Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.
Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/
Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):
⢠nbsp;nbsp;nbsp;het midden van het geopende boek*
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat
*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.
-ocr page 3-This book has been digitized as part of the Incunabula project.
An incunable or incunabulum is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works in our collection.
More information on this collection is available here:i https://repertorium.library.uu.nl/collectie/incunabelen/
The digitized version of these books includes scans of the outside of\ the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):
⢠the open book (opened approximately In the middle)*
⢠the spineÃ
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the head edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge[ ⢠the bottom edgei ⢠the back board
*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages whichà belong to a different title.
-ocr page 4-CASSINA
|
AH NON id uolui dicere: CLTibi dareturiHa^Se^mifii emmtah non id uolui dicere. q egregie oftenditur aman tis fenis imprudentiajfatcn-tur enim amatores udinui ti quod celatum uolunt: na cu uillieo no fibi puella da. ri dicere maluiflet fibi oîno dari confeffus é : cordis affe dû lingua,ppaidre.MVL. SA:Suauiras,SORtis:Subz audi coniidam.Q^VIA illi prius q milii es:Scilicet fautor fed ubi prius unicus legebatur: dicendum eft uilli cus. A£rQ,ua fortis!Sican tiqui dixerutin paterno ca-fu teftis eft Prifeianus. PO* PVLna autabiegna: Abeo quod é populus quæ arbor eft fit populnus : amp;nbsp;ab abies abiegnus timebatne aduer farii fors in fummaânataret aqua propter ligni lenitate fua tanq ponderofior i fungt; do refideret.CANem amp;nbsp;fur cam feras:funt qui autumet legendum effenon canem led camum: laqueum inter-prêtantes : quod nec refello nec recipio: Cicero i primo de diuinatide cum bello latino ludi uotiui maximi pri mum fieret ciuitas ad arma repente eft excitata itaq; ludis intermiffis inftauratiui conftituti funt qui anteq fie rent eûqj iam populus con-fedüfet femus qui circii uir-gis cæderetur furcam feres duâus eft: alibi Plautus in liac comcedia:rcmittam ad te uirum. cum furca taq car bonarium.CALEFACTO ;rrc:Q_d' fit ex nimia amp;nbsp;con tinua percufTione.HIC litte ratus : Scilicet codex nam i fua quacp forte fuum annotatum nome erat. HIC uin eunt : Corrigo hic uincet. OBLESIS:Pro obledas. COMPRæffa an porrecta: Pugno uel alapa. Oum mihiuolui huicdûdtat^ adeo dum mihi cupio* perpera lamdudum herde fabulor. Cl.poI tu quidem atqj etiam fads. Se,Huicimmoherde mihi:uah:tandem redii: uix eram in uh. Cl.Per pol fæpe peccas:ita fit ubi quid tantopere expetas. Se. Sed te uterqj tuo pro iure:atqj ego amp;nbsp;hic oramus.Cl.quide-'â Se. Dicam enim mea mulfa: de illae caflina huic noftro uilhw Gratiam facias.Chatpol ego neqjfaciomeqjcenfeo. Se.Tum igitur ego fortis utrinqj.Chiam quis uetat.'â Se.Optimum atqjæquiflîmum iftudede iure iudico. Sin fecustpatiemur animis æquis.Ch.tene Sortem tibi:uidequod fenptum Vnde uiUicus eftfquia iftiprius q mihi estaccipe hanc fis» Se.Cedo.Ch.manetunü uenit in mente mà uide ne qua illic ft Alia fortis fub aqua.Se.uerbero mente cenfes effe/nuHa Eft;habe quietum animum.mo quid bonumatqj fortunaturo Tuum fit magnum malum. Ch.Tibi quidemædepol credo eueniet.pietatem tuam nouu Sed manedum:num ifta aut populna forsiaut abiegna etuaiâ ChQuid tu curas.'âCh.qa eni metuo ne in aqua fummanatet» Se.Age.caue.coniidte fortis nunciam amabo huc.eccere. Vxoræqua.OhnoIim uxori credere.Se.habeanimumbonum. OhCredo hercle hodie deuorabit fortis fi attigerit.Ch.tace. OhTaceo deos quxfo ut quidem hodie canem amp;nbsp;furciferos. Ch.Mihi ut fortitio eueniat:ut quidem hercle pedibus pédeas. OhAt tu ut oculos emungare ex capite per nafum tuos. Quid timesfparatum oportet elfe iam laqueum tibi. Se.Penïfti animumaduortice amabo.Oht3ce0.Se.nunc tu. Cleoftrata ne a me memores malitiofe de hac re fadumiaut Sufpicere tibi pmitto tute forti.Ch.perdis me.Ohlucrü facit. ChÃenefacis.Ch.deos quæfo ut tua fors ex fitdla effugerit. OhAin tu:quia tute es fugitiuos omnes te imitari cupis.'