffugcrentreofq; latronibus reifquere Ospauebantur uice fua iugulandos, Audaciores adt faciebatad exeundd fames: reftabarq; iam ’entantes cgrcdi amp;nbsp;ab oibus capbDeprmhcli aut ncceftitare repugnabarrmetu fupplicii rerdq: ui ^’bantur fupplicare.Poft pugna itaqr uerberari;amp; ante morté modis oibus cxcruciati cotra mu/ ’'nmexcruciabanf'.Tito quidé miferabilis uidebaf ifta calamitas cdiudxi in dies (ingulos quin--S^nti nôndquâ eriâ plures caperenf:fcd neq? captos dimittere rutd erat tantaq; afleruare multi-^dinem cuftodd uidebant eftê cuftodiâ:maxime uero ,pprerea nó jahibuit cirius eos exiftimas ’3heie remifturosrtanqua fimilia paffurosnifi fe dediflent.Milites at diucrbs modis fuffigebât: j *’ri amp;nbsp;odio Slt; :ludibni caufa amp;nbsp;pp multitudiné qua coepifTent.Iam^ fpatid crucibus deerarÄ cor gribus cruces.Sediriofis uero tantd defuit ut ca clade mouerenequod eriâ in contrarid eis ccf fitad decurrenda rebqua multitudiné, Trâffugaçt eni familiaribus ad murd tradis;amp; fiqui erat jpopularid proniores ad pacé:^ quæ paterentur qui ad romanos pfugerét demonftrabat: amp;nbsp;qui icôpræhenfi tenebantureos fupplices nó captiuos eftê ducebat.Ea res multos pcrfugere cupien-’’nm donee ucriim cognofceref inhibuit.Fuerunr adt qui ftati dilapfi funr qb ad ueßt fupplicid ptoperâtcs.IHatâ eni ab hoftibus morté cSperatione famis rcquié eé duccbanmultisaut captiuo inm Tiruseriâ manusabfcidi pccpir:colq; ad ioanné amp;nbsp;fimoncm itromifit ut pp calamitaré nee niderenfpfugimcc crederenf;falté nunc defineréradmonés:nec uere cópcllcrent ad excidid cf-niritisducrarenf in extremis mutata uoldtate:amp; ,pprias aias amp;nbsp;pfiam ranta amp;nbsp;réplum cuius ptici km no habebanr.Simul adt didis aggeres circdeundo opanres urgebat ueluri fada uerbis non •nulto poft fecutura.Ad hæc i muros liantes amp;nbsp;ipfi caefari:6d pfi eins maledicebat:morrécp fe co-temnere damabâtæâq; feruituti rede praefcrre:multa uero mala in rôanos facerc dum fperât fe kc patna curare ut ipte diccret pituros munddq; deo templd hoe melius eé quauis amp;nbsp;his fecu-’us lit quiinco!eret:quéipli quoepauxiliatoré habéres oibus inrermiarionibus illufores quibus fine eni dei eé.Talia couitiis admifcétes uociferabanf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;X^p.XXI.

Amm T inter hæc antiochus quoq; aderar Epiphanes:multos alios armatos ducens;amp; præ terea cacerua ftipatus qmacedocs appellabanf;oés state pares amp;nbsp;paulo magis feeres

-ocr page 502-

adolefcemuli more macedonam inHruÄf armfs 5; crudftf unde ctiam nomen habebar: p^^l tarnen famam genfis acquarc non porerant.Omnium enim regum qui romanis pochant fend fimum cômagenû fieri contigit priufquâ Fortuna mutarctur. Oftendit ille quetp in fenecra æf^ te nullum ante mortem bcatum did oporrere.Cære^ Filius dus adhuceo uigéte prüfens fe ml ran aiebatiquidnam cflcr quod romanosadiré pfgebar muros. Erat enim bcllator ipfe natußcp promptiflimusratuft^ uiribus ut mulrum fcccaret audada, Cum uero Titus ad hoc fubrifilid: Jaboremq? comunem effe dixiflet; Ficut erat antiochus cum macedonibus in murum impetu*” fecir:amp; ipfe quidem pro uiribus fuis ac peritia cauebat racla iudæo^ fagittis eos appetens addC'' feentuli automnes praeter paucos atrriti funt.Nam pudore promiflionis diutius pugna cernre rar:^ ad extremum multi fautii rcceffere;hoc reputantes g? cria uiris macedonibus uinccre cupi cnribus fortuna opus ütalcxandri.A romanisenim duodecimo die menfis maiiaggcres ineboa ti uix nono amp;nbsp;uigefimo perfeöi funtxum totos dies feptem amp;nbsp;decern laboraffent ingérésenim quattuoradi funt;amp; unus quidem qui erat ad antoniâ amp;nbsp;a quinta legione fuerat extruäus con/ tra medium ftagnu quod firunthium uocatur;alter uero a.xii.uigin cubiris diftans.Decimauiv ro legio quae fupra mcmoratis praeftabat in feprcntrionali parte opus erexcranubi flagnuen Çû appellatur amigdalon.Adhucaut quinradecima legio.xxx.dcfccndcntem cubitis aggcrem ffor ad pontificis monumentu.Iam uero admotis aggenbus ioannes fuffofla intus terra ufq ada^f res antoniam uerfus difpofitis per cuniculum lubdibus opera fufpcnditallaraq; filua pice ac dp tumine illira igné imittit. Succenfis aut fulcimentis foffa repente fubfedit: cunq; magno fqnitu in ea aggcrcs dccidere;ac primo quidem cum puluere fumus ex alto excitatus eft cum igoc ’}’*'' na condudcrer.Peraefa uero materiaiqua premebatur flamma iam clarior apparebat.Erromaqs repenrini quidem fadi ftupor occupât molitioné iudæo^ ægre fcrebantiiam^ fe uieiße nede* riumiK fpes eos cafTa refrixit.'amp;in pofterum fubucnire aduerfus ignem minus utile uidebat et fi cfTct extindus femel aggeribus deuoraris.Biduo uero poft alios etiâ aggcres Simócum feens aggrcditurdlla enim parte romanis admotis arieribus concutere murum coeperant.Tefteos aut quidam ex Garfi ortus ciuitate galileae amp;nbsp;Magafiariusex rrgalibus familiis mariânesxunqhis Adiabenus quida Filius Nabarac nomen habens ex Fortuna Egirasxuius eft interprctarario clan dustraptis facibus in machinas cuolaruntihiCq? uiris neep audaciores i illo bcllo extra ciuitartm apparuere ncq; magis horrendi.Nam uelut in amicosmon ut in agmen hoftium excurrerent np hil conrati Funtaut Fubftitete:fed per medios inimicos Fado ipctu machinas incendere.Aöiaut mifTiIibus dv 'gladiis detrufi nop prius a periculo dimori funr qua ignis mftrumenra cornperer# Sublata uero iam flamma romani quidem concurrentes e caftris auxilio properabant:iudæ )oe* ro ex muro cas prohibebanr:manu{^cum his conferebant qui flaromas extingucre conarenrui propriis corporibus nullo modo parcéres.Etilli quidem arictes igni fuhrrahere cum eo^ regn« na cremarentumudœi eriam per Àammas eos rctinere cerrabant: amp;nbsp;quauis feruens nadieUc^f’ ferrum ramen arictes non amiferc.Hinc aut auxiliantes flamma tranfut: 6; aggcres iam occupa/ bat incendium, Iraq; romani flâma circundari:quoniä fcruare pofte opera defperabantin oma ddcendunt.Iudæi uero magis inftabantxum fempercoijz numerus crefecret ex ciuirate accede/ ribns adiumentis minufep cautos haberent impetus freti uidona.Progrefti aurufcp ad munime ta caftro^ prxlio cum eo^ cuftodibusdimicabant,Eft ergoquædâ pro caftris per mees ftanou armato^ amp;nbsp;acerbiftima in cos fandio romano^mt qui loco de qualibet caufa ceiTiflet occidere tur;hi pœnali loco dc gloriofa morte prxlata fteterunt fortiter; eoruep ncccftitare fimulaepu^ dorc plurimi fugientiu rcdieruntibaliftiFqj in muro difpofiris ex ciuirate acccdentémulntudine prohibcbannihil pro cautione fiue tutamine fuopi corpo^ prouidenté:nam qaofcongpohm(» habuiflènt cum his congrediebantur iudæi in fpicula irruétcs incaute ipfis corporibus inirou cos Fericbant.Sed ncq; hi iadus magis qua Fiducia fuperabant!amp; romani plus audacix qua 9’^3 le tradarenrur ccdebâr.Iam uero Titus aderat ab antonia quo fecefterat locû aliis aggeribus pro fpiciens:multumçp increpatis militibus fi cum hoftibus muros optinebantin fuis pcrichiarcnu amp;nbsp;uelut ex carcere contra fe dimiffis iudxis obfefloj^z paterenrur ipfi fortunam cum eicöis n«/ litibus hoftes alatcre cireduenit: illi aut cd mora ferircntur contra cum conuerfi durabatimixta uero acic puluis quidé lumina: clamor ucroaurcs exuperahat.Neq; aur amicurn quifqua nemo feere potcrataut inimicum.ludacis aut non ram uirium Fiducia quantum faluris defperationep/ feucraribusxtiam Romanos pudor armoßi Sigloriae amp;nbsp;praefentix pericliratis Cxfaris reddidit fornorrs.Itaq ' putaucre in cos ad extremû nimia ferocitare aîorum uel roram nmlnrudinem lu dæorum fuifi'e rapruros nifi praruento pugnæ motnento in ciuirate fe rcccpiftênt. Corrupnsat aggeribus romani fono tenebantur g? tam longum laborem una hora perdidcre;amp; multi quidc

-ocr page 503-

John's machinis captum in ciuitatem iam defpcrabanr.

lt;JCapirulum,XXlI.

Itus aut cu ducibus quid fieret deliberabat.Et callidioribus quidé placebat omni ad-moto milite ui muros cxperiri:adhuceï iudæos eu cxercicus pre dimieafTemniuerfi uero miliris impetumtolerare non poffe uerû fagittis eflê obruendos.Prudenriores ; , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, autc rurfus aggeres fieri fuadebant:alii amp;nbsp;fine aggeribus affîderi greffus eo^i tâtûmô

^Dieruantcsrae ne uidus intro ferretur moncbant:amp; ciuitaré fami relinqucrcmcqj cu hofte ma ““ confligeremee eni expugnari eo^ confidenria pofle:quibus optatu é ferro procûbere ;uel ét 'ne hoc iterficere:quæ feaeuior eft cupiditasnpfi auté Tito cæian quidé prorfus tâto cû exerdru Qneftum non uidebatur amp;nbsp;pugnare eu his fuperuacuû qui femetipfos perdituri effent.Aggeres ^^dn fieri impcndioijc penuria opofum iudicabat:egreffus uero duitatis obferuari operofius. yclt;n,circudari earn propter magnitudiné locoruq; diffîcultaté ab exercitu poffe ; amp;nbsp;propterea ^«excurfus incaurumxotra mâifeftâ uero uia obferuata occultas uias excogitaturos iudæos ta | ''‘'CCiTirare q locoru fcla.Si quid autda effer illatu diutius obfidioné trahedd ueredu^ ne uido-J*® gloria diminuât rpis lôgitudo.Hæc.n.quidé effiri pofferfed celeritaté are gloria duci debere ^'^en ft celeritate uti uelit Si cautióe tord muro cingcrc ciuitatc.Hoc.n.mo omnes exitus poffe ^'clud::amp; iudæos aut omnibus raodis falure defpata ciuitaré tradituros aut fame uidos facil-, “^'C capiendos:alter,n.fe non pofte quiefcereiueru amp;nbsp;aggeres curaturu effeicu infirmiores béat | ^-^prohibcntiq? fi cuiq; magnuopus amp;nbsp;inexrricabile uideatureum confiderare debere g? neep JP‘i‘Uu opus romanos decebat facereiSifine labore magma quid pficere ne dco quidé facile fir,

lt;] Capirplum.XXllI.

Is duces exhortatus iubet cos exercitus in opera diftribuerc.Diuinus aut quidé impe tus militibus inciditdbitüq; priti non fold redores inter fe:uep4ipfi etid ordinescer tabdt,Et miles quidé decatarcho.Decatarchus aut Ecatontarcho ifq; Chiliarcho pla ere properabat.Chiliarchop : uero oftétario ad duces ufqi ptinebat. Ducu uero'eer* ^^'^ina cæfar ipfe diiudicabat.In dies eni fingulos circuiés opus fepiftiraeinfpicicbat.Cœptum '^'^ 3 caftrisaftÿriorû:ubiipfe tendebat ad iferioré ccnopolimmurum duxit . Hinc pcedroné ’’Efcona monté reuertens a meridie monté cópleditur ufep ad ûxû quod p infterconos uocagt; ^•ci^ proximu collé qui fup uallé iminet. Silodac inde ad occidenté flexo ædificio ad uallem defcendir.Him: fubiés ad Anani pontificis monument» circudato monre ubi Pompcius ^pofueratiad feprétrionalé redit regioné cd cu pceffiffct ad uici parté cui nomen eft crebito '’’'^us.Poft ilium Herodis monumenrü ab oriente claufum caftris fuis coniunxit unde cœperat quidé uno minus.xl.ftadiis erat,Adhuc aut foris'caftcHa.xiii.ædificara funt:eorum gyrus ftadiis nûerabatur.Totû aut opus triduo eóftrudum eft ut id quidé dignum menfibus ui-J^returiceleritas uero fide careret.Muro aut circüclufa ciuitaré pcaftella cuftodibus collocatis: r-mam quidé uigilidnodis ipfe circuiés explorabat. Secunda uero Alexandropmiferat, Tertia 11^,?obtigit agminum ducibus.Somnosautem uigiles inter fe fortiebantuntotatp node per ca (paria circuibant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfCapirulum.XXUII.

----^Vdæis aut cu exeundi facultareiomnis erid fpes falutis a dcpta eft:audalt;^ iam fames ■ tora domus ac familias depafcebatur.Et tcda qdé plena erdt mulieribus exanimatis I arep infantibus: uiarum auté angufta fenibus mortuis, Adolefcentes aut ac iuuenes —turgidi uelut umbra mortuorum per oppidu uolutabant amp;nbsp;ubiqué cafus occupauc-^^Qecidebant.Sepelire aut funera neep poterant præ labore: amp;nbsp;cos quibus aliqua uis fupererat p^Datamp; proprer multitudiné raortuopd:8dquod de ipfis erat icertü.Deniq: fup eos quos fepel /•^nt multi moriebantur,Multi aut ad fepulchra priufqud fari dies ueniret Si uiui properabdt: indus in illis calamitatibus neqifietus erat:fed fame fupabané affcdus.Siccis auté oculis 8i orrupps oribus qui tardius morerenf eos qui ante fe requiefcercnt tuebanf.Altu uero filentiu uitaté plenaq: mortuis nox côpræhenderat.Et latrones his acerbiores domus eni tantü (èpul-,f35rant:amp; cadauera fpoliabant uelamina corporibus detrahétes cu rifu egrediebdé.Hifep gla* jotu mucrones propinabat:nônullo!q; iacentiû adhuc fpirdtes ferro expiédi cd trdfuerberabdr, ftms aut manu rogaffet aut ferru fibi comodari quo famé euaderat: fupbiffime negligebatur. 1)1”?®^ ^^fo efflantiu qfq; in morte téplu obtutibus intuebafcu uiuos relinqueret feditiofos.

'l”l^'’°ftnidé furaptu publico iubebant mortuos fcperiri cu doloré ferre no poffenr.De-^^ c^non fufficiebant in ualles eos ex muro pcipirabant. Quas circuicns Titus ubi plenas ca-left ^^ ^^ ®'‘^**^‘®i’^^ iänle tabefadis corporibus defluentes ingemuit amp;nbsp;extentis manibus deu 3oatur bdum iUud fuum non eftc.Ciuitas quidé ita erat aftéda.

I

-ocr page 504-

lt; lOpfralnm.XXV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.„

Omani uero cum nemo iam feditioforum auderet excurrerc ; na efia cos moeror mefep tangebatidies tetos ageb3nt.Frumenti aliaruqj re^ ncceflariaji hentes copia de fyria ^ximifi^ ,puintiis,Multi autiuxra rnu^ liantes magnâqj alimentord abun/ _danriam demSHranres fatietate fui famé hoftiû incédebât.Seditiofis aut nihilomagis ealamitate cedentibus Titus reliquias populi mifcratus:amp; jjperäs faite hoc liberate quod fupeUî irerû aggeres inchoabat quâq difficulter materia regiret.Omnes eni ciuitati ^ximas filuas opa prima eófumpferant.Exnonagefimo ucro Radio milites alias congregabât Bi ad antonia fola ex quattuor ptibus maiores prioribus aggeres Hruebâf’.Caefar aut agmina circules atej opus urges demonftrabat:^ in maibus coji latröes haberet.Sed illis pœnitudo plane picratÄ aimis amp;nbsp;cot/ poribus fepati utrii^ uclut alienis utcbanf.Nee eni uelai'as affedio mafueta uel corpora dolor tangebatiqui etia mortua plebé quafi canes Iacerabant:replebâtœ languentibus carcercm.

lt;^pitulum.XXVl.^

Eniep Simo amp;nbsp;mathia quidép que obtinuerar ciuiraté i cruciatu pemit boechi filius crat ex pontificibus populo maxie fidelis amp;nbsp;carus.Is cdazelotis malc popuIus tra-gt; daretur:quibus iam ioannes acccflèrat ut adiuroré Simone recipct populo Pjuafin nulla eu co prius habita padiSe:autaliqd mali metues.IngrelTus aut ille pouq obtu nuit ciuitatc;inimicu eu aeque arep alios efle diccbat:qui^ fe côfiliû dederat;uelut hoc fimpta' rate fuafiflet ^dudu cd amp;nbsp;accufatd cp cd romanis fcntiret morte dänauitme purgatióis ei facul'' täte cùcefîa cd tribus filiis fuis.Quartus eni ad Titd ante ^fugerat.Prius adt fe occidi qua'fiJios obfccrante:atq; hanc ,p ilia q, ciuiraté ci apuiffent gram poRulâtcmt augeret dus dolore nouiP fimum iulfit in terfici.lllc quidé fup cæfos in confpedu fuo filios iugulat cora romais pdudus: ira eni Simon Anano magadi filio peepattqui erat das lätellitd erudeliliimus: cauillatus ßquid eum lunarer ad quos exire uoluider.Corpa uero fepeliri phibuittpoll hos anaias quida pötifex filius Maßbali nobilis amp;: fcriba curiæ ulr fortis cx Amua genus ducensÄ cd his.xv. ex populo clariores nccabanfjoflppi uero patré eôclufum alTeruabant: miffoq; præcone denunciant ne qs in ciuiraté degentid uei colloquerewr cd eo:uel in und ueniret ,pditionis metu ,ppoûto :amp; eos qui ha:c cum illo deflerent ante queftioné pimebant.

lt;)CapitulumXXVn.

Sta aidés quidâ iudas filias Dudi unus ex ndero præfedo^ Simois qui turrim ab co fibi crédita cuRodicbat.Fortalïc quidé non nihil cria mifericordia crudelirer peunu; magis auté fui ^uidentia conuocatis.x.fïdinîmis contubernaliumiquoufep tandem inquit hax mala fuftinebimusfquâ uc falutis fpé hémus feruantcs peffîmo fidcfEccc iam fames oppugnanromani uero pœne intus funr.Simon adt bene quoq^ meriris infiddis cft; metuftj fîbi eriâ apud ed poene Si apud româos certa foederis dexterâ.Ergo age tradito muroSi nofmet feruemus Si ciuiraté.Nihil adt graue fîmon parietur fi cd de fe defpauerit poenas citius pcdet.His ubi decé adenfi fût mane cæteros quos fubiedos habebat p dluerfum dimittirme qd eo^ 3' cogitauerat ^deref.Ipfeucro de turn hora terria romanos iuocabatallo^ aut alii fupbia conrénebantialii no credcbantialios eriâ pigebat uclut max capturos ciuiraté nullo piculo.Inte. rea uero cd Tirus ad mu^ cd armaris accederctiante reSimon cognouinrurrimqj uelodter oe/ cupat,Romanis eos infpcdantibus pcmit:6i p mu^ piecit corpora mortuoK.lbi^ circuicns lo lippus:nec eni rogare ceflabancaput uulnerat lapideiftati attonitus cadit. Excurfus aut ad eius cafum fadus eft iudxo^iiabrcptufcp effet in ciuiraté nifi Caefar mififletrqui ed ^tegerent.llHsat pugnâtibus lofippus quidé tollitur nihil quod ageref inteIligés,Scditiofi uero raqua interfeCto que maxie cupiebat cd laericia coclamauerdr.Dicif ’ adt hie ndcius p ciuiraté ex quo refidua mul titudinc moeror renuit uere pilTe credétéreuius fiducia ^fugere cogirabât,Audito at iofippimt in carcerc mortud ciTe fill’d fud ad cuftodes qdé ex iotapatis haec aittcerto fe credere nee ei uiuo potiri.Secreto adt flens ad ancillasihunc iquit foecunditatis rccepiffe frudd g,ne fepdire quidé fibi filid licuilTet a quo fepeliri fpalTet.Ve^i ne illa quidé mendaciu diurius cruciauitineq; iarro nes refecit,Cito ci curato uulnere lofippus refipuin^greffufq? clamabat illos qdé no fibi multo pod uulneris poenas daturos:populd aut rurfd ad fide rogabar.Vnde populo quidé fiducia:fedi tiofis ucro dupor incidir eius alpedu.Profugo^e adt alii Rati de muro neceflitate ^filiebat: alii uelut ad pugna cd lapadibus pgreiTi fimulantes mox ad romanos ^fugiebant.Hos adt fcacuior ea qua intus ptulerant fortuna confequebaf amp;nbsp;fame qua domi reliquerat uelocioré apud roma* nos inueniebantad exitid làtietaté.Aderant adt inflari ex inedia amp;nbsp;uelut morbo irercutis aqua: turgidi,Deinde uacuata replentes corpora difrupebantmifi q »periti defideria cohibuiffennpau/

-ocr page 505-

^timq; cibum deCueto corpore obtulifTent.Verum 8i eos qui hoc modo fermrentur aha plaga iwIcepK.Quida eni apud iyrfos ex tranffugis dcphcndif e fimo uentris aurcos colhgens.TranP gluricntcsaünut fupra diximus:eo ueniebanr q? cudos fèdinofi icrurabanf:amp; maxima uis auri fucratin ciuitate.Denicj.xii.atticis côparabât qdanrea.xxv.ualebat.VcRj hac arrepund dereda totiscaftris farna pcrebruk cp auro tranffuge pleni uenirent, Arabia aut multitude amp;nbsp;Syri fcilTis uentribus fuppliciû mimrabanf,Er hac ego cladenulla credo fea^uioré côtigiflèiudæis:yna de/ '’'^ node duo^ miliû patcfada fût uiTcera.Et hac Titus iniufticia cognita pœne iufiflcr audo tes circunfufo equiratu iaculis apperimifi magna fuifet multitudo noxio^:multolt;j plurcs pu/ niendiq q fuerant interempti.Conuocaris aût auxiliato^ ducibus itemq? militù romaoryniâ et fnilitû quofdâ hæc rangebat inuidia utnfqi iratus diccbar:fi qui militû fuo^ hæccômitrerét lu/ tri caufa incerti nec arma propria qfquâ erubefeeret auro argentoq; fada.Arabiât amp;nbsp;Sun primo ^uidé î alieno bello iure luo cakanutaribus uterét.Deinde qui crudditarc î cædibus amp;nbsp;î induis odia romanis alcnbcrct.Hac enî quofdâ eo^ milites infamia pneipare.Er his quidé morte irer ^linatus é:fi quis in eadé poften reptus fuiffet audacia.Ad legionesaûtlitreras déditut fufpedos inueftigarentatq; ad fe referrent. Ve^ pfedo auaritia côténit omnc fuppliciû fcæuufep hoîbus lucrandiamor inatus c nullaq^ oio calamiras plus habédi cupidine coparafamo uero hacc alios ^wodum habenté metus fubiungif.Deusaût qui dânauerat populû oémep uiâ fâlutisad ireri/ tum uerterat.Dcniqi id qdeum pœna interdixerat Cæfar occulte in profugos admirrebat A'ft luis tranffugiflèt circunipedantes aût ne quis româoijz uideret:eos ftmdebanrA ex uifceribus ^ueftum nefariû rrahebât.Illi paucis aût reperiebafA plærofcp fola fpcs confumebar.Hic quidé ^tulus multos tranftugarum feduxir, CfCapitulum.XXVIlL

IOannes ât ubi rapinæ ex templo defuere:ad facrilegiû lêfe c5uertir;mulraqî donaria rempli rcnncsimulran; uala diumæ rei minifterio neceflaria crarcras amp;nbsp;lances amp;nbsp;mé/ fas:urcco!is quidé abftinuit quos Auguftus eiufep uxor nuferar.Romanoyi quidem . iroperatores honorauerun« femp téplum arq; ornauerunt:tunc aût iudæus enâ alie/ ’’'genarum dona detrahebat;ad fotios aût dicebat fine metu diuinis abuti deberciqui pro deo: ^ui pro templo militarent.Ex ipfo alii proprercaq; facrû uinû Si olcû quod facerdotes facrificiis ’tferuabantitutum erat effudiflc.Nancp in templo Si multitudini diftribuiffeiSi illi fine horror 'quot;’gebantur Si potabant.Non equidcm recufabo dicere quæ dolor iubet,Puto fi romani contra quot;oxios uenire tardaflentiaut hiatu terrae deuorandâ effe ciuitatéïaut diluuio piturâ:aut fulgura: fodomitana incendia paffurâ.Multo enî magisimpiam progenié tulinq quae ilia ptulerant. yeniq; cû eo^ pertinacia defpara totus populus in teriit.Et quid opus eft figiHarim narrate cae/ ^ts^Ac Aninus Elcagari filius rranfgreßus ad Timmp unâ portâ quae fibi crédita fuerancenrû ^'Xv.milia Si.lxxx.dixit clat? cadauera:ex quo die caftra ppe ciuitaté pofita fût.Et die qrradecia ’’’tnfis aprilis ufcp ad calendas iulii.Hacc aût immenfa eft multitudo:nec tarnen uel ipfe fuir ap/ Pufitus portae,'fed publica mercedé diuidens mortuos ex neeeßitate numerabat. Caeteros enim f’topinqui lèpeliebant.Sepultura aût fuit elatos ex oppido proiicerc.Poft hûcaûr nobiles pfugi °'nnia mortuos fèxcenra milia portis eieda nunciabant.Aliojjz uero nume^ minime pofte cS/ fehendi.Cum aût paupes ferendos nó fufficeréticongefta in maximis aedibus cadauera effent | !'’^Efa,Et frumenri quidé modiü uenifie talento.Poft ubi aût muro circundara ciuitaté ne her ’^ quidé legere iam liceret:ad hoc neceffîtatis quofdâ fuiflè côpulfos ut cloacas rimarédboûqj ’’^etem fimû alimcntû haberenr.Srercus inde colledû Si quod nec ufui quidé tolerabilc fucrat 'Dus dar,Hoc romani quidé audiétcs miferati funtifcdinofos aût ne uidétes quidé pœnitebâr: I nbsp;nbsp;nbsp;Patiebanf ufij ad ca ^gredi:fatû enî eos reddiderat caecos ; quod iam Si ipfis erat Si ciuitati,

,.JE nbsp;nbsp;nbsp;4 (lofephi de bello iudaico liber feptimus incipit féliciter.

“■'UOcs quiue meroioiymo^ i peins quonaie proccueuauLu ot leunio/ magis accederentur inclufiipoftq populû fames ipfofq; iam poffede ^^St|^M\ à rat.Quin Si multitudo côgeftoji in ciuitaté cadaueiyt amp;nbsp;uifu horréda


i»'l,ades quidé hierofolymo^ î peins quotidie procedebât;cû Si feditio

2 riitfV^^iri OC inujliLimvj vv^cnoi^ in duitciic CnUuUCpc (^ uiiuiiviiLUct 1eranodorcq; peftife^i emirrebancû excurfus etiâ pugnânû moraref, 1^ Nam ueluti p aciem ruerét plurima carde excitata côculcare mortuoS co^ebantur:Si qui fupeos pedé ponerent ncq; fupabantur neq; horre bantmee falté fibi augurio fore putabant contumeliam mortuorum. Gentili aût carde polluti dextras ad extremû bellû præparabâtirâq ex

robrâtes deotutmihi uidetdùpplicn fui tarditaté.NÔ eî fpe uidoriae lu

-ocr page 506-

maior pars eo^ïfed defperatione falutfs ferocius fcrcbanf.Romattiaütquâüls plorfhlu ï aggréx ganda materia laborarentttamen intra.xxi.dies aggeres ercxerunt attonüs oibus ad nonagintà ufepftadia ciredoppldd Iucis:erat adtmiferabihs terrae fades, Nançp antea aiboribus amp;nbsp;padifis ornata fuerat:ea tue deferta præcifis undieparboribus cernebafmee ullus qui prius ludaca uide/ rat alienigena amp;nbsp;fuburbana pulcherria ciuitatisjcd eius folitudiné tune uiderer continere lachry mas poterat;uelnó gemere mutationé naturaequantd priftinae derogaflent.Omnia naq; ïfignia pulchrirudinis belld dtieueratme 0 quis fubito adueniés qui locd prius fcierat cd cognofceret: fed praefens quererer ciuitaté.Romanis auf ac iudaeis finitu opus agge^e par faciebat timorij ini tium.Nâcp hi nifi cos quotp exuerét captu iri duitaté purabât.Romanis at fortaffe nee uolutatC fibi fore illis incenfismâ Si matcriae dcfecerât:amp; labori quidé corpora miliru crebris at oftenfio-’ nibus ceffarât.Ve^ ciuitaris cJadibus tridius romai qua dues ca habitâtes affldebanf,Ad mala enim q hinc accedebant ena pugnaroribus nihilo fêgnius utcbanf, Scd co^ fpes frangebaf cd aggcres infidiis machinre due folidirate muri:manus uero cöflióhis audacia repugnarid fuparef; amp;nbsp;præcipue q »cd feditione fameep ac bello:totcp malis pftäriores iud^ojz aios inuenirétAiroj« quidé in expugnabiles elle ipetus arbitrabanfanuidaucro alo^ magnitudiné qcalamitatibus aleredNa qseos in rebus fecddis fuftincat qui malis ad uirtuté incitaréfJlli quidé ^ptcrea cam tius cuftodias præparabâtjoannis adtfadio apud Antonia fimul amp;nbsp;futura timebanf.Si difiïcegt; retur murus cauebat amp;nbsp;antequâ arictes admouebanf opibus inftabattnifiqa conatus imtusfuc nt.Aggreffi enï cd facibus aggeré fpe decepti remeare.Na primd ne cócordare quidé eo^ uidC' barur confilid paulatï amp;nbsp;pmrcrualla amp;nbsp;eundanrer nó fine metu jpfilientid nerp iudaeo^e more: ut breuitcr dicam.Dcerant enï quae^pna genris efient audacia curfus amp;nbsp;olm fimulimpe™s:6i ut fine offenfione recederent.Languidiores pgreRï qua lolebant etia romanos folito prompno* res offendere;qui corporibus quidé atep armis ira undiep aggcres fepfereiutjnufquâ igniaditu tC linqucrent.Animd uero ira eôfirmauerunt ne quis loco antequâ ocedberent moueref. Na pret omnid repe defpatione fi etia illud opus effet exuffd acerbiflimus pudor milites occupaueratifi aut caUidiran uirtos cedemtaut arma temeritati aut pitia multitudini aut iudaeis romai. Simul aurem miffilia cd illis fadebarit in ^filientes dclata;amp; qui cecidiflèt poffcriores ipediebat ac pi'' culd antécédentes mcliores aftïciebat.Qqi uero intra cæü iadd uenif j?peraffent:alii difciplma hoftium0C denfirate pcrterriti:alii confixi hafhs rerroccdebantÄ ad extremdaliusabd rimidira tis arguens re infeöa reuertebanf.Calendis adt iulii tentara fuerat cxpugnatio,Iudaeis auté inde digreffis romani machinas admouererqui cd ab anronia l'axis atq ; igni fcirotp peterent;amp;'quod^ cunq ïhoflibus taeldneceffitas attuliffcr.Nam licet mUlrd moenibus iudaci confiderent machi* nafcj cóténerenr;tamé eas applicare prohibebant romanos.llJi adt iudaeis ftudid effe ratióe mm rorum ne infirmirare anronia lacderef';^ fragilibüseâ fundamentfsTufpicanres contra cerrabâr# Nee ramen q feriebaf iétibus obediebat fed ipfiquidé crebris in ft miffilibus iaóis cd nullis pi-* culis defup uenientibus laflarenf arietd opus urgebant.Cum uero inferiores effent ac lapidibus frangerenrur;alii fcutis fup corpore cócameratisifundamenta raanibus amp;nbsp;uedibus fuffodietór* Iraq? faxis quatirur obftmato labore concuffis.Quietem utrifcp nox attulit:amp; in ea murusah^ bus labcfadatus ex qua parte prioribus loannes aggeribus infidiando murura fufibderat fobm dente cuniculo rcpenre labitur pa^ praeter fpe muriq;;amp; animiaffeói funr.Nam iudaci quidem quibus memoria effe oportebat quod ruina praeter feem accederat amp;nbsp;aduerfum eâ ptteauo^®” fuerant tanquâ manfura effet antonla confidcbant.Romano^ auté inopinatâ laenciâfnb edet« fubucrfione natamtconCpedus alius murus quéintrinfecus loannes aedificauerat cito reOnnxit, Veruntamen prior facilior impetus uidebatur.Tunc enim amp;nbsp;afcenfum per ruinas prompnofc amp;nbsp;antoniam fatiseffe infirmiorem.Murus quoq;qui recen»erat cito deftrui poffc arbitrabatur« Nemo tarnen eumaudebat afcendere q »qi^rimus id tétauiffet certiffimum effet exitium,

__(ffcapitulum.lL

''^7'^*^quot;''irus uero fpe arep ratione purans alacrirarem pugnantium cxcirari;K adhortationc Matq? promiflis (æpc quidem pcriculorum nafci obhuiannterdum aurem mortem fo* W 1ère ac conténi in unum congregatos fortiflimos experiebatur dicens. O commili^ ■ --Crones borrari quidem ad ea quae periculum non afferunt aparte amp;nbsp;ipfis qui rogantuf amp;nbsp;qui cos rogancignauiæ reprafhenfionem parit,Exhortarione aurem opus cd in fdis rebus am biguisiquippe flla per fe quéep gererc dignura dtlcacg diffifilem uobis in murum effe afcenfum iple protireor;q? adt uel maxime oporteat gloriae cupidos pugnate difficillimis rebus pulchrêcp fit cd laude mon.Nee erit infruétuolüm:qu}primifortiter fccerdr prolcquar. Primd quidé uos illud hortef-q» ncnullos foitafle deiertcatiudseo^i pariés aius:amp;i aduerus rebus dura côftatïa.

-ocr page 507-

Romanos enfm cofqjmilites qu^us in pace bcHa difceretin bello auté uinrerc confuctum clt.a iudxis manu uclanimo lupcrari turpiflimum eftadq; in fine uidoriæ cum cria dei nitamur au--^iIiü,Naq; offenfionis noftræ iudaicæ defpcratiôes funt.IIIojz aut clades fauorc dci.ucftnfq; uit/ tutibus creicunt.Eteni iedirio fames obfidio muroruq? fine machinis cafus:qd fir aliud qiillos itadei noilrdt^ adiumentuJgitur non fold deterionbus inferiores uideri:fcd ena diuindpfidid prodere uobis non conuenit.Quo pado adt nóturpe uideatumudæos quidc quibus nÔ magni pudoris eft uinci:qui fcruire didiccrinnquo minus in poffen pariantur n'ortc contcnere;at(^ i nos medios frequenter cxcurrere nó uidoriae fpe:fed odenrarionis gratia.Vos adt totius poene tetræ marifep uidorcs:quibus eria non uincere probro habetur otiofos iedentestne femel quidé 'Rhodes ahquidaudaciter expertostfamâae fqrtunâ cu his armis opiri:maxie cd puo difcrimie totum poflitis efficere.Denicp iam in Antonia fi afcenderimus hébimus ciuiraré. Nam amp;fi pu/ gnandum fit aduerfum inrus pofitos quod non arbitror;attamen capta hac refpiratione hodid incedere uidfona nobis plenimma repromittit.Et ego pextermifia nunc mcorum laude: qui in ^llo cccidere amp;nbsp;immortalitare qui marito furore prodrari fdr ex morbo pacis tempore morte ’liter fentiétibus impcabor:quorum anima cum corpore fepultura danatur. Quis eni uirorum ionium ncfcitfggt;animas in acie ferro corponbufq? abfolutas puriflimum elcmentd ærher ho/ Ipitio receptas inter fidera collocat:manc(^ fé bonos ac propicios heroas uidendos offerte po-ßeris fuis.Quas uero morbus corporis tabefeç côfumpiërittamp; fi maxime probris ac piaculis pur g3tæ funtdubrerraneæ tenebrat operiunt alraq; obliuio fufcipirÄ corporis fimul ac uitæ ac me Wona? fine circunfcriptas.Quod fi neceffario mors homini foto décréta é:ad hoc omni morbo Ifuiuscd ferri minidcrium:qui non uideaturignaud negate ufui quod debito redditurus fit.Et ^»^quidé ueluti féruari nequeant:ucl qui conati fuerint profccutus fum. Ed adt falutis fpes in ®”(imis quoqï periculis:qui uirilé animd gerutiprimum eni quod didicit paterinceffu.Deinde ^°tuni quod ædificarum ed facillimc didblui pór.Vofq; plures hoc opus aggredienresjalius alii Pto adhortarione fiet arep fubfidio:uedracp obdinatio in breui animos hofrium frangcttac for-« taffe nobis fi eâ tâtum cæpimus incruenta res efficietur.Etenî afeendentes quidé nos prohibere filicct conabunt.Si uero dâ uel etiâ per uim aliquid egerimns femel quis paucos nô fudinebdt. ^eautem profedo pudcat nid qui primus hoc fecerit;inuidendd remunerationibus fecero:ói ^ui uixerit quidé fimilibus pfirtbcatidïraa uero pniia fequatur occifos, Talia dicente Tito:cafgt; ’friquidem multirudo piculum magnitudine timuit;eo^ uero unus qui in cohortibus milita* •fnt Sabinus quidé genere fyrus uir ÖCmanu fimul amp;nbsp;aio forris apparuitdicer fi quis ed ante uigt; 'Ifffet.quantd ex hiru corporis ne fpecie quidé milité ede credidiffer.Erat eni color nigro éxilis Iftudinetièd anima quatda heroica in macro corpore arqt angudiore uiribus fuis habitabats.Cd P’'gt;mus lurrcxidetiitaq; dedomeinquit tibi alacri aio Catfar:amp; ante omnes:in murum afcendo: ’t^ opto quidé ut uires ac uoluntaté mea fequatur fortuna tua.Quod fi eoeptd cafus inuiderit: l^to menó praeter fpem q, rcs aliter xeiTeritifed g » fie decreuerim pro re moriturum. His didis feurumlæua manu capiri ptendés;drido^’dcxtera gladio circa hora dici fcxta murd petebat. ‘^quebantur adt ex alns qui fbli eius uirtutiæmuli eile cupiebant.xi.niri.Multo adt omnes an* 'ffedebat dtuino quodaimpetu exciratusicum de muro euffodes laculis amp;nbsp;fagittis undiq; infini jopererentiatcpingcntia faxa deuoluerent;quin0nullos de.xi.decepcrunt.Sabinus adt miffp quot;DUSoccurrens:licet obftrucretur fagitrisinon tarnen ante impetura cohibuit qua fumma muri ptenderet hofiefep in fuga uertcret.Viribus adteiusatq: animi ptinacia tcrriri plurefqjafcédiiTc ^^fi non ftererunr.Qua in re fortuna quis ueluti uirtutibus iuideat fupep pracclaris facinoribus officiât non incufauerit^Siquidem hic uir neq iab incepto errauit amp;nbsp;offcnfione lapidis cumma* Xinio crepitu pronus dccidir.Vnde fadurn elf ut iudaei reuerfiubi folum amp;nbsp;iacentem uidere ex ®nini eum parte iaculis pcrerent.llle genibus nixus amp;nbsp;fcuto protedus primo quidem ulcifcebaf finîtes multofcp ad fe appropinquanres fauciauicmulncrum autcm mulritudic remifit dextera: ^ad extremumpriufquam rcdderet animam fagittis cft obrutus uir dignus pro forritudie qui nielion fortda utcretur. Pro mcnfura uero cœpti facinoris cedit.Cærm autcm tres pœne ia fd* jna tcnentes obtriti lapidibus pericrdtÄ odo fauciati detradi amp;nbsp;in caftra relati funt. Hæc qui*

IIduoautem poft.xx.de numero excubantiumper aggcres milird eSgregati fignife^ 1 ordinis foi 8i duos quofdam ex ala equitum amp;nbsp;tubicinem unum ad fc uocant:no* naque nodis hora per ruinas ad Aotoniam ociofeprocedunnocdfis autem primis

-ocr page 508-

cudodibus fomno oppræffîs murutn obtinct:ac bucdna ügnû darf predpiûrquocÆtcri guidé uigiles fubito cxfufcitantur Si fugiunt priufquam mulntudméquæ mupz afeenderat cernèrent. Nam Ôf timor illis amp;nbsp;tuba imaginé quadâ ubi magnû hoftiû numenjafcedilTe crederét oflédit, Cæfar aût figno audito proper armat exercitû;amp; cum ducibus primis ledo^ catcroa comitatus aicendit.Cum aût iudarf ad templum interius confugifTentiipQ quoqj p cuniculû irruperût:quc Ïoannes aduerfum romanorum aggeres aperue ratDifpofitig! amboji agm^iû fcdirioli tarn Johannis quam Simonis arcebant eos (umma ui at^ alacritate repugnandi. Si quidé cxcidii finem putabant locum fandu penetraffe romanos quod ß^ his uidoria: principiû fuit, Adipfum auté adytum ualidiffîma pugna cómittitur.His quidé templum ui occupare certantibusnudacis oero anroniam uertus eos repeJlentibus.Et fagittae quidéatque haftæ utrifque inutiles eranr.Stnâis aurem cnfibus dimicabanc,Ncquc eóflidu difccrni poreratrex qua parte quifque pugnaretprop xtisuiris amp;nbsp;propter anguftias permutatisicum amp;nbsp;uocis intelledü magnitudo confunderer:mub taque mors effet utrinque arma fimul amp;nbsp;cadauera iacennü coculcata fran^rét pradiâtesSenip autem fi bellum fluens grauaffet alteram partem potion exhortation inferior conoudho na-' feebaturtnequeaut fugæ aut perfecutioni locus erat fed propinquæ raurariones connigentium ninclinationes permixtac fiebant cxercitus.Qui nero inter primos ffmffent aut occidendiaut moriendi neccffitatcm habebantxjrefugerc non dabatur.Nam amp;nbsp;pofteriores utriufque partes fuos in frontem urgebantinullucy inter dimicantes bello uacuu interuallum reliquerant, Cum aurem ludxoyi animiromanorum pinam uincerent iamque omo tota acies peUereftex nona emm horanodisad feptimam ufque drei pugnabant.Hi quidé fimul omnes amp;nbsp;excidii pencoto pro nutrimento uirtutis habentesiromani nero exercitus parte nondum enim afcéderatagnua illiiœ fpes pugnantiu nitebatur fatis effe uifum eff in praefentia Antonia obtinere,

CjCapitulum.IIII, IVlianus uero quids ecatontarchus ex Bithynia nó ignobilis quidé in illo bello K^r/ mo^ peritia amp;nbsp;uiribus corporis amp;nbsp;cum fpü oïum fortiffimumipfe cognoui ubi ro/ manos lam ccdcre amp;nbsp;male repugnare confpexinproprer Titu auté qui apud antonia Rabattfubito profdit iamep iud^os uinccntes folus ad interioré ufep rempli â^o® perlêcutus eft.Fugiebat aut uniucrla multitudome^ ui cius neep audacia hominis eße opinâtes At die per medios ruens quo alios alio difieceratpipfos que occupaffct interficiebat teaij fetie nihil Caefari admirabdius aut aliis horribilius uifum eft.Verurn 6t ipfum profedo fata pfequequot; bantur quæ ab hominc uitari non poffunt.Calceos nan^ Habens creberrirois atep acutis;ut cx teri folenr militcsïfixos.Dum ftrato faxeis cruftis folo occurreret labitur;magnolt;p cum armo^ fono deiedus In tergurn fugientes reduxit.Et romanorum quidem clamor ex atonia fublatus faluti dus metuentium:iuc6i uero multis fimul gladiis amp;nbsp;haftis undiep feriebant.lllcauté muh tam quidem ferri uim fcuto excipiebatifepc aut conatus erigere percutientiu moltitudine reuo iutus eft.Et iacens tarnen gladio multos pcrculit.Nec ent cito pcmptus eft;quando galea Si tbo race omnia membra neci oportuna feptus erat. Nanep diu uerticé contraxcratidonec conciffis aliis dus mcmbris remifit uirestcura ei nemo audetet fuccurrere.Nimius autem dolor caefari® tenuitiu bi rantæ fortitudinis uirum in confpedu tantæ multitudinis uidit oeddi: amp;q;1°^“^, quidem intcrcludebat auxiliura ferre cupientem.Alios autem ncpoffent metus impe®^^^^*^ Iianus qnidé diu cum morte ludatusicum non paucos interfedorum fuoƒ^ faurios ægre peremptus eftimagna fui gloria non apud romanos tantum Sdcæfaret uerum apudho quolt;p relidadudaei uero etiam mortui rapto corpore romanos in fugam uerfos in Antoni conclufere.Fortiter autem in eo praclio decertare Alexas quidam acgyptius ex agminc ioanni ♦ ex parte uero Simois Malchius ódMilitonis filius iudas amp;nbsp;iofux fdius iacobus duces iduwtoji« Zelotarum uero fratres duo iuuencs Arfimó Sdiudas.

_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#TCapitulum,V,ri

^‘^^^r'Itus autem militibus fuis impat Antonia; fundamenta dirucre:facilétp afccnfun icagt; ■ I do exercitui prscparare.Ipfe uero iofippo ad fe uocatomantp audierat eo die qui era H i raenfis iulii (eptiraufdccimus diuina obfetuantia quae entelechifmos uoCamr uirojc ---gt;V penuria defuiffeiea^ re populu nimis dolereurcrum dici ioanni præcepit quae ante xnandaueratiquod eria fi quis eum pugnandi icaeuus amor tcneret:cum qua placeret ei multi dine ad bellum progredi liccret.Dummodo non una feed fid ciuitas interiret fimul fid ^®®P®®’ fendu tamélocd uiolare defineret;ne ue in deu nephas admitteret.Poreffaté aut habere u ue fecra feermiffa celebrate p iudacos quos ipfe delcgiffet.ltac^ iofippus ne foli ioani baecinmare » led end pluribus;unde exaudiri poffer côftitic fid madata Cxlaris hcbraico fermone deiicru

-ocr page 509-

Multum auté ab his quo parriac pareerenr precabaturtignemep depeUerérlam tcmplo côtiguû: deoep nota redderent confueta.His didis populus mftiria finaul amp;nbsp;filério tegebarur, Multis aut conuitiis tyrânus iofîppo cû execrarionibus laceratoipoflrenao addidit nunq fibi excidium efie mctucndumrquonia dei ciuitas effer.Arqj cum exdamatione fane ueroiquir iofjppus ta puram deo conferuaftianuioUtaq; Canda man'ere,Nee in eum cuius fperas auxiiiumquicq impiu deiigt; quiftitfed folcma ßera confequitur.Ecfi quide tibi quifqua quotidianumaufcrat cibum impiu turn hoftem putabisfDcum uero que perpétua religione priuaueris belli auxilio fperas futu^» romanis peccata imputas:qui noftras leges eriam nuncruenrurÄ qua tipfe mrercidifli facra deo reddt compelfunt.Quis nó inopinatæ muranonis caufana gemat ac defirat ciuiratem: cum slieni quidem hoflcfq; impietatem ruam corrigant^Tu ucro iudæus amp;nbsp;inter leges cducatus iilis qiiocjin has fcæuior inueniaris^'At quin ioannem etiam quidem pœnirere m31o^ nöeft rurpe in rebus extremis honorumqçtibi excmplo patriam feruare cupienti propofitum efb lechonias ïf« iudœorum qui quondam babylonis bellum fibi inferentibusifponre ciuiratem priufquam Qpercrur exceflit:6i cum cognatione Iba uolunrariam captiuitatem fuftinuit. Ne hare fanda ^oftibus prodertt;deiq ;domum uideret exuri.Ob hæc facra iudæorum comraemorarionc lau datuncumq ? memoria tranfmitlà per fæcula fèmper nouant immortalirarem podcris tradit.Bo num o ioannes exemplar^ fi periculum præfto fitiego aur ueniam qiiocp ribi a romais fpSdeo: dum memineris q? gennlis mqneo:amp;iudans ifta permittâ fpedari quac oportcat qui fit uidorSi pnde cófilium.Abfitenim unq ira captiuum uineremr géus aut leges patrias obliufcar.Rurfum indignahsÄ clamas mihicp malcdicis.Eria acerbiora meror qui hæc aduerfus fata fuadeo: deiep (entenna condemnatos feruare contédo,Quis ignorât fcripta uetejti propheraru amp;nbsp;refponfum quot;Spendens miferrimæ ciuitati.Iam tune enim aus excidium prædixere cum his homicidiü gé/ d'ecoepiflec.Veftnorum autem cadauerû non ciuitas tantûifed etiam templum orane repleut ^fus plane deus ipfecû romanis igné fibi luftrationis infert torq; fceleru plena eximit ciuiraté, •■i^c lofippo cum fletu Si lachrymis profequcnte uox eins fingultibus interrupta eff. Et tomai quidem miferari dolorem admirati funt.loannes autem eiufcj focii magis contra romanos irri/ hdanturallum quoq? capere cupientes^Nobilium tamcm plurimos cómouit eius oratio amp;nbsp;nó/ *’''1111 quidem feditioforum cudodias forraidantcs locis fuis raanebantnam dudum cerri de fuo P^riter Si ciuitatis exirio.Fuemntautera qui capto difceffionis tempore ad romanos confugere: Muibus eranr pontifices.Iofippus Si ieffes.Filii uero pótificum tres quidem Hifmaeliicuiapud Eyrenem fuerat caput abfcifTumiSi Mathisc quatruorialterius uero Marhiæ unus:qui poft inrc ntum patris aufugeranqué Simon Gioræcum tribus filiis:ut fupra didum eftuntaenur.Multi Gütern nobiles cû pontificibus deferreæofœ imperator cû per alia humane fufeepit:tunc feiens ^fcgems moribus illic uerfari moleftum elVean gnopham dimifit utibi manerentantcrim mo/ ”’’05eriam poHicitus pofTefTioncs cuiq? perado bello redditurum elTeJlIi quidem in deftmatu ’’’unicipiumlæti cum omni cautione difcedunr.His auté in ciuitate non uifis rumor feditiofis ilctum diffamatus eft gp roniani tranffugas occidiflent ut hoc metu uidelicet a fuga rcliquos de *^rrercnt.Et paulifper quidé hæc caliditas co^ ficut antea ualuit;timor aût profugcre cupientcs jphibuit.Rurfus aut poftq cos Tirus reuocatos i gnopha cû lofippo muru circuire amp;nbsp;populo co jpici iuffit multi ad romanos fugiebanrJn unum uero congrcgati amp;nbsp;ante romanos ftantes cum ^htymisarq’ )ululatu fediriofos rogabat. Primo qdépaucos i ciuitate rSanos fufeipét patriacp æruarét.Si hoc difpliceret falré de phano certi exirét téplûcp fibi libcrarét. Nee cni aufuros fine ^3Xima necelTitare romanos igncm fandis ïraittere.His illi magis aduerfabanturimultlq? tranf ^“gas uociferati conuitia fupra facras portas iaculaSibaliftas amp;nbsp;faxorum difpofuere tormenta; ^iomne quidemcircum phanum fpacium multitudine mortuorum fepulchro: templum uero ’Pfurn caftello fimile uiderctur. In loca uero fenda Si inacccfla cum armis adhuc amp;manibus 8^ntili cæde calentibus infilicbant : amp;nbsp;hancproceflere legis iniuriam ut quam iudæos indigna/ ^nem oporteret exercere fi hæc romani admitterentÄ tune in iudæos propria facra temeran uterentur romani milites.Nemo tarnen fuit eorum qui nô cum honore templum afpiceret ’fïadoraret;latroncflt;5 optaret anteq intolerandum malû contingcret pœnitere.

_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;#ICapituIum.VI.

Tnis autem dolens uicem eorum iterum ioannem eiufq; focios incrcpabat dicens. Nonne uos o fçeleratifTimi cancello fanda loca protexiftis^Non littens græcis ac no ftris incifas tabulas conftituiftisfquibus ne fepra cuiq tranfgredi liceret edicirur.Nô eos qui tranfiffent quâuis romanus quis effet uobis necare permifimusîQuid igif hui

-ocr page 510-

in co etiam mortuos concukaflis o nocentifTimi. Aut cur templum amp;nbsp;extremi8; gentilles fan/ guinis cofufione polluiftis^Teftor ego patrios deosÄ fi quis nunqua hunc locum ante aipexit: nunc enira neminem credoatemq} teftor amp;nbsp;exercitum meu Kiudacos quiapud me funt amp;nbsp;uoi/ iplbs quod non ego uos uiolarc hscc compcllam:quin amp;nbsp;fi locum acies ueftra rautaueritincq ac cederetad fanda quifpiam romanorumtne^ quicquam î eins contumeliam facict. Seruabo aut uobis etiam templum nolcnnbus.

€jCapitulum,Vn*

” -M ^7Aec iofippo internunciante principis didadatroncs ac tyranni exiftimantes non be-* ■ nbsp;nbsp;^niuolentia fed timiditate hos fermones fieri in fuperbiam tollebantur, Titus autem I nbsp;nbsp;nbsp;■qui neij fcipfos miferari eos;nccj templo parcerc perfpiciebat:rurfus bellum gercte ™decreuit inuitus.Sed uniuerfum quidem his militem tp locus cura non caperet infer re non poterat.Tricenis enira de fingulis centuriis uiris fortiffimis Icdis ctiam chiliarchis fingu lis millenos attribuit:hiflt;5duce praepofito Cercali hora nodis nona iubet in cuftodias impetu fieri,Cum autemipfe quoq; in armis effet unaqj defcendere ftatuiffetamici cum proprer pen/ culi magnitudinem ducumep dida continucrunt.Plus enim operis Antonia fedentem:q militu certamine fadurum effe dixerunt:qua fi periculum fubiffet.Omnes enira fore fub oculis impe^ ratoris optimos bellatores:his didis paruit,Deinde ob hoc folum fe raanere locutus ad mifi^ ut de eorum uirrute iudicaretme aut fortis quifquara indonatus abiret : aut contra impunies ignauus lateretifed omnium fpedaror ac teftis fieret ipfeiqui amp;nbsp;ulcifcendi amp;nbsp;rcm'unerandieff« dommusallos quidem ad aciem hora qua fupra mcmoratum eft dimifit. Progreffus autem act Speluncam de Antonia quid fieret expcdabat.Verum hi qui mifli fuerant non ita ut fperabaut fomno oppreffos inuenere cuftodcsPed excitaris cum claraore confeftim raanus conferuete ex* excubitorum intus. Mane autem cæteri cateruarim cxcurrcrcre.lraq? primo^ quidem impest* excipiebant romani.Qui autem illos fequerentur:in agmen proprium incidebannraultiftu wo rum uelut hoftibus utebanrur.Vocis nanep agnitionem confufus partira clamor oculorum fin gulis nox ademeraticum præterea quofdam furor cœtus:alios iracundia alios timor efficeretî iccirco obuium quen^ fine difcretione fcriebant.Romanis quidem fcutorum coniundionc fe pris amp;nbsp;per globos prolilientibus ignoratio minus nocebanfigni enim fui quifep meminerat. lu/ dæi nero difiedi ramiimpetus quam rcceffus ternere facientes;fæpe imaginera inter fe hoftium alius alii demonftrabanncum reuertentera fuum quifep per tencbras romanum quafi aggredie* tem cxcipcrct.Deniq; plures a fuis quara ab hoftibus fautiati funt:donec orto die uifu iam pU' gna difccrnerctur;amp; in acie ftantes ordine fagittis arep lapidibus agerentur, Neutri uero cedebat neep labore fatigabatur.Sed roraani quidem Si. figillatim S C multi fimul in cöfptdu imperatoris de uirtute ccrrabant.lllumcg diem fibi quifcp promptionis initium fore putabatifi fortiter dimü caffet.ludæis autem amp;nbsp;proprium cuiuftp pcricolum:amp; quod templo metucrent miniftrabat au/ daciamig j tyrannus ftans hos rogarct;alios uerberarenad pugnandum interminationibus ind/ taret.Comminus aurera plærunq; pugnanrium.Sed cito amp;nbsp;breui momenta praelii mutabantur. Neutra enim pars prolixum fugæ fpatium ucl perfccutionis habebat. Pro fuorum autem euern tu amp;nbsp;Antonia tumultus cratÄ confidere fuperantibusiK ftare fi fugercntiacclamantium eratq; ueluti quoddam belli thcatrum. Nee enira uel Titura uel alios qui una erant quicquam quac in pugna gerebantur latebat.Poftrcrao nona hora nodis coepto praelio:quinta diei diifolu/ ti funt.Cum neutri eo loco unde pugnara iniere certa fuga ceffiffent.Vcrum mediam in ancipa ti prælio uidoriara reliquiflent.Romanorum quidem plurimi nobiliter dccerrarunt. lut^^ partis quidem Simonis iudas Marion filius:6i Simon iofaiæ.ldumeorum uero iacobusamp; Simo alter Carthæ filiusdacobus autem iofiæ,De ioaonis autem fotiis Getheus amp;nbsp;Alexander. De ze/ lotis autem Simon filius Tagirs.

CJCaptulum.VIII.

'gt;1 T romanorum reliqua raanus die feptimo fubmerfis antonix fundamentis : latam ■■■■■■ uiam ufque ad templum compofuit.Admotaque muro agmina moxaggcrcs incho/ K J abanttunum contra inrerioris templi angulum qui ad feptentrionem onenteq fpe* dabat:altep4 cStra exdra ad aqlonis parte inter duos muros sdificatu.Alm^ duo^ unu cotra porta occidentale repli exteriorisialtcpd ab aquilone.Magno ramen opus cu labore ac miferiis ^ficiebat cu matcrias lèxcérefimo ufp ftadio deportarct.lntcrdü aut infidiis Isdebant: cu ipfi qdc uincédi facultate minie cauerentnudsis uero ppter defpatione falutis audacioribus uterentur.Nonnullieniequitura quotiens ad ligna fiue fœnû colligendü exifiënninterea duid

-ocr page 511-

f^ccrentçqnos fuos frænis exutos pafci ßnebantrquos iudeaeî per cuneos ernrnpenres repiebât; Jeaep dum id crebro fieret cæfar exiftimans quod erat uerumnegligentia fuo^ magis quam iu^ Quorum uirtute rapinas conringereitrifti aiaduerfione cacrcros ad cquo^ cuflodiam reuocare uatumunoq; milite qui equum perdiderat morte danaro eo metu cquos fuoscæteris conferua uit-Nunqua eni eos poft hæc in pafcua dimittebantifed tanqua natura his cônexi ad rccefitatc fg^ediebanturJlli quidé remplum oppugnabant aggerefq; engebant. Altera uero dit poft eoru äiccniüm multi fedmofoçe quos rapinae defecerant öd fames urgebantxôgregati in præfidia ro/ ^norum quæ Elenoâ montera uerfus collocata crant circa undecima dici hora i'petura faciur, Sperabant eni primo quidé inopinatos: deinde curandi corporis caula quiefcenres facile dccipi puffe. Verum cognito illo^ conatu romani amp;nbsp;de propms cuftodiis celeritcr collediobftabant cis mußi tranfeendere ac pcrrumpere uiolcnter conatis. Conflato aüt uehemenri prælio multa quidem amp;nbsp;alia ab utraep parte fornrer gefta funt cû romani prêter fortitudinéetiâ bcllandi pe^ ntiaaudæi uero îmoderato impetu amp;nbsp;effrenaris animis uterenrur. Dux aut his pudor erat: illis ncceifitas.Nam amp;nbsp;aroirrere ludmos ucluti laqueis irretitos romanis rurpilîimû uidebatur amp;nbsp;illi unam fpem falutis fi mui^ ui perrûpere potuiffent habebant.Ibi turn quidâ ex alia equitum Po danius nomine iudæis in fugam uerfis atque in uallem coadisiequo in aduerfum montera a lalt;gt; tere incitato præteruedus rapit unum exhoftibus fugara petentem iuucnem öd grauem corpo te Sdarmis undiq; feptum;talo compræhenfum tantum fe inclinauit equo currenteitaq? dexte.« tæuim itemep cæteri corporis ödequeftris peritiara deraonftrauit.lfte quidera tanquam munus aliquod rapuiffet captiuum ferens ad caefarera uenit. Titus autem uircs cius qui cœperat admix tatus 8d captura quia ad raurum ucl aggredi tentauerat fupplicio affici iuffit. Et ipfe quidera tcx ph oppognationem curabat;utq; aggeres mature fierent perurgebat.

CCapimlum.lX.

Nterq;iudaeos aduerfis praeliis raale traQatos rumefcente paulati bello 8d in ferpente rempli pernicie fico-t in putrefadfo corpore ad fola membra pefte occupata præueni entes ne ultcrius procederet abfcindcbar.Porticus enim parte quæ ab aquilone i ori entern perrinensâtoniæ iungebatur incenfa. Deindead.xx.fere cubitos abrupere: p ftinb fanétis incendio manibus fuis. Biduo aüt poft idus prædiâi méfis uicefimo6d quarto die romani porticum inflammarc;6d ufque ad quarrumdecimum cubitum ignc progrelTonudæi fix' »niliter eulmen abiiciuntmeq; omo rccedentes operibus Sd antoniæ continentia diruentesicum liccret cis ac debercnt incendium prohibere.Itatj immifTo igne curfurn cius ociole pro fua unlix täte metiebantur. Circa templum autem nunqua prælia ceiTauere; fed frequens paulatim conx tra fe excurrentium bcllum. Hildem aüt diebus quidâ ex iudæis uir Sd corpore breuis Sd uultu defpicabilis tanep genere quâ rebusaliis uiliffimus lonathcs nomine progreffus ad Ioannis p5 tificis monumétum ; cu alia multa fuperbe ad romanos prolocutus eftitum quern fortiflimum habrent ad fingulare prælium prouocauir. At qui conrra ftetere multi quidera dedignabantur: crant autem inter eos ut affoler criam qui timerentiquofdam uero non inconfulta moucret rax tio cum raortis cupidine non debere confligere.Nam qui de falure defpcraflent eos neq r cautos inipetus neej deum habere placabilem;Sd cum his in dilcrimen uenire quos ncq? uicere magnu fitSd uinci cum dchoneftameto periculofum no forritudinis fed ferocitatis uideri.Cum aüt diu nemo procederet multaq^ iudæuscoß^ timiditati illudercricrar arrogantiflimus quidâ fuperbus e romanis ex ala equitum putans nomini addere uerba:0dinfolentiam cius cxofus.Fortalfe ante criam corporis breuitatc fublatus inconfultc profiliit: Sd exteris coramiffa cum eo pugna rifum praebuirtfed a fortuna prodirus eft. Ipfum enim ionathes interfecit:deinde pcde lupra mortud pofitodxua fcutum dextracp cruentum gladium corulcabat arraifq; cum fremitu concuflis exx ercitdi Sd iacenti infultans fpedantes romanos increpabattdonec eum tripudiantem Sd uana fax öantem quidam priicus centurio fagitta tranffixit.Eot^ fado Sd iudæorum Sd romanoium da tnor cxcitatus eft.ille autem dolore in uerriginem tortus fupra corpus hoftis incubuit;beliiqs fex licitatcra ratione carentem quara uelox ultio fequeretur oftcndit.

tJCapitulum.x.

Edition uero templum tcnentes aperte quidem Sd quotidie militibus in aggeribus pofiris repugnabant. Vicefimo autem feptimo die prædidi menfis huiulmodi do lum excogitant. Occidentalis porticus fparium quod inter eulmen Sd trabes erat uacura films aridist itemque fulfure ac bitumine repleuere. Deinde uelut opprefli '

cedebant, Quirc multi quidem temcrari fugicnribus inftabanttSd in porticum afcendere pofix tis fcalis nitebant.Qui uero prudétiores erat nulla fugæ cam iudæis fuifle cogitâtes loccis fuis

-ocr page 512-

manebant,Verum porticu rcpleta bis qui afcenderant ignem imittunt wd^i.Excitata nndique fubito flammairomanos K qui extra periculû fteteruntingens ftupor îuafir^ôi defperatio quos incendium cœperat occupauit, Flammis cnim cindi femetipfos in oppidû:alii ucro in hones præcipitabant.MuIri fpe (aluns defilienres inputeos lÜco debilirabantur. Alios dum conantut præueniebatincendiüialii ferro flammâ antecedebanr. Starim uero amp;nbsp;alios fugientts ignis com præhendebat plurimû peruagatus.Cæfaré uero lieer praemorientibus indignareûçpiniuflî poP ticum arcenderant;mifcricordia tamé co^ tetigir.Cunq? nerno ,phiberc poffer incendium;hoC erat tarnen folatio petcntibus:quia uidebant eius doloré pro quo ipfi anima perderent.Vocife^ ransenî amp;nbsp;ante alios pro(îliens:amp; comités fuos quâ poffent auxiliû ferre obfccrans cernebatur. Eiulœ ùoces amp;nbsp;affediones quifeg uelut aliquâ præclariffimâ fepulturâ fecum afierens moneb^ tur.Nonnulli tarnen recepri in parte porticus latiorerflammaßc quidé periculû euaferc,0bfcui sût iudæi cû diu fautii reilitiffent:poftremo uniuerfi ccciderc.

lt; |Capitu!um,XI.

Oft omnes autem quidam iuuenis nomine Loguftonhuic ornamento fuit calami^ riÄquamuis figillatim digni fint memoria qui pcriere: omnium tarnen forriffimus demonftratuseft.Qucm ludaei quidem amp;nbsp;quia fortis crat;amp; quia interficerc eum cU' piebannad fe defcendere promiffa fide hortabantur. Frater uero eius Cornelius qui ex altera parte ftabat:ne gloriam fuara romanâq j militiam dehoneftarer orabatteui magis obro perauitffublatoq: altius gladio ut ab utrifq jpartibus cemeretur femetipfum occidit. Eepz quos ignis obfederat Argorius quidam calliditate (cruarus eft.Appellato enirn clara uoce Lurio quo^ dam comrailitone Âcontubernali fuo:hæredem te îquit relinquo totius patrimonii mciifi me exceperis.Cum autem ille prompte animo accarriffetiiple quidem qui iè in eum proiecerat uin. xit.Lucius uero pondère oppreffus:conftratocg lapidibus folo allifus continuo moritur.Ea cala mitas paulifpcr quidem romanis rrilhriam comparauit. In pofterum ramen cauriores effecit: aducrfus iudaeorum inCidias iniinquibus platrumq; loea moreftp hominum nelcientes lædebâ/ tur.Exufta eft uero porticus ad turrim ufcp ioannisiquam file belli tempore quod cum Simone gerebat fupra poftes quad in Xiftum dacerent acdificauerat.Rcliquum uero ludxi quoniam cógt; (ümpti fucrant qui afcenderant abfciderunr. Poftero autem die Romani quotp porncum quæ in borrae parte fuit ad orientalem ufen totam incenduntxontinentem angulos eius qui appellat cedronus fuper uallem ædificataïunde eriam profunda erat amp;nbsp;horribilis eius altitudo.

lt;Irea reraplum quidem ita rcs fe habebant. Eoj iucro qui per ciuiratem fame corrumpe/ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jbantur infinita mulritudo moriebatur.Incnarrabiles aût clades cueniebant. In dies nacp

---'jfingulos fl uel unqua aliquid cibi apparuiffet bellum ilico gerebatur:amp; amiciffimi inter fe ad raanus uenicbant miferis diriplentes animae uiaticum.Fides aût penuriæ nee morientibus habebaturtfed etiâ quos uiderent cxpirare fcnitabanf Iatroncs:nc que forte cibû finu occultans quifpiâ moreref. Ip!os aût fpes egeftate uiâus hiâtes ueluti canes rabidos dccipiebat;amp; impinge tes in hoftia tanquâ ebrii ferebanfteafdernq? domos bis ac ter codé moraento defperationc im quietabant:oîalt;5 dentibus necefiitas fubigebat:amp; ea colligentes quae nullû quäuis fordidiffîmü mutopianimaliû no horrerct comedere patiebanf. Dcniq? nee cingulis nee calciamcntis abnp nuerc coriacp fcutis detrada mandebant.Quin etiâ fœni ucteris laceramcnta uidui habebant: cuius nonnulli exiguum pondus quattuoratticis uenundabât. Et quid opus eft fomisJpeo^’*^ te ex rebus ala carentibus demonltrareTadum cni rclaturus fura neep apud graecos neepapud barb aros cognitû K didu quidé horrcndu;auditu uero incredibile.Iracp Itbenrcr hanc calamita terninrerraitterem ne raentiri me pofteri aeftimarenttnifi teftes multos habere amp;nbsp;fortaffe aliqua prix referrem gratiam ptius ea differens quo^ fada perpefi'a eft» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4|Cap,XlU.

Vlier quædâ ex plebe trans iordanc habitanriu incolaru Maria noie Eleazari filiatfe ■ I BuicoVatezbbra qd fignificat domos Efopi genef ac diuiris nobilis cû alia multitudlc S I ■fugicns1 hierofolyma recepta cû exteris obfidebaf. Huius alia qdc bona tyrani digt; —^-ripuerunt: q ex tranfamnanis locisin oppidû coportauerar.Rcliqas uero codito^iK fl alimeta rcppiffent irrûpentes domû eius farellites quotidie auferebant.Grauiter aût mutier P dignabaturtproptereaep fepiffime raproribus malediccsÄ îprecans cos contra fe uehemérius it ritabar eum neqjirarus neep miferâs earn qui(quam ueelet interficerc, Sed uidum quidem pagt; trado aliis parabar, Vndique autem adempta tam erat ei etiam repertendi facultas famcfque uu fceribus Si medullis irrepferat, Plus uero quam fanaes iracundia fuccendebat, Igirur ui animi ac neceffitate impulfa rebus aduerlüs naturam excicaturjraptoque filio quemlatentem habebat

-ocr page 513-

^iferunj re ait infans in beUo amp;nbsp;fame Ä fedirione cui te feruanerofApud romanos eriam fi uv *CTis feruiturus esdames aurem præuenit feruitutem. His uero feditiofi feseuiores funr. Efto JITur mihi cibus amp;nbsp;feditiofis furia amp;nbsp;humao uitx fabula quæ fola deeftcalamicaribus nidæoj« ^5hoc firaul dicens occidit filium codiir^ medium comedit.Adopertu auté reliquum fcrua^ ’“t Ecce adcrant feditiofi amp;nbsp;contaminariflimi nidoris odore capti mortem ei ftatim nifi qd pagt; raffet oftenderet minabantur.Ula uero bonam partem fe referuafle refpondésaperit filii reliqas. ‘flos aurem confeftim horror coepit atque dementia uifuque ipfo diriguerunr. At mulier Ôi hie inquir eft uere filius Si facinus comedite: nam amp;nbsp;ego comedi.Nolo ut fitis aut foemina mollio^ res:aiir matre mifericordiores;ggt; fi uos pieratem colitis Si mea facrificia repudiratis:ego quidem coinedi:reliquum eius me manebit.Poft hoc illi quidc trementcs exierunr:ad hoc folum timidi Uixque hoc cibi matri ceffere.Mox aut repleta eft eo fcelere rota ciuiras:Siunufquiftj ante ocu^ Jos fibi cladem ilia propones tanqua hoc ipfc admifiiTet horrebat, Ab oibus aut quos fames up gebat properabatur ad mortem Si beati appellabanf qui priufquâ id patcrentur ireriiflent.Cito aut romanis nunciata eft ilia calamitas: eoruque alii non credebant;alii miferabanf;multos aut Uehemenrius eius gentis odium cœpit.Cæfar aut fupcr hoc deum placabat: fiquidem iudxis pa ten; obtuliflct eif^ libera propofuiflet oium obliuionem quæ comiftrantdllos aurem pro con cordia feditionem:ucllu pro pace;pro fatietare atq? opulentia fame optaiTejSi qui propriis mani bus rcmplum quod ipfa eis feruaffet incendere coeperant:huiufmodialimentis eos efle dignifTi/ ftios.Verumramen fcelus huius nefandi uidlus ruina fefe patriae opertu^meqi relidußi in orbe terrslut fol infpiciat ciuitaté in qua matres fie uefeerétur» Ante mattes aut patribus huiufmodi alimenta deberi:qui nee poft eiulmodi clades arma deponcrcnt. SimuIhacc dicens defperarionc ''odium reputabat:nec eos fand mente rccepturos exiftimabat: qui cunda iâ ptuliffent quibus ^ntequâ ca patcrentur mutare fententiâ iperabâtur,

fJCapituIum.XIIII, OCrauo aût die menfis augufti:cum duæ legiones aggeres perfeciffent ad excdram oc* cidentalem rempli exterioris admoueri arietcs iuuît, Cum diebus aurem fcx qui fir* miflîmus erat aries paricntem fine inrermiftîone pulfando nihil oîno profecifier. Vc rum Si huius Si cereroi^ magnitudines ftruöura lapidû fuperabar. Seprétrionalis ât port,T alii fundamenta fuffodiebant:multûç^ fatigati exreriores tantum lapides euellere potue* fe. Ab inrerioribus aurem porræ fuftinebantur:iamlt;^diu manfere donee inftrumcntoix Si uc* ftium conatibus defperatis romani fcalas porticibus applicauerc, ludsei uero præuenn ne eos fubire prohibèrent cura his congreffl dimicabât.Et alios quidem retro depelleres praecipitabât: 3tcedentes alios fubfidio trucidabanr.Mulros de fcalis egredientes priufquâ feuris obtegcrct fe* . Genres gladiis præucniebant.Nonnullas aut fcalas armatorum plcnas in latus deiicienres dedi* ’'îbanr. Vndc romano^i quoep non parua cedes fequebatur. Alii fignis ablatis pro his decerta* hanttrapinam corum grauiflime fore rurpidinl duccntes.Poftrcmo tarnen iudaei Si fignis poriu* for:amp; eos qui una afeenderent interficiunt.Caeteri uero clade intereunrium perterriti defccdut, ^ornano^ quidc nemo non aliquo fado opère procubuir.Seditiofó^ aut qui prioribus praelüs ebam tune fortitcr pugnauctût Erpraeterca Eleazarus fratris Simonis ryranni filius.Titus auté eû aiderct le alienis Si templo eû damno Si nccé militum parccrengnem portis fubiici luffit. In* fer hæc aut ad eû profugi ueniût Ananus ex Maue Simonis farclütes crudeliffimus: Si Archela* f^s filius Magadinuccirco fperantcs oeniâ ^ iudxos uidores rclinquerat,Titus aut cû hanceo^ ^ iudæos crudeîitaté audiuitmtruq; obtruncate dccreuit, Dicebat eni neccffitate no uoluntate ®eniirc:nc falure dignos effe incéfam ipfo^ caufa parria deferentés.Verûtamen cohibuir iracu* fidcs;eofcp diraifit:fed nifi eo loco habendos quo Si iam alios credidir.lam uero portis mi* “ics fgnem admouerant:lique fadoq? argento cito lignum ftunmae abfumpferant: cum fubito audæ proximas inde porticus corripuere.Iudxis uero ignem drcum fe uidentibus: corpora fi* ^ul animacy ccciderunt:Si ftupore attoniri adiuuare quidem ucl extinguere nemo conatus eft* Stanres uero afpiciebatmec tame his quaeabfumcrcntur dolétesîfalté ut quod reliquu eét faluu, habcrent alum colligebantjllo quide die Si quae fccuta eft node crefcebat incendiu:paulari cni “bee fmul undiep inflamare porticus potucrunf,Poftero aurem die Titus partem militum iuffît wcendium reftringcrc;per(5proxima portis loca uiam fternerc:ut facilior. agminibus ect afeen lus:redores ad fe conuocat:fexcp colledis qui étant procercs: Tiberio Alexandro tonus mill* bæ præfedo;8i Sexto cereali quintæ legionis pracpofitoiSi Largio Icpido decimae;8i Tito phry* g’o quintedecimaexum quibus erat etiam frôto ac ternius magifter duarumalcxâdrinaji legio* '’bm Si,M.antonius luhanus ^curator index, Congregatifqjterea chJiarchis Si,peutatonbus

-ocr page 514-

confîlfnm de templo propoCuft.AIiis quidé uidcbatur Îege belli utendû elTetnunquâ cniludæos a nouis rebus poße definere remplo mancnre:quo omnes ubicunq; client coHigeréfur.NcnuIli monebant:ut fi tcmplû reliquiflent iudaei neqj armis pro eo quiCquâ certaretxonferuandû elfe fuadebanr.Si uero id pugna obtinuiffent ignibus confumcndum;qucniâ cafidlum iamuidne/ tur eße non templum amp;nbsp;piaculum;non ipfc id ucrumiUi qui fKf'i coegere cômirrerent, Tito ât nec fi dantes dimicarent iudæi pro hominibus animo carentibus:ulcHcendum eße dicente: re/ que fe unqnâ tantû opus incenfurunniam enî romano^ fore hoc damninfic ornamentû gneq; forer imperii fi mancretiiam certi quid uellcnad eius accedunt fententiâ fronto Alexâder amp;nbsp;Ce/ realis tune quidem côfiliû dimifirJuflîfq ; milinbus requiefeere irétp duobus ut his in ^ponâu ualidioribos uterefjuiâ fternerc per ruin as Icdis ex cohortibus ipei at igneej rcftigucreJlIo qui/ . dem die iudæos labor itemep timor ab impetu continuit.Poftreœo-aût colkdis uiribus amp;nbsp;rcce/ pra fiducia per orientalem portam contra tépli exterioris euftodes fecunda hora diei^curn'rur. Illi aut prima quidé concioné fortirer excepcredeptiq! Icutis a fronte murum condenfa abc kK nantur.Certum tarnen crat cos non diu duraturos q, amp;nbsp;multitudinc infedantiu amp;nbsp;ais uinecren/ tur. Cæfar aut priufquä uerterentur aciesmam pugna ex anronia profpedabat: cd equitibus Ie-quot; dis ucn;t auxilio.Impetum ucro eius non fudinucre iudæùfed primis interfedis plarriqj fugani pctunt,Et ccdentibus quidé romanis reuertentes inftabant.Cum autilli retorfifientiterurclu^ giebantidonce circa horam quinta iudæi ui coadi templo introire conclufi fuut. Titus auté ci/ Iceflit in atonia decreto poftridie mane cd omniexercitu aggrcdi tcrnpldq ; obfidcre.Sed id pla/ ne dei fententia iamdudum igne dânaueratæuolutifq; téporibus adcrat faralis dies qui erat de/ cimus menfis augußi:quo etui prius a rege babylonioßi fuerat concrcmatd.Exædibus aut cam principidt^ fumpfit incendium.Nam cd paulbper Titi difeeflu feditiofi quieuißentromaos rut fus aggrediund euftodumr^ rempli cum ignem interioris phani reftinguentibus pugna córcktv tur . Hicq; iudæis in fugam uerfis u!q; ad templum tranfierunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;]Cap.XV.

Ic iraqjtune mintum unus no expedato cuiufquä edido ncq; tantd facinus ueritus: fed diuino quodara motus ipetu a contubernali lbo fullollitur;amp; ex ardente n^atcria raptd ignem in fenefiram infcrit aurca inde membra circu tepium ædificara de feptentrionali regtóe aditus erat.Flamraa uero cxcitara iudæo^i quidé calamitati dignus clamor exorif: ßiad ulcifccndum properabätmeej iam mræ peendum rati ncq; uiribus teperandumtamifló eo cuius gfa cautidimi uidebanf.Maturc adt hoc Tito qdâ nunciat.Er lüe nâq; cafu in tabernaculo qC' icebat ficut a prælio rcdicrat:cxiliit templucpcumculo petit prohibimrus incendid: ocfq poß eum duces amp;nbsp;hos agmina pertcrrita fequcbantur. Clamor autéac tumulrus erat tanto exercitu fine ordine concitato.Cæfar adt uocc fimul ac dextera pugnantibus figno dato ignem iubebat cxtingui.Sed ncq; uox eius audiebatur qgt;aurcs co^ maior clamor obfrrueretmurunr^ dextets non attendebant cum alios bellum alios ira difiraheretdntrocvrrétium ucro agrainum Ipetuni non præcepra ncq;interminatio contmebantded quo furorca ducerct fèquebâtur.Ad ipiósaut introïtus obftrufi multi quidé feie inuicem conculcabanr multi uero ardentibus adhuc Si fun^a tibus porticum incedétcs ruims liuore quidé utcbantur.Cum ucro ad templum aceeßifienfeoi da quidem cæfaris non audire fimiilantes: præcedenté quifcy. ut igné imitteret hortabatur. diriofis autem iam fubeundi quidem fpcs nulla cratdèd fuga ödcædes on.nia pofiidebat. M^ gna ucro populi multitudo inualida 8i incrmis ubicuncy occupari fucrant interficicbätonödcif cum aram quidam ingens mortuorum numerus congerebatur.Per gradus uero tépli 6 d fangu’S multus profluebat:ódcorum corpora qui fupra cecideranr delabcbanrur. Cæfar autem ubinetj impetum infamentium militumconrinere potcratiSd flamma dominabatur intro cum redone bus ingreßus amp;nbsp;fecundum rempli Ódquicquid iUlc crat afpexit: ca quidem quæapud alienigetgt;3S erantuma maiora,Pompa uero amp;nbsp;opinione domeftica non minora. Cum autem flamma noiv dum ex ulla parte ad interiora penetraßetmee membra quæ circum erant templum depafcerct; quod crat uerum exißimans adhuc illud opus poße feruarirSdipfcprofiluit militerquc rogareut ignem reftinguerent conabatur: 8d liberalem Sd hccatontarchum dcflipatonbus fuis fuße muP datos:qui non obedlrent iußit arcere.lllorum autem furor bdliq; impetus quidam uchemen* tior iudæorumque odia fid cæfaris reuerentiam fid prohibentis merum fupcrabant. PJaroiq aut prædarum fpes incitabat fufpicanrcs intus omnia pecuniæ referta eße: quoniâ fores auro fadas confpiccrent. Præterea quidam miles ex his qui intranerantxum cæiâr ad inhibcdumincendiu cucurrißet ignem iam cardinibus portæ fubiecerat.Tumque fubiro pofiquailamma intusappe ruit;fid duces cum cæfare difeedebanttfid Nantes extra fuccendere nemo prohibebat. TemplunJ quidem hoc raodo inuito Tito exuritur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CjCapitulum.A Vl.

-ocr page 515-

niM^^ hoc multum quis deflendû putet?ut opus oiunl qua: audiuimUs dût ufdihiüs maxif! k^ad mirabiie tarn extrudiSis genere qua m^nitudisateq; munificénæ i fingulis rebus Ä lu gloria: quæ de (andis habebanrurzmaximu tame ex fado capiet folarmm; qd ut aniniagt; as ita operibus locifq; fatu fit ineludabile.Mirabif adt in eo etid circunadi teporis fidé.Nam aienfem ut didu eft eucç diem fcr^auinquo prinid ab babyloms teplum erat incenfum. Et à drudione tepli qua Solomon rex inchoaueranuCq; ad hoc eXcidiu quod euenit fecundo '’’’oprincipis uefpaQanirmille.cxxx.coIIigunf ’ anrii:amp; fepté menfes ac dies.xV.Apofteriore ue^ ™9uâ fecundo anno Cyri régis aggeus feceratiufep ad excidid quod uefpafiao fperanre fuftinuit '''^itas anni.dcxxxix,0Cdies,xlv.Dura teplumadt fheenderef ’ etia quicquid in manus forte ucnif ^frapicbafiÖC cedes erat îfinira depfæhenfo^,Nec ada£ fuit gratis miferatio aut reuerentia ca vn.^^'^^d amp;nbsp;pueri amp;nbsp;fenes amp;nbsp;facri ca^phani fimiliter intetficjebâtunatg; omne genus homind ^quot;1 cahmitas plequebatur unaqjfuppliccs cd repugnatibus necabantur:flâma(j Ultenus ,pgre--Q'tns cd gemitu occibentium côcrepabar.Et pro altitudinequide colIis ardctiky opens magnp ;^“'J’ne tota quis ardere crederet ciuirate.Ulo adt clamöte nihil maius aut hortibilius cxcogitari j^^Natn amp;nbsp;tóanoji agmind fremitus erat amp;nbsp;fcditiofo^iferro igniq? elaufopz clamor ingens ■ ®”ebaf;ói populi furfum depræhéfi ad hoftes fuga cd ftupore ac calamitarc cóqueftio, Incollc ^^te coftitu ris etia mulrirudo oppidi cófonabat.Iarli uero multi fame marcldiin morté pœne Wmbus claufis poftqua igné templi uidere in queftusintcri clamoréq? uiref«^ tcceperdt. Re^ ’^bat aut Si trans fluuid regioiSi montes circunpofiri grauioré impetum faciébaht: SZtarnen ff^nt clades acerbiorcs tumulrud,Nam Collé quidé in quo teplum erat euelli radiatus quis pura undiq; belli plenus uidebatur Si fanguis igne largior efle plurefq; interfedoribus intcrfc

^®w« terra cadaueribus tegebadSifupra corpora rhortuo^ gradientcs milites curfum fü^en tΓquot;ï lequcbanf’.Latiocinalis quidé mulrirudo tandé pulfis romanis in exterius téplumîdeinde

^ijötc euadit^Populi aut quod fuit reliquu in exrerforem porticum côfugerunt.Sacetdotd adt ''^aæordqjnonnuUi primum quidéuiribus itéq? fêdibus fuis qua: ex plumbo fadæerât: auulfis '’’''oinanos promifTilibus urebantur. Deinde cum nihil proficerentignifo ; in cos tuomeref: in J’^fjetetn defcendentes odo cubiris latum ibi manebâr. Duo tarnen ex nobilibus cum ad roma ^“^tranfeundo feruari polTent aut coera cum ceteris durare fottuna: fcmetlpfos in ignem in^ ^rc;Si cum teplo cScrcmati funt Hynerius filius VelgæiSi iofippus Dareæ.Romani adt g » fru ^it circum teplumædificiis parccre iudfeabantred ipfum teplum arderet on fimul incédunt: T^icquid ex porticibus reliquu erat Si portisiprærer und ex parte Orientali:altera ex meridiana 9'^aiseas quoep poftea funditus cuerrennnqn etia arculas qua: gazophilatia uocanf incédunt '’^Quibus magna uis erat pecuniae ac plurimd ucftiumialfaq? fubftantia. Et ut bretiiter died oes congefta: diuiria: $ opulcntiflimus quifq ; flluC rotas domos exhauferat. Vencrunt adt ƒ'’'® luper earn qua: reftabat und porticu extra teplum quo confugeränt ex populo mulierculas /•^fp pueri Si promifeuæ raültitüdinis propc ad fex hortjinum milia. Sed priufqua de his Cagt; ff quicqua decerneret ucl ducibus imperarctura flagrantes milites incédunt porticum, Hineqj “’‘tigit ut alü cum fe ex flamma præcipitarent morerentunalios ipfa corrumperet.Ex rato au/ ^numéro nemo feruatus. His caufa ïterirus quidam pfeudo prophcta fuerat: qui eo die præz /Roerat in duitaterq » eos in templum deus afcendere figna falotis accepturos iuberct. Multi fffiatyrannis tune fubornati prophete populo dcnundabantut expedarent dei auxilium: hUo proprerea minus profugerentiSi cos qui fupra rlmorcm Si cuftodiam fietent fpes retineret: ‘f'^autem in aduerfis perfuadetur.Quod 0 eriam malorum inftantium liberationem pollicca-gui fallitmeceftano qui ea paritur fpei torus effidtur,

lt;]Cïpitulumlt;XVI!.

0Enïq; miferabilis populis illis quidé fallacibus dedr^ caldniantibUs Crcdulus etat Cerriï pero ,pdigiis Si futura folitudiné,pnunciantibus neep attédcbant aio netp credebant:fèd Uelut attoniti nee aut oculos habétesaut afas edida dei diffimulauérermó cd fupra ciui^ fidus ftent fimile gladio Si petannd pfeuerauerit cometes: mo cd ante defedionê pmiq;

^motus ad dié feftd azymo^ populo cÓueniente.Odauus aut dies etataprilis menfis: nona j/^ '’‘^^fna dred arana irctp téplu tantd lumc effulfit Ut danflimus dies putaref.Et hoc uftp Kf •®^’ Permanfit horara quod fperitis quidé bonum augurid effe uidebatur: facrorc uero pe ns priufquä ueniret ftatï diiudicatd cft.Eodécp fefto die etia bos cd ad hoftiâ ducerefagndirt mio phani peperit.Orientalis adt porta interioris rempli cd effet ænca atqi grauiffimaiSi poft Chakra uix a.xx.uins claudaretur: ferifque ferro lundis obferaretur: peffulofque altos habe*'

-ocr page 516-

ret in faxeum limen dimifTos uno perpetoo lapide fabricatum uifa eft noöis bora fexra patere« His autem curriculo per cuftodes rempli magiftratui nunciatis afccnditnlle uixq; ea potuir dau dere.Verum amp;nbsp;hoc itcrum ignaris guide Ggnum optimu uidebatur. Deum nâç bono^. porta fibi aperuifle dicebant.Prudentiorcs uero tcpli rutamé fponte fua diffolutu iri cogitabat amp;no^ ftium domu efle.Portas aperiri folirudmc uero illo oftéto fignari inter fe ^nunciabat. Pon dies aut fcftos in diebus paucis uicefimoprimo die mefis maii Larualis quaedâ imago uifa eft fide lU' pcrans.Monftrû aût fortaffe quod diöurus fum etiâ his eft cognitû qui uideruntamp;quÆ fecutæ funt clades dignæ piâgiis extitcrc.Nanq; ante folis occafum uifi funt per inane ferri currus tons regionibus Ôi armatæ acics trananres nubila amp;nbsp;ciuitatibus circunfufe.Fcfto aût die qu^enteco ftcn uocant node iacerdotes intirau téplurn more fuo ad diuinas res cclebrandas igrelfi primu quidem motu quendâqj ftrepitum fenferunt.Poftea uero (ubita uocé audierequa: diceret migre mus hïc.Quid aut his horribilius fuit^Iefus quida filius Anani plcbeius amp;nbsp;rufticusquadnenniu priufqua bellum gererefquot; in fumma ciuitatis pace atq^ opulentia cü ad feftum diem uemflet quo Attegias in honore dei componi in téplo ab hoibus mos cft repente cxclamarc eoepit. Vox ab oriente.Vox ab occidente.Vox a quartuor ucntis. Vox in Hierafolymâ amp;nbsp;templû.Vox in matv tos nouos nouafq; nupras.Vox in oém hunc populumtatc^ hacc interdiu nodui^ omnes ciuita ris uicos clamitans circuibar.NonnulIiaut uiro^ infigniu adoerfum omen indigne feréres cor/ ripiunt hoïem:mulris uerberibusafficiunt.lllc aut ncq; pro fe nee ad eos qui fc muläabät feere/ to quicquâ locurus eadem quæ prius uociferans perfeucrabat.Magiftratus aut rati quod fptue rumimagis diuinum effe hoismotum:ducunteü ad romano^J^ præfeûû ubi plagb afcpad oiis laceratusmeq; fupplex quicquâ fuit ncq; lachrymauittfcd ut poterat inclinans maxime flebinrer uocem ad fingulos idus rcfpondebat.Veh ueh hierofolymis. Albinoautinterrogatiasnanquu dcx erattquis eflêr uel unde ortus:aut cur ifta diccret:nihil rettulit. Non prins auté cenauit lu/ dus miferæ ciuitatis donee eum Albinus furere iudicatu dimifitdlle aût ad belli uflt;$ tempus ne que adibat qucquâ ciuium nee quequä uiditifed quotidie uclut orationcm quandam meditatus ueh ueh hierofolymis querebatur. Sed nee in precatus eft eum in dies fingulos muldaretur: nee uidum offerenribus benedicebar,SoIa uero eius refponfio ad omnes erat in trifte pfagium.Ma xime aût diebus feftis uociferabaturadqß per annos feptem amp;nbsp;quince menfes continues faciens neep uoce raucior fuit: necp laborauit donee obfidionis tepore perfpedis auguriis ipfc quieuin Supra murum enim circuiés iterura:uch ueli ciuirati ac phano ac populo uoce maxima clamita bat.Cum aût ad extremum addidiflét:ueh etiâ mihidapis tormento miffus eum ftatim peremic animât adhucilla omnia lugcntem dimifit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;JCap.XVnfi

; _Aec fi quis reputetprotedo inueniet. Deum quidem hominibus confulere:modit(5 omnibus præmonftrare quae funt eoijz genen falutaria:ipfos aût ad dementia fua ma lis uoluntariis interire:quando quidé amp;nbsp;ludæi poft antoniâ capta quadratum P^nu '■-ccräricum in facris libris fcriptû haberent capicndâ ciuitatc ac templûîfi phanu qt/ ruor angulis effet effedum, Sed quod maxime eos ad bellu excirauerat refpófum erat ambigun itidem in facris libris inuentum ^ eo tepore quidé effet ex coj i finibus orbis terræ habiturusi/ periumJd enim illi quidéquafi proprium acceperunt:multicp fapientes interprctationc decepti funt.Hoc aût plane refponfo Vefpafiani defignabatur iperium qui apud iudæam creatus cft im' perator. Sed etiâ homines fatum uirare non poffunt etiam fi præuiderint. At uero hisfignoru quaedam pro fua libidine interpretati funt: alia contempfere: donee patriae cxridio fuaq E®”** cie eo^ iniquitas confutata eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÉjCap.XIX.