â Ch. Vtinam tua quidem fient herculeis praedicant Quondam prognatis ifta in fortiendo fors delicuerit. Se.Tu ut liquefias ipfe actutum uirgis calefacto aere: Hoc agefis olympio.Ohfi hie litteratus me finat. nbsp;nbsp;(mo hercle Quod bonu atq j fortuatu mihi e.Ch.ita uero amp;nbsp;mihi.0l.n0h Ch.fmmo mihi hercIe.Chhic uincet.tu uiues mifer. Se.pcideos Tuilli hodie age ecquid fitmeoblefis manum. OhCôprælTa palma an porrecta feriofSe.age ut uis. Ol.hé tibi. Ch.Quid tibiiftunc tadtio eftfOhquia iupiter iuffitmeus. ChFeri malam ut ille rurfus.Ohpenï pugnis caedoriupitec. gt;nbsp;Senex |
Se.Quid tibi tadio hunc fuitfCh.quiaiufiSthsciuno mea. ^e.Paüundum eftjfi quidé me uiuo mea uxorimperiü exhibet. 1 am huic loqui licere oportet qiftircuromnem mihi Vituperat malofSe.chaline tibi cauendum cenfio fh.Tépon poftqua oppugnatu eftos.Se.age uxor mea ia nunc Sorti;uos aduortite animum præbe tu.Ohubi firn nefcio. ^miicor lienofum opinor habeo iamiamdudum falit. l)elabore pedtus tundit.Se.teneo fortem effer foras, l^nemortuusÆOl.oftende;mea eft mala:crucias quid eft.'â ^c»Vidtus es chaline.tum nos diu uiuere olympio gaudeo, l^ietate fadtum eft mea:atqj maiorum meorum. Intro abi uxor:atqj adorna nuptias.Chfaciam ut iubes: ^e.Sin tu ruri eé ad uilla longe quo ducat.'âChfcio. Se. intro abi. ^t^q hoc tibi ægre eft:tamen fac accures.Chlicet. farnus nos quoqj1troihortemur ut ^perét:nûquid moror.'â ^am præfente hoc plura uerba non defidero, fJChalinus Seruus. /_^jl nunc me fufpendam meam operam luferim: præter opera reftim fumpti fecerim: amp;nbsp;meis inimicis h __/Voluptate creauerî. quid opus eftrqui fie mortui âeqdé â¢*Villen forti fum uidlus:caflina nubet uillico. ^^4? *d non tam ægreft iam uicilfe uiUicum: qid expetiuiffi ®pere ti magno fenem ne ea mihi dareturratqj ut illi nuberet. Stille trepidabat:ut feftinabat mifer:ut fufultabat ^oftquam uicit uillicustat at cdcedam hue: audio aperiri fores. ^ihibnuolenti:atq?adme ^deut hicexifidiis: hie ego infidias (JOl.Villicus.S t.Senex.Chalinus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(dabo ^^e tnd rus eueniat:remittam ad te uirum cum furca« 1urbem tiquam carbonarium.Se.ita fieri oportet. Vi.Fadtû amp;nbsp;curatu dabo.Se.uolui chalinü fi dói eet mit *tcuobfonatüiut etiâ in moerore infuper inimico noftro (tere J'^^lchihic ne adiûgerem. Ch. retro uerfum:cedâad parietem, âââlitabor nepam: captandus eft horum clanculum firmo mihi illorum me alter crucitat:alter macerat. At candidatus cedit hic maftigia ftimulorum loculi. ^totoUo mortem mihi certum eft hunc acheruntem i^ræmittam prius.Vi.ut tibi ego inuentus fum obfiquens« Quod maxime cupiebas:eius copiam feci tibi : erit hodie tecum Quodamas clam uxore.Se.tace:ita me di bene ament, ^tego uix reprimo labra ob iftanc rem quin te deofculer Voluptas mea.Ch.quid deofculer.' âquæ resfquæ uoluptas tua.'â Effodere herde hic uolt credo ueficam uillico.Vi.ecquis. CVR omnem mihi ui.ma. Legere fic:cui omnino magnum ad properat malum: nam fubdit: chaline tibi cauendum cenfeo.VICTVS es:Quia fors olympioni ob tigerat. RVRI effead uilla: Solidtat uxorem fenex no tantum propter longioris itineris interuallum q q? ipfe nimia expedatione torquebat : amp;nbsp;nota id qd apud Varronem é uillam.f.amp; rus differre rus enim ager:uilla aut domus in agro. PRAE fente hoc : Scilicet chalino. Ine modo : Minaf olympio abfentem conferuum chalinü Æat ille ex infidiis obferuat ta citus quid agant.JM1TA-bor nepam: Ideft rétrocéda eft enim nepa Fefto Autore aphoru lingua fidus quod cancer appellar uel ut qda aiut fcorpius:Cicero i arato exinpiedæ claro cu lumine chelas Ipla^ cófequif luces ui magna nepai. CANdida tus: Sicut mos fuerat in nuptiis celebrâdis.STImuloÿâ loculi uerberû receptaculü: ut alibi ftimfop ifcgesigym nafiü flagri:cathenay: colo-neiuirgarum lafciuia amp;nbsp;alia hmói:dicunf loculi: facculi marfupia hinc loculaméta apud columella loca iqbus aues nidificant. PROtollo: Differo 45 rogo. Q_VJD de ofculerfRei nefdus chalius i fufpitióe uerfaf qd ifta fibi uerba uelit bladiufcula. EF FODere ueffica uillico: Rê turpé hóeftoribus uelat uer bis:nec mius iocofis: amp;nbsp;rur-fus cu dicit facere attriéfem noluerat fub ianua: amp;nbsp;ité fo let hic barbatos fedari ui-ros : amp;nbsp;illud quoc gopinor is cóturbabit pedes.i.fè inui cem implicabunt quæ omnia arguunt fenem libidi-nis ppofteræ uoluptate detineri amp;nbsp;pediconem effe. |
Plauti XX Comoediae cum interpr. P. Vallae et Bern aracem Veneti, Venet. Sim. Papiensis. 1499. Plane cum Eberto, n». 17158., convenit 1. g.
-ocr page 15-Plautinae uiginri comedi«cmendariflim« cum accuraaffima ac lucuîentîfîîma interpréta . donc dodHlïim orum uirorum Petri
Valbeplaceutnn ac ^ Bernar di faraceni Veneth
-ocr page 16-loanncs Petras Valla inclyto utnufe^ iuris dodori (caramus« tnuultio Mcdiolancnfi pa tricio primario.S.D.Etcrnam,
(â quot;M Vm de Plauti fabulis inclyte fcaramusa triaulci du apud te mcdiolani cHem inter
I nos ucrba faceremusnónullac^ ca^loca no tam minus deprauata:^ ob ucnerâdp .Aantigtatis ignoratioem fubobfcura quætum mihi fuccurrebänutapatre iterpr« täte didiceram caftigataq ^ annotarä nequädo memoria exciderentquid fibiuellent expone rem:ca fie abs te laudariaiaduerti:ut facile ïtelligerem te:qua: tua eftnó modo circa excellé
tiHimas quaiq: rcs elegatia:lcd etiam magnitudo animi amp;nbsp;benignitas cupcre:ut ea anotata publicarem.Quare ego q multis de cauns tibi oia debeo cómittédum nó flatui:ut ifti tuo honeftinîmo defidcrio fatis nó facercm:fed liberalis hofpitis more qui ientacula modo po fcéti amico:ipfum nifi fatufó dimittere noluerit nó folum ea:fed alia et plufculatqtu portu/ laras:utut a tyrûculo annotari poterint edenda curaui.Ceteç zeum hde norträ indurtriam fi qua modo ert:cuipiam infcribêdam mäcipandamq: rtatuerem nemine competi quem ti bi mxq; domuinó modo anteferrem:fed ne compararem quidem nec immerito. Quid.n. triuultia domo per totam Italia dici potcrtifigniusfa qua oli taq faluberrimertellx oibus ingenuis artibus excelleres q plurimieffulferint uiri:utnortra «täte Illurtris princeps. loa. lacobus triuultius patruus tuus:q hoc proprium SCpeculiarelibi uendicauit: utiam alter Hercules ad improboru hoium obtundedas atteredafe^.uires elTc dicatur: Quq feientia rei militaris nemo peritior:autoritäre nemo fupior:fcelicitate nemo faurtior:In traefadis qu« ad muniedum exercitum ptinç^t nemo laboriofior:In periculis fubeundis: duce prüdeni ria:nemo animoGor:Q uid in cóficiendis rebus celeritatem memoremfad prouidendum rebus oibus uigdantiam atq; cófilium/fed hæc pauca præ qu« de ipfo dici pofTent. Quid prxterea exceHenttffimo Antonio artenli epifcopo fratre tuo:utalio« dignes ommittä uir tutes dici potert integrius/cótinentius/iuftius ue/ad cuius rertefanedeq uiuendi normat Si indefeÃam ad fubueniédum amicis ac honertis uiris promptitudinem nó una lenitatis pictarifeç laus acccdit.Erertam uero ad omnem æquitatem mentem tuam omni laude di/ gninimam:tuamcperga rtudia nec legum modo:qua«dortor peritilTimus haberis 54 es: fed oium bonarum difciplinarum uigilatiam fatius mihi duco filtmtio pretereudamtq pau cis prtrigcndam:qu«.n.prudentia:qu«probitas:qux iurtitia tata ufq fuit quae tuis exem piis nó poffer illuftrari.Proinde cum his tatis uirtutibus præditus fis ubi gentium quo ue in loco nortrarum frugum primiciæ federn potuere fibi firmiorem prærtâtioremc^ uendi/ care q apud tetuamq? domum tam multipliciter illurtrem:quitâtope eis oblenieris quiq; necquenquä ut de mccenate Horanus inquitnafo fufpendis adunco.fi igitur eas ribi pia/ cuifTe cognouerimus non exiguam uidebimurapud omnes laudem confecuti Vale. Pauli Canalis patricii Veneti carmen' Vates aufonidon eloqui pater