Omani quidem poftqua feditiofi ad ciuitatcm confugere templo ircmcp olbos circa locis ardétibus figna in phano rcpofuere contra porta oricntalc:hiq; ibi facrificio ce/ lebraro maximis cü clamoribus declarant titum imperatoré, Vfç adeo uero prsoa Lfariati funt milites uniuerfi ut in Syria dimidio quâpridé fuerat pcio pondus aun uc niffet. Et his aut facerdotibus qui in tépli piere pcrdurauerat:puer fitiés róanis euftodibusp^ cem petebat: fitiq: fatebatur.Sed ubi illi tâ ætatis quâ neceftîtatis mifêrati dedere ci dexrcramiot ipfe bibit.ßCquâ iecû attulcrat lagenâ repletâ furfum réfugiés abiit ad fuos,nec eû quifquâ culto/ dum infèqui ualuit:fed cius perfidiæ malcdiccbanrJUc aût nihil le prêter planta feciffe dicebat« Dexrera eni fibi data non ut apud ipfos remaneret:fed ut tantum defcéderet arq; ut aquam ac/ ciperet:quæ eum fecerit in fide manfifle , Aftutiâ quidé præter aetaté maxime pueri qui decepti fuerâc mirabâtur.Quinta uero die iacerdotes oprefîî fame defcédunt:8C a cuftodibus ad TgJim perdudi ut falurem fibi concederet orabant.llle autem ueniæ quidem tempus illis pracrcnlic Ja/ tus:periffe uero id cuius eos gratia merito conferuaffet» Decere autem Iacerdotes intente cum

-ocr page 517-

tcmplo dud homines ad fuppliGiumiubct. Sed tyranni cum fbdis quonia bdlo undi^ reneba^ turxircundans autem nufquä erat fugere copia:Titum ad colloquia prouocant. 111e aurem pro humanitate naturali fairem oppidum Icruare cupiens amp;nbsp;amicis prærcrca fuadentibus. Latrones cnimiam moderatiores fados efléarbitrabanfan parte occidua tépli extcrioriscófiftir. HaceÏ fuper xidu erat porræ ac pons qui ciuitarc réplo iungcbat:if^ tune inter tyrannos ac Tiru inter ueniebat.Multitudo aut utrin^ denfi adabantuudæi quidé circu Simone ad loanné fufpcnfi ue ngt;æ Ipe.Romani ucroad caefare fpeculandi ftudio qualiter eos rcciperet. Edidoaut dato militie bus ritus ut amp;nbsp;iracundia amp;nbsp;fagittas córinerent: adhibitoq; ïrerprete;quo arguméto fupior odé/ debatur prior alloqui coepit. Ena ne faturaticdis patnæ malis'O uiriqbus nec^ uirtutis noftrac neq ; infirmiratis ^priac uenit in menré:fed incofulto i'petu ac furore pdiris populo amp;nbsp;ciuitate fiquot; uiul ac templo ipü quoq; iufte pituri.Qui primu quidé poftqua uos Pópeius forriter debellaue^ rat nouas res affeda re n3 debuiftis.Deinde etiâ bellû apertû contra romand populd extuliftisf Vtrum ne multitudine fretifan q gt;nbsp;pua manus uobis róani exercitus faris reftititauxiliato^ó fidcï’ Etquæ gens ipcrio noftro libera iudaeos prae roanis opraretcTed uiribus corpoi^fAt q fcitis no^ bis feruire gcrmanos.Firmitate murofe amp;nbsp;raaior oceano murus arq; obflaculü quo fcpri britan .ui adorât arma rom3noß^.Animoß^ obdinatee ucl adutia ducû.an qncria carthaginéfes captos die noueratis^ itaqj uos c5tra roanos ipfo^ excitauii humanitas qui primü uobis amp;nbsp;terra dedi mus pofïîdendâ: ßdgcriles ipofuimus reges.Dcide leges feruauimus patrias:amp; uiuere uos no fold lt;iifcrttos:fcd cum aliis etiâ ueflra uolunrate conceHimus:quodlt; ^maximû cft;tributü capcre dei noie ac donaria colligere permiximusxaq; offerétes neep monuimus neep phibuimusiut holles Uobis efficcremini diriores:noflraq; pecunia uos contra nos indrueretis.Ergo tantis bonis affe/ fatieraté in cos qui hacc uobis præditerant extuliflis SCimitium cxemplu ferpenrid uirus bla u'futibus infudiftis.Ello Neronis negligentiam contépüftis SC ueluti ruptd aliquod membros pue conrradum alias male quieti in maiore uitio dctedi cflis;6C ad Ipes Iprobas etiâ cupidirates upodicas explicaflis .Venir pater meus ad patna ueflra non ut pcenas a uobis ob ca quæ incertc ’:5miferaris exigeret:léd monitis cmcndaret.deniqj cd deberet fi depopulandæ nationis caufa ue uifletdirpem ueflra petcre atep hanc delete ciuitatem galilca SC circa cam loca uadare maluit ut Pïnitendi uobis præberet indurias.Sed hæc eius humanitatis infirmiras uidebarurmoUraq; le/ uitatealuidis audaciam.Et nerone mortuo fecillis quod nequiffimi folent:6C ex ïteflinis ucllns Wnliombus fiduciam præfumpfidis merp ac patrc meo digreffis ad ægyptd ad llruendd bello ftmpus illud utile putauiflis. Neep uos puduit perrurbare principes declaratosiquos etiâ duces uomanilRmos fucratis expem.Deniep ubi ad nos confugit iperium SCoi'bus in eo quiefcentibus l*rïcgatos adt gratulâtibus exteris nationibus iterum holles iudæi Sc legationcs quidé a uobis ^ïuseuphraten ufep noua^ repz gratia miffaeimuroßz aut ambitus repabantur.Scditio uero ty/ yannorutj contentio SC belJum inteflind quæ fola huiufcemodi nequilïïmos decét. lulTus eo ab “’00 pâtre cum mâdatis trillibus ad ciuitate uenire lætabar: cognito populum de pace fcntire, ^ute bellum rogabam uos defiliere pugnantibus aliquâdiu parcebâ fponre adueniétibus dexter ^ dedi fidem feruaui confugicntibusimultoscaptiuos miferatus uerberibus urgentes bellum ^fteuiunuris ueftris machinas inuitus admoui;fempcr cædis uellræ cupidos milites continui. ^otiens uici tonens uos ad pacem tanquâ uidus prouocaui.Cum propc ad templum accelhP ’on; confulto iterum legis belli oblitus pareer uos propriis fanélis orabam templum lèruare da uobis exeundi copia SC fide falutis;ucl ctiam pugnarc alio tempore fi uelletis in alio loco facul ates praebuiafta omnia fpreuitlis SC templum manibus ucllris incendiflis.Deinde fceleratiffimi Une me ad colloquium prouocatis:ut quid tale conferuetis quale penitf Qua uofmetipfos Cu Ute dignoselfe poll rempli excidium iudicatisf Quin eriam nunc armati Ilaris SC nee 1 extremis upplices alfimilatis. O mifcri quæ fiducial Nonne populus uellcr examinarusf Templum uero ^tünmihiep fubdita eH ciuitas:in manibus adt meis habetis animas ucllras.Et tarnen forritudi

Shorts mortem arbitraminifNon contendam cum pcrnnacia ueflra.Projedis aut armis ßditiftp corporibus uiram uobis indulgeo:SC ficutin priuata domo dominus mitis ultus graui Ji’^^^fu mihi lêruo.Ad hæcilli refponderut: fidem qdé fe abeo minïe poffe accipere.Nam iu/ l^^”?“^“® ’^ effefaduros: exeundi uero per munitiones qua murü fepferat cu coniugibus ac j^^ns facilitate pctebât. Iruros enim fe in folitudmcm ipfifeg oppidum reliduros. Hoc titus ue» hi''^^!^^^’^iratus q in forte captorum conlliruti uido^ coditiones fibi poncrcr.Dcclarari quidé du ^'^'^°^î præconis ne ultcrius ad fe profugerennne uc fidem fperarétinulli enina elfe peen 1 oça’æ, *^ ?V’ ’“‘’■’’bus dimicarét quantû poflent faluti fuæ confulerent.Iam enî fe oîa iure belli ; 0 turu:militibusautem diripere duitaté atqj inflâmarc pmifir.lHi aut ipfo qdé die nihil cgcrûr.

-ocr page 518-

Poftremo autem die archiumSl aerarn K curiam 8iqui uocatur cphlam fuccendereiói^jpgrcdie* batur ignis ufqjad hclcnæ rcgiam:quæ î media erat acra: nee minus ciuiratis niortuis plene co/ dem die galena régis filia amp;nbsp;fratres cum bis multi nobiles ex populo congregati utfide iibi da/ ret cæfari fupplicaruntJHeaût quâquâ ceteris omnibus iratus erat:mores tarnen non mutauitJ fed COS fufcepir,Et tune quidem omncs in cuflódia habebat; régis aut filios ac propinquos po/ ftea uindos romam perduxit fidem obfidû præftaturus» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;[Cap.AA.

Editiofiauté ad domum regiam profedi ubi quia tuta crat multi facultatcs iuas de/ pofuerant ÓCromanos bine pelIunt:Si omnibus popularibus qui co conuencrat ^pc ad odo milia amp;.cccc.occifis pecuniam etia diripucrc, Viuos aut duos milité torna/ ---nos cœpere unum equitem alrerum peditem:amp; peditcm quidem interfeöu per nem traxere ciuiratem uelut uno corpore omnes romanos ulcifccrentur, Equesucro qi«°3 ’ quod ialuti foret fuaderc pollicitus dcducituradSimoncm.Cunq; quod diceret nihil ”P9^„ dali cuidam ex numero ducu traitur puniendus.is aut reuindis poft tcrga manibustcetuKC ^ oculis in confpedu romanoßz ueluticapite cæfurus produxit,Verum ille dum gladiuinw educeret ad romanos refugit. Hunc Titus quoniâ ab hoftibus effet lapfus no eu paffus qui e oeddere.indignum uero effe roroanorum militem iudicauit.quia uiuus fucrat captos: Si arm . ablatis eumagmine pcpulit.Quæ res prudcnti uiro grauior cflc morte uidebatur»

4 Capitulum,XXI, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Oftero aut die romani uerfis in fugam ex intcriori ciuitate latronibus omnia huo3^ ^fq? igni tradidere:amp; oppidum quidc gaudebantabfumi rapinis uero‘^^^^“^^^'^jj^j nia latrones ex inanitis prius oibus in füperioré ciuitate recedebant» Eratnanq, malo^ quidem nulla pocnirudo;arrogantia aut tanqua in rebus fecundis.UeuKÇ^ ____ciuitatem lætis uulribus afpicientcs alacri uoto morté expedare dicebant $ perempto po/ pulo incenfo templo;amp; flagrante oppido nihil effent hoftibus reIiduri.Scd tarnen ionppos ic/ tremiseoijz rebus pro reliquiis ciüitatis obfccrando laborabat.Sed multa quidem in eo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

litatcm at^ ipictaté locutus multa uero pro falute adhortatus nihil amplius qua elufus neep fe tradere propteriußurandü patiebantunneqjpugnare cum romanis ex cquo iam pote ueluti cuftodia circüuallatixacdifcu infuper confuctudo dexteras cÖmouebat.Düperß ^ut per uitarem per ruinas latirabant profugerc parati infidiantes.Multi auté capiebantur oefep ^^^^' ciebantur.Nam propter inediam fugere non ualebant:morruos aut canibus ^iiciebant, um autem per cundi genus fame leuius uidebatunadco ut ad romanos quoqj fine licentia dclp^ mifericordia tarnen fugerent atqj in feditiofos a cæde non ceffantes fponte incederent: null ^ in ciuitate locus uacuus erat:fed cunda mortuos habebant:quos fames aut latrones ^®™^^^ amp;nbsp;cadaueribus eo^ plena erant oïa:qui aliméto^ penuria uel feditione perierant.Tyrannos fouebat fadionum quae latronum fpes ultima lira in cloacis. Quo fi fugiffent minime polfe arbitrabantur.Sed perado cxcidio poft romanory digreffum prodire ac fugere Id cnim plane illis erat fomniü.Neccnim uel deum uel romanos fuerant latiruri. Toneqow^^ fubterraneis freti plura qua romani concremabanrÄ qui ex incendiis fugicntes in cunieulo ^^ feendiffent eos improbe necabant itemq? fpoÜabant.C^in cria cibum ficubi reperiffentco ^^ rum (anguine deuorabat.Erat aut inter fe illis iam rapina^ caufa bdlüxofq; purauen m dio præuenti effent nimia crudclitate mortuorum qüoq; corpora dcguftaturos fuin*^’

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flOpituIum.XXn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uitatem

Aefar aut fieri non poffe prof|?icfcns ut fineaggcribus fuperiorem capetetr’ ^^ in praerupto undiep loco fitam.diftribuit operibus milité uicefimo ^'^P'’^*^i,^gt;giq; fti.Erat aut tranfuedio impendiope difficilis oibus. ut didum eft.circu ‘’*’ . ._, _ ad cétefimum ftadium imprio^ aggcrum cxtrudioné dctofis.Quaruor qui nbsp;nbsp;^j

gionum opus in occidentali parte ciuiratis contra aulam regia erigitur.auxiliaro^ “^^ - „^q amp;nbsp;cætera multirudo xiftum uerfus ac pontcm amp;nbsp;Simonis turrim qua Joannes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gdj

caftello fibi acdificauerat.His aut diebus idumco^ duces clam congregati confilium de ^^ tione cœpere miffis ad Titum quinq; uiris ut dexteram fibi darent pcabantur.iUe ff’^^” ^ ^j rans effe ceffuros idumcis abftradis quoniâ belli pars uidebantur:fero quidem ^rum ».^ ram his pollicitus legatos rcmiffit.Difceffum auté oarantibus Simon praefenut.« cos qm



fgt;

quot;oere ciuitate



ad Titum perrexeranr quir^ uiros ftarim occidit.duces uero quo^ nobilifunms era nbsp;nbsp;^‘.^

lacobus corrcptos in cuftodia conucit.nec mulirudiné idumeoß2 abdudis’^^? “ ^ tanxn rer nefcintem fine cuftodia habebatifcd diligentioribus eam cuftodüs ampiectepa

euftodes profugientibus obftarc non poterant.Quâuis multi necarenturrplures tam


if


I'll ? ' h

. »9


^1 Ie


Pi Hi ft M Hl Hi

» If


I’ll Hf Hii fO|


-ocr page 519-

^gfrcnt.Omnes autê fufdpiebantur a romanisjg, Titus nimia Icnitate priora praccepra neglegt; ieranipficp milites iam amp;nbsp;fpe lucri amp;nbsp;fatietate cædibus rpabant. fola cnï relida plebe aliud uul/ gus cumconiugibus ac liberisparuo qucmq; pretio uenundabant. Cum multi aurem diftra-nerentur amp;nbsp;eraptores pauci eflent:qq uoce praeconisedixerat ne quis foins träffugerctmt eo mó «milias fuas educerct:tamé hos quoc^ recipiebatmppofitifij qui ab his (êcerneret fi quis digno ‘opplidb uidcrerur.Etinfinita quidem multitude uéir. Ex populo uero feruati funtplufquam B’uia.xl.quos imperator quo cuiq; gratóm erat dimifir.

‘Sdem aut diebus eria facerdotu aliquis filiusnebuthi nomine iefus accepta fide ßlugt; I nbsp;nbsp;nbsp;tis a cæfare ut de (acris donariis quædâ tradereticgrcdif ac traditex phani pariere ca

B nbsp;nbsp;délabra duo.His quæ in templo erant pofita fimilia menfaftç amp;nbsp;cratcras oîa ex auro

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;—-folido ôigrauiirimo fada.Tradit etiâ uelaamp; pontificum indumenta cû gemmis ôi

:®w nmlta facrificio côparata.Quin etiâ euftos facrac pecuniaecôprachenfus phinees noie uedes jp'Jugula facerdorum oftcdit;multaq; purpura amp;nbsp;cocchum quac ad ufum repofita carapitifma/ ® ‘Cruabantur. Cum quibus aliquantum cinami erat cafiae pigmentorûcç aliorum multitudo ^æuscômixta dco in dies fingulos adolebant.Tradita funrauré ab eo amp;nbsp;ex aliis opibus multa ^6craornamenta non pauca;quo^ gratia licet ui capto tranffugae tarnen data eft ucnia,

Am uero perfedis aggeribus feptebris menfis die feptimo:qui crat coepto opcf odagt; uus di decimus dies:romani quidem machinas admouebât.Seditioforum guide alii qui ciuitatem dcfperauerant muris relidis in acram recedebanr:alii aut ft in cloacas P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^dcrnittebanr.Mulri aut difpofiti ulcifcebantur eos qui arietes applicarent: ßd hosaut

pP^^^ïut mulritudine ac uirtute romani.quodq; maximum eft.læri mœftos arg; iam debiles. '“Um at pars eßet aliqua mûri Cubruta nünuUæqj turrps arietibus pulfatæ cefliflentiftati guidé Pfopugnatores earum diffugiunt timor au t etiâ tyrannos neceiTitare maior inuadit ♦ Nam Sd Wufquam tranfgrederentur hoftes torpore tcnebarur;amp;: ad fugiendum fufpcnfi crant. Videres ’“''m paulo ante fuperbos 8d fadis impiis arrogantes ira tunc humiles effe ac tremcre ut miló ^,^iefiet,quaqua in ncguifïïrais.tanra mutatio.Conari funt guidé ambitu amp;nbsp;muro quo moc--,'’ dngebanturinuafo attj perrupto cuftodes pellere arq; egrcdi.Cum uero quos antca fideles ^“iierant nufquam uiderent fugiebant quo quécp neceffitas impuliffer. Adeuntes aut alii totu ■[“occidente mu^ê fubuerfum elle nunciarennalii fubüffe romanos acié propinquare quaeren/ ^f^ialiietia uidere hoftes in rurribus affirmarentmetu fallcnte confpedü in ora proftrati ,p fua quot;^'ï'cntia querebanrur:ac ueluti fuccifi neruos qua fugerent hacfitabant. Vnde amp;nbsp;maxime quis ^^quot;■utem dei pfpexent contra iniuftos amp;nbsp;fortuna romao^. Tyranni guidé femetipfos tunióe P^’uauerc;ac fponte de rurribus delcendcre:unde ui nunqua fola uero fame capi poterat.Roma ^ 'uero q tantü in muris infirmioribus laborauerantieos quos inftrumenris nó potuiffent nuc Oftuna coepcre.Omnibus eni madiinis tres turres ualidiorcs erant de quibus fupra mcmoragt; ■ p'uius.Rclidis itagj his uel.quod eft uerius.dci nuru in his deprachenfi eófeftim quidé ad uallé Uoam confugere,Rurfum aut ibi a metu paululu rcfpirauerunt munirioné qua murus erat acgt; ^uftus ex ca parte partire.Vfi aut infirmiori audacia qua neceftitate.iam eni uires eorum labor ^Etus;8^ calamitas fregerat.a cuftodibus retruduturÄ per diucrfa difiedi in cloacis delitefcut, Romani uero muris potiti figna i rurribus pofuereÄ plaufu atqjlæticia uidonâcâtu célébrât; ^Pnneipio fine belli multo fenftrant Icuioré.Denigj fine fanguine mu^z nadinouiflîmû non inullû reludanté uidercnt.pro in certo mirabantnr.In anguftias aut uiaru ‘hois gladiis fufi amp;nbsp;quos coepifTent interficiebantmullo difcrimie:domof^ toras cû omnibus ^ui co confugerant igni tradcbanr.Mulras uero uaftantcs guas prxdæ caufa penerrafTenr. inrcgt; |’^3smortuo5e familias amp;nbsp;plena mortuis tcda quos fames cófecerat offcndcbant.Ipfum deinde ^trentes afpedu uacuis manibus egrediebantur.Nec tarnen codé modo percmptos mifera tes. ^on idem aût circa uiuos patiebantunfcd unû quccy obuiû tranlïïgendû amp;nbsp;angufta uiaru ca-' ^uenbus obftruxcre:totaq; ciuiratc fanguine diluere ut plærofq? incifoßi cædcs extinguerenr. toccidentcs quidem ucfpc ccflabant.node uero crefcebat incendium,Ardentibus aut Hiero uiymis illuxit dies fcptébris menfis odauus ciuitari tot clades cû obfideretur experrærtjpor bo'su Ufa effet çx quo condita inuidenda mâfifTct.nulla tarnen alia re tanris inftlicitatibus digna; ’uquoniâ talé progenié qua fubuerfa eft cdidit.Intro aût Titus ingrelTus amp;nbsp;alia 0d ciuitaris mu fol'a '^^ ^^ tutriû cas miratus eft.quas tyranni per dementia deftrueranr.Confpeda quidé ea^ 'thaltitudinc itécp magnitudine fubnlicj lapidu eópagine üngulo^ quantum^ paterent uel

-ocr page 520-

quantum erigerentur:deo inquit plane adiuuante pugnauimusÄ deUs erat qui detraxitab iftis munimenris iudœos.n3m quæ hominu manus:aut quæ machmæ ad iftas ualerenttTunc quids multa eiufmodi cum amicis collocurus eft, Quos uero a tyrannis uindos in eadellis repperit relaxauit.Cum auté alia duiratis dekret muroitp fubuerteret cas turres fortunae fuaemonume/ turn reliqainquia co militante his potitus fuiffet quæ capi non potuilTent, Quod ergo milites inrerficiendo laborabant raagna adhuc cxrabat fuperdit'um multitudo: folos quidem armatos Cæfàr amp;nbsp;qui manum opponerent iubct interfici.reliquam uero multitudinein falua eflc.Uli aut cum his quos occidi mandatum fueranctiam fencs ac debiles trucidabât.uegetos aut arq unlio res coados in templum indeftinatum mulieribus ambitum conduferunt, Cuftodes autem his Cæfàr appofuit:unum ex libertis amp;nbsp;amicis fuis Frôtonemtqui fortunam qua meritus effet qfçp decemerct.llle autcm larrones quidem omnes atq? kditioios cum aliusab alio iudicarcntur:oc cidit.Iuuenes aurem ledos qui procero att^ formofo effentcorpore triumpho feruabar.Exrdi-' dua multitudine feptem amp;nbsp;decern milia maiores annis uindos mittitad ægyptum openbus de putandos.Plurimosautem per prouincias Titus diftribuit in fpedaculis ferro amp;nbsp;bclhis cofurac dos.Qui uero infra decimum à fextum annum ætatis agerent uendidere. Hifdero auté diebus quibus t'ecernebantur a Frontone mortui funt fame.xii.milia quibus partim odio cudodu non præbebarur cibus, partim quoniâ ipfi uidus faftidio tenebantur, Erat autem prat multitudine hominuna frumenti penuria, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^fCap.XXV.

T captiuorum quidem omnium qui toto bello cSpræhenfî' funr.xc.amp; vilminu co^ præhcnfus eft numerus, Hoftium uero per omne tempus obßdionis decies eenrena milia.Horum plæriçp gentiles fuere:fed non indigcnæ, A totiscn’i” azimorum diem feftum congregati bello fubiro cireufufi funtiubi primo quide ulis peftifera nbsp;nbsp;s ex loei anguftia nafcerctur.deinde citius fames.cp autem capetet tanta hominum

multitudinem ciuitas certum erat ex his qui fub Ceftio fuerar.enumcratis enim tuncuinsaup tatis ac florus neroni fignificare cupiens cöténenti nationem a pontificibus petiit ut fi quo mo poffent multitudinem numerarenr.Illi aut cum dies feftus adeffet qui palcha uocatur quadoa nona quidem hora ufqj ad undecimam hoftias cædunt per lingula quidem contubernia no pan ciorum qua decern hominu fiunt:folum enim epulari non licet;multi criam uicini coucniunt« Hoftiarum quidem ducenra fid quinquaginta milia 8d quingcntas numeraucre.Fiunt autemm denos epulatores per lingulas imputemus uicies centcna ac feptingetena milia fandi omnesa puri.nec enimleprolis liue uitiliginolis amp;nbsp;Icmine fluentibus:quos gonotitos uocanßn^®” « ribus menftruo cruore pollutis neq; aliis iniquitatis participate facnficia permittebâtur: led ne ailenigenis quide nifi qui legionis caufa ueniflent.Magna uero hæc multitudo ab gregabatur.Tunc tarnen tota gens fato conclula eft amp;nbsp;farta hominibus ciuitas bello oblidebari Iraq? fuperat omnem humana fid diuinitus emiffam pefte numerus percmpto^.quos ptim paw occidere partim cœpere romani.Rimantes enim cloacas fid fcpulchra ruentes quos oftendiUent iagulabant.Inuenti funt aut ibi quoq; plufqua duo milia quo^ alii raanu fua plurcs aut Ic uulneribus interfeccrantxi a alios fames corrupiffet.Scæuus aût corpo^ odor introeuntiDU excurrebat adeo ur Rati multi recederent:alii pluris habendi cupidine cógefta cadauera calca e fe îmergerent.Multæ nanq? opes in cuniculis inueniebanturmephafq? oém uiam locri ßcicba » Subducebantur aut multi quos tyranni uinxeratmec enim in extremis a crudelitare ’ Vltus eft aut deus utriiq? mcnro.Et ioannes qdéoppreffus fame cü fratribusï cloacisiqua tsp defpexic a romanis dextrâ fibi dati precatus eft.Simó uero multa ui cü neceffitate ludatus-ic defignabimus.femet tradidit.Seruatus eft aut alter triumpho.loannes aut umculis fen^lKtnis» Romani uero extremas oppidiptes incendunttmurofq? fubuertunt. lt;fCap.XXVl. , a quidé hierofolyma capta eft fecundo anno principatus uefpaliani feptébris mei odauo die.Qyinquies aut prius capta tune iteije uaftata é.Argyptio^ quide rexaio^ heus 8d poft eü antiochusideinde pöpeius Ód poft hos cü herodes Öd loffius captu pidu lèruauerc.Antea uero rex babylonio^ eo potitus exeidir,Poft anos ex quoS ficatum eft mille.ccclx.Sdmcnlcs oöo öd dies fex.Primus aut conditor cius fucrat chanaco^P tenriftimus qui pria ligua iuftus appellatus eft rex.Erar qppe talis ideoq? facerdotü deo P”*”^ exhibiyt 8d phano primu ædificato hierofolyma ciuitaté uocauit cum ante folyma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

nanco^ quidé populo rex iudæo^ leobius pulfo colenda fuo tradidit:6d.cccclxiiii.anno po menfibus tribus a babyloniis euerfa eft.A rege aut leobio qui primusiudæus lea regnauit ad ld quod ritus fecir excidiü anni.mille.dxxnn.Ex quo primû aût côdûa é ulq? ad cxcidiu • Mclxxvii, fed enl necp antiquitas ncr^ ingentes diuitiæ neq; p totû orbé terrraedinula notio

-ocr page 521-

magm rdigionfs gloria guicq iuuit quo minus piret.Talis guidé finis herofblymoRi obfidiois fuic:g,uero quos occideretguidue raperct non habebar cxcrcitus g? iraris aïs oia deerant;nec eî ' 'gcendo fi eflêcquod agerentabflinuifientaubet eu cæfâr torâ funditus iam crueî duitatcac tc--plum relidis guidé turribus quæ prêter alias eminebat: phafcllo amp;nbsp;hyppico Si mariân.c:muriq; tanto quanto ciuiraté ab occidente cingcbat.Id guidé ut eßet cafirum üîiscuftodiæ eau(à reluis quendis:turres aüt ut pofteris indicarent:quaîé ciuiraté gue munitiflîmâ romanOI^^ uirtusobri^ nuiffet. Alium uero rotû ambitû ciuiratis ira eôplanauere diruentes ut qui ad eâ accefuITent ha^ bitatâ aliquando uixefTe crederent.Hic guidé finis eoijz dementiatigui nouas res mouere tenta/ uerunthierofolymis fuit clariifimæ ciuirati Si apud omnes hoics prædicarifiîmaî.Cæfar aüt pii dio guident illlic ftaruit relinquere décima legionémonnuUafij alas cquitû ac peditum cuncos Omnibus aüt belli gribus adminiftraris Si laudare uniuerfutn cupiebat exercirû pro rebus for* Otergedis Si débita uiris fortibus pmia pcrfoIuere.Côpofito aut in medio ante hæc cadris ma/ gno tribunali dans in eo cû procerumeminétidîmis unde ab oi milite poffer audiri;magnâ illis aithabere fé gratia g? beniuolentia erga fe urendo pCcucraflenr.Laudabat aurg, per omnia bclla O’origeri fuident guâlt;5 præhando fortitudiné m mulris magni(q5 periculis mondradent pa/ ^dæ g fc amplificantes imperiû oïbufg; planû facientes hominibus:quia neep hodiû multitudo neç munitiones regionûme^ magnitudines ciuitatû uel audacia incôfulta Si îmanitates eiîerre sduerfantium poffint ung romanoyz uircs uel manuseffugere: guis in multis rebus aliqui for/ rinâ opitulanté habuerint.Bonû guidé effet ait illos cria bello finé ponerc;guod Si multo répof geftum fit.Nec eni optaffe bis quicg melius cû id ingredcrctur.Hoc autpulchrius atq? pcianus $ duces romani Si procuratores imperii ab bis declararos ac pmiffosimpcru cundi libenter fu épiant,Et bis quæ ipfï decreuerc manendu putat agentes bis gras g legiffentimirari aüt fe cos 3Cdiligere oés guia nemo uiribus alacnraré babuit rardiorc.Et illis tamé qui pro maiore ui cla/ bus decertadent uitacp fua códecoradènt fortibus fadis cria re bene geda militia fuâ nobilioré ffuflènt.Dixit fe Si bonores Si pmia redditujó nee ullü co^ g plus aliolaboraf uoluifientmda uiciffitudfe caritu^:magnäq; fibi buius rei fore diligétia g? magis uelletbonorare uirtures eq^ ^^ militiæ focii fuident g punir peccata.Confedim ergo iuffit eos quoy; pres funtfdicaf;quos '^Ecirer fortiter aliguid in bello fecifie;Si nofatim fingulos appellatos pfenres collaudabat ; qd Çuidomedicis rede gedis nimiü IterarefiSi coronas eis aureas imponebat Si torques longafg; ^äfes.ßi figna ex argcnto fada donabar;Siuniufeuiufq; ordiné murabat in melius, Quin Si ex ’^anibus aurum Si argentum itemgjuedes aliag; praedam largiter didribuebat.

C^pitulum.XX.Vll.

OMnibus aüt ita donatis ut quifep fe meritü pbueratmotifep cû uniuerfo exercitu fa/ dis magno fauore defcédit uemtep fe ad facra pro uidoria eclebräda.magnaq; adare bod multitudine circü aras imolatos oés exercitui deditad epulas.Ipfecu bonoratis per triduülæratus milites guide alios quo quéep côuenireudiraittit, Hierofolymorû sût cudodiâ decimælegioni credit.Neq; ad Euphraté qui pridéibi fuerât mißt duodecîæ legio ”« memonqd Cedio duce iudæis côcefferat:totâ guidé illâ de Syria pcpulir.Erat aût olim apud Taphancos ad milité aût qui fie uocaf mifit.Hxc ad Euphraté in côfinio Arraeniæ Si Cappado hæ fita ed.Duas ucro fibi obfequi fatis effe dixit:donec ad Aegyptû pucniret quinta Si décima legiones.Deinde cû ad maritima Cæfàreâ cû exercitu defeendiuet in eâ ma nubia^ multitudiné lepofuitxaptfuoRy ibi afferuari prateepit:^ ad Italiâ nauigarc tépus byemis prohibebar,

lt; Capitulum.XXVIll, DEcr idé uero tps quo Titus Cæfâr obfidionis eâ apud hierofolymâ cômorabafafeefa baui onoraria Vefpaßanus Rhodû tranfmittit.hinc aût uedus triremibus podg oés quas prernauigauit ciuiratis inuafit.Si ab bis cû uotis cxceptus in Græciâex Ionia trâ fut.egreffus deinde Cercica in Apigiâ delatus ed unde iam terra irer agebat. Tirus âc

ex maritima Cæfarea reucrfus in Cæfareâ quæ Phillippi uocat aduenitidiuq? ibi cômorabatur; wlebrans omnia genera fpcdaculoyzimultiq; in ca captiui confumpti funt. Alii bediis obiedli, Alii aüt cateruatim more hodiû inter fe depugnare coafli.

•JCapitulum.XXIX.

*c Simone end minoré Gorgiæ filiu eóperit hoc mô c5præhenfum,ide Simon cum Hierofolymâ obfideref in lupiore ciuiraté conditurus podquâ muros mgreffus fuit 1 K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 cxercitus torâ uadare ciuitaré cœpantunc fidcliffîmis amico^ afciris amp;nbsp;lapidariis cû J '^^r/. ferrymen ris eo^ ncceffitari cogruis Sialimentis quæ mulris diebus fufficef poffenr, ’®a cu illis omnibus m aliquâ occultioré cloaca fefe dcmitrir;amp; quoad foffa patebar illa progre* Kii

-ocr page 522-

diebanturmbiucro folidiras obftiriffetîcam fuffodiebant liantes pofTe ulterius progrefTos rato emergere atq; ira ieruan.Sed hanc expedarioné ucra ncn effe rei piculu repcllcbar, Vixcni pau/ lulum foffores proceUeranraäq; alimenta quäuis ex pre his uterenf eos dcficiebant.Et nuc igif udut frupore poffit romanos fallere:albis tunicis inexacp fibula ac chlamide purpurea indutus ilium ipfum ex revra cditus ubitéplû fuerat ante appuit.Ac prirno guide obftupucre qui cû ui/ dcrunt locifq; fuis manebant,Deinde ,ppius cû accefTifTentqui eentpcôtann funr,8^ id quidem Simon non dicebar iubebaraûtad fe duce uocari.ftatiq; accerfitus ab his gad eu cucurreiir ucit terentiusrufus.nâq^ his redor militiæ relidus erar.ol aut ab co ueritatc côpta ipfum quidé ui? du cuftodiebat.cælân uero quéadmodû eflèteôpræhéfus indicauit.fimoné quidé in ulnoncm crudelitatis qua in ciues fuos amare ac tyrannice fuerat in poteftate hofliu quibus maxime inui fus erat ira deus pofùit.nô ui fubditû coßimanibusded lüa fponte ad fuppliciuadudu ppterea 2’ plurimos ipfe crudclirer inreremerat falfis crimianoibus mfimulatos defcdiöis.l.ad röanos: nee enî pût ira dci effugcre nequicia:nec inualida c res iufticiaifed quandoq; fui temeratores ul öläftöd grauiorc poena ingerit crimîofis cû ia fe liberatos eße crediderîr:eo c^ nó flati lucre c5/ mifiadd etia fimon didicit pollqua in iras róano^ incidit.illius autafcenfus e terra magna enam alioiy fcdinofoiy multitudiné hifdc diebus fecir in cloacis dcpræhédi.Cæfari aut mannmâ cæ^ ûreâ reuerfo uîdus fimon oblatus cÄ iHû quidé triûpho gué rommadurus erat feruari luflit, Ibi at moratus fratris fui natale dié clariffime celebrabatmultâ ptédânato^ cius honoriartribu ens.Numerus enî eoçe gui cû beftiis depugnarunt guiq, ignibus cremati tunt amp;nbsp;intw *f digladi/ arores picre. Duo milia quingentos excemt.Omnia ramé romanis uidebâf base licet mifcmcis illi confumerenf minus efie liipplicii.Poftea cæfar beritû uenitihtecaûr é duitasphoenicis ^ui* ciæiColonia romano^Â in hac quoqi diurius demorarus cftimaiore ufus darirudme circa na/ talé partis dié ta magnificentia fpedaculo^ qua fumptibus aliis excogitatis cü enam captiuo^ mulncudo eodem quo anrea modo piret, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flCapirulum XXX.

M Venir aût p idé tépus iudæos qui apudanriochiâ reliqui erât acei ba dCcxiciolàpicm la pcrperi concitata in eos antiochéfiû ciuitate ta ,pprer criminatiSes illatas ns m præ ièntia qua ,pprcr cas q fuerant nô multo ante cômiiîa.De quibus neceflariû mihi ui/ dctur pauca prædiceremt ena quæ poflea gefta funtcôfcquéti narrarione leferamus. Judacoßi nanq; gens mulrû quidé rotius orbis indigents affeminata eft.Plurimû aût fyris in ciui tare pmixta præcipuæ apud anriochiâ uerfabaf ppter magnitudiné ciuitatis . Maxime uero his liberâ domicilu faculraté reges qui poft anriochû fuerant præbuerunr. Nanq; antiochus guide qui epiphanes dudus cft uaftatis hierofolymis téplum fpoliauit.Qui uero poli eû regnû afiecu/ ti funt; quicquid æncû in donariis fuit hoc iudæis apud anriochiâ dcgentibus reddiderean eoji finagoga dedicatû cft. Concefleruntg; ut pari cû græcis iure ciuitatis urerét.A fecutis quo^ co/ dem poflea regibus mô tradata amp;nbsp;multitudiné prefccere Ôi extrudioneatéqj magnificentia mu nerum téplû clarius reddidere:fempq; religione fibi focianres magnâ paganopi mulritudincctia iHos quodâmodo fui ptem fecerunr.Quo répore bellû auré fuerat conclamarû amp;nbsp;recens î^'tia uefpaiianus delatus cft nauigioiiudæoiy ucro odiû apud omnes pullulabar tune unus cojz atio/ chus guida plurimû pris câ honorabilis:erat enî princeps apud anriochiâ iudaeo^ cû antiochç/ fium populus cocionarct in theatro pgreflbs in mediû parré fuû amp;'cæteros defercbat; îfimulas cos q una node tord ciuiraré incendere ftaruifienrÄquot; ueluti gefto^ pricipes guofdâ hofpites iugt; dacos rradidir.His auré auditis populus ira cohibcre nô poterattfed m cos quidé qui naditiwe/ tant igné iuflir aflerriiftatîc^ oés in theatro cocreman funt.ln multitudiné ucro iudæoi; ’^P^-^ bat irruemfi eos ederiter ulri eflent patriâ lüâ feruatû tri exiftimanres.Antiochus aût iracundia magis accendere murato quidé uolûtatis argumcnro quodep iudæos mores exhibcre fe credes fi pagano^ ritu fàcnficaret.itéq; iuflir Ôicæreros côpelii facere;renuendo enî mâifcftos infidia/ tores fore.huius item rei piculo-ab antiochenfibus fado pauci quidé côfenferunt; alii uero qui nolucrunt perempti funt. Antioehus aût acceptisa róano^ duce miliribus (cæuus inftabat fuis ciuibus nequaguâ cos die feptimo ab ope ceffare pmittensifed oïa cogés faccre quæ diebus alus agerent.Täqj.uahdä necefliraté impofuit:ut nó möapud anriochiâ ut feptimidiei fenæ foluerc/ turifed ad hoc exordio ï cæteris quoq; ciuitaribus ad breue fimiliter tps fieret. CJCap.XXXI. IVdæis aût apud anriochiâ qui tunc erât ciufmodi mala perpcflîstaltcra dcnuo calami tas accidiride qua narrare conati hæc quoq; ^pfeeun fuimus.Nanqtq quadratu fo^i exuri contigit amp;nbsp;archiua mommentorüq; receptacula publico^iirég; balilicas uixa ignis inhibitus eft:Cup oém ciuiraté magnanimus uiuês Huius fach Antiochus iudae os accurate antiochéfes quo fciliccc his infefti antea non fuiflcnt recenti ex incendio tumultu

-ocr page 523-

facile calûnia ppuliflenrnukomagis ex anteaflis fidéhabcf didtis fuis pfuafïrjut poene fe uidifTe Jgnrm ab fudæis inicii arbirrarenâS^ rang furore corrrpn magno eu ardore cudi aducrfus eos qui aceufabanfamperu faccrenr.Vix ar motus eo^ potuir reprimcre colligas adhuciuuenis !cgt; gatus portulans fibipmitri referre ad cæfaré gerta. Redoré nantp Syria: ceiénnium Prifcd.Iam quidem Vefpafianus cu miferatmôdû aut ilîcpuenerat. Habita uero diligent! qônc collega rep-pent ueriraré.amp; eo^ ludæo^ qdé quos Antiochus aceufauerat néo confcius fuit.Omne at facp tlusadmifere holes gdâ nocenrifllmi necertîtate debitor rariiquod fi foy^ amp;nbsp;fcripra publica co* ^cmafTettexadione hberarenf.iudæi quidé pro fufpedis côfulratione ciianêibus futura expex «antes magna fluduabant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÉJCap.XXXll,

Irus auf cæfar a pâtre fibi allato nunrio g? uniuerfisquidâ italiæ ciuitatibus deßdera* bilis perucnirtetimaxime uero g? urbs eu Roma fumma eu alacrirare ßdclaritudine fufecpifTcrun maxima lætinâ uoluptatcq? trâflatus é.curis de eo fibi erat fuauiffîmu libcrari.Vefpafianu enî etiâ longe abfenté oés holes Italiæ uoluptatibus ut pfenté co •ebantexpedahone fua g » nimis eu uenire cupiebant p eius aduentu ducenres: amp;olhénres ne^ teffirate libera crga illü beniuolenhâ.Nâ amp;nbsp;fenatus memor calamitatü q mutarióe principu có^ ^o’flenr:optatü erat impatoré fufeipe lênedutis honorc;be!Iicorüq; geflößt maturitate decora tnmxuius pfentia fciebant foli faluti fubiedo^ c5modaturd;qd amp;nbsp;populus malis intertinis folx adtusmagis eu uenire cupiebat.tunc fe calamitatibus quidé p certo abfoluendu eé cófidens:an pqiü uero libertatc cu opulétia receptu^:præcipue pars militaris ad eu refpicicbar. Hi el maxle WlojipiUû patraro^ nouerant magnitudinéumpina uero alloys ducû expri arc^ ignauia max Shi quidé fe oprabat turpitudle liberari.Eu uero qui fe amp;nbsp;feruare Sihoneftare folus porter reep P^^^precabanf. Cü uero hac beniuolenria diligeref ab olbus honore quidé precipuis uiris ultc nus expedare intolerabile uidebat.fed eu longiflime ab urbe Roma couenire ante ,ppabar;nec Manien quifqua moras eius cóueniédi fercbat:(ed ira fimul oés eflundebanf Siuniuerfis facilius ^paiprius ire g manere uidebaf ut etiâ ciuiras ipfa tue primû inter feioeundâ fenriret holum tsntaté.Erant at panciorcs abcûtibus remanétes, Vbi uero eü appropinqre nûciatû éiquâcp max [^ fingulos fufeepirtetqui prccelTerât nûciatû é.ols iâ reliq muiritudopuias cû côiugibus Si 'loeris prærtolabanf quo tranfiens adueniflenuidendi dus uoluntaré uuirufcj lenitaté olum §?nerc uocibus pfequebant bene meritû amp;nbsp;falutis daroré folûq; dignû rôano^i principe appel* l^ntes.tota uero ciuiras ueluti téplû crat fertis arq; odoribus plena,cûâr uix p circûftannâ multi incliné in palatiû uenire potuirtet.ipfe quidé penatibus diis aduentus fui gratulariora facra cele* granit uertût ât fe ad epulas turbæ pq; tribus amp;nbsp;genera amp;nbsp;uieinias côuiuia cxercéres dco dcliba* amp;nbsp;abeo precabanfipfùm uefpafianû quâplunmû tpis 1 rôano impio pfeuerare amp;nbsp;fillû eius ^qui ex his nafeerét feruari inexpugnabilé principatû.urbs quidé rôana uefpafiâo ira fufeepro ^tim maxima felicitate crefcebat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffCap.XXXIll.

te hæc uero tépora gbus uefpafianus guidé apud alexandrin crat.ritus uero hicro* folymâobfidcbar.magna ps germaoiy ad defedioné mora é:qbus érgalataii» jpximi côfpirantes magna fpé cÔtulerantggt;etiâ rôanopi dominio liberarend germanos aûc eficere uelle bellûtpinferre Curtulit primo nâ bonis côfiliis uacua puaqj fpes appetés P^iculo^i delde odiû principû:quoniâ foli fciuntpræcæteris genre fuâ uicoadâ feruire rôanis. neenôequidé maxima tpseius fiduciâ dédit.na cû uiderét rôanûimpiû crebris imparo^ Imuta* yonibus intcrtina fedinone rurbarùoemep his fubditâ orbis terræ pré pendere ac nutare cogno fterent.hoc fibi optimû tps ex illo^ rebusaducrfis atey difeordiis obiarû elfe putaucrût. Id aûc t^onlilium dabantÂhac eos fpe decipiebanr claflicus quidé amp;nbsp;ballis ex eoß^ porenrilTimus: qui °‘’tn quidé res nouas cupiebant:tépore aût abdudi fuâ fententiâ pdiderc.iâty alacrircr affedae tnultitudinis periculum faduri erant.Verum maxla parte germanorum defedione pollicira:amp; tærens fortarte no dificntientibusmeluti diuina puidcnna uefpafianus ad pcriliû cerealem qui ^^^ S^tmaniâ rexerat lirteras mitritiquibus eû confulé declarauituuflirqi ad britannias admix niftrandas proficifci.igitur ilicqd iuffuserat abiiciens audita rebel!lonegermanorym cos iâ cöx Bregatos inuadit ordinata acie magnü in coflidu numerü peremitidepolitaq; amentia ad fobrix ctatem coegit.Sed quanto cito illi ad loca non peruenirtentitunc aut multo poft crant Ibpplida Wuri.Nam ut primû defedionis eo^ nuncius allatus eft rOmâ.Domitianus cæfar hoc audiro bon ficut alter in ilia ærate fcciflèt.Nam omnino adolefccns erat tanta rei magnitudiné fufeipe bon detrcdauit;fed a patre habcns ingemra fortirudiné amp;fupra æraré exercitatus illico rédebat . 'bbarbaros.iHi aut expeditionis fama perculfi ei fe permiferuntducrum hoc cxirtimare maxima b3ai;ut fine ulla clade priftino iugo fubüccerentur, Omnibus ergo circa galitiam ut oportuit

Km

-ocr page 524-

ordinarismc facile rurfus unquam turbarenCDomitianus clarus at^ infinis ætatc fopantibus fadis ßi patrium decus afférenubus romaingreditur» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f) Cap.XXXniI,

Vm Pupradida uero germano^ defedione hifdédiebus end fcytha^ cóuenit auda ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|cia.Nanqj appellaf fGythaiîi farraaræ maxima mulrirudo da tranfgrcffi fiumcn iftai

H I uioIena atq; i'CrTeuiffimi ,ppter inojHnatü impetum:multos quide roraano^ quos in præûdüs offendere inrerficiunt.Et côfularé ui^ fenioré pcpcm agrippa qui forrirer bis obuius pugnaucrat occidüt;^ximaf(^ regiones totas feriendo arqj ducendo oia quae ineen' dilïènt peruagabant, Vefpafianus aurem hoc fado amp;nbsp;uaftitate mefiae cognita rubró gallu diri--git pœnas hisimpofiturû:a quo multi quidé in praeliis trucidati funt.Qui uero fhku ee potucrc cd tiraore domd refugerc.Hocaut bello magiftcr militd diffiniro ét futuri tpis cautiSi cofuluir. Pluribuseni amp;nbsp;maioribus præûdüs loca circddedit:ut onno barbaris eétimpoffibilis tranfitus* In mefa quidébdidea cderitatc difcretu efl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|JCap,XXXV.