Talis qualis eram pulpita fcenico Cum nfu quaterem meq: quiritium Laudaret pedibus turba rtrepentibus
Andrea: Maronis brifienfis epigrama
Sicupiunt mufe logier fermone latino
En tandem Plauti lingua placere potert Valla etenim patri« laudis nó degener heres
Vatem barbaricis eruit ex tenebris
Vti:contigerit fi italice loqui Quis te a barbarici carceris aiTerit Squaliore SCgetica compede liberat Nam prodis nitidus qui fueras modo Squallens horridulus rurticus amp;nbsp;lacer: Omnes e facie iuniorabrtulit V allenfis maculas oraq: reddidit Midodris nitida SCcompta laboribus: Vtcum meafpicio iam uideor mihi
(Quem nitidu marcus firm an« gloria gentis Aere fuo terris primus habere dedit
Vos meritu uallx K marci cóferte camenæ
^Toinmùs Petri Valla: in plautinas Comoedias commentation«.
Lantinas uiginti comÅdiasCnâ plûtes noftra tempeftatenö comparent)foli patri meo cuftas publice profeflbmenetiis multi quidem operam dedere:quælt;j ïpfe do cuit apcruitlt;5:utalia plærac^ exceperunt:fed alii aliorlüm pro animi libidine;ac eti am ut facultas tulit amp;nbsp;occalio annotarunt.Fuemntnamep qui libi dunraxat fcnbegt; rent:amp; fuis domi contenti coniedaneis fruerentur.Fuere qui excepta ab ipfo aliis prodere conati funt;Quorum feripta cum eorum quas a patre meo tradita erat uix quandam ne quid grauius dicam referrent imaginem.Cenfuimus ne qua demum patri meo incuriae culpa inureretur q celerrime a nobis fieri potuit prouidendum. telles enim funt milii aliquot condifcipuli non plus trimeftri fpatio pauculis hifee colligendis at^ confcribendis fideliterqj tradendis qua maxime a me tam angufto tempore fieri potuit adhibuilTezrepetita quae olim hauferam notaramepmemorianit aliquanto ante hæc conferipferim q illic excepta: notationes fuerintimprelfa:.Aliquando huberiora feripturus commentaria.Cum plus otii nafti fuerimus.Nam uenetiis quem fugiat eft nemo qua utiq j diligentia pater meus omnia lempcr fuerit interpraetatusmeep ramenait in meridic;quo uetus ufuepem adagium Lucernam fuccendamus ; Sed in aliquatenus a multitudine remotioribus commoremurtquod nunc properando non facere adadii fu mus.Demep hoc tantifper propere editum in his latmæ linguas anguillis moliriCut remur)minime improbandumcompellimur.quando non modo Varro:Sifenna:Carifms:Donatusj Seruius amp;nbsp;plericp alii litteratores periere:qui hunc laboreimatfj ut nunc fic loquar mendicabula fi uiuant nobis exemerint. Quin imo nequidem Plautumipfum nobis habere contigit nifi cocifiiTimumiat^ quod lupereft depra natum.Nos v^ren in tanta rerum difficultate has pauculas cenfuimus ex Plauto reliquias potius q nul las quoquo fieri modo poffer tanq fandi alicuius uiri offa effe colligendas.Na licet diuus Hieronymus fuperEufebio dicat Plautus ex umbria farfinas romtemoritur:qui propter dnona edifficultatem admo las manuarias piftori fe locaueratibi quotiens ab opere uacaret fcribere fabulas amp;nbsp;uendete follicitus co-fueuerat.Nempe tantum a fortuna uexatusmt Homerus utplæriq? alii uiri dodifiimi.nihil tamen de di nina eius minuitur eloquentia quando,quidem dodifiimorum uirorum confenfu in eo dicendi genere primas tenet.Cecilio ex decem comicis latinis ob grauitatem folum primus tribuiturlocus.Cæteros in fecundo loco fuperare facile conceditunut non iniuria dixerit Varro mufas epiftolonis fententia plauti no fermone loquuturas fuiflefi latine loqui uellent:cui etiam accedere uidetur Quintilianus aftipulari Aulus gelius quando quidem Plautum romani eloquii delicias appellauit.Macrobius quoq; cum ani-: maduerto inquit duos quos eloquentiffimos antiqua retas tulit Comicum Plautum: amp;nbsp;oratorem Tuli um in iocorum uenuftate aliis præcelluiflè.Plautus amp;nbsp;enim ea re dar fuit:ut Comeediæ qua: poft mor tem eins incertæ ferebantur de iocorum copia dicendilt;]p uenuftate plautinæ nota: fuerint.ac de Plauto hadenusJam de Comoedia paucula colligamus.
Comoedia.
OmÅdiam igitur Ariftotdis fententia megaréfes fibi afciuerût illic liquidem erat poeta epicarmus amp;nbsp;phormis.Principium nanuj ex ficilia uenit ficutapud atheniéfes crates primus incepit.Alii in peloponneffo argumentum a nomine capiendo comas fiquidê uocari aiunt ab illis colonos unde ôi comoedia.Alii comoedia a comefiandoideft epu lando.Athenienfes autem fuam elle nolunt amp;nbsp;a uicis appellatam comas enim illi uicos uocant.Inde etiam fumunt argumentum peloponncnfes quod drammata eiulhiodi di cantui ' fabulamentaiquoniam quodipfi dran ideft facere dicant athenienfes no dramfed pratin.Comcc dia inquit Ariftoteles eft improborum imitatio nó per omne uitium:fed turpitudinis pars ridicula-Ridiculum namij eft deliftum quoddam atqjturpitudo doloris expers uelut ridicula facies turpe quidda citra dolorem. Tradunt alii comoediæ Tragoedia: fatyrae amp;nbsp;mimorum initium a rufticanis hominibus apud athenienfes diuitum conquerentibus iniurias:amp; primo uerfus confinxifle fuirarionem.amp;inde coit fecutos qui prifcam fcripfere comoediam de quibus Horatiâ. Eupolis atq; cratinus ariftophanefqjpoeta: Atqgt; alii quorum Comoedia prifca uirorum eft.Secundo tempore fucceffit mirior comocdia:ut menait dri:amp;philemonis ita aliorum.Alii a diuinis rebâ principium fuiffe putauerunt.Quemadmodum amp;nbsp;tragoedia: quibus pro fruftibus colledis operantes uota foluerent antiqui . Nam fuccenfis altaribus amp;nbsp;admoto hirco id genus carminis facer chorus Baccho reddebat:unde amp;nbsp;Horatiâ.Vilem certauit ob hircû. Inde tragoediam dici uoluerût enro TouTpayou hoc eft ab hircomel quod hirco donarenturaiel quod hirci liter mufto plenus folemne premium cantoribus foret:Vndc amp;nbsp;Horatius.Viiftos faluere per utres Alii autem tragoediam dictam putant quod tryga foecem græci uocant fiquidem ante pfonas ab æfchy lo inuentas -faece ora inquinabant.Inde Horatius.Ignotum tragicæ genus iiiuenifi'e camoena: . Dicitur amp;nbsp;plauftris uexiffe poëmata thefpis.Qua: canerent agerentq; perundi foecibus ora- Poft hunc perfonae palkecg repertorhoneftae-Efchylus amp;nbsp;modicis inftrauit pulpita tignis.Edocuit magnumlt;3 loqui inneg, A ii
-ocr page 18-cotutno.Succéflît netus his comoedia nó fine multa laude fed in uitium libertas excidit amp;nbsp;uim. Digna leg^ r^gi lex eft accepta chorufcj.Turpiter obticuitfublato iure nocedi Thefphin quidem primum feri pfiffe tragÅdias multi traditicrût:fed Plato in niinoe ante thefphin fuifle tradit Tragoedias.Satyras feri pferunt græd carmine iambico Fabulasiquas a fatyris ideft nifticis illotis at^ petulantibus nominarunt unde amp;nbsp;Horatius.Mox etiam agreftes fatyros nudauitjamp; afper.Incolumi grauitateiocum temptauit;eo lt;। quod.lllecebris crat:amp; grata nouitate inorandus.Sperator funftuf*^ facris amp;nbsp;potus amp;nbsp;exlex. Verum ita tifores ita commendare dicaces.Conueniet fatyros ita uertere feria ludo.Nequicun^ deus quicûç adhibebitur heros.Regali confpedus in auro nuper amp;nbsp;oftro.Migretin obfcuras humili lermoe tabernas. Aliter apud latinos Lucilius quem fecuti Horatius.Perfius luuenalis ficut amp;nbsp;a comoedia aliam quoq? le cuti rationem:unde Horatius.Nil intemptatum noftri liquere poetæ.Nec minimum meruere decus ue-ftigi^ g^æca.Auli deferete:amp; celebrare domeftica fafta.Vel qui praetextas: uel qui docuef togatas.Nam prætextas a