Rinceps uero titus aliqdiu qdc beriti eSmorabaf ita.ut diximnUn^ aut reuerfusa I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B P^r oésqs obiret fyrise duitates magnificenriffîma ceicbrans fpedacula ludæojz ca-

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B ptiuis ad oftenrarione cladis eo!}lt; :abutebaf.Cófpicit aut in itinere fluuiu cognirione

digniffiraumas fluit médius inter areas ÔC raphancas agrippæ regni duitatcs.Habef quodda peculiare miraculû.Nâ eu fit quando fluit plurimus necy meatu fegnis:tamen interpoli' tis fex diebus a fontibus deficiés ficcuexhiber locû uidere.Dcinde qfi nulla mutatione fa^a Ic' primo die fimilis exoridate^ hunc ordiné femp eu oblèruare procerto coptu eft.Vndeetia fab' baricusappellatus era facro iudæo^ feptio die fic noÏatus.Ciuftatis aut âtiochéfîu populos quo' niarn titù aduenrare cognouitimanere quidé intra mœnia p gaudio nó patiebadÓésautobuia ei pgere^perabant ufq;ad tricefimü ucl eo amplius fladiu .pgrefli non mó uiri fed etd fœminæ cû pueris expedabant.Et cüappropinqnté uidiflènt ex utro^ uiæ latere flantes dextras cu wlu' tatione rcndcbantimulnfcj; fauoribus exultantes cü ipfo reuertebanf.Crebro aüt inter oes alias laudes precabant utiudæos expelleret ciuitate.Titus quidé nihil precibus iftis indulfitïfed ocio fe quæ dicebandâudiebar.incerti aüt quid fentiret quidue fadurus effet iudæi magno amp;nbsp;attroci metu tenebâc.Nec ent ebmoratus é antiochiæ titusifed corinuo ad zeumacuphraté uerfusitet contendit.Quo naiffi eria ab rege partho^ uenere aurea ei ferentcs coronam 3 gt;iudæos uiciffet. Eaq; fufeepta eriâ côuiuiü exhibuit regüsiatep ira antiochiä remeauit. Curia uero Si populo am tiochenfi multû pctentibus ut itheatrü ueniret ubi omnis eü mulrirudo prefiolabad humanil' finie paruit, Rurfus aüt fortiter iifdéinftaribus Sicrebro podulantibus expelli ciuirate^ iudæos ingeniofe refpondit patria cobz dices quo expellendi fuerat interiffeinullütj iâ effe locû qui eos reciperet,Vnde ad aliâ petitioné fefc cônertut âtiochefes q? prioré ipetrare no potuerüt. Aeneas cnî tabulas eü precabant eximere quibus incifa eflènt priuilcgia iudæos , Sed ne id quidé titus adnuir.ue9 ^ in code flatu reüchs oîbus quæ habebât apud Antiochia iudæiiad Aegiptuni inde difceffit.Iter ât agendo cü ad Hierofolymâ ueniffet triftéqj folitudiné quâ uidebat anriguæ nui taris clarirudini cöpararet.Difiedoßi opc^ magnitudiné ôi ueteré pulchritudinem recordatus milêrebad excidiü ciuiratis nô ficutalius feciflet exultas ^ talé amp;nbsp;ta füditus excidiffct.Ve^ mul ta imprecâs feditiôis audoribus: Si q hanc pœnâ ei îferri cogerebra certus erat q nûqua uirtute fuâ uoluiffet puniro^ calamitate clarefcef.Ex magnis eî diuitiis nô minîa ps in ruinis adhucim ueniebad.Quædâ cnî eruebât rôani.Plura uero captiuis indicâtibus auferebâtau^ atq argenta aliaqiindruméra pciofiffima;quædomini ^pter incerta belli fortunâ terræ côdidef. Titus aute ^pofitû iter ad Aegiptü tendens emenfa uelociter folitudiné peruenit, Aîexandrlâ.decretoœ au kalia nauigare cü fc duæ legioncs comirarent utrâq? unde ûenerat remifit.quintâ quidé in My' fiâ:quintâ uero décima in Pannoniâ.Capriuo^ aüt duces Simone amp;nbsp;loâné ßialios nucro fcptin' gentos uiros eledos ra magnitudiné corpoji qua pulchritudine preftantcs ilico ad iralia portare prccepit;cupiens eos triumpho prærcrducere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJCap.XXXVb

Erada uero nauigatione,p uoto fimiliter quidé Roma in co lulcipicdo erat anecta: W Bexcurfus exhibuit ei quos patri.CIaritudiné uiro tiro pater attulit q uéit obuia eu 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bquæ fufccpit.Multitudini aüt ciuiü diuina quada lætitiâ fuggerebat ^ uidebatiunu

tres coueniffe.Non multis at diebus poft unü coém triüphü ob rcsgeftas agerelratu crc.quâuis utriftj fenatus ,ppriü decreuiffet.prædido at die quo futura erat pompa uidoriæine/ mo ex ta infinita ciuiratis multitudine domtrcmafit.Oés at cü cxiffent loca ubi tantu ftare poi' lent præuenerant:quantus Ipedadus impatoribus modus fuffîceret côceffolneceflario tranlitu, Cunda uero parte militari ante lucé p rurmas arqi ordfes ^greffa cü redoribus fuis amp;nbsp;area no' ft13 côftiruta no palatii fuperioris;fed ^pe Ifidis téplum ibicnî principes nodeilia quielcebant.

-ocr page 525-

Pnmaîam aurora indpiente procedunt Vcfpafianus amp;nbsp;Tjtus lauro guidé coronati.am]di uero udte purpurea;öiad odauiaoasambulationcs tranfeunt.Ibi cnï fenatus amp;nbsp;ducu procures Khonorati équités eorum preftolabantur aduentu,tribunal aut ate porticus fadûerat: fcHæcp cburneæ in eo praeparat«. Quo eu afcendiflènt côfederunt.Statimlt;ÿ partis eos miliraris fauor cwepitimultis uirtutum teftimoniis prædicans.Uli auté inermes eranr in uefte lêrica laureis co/ ronati.Præceptisautem laudibus eorum Vcfpafianus cum diccre adhuc uellent filentii lignum dedit.Magnacj omnium quiete fada furrcxitÄ amidu magnam parte capitis adoptus folénia uota cclebrauitudecß titus fccit.Perfedis aut uotis Vcfpafianus in comune oranes breuitcr allo tutus eft.Miliresquidem ad pradium quod his ex more ab impcratore parari folet dimittit.lpfe ucro ad portam recedir quæ ab co g^ per ilia lemp triumphorum pompa ducitur nome accepit. wi amp;nbsp;cibum prius capiebant amp;nbsp;triumphalibus uedibus amidi diis ad porta coHocatisxælà ho/ inter fpedacula tranfeuntcs trinmphum ducebant ut mulritudini facilior præbercturafpc/ üus.Pro meriro autem narrari multirudo illorum fpedaculorum amp;nbsp;magnificentia non poteft ta omibus quæ quifq; cogitauerit uel artium fadis uel diuitiarum opibus uel naruræ nouitate. Nam poene qua: cum hominibus qui ufquâ funt fortunatis paulatim quæfita funt:aliis alia mi* ^bilia arg; magnifica.Hæc uniuerfa illa die romani imperii magnitudiné probauer.Etenî arge* bauric^mcenon eboris in omni genere fpecierum fiue operum multitudiné : non ut in pompa fette cernercs:fed fiquis dixerit omfa duef;amp; alias quidé ueftes ex rarilTimis generibus purpura Pottariialias diligcnnffima pidura uariatas arte babylonia gemmae auté clariflimae amp;nbsp;ta multæ aliæ coronis aureis aliæ fpeciebus aÜæ fortunæin clufæ tradudæ funt:ut appareret frufira nos forum ufq ucrum effe aliquid fufpicari.Ferebantur fimulacro^e figilla:quæ illi deos habebant «nagnirudine mirabili amp;nbsp;arte non defundoriæ fada,Horumq? nihil non ex preciofa materia, Quin K animalium dmerfà genera produccbantur propriis ornamentis induta.Etant aût quæ ffum fingula portarent magna homimum multirudo purpureis ueffibusatep inauratis ornata, ^PÛ etiam qui ad pompa fuerant alia rurba difcrcti;præcipua K mirabili ornamentorum magni* ficentia culti erant.Infuper his ne captiuorum quidem uulgus inornatum uidercs ; fed uarietas ^pulchritudo ueftium natam ex fatigationc corporum deformitaté oculis fubtrahebar.Maxîe Sutern ftupor erat machinarum quæ portabantur fine prægmatura fabricatio pro cuius magni riidmc timendum uiribos portantium occurrentcs putabant.Multa enim in tertium nidd quae fumœ furgebant;^ magnificentia fabricæ cum admiratióc deledabatmiultifcp aurara uefte cit tumdaris cum aurum prærerea fadum atep cbur omnibus effet affixum.MuIris autem imita tio fibus bellum aliter'in alia diuifum ccrtam fui facie dcmonftrabat.Erat enim cernere uaftari for funatiffimam tcrra:totas ueto iterfici acies hoftium Sialios fugere:alios capriuos duci;murofqï excellentes magnitudiné machinis dirui:amp; caftellotum excindimunimina amp;nbsp;populofarum ciui fstum mocnia didurbariiexcrcitumc^ intra muros infundi: cædilcp omnia loca plena:amp; eorum quimanu refiffere nó poterant preccsagnemq? templis immiffum ædiûtp Cup dominos; amp;nbsp;poft rriultam uaftationé cuerfionis atep omnis trifticiac defluentismóarua culta neq; ad hominu uel preorum potumded terram ex omni parte flagrantem.Hæc enîiudæi bello paffuros elfe ipQ ex petti funt.Ars autem Öiconfedorum operum magnitudo nefciétibusadhuc fieri tang præfen* tibus oftendebant.Erat autem per fingula prægmata capta: ciuitatis dux ira ut caprus fueranor dinatus.mulræ aût naues fèquebantur fpolia uero alia;alia quidem palfim ferebanf.Eminebat autem duces eo^ quæ apwd hierofolymam in templo rcperta funt;menfa aurea ponderis talcti taagni amp;nbsp;cadelabrum quidem Gmiliterauro fadum:fed opère commuratoabuCus noftra côfue tudme. Nam media quidem columna bafi hærebat;tenucs autem ab eo cânulæ producebâtur: formata: ad fimilitudinem fufcinæ amp;nbsp;furnmum cuiufep in lichini fpeciem fabricatæ,Etant auté numéro feptem feptimi diei:quiapud iudæos eft indicantes honorem.Poft hæc autem portaba* tat lex iudæorum nouiffîma fpoliorum. Deinde tranfibant plurimi uidoriæ fimulacra portât tes:omnia ex auro amp;nbsp;ex chore fada.Poft quæ uefpafianus prior ibat;amp; titus deinde fcquebatur, Domitianusauté adequitabat:ipfc quoep ornatus pulchritudine dignutp fpedari exhibés equû, Pompæ autem finis fuit capitolini iouis templum.Quo poftg uentum cft conftitere.Erat auté uctus mos patrius operiri donee ducis hoftium morté quifpiam nunciaret.liserat fimon gioræ ^nc inter capriuos i pompa tradudusilaqueo uero circundatus per publicû trahebatur: qui eu Minuicæderent qui ducebant.Lcx aût romanis eft Ibi necare criminû reos morte dânatos.Poftq ’gitur eû fine uiræ habere nûciatû eft ofumey fauor fecurus cft tune hoftias îchoarc.Hifqîoîno ptradis fecondo p uota folénia in palariû reccffere. Et alios quidé epulis ipfi excepcre;aiifs aût omnibus dorai côuiuioji inftrudi crât apparatus,Hune enî dié urbsrôana celebrabat uidoriæ Küü

-ocr page 526-

quidem in hoftes gratubtoriumjfincm nero malow ciuiliu amp;nbsp;fpei bons pro fdidtatc princjpû. C]Capitulum.XXXVU»

^^Ofttriumpbos uero Si romani imperiifirmiffîmum ftatum.Ve^jafianus paci teéplû J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«edificari decrcuit.lcacp ira celeritate 6dquæ hoïum cogitationc fuperaret effeöu eft.

I Rvlagna eni diuiciarum largitate ufus iniup fedis id piduræ ac pigmenrop^ operibus JlP2_' decorauit.Omnia nant^ in iilud phanum collega funt:quo^ uifendoi« ftudio pto/ rum orbé qui ante nos fuerunt uagabanf quo aliud apud alios fitum eflet uidere cupientes.Hic auté repofuir etia quae iuda:o^ fuerantmdrumenra hifq; fe magnifiée feres. Lege ueroeo^Ä penctralium uela purpurea in palatio condita feruari praecepit.

lt;(C3pituIum.XXXVIlL

*—^iudæâ uero legatus minus Locilius Baffus fufceptoa Cereali Vitelliano milimni V magiftro caftellum quidé HerodiÔ ab incoléribus fibi fociauit, Poft autoinnimanu ■ nbsp;nbsp;militari collecta.mulri aut in pres diuifi erat.amp; Icgione décima bellû inferre macheru

«—®—tis ftatuit,Valde enineceflariu uidebaf id excidi caftcllu nc multos fui rounimje ad defedionem inuitaret.Nam'Sd falutis fpé habiraroribus certa amp;nbsp;aggredientibus hxlïtationé at^ formidiné natura loci praeftare maxïe poterat.Nam ipfum quidé qdmuro cindlu eft faxofus en collis in ,pcera alntudinc furgens:^ ob hoc etiâ capi diffîcilis uidereûfed ne uel accedi poffe eo natura excogitaratiquæ uallibus eu ex omni pre uallucrat;qua^ altitudo oculis copræhendi no poftèt:nec tranfire erat facile:nec ageftu ulla rône côpleri poffibile.nâ ea q ab occidente fita erat uallis.lx*ftadiis diftéditur:unde Afphaltidis lacus ci limité facit, Ex hoc uero traduipfe mache rus altiffimo uertice fupereminct.a feptétrione aût amp;nbsp;meridie uallcs magnirudine quidé fupra^ dicfta uincuntur.fimiliter uero funt inexrricabiles,Ad conatû uero dus uallis quæ ab oriente eft altitudo non minor centum cubitis inucnitur.Monte uero ex aduerfo macheruti pofito termi^ natur.Ea loci natura ,pfpccta rex Alexâder primitus î eo caftcllu cômuniuit:qd poftcaGabinius bello euro ariftobolo gefto depofuit,Herodi auté regnanti oibus locis dignior cura uifa eft amp;nbsp;co ftrudione tutiffima ^pter arabu precipue uiciniraté.Nacp opportune fitus eft eo^ fines^fpC'' dans,Magno ergo locu muro amplexus ac turribus ciuitaté illic fecit incolis unde î arcé ipfam ferebant afcenfum.Quin Si ipfum uerticé rurfos acdificaueratnurreftjin angulis.clx.cubitisere xeratJn medio autéambitu regia ftruxerat magnitudine fimul habirationu amp;nbsp;pulchritudielo-« cuplcté.Multas uero ciftemas recipiendis aquis abundæq; fuppeditâtibus locis maxime idoneis fecerat;ueluti cd natura cercarct : ut quod illa fitu loci inexpugnabile feccratnpfc manu inftrm öis munitionibus fuparet.Infuper eni amp;nbsp;fagitta^ multitudinémachmarüq? repofuinóiornnem apparatü excogirauit qui habitatoribus poffet magnac obfidionis praeftare côréptû.Erat ante in ipfa regia rura mirabilis magnitudinisinullo eni caryce uel cclßtudine uel magnirudine uinceba tur.Fercbât aût eâ ex Herodis tcporibus pfeueraffc;manfifrerc^ ultcrius ^fcöoifed ab iuda^is g locum cœperanr cxcifa eft.Vallis aût qua ciuitasa pre feptétrionali cingif quidâlocusBahrasap pellabaturtubi radix in codé noie gignif quæ flâme quidé aflîmilis eft colore.circa uefperauero ueluti iubare fulgurâs accedentibus eâ quæ euellere cupientibus facilis non eft:fed tâdiu retugit ncc prius manet quâ fiquis urina muliebré uel menftrû fanguiné fup eâ fuderit.Quî enam tune fiquis eâ tetigeric mors certa eftmifi forte illâ ipfam radicé ferat de manu pendenrem.Capiturat alio quoep modo fine pcriculo qui talis eft.Totam eâ circûfodiunt ira ut minimû ex radicé terra fit conditum.Deinde ab ea religant canem iHoq; fcqui eû a quo religatus eft cupiére radix quids facile euelliruncanis uero continuomoritur:tanquâ eins uice a quo herba tolléda erat traditus. Nullus eni poftea accipientibus raetus eft. tantisaurem periculis ,ppter unâ uim capi earn opère precium eft.Nâqî uocantur dæmonia pefhmojiz hominum fpiritus uiuis îmerlâ eolqi necantia quibus fubucntum non fuerit.Hæc ciro etiâ fi tantûraodo oderat ægrotantibus abigit.FIuunt autem ex eo loco aquarum fontes etiam calidarum multum inter fe lapore diuerfi, Aliinancÿ amari funnaliis nihil dulcedinis deeft. Multi autem frigidæ aquæ ortus non folum in humilio/ ribus locis fontes alrernos habentded quod amplius quis rairetur in proximo.Etenim quaedam fpelunca cernirur non quidem alte cauaifaxo autem imminente prorcda.Super hoc ueluti dux mammae iter fe paululum diftantes. Et altera quidem frigidiffimum fontem:alrcra calidiflimu fundit. Qui mixti lauacrum fuauiffimum præbcnnmultiftj niorbisac uitiis falutarei maxime uero neruoßi curariôi côueniésihéttj idé locus metalla fulfuris amp;nbsp;alumis.Baflus aût côtcplatus undiq; regioné uallc oriétali repletâ expugnaticeaggredi ftatuit:opuf^ îchoauit^perâs agerem qplurimû extollere faciléty per eumobüdioneni facere. Qui uero intus fuerant depræhenfiab

-ocr page 527-

«ternis fegregatiiudæi illos quidem cocgcre inane uulgus eiTe exidimantes inferiorem obfer^ nare ciuicaté ac pcricula priores excipereiluperius uero caQclknpii occupatü tenebat:amp;proprer wunirionis firmitaté; amp;nbsp;ut faluti fuæ confulerent. Impetraturos enim fe ueniam opinabatur fi locum tradidiflent romanis.Priusaût fpemuolebât experiendo obfidionis declinandæ conuin^ cere.iudaeicgalacri animo in dies fingulos excurfus habebant amp;nbsp;cum bis quos fors obtulißer co ferns manibus multi quidé moriebantur mulrofq j romanos interficiebant: fempaut utriufque plus ex tépore uidoria caprabafaudaeis quidé fi incautiores aggrederenf; in aggere aut pofiti fi improuifum excurfum eojx bene fepti armis exciperent. Sed non erat finis oblidionis futurus. Rex aut quædâ fortuitu gefta inopinata caftelli tradendinecebtaté iudaeis impofuerat.inter ob feffos iuuenis ex audacia tcrox eft Öimanu ftrennuus eleasarus noic.is auté fueratamp; incurßbus nobilis multos aggredi aggreffumep^hibere obferuans:etiam impraeliis fempcr grauiter^róa^ nos afficiens:audaciacj fuj focios profcquensumpetum quidem facilcm his:periculo aûtuacuû difceUum afficiebat nouiflimus reccdendo.itacp difcrcto quoda die pugna progreffa ex'utraque parte ipfe ranqua defpicicns omnes cxiftimans neminem tue hoftium prxlium exceptuçi extra portam rcmaniitÄ in muro Nantes alloquebatur tutarnen lilopc attendens.Hanc aût oporruni rarem uidit quidam ex cadris romanos ægyptius nomierufusÄ quod nemo fperaffet impctu fadto cum ipfis eum armis repente correptum cum hoc uifo Nantes in muro Rupor tcneret i ca» ftra romanoße rraduxit.PoRquä uero duxnundum præcepit extendi ßJin aperto conftitutü ut ex ciuitate confpiccretur cædi uerberibus uehementer iudæos confugit cafus adolefcentis unn uerlaq; ciuitas infletu crattek queftibus ; unius uiri clade perculfa. ld ubi baffus animaduertic confiliorum aduerfus hoftes hoc principium fumpfitteorumcp miferationcm augere cupicns q/ tenus coach pro cius falute caftelli traditionem iacerent:quod fpcrauit adeptus eft. Nam ipfe quidem uclut mox elcanamm fufpcnfurus crucem defigi iuffit.Ea uero cofpeda maior caftella/ nos dolor inuafit:6i ululando querebatur intolerable effe calamiraté uociferantcs. Tune igitur cleazarus cos orabar: ne uel fc defpiccrenttmortem miferrima fe fubituiji fibiq jipfis falute præ, berenttpoftquä lam fubaöiomnes romanos uiribus ac fortunæ conccderent.illi aut amp;nbsp;eius fee inone fradi ÜCquod multi intus pro co precabantur: ex magna enim amp;nbsp;populofa propinquirate genus ducebattöi cotra igeniu fuu miftncordia uidi funr.Et quibufda ccleriter miffis colloque bantur caftelli traditioné facere petétes ac reddito fibi eleasaro line metu dimitti.Cumauté his accenfus effet dux romunopc multitudo ciuitatis inferioris initaleparati cu iudaeis cognita pa/ Öione ipficlara node aufugerc Ratucre.Cum uero portas aperulffent ab his qui deditioné pro miferant ad baffu nunclus uenit:fiue inuidia falutiseo^ fiue formidine neeoßi fuge caufas ipfi præRaicnt.Sed fortiffimi quidé fugientiu qui praecefferât euafere.ReliquoRi aût uiri quidé mil k fepringenti perépti funttraulierculac uero amp;nbsp;pueri in feruitiu dudi. fponuones auté cü his qui cafteHum dedidere habitastbaffus eóferuandas cé ratus amp;nbsp;ipfos dumfit: amp;nbsp;Eleazarum reddidit, fJCapituIum.XXXlX.,

ÖIs aût adminidratis in faltü qui appellaf laraen duccre properabat exercitu: multi enim illuc cógregatieé nunciabanf ; qui pridé rpe obfidionis ex Hierofolymis amp;nbsp;Macherüthe profugerat.Ergo cü ad locü ueniffet neep falfum fuiffenunciü repcriffct. primo quidem oem locü CÛ equitibus cingitiut fiquis iudaeo^ conatus fuiffeteuadereimgiendi péquités copia non haberet.Pedites aût filuâ iuffît caedere ne inde cÔfugerent.Hoc mÔ ad neceflitatem addudi funt fortiter aliquid faciendi uelut ex audaci certamine fortaffc fugam etiam repperirent. Itaq; Ûmul uniuerfi Si cû clamore îpetu fado in eos a gbus cindi fuerât irruût.lHi aût fortiter excipie bant multaqj his audacia illis côtentôe ufis:diu quidé præliû fadû eft. Nô aût fimilis cuéit finis pugnæ certâtibus.Nam rôanoçi quidé.xii,tantû côtigit occûbere neep multos faunari.IudacoK nero ex illo plio nullus euafit.Sed cû non effent pauciores tribus milibus pftrati funt ocsieorih que dux ludas Giari filius:de quo fupra meminimus g» ordini cuida prscpofirus cü hierofolyma ^fi^returtquibus dcmerfus fuerat cloacis latétcr eriugit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CJCap.XL,

^^jOdem uero tempore Cæfar etiam ad Liberium maximum fcripfit.erat auté procurator: ornné terram uenderet ludæorum. Nee enim ciuiratem in ea condidit propria feruas priam fuam.Solis uero odingentis militibus illic relidis locum dédit quem îcolerét: qaiuoc^tur Amafia.diftat autem ab hierofolymis.xxx.ftadiis. Stipendium uero ubicunq?dege, rent iudaeis induxit binas drachmas fingulis annis deferre in capitoliü iuffit:ira ut ante hæc hie/ rofolymorura templo pendebantîôi res quidem iudaeorum illo tempore hunc ftatû habebant.

C[CapituIum,XLI.

-ocr page 528-

W' '^ Amu«o quarto anno Vefpafîano adminiftranteimperium corigit Comagenem re/ ■ nbsp;nbsp;nbsp;Agern Antiochum in maximas cladcs cum rota domo ïcurrere ex caufa huiufmoi Cc/ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Blennius petus qui tue Syria adminiftrabat öue re uera feu ^ptcr inimidrias antiochi certu non ualde patefadu eftjirreras ad Cæamp;ré niifit,Antiochü dices deficere ab ro/ mams cu Épiphane filio decreuifle; padis habitis cü rege parthoj^tppterea^ debere illos ante/ caperc:ne fi priores nouas res adorti efienntotu romanorü imperm bcllo perturbarent.Nó erat aut Oefar huiufmodi nunciu ad fe perlatum negledurus.nam uiciniras regu maiore negodum prouidentia dignu die faciebat.Samofata enim Commagene maxia ciuitas iuxta Euphrate lita cd ut eflèt parthis:co natj id cogitauere fadlimus trâfitus:tutû aut rcceptaculû.fide igifhabita amp;nbsp;präre fibi pmifTa ut ageret qd expedite uidereânegligêdû no purauit. Subito ramé Antiocho ciufœ fociis nihil opinâtibus in cÔmagenâ ingreflus eft ex legionibus guidé fêxtâ ducés;amp; in fug quoidâ cuneos alafq? equitû.Habebat autauxilio reges terrae guidé guae chalchaica uocaf Arp ftobolum cius aut fratré MafadamuJntroitus aut illis fine ccrraminc;cp nemo indigcnapz maus ualebat opponere.Antiochus eni inIpato percuIfus nuncio bellu guidé contra romanos ne co/ gitahonc concepit,Decrcuit aut toto regno in co quo erat tradu relido cum coniugcac liberis egredi.Hoe fe romanis purum ab ca fufpitione quae fibi ingeretur probatug^ dié ratus.Progref* fufçp de ciuitate,cxxx,^pe modum ftadus in campo rabcrnaculum ponit.Petus aut in Samofata qui earn capeflèrenr mittit;ôrper cos ciuiratem tenebat. Ipfc ucro cum alio milite in Anriochu ire tcndebar.Non tamé rcx uel ipfa needfirate addudus dl aduerfum romanos aliquid belli có gererc.Sed fortunam qucflus quiduis pari fudinebat.AdoIefcentibus aut bellij penris uiïj cor poris praeftantibus filiis eius non erat facile in calamiratc fine pugna durare, Iraq; ad uirmre ié conferunt Epiphancs ß^Callenicus.Vehementi autpugna per tota diem habita infigni fortitu/ dine demonftrati funt;nullalt;j parte fua^ uirium diminuta difeedunt, Antiocho uero ncq; pu/ gna hoc modo perada manere domi tolerabile uidcbatur:fed abduda coniuge cum filiabus in ciliciam fugit:arq?hoc fado militum fuorum animos frcgit .Nam ueluti defperato ab co regno defeccre:amp; ad romanos fe rranftulere;omnium^ erat ddperatio.Ergo pnufqua penitus deftitu/ erentur auxiliis epiphani cum caeteris feruare fe ex hoftibus erat needTarium, Fiuccp omnes eg/ res decern qui cum his una tranfgrdfi funt flumen euphraten:hinc iam fine mctu profedi cum ad bologdien parthorum regem ueniffcnrino quafi fugitiui defpcdi funt: fed adhuc fortunam priftinam retinenres omni honore dignati funt.Antiochum uero ubi tharfum cilicix ucnit mif lb hecatonrarcho petus uindum romam tranfmifit. Vefpafianns autern ita regem ad fe dcduci non padus efttdignius die ratus ueteris amicitiae habere rationé;quâ belli occaiioncm inexora/ bilem iracundiam obferuare.ltacg iubet ci iter agenti auferri uincula intermiflaq; interim profd dionc Romam apud lacedemoiam degcre:magnos uero ei pecuniae redditus prabettut no mo copiofe fed etiam regie uidum haberct. His cpiphanes di cacteri cognitis qui patri ante metue/ bant magna cura Si inextricabili animos rclaxarunt:6iipfi quog; fpem rcconciliandi cum c^ß/ re conccpere.Cumauté etiam bologdfus de his feripfißet ad caefarem nee enim quäuis féliciter agerentæxtra romanum uiuere patiebanrur imperium:6i cum cæfar his manfuete facultaté de/ diflèt:romam uenerunt. Patte autem ad eos ex lacedemone ftatira aduedo com omni honore his haberetur ibi manière.

fiCapituIum.XLII,

HLanorum autem natio quod quidem feithæ funt iuxta flumé tanain Si meotides pa/ ludes fedes habcntcs iam quoda loco mcmorauimos. His ucro temporibus inito co/ filio ut terram medicam Siulterius praedandicaufa peruadercnt cum rege hyreano^ coIIoquuntur.Nancp is cft illius tranfitus dominus;quem rcx alexander ita fecerat ut porris ferreis dauderctur.Aditu aut fibi praebito uniuerfi nihil fufpicanribus medis incumbut: eorumcp fines populofos omnigenuqj pecorum plenus diripiebant: cum refiftere nullus audc/ ret. Nam qui regnum cius terrae obtinebat Pacorus metu percuflus indifiïciliora loca refugiens caeteris quidem bonis omnibus ceflèratmix autem ab illis coniugem ac concubinas captas datis centum ralentis redemerat.Summa ergo facultaté fine pugna praedabundi Si ufq; ad armeniam uaftanres omnia proceflcre.Eius autem rcx tyridatis erat. Qui cum his obuius bello confiixif/ fct;non multum abfuit quo uiuus in illa acie capcretur. Procul enim quidam miffo laqueo cir/ cundatum tradurus fuerar nifi cclerirer gladio rupilletlaqueum arque ita fugiiret,illi autem pu gna multo magis effcrati terram quidem depopulati fût: magna uero hominu multitudiné alia que ducentes praedam exutroqj regno ad fua domicilia redire.

•SCapiruluiu.XLUI.

-ocr page 529-

\

^ nbsp;nbsp;y Pudiudxnm nero mortuo bafTo flauws Gluius in adminiftratione fucccdit.Et aliam

quidem rerrani bello fubadam uidens unumauté adhuc rebelle fuperefle cafteUum T I omni quæ in illis locis habebatur manu colleöa aduerfus id militem mouir. No/ —* men eft aLitern caftello mefada.Princeps uero ficariorum a quibusfuerat occupatum frat uir præpotens eleazarus ex origine iudac:qui non paucis iudæis perfuafcrat.ut ante diximus öe profeffionem facerent quando cenfor cyrinus in iudæam diredus eft. Tune enirn fe Gcarios uocauere;quiromanis dido audientes efle nollentiomniq; raodo his quafi hoftibus utebantur, deripiendo quidem amp;nbsp;circumagendo corum bonaagnem uero dominus iniiciendo.Nihil enirn “los ab alienigenis differre dicebant:qui pugna etiam petendam iudseorum libertaté tanta igna uia perdidüTennmagifi^ fe optare fi romanis feruitium fpopondiffent.Erataut id plane caufa/ Go amp;nbsp;crudelitas atq - auantiæ dicebatur obtentu;manifefteautem rebuscffedumeft.Nam idem “Ii amp;nbsp;defedionis fotii fuerunt Si bellij cum romahis cóiter fufcepere. Caufa uero pciorillorum JP cos fadaeft:amp; cum mentira prior co9 ^refcllerctur occafio peius tradabant eos qui nequiriæ luæ iuftis affertiombus exprobrarent, Fuit enirn quodâmodo illud tempus apud iudæos oium ^generum malitiæ fœcundilQmumwt nullum opus intermitterctur infedume fiquis excogiran do fingere uoluiffet haberet quo rnagis nouum aliquid inueniretuta Si priuatim Si cóiter omés iinum erant;amp; exupare alium alius tam irapierare qua iniquitatein proximos certabant. Poten tes quidem multitudinem male tradando: multitudo uero ad intcritu porentium properando: iliis enirn crat dominandi cupidiras: his aütuim faciendi bonaqi locupletium diripicndi.Primo quidé Sicarii fuere iniquitaris in propinquos amp;nbsp;crudelitatis audores nullis neq; uerbo indido 3d iniuriammeq; fado intenrato ad exitium eo^ quibus infidiarentur penitus prætcrmiflb.Ve tutn Si hos ioannes moderatiores effe demonftrauir. Non folum enirn omnes interficiebat qui fecelTaria amp;nbsp;profutura fuadcrent tanqua inimiciffimos cmfqi modi maximeciucs tradans: fed etiam patnam malis plurimis cumulauit. Qualia fadurus fuerat qui deum quoq; iam effet au fus impierate contemnere.Nam Si menfa nefaria uefcebatur;amp; légitima patriamtquæ extermia/ Zierat caftimoniam ut iam fit minime mirum fi manfuctudinis cómunioncm minime feruabit bonainibustqui dei pieratem furore contempferat. Rurfus igitur Simon Giora: quid mali non eommifittqua ue liberorum corporum iniuria tcmperauit:quieum creauere tyrannum.Quc ue to eos amiciria:quæ ue cognatio ad quotidianas cacdes non ferociorcs effecit.Nam qua: alienos quidem male tradareinertis nequitiae opus effe arbitrabantur.Clariffimam uero gloriam pare/ te crudelitatem in familiariflimos exiftimabant. Horum furoris acmuli etiam idumei fucre: ilii ^nim fceleratiffimi peremptis pontificibus ne qua pars conferuaretur pieratis in deum: rotu qd ex ciuitatis facie fupererat abfeidere fummamq; per omnia iniuftitiam induxerunt: in qua illud Itominum genus qui relotaiappellari funt uiguit:qui nomen fadis uerum probauerunt.Omne diira malitiæ facinus peremulari funt.nullo inemulato:quod ante commiffum memoriae tradi dit praetermiffo quauis nomen fibi ex bonorum æmulationc împofuiffent: qui eos quos laede-rent proprer effram fui naturam cauillâdo fallebant qui malo^ quæ maxima effent bona duce/ bant,Ira q debitum finé innuere mérita iUis poena dei uolunrare décréta. Cunda enirn quæ na tura hominis poffer ferre fupplicia in eos ufq; ad extremum uitat rcrminum congcfta funt quæ uariis perempti cruciatibus pcrtulere, Verum fortaffe dixcritaliquis minora cos qua comifcre perpeffbs;uerum his qui iufte ea paterentur hærcbant.De illis aut qui in eorura crudelitatem i/ riderunt non huius temporis pro merito conqueri. Rurfum igitur ad earn narrationis partem tedeam undc digreffus lüm.

# Capitulum.XLini.

Enit aut dux romanorum contra Eleazarum:^ qui cum eo Melàdam tencbant Sica ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nos exercitumducens:amp; fines quidem ftatim omnes obtinuit:præfidiis ubique locis

W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! opportuniflimis collocatis.Caftellum autem muro circundedit: ne quis obfefforum

fugiendi facultaté haberenut que euftodes pfeueraffentnpfe uero caftris locum occu pat ad oofidionem quidem idoneum: quern delcgeratiqua parte caftelli rupes monti proximo applicabârur.Cæterum diffîcilem ad copias utenfiliuminon folum enî commcatus ex ISginquo 6^ cum labore iudæo^i maxie portabarurtquibus hæc fuerat cura mâdara.uerum etia parus ali/ unde in caftra ducebatunquonia in eo loco nullus fons proximus naicebatur. His aut difpofitis Siluius obfidionem agreffus cft;maximemolis ac laboris egcntem propter caftelli munitionem cuius natura huiufmodi eft Saxum gyro non exiguum:5d excelfum longirudine undique ab ru* ptis atque altis uallibus cingitur ex inuifibili fuper fundo habens fcopulos ; ipfeque omnium funt animalium greflibus inacceffk:nifi gjduobus raodis idem faxura indiflicilem explicatur

-ocr page 530-

afccnfum.Ert antcmunum itet ab lacu Afphalthidc ad folis ortum:5^ alrcrum ab ocadeMeü' cilius ambubri, Vocatur autem unura coluber ex anguftia crebrifrp flexibus capta fimuitudie» Quæ enim prominet rupes frangitur:ac faepein fe reuerrens paulatim rurfum produac : ow^ iHo innere gradiens proraouet pcdem.Nan^ mutanti ueftigiü necefTe eft pede altero nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5

certa pemicies.Alnrudo eni rupium umnlt;$ dehifcit utquæ horror quéuis terrere audacuiimu poffir. Per ciufmodi uiam cum.xxx. ftadusafcendens quod reftat ucrticis cft non in c^^iuk coadh:fed ut habeat in fómo planiciéJnhac primus quidéionathes pontifex cadellu sedincaui amp;nbsp;appellauit Mefada. Poft aut Herodi magno ftadio fuit loci ilbus ftrudtio.Nam amp;nbsp;murum pc nbsp;nbsp;,

ocm eius gyrum erexit ftadiojjz fpatio,lx,amp; candido lapide fadtüÄ pcr.xii.alrû laruqj octo eu tis:8i uigintifepté turres quinquagenis cubitis in eo ftabant ex quibus aditus membra peto^ murum intus ædifîcara* Rexenî uerticem quo fœcundus omniq; planicie mollior cibet cuim^ ræ deftinaueratjut fi quando externo^ alimento^ penuria contigiffet î hanc quidé qui faiutc fuam caftello tradidiflent. Quin amp;nbsp;regia fibi ædificauerat ab occidenralis partis a fu intra mnia quidé arcis œpofitâ uergente aut ad feptentrione.Regix uero mums erat magnu ac firmiftimus celfitudine quattuor lexagenu cubito^ in angulis turres habebat, Membros at intus amp;porticû:iré(ÿ balneajjz uaria erat 6i fumptuofa côftrudioxolûnis quidé amp;nbsp;ßngulanDu Cixis undiep fubftituris.Parietibus aût mébrifq; folida copage lapidum uariatis,AdfinguIa uw habitacula amp;nbsp;furfum;8i circa regiam amp;nbsp;ante turres multos magnofq; puteos in fcopulis exado raneuftodes aqua^ tanta molitusabundantiâ quanta qui fontibus uterenfhaberét^FolTæ uero iter ex regia in arcem fummam ducebat:quas foris nemo cernebat.Sed ne manifefta^ guide uiae facilem fui ufum præbere hoftibus potcrant.Nam orientalis quidé uia natura eft lacccflajutiu/ pra memorauimus. Occidétalé uero magna î auguftia pofita turri cSclufinquac no minor mille eu bito^ fpano ab arce diftarct qua ncq; tranöripoffe ncq; capi facile uidebaf, Incxtricabilis at quauis liccntcr ambulantibus fucrat fabricataJta quidé aduerfus hoftiles ipetus natura fimul« manu caftellu erar comunitumtintusaut repofiti apparatus magis amp;nbsp;diuturnitaté amp;nbsp;opulcntia iuuaretnam amp;nbsp;frumentum multum erat conditum:amp; quod in longum tempus fufficerepoflet« uinumq; multum amp;nbsp;oleum;fuperant cuiufque leguminis frudusiK palmæ coaceruats.Cuncra que repperit Eleasaras caftello per dolum cum ficariis occupato matura: nihdq; reces depofitis détériora quâquâ fere ex quo apparata funt ad excidium a romanis illatum.c.annorum tempus agebatur.C^in etiara romani frudoura reliquias incorruptas offendere.Si quis autem caulam diuturnitatis auram effe exiftimetmon crrauerit cp arcis altitudine ab orani terrena ac fotulem ta materia fit remotaanuenta cft autem omnigenum quoqj armorum multitudo ab mgecondi tatquac decern milibus uirorum fufficerenttferrumq? infedum necnon æris amp;plumbi catena: quippe ut magnis de caufis fedum crederes apparatom.Aiunt enim Heroden idipfum caftellu fibi ad refugium parauifTe duplex periculum infufpicantemtunum quidem ab iudso^i populo ne fe depofito illos qui antea reges fuerant ad principatum rcduceret, Alterum uero maius atc^ atrocios ab regina æ^pti deopatra.Hæc enira fuam fniam non celabat: fed cum antonio fepc uerba faciebat portulans heroden intcrfici :fibiautem obfccrans regnurn iudæorum donaria Et magis quis miraretur nondum eius imperio antonium paruiiïè male eius amore émancipa'* tum:quâ non dominaturam fperaffet propter eiufmodi metus herodes códita mefada in extro mum belli contra iudæos romanis opus dimifit. Nam cv foris iam locum ornné muro cinxcrat dux romano^ificut fupra dixiraus: ac ne quis effugeret diIigcnrilTimc procuraueratiincipit ob/ fidionem uno tantum loco rcperto qui aggerum iadum pollet cxcipere.Nam poft earn tunim quæ iter ab occidéte quod ad regiam fummumq? montera duceret præcludebanerat quidam continentia faxi uaftior latitudine multumq? porredatcelfitudine autem mefada: trecentis cubi tis inferiortquam LeuccmappeUabantihinc igitur Siluius ut afcendit ac tenuit aggerem apporta re militibusiurtittiUis autem alacri animo 5i raagna manu operantibus folidus ad ducentos cu/ bitos eredus cft tumultus.Verum neep firma nee^ fufficiens machinis fercndis hæc menfura ui debaturifed fuper eu tribunal côftridis faxis ingentibus fadû eft altum iremq; latû cubitis quin quaginta.Erat aût alia^ machinarum fabrica illis affimilis. Quas primo quidem Vefpafianus ad obfidioncs poftea uero Titus excogitauerat rurrifeg quinquaginta cubitis effedaertitota fer* ro coniépta» Vnde mulris baliftarum tormentorumquc iaculis romani cito eos reppuicre qui de murö pugnabant: 8i caput exerere prohibuere» Simul autem ingente etiam ariete fabricato Siluius crebro murum pulfari iubetiac uix quidem tamé aliqua eius deficit parte interrupram. Ciro auté præuenere ficarii muro inrus altero conftituto. Qui ne machinis quidem fimilc ah/ quid pateretunmollis enim adhuc erat Sdimpetus laxare uiolentiam potcrat:hoc mó cottrudas

-ocr page 531-

j trabes proceritâte magnasÄ quae feds funt continentes compofuere. Earum aut ordfnes erat duo fimiles tantum^ diftantes quatum effet muri latitudo amp;nbsp;inter eos ambos rcplebantagge^ 1ris fpatium.Nec ucro crefcenre cumulo terra deflueret aliis tranfuerfis trabibus quas in longitu Idinem pofuerant colligabant.Erat ergo illis quidem opus ædificio fimile; fed quod cædédiife* •rebantur machina^ iöus euanefcebant Iutolt;^ fubfidentc ftrodiorem fabricam faciebant, Vbi , hoc Siluius confiderauit igni magismurum captu iri putans multas quklé ardentes faces militi bus inrro neulari praecepit; murus adt quippe;ut maxima ex parte lignis coffrudus ignem cito côpræhendit:amp; ufqj ad imum (ui laxitace caiefadtusingenti flamma colluxit.Incipiente quidem adhuc incendio fpirans aquilo romanis erat horribilis auertens defupcr flammas in eos abigc/ bariamp; poene machinas quaß iam conflagraturas delperauerant.Demde flacu murato ueluti dim j nbsp;nbsp;na prouidentia excitatus auftcr:multaqj ui contra obuios cas référés muro appulita'amtj torus