prétexta ueftenobilium:quod nobiles perfonæ inducerentur.lient togatas a toga ignobilium amp;nbsp;romanorum.quoniam paliata a tegmine gtæcorum palio:quæ a græcis in latinum cóuerfa effet nominata eft.Veluti tabernaria a tabernis.ideft uiliffimis hominibus ubi fermones quoqj uiles:ut paulo ante per Horatium oftenfum eft.Atelanæ autem diftæ ab atelia ofcorum ciuitate imundaificut plani pedes quod in plano orcheftræ agerentur.Rmthonicæ ab aftoris nomine.Latinæ quidem fabula: a Li-uio andronico primum cÅpræ inde ab aliis celebratie apud Romanos quo fere tempore camillus tuta fundus eft peftilentia exurgente cum uis morbi nec humanis confiliis nec ope diuina inquit Liuius leua rctur uiftis luperftitione animis.Ludi quoq; fcainici noua res bellicofo populo.nam circi modo fpefta-ctilum fuerat.Inter alia cæleftis ine placaminainftituti dicuntur.Cæterum parua quocpnit ferme principia omnia amp;nbsp;ea ipfi peregrina res fuit fine carmine uilo:fine imitadorum carminumadu . Ludioncs ex hetruria acciti ad tibicinis modos faltantes haud indecoros motus more thuico dabant.Imitati deinde eos iuuentus fimulmcoditis inter fe iocularia fundentes uerfibus coepere:nec abfoni a noce motus erat. Accepta itaq; res fepiufij ufurpando excitata uemaculis artificibus quia hifter thrufeo uerbo Ludio uo cabarur nomen hiftrionibus indituimqui non ficut ante fefeennino uerfu fimilem incompoiitum terne re ac rudem alternis iaciebant:fed impletas modis fatyras deferipto iam ad tibicinem cantumiotu^ có-gruenti peragebant Liuius poft aliquot annos qui ab latyris aulus eft primus argumento fabulam face re.idem fcilicetid quod omnes turn erant luorum carminum ador dicitur.cum læpius reuocatus iiocé obtudiffet ucnia petita puerum ad canendum ante tibicinem cum ftatuiffet canticum egiffe: Aliquanto magis uigente motu:quia nihil uocis ufus impediebat inde ad manum cantari hiftrionibus cæptum.di uerbiacç tantum ipforum uoci relida.poftqua lege hac fabularum ab rifu:ac loluto ioco res auocabatur amp;nbsp;Indus in artem paulatim uerterat.Iuuentus hiftrionibus fabellarum adu relido ipfa interfe more anti quo ridicula intexta uerfibus iaditare cÅpit:unde exhodia quae exordia poftea appellata:cöferta^ fabel lis potiffimum atellanis funt.Quod genus ludorum ab ofeis acceptum tenuit iuuentus nec ab hiltrioni bus pollui paffa eft.eo inftifuium manet:utadores attellanarummec tribu moueantur;amp; ftipendia tan-qua expertes artis ludicrae faciant inter aliatum parua pricipia rerum.Ludorumquo^ prima origo po nenda uifa eft:ut apparerer qua ab fano initio res in hanc uix opulentis regnis tollerabilem infamam ue nerir.Conicediarum aliae motoriæ.aliae ftatariæ.Mixtæ aliæ didae funt. Motoriae quidem turbulentae. Statariæ quietiores.Mixtæ ex utroçp côfiftétes.ComÅdiæ partes:ut quidam Icnpfere hae quattuor.Pro-logus.Prothafis.epitafts.Caraftrophæ.Prologus eft praefatio. Prothafis primus adus-Epitafis incremen turn proceffufi^ tubarum.Cathaftrophe conuerfio return ad iucundos exitus. Dionyfius autem amp;nbsp;era-* tes amp;nbsp;euclides aliis has partes nominauere appellationibus.Primam quidem prologum dicentes: fed fe eundammelos chori.Tertiam epifodium.Quartam exodum.Agebantur comÅdiæ tibiis paribus aut imparibus;amp; dextris:autliniftris.Dextrae fua grauitate feria indicabant.Smiftræ acuminis lenitate iocu in comÅdia arguebant.ln dextra