.ardebarex alro.Romani quidc cum dei uterencur auxilioad caftra læci digrediebantur decreto I, nbsp;nbsp;holtes luce aggredi;^ node uigilias accuratiores facere ne quis eoijz clam iubterfugeret.

f [Capirulum,XLV*

Ed neq; ipfe Eleazarus de fuga cogitabatmecj aln cuiqua permiffurus erat ut faceret Videns autmurumigne confumpru;alium uero nullum faintis modum neq; uirtu* Ç J tis cxcogitans:lêd his quæ romani in fe liberolcp fuos amp;nbsp;coniuges faduri effent fi ui Jciffent ante oculospohns de oium morte confilium coepitlidq; ex prælèntibus for/ tiffimum ratus ualidioris animifotiis uefpcri congregaris ralibus eos uerbis ad facinus imtabat Cum olim uobis decrerd fit uiri fortes neq; romanis neq; cuiquaalii feruire nifi deo: is enim fo lus elt uerus amp;nbsp;luftus deus hominumiecce nuc tempus adelt q? fadis ucltros probare animos iu beat.Mec igitur ipfi nos dehoneltemus ante quidem feruituté nee fine pcriculo pafli.Nunc aut i cum feruitute inrolerabiles poenasamplexi uiuemus fub romais futuri, Priroi cnil olum ab his defecimusÄ nouiifimi cu his bellu genmus,Puto aut Öihanc nobisa deo grand daram:ut bene ; nbsp;nbsp;ac libere poffimus mori quod aliis non euenit:prseter fpem paupertatismobis aut certü elt orto

idie futurum excidimLlibera elt aut Itrenua mortis condidio cd affedibusmee ent prohibere id holtes poffunt:qui profedo nos optant uiuos abduceremeq; nos illos iâ poffumus luperare pu* gnandoNam fortaffe quidéabinitio Itatïoportuit quado libertaté defendcre cupicnbus oia amp;nbsp;^ nbsp;nbsp;a nobifipfis acerba pcioraqj ab hoftibus eucnlebat. De dei uolunrate cóiieere amp;nbsp;Icire q, arnica ei

tquonda natio danara eilet interituimanens eni,ppitius uel falté nobis leuitcr ïfenfus nunq ran/ forum quidéhoium pernicic neglexiffenfacrariffima uero urbé fua igni hoftifi excidioq; prodi/ Tiflet.Nos auté foli.fcx omni genere ludæoty fperauimus feruata libertate fupare tanqua ml in ^cam deliquiffemus:nulliufœculpæ pticipes fuiffemustqui alios quoq; docuimusJtaq? uidetis ^'léadmodu nos uana fpedaSè rcdarguit fortiore nobis mfgatis rebus malo^ neceffirate illara. Necenlquicqua nobis caflelli natura Inexpugnabilis ^ifuit ad falute:fed amp;nbsp;311métoß ^ copia. Sed arnio^ mulritudiné aliuq; héntcs abundariffimfi apparatu ipfo maifeltiffime deo Ipé falutis au/ ferente pdidimus.Igniscnl qui ferebaf in holtes inædificarû a nobis murû nô fponre reuerfus é Sed hæc multo^ ira funt criminuiqua sfurore capti contra gentiles aufi fumusipro qbus quælô 5 ne româis îuidiffimis poenas:fed per nos ipfos deo pltemus ifte aut illis moderatiores funt:mox hentur eni coniuges iniuria uacux:liberi fcruitutis expertes.Poft illos aut ipfi nobis honeltâ in/ nicem gratia pbeäus libertate feruata optla fcpultura.Prius tame amp;nbsp;pecunias amp;nbsp;calleUu igni co/ buramus.Merebunf eni romani certe fcio fi neq; corpora noftra tenuerinticopendio caruerint. Alimenta fola reliquemus: hæc eni nobis erot reftimonto mortuisiq » non penuria uidi fumusi fed ira ut ab initô llatueramus morte feruituti ptulimus.Hæc dicebat Elcazarusjfed nÔ ieundé modu præfentiu fniæ congruebant.Sed alii quidé ei obedirc,pperabant;qfi uolunrate repleban turpulchra elle morté eximmantes.Qui uero molliores erant coniugum ac familiarum fuarü Iniifericordia:uel etiam propius quentjapertiffimus detcrrebat intcritus alius alium intuens có/ trarium uoluntatis fuæ motum lachrymis defignabant, Quos cu uidiller Eleazarus formidarc fac magnirudinem confilii animis frangi pertimuit; ne etiam qui fortiter dida pcrceperunt ef/ foeminarent flentes ipfi ac déplorâtes. Ergo exhortationem non itcrmifit: fcdcredior multocp Kpletus fpiritu clariorem de immorralitate anima: orationé incipit magnaq j ufusexclamarióe lachrymantes attentius expedans plurimuminquir opinione deceptus lum;qui purarem uiros fortesp libertate cerrarcs mori bene male qua uiuere. Vos aut nee cuilibet quidé homini quicq neq; audacia neq; uirture pftaris qui etiâ magna mala effugituri morté timetisxû oporterct uos fuper hoc neq; cundari neq; expedare monitoré.Olim eni amp;nbsp;a primo Icnfu nos crudiros patrie orationis ß i facraemaloru^ noftro^ fadls amp;nbsp;animis côfirmâdo pfeuerabât: qd uiuere hominis

-ocr page 532-

cdinon mon' calamifas. Nam mors quidem libertärem animis ptæflat ad proprium purumque locum cas dimittit ab omni clade futuras intadas. Donee autem mortali corpore iundæ funt. unaq? malis cius implentunquod uerifimile dicitur mortuæ funr.Diuina enim cum mortali fo* cietas turpis edtmulrum quidem poteftanima iunda cum corporennftrurnentum enï facit fuu latenter id moues amp;nbsp;ultra mortalem naturam geftis producens.Verumtamé cd pondéré quoin terram detrahiruriquedq; ab ea pendet abfoluta propriu locum receperir: tune beata amp;nbsp;undi^ liberam participât forritudinc;amp; humanis oculis:ut ipfc deus inuifibilis mancs:nec eni cu efl ' in corpore cofpicifmam amp;nbsp;accedit occultc;neq; rurfus cu recedit uidef unaquidéipfa Habens inz corruptam naturaxorpori aûteaufam præbens mutaticis: nam quod anima attigcnt Hcc uiuit atqj uiuet,unde nero digrefTa fucrit hoc marcidum moritur tantum imortalitatis ci fuperabit. Huius ofonis argumentu uobis fit fomnus: in quo collecta: aîæ nunquâ cas dctrahéte corpore iocundifiima quieté agunt.Cû deo uero^ cognatiôe degétes ubiq? adfünt;ac multa futura prx/ dicunt.Cur igifmorte timere c5ueniat:qui iomni diligimus quietéîQueadmodûaût nô fit de* metiffîmû breuitaté uiræ fcquétes fibimet îuiderc perpetuâ.Ôporrebat quidé nos domefiicav flitutione mediraros aliis effe exemplû ,pmptæ uolûtatis ad morté.Nâ fi ab alienigéis etw rei 1^ des petcnda fit: indo^ uideamus fapienres:qui fapientiâ ,pfircntur:illi enî eu fint boni uiri uitaf quidem tépus quafi quoddâ neceffariû natura: munus inuiti fuftinent:^perât aût holes corpo/ ribus foluere:nulloq: urgente ncq? exagitante malo pp îmortalis cÔuerfationis defiderû aliis q' dem pdicunt fe efle abituros.Ncc eft qui phibeat quicquâ: fed ocs fortunatiflîmos appellantes cas ad familiäres fuos litteras mittûtJra certâ uerâq; aïs eé inter fe côfuerudiné credidere.ÄIii at cû mandata perccpcrit:igni traditis corporibus ut îmaculara puraq; aîa fecernatur paulati mogt; nunf.Facilius enî ad raorté illos amiciflimi pfequunf qua exteroçi hoîum quifquâ fuos dues î longinquâ pegrinationé ituros. Et fe quidé ipfos deflentallos aût beatos dicunt q îmoitalitatis ordiné iam recipiant.Non ergo uos pudebit fi detcrius indis fapiamuslppnaqîignauia leges pagt; rnafep oîbus hoîbus æmulandæ uiderené inhoncfte defpiciamus:quâq amp;nbsp;fi côtraria nos a prin' cipio infiituiffet cruditio: qd ci fummû bonû ed hoîbus uiuere:mors aût calamifas attatnen te pus nos adhortatur eâ bono aîo amp;nbsp;facile tolerarc dci uoIunrate necefTario morituros. Olim quâtû enî apparet côtra orné iudxopc genus hoc decretû pofuit deus ut uita carercmus q ea no eramus quéadmodû oportebat ufuri.Ncc aufim enî uobifmetipfis afcribere:ne ue Romaisgra/ tificari q? nos oés copz belIûaffùmpferit.Non enî uiribus illo^ hæc accidere:fed ca fortior itep ueniens illis praefiitit ut uincere uiderené.Quibus enî armis ronnnopc pempti funt qui effare incolebanriudæifAc ne defeduros quidé ab iHis dum die fcptimû cclebrarent aggrcûa esune/ fium mulrirudo;nccnmanus referentcs cû coniugibus ac libcns maôauerûtme udiplôserubu cre roanos.qui nos rantûmodo holtes q» defcceramus putabant, Sed dicct aliquis cacfarienlibus femper cû fuæ cîtaris iudæis fuiffe difcordiâ:répufq; nados uctus odiû exupafle. Qui'i ^^S*^ °® fevtopohtanis dicemusl’Nobifcû enî illipp græcos bcllû gerere aufi funt:an nô cû,ppiuquis nq-' dris rôanos ulcilci, Multû igif his fides iHop: ac beniuolenria ^fuir;ac nô ab ipfis cû tqtis fami^ liis acerbifiâme trucidati funt;ac ,p auxilns gras eis redderet Nam quac illos a nobis pati ^’bib^ re ha?c paffi funt:uelutea ipScômirtere uoIuiflent.Longû fit fi ucH nunc ftpatim de fingubs di cere.Nodis enî $ Syriæ ciuitatû nulla cd qua: nô iudæos apud fe habitâtes occiderit nobis qua româos plus inimicos.Vbi ctiâ damafeeni quom ne câm quidé probabilé côfingerc potui^ent ciuitaté fuâ cæde nefaria repleuerc.xviii.milibus iudæORc cum coniugibus ac familüsiugulatis, Eor: aût multirudiné plagis in Aegypto perempto^.lx.miliû numeye audiebamus exccdercîil« quidera fortaffe in aliéna terra cum nullum inueniflent hedis aduerfàriû ira funt raortui.Onv nibus aût qui domi cû romanis bellû fulbipercnttnihil deerat eo^ quæ fpem totâ poflcnt prx' bere uidoriæ.Arma enî amp;nbsp;mûri Si cadello^ inexpugnabiles fabncœiarq; interriti fpirirus ad pc ricula pro libertate fubeunda cundos ad defedioné reddût fortiores: fed hæc ad paucû tempus cû fuffecifrent:feq; fudulifTent maio^ malo^ extitere prîcipiû.Oîa enî capta fût:oîaq: bodibus fuccubucrunt:uelut illo^ nobiliores caufa uidoriæmon ad coyc falutem a quibus indruda fu^ erant apparata funt. Et in prælio quidem mortuos beatos exidimari oportet: répugnantes cm Si liberrate non perdita periere. Eorum uero multitudinis quia a reams fubiugati funt quis no mifercarurfquis uenô anrequâ ilia pariatur mari properer: 'C^o^ alii forti tâq; igné quaverbe-' ribus excruciati periereialii ferocidîmea bediis ad fecûdû eo^ cibû feruati uiui funtullo^qde miferrimi habendi funr;qui ad hæc uiuunt qui fàepe mortem optantes non accipiant. Vbi elt autem illa magna ciuiras. Aut ubi ed quæ totius gentis iudeæ metropolis fuit. Tamis qui-* dem murorum feptis munitifTimattot uero ante muros cadellis turriumque dificdis mœnibus

-ocr page 533-

ïuta bellique apparatum uix capiens:tot autem uirorum pro fe pugnantiu multitudinécotiens Quid nobis fada eftiquæ dcum habere incolam credebarur:radicitus ex fondamctis erepta eft; folac^ eius monumenra reftant eo^i a quibus exciia eftampofira reliquis caftra.Senes uero infegt; bees ad cineres rempli affidét paucæ mulieres ad turpifumâ pudoris iniuriam ab hoftibus re fcruatæ.Hæc tecum repurans quifquâ noftroß ^ afpicere folem durabitfetid fi uiaere fine pericu^ lo pofTit.Quis inimicus adeo patrix^quis tarn ibellis aut pareus animæ ut eu non pœniteat hu* euftj dixiflè^At(^ utinam omnes fuiffemus mortui priufquâ illam facra eiuiraté hoftiû mâibus uideremus excindi priufquâ téplum fandum tanta ipicrate funditus eruiifed quonia fpes no in/ ftrenua nos illexit;quafi forte porerimus pro ea hoftes ulcifcimunc aut euanuit ac folos neceffi/ tare dereliquit.Mori bene properemus noftri metipf imifercamur:amp; coniugum libcroi^ du noz bis licet a nobitipfis raifcricordiam caperend mortenaneç ipfi nati furnus: amp;nbsp;quos ex nobis ge/ nuimusieamq ? fugereme fortiffimi quidem poffuntaniuria uero amp;nbsp;feruitus amp;nbsp;uidere cSiuges ad turpitudinc duci cum liberis non eft malum hoibus ex naturae neccflitare profedum: fed haec fua timidirate perferunt qui ante mori cd licuit noluere. Nosaut multum freti fortitudine a.ro ruanis defecimus:^ poftremo nunc illis ad falurem horrantibus non paruimus.Cuiigitur noeft * co^ iracundia mamfeftaï 'finos uiuos fubiugare potuerinr:miferandi quidem adolelcentes erdt quo^ uircs corporis ad multos fufficient cruciatus:miferadiadt prouediores quo^ aetas clades ferre non poterit:uidebit alius coniugem abduciialius raanibus reuindus uocem filii patrc ira/ plorantis exaudiet.Sed dura liberi funt amp;nbsp;gladios habent pulchrum minifterium nobis praebe/ ant expertes feruitutis hoftium:moriantur liberi cum filiis amp;nbsp;coniugibus uita deccdamus nobis leges praecipiunt;haec nos coniuges amp;nbsp;filii deprecantur;horum ncceffitatem deus mifit his con/ Gratia romani uolunr:amp; ne quis noftrum ante excidid pcreat timcnt.Feftincmus igitur cis pro/ fpcrata potiundi noftri uoluptate ftuporem mortis admirationeq? reiinquerc audaciæ,

lt;TCapitulura.XLVI.

V* 'ifDhuc cd orare cupientem oés interpellabâtiôi effrenato quodam îpetu pleniad opus in/ citabant;ac ueluti laruis exagitati alius alid antccapere cupiebar:hoc fpeciméeffe fortitu .L-_lt;dinis:redi^ cófilii exiftimantes ne qs extremus remanere uiderct tanrus eos amp;nbsp;coniugd amp;nbsp;filioße 8^ ppnæ caedis amor îuafit.Sed nee id qdaliquis putaucrit cd facinus accederct obtufi funriuerd etiâ feruare fententiâ qua cd dida pciperent habuerdt:proprid quidé cardep cffedum ’^etinétibus cundis:róni uero cedétibus qa ia optie filiis cofuluiflent.Simul eni ualere uxoribus Oiamplexu dicebatiac liberos grcmiis captos extremdlachryraâtes ofculabanf. Et fimul quidé n^ambus alienis iuda pagentibus ualenres eas configebatimalordq? fubditi hoftibus paffuri fuc tant cogitationé habentcs profolatio necelfitatis ad cædc. Deniq; nemo hac audacia minor in/ 'tentus eft. Cundiadt cÓiundiffimos tranffixcre mitêri qbus id neceffe fuitïquibufq? fthos arep Utores occidere:malo^ oïum uidebatur effe leuiffimum.Igitur neq; hoi?lt; ’iam fadot?^ dolorem tolerantes^ interfedos læfum exiftimantes fi illis breuiffimd repus ei fuperuiucret;ciro quidé uniuerfis bonis in und congeftis igné innciunt.Sorte uero ex numéro fuo decé ledis oium per/ cuforibus uniuerfi ct,ppter liberos ac coniuges ^ftraras côpofiti:eofque cSplexi manibus cd co/ rounicauiffent parato anio fe imadandos praebcbant infelicidimd illud exhibentibus minifte/ hdiiftiadtintrepide cundis occifis eandé fortis lege in fua quoq? morte ftatuerdt:ut cui obtigif fet noué peremptis ferner fupcr eos occideret.lta omnes fibi confidebant: quod neq? in audien/ do neep in fuftinendo facinore præftaret alius alii.Et ad extremum cæteri quidem fe neci fuppo fuere.Vnus uero atque nouiffimus circunfpeda multirudine mortuorum:ne quis forte in mul/ ta cæde fupereffet qui luæ manus egeretiubi cognouit omnes peremptos: ignem quidem irait/ îitregiæ;uchementi uero manu toto per fe tranfado gladio iuxta fuos afiedus occubuit. Et illi quidem perierant nullam credétes animam ex numero fuo romanis fubditam reliquiffe; latuic autem una mulier fenior: amp;nbsp;alia quædam Eleazari cognata plurimum dodrina fapienriaq; mu/ teibus præftâs. Et quince pueri per cuniculos:qui aquam lub terra potui ducebât abditiicd alii cædibus occupatas mères habcrériqui erât noningéti nderoÄ fexaginta cd mulieribus fimul ac pueris.Hæc adt calamitasada eft Aprilis mêfis quintodeeïo die,Romani adt adhuc pugna expe dantes mane defiftunt 8i aggeribus fcala^ pontibus lundis muros aggrcdicbantur, Cura uero hoftium neminem uiderentifed undies uerfurn acerbam folitudinc ignéq?intus filcntid quid fa dumeffet coniicere non poterant:ad extremum uelut impclléres idum arietis ululatum fiqui dem forte prouocarent dederant.Clamorem autem fenfere mulieres amp;nbsp;ex cloacis emerfe fadd/ romanisur crat indicarunt altera earum quemadmodum dida uel gcfta fuiffent omnia narran/ temanifertc.Non tarnen romani facile his uerbis adducebantur auli magnitudiné ueri fimilem

-ocr page 534-

non crcdenres.Ignem uero cxtinguerc conabantur per quaehanc uiam fedanres oto in regiam peruenere;confpeda£çmultitndine mortuo^ non utin hoßibus gauifi funttfed confilii fortitu dinem amp;nbsp;obftinatum in tanto numéro rebus ipfis contemptum morris admirabantur. Capitulum.XLVlI.

Viufmodi autem pcrado excidio in caßeHo quidem praefidium dux reliquitnpfe ue W ro cum excrciru caefarem profedus eft. Nee enim quifqua fupererat in illis regioni^ , I nbsp;nbsp;nbsp;I bus hoftiumtfed iam tota ludæa belli fuerar longinquitate fubuerfa; multifq jiuord

.-----^etiam procul incolentibus fenfim perturbationis pcriculum exhibuerat, Nam ßfef^

cum alcxandria segypti ciuiratépoftca contigir multos ludeo^ perire.His eni qui ex fadione fi/' cariorum illuc efiugere potuerunt non laris erat faluos elTemerum amp;nbsp;illic nouas res conabanf ut libertärem defenderenr:amp; romanos quidem nihil femeliores putarenndeum uero folum do minum dicercnt.Cum aut quida is iudæo^ non ignobilcs aduerfarentur: illos quide madaue/ re:aliis quidem inftabant ad defedioné eos rogantes.Eo^ aut uidentcs confidentiam principes feniorum iara cohibere tutum fibi non effe arbitrabantur: led congregatis oibus in congrcga/ tionem induis licanoßz temcritatem publlcabantriHos oîum maloÿ: caufam elfe demonlrrâtes: Sdnunc aiebant eos cp nee lic fugilTcnt certam fpem falutis habituri uiderentur:a romanis enim • cognitos ftarim elfe perituros proprias calamitarcscxplere, Ipßs aut qui nullius fuiflént eorum delidi participes cauendum elle ab eoiy cxirioÄ multitudine precabantur ut illoßi caufa torna nis ipfo^ traditione fatiflacerent.His didis profpeda periculi magnitudine paruerctraultoque imperu licarios aggrefli corripucre:quo^ fexcéti quidé ftatim capti funt. Qui uero in ægyrptû ac Thebas qui in iUo tradu erant elapfi funt non mulro poft compræhenfi redudifunt: quo^ç non é qduritia Hue confidcntia lïue pertinacia uolunratis fit dicenda nó obftupefcat. Omni ent genere tormenropi amp;nbsp;uexatione corpo^ in eos excogirara ob hoc folûmodo ut cæfarc dominu faterenturmemo ceflît neq; dicere uelle uifus eft; fed omnes ille neceffitates ualidioré fententia conferuare tanqua brutis corporibus non animis ena cruciatus igncmtj fulcipcrct: maxie uero pueroji jetas miraculo fpedatium fuit. Nee enim uel eo^quifqua eSmotus ut dominu cæfarç nominaret;uf^ adeo corpo^ infirtnitaté uis audaciæ fupabat.

lt; fCapirulum.XLVW.

--Z^pus tune Alexandriam redor adminiftrabatjód de hoc ad caefarem motu uelocitcr ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 retulit.llle aut inquictum iudseo^ circa res nouas ftudium cauendum efie exiftimäs

I _Jac ueritus ne rurfus in unum congregarentur.’amp; quofda fibi adiungant praccepit Lu^ ut remplum ludæo^ quod effet apud Thannis quae fie appellator ciuiraté deftru eretthacc aut in Aegypto.Quac ob hanc caufam Sd coli cœpittôd nomen furupfit.

lt; iCapitulum.XLIX.

NiasSimonis filius unus ex pontificibus ex hierofolymis fugatus Antiocho regeSy*-■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cum iudacis bellum gerente Alexandriam uenittSdaprolomaco fufdpitur huma«

â–  nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wniffime propterea antiocho erat inimicus;ait fe gentem iudeo^ eins auxilio locia^

turum fi didis fuis obremperaffent.Cum aut rex ea quae poffent fieri annuiffct toga uit ut i aliqua parte acgypti remplum fibiædificare permitterettöd more patrio deum colere. Ita enim Öd antiochum magis odiofum iudacis qui remplum apud hicrofolymâ uaftauiflêt: ipfiquc beniuolentiores fore eolque multos ad eos religionis diligentia colligendos. Paruit bis ptolox mæus ciq; loeft dedit centft öd oduaginta ftadiis a Mcphi diftantem.HeliopöIitanus aut ille tra' dus dicitur;ubi caftello fabricato Onias remplum quidé diflimile ab eo quodeft in hicrofoly mistrurrimaftt fimilé inftruxit ingentibus faxis fexaginta cubitis eredâ. Areas aut fabricâ fecun dum patriam imitarusefttöd donariis fimilitér exornauit praeter candelabri confedionéteande' labra enim non fecit:fed informatft aureft lignum tanquâ inbare in luce radiante de aurca caræ/ na fufpendit.Totum uero circa remplum Iparium ftrudo latere circun'dedit faxcas portas habé' tetconceftit auté rex etiâ multumagri modft ac pecuniae rcdditus:ut Ôd facerdotibus effet copia ad mulra quac dci cultus defideraretmô tarnen haec Onias fana uoluntate faciebat fed erat ei co? tentio cum iudæis apud Hierolblymam degentibus proprer fugae memorem iracundiam. Et hoc templo acdificato arbitrabatur ad id oém ab hierofolymis multitudinem rcuocatuße. Hue' rat aftt olim pracdidio quaedam annis noningcntis feptuaginta. Efaiafq; praedixerat huius tenv En in ægypto conftrudióem a quodam uiro iudaeottemplft quidé ita fuerataedificatu« i|Capitulum.t.

Vpus aftt redor Alexandriae fufeepris litteris imperatoris cft ad remplum adueniffet nónullisablatis donariis téplum claudit.Poftmodft Lupo mortuo Paulinus qui eius

-ocr page 535-

poteflati fucceflît:i:elt;p donariorum quicq reliquit;uchemcrfrcnim fâcerdonbus comminatus eft mfi omnia protuUflènrmc^ad templû rdigionis caufa adiré uolentcs admifnifed claufis fox ribus ira inacciTum fècit ut ne ucdigiû quidé diumi cultus in eo refidcret.Tempus ante fluxerat ufq 5daufum templum ex quo fuerat conditumanni.ccc.xxxiii,

4 jCapituIum.LI.

‘Vdaciaucro Cicarioji ueluti monbusquædâ etiâ ea quæ circû Cyrene oppida erant contigerat.Elapfus.n, ad cos lonathes homo ncqffimustSi arte geneciarius non paux eis impentorü ut ie attenderérpfuafir;perduxitq; in folitudines cum figna umbraiy

-imagines fe pollicereturafcendere:amp; alios quidem hæc agendo atty fallendo latcbar. pignitate uero pratflantes cyrené fiuc iudeo^ apparatum eius amp;nbsp;profedionem penrapoliranæ Lybiæ redori catullo pronuncianr.Ille autequitibus ac pediribus miffis lermes facile enprathex ’lir;amp; raagna quidé pars mâibus interiit.Nônulli aût uiui capti ad carullû perdudi funt.Audor 3utéconfilii ionathes tune quidé potuit effugerc:mulru uero ac diligenter p oés quaditus regio

5k incidinaddudus dl ad carullû fibi quidé moram pœnæ moliebatur carullus aût iniquitaris fbuit occafionémaipfe quidé locupletiffimosiudteoyz falfo infimulans audores fibi huius con fuiffe dicebat.Catullus aût criminationes alacri animo fufcipiebatjremq;dclata multimode »icumulabat.Tragicis etiâ uerbis exaggeransmt K ipfe quoddâ bellû iudato^ patraflê uidereé; ^^odc^ hoc arrocius eft praeter credendi facultaté etiâ dodor erat calumniandi Sicarios.Deni^ ^gt;0 uididet iudoærum aliqué Alexandrum nominetcui iamdudum infenfus odium pyblicaue ®t «iam uxore cius.Berenice criminationibus implicata.hos quidem priores occidit. Deinde Qf^cs fimul pecûiarû copiis eximioslt;ria fimul milia trucidauit.Et hæc fecure faccre arbitrabat : ^iiodeorQß, patrimonia redditibus cæfaris fotiabat.Ne uero uelalibi degentiû quifquâ iudæox ^dus iniuditiam confutaret;etiam longius mendacium propagauit ac ionathæ nonnuUilq; .dJ qui côpræhenfî fuerant perfuadct nouarum rcrum accu(anoné uiris inferre probatiffîmis “'‘æorum apud Alexandriam Rom✠degentium.Horum autem qui per infidias accufati fût: • *gt;!» erat lofippus qui hæc feripfit. No tamé catullo fadionra ut fperaucratxeffît.Nam Româ lonathen cæterofty uindos ducens finemey arbitrabatur effe quæftioms apud fe:ac per ”0 conflatam calumniam.Vefpafianus autem rem fufpicatus ueritatem requirebat cognitioe ^lî iure hominibus accufationem illatamallos quidem Tiri Hudio criminibus foluit : merito J® Poenam in ionathen datuit.Prius enim uerberatus exudus eft, Catullo autem tûc quidem ^cnitatera principum obtigit ne quid ampliusrepræhenfibile experiretur.Non multo autem ‘ multiplia morbo amp;nbsp;infanabili correptus acerbiffîme liberatus eftmon corporis tantû crux fuftines:(èd erat ei maior animi morbus Si grauior. Terroribus enim expauefcebat amp;

'“fo uidebat fibi inftantcs umbras corum quos peremcrat amp;nbsp;damirabat.Cuncy fe tenere non ficie ^ ^**^^^’ ftratis tanq tormentis fibi amp;nbsp;flammis adhibitis.Hoc autem femper multû pro« ^^.'“^ extifty defluentibus ac in tcftinis exhauftis:ita eft mortuus:nulla re alia minus di-« Prouidentiæ fadus iudicio quam ^ nequiffimus ulcifcatur.

y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fjCapitulum.LlI,

nobis eft finis^hiftoriæ;quâ promifimus nos cum omni ucritate tradituros cogna ■ W fcere cupientibus quemadmodum hoc bellum romanis ira geftum eft cum iudæis: Bamp;qualitcr fît quidem expofitum leduris ur dicant relinquarur. De ucritate autem * confidéter dicere nô pigebit q, cam folâ per omnia quae fcripfi habucrim côiedurâ. ^ds^^^ ^^'^^'^o explicit féliciter lofephi Mathahtic filii hebrei genere facerdotis ex hierofolyz * äntiquitatc iudæorum contra Appionem grâmaticum alcxandrinum.

Vfficienter ut arbitror amp;nbsp;per librosantiquitarum opulétiflime uiro^i 'Epaphrodite legétibus cos aperui de noftro genef iudæorum: quia K uctuftiflimû eft amp;nbsp;prima côfcientiâ propriara habuit: quicy milia enî annorum numerum hiftoriâ continente ex noftris facris libris græco fermone côfcripfi.Quoniâ uero multos uidco refpiciétes blafphemiâ quorundam infane prolatam:amp; ca quæ a me de anoquitate cofenpta funt non credentes:putantes mendacium noftrum fit genus:eo q nul la memoria apud græcorum nobiles hiftoriographos digni fût habiri noftri maiores.Pro omnibus his arbitratus fum oportcf me breuiter hæc dida confcribere:6£ derogantium quidemuefanum fpontaneücp

-ocr page 536-

täte qui fcilicet ueritaté ampicûuntur cdoccre.Viar aut in meis didis rcHibus cis: qui de omni antiquitare apud græcos fide digni funt iudicandi:eos auté q blafpheme de nobis at^ fallaciter confcripfere aligna per femetiptbs conuida indubitanter oirendarn.Conabor etia caufas cxpœ ncre propter quas no multi in groccls hiftoriis gentis noftrie fecere memoriamccnon fideos qub dem nobis nequaqua fcribere uoluerunt nefcientibus aut nefcire fimulanribus indicabo.Prin«gt;, tus iraqj fatis admiror cos qui exiftimant oportere de rebus antiquis graecis tantummodo fidem habere ßd ab eis confulendâ eile ueritatis integritaté.Nobis autédd aliis homimbus non eile ere dendu.Sed ego omnia in his contraria uideo conhgifie.Quapropter decet non uarias opinioes mfpicerebed ex ipfis rebusiufticiam ponderate,Omma liquidé graeco^ noua fid heriusiut ira di cammuper fada cognoui, Et hæc fabricas ciuitatu Ôd adinuétiones arciû conferiptioneftj legu cundaruraej re^ iunior apud eos eft hiftoriac diligentia confcribcnda,Apud a:gyptios auréar^ Chaldeos ôd phœnicas;defino enî nos illis cônumerare ficut ipfi farentunres geflæ anriquiluma ôd permanentem habet memoriae tradirionc.Nam ôd Iods omncs inhabitant quae nequaquam aeris corruprioni fubiaceant. Et multam prouidentiam habucre:ut nihil herum qnæ ^pud^ aguntur fine memoria linqucrenturtlèd in publicis confcriptionibus femper a uiris fapiennfii mis diccrentur.Graecorum uero regioneminnumerae corruptioncs inuafere:reruramcmonam delcnres. Qui aut nouas confliruentes conuerfationes omniu fe praeeffe credidere. Sciant quia etiam fero öd uix natura potuerc agnofeere litreraru. Nam anriquiflimu ea^ ufum habuiflecre duntur a phœnicibus:Ôd a cadmo fe didicifle gloriantur.Sed ne^ illo tempore potent aliquis demondrare feruata conferiptione neep in rcplis:ncq; in publicis anathematibos:qu^“ ‘’j5^’^”3 de troianis rebus ubi tot annis militatu cd. Poftea multa quaedio arep contentio feûa eltiutru litteris ufi funt,Et magis ueritas obtinuir eo g » ulus moderna^ littéral illis fuiffet incogwtus. Codât aûfquoniâ apudgræcos nulIa inuenif abfolute confetiptio poemate Homeri uewm®^’ Et hune etiâ pod bella troiana fuilTe manifedû cd. Et ante nc^ hue litteris fuû poemafeliq' fed canribiis memoria reftruanitpodea fuldè côpolîtû ôd ^ptcrca multa ï eo c51pexi diflo’^^ Qui authidorias apudeos conferibere tentauef.i.hi q Circadamu milcfiü 6d acufilaos ^^? Ód pod hunc quicuqpaln fuide referunf.Paululum tépus perfica apud hellanicdmilitia p®“ ^’ Sed eos etiâ qui de cæledibus ôd diuinis primitus apud græcos philofophati : idem pheieciof Syrum ôd Pythagoram ôd thaleté oés concorditer confitentur,Aegyptiorum ôd chaldeos in’ difcipulos!ôd breuitcr conferipfifTe quae a graecis omniû anriquidima iudicaturuta ab illis fuifle confcnpta.Quomodo ergo no eft irrationabilc;ut tali faduuegetentutS^^^^æ^ quam foli fciant uetera:8d ueritaté corum fub fctupulofitate de antiquis no ab ip®^®quot; .L„. nbus facillime difcant:quia neep firmiter feienres aliquid côferipfere:fed ^ onufqu’'‘? opi ed hoc duduit cxplanarc,Vnde etiâ libris fuis alterurros arguût.’ôd ualde cotraiia ex rebus ci no piger edicere.Sed ego uidebor ne potionbus eé fuperfluu li explanare uoluero;qU2nns qm locis hellanicus ab agefilao de geneatogüs difcrepattód in quantis herodotum corrigit acuina . Aut quomodo ephorus quidem hellanicü in plurimis odendir cdemendacc.Ephorumue meus;Timeum qui podillû fuerc. Herodotu ucro cunlt;di:fednccg de fingulis cum annot philido aut callia timeus concordare dignatused.Ncq; rurfus de atticis hi qui attidas colcup runt:aut de argolicis;qui de argis hidonam protulere:alterutros cofecuti funt. Et quid opor dicere de ciuitatibus breuibuftj rebustquando de militia perfica 6d his quæ in ca funt turn uiri probatidimi difcordalTe nofcötur.ln multis autem etiâ thucydides tanqua tallax a faturdicct fcrupulofiffimam fecundu fe hidoriam conferipfide uidcatur.Caufe uero fonantiæ mulræ forfân ôd aliæ quærcre uolentibusapparebût. Ego uero duabus quas d” -' fum maximam huius fummâ diucrûtatis afcribo.Et quidé primû dico earn quaemihi i*?®^ uidetur.M ed eo quod ab initio no fueritdudiû apud græcos publicas de his quæ fempe rs proferre conlcnpriones.Hoc etenî præcipue ôd erroré ôd potedaté menticndi poderis uet quid uolenribus fcriptirare concedît.Non enim folummodo apud altos græcos publica ^c^^ ptio ed nrgleda.Scd neq; apud ipfos Athenicnfes quos terrigenas ede dicunttdifeipUnaetj c res aliquid huiufmodi reperitur.Sed publica^i litterarum antiquidimas ede dicunt’®S^*5jy dracone cis exphoenicibus fût conferiptæ ante modicum tempus tyrannidis Piddrati. Uc ^.^^ dibus autem in antiquitare glorianribus quid oportet difiï Vix enim idi ôd podca litteris er funt. Cum ergo côferiptô nulla pponeref q 6d difcere uolétibus edqceretiód métienrcsa^u multa inter alterutros confcriptores difcordia generata ed.Quoniâ qui ad pfcribendu ie p rabanr no dudiû ueritatis exhibuerut,Licet hæcpmidio femp habeaf in promptuned ue

-ocr page 537-

^-igis habere prolarionem maximâ.Et queadmodum laudari fe in hoc fuper alios eftimarét: ad hoc potiiis femetipfos aprabât.Aliqui uero ad fabulas funt conuerfi. Aliqui aurem ad gratia aut nuirates laudantes;aut reges.Alii femetipfos ad accufandas caufas aut confcriprores rradiderejn hoc fe forte probabiles æftimantesamp;oino hoc agctes quod hidoriæ nimis aduerfum eft.Veræ fiquidera hiftoriae indicium eftifi eifdern rebus omnes eadem dicant at^ confcribat.Hi uero cd quædâ aliter côferiberent g alii tune fe putabât oîum ueratiores oftcndi.Qua ,ppter caufas qdc uerborum Si caliditatis corum cedere nos græcis oportet.Non abt de antiquahifforiæ uerirate amp;nbsp;maxime de rebus propriæ uniufeuiuhp prouintiæ.Quoniâ uero Aegypnos Si babylonios ex longi(Timis olim temporibus circa conferiptiones diligentia fuit:quando facerdotibus erat mid öum Si circa eas ipfi philofophabantur.chaldei uero apud BabyloniosiSiquia præcipue graecis immixti ufi funt phœnicis litteris circa difpéfatióes uitaeiSicômuniû operum traditioné.Dum conféotiantomnes tacendum hoc puto,De noftris uero progenitoribus quiaeandé qua pdidi habuerunt in conferiptionibus folicitudiné defino dicereietiam potioré pótificibus Si ^pheris hoc imperantes.Et quia ufq; ad nodra tépora cu multa inregritarc feruatü edifi oportet auden» etia feruabitur.Conabor breuiter cdoceremon eni folummó ab initio probanffimos uiros * inde placatione præparatosad hæc exercenda conftituerunt.Scd quatenus etia genus facerdo turn fine permixtione purumq; confifterct prouidcrut.Oportet enieu qui faccrdoriû habiturus cd ex eiufde genus natci mu!iere:6i ncq; ad pecunias Si neep ad honores infpiccrc.Et de hoc per 3ntiquam lineam Si multis rcdibus approbare.Q^od fcilicet agimus non (old in ipfa iudxa:fed ubicunt^ nodri generis eöftitutio reperitur;etia ibi integritas ida fcruatur circa nuptias facerdo nimihoc eft in regypro Si Babylonia Si quocunep terrarum orbe quifibet de facerdotum gencre dmtdifperfi.Mittunt enina in hierofolymam conferibetes a patre nomen nuptiae:6i antiquo^ Pmgenitorumquicuncp huius rei teftimonia praebuere.Si autem bella prouematficut iam ere-hro fadum cft.Dum anriochus cpiphancs ad noftram ueniffet regionem Si pompcius magnust Quintilius uarusiSi præcipue noftris gefta temporibus:tdc hi qui de facerdotibus fuperfunt: '^^ antiquis litteris iterum noua conficiunt Si probant mulieres quæ relfquutur. Non enim ad ‘^ptiuas accedunt alicnigenarum confortia formidantcs. Indicium uero integritatis hoc maxi^ naum ed;quia ponnfices apud nos a duobus'milibus annis denominari filii a patre cofcripti fur. His aurem qui prædùfti funt fi quid puaricentur interdicirunne uel ad altare accédant ; uel alia hriflificanone fungantur.Rede liquidé potius autem necarietcum ncq; conferibendi poteftas omnibus datamecg alia fit in difcretione difcordia.Sed folummó prophetis antiquiflima quidé ^ uecerriraa fecundum inlpirationé fadâ a deo cognofcentibus.Alia uero fccundu fe ficutifüt hdi palam confenbentibus infiniti libri non funtapud nos difeordâtes Si fibimet répugnâtes: fed folummodo duoSi.xx.libri habentes temporis totius conferiptionétquorum iufte fides ad* mittitur, Horum ergo quince guide funt Moyfeos qui natiuitates cotinent;8i humanæ genera* bonis traditionem habet uftjad eius morte.Hoc tempus de tribus milibus annis paululum mi nils cft.A morte uero Moyfeos ufeg ad Artaxcrxé perlarum regequi fuir poft Xerxem:prophez fæ poft Moyfcn;8i quæ fecâdû eos funt gefta conferipferut in.xiii,libris.Reliqui uero.iiii.hym* nos in deum:Siuiræ humanæ nofcuntur pignora côtincrc. Ab artaxerxe uero ufeg ad noftrum tempus fingula quidem confcripta non ramen priori fimili fide funt:habita co quod nó fuerit terra fuccemo prophetarum.Pala nancy eft ipfis operibus quéadmodû nos propriis litteris ere* dimusitâto nâcy fcculo iâ pterito neq; addicere quicq aliqs ncc auferre nec trâfformare pfupfir. Omnibus eni inferrû eft moxSi prima generationeiudæis hæc diuina dogmata nominare:6i in his uticy pcrmanere.Et proptcrea fi oporteat mori libcnter.lam itacy multi captiuorû frequeter tormentis affedi funr:8i mortes uarias in theatris fuftinuereinc ullum ueibum contra legesad^ mitterent aut conferiptiones habitas uiolarct.Qui græcorum aliquid talc perpeiTus cftf quâdo necy fortuitam fuftinere læfioné uoluntdicer omnia apud eos fcripta dedruantur. Verba enim hæc effe putant fecundumconfcribentium uoluntatcs expofita.Et hoc iufte etiâ de antiquis fa* piunt quoniam aliquos nunc quocy uident præfumentes de his rebus confcribere quibus neeg ipfi interfueremecy crcdere fcientibus aquiefcunt.Dcnity de bello quod apud nos contigit nup: quidam hiftorias côfcribentes ædidcrunr.Dum neq;ad ea loca uenerintmecy i proximo return geftarum fuerint.Sed ex auditu quædam pauca eóponentesimpudenter femetipfos uidentur hi Horiæ nomine iadirare. Ego uero Si ex omni bcIloiS iquæ ibi particularirer gefta funtueram defcriptionem fcd:dum ipe rebus omnibus iterfuerim.Dux etenim apud hos galyleorum era ; donee fuit defendendi facultas. Contigit aut ut capcret a romanis:6lt; :habentes me Vefpafianus ß ^Titus î cuftodia uniuerlâ fempcr infpicere faciebâtiprimo qdé uindus:poftea uero folutus cu Lu

-ocr page 538-

Tito ab alcxâdna procter obfcfTionem Hierofolynio^ diredus fum:eo tempore nihil eft geftu 4 gt;meampotuiffet latere noticiam.Nam uidens romanorum exercitum uniuerfa fub diligentia defcribebam.Et ea quænunriabantürab his qui femctipfos tradebannego folus integrius-KcHi' gens difponebam, Deinde romac tempus uacationis habens:omniiam negotio prarpararo ufus aliquibus cooperantibus mihi propter elcquentiam gratcam rerumcruditioné exhibui.Tanta^ mihi fècuriras aftuit ueritatis ut primos omnium imperatores belli Vefpaßanum amp;nbsp;Titum te' des non expofeeré.Primum meß illis obtuli libros:amp; poft illös multis quidem romanorum qui bellis interfuere plurimis ueronoftrorum eosetiam ucnûdàui: qui græca fapientia uidebantut imbufi:quorumeftinhus Archelaus,Herodes honeftiflimus amp;nbsp;ipfe admirabilis rex Agrippa,lui fiquidcm uniuerfi teftunonium perhibuereiquia ucriratem diligens exco!ui;non reprimens foP fttan aut tacensHi quid geftorum per ignorantiam aut per gratiam commutaui:aut prætermin» Quidam uero pram homines derogate meæ hiftoriæ funt conati tanquam in fcholis adolefcc' tium propofitum exerccnrcsiô^ aceufationis infpiratseateßdetradionis facictes opusxum opof teatillud fciri:quia quod conuenit promittentem aliisrerum ueracium traditionéJplum prias hæc nofce cernliimciaut rebus geftis adhercndo:aut ab feientibus cunfu!cndo,Quod ego prî cipue circa utrumq; me credo feciflè negoclum.Antiquitatis nancp libres fîcuti dixi ex uolum nibus facris interpreratus fumxum effem generc facerdosÄ parriciparem illarum fapîam litte' rarum,Hiftoriam ucro pelli confcripfi mulrarum quidem adionum ipfe opcratotlplurniomm uero infpedor exiftcns omnino eorum quaedlda uel gefta funt nihil ignorans. Quomodo ergo non procaccs quilibet exiftimabit eos qui aduerfum me nituntur de ueritate contendere» Qui licet imperatoruna commenta legiffe dicuntur:nô tarnen noftrorum repugnantium rebus inrerfuere.De rebus iraep neceftanâ feci deferiptioné fignificare uolens faculraté CQ^ qui hifto' riam feribere côpromittunt. Et fufîïciérer ficuti reor palâ faciûtjqa côferiptio rci^ apud Barba/ ros potius folcmor q apud græcos eft.Volo paululû primitus difputare aduerfus eos qui côten' dût nouellâ eé noftra côueriàrioné eo çp nihil de nobis:ut aiûtiHiididû fit a côferiptoribus græ cis,Deinde teftimonia antiquiratis ex alioßi Ins cxhibcbo;amp; eos qui noftro blafphemaant gene n;ualdc ipfi rSe blafphcmare monftrabo,Nos igitur neep regiocmmaritima hitamus:nc(ß mer cimoniis côgaudemus neeg per hoc altcrutris pégrinationibus fatigamur,Sed quidé noftro ei' uirares peul a mari politæ regioncep uberrimam poffidetes, In ca afiiduc laborarnus prxcipuc circa filiorum nutrimenta ftudentes legumtß cuftodiam amp;nbsp;traditionem pietatis totius opus ui' tæ neccarium iudicamus, Cum adfit igitur his quæ prædica funt conuerfationi noftro eoam ui ra remotior, Nihil fuit in antiquis temponbus quod faceret nobis permixtioné graecorum »' cut Aegyptiis mercimonia quæ ab cis reiiciunturiôi ad eos rurfusintroducunrur.Etitcrum ha bitaroribus phœniciæ maritimæ ftudenribus circa contradus atep négocia arnore pecuniæ re' quifita;Sed neqi larrocmu fleut quidam alii uacuareiautamplius habere concupifcentes patres noftri ad bclia conuerfi funt licet regio noftra naulra milia uirorum fortium poffîderet.Phœni' ces ergo propter négocia ad Graecorum prouinciam nauigantes repente funtagnitiÄ perlUos aegypen amp;nbsp;omnes a quibus ad graecus honorem deuchebantimmenia maria profcindétes.Medi uero poftea atq; perfae palam in afia regnaueruntÄ ufeß ad alteram epirum perfæ railitauerunt. Thraces autem propter uicinitatem Ó C Scytiam ab his qui pontum nauigât cogniti funrió iom' nino uniuerfa iuxta maremel orientale uel hefpcriu habitantes aliquid cófcnbere uolénbus cev gniti fadifunt,qui uero fuperius habitabantÄ procul a mari multis funt temporibusignoratû Et hoc apparet etiam circa Europam contigilTeiquando de romanorum ciuitate tam longo tó pore adepta poteftate tantafcß caufäs belli cóficicnte. Ncq; herodotus ncq; Hhucydides;ncc ol' lus qui fuit cum iftis fecit aliquam mentionem,Sed fero rädern amp;nbsp;uix ad graecos potuit eorum» De galathis enim amp;nbsp;hyberis fic ignorauere hi qui putantur fubtiliftïmi confcriptores: quorum eft ephorusÄ unam ciuitatem elfe arbitraretur hyberas » Qui tantam partem hefperiæ terrX nofcuntur inhabitare. Et neep mores eorum qui fiunt apud eos uel qui dicuntur ranquam fic utentibus referte prxfumunt,Caufa uero ignorantiæ ueritatis eftxo ggt;procul abeflent.Vr aute falfa con fenberentxoq; uellent uideri aliquid amplius ab aliis retuliflè,Quomodo ergo mirari decec fi neque noftra gens plurimis erat cerra:neque ad fcribendum de ie aliquam dedit occafio nem:Kita conftitura procul a mari Siita conuerfi dellberans, Pone igitur nos argumento uti uelle graecorum. quia non eftgenus eorum antiquum eo g jneq; in noftris uolunrinibus de eis fit aliquid didum. Non ne omnino deridebuntcaufas huiufmodia me probatasiSi telles uici' næ regionis adducunt antiquiratis fux, Igitur ego hoc conabor eflicerc, Aegiptiis amp;nbsp;phoenici' bus præcipue teftibus utarxum nullus eorum potuerit tanquam falfurn accufare teftiraonium.

-ocr page 539-

Et uidenfor maxime circa nos inimiri in communi guidem omnes a^gyptfi Bi phœnicum nero TjTii, De chaldeis aurem ncquaquam hocdicere potero:quoniam amp;nbsp;generis noftri principes condiruri iunrót proprer cognarionemin confcriprionibus fuis meminere iudaeorum. Cum nero fidem de his præbuero blafphemias falfas oftenderotrunc ctiam Græcorum confcripro res memorabo:qui iudxorum fecere metnorianamt neep huiufmodioccafio relinquarur in lu--dris nobis faciendæ contentionis.Inchoabo autcm primltus a litreris Aegj^ptiorum quas non arbirrantur commendarc qua: nodra funr.Manerhon iraq? genere uir Aegyptiorum græca di-« fciplina pamcipatus ficuri palam eft: fcripfit enimuoce heiladica patefnae rehgionis hiftoriana ex facris ficut ait ipfe interpreratus libris frequenter arguit herodotum i Aegyptiacis ignoratio/ ne mentiumJpfe guidem Manethon in fecundo Aegyptiacorum hæc de nobis feripfit.Ponam nero eriam (ermonum cius tanquam reftimoniiiure prolatum honorabilc nomen fub hoc:ne/ fcio quomödo deus infpirauit:amp; praeter fpem ex partibus orientalibus homines genere ignobi/ les adepta fiducia in prouinria Caftramctati furtt. Et facile ac fine bcilo cam potenter^ coepc/ runt:5iprincipes cius alligantes:dé caetero ciuiratés crudelirer mccndcretSc deorum templa uer/ Jjrc,Circa omnes uero prouintialcs inimicifiime ufi funt alios quidcm perimenresraliorum ue/ ro amp;nbsp;filios amp;nbsp;cóiuges ad fefuitia redigentes:nouifl'ime uero amp;nbsp;unüm rCgé ex fe fccere;cui nonac erat fualitis ïhicin menfidem ucnk*ns fiipsnorem inferioremqueprotliriam diuidens caftra in opporrunis relinquens locis,Maxime eriam partes muniuit orientales profpiciens;quoniam af/ firi aliquando plus ualentes cranr defideraturi regnum cum inuaderednuenies autcm in Nomo to fuati ciuitarem opportumfTimam poflram quidcmadoricntem Buliaftitis fluminifquæ ap/ pellabatur a quadam antigua thcologia cuaris.Hanc fabricatus eft amp;nbsp;mûris maximis commu/ niuirxoHöcas ibi mulritudiné arnaatoruna Ufque ad ducenta quadraginta milia uirorum cam cudodientium.Hic autcm melTis tempore ueniebat tam ut frumenta meteret amp;nbsp;merccdes exo/ lueretiquam ut armaros pro rerrore extraneornm diligenter cxcitaret, Qui cum rcgnaflet de/ cemnouém annis Ul ta priuatus eft.Pofthuncautcm regnauit alter quattuor amp;,xl,annis Beon nömirié.Poft quern aber apachas fcx amp;.xxx,annis öd menfibus feptern,Deinde amp;nbsp;apofis unum amp;nbsp;CxaginraÄ Samnas quinquaginta amp;nbsp;menfe uno. Poft autem orancs Afcs nouem amp;,x!,6i men/ fibus duobus. Et ifti quidcm fex apud cos fuere primi reges debellantes femper amp;nbsp;maxime Ae/ gepti radfeem amputate cupienres. Vocabatur autem omne genus eorum Sefos:hoc eft reges paftores:fecundum fed enim facrarum linguarum regem fignificat, Sos uero paftorem fine pa/ dores fecundum ferraonem communis cloquiiÄ tantum corapofituminuemrur.Hyefos qui/ dam uero dicunteos Arabas effeJn aliis autem exeraplaribns non reges Ggnificari comperi per appellarionem Hye:fed c diuerfo captiuos dedarari neque paftorcs. Hye enim rurfus ægypriaca lingaa;amp; hac quando pingui fono profertur captiuos apcrtos fignificat:amp; hoc potius uenfimile nrihi uidetur:amp; hiftoriæ antique conueniés, Hos ergo quos prsediximus rcges:amp; eos qui pafto/ res uocabantur:amp; qui ex eis fuere obrinuifle Aegyptum ait annis,xi.amp; quingentis.Pofthæcau/ tem regurn thebaidis 0lt; ^alterius Acgypti fadam elicit fuper paftorcs inuafioncm amp;nbsp;belluna ma/ ximum Bi iongæuum eis illatum.Sub rege uero cui nomen erat Aüs fragmutos uidos dicit pa/ ftoresÄ alteram guidem uniuerfam Aegyptum perdidiflcJndufos autem in locum habentem menfuram terrae ulnarum undecim milium, Cui loco nomen eft Auarim. Hunc Manethon dicit omem maximo muto atej robuftiffimo circumdedifle paftorestquatenus Bi omnem pof-felTionena munitam haberent fimul amp;nbsp;pracdam fuam.Filium uero aliis fragmathöfeos thurnno firn dicit. Conatum quidcm eos per obfcflionem capcre amp;nbsp;fortiter cum quadringentis-lxxx, milibus armatorurn eorum mûris excubuifl'e.Cum uero obfeflïoncm defperaffetipada cum eis fecifp: ut aegyptum relinquentes quo uellcnt innoxi omnes abirent, lllos uero his promiffioni/ busimpetratis cum omni donao amp;nbsp;poffeflionibus no minus ducenta.xl.milia numéro ex ægy/ pro per dctcrrum î Syriam iter egilTe amp;nbsp;mctucntes aflyriorum potentiam:tuncenim illi Afiam obrincbarit in terra quae nunc iudaea uocitatuf ciuitarem xdificalTetquae tantis millibus homi/ num fufficere potuifTetteami^ hierofolymam uocitaiTe.In alio uero quodamlibro Aegyptiaco/ turn Manethon hanc ipfam gentem.i.qui uocabantur paftorcs in facris fuorum libris capti/ uos a fcriptos rediflime dixit, !Nam antiquis progenitoribus noftris palcere mos erat:amp; pafcu/ alem habcntcs uiram uocabatur ita paftores.Sed amp;nbsp;captiui non irrarionabiliter ab aegyptiis fut: quoniam progenitor nofter iofeph dixit ad regem acgyptiorum fe effe captiuu:amp; fratres in aegy/ ptum pofterius euocauir rege praecipicnte, Scd de his quidem in aliis examinationem fubtilius ^'^”^^^'^^™huius antiquiratis producam rcftes aegyptios rurfumque quomodo fe njbeant uerba manethonis circa ordinem temporum aperte defcribam fie cnira ait.Poftguanl

Liu

-ocr page 540-

egreffus eft ex ægypto populus paftorum ad hicrorolymam : expulfor eorum rex themuiis ramp; gnauitpoft hæc annis:xxv.amp;mcnfibus.nn'Ä defundus eft, Affumpfit regnum fibus Chrc^ bron annis.xm'.huius aurem Amenofisannis.xxi.amp;menfibusux. Mitris autem.xii.ôd menfibus nouen3.Mifranthufis.xxv,amp; menfibus.x.Etmufis aurem nouera amp;nbsp;raenfibns odo. Amenofis uero.xxxÄ menfibus.x.Orus uero.xxx.fex amp;nbsp;raenfibus quinque, huius autera filia Acenchies xiiÄ menfe uno.Rathotis uero frater nouera,Acencheridis autera,xii.mentês.üî. Arines uerö iiiiÄ menfe uno.Armefis autem unum amp;nbsp;menfesdüi.Armefifmianus uero fexagrtafex amp;nbsp;mefes ii.Amenofis.xix.ßlt; :menfes fex.Sedhoffis autem equeftrem Öinauaic uirtuté habens fratre quide Armen procuratorem ægypti conftituitÄ omnem ei aliam regalem côtulit poreftarcmitantm modo autem diademare uti prohibuitiSine reginam matrem filiorum opprimeret imperauit amp;nbsp;ut abftineret etiam ab atiis regahbus concubinis. Ipfe uero ad cyprum amp;nbsp;phœnicé ödrurfus contra AtTyrios atij medos caftrametatus uniuerfos quidem alios ferro alios fine bello terrorc magno uirtutis fibimet fubiugauit.His uero fdicitatibus eleuatus confidentius incedebatioric/ tales urbes ac prouintias fubuertendo:multoque tempore procedente Armes qui in Aegypto fuerat derelidus omnia contraria quæ eura frater agere monuerat fine timoré faciebat.Nam j^ reginam uiolenter abiecir:^ aliis concubinis fine parcirate iugiter mifcebatur:fuafufqac ab ami cis utebatur.'ôd diadematc:8d rebellabatfratri,Is uero qui cÔftitutus erat fug facra Acgyptia fcngt; hens librum Sedhoflï direxir;^ cunda fignificans:Sd quia rebellarct ei fuus frater Armes, Qui repente ad Pelufium deftinauit:6d proprium tenuit regnura, Prouintta uero uocata eft ex dus nomine Aegyptus.Dicir enim quia cethos Aegyptus uocabatur. Armes autem frater dus Daz naus.Hæc equidéra Manethon.In palam uero eft ex prædidis annis tempore compotato: quia hi qui uocabantur pâftores id eft noftri progenitores ex aegypto liberari.’ante tres Sd nonaginta arque rrecentos annos banc prouintiam inhabitaure quam Danaus ad agros accederctdicet hue anriquiflimum Argiui effe confidant,Duasigitur res Manethon maximas pro nobis Acgyptiis litteris proteftatus cft:primam quidem quia aliunde ad Acgyptum:Deinde greffus eorum cxin^ de ita temporibus antiquifTimumtut poene mille annis bellum praecedat iliacum, In his autem in quibus Manerhon non aegypti litteristfed ficutipfe confeffus eft ex fabulis quorundam fine nomine quodamadiedo poltea pcrticulariter hæc redarguam oftendens ca fine uerifimilitudie eße mendacia.Sed uolo ab iftis rurfus migrate ad ca quæ apud phoenicas de noftro gencre con^ fcriptaÄ eorum teftimonio declarata funt,Itacp apud Tyrios multorum annorum publica: lit-* teaee;8i confcripriones diligentilïïme cuftoditæ ex hls quæ apud eos fada amp;nbsp;inuieem gefta noquot; feunturtquæ tarnen memoria digna funt.Inter hæc ergo confcriprum eft: quia in hierofolymis ædificatura eft remplum a Solomonc rege ante annos poenc.c.xliii.K menfes odo quam Tyril carthaginem charcedonam fabricauere.Defcripta uero eft apud illos conftrudio rempli noftri. Ironius enim Tyriorum rex amicus erat régis noftri Solomonis paternis amicitiis ei deuindus. Is ergo munificcnnam fuara exhibens ad claritatem fabricæ præbuit Solomoni auri quidem XX.amp; centum talema.Incidenfquc pulcherrimam filuam in monte qui Libanus nuncupatur ad cameram deftinauit ei.Quem redonauit quidem Solomon aliis quidcra multis rebus fed etiam terra Galyleæ regiorus quæ Zabulon uocatur.Præcipue autem cos ad amicitias fapientiæ congt; cupifcentia conuocauit.propofitiones enim foluendas alterutris dirigebant;amp; melior in his fogt; lomodo erat;^ in aliis fapientior apparcbat.Hadenus uero feruantur apud tyrios cpiftolæ mul tæ quas iUi fcripfere ad inuicem:pro qua re liber eft a me compofitus litterarum a typs direda/ rum unde etiara teftem producam dionem:quia apud phoenicum hiftorias integerrime appro/ batUs eft.Igitur in phœnicis hiftoricis hoc modo fcribit, Abibalo moriente films dus ironius rcgnauit:hæc partes orientales ciuitatis ampliauit amp;nbsp;urbcm potiorem fccit Si olympii iouis tem plum deftruens terreæ coequans locum medium meembus urbis adiunxitïK aurcis anathema/ tibus cxornauit. Afcendens autem in lybanum filuas inciditad templorum ædificationcm. Re/ gern uero hierofolymorum folomonem mififlc dicut adironium quædam enygmara: amp;nbsp;popo/ Icifieabco folutionem adiicicns:ut qui nort poffer difcernere pecunia foluenti perfoluerct.Con feffufque ironiumno fe poffe perfoluere propofitas queftiones Si multas pro expcnfis faciendis pecunias condcmnatum.Deinde ad demonum quedam uirUm tyrium propofitas foluiffe que ftiones:ipfumque alias propofuiffejquas fl non folueret (blomodo multas rurfus pecunias iro/ nio regi canferret. Dyon igitur hoc modo de prædidis teftimonium perhibuit nobis. Sed poft hunc producam quoœ Menandrum Ephefium.Is enim fingulorum reguadus confcripfit apud græcos Si Barbaros itudés ex prouincialibus uniufcuiufq? loci litteris hiftonæ ueritatem panderere.Scribcns enim de his qui in Tyro regnauereiSi deinde ueniens ad ironiû Rege fie ait.

-ocr page 541-

Morienre uero Abibalo fucceffît in eins regno Filius dus iroius qui uixit ânis.xxxiiii.hic flatuit locum ualde lanfUmum aurcamqj columnam iouis in templo repofuit : amp;nd filuam lignorum proficifeensabfeidic de monte qui Libanus appelJarur ligna cedrina ad tegmina facienda tern/ plorum.Dcfouenfq; antiquiora tmepla fanumædificauit Herculis.Fccit crediorem menfe pc--ritio: caftralt;$ mouit aduerfus Tyriccos minime tribura reddentes. Quos eriam fubdcs fibimet denuo remeauit .Sub hoc fuit Abdemonus puer iuuenis qui femper parabolas fuperabt:quas folornodo Hierofolymorum rex deftinabat.'fuppurarur ucro tempus ab hoc rege ufep ad eóftru Öioncmcarchcdonis hoc modo,Moriente ironio fuccefïït in eins regno.Balbarcrus filius.Qui cum uixiffetannis quadraginta tribus feptem regnauit annis.Poft hunc Abdatratus filius cum uixifret annis.xx.regnauitnouem:hunc filii nutriaseius.iiii.peremere. Quorum fenior Mcrugt; , fadartus filius leaftrati rcgnauit.Qyi cum uixiflêt annis.xliiii.regnauit annis.xii. Poft hunc fra/ ter eius Aftarimus:^ hic uiuens annis.iiii.amp;.l.regnauit annis nouem : amp;nbsp;peremptus eft a fratre pellethetqui fufeipiens regnum menfibusimperauit odo:cum uixiiTetanislHunc peremit Ty thobalus Aftarte facerdos:qui cum uixiflêt annis quadraginta odo ; regnauit annis.xxxü. huie ^ceefïït badesodus filius.Qui cum uixiiTet annis quadraginta quinque regnauit fcx Huic fuc/ ceffor fadus eft Mettinus filius:qui cum uixiiTettriginta duobus nouem regnauit annis. Huic lacceiTor fuit Pigmaliontqui annos cgit in fua uita quinquaginta fex ex quibus.xl.tenuit princi* patum. Huius rcgni anno feptimo foror Dido in Lybia ciuitatem ædificauit Carchedonam. Colligituretiam tempusa regno ironi ufq ^ ad ædificationem carchedonis annorum Centura quinquaginta quinque:8lt;imenfium odo. Quam uero duodecimo anno huius regni in Hierom folymis ædificatum eft teraplum.Fit ab ædificatione rempli ufty ad conftrudionem carchedo/ tws tempus annorum C.xliii.menfium odo. Teftimonio fiquidcm phœnicum quid amplius oportet apponi ^ Cernit ipfa ucriras fortiter approbata amp;nbsp;multo clarius apparet: quoniam præ/ cedit conftrudionem rempli progenitorum noftrorum ad prouintiam hanc aduentus, Cum enim earn uniuerfam bello tenuiiTent:tuncautem templumædifîcare cœpere:amp; hæc a perte ex litteris facris etiam a me in antiquitate maifefta funt.Nunc itaq? funt dicenda ca quæapud chai deos nofeunrurefTe confecipta:^ de nobis ad hiftoriam funt delara.Quæ multam habens con/ cordiam cum noftrisuolumnibus etiam de aliis rebus.Teftis auterahorum eftperofus uir gene te quidem chaldeus;notus aut eis qui dodrinæ eruditiomq; congaudent.Quoniam de aftrono otia:amp; de chaldeorum philofophia ipfe graecas con feriptiones expofuir.Igitur Berofus antiquiP finius fecutus hiftorias de fado diluuuÄ hominum in ea corruptione ficuti mos eft ita conferi pßt »Simul 6i de area in qua generis noftri princeps erutus cft:deucda fcilicet ca in fummitate tnontium Armeniorura.Deinde fcribens eos qui ex noe progeniti funt:amp; tempus eorum adnei/ cns uCque ad NabulaiTarum peruenit Babylontorum amp;nbsp;chaldeorum regem:amp; huius adioncs ex ponensait. Quemadmodum mifit in ægyptum ad noftram terram filium fuura Nabuchodo/ noCor cummulta potentia : qui dum rebellantes eos inueniffer omnes fuo fubiecit imperio: Si templum in hierofolymis concremauit;cundumcp generis noftri populum auferens migrauit in Babylonem.Vnde ciuitatem contigit dcfolari annis,Ixx.ufq; ad cyrura regem Perfarum.Di/ cit autem quia tenuerir Babylonius AegyptumtSyriam phœnieem Arabiam: uniuerfos priores chaldeorum Babyloniorum reges adionibus fUls excellens.Ipfa uero uerba quæ Berofus protu/ lit hoc modo dida neceffario proferéda funt. Audiens autem pater eius Nobolaflatus: quia fa/ trapa conftiturus in Aeajqjto KSyria inferiore K Phœnice rebellareticum non ualerer iam ipfe labores ferre tribuens fllio fuo Nabuchodonofor aetate ualenri parrera quandam exercitus Cup cum mifit.Nabuchodonofor autera cum Satrapa defertore congrefTus prouintiam quæ ab ini/ no eorum fuerat ad proprium reoocauitimperium.Eodem uero temporecontigit patrem eius Nabolaffarum cumægrotaflet in babylonia ciuitate defungi qui regnauit annis,xxi. Nabucho/ donofor aût nô poftmultum tempus mortem partis agnofcens amp;nbsp;négocia ægyptiaca difponcs reliquam proninciara amp;capnuos iudæorum amp;Phœnicum atcp Synonimqui in ægypto fue/ tant commendans quibufdara amicismt cum magna uirrurcamp; reliqua utilitäre deuehcrentut adBabylomam Iprecura paucis aggreflus per defertura in Babylomam uenit.reperienfepeun/ da a Chaldeis diipcnfari:fcruatumq: regnum ab optimatibus eoriim. Dominus fadus totius paterni principatus:captiuis quidem aduenientibus præcepit habitacula in oportuniflimis ba* byloniæ locis ædificari.Ipfe uero de belli manubiis templum belli amp;nbsp;reliqua loca munificentif-fime nimis exornâs:amp;antiquam ciuitatem amp;nbsp;alteram extrinfecus adiiciens cogitans quatenus nequaquam pofient obfidentes fluiuium conuertere;amp; ad ciuitatem accedere. Tres quidem in tenon ciuitate per circûitum porticusitres uero exteriori eonftituit. Quorum alias ex codo

Liiii

-ocr page 542-

latere amp;nbsp;bitümincalös üero ex ipfo latere fecinS largiffîme munies ciuiratemtportaf^ diuinâ pulchrirudme cpmens fapcræduicauit in paternis rcgalibusiahatj regalia celfitudinemillorum multo ualde præccdentia. Quortm ornatumexponere ualde longiifimum eft , Veruntamcn fciendum quoniam hæc maxima atque fuperba ultra credulitatem rei funt. Perfeda diebus quinqj amp;nbsp;decem.ln his ergo regalibus lapideas munitiones celfas ædificauit;amp; afpedómStibus fimilcm reddcnsæham ex arboribus uniuerfis plan tationes exhibuir, Fccit quoq; horum quod fufpenlibile uocab3tur:co cpeius deGderaret huiufmodi qualitatcm nutriram in mediæ locis, Hæc itaque rctulit de prædido rege ;Frouin loper hæc in libro chaldaicorum: in quo culpat côfcriptorcs græcos quafi unarn arbitratos a Semiramide Aflyriam Babylonem ædiGcatamiK , amp;nbsp;mira opera ab ilia circa earn fuiffe conftrucia falle confcripfiffe dicens Si ipla quidem chal deorum confcriptionem fidedignam pudori exiftmandum elbquando cum archiuis phœni' cum concordare uidentur;quæ ab Bcrolo confcripta fuut de rege Babyloniorum, Quoniam amp;nbsp;Syriam amp;nbsp;uniuerfam phoenicem illc fubticrntJn his quo^ confonat amp;nbsp;Philoftratus in hifto^ riis dum Tyriæ meminit obfeflïonis: Si Magafthenis in quarto indicorum: ubi dcclarare con-tenditur prædiânm regem Babyloniorum Hcrculem fortitudine amp;nbsp;aduum magnitudinc pr^ celTiffe. Dicit enim eum amp;nbsp;maximam Lybiæ partem K Heberiam fubuertiffe. Quæ uero de templo Hirolblymorum relata funtiquia amp;nbsp;concrematum eft pugnantibus Babylonis!amp; coepit rurfus aedificari Cyro tenente Alÿæ principatum. Ex didis Beroh declarahrus. Sic enim in tep no libro dicir. Nabuehodonofor itaque poftea inchoauit prædidum murum incidens in Ian/ guorem de uita migrauin cum fegnaUet annis tribus amp;.xl. Huius regni dominus eft efiedus filius eius: amp;nbsp;Helmaradochus proprer iniquitares Si luxurias paflus infidias a raariro fororis fuæ nirigliftbris percmprus eft: cum duobus regnalTet annis» Quo defundo lumens regnum qui ei fccit infidias NlriglilToris annis regnauit quattuor.Huius h'ius Laborofardochus princi^ patum quidem tenuit puer exiftens mentibus nouem.lnlidias uero paflus eo q? nimis appareret malorum efle morum ab amicis extindus eft.Hoc itaque pereunte couenientes hi qui feccrant infidias iUicommuniter regnum impofuere nabonido cuidam qui erat ex babylone ex eadem gente.Sub hoc muri circa fluuium babyloniæ ciuitatis ex latere codo 8i bitumine funt ornari, Cunq, regnum eius eflec in anno feptimodecimo c0ftiturum:egreflus Cyrus ex perfide eu mul ta uirtute uniuerfam aliam fubuertcns impetum fecit ad babylomam urbcm ♦ Sentiensaurem Nabonidus inuafiouem eius:8lt;loccurrens cum exercitu fuoiatcp congreflus pugna uidusóicu paucis fugatus inclufus eft in borlipenfium ciuita®« .Cyrus aurem babyloniam compræhendens amp;nbsp;deliberans exteriores muros deponcre ciuitatis;eo q?nimis uideretur munira:^ effet ad capi/ endum ualde difficilis;reuerfuseft ad borßpum nabonidem inftanter expugnaturus.Nabönide uero obfeffionemnon ualente pcrferre: fed primitus fupplicante ufusdementia cyri: amp;nbsp;dans ei habitaculum in carcamoneiexpulit cum a babylone. Nabonidus itaque rcliquuro uitæ tempus in illa prouincia conuerlatus eft.Hæc concordant cum noftris. Scriptum nanque in eis eftquia nabuehodonofor odauodecimo regni fui anno templum noftrum ad defolationem ufque per/ duxitiK fuit exterminatum annis feptem. Secondo uero anno regni cyri fundamentis depo/ litis rurfus lecundo regni dari anno perfedum eft. His prolatis adiiciam etiam phoenicum hiftoriaras: non enim probarionum abundantia relinquenda eft ; eftenim dinuraerario in illis annorum lie enim habent fub rege thobalo. Nabuchodonorfor obfedit tyrum annis tribus Si decern. Pofthunc regnauit bahal annis decern. Poll hunc indices conftituti funttamp;iudica/ uere idem. Hæc nibalus ndlbafei menfibus duobus,Chclbifaddei menûbus decern . Abalus pontifex menfibus tribus. Mittinus amp;nbsp;geraftratus abdilirai indices annis fexiinter quos régna/ nit balatorus anno uno : quo moriente mittentes euocauere meralum ex babylone:amp; quattuor regnauit annis. Eo quoque moriente euocare fratré eius ironium: qui regnauit annis,xx, Sub hoc Cyrus perfarum habuir poteftatem.Quapropter omne tempos eft annorum.lifli.6i menfiu triura,Septimo liquidem anno regni fui nabuehodonofor cœpit obfidere tyrum. Quartodeep moaurem anno régis ironfl cyrus perfa^i tenuit principatum. Confond igitur quæ de templo feripta funt a chaldeis:ac tyris cu litreris noftris.Manifcftu uero amp;nbsp;fine contentione teftimoniu eft de prædida nri generis anriquitare Si hi liquidé qui no ualde côtédunt fufficcre iudicio quæ ^mifla funr.Oportet aut no credetibus barbaricis cofcriptionibusifed folis græcis fide habéda effe dicenribus,Adhuc multos exhiberer teftes etid græcos fciêres nfm genus;ôi opportune rye eo^ habenriû menrioné.Pythagoras igitur famius cd fit antiquus quidé ærate fapientia uero Si diuina pietare philofophos omnes excellensinon folu quæ nortra lünt agnouiflêmanifeftum eft fed etiam zelarus ea ex multis apparet.Et eius quidem confenprio nulla reperitur.MuIti tarnen

-ocr page 543-

de CO rcrulcrcrquorumïnfîgnior efl hcrmippus uircirca omnem hiftonam diligcntiffimusin/ dagator. Refert itaque in primo pyrhagoræ Iibro:quia pythagoras üna confabulatorum fuoplt;: defunro nomine calciphonte genere croroniare.Illius animam dicebat fccum degere die noöu/ que:öiquia præciperet ut non tranfiret de loco unde afinus onus pórtaret amp;nbsp;ab aqua ferulenta fernetipfum abftineret: K ab omni blafphemia recederet. Deinde fequitur; hæc autem agebat arque dicebat iudæorum amp;nbsp;rharcenfium opinioncs imirarus ac trahfierens, Dicitur enirn quia uere ille uir multas iudæorum leges in fuam tranftulit philofophiam.Fuit autem etiam per ciui rates non ignoras ohm gens noftra amp;nbsp;multæ nationes ad quos tranfit etiam xelum eius habuc-re,Quod manifeftat thcophraftus in bis qua: fcripfit delegibus.Ait enim quia prohibent tyrio/ rum leges peregrino facramcnto iurare.Intcr facramentum quibuidam ahis etiam iuhurandum quod corbam appellatur enumerat:amp;apud nullum hoc inuenirur iuramcntummifi apudiüdæx os folos, Quod iterpretarur ex hebraica lingua fignificat enim donum.Verum neep Herodotus ahcamafleus noftram ignorauit gentcm, Scd quodammodo eius meminifie cognofcitur. De coIchis enim referens in lecundo libro he dicit. Soli ante inter omnes coIchi amp;nbsp;ægyptii amp;nbsp;äfhy ^cs uercnda ab initio circumcidunt:phœnices uero amp;nbsp;fyri in palcftina qui confitentur hoc an ægyptiis didicifle. Syri autem qui circa thermedontem amp;nbsp;parthcmium nuuium commorantur ^ Alfy’gitiones a Cholchis dicuntur nuper didiciflc.Hi lamq; funt inter honiines foli qui circû cidunrur:Si iftificut æyprii facere uidenrur. De ægyptiis autem amp;nbsp;æthiopibus dicere non pof. fumjutrum alteri ab alreris didiccre.Dixit ergo Syros qui in paleftina funt circuncidi.Omnium autem qui habitant Paleflmam foli iudæi circunciduntur. Quod de eis agnofccns: K Cyrillus antiquiis poeta memmit hocmodo degente noftra dicens, Quia caftramcrati funt noftri maio/ 't^s cum Xerxeperfarum regcapud Hellad3m:amp; dinumerans uniuerfas genres: nouiffimam no^ ftram poluitaca dicens.Poftremum uero tranfibut genus mirabile uifioncdinguam quidem ple/ niffinaam opc proferentes.Habitantes auté in folis montibus:ubi palus ampliffima eft. luucnes apillis {ub rotunditate detonfis fup cquos credos habentes uuitus:^ quafi fumo ficatos.Palam ergo eft ficut arbicor:quia noftri meminerit:eo cy amp;nbsp;montes in noftra regione funt conftituti in quibus habitamus.Et palus qui dicitur Afphältis id eft bituminalis, Hæc enim inter omnes pax lus in Syria latior atep maior eft.Et Cyrillus quidem cum ira memincrit iudæos fcilTos dignofci rur;quem quilibet Icgerint admirantur.Non calumniofi græcorum:fed fapicntia fumma confpi ‘^ui.Clearchus enim Ariftotelisdifcipulus;amp;ex peripato philofophorum nullo fecundus in pri^ nio libro de fomno dicit Ariftotelem dodorem fuum de quodam uiro iudæo ita referte: amp;nbsp;ipfi Ariftoteli eundem fermonem afcribir. Quod ita conferiptum eft.Scd alia quidem longum eft dicere.Quxnon habere potuerant illius admiratione quadam arque philofophiam occidi opegt; ræpræduni eft referte. Et Hyperochides uenerantur inquit audite défideran^us uniuerfi,Porto fecundum praecepra Ariftotelis inquit rhetorica eius genus primitus tranfeamus ne tcludemur doctonbus præceptoruna.Dic inquit Hyperochides ita ft placct.lllc igitur genere quidé iudæus état ex inferiors Syria. Qui funt ex propagine philofopho^ indoruni: uocanrur ut aiunt philo.« phi.Apud indos Calaniiapud Syros auté iudæi nomen accipientcs a loco. Locus enim ubi habi. tant appellatur luda.Nomen ucro eotuna ciuitatis ualde difficile eft. X'oeant enim cam nomine Hierofolymam. is igitur homo multos hofpicio refpiciens:amp; de fuperioribus ad marina defee dens gratifTimus erat non folum eloquioded etiam animo. Et tune nobis dcgentibus apud Afiâ quum diuinus homo ucniffet ad ea loca cófabulari eoepit nobifcum:amp; cum aliis fcholafticis eo.« rum iapientiam tentans. Cunquc multi eruditarum congregarcntur tradebat porius aliquid. Habebat hæc ait Ariftoteles apud Clcarchumtói fuper hæc multam ac mirabilem continen/ tiarn. Iudæi uero in cibis amp;nbsp;caftitate narrartt.Licet autem uolentibus hæc ex ipfis ledione co gnofcere. Ego enim refugio. plufquam decet inferere. Clearchus liquidem fada digreffione cum aliud propoütum haberet noftri generis ita meminit. Hccateus autem abderita uir philo^ fophus fimul:8i circa aäiones induftnus cum aJexandro rege nutritus^ cum Ptolomæo Iago commoratus non tranfitorie:lcd de ipfis iudæis confcriplît librum. Ex quo uolo capitulariter unum eorum quæ ab eo funt dida percurrerc .Sèd primitus tempus oftendam. Meminit enim belli quod circa Gaium ab Ptolomæo geftum eft contra Deraerrium quod utiquc contigit, un.-decimo quidem anno poft mortem Alexandri Olimpyade uero fcptima amp;nbsp;décima atque centc.-firna fleuri refert Caftor;adiiciens ei hanColimpyadem dicitïfub hac Pcolomæus Lagus uicit in gasabeftdOemetriu antigoni qui uocabaf obièlïof.Alexandru uero profitenf uniuerfi ceteflp nia S^quarradccima olympiade fuiflè defunduntPala ergo eft:quia Si lêcundu illud tempus: Si lab Alcxadro genus florebat noftrum.dicit igimr Hecateus: quia poft Gaii bellum Ptolomæus

-ocr page 544-

locorum quæ funt circa Syriara dominus efl effedus. Et multi hominum cognofcentes man^ fuetudinem 6iclemenriam Prolomæi cum co proficifci ad Aegyptum amp;nbsp;rebus cômunicare uo-* luere.Quorum unusinquit erat ezechias pontifex iudxorum;homo state quidem quafi fexagt; ginta amp;nbsp;(èxannorum.Dignitate uero apud contribules maximus amp;nbsp;animo fapicntiffiniusjpotc tiffimus ad dicédum amp;nbsp;circa caufas fleur nullus alter expertus.dicit etiam omnes facerdotes iu/ dazorum qui decansacdpiuntÄumuerfa in córnuni gubernanncirca milled quingcntos ex/ idere, Rurfus autem prædidi uiri faciens mentionem inquit homo hunc honorem gerensK afTuerus effe nobilcumiaflumens aliquos iuorum differenriam cundam cxpofuit: amp;nbsp;habiran^ nem fua amp;nbsp;conuerfitioné quam fCriptâ habebat pirer indicauit.deindc palam facit hecarcus q^ les circa leges exi(hmus:amp; quia omnia fuflinercine tranfcendarous eas cligimus:amp; hoc elft optigt; mum indicamus» Dicit igitur hscamp;mala fspius ab aflygitonibus audientes ôC omnes com/ pulfionum uim pafTua perficis regibus amp;nbsp;fatrapisnon poffunt menre mutari. Sed cum magna exercitatione de his praecipue omnibus refpondere parati funt, Perhibet autemetiam indicia fortis animi circa leges non parua dicens alexandro quondam in babylone conflituto:amp; uolen-* te belli tcmplum quod corruerat renouareicundilq ;militibus fimiliter ftercora portare prsci^ ente folos iudsos hoc facere nó fuifle pcrpefTosifed etiam multas fuftmuifle plagas;amp; detrimc ra pertuliflè non modica;donec eis ignofcente rege fccuriras prsbcretur. Qui dum ad prouin ciam inquit propriam rcuerfi fuiftent:remplat alraria fabricata omnia deftruxere. Et pro aliis quidem mulra farraps exoluere,pio aliis ucro ueniam confecuti funt ad ciuirarem;quoniam ïu/ Kiria apud cos mirabilis eftiamp;quia gens noftra fuit multorum hominum numero copioia. Sed mulra quidem millia nodrorum migrantes in babyloniam per fe pnmitus collocarunt. Non parua etiam morte alcxandri in aegyptum amp;nbsp;phoenicem funt tranflata:proprcr feditionem in fy/ riarn faöamiidem itaej uir amp;nbsp;magnitudinem prouincis quam icolimus pulchritudincmq; nar/ rauit. Poene decies trccenta millia inquit Integra terras optimarum uberrimae ualde prouingt; ciae pofTidere nofcuntur.Iudcae nan^ huius eft amplitudinis amp;nbsp;quia etiam cimratem ipfam hie/ rofolymorum fpaciofaniÄ maxima olim inhabitamus:amp; uirorum mulritudmc copiofammec/ non éi rempli condrudtone idem ipfe fie refert.iSunt autem iudsorum in aliis quidem mulrx munitiones per prouiuciam atep uici. Vna uero ciuiras munitiffima Habens praecipue circmtu quinquaginta dadiorum in qua commorantur hominum circa centum ßi quingintamillia no mine hierofolyma.Ed autem inipfa medietate ciuitatis lapidea quadriporticus centu per dreui turn cubitorum habes etiam dupliccs ianuas.Quo ara eft quadrianguli figuratione compofira ex lapidibus no dolatis:fcd collcdis ar^ iacentibus unu quocy latus uiginri cubitoye larimdinÉ habens:altitudiné uero decé. Et circa cam maxia fabrica übialtarceft conftitutü ßdcandelabra utracy aurea duo talenroye podus habctia:amp; incxtinguibilc lumé nodibus Ói diebus.Simulacru uero autaliquod anathemaibi nequaqua eft nee ulla plaratio.Nullus ibi ueluti lucusaut aliquid huiufmodi.Habitanv aut in co óinoólibus amp;nbsp;diebus facerdotes quafda purificationes agentes:^ omnimodeuinü nó bibenres in templo.Super aut quia amp;nbsp;cum alexandri régis fucceiToribus po ftea caftcamerari funt.Tcftaf hoc modo dicens ea qua cognouerir a uiro iudæo in expeditione conftituto. Cuius uerba hæc habenna declarâtur.Ait enim. Me fiquidem euntc ad mare rubru una fecutus eft quidam cum aliis equeftrium iudæoß ^nos deduccntium nomine, Mofolamus uir eficax animo bellator fupcr omnes arcarios:amp; indubitanter græcos amp;nbsp;barbaros ualde præd/ pimus.Is igitur homo properantibusmultis parirer amp;nbsp;quodam uatc ab ipfoauguriû capiente amp;nbsp;petentemtcundi ftarcnt.Interrogauit cur fuftinerent omnes, Oftendcnte ucro ei uate aué que jntuebatur atq; dtccntc.Quafi quidem cxpediret eis ut fuftinerent omnes G ftarct auis Si ergo furgens anterius euolaret procedcrent.Si uero poft rergu iret:recedcrecuedos oportet, Rurfuro tacens aredej trahens fagittas emiGtiK aucm percucics interemit.Indignaribus uero uare;amp; qui bufdam aliis amp;nbsp;maledicentibus ei. Quid furitis inquit mali dæmonii aué (uroentes in manibus hæc eni fua faluté nefciens de noftro itinere nobis blubritatc poruit indicare.Si enipraefcire fu/ tura ualuifTetiin hdc locd nequaq uenifTetimetués ne fagitta a MolTolamo iudæo periret: fed Si ad eius teftimoia iam quidé quiefcâr.Facile naqj eft uolentibus librd ipfd legere: amp;nbsp;hæcapertius inucnire.Nô uero me pigebic Agatharchidé itroducere.Licet homo minie malus:amp; ei uilu e no bis detraxifTe uideaf.Is eninarras de Straronice queadmodd uenit quidé ex Syria de Macedonia ad uirum fuum Demetrium derclinquens Seleuco autéuxorem cam ducerc non uolente qd illa fpçrabat.Exercitu eius in Babylóia pofito circa Antiochia bella mouir. Deindequo rcuerluscft rcx atiochia capta i fêlcuria Metilla fugiensxd poffet feipfam uelotius iterimere ibmnojjbibKa ne ficcretïcapra arque defunöa eft,Hæc ergo prædicens Agatharchides amp;nbsp;derogans fuperftitio/

-ocr page 545-

rts ftratooidsuntur inJitio generis noflri præfcribens.Qui uocentur iudæi habitant omniuni nruninffima ciuiratem quam uocare Hterofolymam prouinciales folent.Hi uacarc cofueri font Optima dieÄ neque arma porrarc in prredidis diebus:ncque terrae culturam contingercineque alrerius cuiufpiam curam habere pariuntur. Scd in remplis extendentes manvis adorare ufque ad uefperam foliti funt, Ingrediente ucro in ciuiratem Prolomaco Iago cum exercitu amp;nbsp;mulns hoibus dum cuflodirc debuerint ciuiratem cis ftultitianl obferuantibus. prouincia quidem do^ rainum fufeepit amariffimum. Lex uero manifeda eft unam natura habere folennitatem: hU^ iufmodi aurc cafus praerer folds iHos alios docuit uniuerfos. Vctue ad fbmnia amp;nbsp;opiniones quae tradebantur de lege hie confugiant. Dum circa res neceffarias ratio nihil ualet humana. Hoc quidem Agatharcnidi uidctur effe ridiculum.Eis autem haec examinatur integriusiapparet ma^ gnura;amp; prxeipua laude digninimumdißC faluriamp; patriæ quidam euftodiam legum pieratem^ que diuinam^tfoponere concupifeant. Quia uero non ignorantes quidam confcriptorum gert^ tern noftram;fed propter quafdam:aut alias caufas non ialubres memonam noftri nunc relique rc.Hoc inditium me arbitror effe prædiâurum. Hieronymus cnim qui de fuccefforibu« con-' limpfit hiftoriamupfe quidem tempore quo Hecafeus fuitÄ amicus cxiftens régis Antigoni Sy riæ prsfidebar. Verum amp;nbsp;Hecatcus quidem etiam librüm conferipfit de nobis. Hieronymus aurem nequaquara noftri hiftoriam meminit: licet pœne in ipfis locis nutritus effet in tantum uoluntates hominum differebant. Alio nanque plaçait ftudium habere memoria dignum.Aligt;* um uero omnino circa ueritatem quidam paffio cernitur obfcuraffe.fufficiunt tamé ad eópró bationem antiquiratis noftræ Acgyptiorum amp;nbsp;Childeorum arep Phœnicum hiftoriæ: amp;nbsp;fuper illas Græcorum pariter conferiptiohes .Adhuc enim fuper ea Theophilus amp;nbsp;Theodorus Ôi Ma^ nafeas Si Ariftophanes Si Hermogenes amp;nbsp;Euemerus Si Cinum SiZopirion Si multi quidam alii fimul. Non enim ego omnibuslibris incubuitnon tranfitorie noftri facere mentionem. PIu^ rimi nanque prædiclorum uirorurn ueritatem quidem anriquarum caufarum fruftrati funt.qa ledioni facrae noftrorumnon incubuere librorurn. Communiter tarnen de antiquirate tcftagt; ti funtipro qua nunc referre propöfui Phalereus autem Demetrius Si fenior Philon Si Eupolc--mus non multum ueritate fruftrati funt:quibus dari ueniam dignum eft. Non enim inerat eis ut noftras lirteras poffent omni fcrupulofitate fcqui; His ita dictis unum ad hunc mihi capitw lum eft relidum ex his quæ in principio libri pofui. Quatenus derogdtionés Si raalcditftaiqui/ bus utuntur quidam contra genus noftrum falfas öftendam Si conferiptoribus eorum teftibus utar quando confenbentes haec contra femetipfos locuti funt taliat Qaia uero multis aids hoc cuenitpropter quorundam uefanianiarbitror inteliigere.Mens qui uoluerir hiftorias ipfas per/ 'currere. Quardam igitur gentium Si glorioûffimarum ciuiratum foedare nobiliratem Si con/ uerfationi detrahere tentauerc. Theopompus quidem athenienfiura lacedemoniorum uero py locratis. His autem tripodem perdurabilem confcribens. Non enim Theopompus hoc fecit ft/ cuti quidam putantetiam thebeorum moraordit urbeni.Multi uero necnón Si timcus in hifto rits de prædiâis 8i de aliis blafpemauir. Et hoc præcipue iàciunt quando gloriofiflimi in aliquä parte calumniantur. Quidam propter inuidiam arque maliuolentiamialii uero propter uerbo/ fana nouitatem memoria fe dignos fieri iudicantes tSiapud ftultos quidem nequaquam hac fpc fraudantur.Qui non falubre nofcuntur habere iudiciumtmultas uero eorummiferias condcm/ nabunt.Bla{phemiaruna uero in nos fæpe geftarum huiufmodi caufâ eft. VoJentes aegytii præ/ ftare aliquibus ueritatem corrumpere tétauere.Et ncq; aduentum in argyptum noftrorum pró/ genirorum ficuti contigit funt confcffi.Nec rurfus egreffum cum ueritate dixerétmultafq; cau/ ias odiiac inuidte pariter habuere. Principio quidem quia in eorum regione noftri progenito res potentes cffedi funt.Vndc regreffi ad propria denuo fuere Felices. Deinde horum aduerfitas multas inter eos fecit inimicitias. In tantum differente noftra pietate extra fólénitates illorum quantum dei natura animalibus irrationabilibus fine dubitarione diftinguitur. Communis nâ/ que apud illos ritus eft alios arbitrari deos:feorfum non finguli folent diuerfis ea rauneribus ho norarc.Vaniac fatui orancs homines Si ab initio uti de his malis opinionibus confucri. Et pro/ pterea nequaquam ûnirari noftram honeftatem de diuina rarione potuere. Videntcfq; multos noftram zelari conuerfarionem iuidiam habuere: Si ad canram fatuitatem ac pufillanimitatem quidam eo perdudi funtiut non eos pigeret :etiam contra antiquas fuorum fcriptiones aliquaI dicere.Quod cum hoc faciunt fibimetipfisaduerfus confcribere paffionc caccitatis ignorauere.f In uno tarnen Si maximo uirouerbum meum ftatuam:quo ufus lum ante paululum noftræ an/ hquitatis tefte. Manethon itague qui ægyotiacam hiftoriam ex lirrcns fa cris fe interpretarum fum pollicitus eft prædicens noftros progenitores enm multis miHibus in ægyptum aduèniffe