amp;nbsp;finiftra mixtum iocum óc grauitates indicabant. Qua: a principio humilis apud romanos poftea fuperbior.Hotatius.Tibia non ut nunc orichalco iunda tubæc^. Emula: fed tenuis limplexq; foramine pauco.Alpirare amp;nbsp;adeffe choris erat utiJis.Demde mox fubiungit.Sic pri fcæ motum^ amp;nbsp;luxuriam addidit arti.Tibicen traxitg juagus per pulpita ueftem:hoc eft fytmamt in tra goediis.Meinbra comoediarum tria funt quibus prilcae tenebantur.Diuerbium:Canticura:chorus. Perfonæ diuerbiorum aut duæiaut très:Aut raro quattuor ideo aitHoratius.Nec quarta loqui perfona la-boret.Nam ultra augere numerum non licet-ln canticis una tantum debet effe perfona- Aut fi duae fuerint ita effe debentmt ex occulto una audiat nec loquatur nifi fecum.In choris non eft perfonarum numerus definitus.Comicis fenibus a foraco per ædiles candidus ueftitus attribuebatur.quod is antiquilïi mus fuiffe memoretur.Adolefcentulis Diicolor.Serui comici amidu exiguo contegebatur paupertate præfe ferendo antiquam:Aut quo forent expeditiores.Paraliti cum intortis palliis ob collum ueniebat. Læto ueftitus candidus.Aerumnofo obletus.Purpureus diuiti.Pauperi phoeniceus dabatur. Militi chia mis purpurea.Puellæ habitus peregrinus.Lenom uarii coloris paUiu.Meretrici ob auariciâ luteus ami-dus.At^ hæc de comÅdia in præiéntia fatis.Nunc de carmine iambico pauca fubiiciemus«
-ocr page 19-ÃMPHL
gt; â«v Atmen iambicum polydephrmns nomen liabiiiiTc cxidimat ab iambeancilla mctæifa hippo ' thoontis uxore:qiiæ cum uidiflet popularem quandam alias jocularem tridaram mulierem à j ioculares quofdam amp;nbsp;ridiculos de ipfa compofuit uerlus a qua inquit carmen iambeum. Alii putantab iambizo quod cd conuitior didum iambum.Verum uerbum ipfum iambizo poti^ us nomen ab iambo uidetur habuiffe.Feruntalii carmen iambicum ab archilocho originem habuide. Horatius.Archilochum proprio rabies armauit iamboHunc focci coepere pedem grandefq? cothurni. Alternis aptum fermonibus amp;nbsp;populares.Vincentem drepitus;amp; natum rebus agendis.Aridoteles talmen exidimatinuentum quod plus exteris pedibus fermonibus cogruat omnibus quando quidem Jo quendo etiam imprudenter in iambicum incidamus metrum:fed iambicum metrum mulripIcx.Mono met^ quod duobus pedibus códar.Dimetx quatemis.Trimetp: fenis.Te.ilamet^ odois ⢠Pérametje de nis.Hexametrum dundenis.Et aliud metrum cd acataledicum nempe integrum cataledicum cui deed. Brachycataledum ubi fyllaba uel tempus deed.Hipctcatalcdum ubi fupered uel (yUaba uel pes dirnidi* us.his utuntur comici omnibus generibus.Vtutur amp;nbsp;alii.Recipit hoc metrum imprimis iambum in lo cis paribus ficut per refolutionem lôgæ in duas breues ibidem tribrachum.Locis uero imparibus ad tat dandam iambi celeritatem recipit fpondeum.Horatius.SyHaba longa breui fubieda uocaturiambus. Pes cirusmnde ét trimetris accrefcere iuffit.Nomeniambeis;cum fenis redderetidus.Prnnus ad extre^* mum funilis fibimon ita pridem.Tardiorutpaulo grauiorq; ueniretad aures.Spondeos dabiles in iura paterna recepit.Commodus amp;nbsp;patiens no ut de fede fecunda.Cederet aut quarta focialiterhic amp;nbsp;in adi. Nobilibus trimetris apparet rarus amp;nbsp;enni.Per refolutionem igitur prima: fpódci fyllaba: recipit ibidem etiam anapedum.Per refolutionem fecunda: dadylum.Per refolutionem utriuf^ proceleufmaticum. In fine uero propter indifferentem fyllabain ultimam etiam pyrrhichiummt omnino recipiat iambum tribrachum.