-ocr page 546-

ctenim fneobs fubingaRc, Deinde ipfe confefTus efi: qnb poReriori tempore amittentes wtH proumenm quæ nunc mdæa uocatur obtinuiflent:amp; acdificantes hierofoiymam côftruxiflênt tcmplam. Er ufquead hoc conferiptiones fccutus eft anriqHörum.Dtindepracbens fibimet po reftarem cum urique uideatur feribere ca quæ in fabula funtarque dicuntur: incredibilia ucr-' ba de iudæis inferuirjuolens perhrirtcre nobis pîebcm âgyptiotum leproforum aliorumque lau guentium, Quod heut ait abominatione ex tegypro fuga dilapfi funt. Amenophin ét rege adgt; lecicquod eft falûtatis nomCn,Er propterea tempus regni eius nequaquam diffinire prÈÈfumput cumaliorum regu omnes annos perfede ptotülerit.Hiricitaq;qfda annedi fabulas poene öbb tus:qui egreRum paftorura ab hierofolyma ante quingentos decern amp;nbsp;odo annos fadum efle protulerat. Themufis enim crat rcx quando egrcRi funt.Et ab hoc tempore regum qui poRcs fuere anni funt.ccdxxxxiii.üfque ad fratres nomine Sethonem amp;nbsp;Hermetum;quorum Setho/ nem quidem ±gp’ptium:Hermetum uero Dencum denominatumïquem expeUens inquit. Se-thon regnauit annis qulnquaginra Sinouem. Etpoft hunc fenior fcilicet Tapfis^nis fexäginta fcx.Ante tantos igltur annosegreRbs ex Aegypro patres noftros cafeffus. Deinde Amenophin aduciens regem hone confircturÄ deorum fuifTe contemplatorcm ficut Ofbrem quendam yj orum regum:amp;:impicRe defiderium énim nominis facerdotem. Idem AmenOphin natum ex patre Papio;qui uidebatur quafi diuina participari natura Et fecundum hare fapicntiam hac ha-* bere præfeientiam fururotom. Et dixifleregi htinc uniuocum enim: quia poftet uiderc dcos:R prouinciam ä leprofis 5^ aliis maculatis hominibus purgare contenderet. In quo Iciatum regem omnes dicit corpore debiles ex Aegypto congregaflè amp;nbsp;feciRe multitudinem numero oduagin/ ta. Eofque ad fediones lapidum in partem nili orientalem miRRe:ad hoc efte effidendum. ft/ mul amp;nbsp;aliosægyptios quibüs hoc crat ihiundum fuiffeautem quofdam inter eos etiam ratf onabilfum faccrdotum lepra perfufos ait, Amenophin uero illura fapientcra diuinumque uh rum rcfcrr timuiRc:amp; circa femetipfum:amp; apud regem deorum uulcanum ut aperte fuaderef eis uim ficriÆd iecifte quoniam auxiliarentur quidam maculatis hominibus amp;nbsp;Aegyptum obtinez rent tredeeim annis. Et hæc cum non quidam præfumpGfîè régi diccre : fed ex his onainibus conferiptum reliquifte librum:amp; per femetipfum Si apud regemiK propterea regem in anxicta* tern maximam peruemRe pro iudæisîhis uerbis hæc refcrt, His ita que rogatus rex ut ad requis era Si ruramen corura fecerncret ciuitatem Defertam orbem quae tunc fucrat paftorura nomi' ne Auârin ptæbuif eis. Eft autem hæc duitas fecundum theológiam antiquam ualde prieelfa Potro illi in hanc ingrcRiÄ locum huncad refulfaftdum habentes. Opiraum ducem fibimet quendam Heliopoliranorum pontificuni Ofaphipha conftirucre;amp; huic fe obedire in omnibus iurdücrunt:ut illcprimum quidem éis Icgera pofuit:ut nequcdcos adorarentmc^ab lacris anh malibus quæ præcipue feftina apud Aegyprios erant:fe penitus abftinercnr;nunique copularen^ tnr mfi cum qoibus iufiüraridum habere uidcbantur. HæC autém fcfïtiehs: amp;nbsp;alia pinra maxlc regypnorum confnctudimbus inimica præcepir mulfo opere mürös ædificari cinitatisÄ adbcl la præparari contra Amenophin regem. Ipfe uero affumens fecum etiam alios facerdotes 6^ ma culaforura quofdamimifït legatos ad paftores qui uidcbantur a Thethrauferegc depulfi:ad Hic ro lolymorum urbera caufas fuas amp;nbsp;aliorum qui fimul fucrat exhonorariiRgnificans amp;nbsp;pofceris! ut parirer contra æg/ptum caftrametarentur;promifitque cos fore uenturos. Primum quidem in Anarin progenitorum fuorUm prouinciam;amp; necefiaria populis abundantius exbibendaipU gnaturös autem oppottuno temporel prouinciam facillime fubdituros. llli uero lætitia eu/ rnulati omnes alacrirer ufquc ad ducenta millia oirorum parirer funtaggrefli: Si non poft mul/ rum ad Aüafin ufque uencre. Amenophis autem îcgypriorura rcxidum illorum audiftet inua/ Ronemmon mediocrircr uulneratuseft. Dura recordaretur quod ei prædixerat Amenophis papje,Et primû qdc congrcgans ægvptiaeâ plebcm.Fado confilio cum principibuS eotum any malia facra,’amp; quae præcipue a facetaotibus honorabanrur ante præmifit amp;nbsp;facefdotibUs parm cularircr iuflif; ut fimulacra eorum caute celarent. Filium uero Sethonem qui etiam Rameln a rapfo patris nomine uocabatur.Cum quinque effet annotum apud fuurn commendauit amp cum. Ipfc uero tranfiens cum aliis ægyptiis ufque ad trecenra milia uirorum bdlatoribns uiris occurrens congreffus non efttputans enim femetipfum contra deum pugnarc. Poft tergum reuerfus uenit ad Memphin : a fumens aplne talia facra mox in ætbiopiam cum uniuerfi's nauibus amp;nbsp;mulritudine uenit ægyptiorum Per gratiam nanque erat éi fubiedus ægyptio/ rum rex,qgt; fufeipiens etiam populum uniuerfum ptæbuif àlimenta hôminfbus neceffaria.quæ prouincia miniftrabat.Er ciuirates ac uicos ,xiii. quatcrius Cis qui fucrant dedudi ad fines ægy/ priosÄin æthiopia quidem hæc gefta funt. Solymiræ ucro defcendentes cum uiris pollutis

-ocr page 547-

æg)’priorum fîc peffîme hominibus ufi funt: ut eórum uidorîa effet nimis peffma. Hfs qui tune corum impiérares inrpicicbantur:n5folum etenî duitates amp;nbsp;uicos cocremauere facrilegia ftcienrcs dcorum idola deuaftanres:fed etiam ipû fàcra animalia quæ colebantur crudebffp nie diffeerpferunt.Per prætores ôdoccifores horû facerdotes atq; propheraseffe cogentes quos etiam cxpellebant nudos. Dicitur iraque quia conuerfationcs amp;nbsp;leges cis compofuit.Sacérdos quidam genere Heliopolitis nomine Orfafiphas uocarus ex nomle Ofireos heliopolitani dei qd dum conuerfus fuiffer ad lioc genusmutauit nomen:^ uocatus eft Moyfes.Quæ üero œgypth de iudæis proferunt hæc funt,bed amp;nbsp;multa breuitatis caufâ prætereo.Dicitaut rurlus Manethô quia polka amenophis ex ægypto digreffus dbeum magna uirtute fimul Si filius eins Ranfis;amp; ipfc Habens magnum exercitum.Et congreffi contra pallorcs atq; pollutes uicerunt eos ufq; ad ipnæ fines,Hæc cquidem amp;nbsp;huiufmodi manethon confcripfit,Quia uero anilia loquitur dclira menra arq; raentlturiaperta ratione monftrabo illud primo diflmgucs quod poflca alterna gra fia fcfercndunTcfl'ls enim conceffit nobis atq; profeffus eft co q? abinitio non fuerît ægyptu ge nerc fed extrifecus illuc adueniffent; amp;nbsp;ægyptum obtinuiffentÄ ex ea rurfus egreffi funcnoftri ^ogenitores:qa ucro nobis poftea permixti non funr,Aegyptii corpore debilitati: SC quia ex his non fuit Moyles qui populû eduxit ex' ægypto: fed ante multas gcncrationes extirit per ca qua: ipfc dixit conabor rendere.Pnmam iraq; caufam pofuit figmenti rifibilem,Rex cni iquit Amc^ nophis cócupiuir uidere deos:quos putas liquidem quia apud eos lolenncs crant;bouem Si hirgt; cum Si crocodillos Si canicapatos uolebatalpicere. Cælelfcm aut quomodo poteratiSicur hoc habuit dcfiderium.quia utiqj Si prior enim rex alter hos uiderat. Ab illo ergo audiens qualis effent Si quemadmodum eos uidiffetmoua nequaquam agebat arte;led forte fapiés erat ille uagt; tcs:pcr quern hæc rex polie agere confidebat;quod fi ira fuiffct:quomodo impoffibiliraris congt; cupifeentiam non præfciuitmon euehit quod uoiuir.Promde quam rationem habere poruitmt proprer femimembrios aut leprofos ei inuifibiles effent,Dum irafcuntur cnim propter impieta t^inon proprer corporum diminurioes, Deinde ram mutla milia leproforum Si male habennu uba poene hora quomodo fuit poffibile congregariiaut quomodo rex non obediuit uati,Ille nd/ qne præcepit debiles ægyptios exilio deportari. Hi autem eos ad fediones lapidum deftinauit fanquam operariis indigens:6i non purgare prouinciam uolens, Ait autem co q j uates qui dum femetipfum perimerit præuidens eerum iram Si quæ erant in ægypto furura: Siconfcriprum li brum regi reliquit, Proinde ab initio uates etiam fuuminteritum non præfciuinquomodo nue repente regi cotradixit uolenti uidere deos quam q? fe ipfe perimere feHinabar, Quod ucro in^ ter omnia eft ftulrius uideamus, Audiens enim hæc inquit: Si de futuris iam metuens. Debiles illos ex quibus ægyptum purgare debuerat:neque tunc de prouincia protulit;fed rogantibus eis ficut ait: ciuitatem dedit dudum a paftoribus habitatam qua: uocabatur auarin. Ad quam con/ gregati pancipcm iquit degere ex facerdotibus Heliopoliranis qui eis ex pofuit;ut ncq; deos ad/ orarent. Neque ad ægyptiacæ feftiüiratis animalibus abftinerent fed omnia périmèrent arque confumerent: nulli penlrus mifcerentunnifi cum quibus coniurati effe uidebantUnSiiureiura/ do multitudinem obligatam:quarenus in eis legibus perdurarent, Auarin ciuitatem muniram contra regem dicit eos bella fusnpfiffc,Adiecit autem fubiecit quia mifit hierofolymam rogans illos pro auxiliis exhibendis;Si daturumauarin compromittens quæ foret ex hierofolymis egre dientibus exire maiorum;8i ex qua procedens omnem ægyptum obtinerent. Deinde fubiugic illos quidem uetus fecum ducentis milibus armatorurn.Regem ucro Amenophin ægyptiorum cum non ceffarct repugnadum dco:mox ad æthiopiam refugiffe Si Apinum cum aliis facris ani malibus deuexiffe,Hierofolymitis uero inuafione fada Si ciuitates depopularas;8i tcmpla cocrc maffe:0i equeftrcs pemiffe refert.Si nulla iniquitate autoperc inigratis abftinuiflc. Quod uero conuerlationem Si leges eis exhibuit, Sacerdos inquit erat genere Hieropolitis nomine Arfi/ phas uocatus ab appellatione Ofireos heliopolitani dei,Si mutaro nomine didus poftca Moyfes - Tertiodecimo uero inquit anno Amenophin poftquam regno pulfus eft ex æthiopia profedu cum multa milia dicinSi congreffum contra paftores arque pollutos habita conflidione uiciffc Et multos interficientcm ufque ad fines Syriæ perfecutum. In his irerum non intellexit fi ne-rifimilitudine Ic^ mentiri leprofum : nanque Si cum cis ait multitudo colleda debilium. Lieer primitus irafeerétur regi circa le urique ralia facienti fccundum præmonitionem uatis. Tarnen cum afedione lapidum funt egreffliSi prouindâ perccpere omnes circa cd mitiores cffedi crc/ dendi funr,Porro fiadhuc Si illum odio habebant fcorfum magis infidiari poruiffent non circa oés bella commirterc cd fcilicet plurimi exiftentes mulcoiy iHic cogirarioes haberct. Proinde cc fi contra homines pugnace decreucremon tarnen contra dcosimpieratem gerere præfumebant:

-ocr page 548-

nee contraria fuis agere legibus in quibus inferipti effe nofcuntur.Oportet iraq; nos MancthO' ni gratias agere;quoniam nuius iniquitatis principes dicit. Non eos qui ex Hierofolyma funt egrelTi:fed iUosipfos ^'ptios effe probat 8imaxime facerdotes arque iufiurandi uinculu illoji multitudine conuenifle. Illud aur quomodo nó irrationabile eft.Nce pericula belli parricipatus efl;fcd mifere maculatos ad Hiero(olymam:amp; ab eis folatia pofcerent; maxima ftultitia nó iUo/ rum:fed hacc fingentis oftenditur.lftenan^ etiam nomen pofitum ciuitati.

id cftatemplorum fpoliatione prx fumpfit edfcere.Et hoc poflea fuiflè muratum.Miranda restquia pofteris quidem turpc fuît ra^ Ie nomen ßd otiofum. Ipfi nero qui fundaucre urbem ornare femctipfos etiam uocabulo credit dere.Hic autem fortiflimus uir multa detradionis impcritia nó itellexit quia Hierofolymi nó idem uoce iudaica quod græca fignificar.Quid ergo amplius quilibet dicere contra mendaeïû tarn iraprudenter expofitum.Sed quoniara congruam iam magnitudiné fufçepithic liber;aliud faciens principium: caetera præfentis opcris explanare tentabo.

fpPhlauii lofephi de antiquiratc iudaco^ ad Epaphroditû, Liber Tlt;

BS

Riori quidem uolumine chariffîme mihi Epaphrodite de âtiqui^ tare noftra mondraui Phœnicum K Chaldeoruni Egypno^dque j ^rrtcris fatiffaciens ueriratnmulrofcp graecorum conferiptores ad' meam c diuerfo difputanonem aduerfos Mancthoneni 'v ^^rmonem amp;nbsp;alios quofdamexhibui.Nunc autem inchoabo freliquos argucre;qui contra nos aligna confcripfere. Impulfus enJ contra appionem refpondcre grammatkd fi tum affumihoc oportet officium.Horum igitur quae ab co confcripra funt:ali3 q' dem fimilia funt didis aliorura: alia ualdc frigida. Plurima ueio ^^^L 9^andam tantum modo detradioncm habennaÄ mulram.ut ita '^* dixerimaneruditi probationem tanquaab homine compoßtaßi 2ïnoriDus praua amp;nbsp;totius uitac fuac temporibus importuna.Quia nero multi hominum propter ftulnciam fuam his potius fermonibus capiuntur;qua dlis quae multo Audio confcribunfiK de rogarionibus quidem gaudentjpraeconiis nero mordenturmihil horum nouit indodus. Illud quoque quod feminari dicit:quo cum iudaei effent. Alcxandrini uocati funt fimilisinlciennS cffe.Oranes etenimigui ad coloniam aliquam dcuocantunöe plurimum altcrutris genere differ runt:ab ædificaronbus appellationem accipiunt.Bt quid opus cA de aJus dicere^ noArorumeni ipforum hi: qui antiochiam inhabitant antiocheninominantur, lus enim ciuium cis dedit con diror peleucus.Similiter amp;nbsp;qui in ephefo coramorantur in licaonia cd ciuibus cxinde naris unP uoci funt.Haec praebenribus regni eis per tempora fuccefforibas. Romanorum ucro clemcntia cundis non paruulum donum appellationis fuæ conceffit.Non folum uiris lingulîs: fed cria ma ximis gentibus in cômuni.Hiberi denies antiqui amp;nbsp;tyrreni amp;nbsp;Cibim amp;nbsp;romani uocantur.Si ucro hunc modu aufert cois ciuitaris appion quiefcat dicens femetipfum alexandrinum. Natusenim in profundiffima ægypto quomodo erat alexadrinus iure ciuilitatis ficut iplc in nobis dicit ab' laroxum folis aegyptiis nuc orbis domini roani participari cuiuflibet ciuitaris interdixifleuidea rur. Hic at ita robuAus eA: ut dignirates quas ipfc ipetrate prohibebatur adipifci nó ualés calu' niari conetur cis:qui hacc iuAiAïme perccpere.Nonenÿpprer inopia habiraro^ ciuitaris qua uU diofe ædificabat alexander noArojzaliquos ibi collegit; led oésapprobans diligenter ex uirtute ac fidedignos inueniens hoc præconiû noAris exhibuitîcum gentem noAra Änderet no medio' enter honorare.Ait eni ecatheus.Qyia ,ppter manfuetudiné atep fidem qua ei praebucre iud^ famaria rcgioné adiccit:ur ei fine tributis haberét.Similia quoep fapuit poA alcxandru ét ptolo' maeus lagus de iudaeis in alexandria commorantibus. Nam mgypnaca eis caAra commifir.arbv trarus ca fide fimul corum amp;nbsp;fortitudineconferuanda amp;nbsp;in ciryne credens fe tutiffime regnatu rum^ nó in aliis lybiæ ciuitatibus ad ea loca partem ludmopz habirandi caufa direxit.PoA hue aur prolomaeus:qui philadelphus eAappcllatus nó folü.fi qui fuere capnui apud cos.noAroru^ oés abfoluic:fed amp;nbsp;pecuias eius faepius condóauit:amp; qd maxirau eA dciiderauit agnofccre nfasle ges:amp; fheraru fcnprurai^ uolumina cócupiuit:mifitlt; ^ rogas dcAiari uiros;qui ei irerpretat^m legem:6i ut hacc apprime conferiberentur diligentiani hanc córnifit nó quibufcuqjuirisned Üf

-ocr page 549-

r^'^tnum phalerea Si andream amp;nbsp;arifleum ad hxc implenda conditulnquorum erudinonem ^^ diaram litrcrarum deractrius differebar.Alii ucro habebant-euftodiam corporis eius inlunaa His ergo hanc diUgentiam imperauit.Non enim leges amp;nbsp;parrum noftrorum philofophia difcegt; re côcnpifeetdî bis utentes delpiceret amp;nbsp;nó porius ualde miraretur, Quee pœne omnes in ordie PæS'''uirores eius macedonium reges ignorauereihabenres ergo nos prsecipuuni familiaritatis anedhim.Tcrfiusnang; ptolomæus;qui uocarus ed benefadorfortiter obtinens fyriam uniuer lam no düs ægyptiacis^ uictoria folcnnirares gratificas immolauir.Sed ucniens ad hierofolymâ wultas hodias deurnofiri morised;deo grarihcauindignifljmaqj dicauit ornamenra uidoriae philometor aurem ptolomæus eius uxor clcopatra omnc regnum comHere iudæis: öd duces tonus fuere milinæ onyas amp;nbsp;dolytheus iudaei:quorum noibus derogat Appion:cum debuifiet opera corum porius nnrari amp;nbsp;gracias agere;quoniam liberauere alexandriam;quam ueluti defen derf fe t^uis œjdjùjgir.Nam dum rebellio furrexiflet in Cleopatra regno:amp; pencuium peffîmæ perditionis immeretJftorum labore ciuirasjinreftinis præliis eft ercpta.Sed poftea inquit Onyas ad urbcni deduxit exercitum paruum cum effet illic Herinus prselès romanorâ Icgarus, Quod IK ira dicam. rede arq; iufte fadum eft.PtoIomaeus enim qui cognominatus eft Phyfcon morié te fuopatre Prolomæo philoraetoreegreffus eft de cyrene uolens reginam Cleopatram expellee te: ói hlios régis: ut ipfe regnum iniufte fibimet applicaret:propter hæc ergo Onyas aduerfus eu bellum pro Cleopatra fufeepir. Et fidem qua habuit circa reges nequaqua î neceffirate deferuit» Teffsaurem deus iufticiae eius manifeftus apparuit. Nam Phyfcon Prolomæus cumaduerfum exercitum quidem Onyæ pugnace præfumeret: omnes uero ludæos î ciuitate poGcos cum filiis uxoribns capienstnudos an^ uindos elephantis fubieciffec;ut ab cis conculcati dcficerent.Ec ad hoc enam bcftias ipfas debnaffeeun contrarium quæ præparauerat eueaere» Elephanti enim relinquentes fibi appofitos iudæos impetu fado fuper amicos eius multos ex ipfis interemere, Et poft h.TC Prolomæus quidem afpedum terribilem contempiatus eft: prohibenrem fe ut illis üoeeret hominibus.Concubina uero fua chariffima quam alii quidem Hythacam.AIii uero He tené denominantffupplicante ne ranramimpietatem pcrageret: amp;nbsp;c5ccffit:amp; ex his quæ egerat: ucl adurus erat pœnicentiam egit.Vnde rede hanc diem iudæi Alexandria conftimn eo qgt;aper te a deo falutem promcruere celebrate nofcuntur, Appion aut omnium calumniator etia pro/ pterbellum aduerfus Phyfeonem geftumüudæos accufare præfumpfitæum eos laudarc debue^ hr.ls autem enam ultima Cleopatra reginæ Alexandrinorum meminit.ueluti nobis improper' tans:quoniam circa nos fuit ignorataÄ non porius illam redarguere ftuduit: cui nihil oranino iniufticiæ amp;nbsp;malorum operutu defuit:uel circa generis neceffarios ucl circa maritos fuos qui ét dilexerint cara. Vel in comuni contra roanos oés amp;nbsp;benefadores fuos imperatores.Quæ etiam fororem Arlinoem occidit in templo nihil fibi nocentem.Peremit autem amp;nbsp;fratrem mlidiis: pagt; ternof(5 deos Óifepulchra progemtorum dcpopulata eft. Percipienfej regnum a primo cæfare eius filio amp;nbsp;fucceffori rebellare prsefumpfit,Antoniumq; corrumpens amatoriis rebus 6i patriæ inimicum feeing in fidelem circa fuos amicos inftituit,Alios quidem genere regali fpolias:alios autem demens amp;nbsp;ad mala gerendacompellens.Sed quid oportet amplius dici: cumillumipfum in nauali certamine relinquens id eft maritura, amp;nbsp;parentem communium filiorum trader cum cxcrcitu a principatu amp;nbsp;affequi effe qui coegit.Nouiffime uero Alexadria a Cæfare captarad hoc ufcg perduda eft:ut Citera hjnc fperare fe iudicaret ß poffet ipfe manu fua iudæos perimere ;eo g, circa omnes crudclis amp;nbsp;infïdelis exraret.Putas ne gloriandum nobis non eft: fi quemadmodu dicit Appionifamis tempore iudæis triticum non eft menfa.Sed ilia quidem pœnam fubiir com petentem.Nos autem maximo cefare utimur tefte folatii atq; fidci: qua circa eum contra Aegy^ ptiOS geffunus:necnon amp;nbsp;fenatu eiufque dogmatibus amp;nbsp;epiftolis Cælàris Auguftirquibus noftra mérita côprobâf. Has litteras Appione oportebat ifpicer;amp; fecundu genera examinar teftimoia fub alexadro fada. Et oibus Ptoloraaeis amp;nbsp;quæ a Senatu côftituta funt.Neenô amp;nbsp;maxis romanis imperatoribus.Si uero Germaniens frumcta cûdis in Alexadria cômorâtibus metiri no potuit: hoc iudiciû éfterilitatis ac necefftatis fruméto^ no accuratio iudæop^,Q_lJid ei fapiât oes ipera tores de iudæis i alexâdria comorantibus paid eft. Nd adminiftratio tritici nihilominus ab cis g ab aliis alcxandrinis tranftata eft. Maximd ucro cis fidemolim a regibus dard conferuauere;id eft fluminis cuftodiamttoriuft^ cuftodiæ nequaquam his rebus indignos eé iudicdtes.Sed fuper hoc quo ergo inquit G funt dues : col'dcm deos: quos alexandrini non coluntf cui refpondeo. Quomodo etiam cum uos firis ægypni inter alterutros prælio magno 6^ fine fccdere de religio ne contenditis.An certe proprcrca non uos omnes dicimusægyptiosf amp;nbsp;ncqi comuniter homi^ nes quoniam beftias aduerfantes naturæ colitis multa diligentia nutrientes. Cura genus utique

-ocr page 550-

noRroje unum iraq; idem effe uidcatur.Si aat in uobis ægyptiis ranra: differentiae opinions fût: quid miraris fuper his qui aliunde in alexandriâ aduenerunt^ Sin legibus a prindpio condiruri? circa talia permafere.ls aur feditionis caufas nobis apponit:qui fi cum ueritarc ob hocaceufat iü dæos in alexandria condituros.Cur omnes nos culpariq: pofitos co quod nofeamur habere c5lt;' cordiam.Porro etiam fedirionis audores quilibetinuenietappiones fimilcs alcxandrinoji fuiP fe ciues. Donee enim graeci fuere Ódmacedoncs hanc ciuilitatcm habentes nullam fêdinonc ad--uerfus nos gefferezfed antiquis ceffere folennitatibus.Cum uero multitudo acgyptioge creuiffet inter eos propter eófufiones tempos etiâ hoc opus femper eft additum« Noftrum uerogenus permanfit purum.Ipfi igitur molcftiæ huius fuere principiummequaquâ populo rnaccdonicam habente conftantiaminecj prudentia graecam;lcd cundis fcilicet utentibus malis moribus ægy ptiorum Sianriquas inimicitias aducrfum nos exercétibus.Ediuerfo nanqj fadum cft quod no bis improperare præfumunr.Nam cum plurimi comm non opportune ius eiumBiliians oJjtv near peregrinos uoeâtes eos qui hoc priuilegium ad omnes imperaffe nofeunturTNam aegyptiis ne(^ regum quifquâ uidetur ius ciuiliratis fuiftê largitus;ncc^ nunc qulilibet impcratorum.Nos aurem alexander quidem introduxit;reges autauxere «Romani uero femper cuftodire dign^ funr.Iracp derogate nobis appion dignatus eft quia imperatorum non ftatuaraus imagines tan/-» quarn illis hoc ignoranribus aut defenfionc appionis indigentibus:cum potius debuerit admira ri magnanimitatem mediocritatcq; romano^.Quonia fubiedos non cogit patria iura tranfcc/ dcrc.Sed fufeipiunr honores ficut dare offercntes pium atty Icgitimum eft. Non enim honoris gratiam habcnt;qui ex neccibtare fid uiolentia conferutur.Gracis itatp fid aliis quibufda bonum effe creditur imagines infticuere.Deniqj Sd patrum fid uxorum filioruqj figuras dcpingentcs ex--ultanr.Qjaidam uero etiam nihil fibi competentium fumunt imagines. Aliis uero fid feruos dilv genres hoc faciunt.Quod ergo mirum eftifi etiam principibus ac dominis hunc honoré præ/ bere uidcantur' Porto aurem legiilator non quafi propherans romanos potentia non honoran dam: led tanqua caulam nei^ deo neep hominibus utilem defpiciens. Et quoniâ totius animati mulro magis deiinanimari probaturinferiusunterdixit imagines fabricari. Aliis aur honoribus poft deum colendos non prohibuit uiros bonos quibus nos fid imperatores fid populû ro.digniquot; taribus ampliamus.Facimus aut pro eis conrinua facrificia:8dnó folum quondianis diebus ex F penfa comuni omnium iudæotum talia celebramus. Verum cum nullas alias hoftias ex comu/ ni neqï ^filiis peragamus.Solisimperatoribus hunc honorem præcipuum pariter cxhibemus: qué hominum nulli pcrfoluiraus. Hare iraq: comuniter fatiffadio pofita fit aduerfus appionew pro his qua: de alexandria dida funt,Admiror aut efte cos:qui ei huiufmodi fomitem praebuer« id eft Poflidonium fid Apollonium raolonis:quoniam acculant quidem nos quare nos eofdern deos cum aliis nÓ colimus. Mentientes autem panter amp;nbsp;de noftro remplo blafphemias compos nentes incongruas: non fe putant impie ageretdum fit ualde turpiflïmum liberis qualibet ration ne menriri,Mulro magis de templo apud cundos homines nominato tanta ßnditare pollenra In hoc cnim facrario Appion præfumpfîr cdicere.Afini caput collocaflè iuda:os;5d eum colerc: ac dignum facere tâta religione.fid hoc affirmât fuiflc depalatum dum Antiochus Epiphanes fid expoliaffet templura:8d illud capud inuctum ex auro compofitum multis pecuniis dignum. Ad hoc igitur prius quidem,Quoniam segyptius uel fi aliquid tale apud nos fuiflet nequaquam de buerat increpare:cum no fit deterior afinus furonibus fid birds fid aliis qui funt apud eos dii.De/ inde quomodo non intellexit operibq^ increpatus de incredlbili fuo mcndado. Legibus nanq; femper utimur hifdem:in quibus fine fine cofiftimus. Et cum uarii cafus noftram ciuitate ficut etiam aliorum uexauerint.Et dius ac Pompeius magnus ac Licinius Craflusîfid ad nouiffîmû Ti tus caefaribello uincentes obtinuerunt templû.Nihil huiufmodi illic inuencre: fed putiffimarn pietatem de qua nihil nobis eft apud alios effabile.Quia uero Antiochus neœ iuftam fecit tem pli deprædationem:fed de egeftatc pccuniajz ad hoc acceffit cum nó effet hoftis:fid fuper nos au xiliarores fuos fidamicos aggreffus cft .Nee aliquid dignum derifione illic inuenit. Multifid digni confcriptores fuper hoc quoc^ teftantur Polybius raegalopolitatStrabon cappadox,•Nico/ laus damafcenus: Tymagencs:^ Caftortemporum confcriptor: fid Apollodorus. omnes dicunt pecuniis indigentem Antiochum tranfgrcffum foedera iudaeorum. fid fpoliaflctcmpluauro ar/ gentoq; plenu. Hæc igit Appion debuit refpicere:nifi cor afiniipfc potius habuiffet;8d ipudentia'. canisiöd qui apudipfos affolet coli.neqjeni exrrinfecus alia rôcinatiôe mentitus eft.Nos itaq; aß/ nis ncq; honorem ncq: poreftarem aliquam damns:ficut Aegyptii crocodillis fid afpidibus;quan' do cos qui ab iftis mordentur;fid a crocodillis rapiuntur felicesifid dco digni arbitrantur.Sed funt apud nos afini:quod apud alios fapientes uiros onera fibimct impofita lüftinentes. Et licet ad

-ocr page 551-

Jrcas accedentes comcndant aut propofita no adimpleant multas ualde plagas «iccfpiunt . qppe operibus amp;nbsp;ad agnculturam rebus neceflanis rniniftranrcsïfcd aut omnium gurdiffimus fuir ap pion ad componendum uerba fallacia.aut cerre ex rebus initia fumens bæc implere non ualuit quando nuUa poted contra nos blafphemia prouenire,Alteram nero fabulam derogatione nfa plena de græcis appofuit:dc quo hoc dicere fat erit.quoniâ qui de picrate loqui pfumut:oppor^ ter eos nô ignorare minus elle immundum per templa tranfire quâ faccrdotibus fceleda uerba côfingere. lui uero magis duduere defendcre facrilegû regem: quam iufta amp;nbsp;ueracia de nofbis amp;de remplo cofcribere.Volentes enim Antiocho præftare;ôi infïdelitatemac facrilegium eius tcgere;quo circa genrem noflram cft ufus propter egedatem pecuniarü.Detrahcntes nobis etiâ iqux in futuris effent mentiti funt.Propheta uero aliorum fadus cb Appion;amp; dixit Antiochu in templum inueniffe ledum amp;nbsp;hominem in eo iacentem:amp; propofitam ei menfam maritimis rnifij ufóatiJiytndjpibus plenamÄ obdupuiffet his horao.IIlum uero moxadoraffe régis in gr ^ffumtanquam maximûei folarium pracbitiirumrac procidentem ad eius genua exccnfa degt; Xera popofciffe liberratem.óiiubente rege ut cofidcret amp;nbsp;diceret quis effet:ucl cur ibidem ha g^ret;uel qua effet caufa ciborum eius.Tunc hominem cum gemitu amp;nbsp;lachrymis lamcrabili ter fuam narraffe neceffitatcm ait.Inquit effe fe græcum:amp; dum perageret prouinciam propter uitæ cauamp;m direptum fe fubito ab alienigcnis hominibus;atque dedudum ad templum: amp;nbsp;in^ clufum illictamp;anullo confpici:(ed cunda dapium praepararione faginari. Er primum quidem bæc fibiinopinabilia beneficia prodidiflè amp;nbsp;detuliffelæritiara. Deinde fufpitionem: poftca ftugt; porem;ac poftremum confulentem a miniftris ad fe accedentibus audiffe legem ineffabdem iugt; dæorum pro qua nutriebatur:amp; hoc illos facere fingulis annis quodam tempore conftituto.Ec compræhendere quidem graccum peregrinum:eumqucannali tempore faginare : amp;nbsp;dedudum ad quandam filuam occidere quidem eum hominem eius corpus ücrificare fecundum fuas fo/-Jennitatesidi guftare ex eius uifceribus Öi lufiurandum facerein immolatione græci:uc inimici^ bas contra graecus haberent.Et tune in quandam foueam reliqua hominis perruntis abiicere. deinde refert eum dixiffe paucos iam dies débita fibimet fupereffe arque rogaffe ut erubefcen» ^^s graecotum deos amp;nbsp;fuperantes in fuo iänguine infidias iudæorum.De malis eum circumftan hbus liberaret. Huiufmodi ergo fabula non tantum omnis tragoedia pleniffimaeftded etiarn ctudeli impudentia redundat . Non tamé a facrilegio priuar antiochum ficut arbitrati funtiqui bæc ad illius gratiam ccifcripfcre. Non enim præfumpfit aliquid tale ut ad templum accederet: fed fie autera inuenir non fperans. Fuit ergo uolunratibusiniquis impiiis;ó^ nihilominus fine, deo quanta iuffit mendacii fuperfluirasrquam exipfa re cognofcere ualde facillimum eft. Non enim circa folos grxcos difcordia legum effe dignofeirurded maxime aducrfus ægyptios amp;nbsp;pul rimos alios.Quem enim chorum non contigit aliquando circa nos peregrinari^ut aducrfus fogt; losrenouata coniuratione per effufionem fanguinis egeremustuel quomodo poffibilc eft ut ad has hoftias omnes iudæi colligerentur;amp;: rantis millibus ad guftanda uifcera illa fufficercrdicut ait appion:uel cur inuentum hominem quiconque fuit: non enim fuo nomine confcripfit : aut quomodo eum in fuam patriam rex non cum pompa deduxit dum poflèr.Hoc faciensiplê qui/ dem putari pius amp;nbsp;graecotumamator exiiniusraffumerc uero contra iudæomm odium folatia magna cundorum. Scd hæc relinquonnfenfatos enim non uerbis fed operibus decct arguerc. Sciunt igitur omnes;qui uidere conftrudioneni rempli noftri:qualis fuerit amp;nbsp;intrafgreffibilem eius punficationis integritatem.Quattuor enim porticus habuit in circuitu: amp;nbsp;harum fingulæ propriam fecudum legem habuere cuftodiam.In exteriorem itaque ingredi licentiam omnibus etiarn alienigenis:mulieres tantummodo menftruaræ tranfire prohibebantur. In fccunda uero porticu cundiiudæi ingrediebantur:eorum coniuges cum effent ab omni pollutione mundaé. In tertia mafculiiudaeorum mundi exiftentes atque purificati, In quarta autem facerdos ftolis induti facerdotibus.In adytum uero foli principes facerdotum propria ftola circumamidi.Tan/ ta uero eft circa omnia prouidentia pietatis:ut fecundum quafdam horas facerdotes ingredi có/ ftitutum fit.Mane etenim aperto tcmplo oportebat facientes traditas hoftias introire , Et mc/ ridie rurfus dum clauderet templum.Deniqj ne uas aliquod porrari licet in templum:fêd erant in eo folummodo pofita altera menfa turibulum:candelabrum quae omnia amp;nbsp;in lege côfcripra funt.Etenim nihil amplius neqj minifteriorum aliquoru ineffabiliumagitur:ncq; intus ilia cpu latio miniftratur.Hæc enim quæprædida funt habent totius populi teftimonium manifeftum rationemque geftorum.Licet enim fint tribus quartuor facerdotum amp;nbsp;harum tribuum fingula: habeanthominum plufquam quinq; miliaffit tarnen obferuatio particulariter per dies certos: amp;nbsp;his tranfadis alii fuccedentes ad fàcrificia ucniunt:amp; congregati in templum medianre die M

-ocr page 552-

præccdentibus daues templi amp;nbsp;ad namcrum omnia uafa perdpiunt nullacp ad cibum aur pow attineat in tcmplo delata.Talia nanq; ctiam ad altaria offene prohibitum efttpraeter ilia quae a“ facrificia preparantur.Quod ergo appionem effe dicimus nifi nihil horumexaminantem uerba incredula protuliffe.Sed turpe cft:hiftoriæ enim uerum notitiam ft profene grammaticus non profit.Et feiens templi noftri pietatcm hanc quidem praetermifit.Homines autem graeci coni' praehenfione finxitÀ pabulum ineffabile amp;nbsp;ciborum opulentifl'imam elariratem. Et pernios ingredienres ubi ncc nobiliffimos iudacorumlicet intrare nifi fuerint ftcerdotes-Haec ergo pet firna eft impieras atlt;^ mendacium fpontaneum ad eorum fedudionemiqui noluerunt difeutere uentatem.Per ea fiquidem mala amp;nbsp;ineffabilia quae prædida funt nobis derrahere tetauere.RuP fumep tanquam piifTimus deridet adiiciens fabulaemna fada.At cnirn ilium rettuliffe dum bej lum iudaei contra iudaeos haberent.Longo quodam temporein aliqua ciuTarc iudacorum qiA in ea Apolline colebat ueniffet ad iudaeos:cuius hois nome dicitur Zabido Deindequi Cß pro# mififfet traditurum ft eis Apollincm deum doricnfium ucturumep illum adhóftrum tequot; »plto Si omnes afcenderent amp;nbsp;credidiiTent omnem moltitudincm iudacorum Zabidon uerc uilft quodam machinamentum ligneum.Et circüporuiire fibi:amp;in eo tres ordines infuofleldco’'’'; rum:8f ira ambulaffc ut procul ftantibus appareret quafi ftella per terram iteragcs.Porto lut^ os inopinabili uifione obftupuiffe: amp;nbsp;longe eöftitutos tenuifie filentium. Zabidon ucro mulra quictcad templum uenifie amp;nbsp;aureu detraxifle afini caput.Sic enim urbane confcribitÄ rurlus Doram uelociter adueniflê.Igitur Si nos dicere poflumos:quia afinum hoc eft ftmetipfum pion grauat Öi facit ftultitia fimul Si mendacns oneratum.Loca nan^ quae non funt confcribin Si ciuitates nefciens tranfftrt.ldumea enim prouinciae noftrac cofmis cftpofita iuxra Gazama nulla ciuitas huius Dora nuncupatur.In Phœnice uero iuxra montem Carmelum Dora ciuiras appellatur in nullo eoncordans Appionis oblocutionibus.Quattuor enim dierum innere rtui eft ab iudaca. Cur iraq; nos rurfus accufat eo ^non habeamus communes cum alüs deos: n facile credidere patres noftri ad ftuenturururn Apollinem Si cum ftellis cü ambulare fup terra putauerefLucernam enim primonunquam uidere,Qui licet Si tanta Si ralia concelebrant cangt; delabra.Scd nec aliquis ei ambülanti per prouinciam ex tantis millibus obuiauit.Defolaros etia uiros cuftodibus compennSi hoc tempore praclii.Cactera iam relinquo.Ianuac uero templi alti' tudine quidem erant cubitorum fexaginta:latitudineuero uiginti.omnes dcauratae Si poene au/ ro puro confedac. has claudebant non minus quâ uiri ducenti diebus fingulisiSi relinquere cas apertas nefandiflîmum nimis erat.Facile cas lucernifer ille apperuiffe crcditur;qui folus etiam habuifle afini caput acftimabatur;quapropter dubium eft utrum hoc caput Zabidon denuo re uoeauù An certe fumens Appion introduxit in templum ut Antiochus inueniret.Vnde in IccU do Appioni aliquam mentiendi daret occafionem amp;nbsp;conferibendum banirantium per deum« dorem cæli Si terras Si maris nulli iudaeos faduros alicnigenæ Simaxie graccis.OPortebataute nJenrientem abfolute dicere nulli faduros alicnigenæ Si magis aegyptiis.Sic etenim ab intio po terant eius figmenta de iureiurando côgruere ab ægypriis uti^ non propter malignitatem fuâ: fed propter calamirares expulfi funt.A graccis autem plus locis qua ftudiis fumus adiundnira ut nullæ inter nos Si illos immitiæ Si zelotypiac effe nofcuntur.E diuerfo nanij multos eorum ad noftras leges contigit acceffiffeiquorum quidam permanfereiquidam uero perdurare non feren tes denuo receffere.Hoc tarnen iufiurandum nunqua ft quifqua audifle meminit apud nos babi tum:fcd folus Appion ut uidetur audiuit.lpfe utiep compofuit nimis.igitur hæc maxima c5po' firio etia in futuro dicenda Appionis admiratione digniffima eft.Quarum return hoc affirmât indiciumiquia ncq; legibus iuftis utamunnee deu colamus ut couenitiSi diuerfis gctibus feruia musiSi calamitatcs quafda circa ciuitaté fuftineamus cü uriqj pricipalis ciuitas roano^ fit.cuius ciues foli ab initio regnare ateg nos feruire cófueuerut.Quis eteniab ho^ magnanimitatc ft ua leat abftincrefNullus eteni alio^ pot dicere fcrmoné qué Appion locutus eftiquado paucis c5ti git iprincipatu connue pfidereiSi nó rurfus alüs fada mutatióe feruire.Plurimacna^ gctcs alÜs obedif coadæ fûr.Soli at æ^yptiieo çp réfugiât ficut aiût ieogipuîcia dii atqi faluent migrates in effigies beftiaj^,Honoré pcipuu inuenerût ut nulli fabularéf ho^ qui afiâ europaq; renuerc. Qui ftilicet unâ die ex æuo tonus feculi nô habuere libertarêmcq; apud idigenas domios neqî apud externos.Nâ quéadmodûeis ufi fint p ft: nô femel folûmô fed frequenter uaftantes urbesj tépla uertétes ampuratos apud eos interficiétes deos iproperare nô ftudeo.Non eni cóuenit ftul titiam nos indodi appionis imitariiq net^ cafus atheniéfiû ncq; laccdemonio^ aio fuocócemt. Quo^ alios qdé fortiflimos.'quo^ mmi diuerfis uiræ funt calamiraribus fauciati, Dimitto dir rutâ atheniéfiû arcciféplû ephefenû 6idelphostaliat^ multa^ qbus intulinfed potius inferétibus

-ocr page 553-

improperia,Nouns aûr accufator noftrorû appio îuentus eft:malo^ fuojjz apudæg^T^ru gefloj« prorlus oblitus.Sed (èfoftris eu que refert fabula regé fuiffe ægypn.ur crcditur cxcæcauit.Veni/ tarnen poffumus amp;nbsp;nos dicere noftros reges dauid amp;nbsp;falomonemîqui multas fubdiderc genres. Sed de his modo fuperfedendu eft: quæ uero cundis nota funtiappion n.odis omnibus igno^ rauit;quoniam perfis amp;nbsp;poft illos principibus afyæ macedonibusiatgyptn quidem fcruicre nibil differentes a famulis.Nos aût liberi conliftentes etiâ ciuitatum in dreuiru pofirarum tenuimus principatumannis uiginti amp;nbsp;cétum u(q;ad pompeium magnû;amp;dum unmerfi funtcxpugnatl a romanis principibus omnium foil proprer fidé fuâ maiores noftri auxiliatores amp;nbsp;amid fucre. SH queritur quia uiros mirabiles non praebuimus uel ut quorunda artiuramuenvoresÄ in ter Jios ccumerat focraté amp;nbsp;zenonem K chlcanrem amp;nbsp;aliquos huiufmodi Deinde quod porius eft mirandum temetipfum his adiecit amp;nbsp;beatifïcatalexandriam:quia drié talem habere meruit; qd rite fadi.Qporrcbat tnim ut ipfe fui reftis exifteref:quialiis omnibus fic imporrunus amp;nbsp;callidus cue üidcbatuffS uir uerboq; corruprus. Quapropter rede qullibet alexandriae condolcbit ; ft fuper iftoaüquidmaqni fàpuerit.De uiris aût qui fuere apud nos ritiilo nullo laudis inferiores Rlunt qui uoluerint loftrac antiquitatis libris incübere.Reliqua ucro qua: in aceufatioe cöfcrigt; pd funt dignura euu forte fine fatiffadione rdinqueremt ipfe fui porius amp;nbsp;alio^ aegytiorum ac eufator extaret.Queritur enim eo q,ammalia confueta facrificemusÄ non uefeamur carnibus fuillisffed amp;nbsp;dreudfionem gemtalium uehementer irridct.De noftrorum quidé ammalió pcm^ prione cömunio nobis eft cd aliis hominibus uniuerfis.Appion aût (aerificates nos redaiguens increpat femetipfum:cû genere fit ægyptius.Non enim græds aut macedonibus aduerfatur.lfti enim optant facrificare. id eft centum boum fuis diis amp;nbsp;facets dotibus urunturad epulas,Quæcumita fint non propterea contigit mundum animalibus dcfo laruquod appion expauit.Qui tarnen fi Iblennitates ægyptiorum lêquerentur quidem mundus hominibus ferociffîmis aut beftiis impleretunquas ifti iudicantes deos diligcrer cnutriunt. Et/ enira fi quis eum confulerct;quos putaret omnium ægyptiorum effe fapicntes atey deicolas fa/ cerdotcs fine dubio fateretur.Hæc cnim duo dicuntur fibimet ab initio a regibus effe præcepta: utdeos colant amp;nbsp;fapientiam diligant: quod illi facere præcipue iudicantur ; qui tarnen amp;nbsp;dreû/ dduntur omnes a pordnis abftinent dbis,Sed neq; ullus alter ægyptiorum cû cis diis facriff/ tare dignofdtur.Cæcus igitur fuit appion:quando pro ægyprns noftras detradiones côponens illos uidetur potius accufare;qui non folum utuntur fblennitatibus : quas in nobis culpat iftc: fed etiam alios dreûddi docent:ficuti dixit herodotus, Vnde rede mihi uidctur appion pro/ pter patriæ fuæ leges muldam foluifle blafphemiæ.Erenim neceffario dreumeifus circa geni/ taha uulnera ei fada nihil ci circûprofucrûtamp; putrefadus magnis doloribus expirauit.Oportet enim bene fapicntes in Jegibus Aprils circa pietaté intégrépmanere:amp; aliorum minfepmanere. Ifte uero fuas quidé leges effugit.De noftris uero menritus cft.Hiciracp terminus uifæ fuit Ap/ pioms.Scd amp;nbsp;nofter hie iara finé lieber accipiet. Quonia uero amp;nbsp;Apollonius Molon amp;nbsp;Lyfima/ chus;amp; alii quida ra per ignorantia qua pinfania de fegiflatore noftro Moyfe de legibus ucrba protulete:nec iufta nee ucra.Dum illi quidé uelut mago arq; fallaci dcrogaur.Leges aût maficiæ apud nos nulliuf^ uirtutis affirmât effe dodrices.Volo breulter Si de omni conuerfatione no/ ftra amp;nbsp;de particulari ficuti potero proferre fermoné.Rcor eni fore manifcftü:quia ß i ad pietaté alrerutru uniuerfalécpclemehtiaiinfup ad iuftitiâ laborunity tolerantiâ;amp; ad côtemptû mortis optimas leges pofitas habeamus.Rogo tarnen leduros ut non cû inuidia exequantur huius ope ris ledioné.Noneni propofui laudes confcribcre noftroyzdcd aducrfus eosqui nos plurimû amp;nbsp;fallaciter aceufaruntdatiffadioné hic puto eé iuftiffimâ,Proinde accufationé Apollonius non continue fient Appiôinftituit;fed difperfira.Quippe tû aliquâdo quidé nos fine deo amp;nbsp;hoîbus odiofos appellet,Aliquâdo uero formidiné nobis improperat.Et e diuerfo rurfus aliquando de præfumptione faftû genris noftræ queritur.Didt aût etiâ ftultiores barbaris:amp; propterea nuHû inuentû nos folos uitæ utile côperiffe.Hæc aût oîa manifefte redarguûtur;dû uniuerfa côtrario g ab co funt dida môftranf.Et legibus imperata:amp; a nobis cû omni integritate gefta.Si uero co adus fuero facere mcntioné legu côtrariaji apud alios coftituta^tcuius rei culpabiles illi funtq noftras folenitates tanq malas dicere uoluere.Quibus ncutrû puto remanere quod dicant:neqj quia eas habcamus leges;quaß ^ego capitales amp;nbsp;lumas ad increpâdû pofiturus fumæque;qa pci/ pue in legibus propriis pduramus,Paulum ergo fumes onus uolo prius edicere: qui co^ q line lege amp;nbsp;ordine uiuunt.Hi qui ordinis amp;nbsp;cômuniû legû amatores exrireruntÄ primi hoc mehoa ueruntirede manfuctudiné noftrâq; uirturé pftare diccdi funt.Denity conanf finguli eo^ gefta fua ad antiquitatéreferremt imitatores alio^ uideantur exiftere;^ non ipfi potius aliis.uticgit/

Mii

-ocr page 554-

time uiuere dcbcant exponcre.Mis igif ’ hune in modû habentibus uirtuslegiflatoris cdmdiora confidcrare: amp;nbsp;bis qui ufuri funt legibus quas pofuerit fariffacere quia rede funt ♦ Populi uero cft ut in oibus quæ conftituta iünt pcrduret:amp; neep felicitate procedente:ne^ calamitatibus ali quid hor^ inautet. Dico igif noftru legiflatoré quorulibet qui memorâf IcgiOatoru antiquitate præcedere.Lygurgus eni6i Solon amp;nbsp;Zaleucus Locrenus:amp; ocs qui apud graecos mirabiles funt nouelli atcp recentcs quantû ad illu comparati effenofcuntur.Quando nee ipfuna nomen legis fuifieolim apud graecos agnofcitur.Teftis Homerus efi qui nulquâ in opéré fuo hoc ufus eft no mme.Non eni fecundt l lcge:fcd indiffinitis fcntentiis amp;nbsp;regu praeceptionibus populus regebaf. Vnde etiam mulro tepore permanfere rantu moribus uteres: amp;nbsp;no fcripto. Et multa ho^ femp fecundum cuentu cafuu perraittcntes.Nofter uero legiflator antiquus exiftcns:hoc eteni undu^ manifeftü eftætiâ apud cos cla^ qui femp contra nos loquunf : femctipfum praebuitoptimuf.» principcm populo^:amp; confiliatoré niagnu, Sed inftrudioné totius legisuitx conivincens eis fuafit banc libérer excipcrcÄ firmiffime fnclyta feientia cuftodireJPriraitvs.tute aus magniru^ dinis opera uideamus.lUenanep progenitor noftror relinqucntiu Aegypru amp;nbsp;ad terra ^pnam remcantium:multa milia fumcns ex plurimis ßdimpoffibilibus rebus caunflime liberauirS^ quolam eos amp;nbsp;multu arenofam oportebat träfire uiam:bella^ deuincere:8d filios ac uxores prx damcp bella feruarea quibusdux egregius amp;nbsp;cöfiliarius fapiétiflîmus:K tutor, ueraciftimus fuit uniuerfor-Omnem fiquidé multudiné in femctipfum pcndere.facit;6f cd oia quaeuelletpfuade re poffetan nullo horum uindicauit fibimet potdïatédèd in quomaximo tempore poteftatent fibimet arrogant 8^ tyrannidé praefules rer:amp; populo frequenter plurima iniquitare uiuere con fuefcunt.In hac illc potentia conftitutus e diuerfo:magis iudicauit agedu pie Si plurima exhiber □lasîæquitarc ipfe uirtuté præcipuâ fc credens cunclos oftendcre;6i lalutê firmiflima praebcre fe quacibus bona uoluntate. Et maximis adibus in fingulis cafibus ufus eft,Quapropter rede iu^ dicabatducéarty confiliatoré fe deü habere:8i primitus fibimet fatiffaciens : quia fecundu iHius uoluntate uniuerfa gereret arry tradaret.Credidit modis oibus oportere ut ét apud plebé hsc opinio permaneret.Nanq; dû refpiccrc fua uita credunt;delinquerc non praefumunt. Huiufmój quidem nofter legiflator fuitmon m^usinon faUax:ficut derogatores iniufte pronunciant: fed quales apud graecos gloriantur fuiffe Eimnü:amp; poft cu legiflatorcs,Alii nanq jquida eo^ leges pofitas animo dicebanr.Alii uero eas in Apolliné Siuaticinium delphicum rcferebant: fiue pro ueritate hoc credentes:feu facile fuadendû iudicantes populo,Qui uero praecipuas leges infhra^ erint:ucl qui iuftiflîmede dei fide cognouenintdicet hocexipfis legibus fada côparatione cofpi cere.Iam eni de iplis repus eft difputandi.lgitur infinité quidé particulatim gétiù atqî legûapud cundos hoics differétiæ funt, Alii fiquidé monarchis:alii ucro populo porcftaté reipub. cômife re.Nofter uero legiflator nihil hor intendensmeluti fiquis hoc dicédo méfurâ trâfcendat ueibi diuinam rem publica declarauit:deo principaliter couerfationé nfam arq; poteftaté excellentet affîgnans amp;nbsp;fatiffaciens eu cundos infpicere rang cam honor O’um uniuerfis hoibus exiftété: amp;nbsp;quæcuncy contigit eos in anguftiis fupplicaflêillius non latuiflë uolutaté. Neeg quiequa eor quæ geffere uel liquid aliquis apud femctipfum poruit cogitaremnü uero cu elfe monftrauit:Ä ingenitum:immutabilé:pertcpus æternûtSi omni fpecie mortali pulchritudie differété. Et ipfu nobis norum qualis aut fit fecundü fubftantia prorfus ignotû.Hæc itacy de deo faperent prudé/ tiffimisgræcor:quia quidé cruditi funtallo uticy fciendi præbente principia nunc diccre præ/ tcrmirto:quia non optima Bi . congrua dei naturæ atcy magnificentiæ funt ualde teftatur,Pytha/ goras cni amp;nbsp;Anaxagoras 8i Plato Si poft illos philofophi ftoici 51 poene cundi uidentur de diuia fapuilTc natura,Scd hi quidé ad breue philofophates populo fupftitionü opinionibus lam con/ fcriptam ueritaté dogmatis pferre timuerc,Nofter ucro legiflator opera praebés eófonis uerbis fuis non folû his qui cû eo erant fatiffccit:fed etiâ qui ex illis femp erant nafcituri:hoc immuta/ biliter infpirauft:amp; caulâ legiflationis ad utilitatis modu femp adduxit,Non enim parré uirrutis dei cultura dixitilcd huius partes alias eftê perfpcxit atcy coftituit.Idcm fortitudiné iufticiara Si in omnibus ciuiu concordia ad alterutros,Cundænanty adioncs amp;nbsp;ftudia uniuerfky ferraones ad diuiria referunrur p oia pietaté,Non enï hoc inexaminatu aut indefinitum ulrerius dereligt. Duo fiquidé funt rorius difciplinæ Si moralis inftitutionis modi: quor “”“s quidem fermone dodor cft;alfer uero exciratione morum:quæ cu ira funt quida legiflatorcs fcntiédi funt difcrc ri:amp; altcru hor modu fibi pjacitu aflumércs alceru reliquerunt , Sicuti Laccdemonii quidem Si Cretes moribus crudiebanturmon uerbis,Athenicnfes uero 6i poene ocs alii graeci quæ quidem oportet agi percipiebant fuis legibus. Alfuefcere uero ad hæc operibus.’minime ualuere, Nofter auté legiflator hæc ambo multa diligentia cooptauit.Nam nee exercitatióe morum dimifit nó

-ocr page 555-

traditas:ne^ leges fermone reliquit ïcompras.Scd mox a primo incohans dbo amp;nbsp;unicuiq; diöo condeniente nihil neep minimarum efcarum fub poteftate uoluntatis utenuum dereliquir.Scd amp;nbsp;de Cibis quibus conuenitabftincriÄ qui fumendi funnuel quæ diaeta communis effe uidcaf. Neenon amp;nbsp;de operibus labore fimul amp;nbsp;requie.Tcrminum arep regulam pofüit legem;quatenus ueluti fub parre arq; domino uiucnres;ncq; uolcntes quiequammeq? per ignorannam delinqua' mus,Non enim ignorantibus pœnam po(uir:fedopnmam amp;nbsp;necellariam correptioné móftra^ uit legem.Quapropter nó femel audiremee fecundo uel fepius. Scd in unaquaqjfeptimana alia opera relinquétes;ad legis auditioncm congregari præcepir uniuerfos:eamcp perfeße côdifcere: quod feiheetomnes Icgiflatores reliquiffe nofeuntur.Er intantum plurimi hominû porro funt: ^ur feçunc iam proprias uiuanr;quia poene eas ignorant. Et cum peccaucrint rune agnofcunr ab ajus quam legem probantur cite præuaricati, Sed etiam uin maxima cum gloria amp;nbsp;principalia guberuantes profiten. ar ignorationcm.Sciros nan^ fibi faciunt aflïdere ad difpenfarioné rcrü: oi lt;nbsp;Äpcnrntniine^s habentium.Noftrorum uero quemlibet cum leges interrogatifacilius qua nomen luum ieatatVniuerfas quidé mox a primo fenfu cas difcéres in animo uelutinferipras: t’Wus quidcm quiiibet tran(grcditur.Impoffîbile autcm cft fupplicium deuitare peccantem, *noc ita^ primura omnium mirabilcm confonantiam nobis inftiruit.Nam unam quidé habcf ^ tandem de deo fcdam:uita uero ac moribus differre nihil ab inuicera optimam moribus ho minum pored celcbrare cócordiam.Apud nos etenim folos ncq; de deo quilibct fermccs audet altcrutris adoerfarios:ficutmulta fimilia apud alios fieri comprobantur.Cum non folum a forgt; tuitis quod uifum fuerit unicuïcp profertur:fed etiam apud quofda philofophoruni hoc crebro præfumitur.Quando alii quidcm rotam dei naturam fermonibus perimere térauere, Alii uero dus prouidenriam ab homlmbus abflulere.Neqj in dudiisuitae a differentia ulla confpicitur:fed communia quidcm opera omnium apud nos exidunt.Vnus non de deo fermo cccors cft afle.-rens illum cunda refpicere;(ed etiam de ipfius uiræ Rudiis. Et quoniam oportet omnia alia ad terminû diuinæ pietatis adduci:a mulicribus noflns Ä a feruis quilibct auerti .Pro qua re illatas nobis calomnias a quibufdam:cur non exhibeamus uiros inuetores nouorum operum feu uergt; borum contigit oriri. Alii liquidé in nulla re paterna pcrdurarc optimum effe purantÄ prarci* pue tranfgreflbribus fapientix robur affignant.Nos autem e diuerfo unara effe prudétiam arq; uirtutes exidimamustnihil penitus uel facere uel cogirarc cotrarium his quae antiquitus lâncita nofcuntur:quod fcilicet inditiura legis eft optimo foederc conftitutae. Nam ca quæ nunc non babent modumtexperimento fepe correpta rcdarguuntur. Apud nOs autem qui credimus ab initio pofitam legcm diuina uolunratemihil aliud pium eft quam hanc fub intcgritate referua' re.Quis ctenim eius quicquam mouere poreft:aut quid melius adinuenit:ucl qui ab aliis ranq præcellentius ad datum reipublicæ noftræ migrauit;aut quæ potent effe melior arque iudior: quam ca quæ deum quidcm principem omnium effe confirmât. Sacerdotibus autem in com* muni quidcm res præcipuas difpenlâre permittic. Summo uero pontifici aliorum facerdotum principatum'eomperenteriniungit.Quos utiq; nondiuitiis ncq; aliis quibufda fpontancis aui-ditatibus præccllentes.Legiflator ad culmen hulus honoribus inftituit. Scd quicunq; fapientia uel tempcranna aliis præftare nofcunrur:eis præcipue culturam diumæ placatioms coniunxit. Apud hos igitur amp;nbsp;legis amp;nbsp;aliorum dudiorum Integra diligentia cuftoditur. Contcmplatores etenim omnium arq; indices comtemptionum amp;nbsp;punitorcs culpabiluf facerdotum effe decrcti funt. Quis ergo pricipatus qd regnu erit hoc fänßius:uel qui honor deo potius coaptabitur cu omnis quidem populus fit præparatus ad pietatéfSumma uero diligéria lacerdotlbus fit indida amp;nbsp;uelut quædâ fediuitas gubernef uniuerfa res pu,Cu cniminifteria fua numero pauco^ dicrü alienigenæ cuftodire nequiuerunt ca uidelicet facrificia nominantesinos cu multa ddedanone amp;nbsp;incomutabiliuoMtate folénitatis opus pomne lêruamus æuum.Quæ igitur funt præcepta uel interdida fimplicia fiue nota dicamus.Primum quidé de deo cd diccns.[Deus habet omnia perfedus beariffimus ipfe fibi cundifq; fufficiés principu amp;nbsp;medium amp;nbsp;terminus.Inter omnia operibus quidé amp;nbsp;muneribus darns amp;nbsp;totius rei manifedus.Forma uero amp;nbsp;magnitudinc nobis menarrabilis.Omnis nanq; materies comparata ad huius imaginé licet fit preciofa ramé promé cundaqt ars ad illius imitationis inuentü extra ede arte cognofcitur nihil fimile neep uidemus ncq; poffumus fufpicari ncq; comiccrc.Sanßnm ed:uidemus eius opera lumen:cælû:rerrâ:folét Iunam^mnina:mare;animalium nationes:redditiones fruduum:hæc deus fecit: non manibus ncq; laboribus ncq; quibufdam indiguit fibi cooperantibusifcd ipfo uidente bona répété fada funt. bona nunc homines conuenit uniucrfosifi qui cum quæ placere exerciratione uirtutis. Modus cum diuinæ placationis ifte fandiffimus eft.Vnum templu unius dei commune oium

M iii

-ocr page 556-

communis dei cundorum.Gratum nâqj fempcreft omne quod fimilc cd.Hunc plaçât guidera facerdotes fcmper.Præccdit uero iftos primus fecundum genus:qui ante alios facerdotes faerp ficauic deo cuftodiet leges de dubiis iud»cabit:amp; punict lege conuidos.Huic quifquis non obegt; dit fupplicio fubiacebic rang qui î ipfo deo impie gefTerit.Hoftiasimmolauit:non ad crapulam nodram uel ebrietarem attinentes.Hæc eni non placent deo;quæ res occafio potius iniuriarum fimul amp;nbsp;expenfarû ed.Deus enim temperatos ordinatofq; amp;nbsp;boni generis diligit;amp; ut præcipue lâcrificâres cafte uiuamus.ln facrificiis autem pro cômuni ûlute primum oportet orare.Deindc finguli pro femetipGs.Quomodo oranes focii fumus;amp;qui hoc confortium fuæ uitat praepSit maxime deo gratiffimum eft;fupplicatio uero fit ad deû uotis ac precibus non ut bona praeftet. Nec enim iple fponre contulit uniuerfis K uno depofuit.Sed ut hoc fufeipere ualeamus 'ufcipiélt; teiep feruemus: purificariones in facrificiis Icx decrcuit.Ex omni excubii excômunicanôe ù s'”-*' here fada amp;nbsp;alia multa côferiberet ualdelôgiflîmû eft, Huiufmodi ergo de deo Si cius placatiSc fermonibus eft.lpfe autcmfimuletiam lex eft;quofdaaütnouit lex permixtïo^p'^ .vià^tr ?*€ coniugem fi tarnen pro filiorum caufa procreandoçz agatur,Mafcu!o^ uero in maämos ualdc iudicauit inimicas:^ tentantes hord morte dccreuit dignos.Nubere uero iubet /lo reipiactes^ ad dotemmeqj uiolenter arripcre:fed neej dolo uel fallacia fuadere.Difpcnfaftiooéutr« poiiwy , fieri per eum cuius elfe nofeitur poteftatis Si per cogitationé opportuna.Mulier auteminîeiioc ■ inquit eft uiro per omnia Obedit igitur non ad iniuriam:fed ut fit fub negimine cÔftituta.Deus cnirn uiro poteftatc dedit.Cum hac ergo coire decet maritum iolummo.Alterius uero cxpenc^ tiara habere nequiflimum.Si quis aut hoc egerit declinatio nulla mortismeq; uim fieri uirgini alteri defponfatæinegj fi fuaferit nuptæ filios nutrire pcepit.Vniuerfis aut mulieribus iterdixit: uel eelare quod ftatu cft:uel alia machinationé corrupere filii.Nan^ mecatrix eft anima demo-' liens Si genus imminuensjgitur fi quis ad concubitu corruptione«^ tranfierit imundus:oportet autem eriam poft legale cômixtioné uiri mulieres lauari.Hoc enim parte animæ polluere iudi/ cauitanflara nanep corporibus uulneramr.Dum ob hoc fitaliquâ propter purificatiôis caufara talibus imperauir,Sed neq; in filioru natiuitatibus conceffit epulationes , Aggregari Si fieri oc-* cafioncs ebrictatisdèd temperatu eße repente principiumnuirit«^ litreris erudiri propter leges Si noffe progenitorumadioncs aut adus imirenturÄ cd legibus cducati neep tranfgredianfiflclt;j cogitationem ignorationis habere iudicentur.Profpcxit aót etiam funeribus mortuoje: benetz pretiofe ad fepeliendum celebrantur cxequiæ.Neqi infîgnû fabricæ ^èpuIchro5^ : fed neceffaria quidera circa prolationc funeris impauit domefticos adimplere.Omnibus aut uiuentibus legv timü effe conftituit;ut aliquo morientc Si cócurrantiSigemitus lamétationis effundat.Purificagt; ri auté iubet etiadomefticos faucre celebraros:ur longe pcul fit q fit uideaf quis mudus cilc: cd fecerit homicidiû:parentû honoré poft deum effe cÓftituitïSi qui nô repenfat eo^ grariæffed in qualibet parte contriftaupræcepit eile lapidandü.Iubet etiâ oîbus fenioribus honoré iuuenes ex hibere:quoniâ cundo^ fenior deus cft.Nihilpmittit cclcbrandu apud amicosmó enï amiciuæ funt apud eü cui oianö credunf.Et licet aliquæ inimicitiaeproueniantr^dita mens a rara prohi buit,Si quis arbiter munus acceperit;mortemuldatur, Defpiciés quod iuftd eft: Siauxiliu reis ofterens.Quod quifqua nô potuit nó auferattSialiéna no tâgat:mutuâs nô accipiat ufuras.Hsc Si his multa fimilia cômunioné cótinét nro^ inter alterutros.Quomodo aut etiâ de domeftica cura circa alicnigenas habenda habuerit legiflator:referri dignu eft,Videbitur eni oîbus optime profpexiffejdeû eo ita fentientemeœ propria corrûpimusineqj participari rebus nris uolenribus inuideraus, Quicunep enï uolüt mb noftras conuerfari leges accedentes ad ea cu munificentia fufcipitmon genere folumododcd etiâ uoluntate uiraeputans eé côfortiû, Eos aut qui trâfitorie mifceri folénitatibusmon alia tarnen exhibenda conftituit.Idefn oîbus praebendungnéraquam: ciburauter oftenderemon fpcrnere aliqueinfepultü:mitiffimceriä circa hoftes quæ funt agéda fanciuitmt neq; terra eo^ exuradnetj arbores fertiles incidanfded etiâ fpoliari eos qui in bello cecidere interdixir:6i captiuos,pfpcxit grenus eo^ âmoueaf iniuriaiSimaxîe fccm!nai;z,Sic aut alunos mâfuetudiné atq; demcaa ftuduit edoceremt etiâ de aîalibus irratioabilibus no taceret; fed hojy tantumo utilirarc legirimâ côcedésjab or nos alia câ phibuit.Quæcûq ! enî ucluti fup/ pheâtia oriuftf in domibus hoc intcrdixit occidi.Sed neq; parères deniq; pcepit auferri. Et licet inimica fint ai'alia eis tame peedu eé fanciuit.Sic undiq; ea q ad mâfuetudiné ptinét obferuauit, Dodrinalibus quidé ficuri pdidtu eft Icgis Utens Si alia rurius côtra tranfgreffores câ punitionis fine excu farione defigcns,Damnum nâcp in plurimis caufis trâgrediédû mors eft,Si adulterium cômiferit aliquis: fuum puellæ fecerit,Si mafculo turpe tencaraentum pfumpferit,l,c.autpatiaf' fuftinere tentatus, Similiter autem eft lex ineuirabilis Si in feruis : fed etiam de meofuris : uel

-ocr page 557-

ßquis de ponderibus dolum fucrit operatus amp;nbsp;de iniuda uendirione ac fraudeud fide traxerit ahenani rcni:autquod nópotuitabftulentoïmodi funt qindida no qlia apud alios: fed ne uab de raafota.De iniuria uero parentû uel îpietare qua: fit in deodicct tentet hoc aliquis mox perp bit. His iraq^ fteundû legem uniuerfam honor tribuiturmôargetûnô anrimeep coronæcapitis: aut cuiufdam prædicanda: fefhuitarisifed unufquif^ tefiemhabens confeientiâ foâ ualde ^ficit Icgidatore prophetante:amp; deo fidem codonate firmiffimâ his qui feruauerût leges:licet pro eis T eri côtingat aliqbus côcurruntalacri ad occafum. Dédit cnim deus rurfus fieri ut uira melior poAlt ex mutatione conferri.Piget itaq; nunc hoc me côfcribere:nilî opera eflentoîbus manife fia Quonia mulii óiplærunqj ohm noftro^ progenitó^me uel fermone folumodo extra legé proferrent:oïa pafTi font fofiinere uirilirenucl fi honorari contigit apud cés hofos nofira legem gt;^ n/alitaria legis confequentiâ elTemanifefiâ ibuebant.Græcos maiores noRri ctia extra regio^ ’^'-’m pilopna condPuti huiufmodi fiquidé redd babcnt amp;nbsp;tam gloriolam de dco:talefque leges buVrï ^»s'd^fic/fomifTime euftodire ornés arbitror admirari jDprer fréquentes apud nos fadas muratiÔcs.Dcniq: co' qui côfcriberc ,pxfo de re puÄ legibus tentaucre tanquâ de îcredibilibus rppofitonibus quidâ frrquêter acculant dicenres:quoniâ ipoffibilia fuplërintarguméra.Et alios ;/,^crelîquo philofophos:quicûlt;5 huiufmôi negotiû Î fuis çôferiptiôibus habucre. Plato mira fÆis apud graecos raqua de honedate uitæ pcedens amp;nbsp;uirtütc fernlonû amp;nbsp;pfuafiôe philofophiæ Cuneos excelles ab his qui dicebât pelTimùeé de re pu.côfcribere illufus amp;nbsp;diuulgatus poene p^ emptus e.Cum utiqj q illius uerba côfîderauerit frequéter Svfacile reperienquæ et cofoetudmi plurimo^ pxîa elfe nofeunfJpfe liquidé Plato côfeffus ediquia uerâ de deo opinioné pp igno/ rantiâ plcbis ,pferre fccuru nô ed. Sed Platonis quidé uerba uana edê putant ^ mulra ptâte cô* polira atq? côlcripra amp;nbsp;maxîe de legidatione ^lata.Lygurgi ucro miranf amp;nbsp;Sparrani cunedi con celebrant:qüoniâ illo^ legibus plurimo tépore pdurarunt. Ergo hoc manifedû uirtutis indiciû cd in legibus pmanere.Si uero lacedemonio^ admirant iHort: répus alTumatifciércs aplius due/ bus millbus annis nodrâ coditilfe ré publicaÄ fop hæc fciât quoniâ Lacedemonu quidé omni tépore quo apud le habuere libertatépfeâeufi font cudoddTc leges.Cu uero circa cos ladite fût fortunæ mutariones.pœne cunda^ legû obliti funt.Nosautmulris cafibus euolurispp regum Afiæ murariôes ncq; in noufflimis malis ueniétes a legibus fomus alienatimó uocariôis nee epu larionis ca fcruantes eas quado fi qs cStiderare uoluerit:multitudo apliori tedimóio maiores ex cubias amp;nbsp;laborcs nobis q Lacedemoniis uidebit ipofitosJlli liquidé operates terra: amp;nbsp;neep circa artes cxercitiu habenres:fed ab omni opatione remiffiores pigues amp;nbsp;corpore pulchri in ciuirare degebant.Aliis minidris in oîbus uitæ neceffàriis rebus utétcs: amp;nbsp;cibu parana ab illis accipiéres: folum opus bond atep clemés ludicatesad faciendu amp;nbsp;patiendü:qtenus pualcrcntaducrfus oés cÓtra quos bella fufciperenr:qa nó neep neq; hoc adipifei potuerût dicere fuppono.Non cni fin/ gulis folümodo:fedmultis frequéter èo^ lubito legis pcepta négligentes femetipfos cum arrais hodibus tradere.Putas neramp; apud nos nô dito tâtis fed duo uel tres agniti funt pditores effeedi kgu uel morté.Non dico illa facile quae folet pliantibus euenire léd ea quæ cu mulra corporum afflidione amp;nbsp;mulra crudelitate uidef acccdcrc.Quâ ut ego puto quidâ pualentes nobis non per odium fobiedis îpofuere fi qui funt hoïes:qui nÖ tantûmô ede credâtpedîmû fi agerc quiequä fxtra leges fuas uel fermoné apud eos dicere cópellanf.Non tamé mirari dccer fimorté fortidi/ me roleramus p legibus 8i ultra alios uniuerfos.Non enï quæ leuia uidenfnris dudiis alii facile patimur:hoc é operatÓné cibifqj fimplicitaré:01 ut nihil frudra neep fortuito:qdquifq ^ defiderac uefc3tur:aut bibanautad cócubitum quélibet accedat:aut fplendide uediaf: aut fine nobilitate uacet.Sed illud attendendum ed:figladiis utentes amp;nbsp;hodes ab ïuafione fugantes præcepta legis circa cibos nequaqua infringimus.Nobis itaq; gratum ed propter hæc legibus obcdire : amp;nbsp;illis fortitudinis caulas odendere. Proindc Lyfimachi Si Molonesamp;quidem huiufmodi alii con/ fcriptores improbi fophidæ adolefcentium deccptores quafi uehementer nobis prauilfimis ex/ identibus derogate contendunt,Ego nollcrn de legibus alienis cxaminationé efficere. Noder el mos ed propria cudodirc:nô aliéna potius accuûre.Et ut neq; irridere neqj blafphemare debea mus eis qui apud alios putantur dii:aperrc nobis legillaror interdixit propter ipfam appcllario/ nem.Deaccufatoribus autem proieóhones fuas non increpare uolentlbus racendu nóned.Cum uriq nóa nobis nuc fcrmo copofitus eos arguere uideaf:fed a multis pbabilircr iam præmilTus Quis igitureo^ qui apud græcos fapiétia font mirabiles non redarguit nobiliHimœ poetas Si præcipuc legidatorest’quoniam huiufmodi fedas de dels ab Initio populis inferucrcf Dicentes eos autem e numero quidé quantosipfi uoluere:ex alterutris'ucro Si diuerfis natiuiratibus pro» creatos.Hos autem diuidentes locis habitaculis tanquam generationci animalium: alios quidé

-ocr page 558-

fub tcrraialios in mari: feniores aatem corun« in tartaris uindos efle dixcre quibufeuntj dißrv buereicælum his fenuone quidem patrem:operibus autcm tyrannuni at(^dominum fupcrpo/ fuere.Propterea aduerfus cum conßituerc infidias per uxorem amp;nbsp;fratrem amp;nbsp;filiam:quam ex cius capirc fingunt generatanuut alligatéfes cum appendere:ficut ipfe illcfuum dicitur pattern. Hxc tufte accufatione digna conqueruntur:qui fapientiæ uirtute praecelIunt.Hic fuper hæc deriden* tes adüciunt.Si deorum alios quidcm ephebos amp;nbsp;adolefcentesialios autera feniores amp;nbsp;barbares, efte credendumcftialios conftitutos fuperantes)6iquendam fabrumtaliam uero textriccm: aliu uero peregrinantem Öicum hominibus contendentem.Alios autcm cytharizantes aut arcu gau dentes.Dcinde inter altcrutros feditiones eficótas:6i propter homines conterftiones conftitutas ut non folum altcrutris manus mitterenufed etiam ab omnibus uulncrari logèrent malatp pe •' fcrrcnt:8d fuper omnia eft luxuriofius ft intemperantia permixtionis utcrentur. Quomodo oün crit incongruum amores amp;nbsp;cuncupifcentias ad uniuerfos attingere fimultxu'culos amp;nbsp;3;* f®!”** nas.Dcinde forriffimus K primuscorum pater fedudai afemetipfo imprœnauti^'niSrcics ui-ruptas fubmerlaflt;^ fperncretiKcos qui ex co funt nati neqjliberate potcft.raöos conutiptos re que fine lachrymis eorum perferrc mortes.Bona funt hacc amp;nbsp;his alia confequentiaud r ft adult** lio in carlo uiloÄ fie impudenter a düs celebrato:ut iam alii relate fe proterentur ta! : pafn lt;. conferipn.Quid enfin alii facturi non cflcnr:dum neeg fenior atq jrcx ualuiflètimpetum fuföi. a mulieribus permixtione retinere, Alii uero dum feruientcs hominibus amp;nbsp;nunc quidc», i- *» cantes ca mercedis:nunc uero pafcentes.Alii autmalign0^ mó in ferro carcere colli^d.Quein igitur lapienriu talia nó accedanttut hoc côponentes redarguantÄ multa ftultinâ his credentiu repraehendant.Alii uero ad terrore quenda uel meto:necnon amp;'rabié ateg feduâioné omndque peffîmas paflionesiK forma in dei natura fingere præfumpfcre.Et hogi quidé nobilioribusetiâ ciuitate facrificare fuafere. Si quidé ffinulata neceffitate confiftuntiut quofda deo^i purent bo-no^ efte largitores.Alios aut uocent aducrfarios:quado cos ucluti maligniffîmos hoies niunc' Tibusarq; donis placere contenduntimagnu quodda malu fe fufeepturos ab cisexiftiroantesmi' fi mercedem eis ftudiofe praEbuennt.Quaeigif caufa fit tante huius iniquitatis atep deliöi circa deum.Ego quidé arbitrer eo q? ne^ uera dei natura ab initô eoi^ legiflatores agnouerintmeque quantu praecipere potuereiperfeda fententia diffinientes reipu.tradidere. Scd uelut aliud quida prauiffimu reliquerunt:dantcs ptatem poetis fi ^idé ut quos uelét dees introducerét.Hæcoia patientes rhetoribus:aut ut de te publica fcribcrct:amp; de pegrinis diis dccrcta^ferrcntifed etia pi dores amp;nbsp;gypfoplaftæ in hoc apud grzeos multi habuerc ptâtem;utunufquilkj forma qui uellé fecundû modû fuæ opiniôis exponcrct.Alter quidé ex luto quod uellct finges.Alius uero pinges oplficis itaep qui maxîe puranf eé praccipui cbur amp;nbsp;aurû hént ad hoc fuæ iemp nouitatis argUquot;. mentû, Proindeapud eos priore quidc,dû florétcs bonoribus fenuerût.Sic enî ^ferendû é. AI» uero noui dâ introdudi religione ponunf ôc replug alia quidé defolataialia uero nup fecundu cope uoluntaté ædificâftqproptet ut arbiträr e diuerfo nolle magis indigét:qualis fada fit circa deû amp;nbsp;quô ei honor îmobili religiSe feruef'. Apollonius fi quidé Melon unus fuit ftulre^ atqj tunaentiu.Eos au t qui uerc Îgræco philofophati fûtineq ^ pdido^ ahqd latuirmetj frigide alle' goriæ cas ignorauerc.Quapropter illos qdé fufte fprcuere:amp; circa uerâ decentêq; circa deu opi' nioné nobis fore côcordes.Quod Plato refpiciés nct^ iHû quéquâ poeta^ dicit in te pu. ce piendû Homerû honorabilirer admôet fand ci conftitucs amp;nbsp;unguéta fupfundés:ne reüâ epi/ nioné de dco fabulis forte deftrueret.Prædpoe nâq; Plato noftrû Icgiflatoré imitatusdicet nulla eruditioné huiufmôi fuis ciuïbus îperafletndeft ut oés pfede difcerét legesmt ne fortuite aliqd extraneo^ ciuibus miCcerenâfed eét pura res pu in legû cuftodia pduraret. Ho^ nihil cogi' tans Apollonius Molô nos uoluit aceufare quoniâ né recepimus eos q aliis lut opiniSibus pr^ occupati;ncq; de dco cSicari parimur eis:qa alia uitæ côfuetudîc degerc:cû neep hoc Jgt;priû nrni fit fed c5e cundo^mô mô rep^ifcd enâ qui inter græcos cautiffimi fuilTe nofeunf. LacedemSii nan^ pegrinos etiâ expellabant corruptioné extra leges ex utroep metuentcs, Ule^ igif citius fcæuitiâ poterit quilibet arguere qui nulli neep conuerfationis neep cohabirationis fuæpticipiü exhibebanr.Nos aût aliope quidem res zelare non finit:participari uero cupientes quæiunt no' ftra libcnter fufcipimus:quodunep reor inditium magnanimitaris atep clementiae, Sed define iam de Lacedemonfisamplius di(purare.Athenienfcs uero qui cômuntm eftè fuam glorianrut omnibus ciuitatem quomodo de his rebus habuerint Apollonius ignorari.Hi nancp uel ucrbo folummodo praeter illorum legem de diis loquentes ineuitabiliter punierunt. Cuius etenim rei gratia Socrates eft mortuus:non enî hoftibus tradidit ciuitaré neep temple uaftauit:fcd qa noua lumenta iurauit amp;nbsp;quoddam daemonium fîgnificans fe referebattlèorfum ludens ficuti quidam

-ocr page 559-

dicnnt,Propter hoc ueneni pocuto morte muldatus cd/ Infuper eta cortumpere iuueneseum accufator aiebat:Kconuerfionc patnælegeûp contemnere.Et focratcs guide ciuis Athenienfis huiufmodi torméra fuftinuit, Anaxagoras aut Clazomeneius fuit.Et quia cxiftimâtibus Athe^ nientibns folem efle deumalle eum infen fatum amp;nbsp;ignotu afferuit; paucopz fentetia morte darn natus eft amp;nbsp;aduerfus Diagoramelium talentu decreuerunt.Si quis occident eumîquoniâeorum myfteria deridcre ferebarur.Pytagoras autem nifi cito fugiffet comprachenfus occideretur;co ggt; dubidde dus Athenicnfïücófcnpfifle putabaf. Quod oportet mirari: fi circa uiros fidedignos talia gefufle nofc3ntur;quineep muüeribus pepercerefNunc eni facerdotem quenda: quoniam pum quidam aceufauit peregrinos colere deos decretum aduerfus eos qui peregrinu introduces sent cÿy fuppheiu mortis inferebafjgitur qui tali lege utebâtur palam eft:eo q ? alio^ non crede \,^: ‘Hè deos.Non enim fi crederent aliquibus inuiderétiquafi quiddam maius habentibus. Sic '5 nbsp;nbsp;0 cedibus congaudétes humanis amp;nbsp;paululum différentes a beftiis:arbitrantur ramen fua

ib/uena opurRÆ'Aeïlt cuftodienda:amp; Anacharflm fapientia mirabilé apud graecos adueniérem intereir/ïtutit: quonia uidebatur graeco^ dcojjz ad eos ueniffe pleniffimus.MuItos autem apud Bellas quilibct inueniet etiâ pro eadem caufa tormentis affedos.Sed palam eft;quonia Apollos Muds Perfa^ legibus congaudebant.illoftj mirabatur.Quippe cd græci eoi^ fortitudiné arep, cö cordiam unanimitatis qua habuere de diis:hanc fcilicet fortitudiné qua in templis eo^ concres mans habueruntJs etia ftudio^ oium imitator extitit, Perfico^ uxoribus alicnis contumelias taciensifiliofcp concidcns,Apudnos aut mors décréta eft:fi quis uel irrationabilia raala hoc mó noceat;(3iiab his legibus non abducercmeq; timor potuit praepotentiû prâtum: neq; zelus coru qui apud alios honorantur;fed neep fortitudiné ideo exercemus ut bella auanriæ caufa fufcfpiagt; mus: fed ut legumi-ra ferueraus:^ dum alia detriméta litis fuftineamus^Si quos de legibus mo uere tentauerinntur.c etiâ ultra uirtutem rebellare contendimus:amp; ufey ad calamitates nouiffî/ mas perduramus.Cur iraq; nos selemus legestcum eas ncq; a legiflaronbus fuis feruatas effe ui/ deamus.Vel quo Lacedemonii nó erant de impcrmixta fui conuerfarione repraEhendendi:ßi de defeäu pariter nuptial.Vliaci nero ß dthebei coitumimpudentcm amp;nbsp;extra natura olim in ma/ fculos agebant:^ optime arq; utilirer facere fe putabant. Ergo cd ipfi oino rebus afficcrét enam fuis legibus mifcuere:quod tantum aliquando ualuit apud graecos: ut etiam diis fuis mafeuiord Conçu bitum applicarent.Iraque denies germanorum nuptias rettulcrc. Huiufmodi fatiffaöio/ nein rerumincongruarum amp;nbsp;extra naturam pro libidine componentes.Defino nunc de fuppli/ eüs dicere:K quantas ab initio præbuerint plurimi Icgiflatores abfolutiones malignis homini/ bus:in adulterio quidem pecuniaruman corruptione autem etiam nuptias fancientes. Quan/ tas autem occafiones contineant de abnegatione pietatis examinare longiffiraum eftdam enim apud plurimos olim meditatio fada cft tranfgredicndi leges: quod non agitur apud nos quan/ do propter eas amp;nbsp;diuitiis Si ciuitatibus Ôi bonis aliis priuati fumus. Lex auté apud nos feruatur ufq; ad mortem.Nullius uero iudseorum ncq; fi procul abeat amp;nbsp;prouinciam ob regem qua acer num fie metuit;ultra ilium legis uideatur timerepræceptum. Igitur fi propter uirtuté legum ra/ liter apud eos fumus:concedant quonia potcntiffimas leges habemus, Si uero circa prauas nos leges iudicant perduraretguid ipfius iuftis me non pariant meliores non cuftodienres opere fan/ dionisf Quia igitur longinquitas temporis ueriffiraa creditur omnium effe probatio. Hanc ego teftem faciam uirtutem legiflatoris noftri;amp; opinionis qua ille de deo contradidit.Nam cd fit infinitum tempus fi quis eum comparer aliorum legiflatorum aetatibus: hunc ultra omnesp ueniet, A nobis itaq; declaratae funt leges : amp;nbsp;cundis aliis femper hominibus sclum fui potius præbuerût.Primi quippe grxco^ ad facié:qui deiura patri conferuabat« Ipfis adt rebus philofo/ phi3c:quae tradatu illa fecuti funt.De deo fimilia fapiétesthumilitareq; uitae eSmunioné inter al terutros edocentes, Sed etiâ populis olim multus fuit zelus noftracmaxïa pietatc culturæ nome eft. Iraq; pietas græco^ nee ullufquifquâ barbarustnec una gens ubi feptimane in qua uacamus cófuetudo minïe difeurrittatq^ieiunia amp;nbsp;candelabrogd incédia: fed etiâ cibop^ apud nos folénia plunma apud multos iugiter obferuare conantur.Infuper imirari etiam concordiamiquam nos inter alterutros obtinemus: amp;nbsp;return participari fuarum: amp;nbsp;operum diledionem in artibus: K perdurationem neceffitatum habere pro legibus. Illud enim mirabilius eftiquia pratter impul/ foremhuius obfèruatiqnis ipfa per fe lex homines ira ualuit obligaretSiquemadmodum deus m uniuerfo mundo confiditara lex per cundos ambulauir, Vnutquifq; enim fi fuam regionem domuraq; confpicit:his quae difcuntur Homerus rcceffauit.Oportet igitur cundos hominum maliciam repræhendere;autenim uolunt nos ifti aliéna amp;nbsp;praua iura ante ^pria amp;nbsp;meliora sela riaut certe fi hoc uoldt gefeit nobis pluidiâ accu[atones îgcrere.Nôd^ cuiuflibet maliuolét ia

-ocr page 560-

defendimus banc caufamîfcd nodrum honoramus Icginarorcm:arq; credimas quae ab illn p’ ••gt;-phen de deo funt. Denies nifi intdligeremus ipfi uirtutem legummunqna magna fapere it. his nntus populus selatur.Sed de legibus quidem amp;nbsp;de repu.noftra certiffîmam feci rationeni in his quæ de antiquinte confcripfi.Nunc autcm co^ ncmini quantum neceffarium fuit: neg aliorum uitupcfare iurameep noftra laudare proponens; led hoc agens ut de nobis iniufic con-fcribentcs:amp; contra ipfam ueritatem ipudentiHime contendentes argueré. Arbitrer ita^ phat conferipnonem abundanter me quæ promifi complefTe.Denicp in principio demôftraui genus accu(ato^ cflè certiffimum atep nouum amp;nbsp;multos ueterum i confcriptionibus fuis memorian babentium noftti ex illis reftes exhibui ♦ Dixere iracp Aegyptios fuifle progenitores noftrosd' oftenfum eftiquia in ægyptum uenerint aliude.Deinde funt mentitiiquonia exinde proptei dr dem corporels fint cxpulfi: amp;nbsp;apparuit quantu uolurare amp;nbsp;magnitudine forntudfnis ad p; .^^. . fint reuetfi.Alii uero tanquâ nequiffimo uiro legiflatori noftro derogate coi^iduot^Ç» nbsp;nbsp;nbsp;J

turi dudum quid ipfe poft illumitempus uero longilTimum perhibet teftiironidm. De k^o;« autem loquiampliori fermone non fuit opusjpfe nanq; per {emetipfas apparuere pix 0^ uenfli mam habcntes inrcntioncm;amp; non ad humanum odiumhèd ad rerum cómunionc potius i^^ tantes iniquintum inimicæ cultricefcp iuftitiæ fegnitia eft.Et multas expenfas pruculabifdció fufficientiam amp;nbsp;amorem laboris erudienres bellum eaufa auariciæ nefcientesTorres autem piX' ie elle populo préparantes ad fupplicia retribuenda femper ineuitabiles uerbis nequaq cirarai niri pofllbiles præparationes femper operibus exequentes, Hæcenim nos femper opera man; feftiora litrens exhibcmus.Quaoropter ego confidens dicorquia multaiji atq; melio^ reru nos porius quam alii præceptores fumus.Quidenî intranfcenfibili pierate melius eftfquidiuftiusq iegibus obedire^quid utilius qua in alterutros unanimes elTe^Et netp in calamitatibus ab inuicc reecderemeep tempore fclicitarum per iniurias diferepare fed in bello quidem morte conténere: in pace ucro artibus aut agriculturæ uacareiSd femper amp;nbsp;ubiqj credcre deum refpicere amp;nbsp;folum omnia gubernare.Hæc igitur fi quidem apud alios aut fcripta funt primitus aut feruata firmio rem debemus nos gratia illis tanqua eorum fadi difcipuli uero nequaqua primitus extitere.His præcipuenos utcnres cognofeimunamp;fprima eo^ inuentione noftra fuifle declaramus. Appices igitur Si Molones amp;nbsp;quicunq; mendacii derogationc congaudent coniundi procul abfeedant. Tibi autem Epaphrodite ueritatem maxime diligcn Si per te fimilia nofle de noftro genere co# gitantibus:hic libellus conferiprus cflè dignofcltur.

lofcphus antiquitatem approbans iudafei populi duos libros fcripfit contra Appionem ale/ xandrinum gramaticum:8i tanra fecularium profert teftimoniamtmihi miraculum fubeat quo uir hebreus ab infantia facris litteris eruditus cundam graeco^ bibliotheca euoluerit»

Imprcffum Veneciis per loannem â– eredenfem Anno falutis. M.cccc.Jxxxvi. die.xxiii, odubris.

-ocr page 561-

-ocr page 562-


-ocr page 563-

-ocr page 564-

-ocr page 565-