^yriJiichium.Spondeuin.Dadylum.Anapedum.ProceIeufmaticum:qui in aliis fedibus q quas diximus locant non ex arte loeuntur.utterentianus de iambico . Sed qui pededris fabulas focco præmunt.ut qua: loeuntue fumpta de uita pures. Vitiant iambum tradibus fpondaids.Erin fecundo:amp; in exteris »que 1ocis.Fidemq; fidis dum procurant fabulis.Iii metra peccant artemon infeitia. Ne fint fonora uerba cofuetudinis Paulumq? rurfus a folutis differant.Magis ida nodri.nam fere grxeis tenax. Cura ediambi uel nouellis comicis.Vel qui in uetuda praelucent comÅdia.Comici tamen nodri tro./ chaicis quandoqj utuntur amp;nbsp;crebris fynaloephis amp;nbsp;epifynalÅphis amp;nbsp;colifionibus.Terentius plus omni bus in prologis triinetris fempermt plautus nbiq; obferuaffe petfpici poted.Tetrametris autem alibi fi. cut amp;nbsp;pentametris amp;nbsp;hexametris.Mifeentur tetrametri cum dimetris brachycataledis:ut in prima fcena Plautus in amphitryone cum ufus fuiffet tetrametro.Qui me alter ed audaciorhomo:Aut qui cófiden. tior.Tetrametrum ed.Iuuentutis mores qui feiam qui hoc nodis folus ambulem tetrametrum.Mos di metro brachycataledo ufus.Ita peregre adueniens.amp; fimiliter.Qui hoc nodis a portu. Dimetris qiioq; cataladicis nempe quibus una deed fyllaba.Vtingratis excitauit. Vel Dimetris hipercataledicis quibus una fupered fyllabanit ibidem.Hofpitio publicitus accipiar.Vtitur amp;nbsp;monometro.ut in truculento. Pef fima mane.Et rurfus.Optime odio es.ac de metro iambico hæc fatis.quilibet enim reliqua per fe pote.-ritperfpicere.Nuncamphitryonis argumentum paucis attingamus.
^Eius amp;nbsp;medor fuere fratres.medons amp;nbsp;lyfidices Pelopis filia: hippothoe filia: ut apollonii rho dii tradit interpres.Strabo quoque amp;nbsp;alii multi:Ex qua éc neptuno fuere taphus:amp; tclebas:qui cchinadibus infulis impcritaruntamde teleboe amp;nbsp;taphii funt populi appellati.Taphiis filius fu it pterelas.hunc neptunus inuidum fecitiut quam diu quem in uertice aureum dederat capi!.. Ium haberet incolumen.Tandiu foret infuperabilis.huius filia fuit comÅtho:mares chromius;tyrânus ampolus:Chetfidamas:medor euheres.Vt uero qdd tradiderut Antiochâ : Chirodamas: tyranâiTelebas Taphus:chromius.Eledryon uero cum uxore alcxomycenenfibus iniperabat:quotum filia Alcmena fi Iii dratobates.Gorgophonus:Philonomus:Cela:neus.amp; lycimnius nothus:quem ex medea phrygaica fufceperat cum ex phrygia mycenas ad eledrionem fe recepiflet.Teleboe igitur mycenenfium affedan.. tes imperium plærunlt; 5cum ipfis in certamen defcenderant.Proinde fuit cum pterelæ filii mycenenfes ex improuifo agredercntur: amp;nbsp;eledryôis filios occiderent incompofitos pariter«^ occiderentur bouefç abigerent omnes amp;nbsp;eam omnem regionem diriperent.Et perinde cum in eo congredu pterelæ filii præ ter euherum omnes.EIedryonis autempræter lycimnium omnes interfedi effent.Taphii quæ rapuerat apud polyxenum hehenfmm regem depofuerunt.Eledryon indignatus promulgauit Alcmenen uxo. rem pariter:amp; regnum fe ei traditurum qui has ulcifceretur iniurià s.Amphitryo ita^ thebis q turn fub creonte rege thebanorum clariffimus in re bellica habebatur deledus ed exercitus imperator aduerfum teleboas:Vtob earn expeditionem ei Alcmena defponderetur a polyxeno prædam accipiens mycenas adduxit.Inter adducendum cum forte bos una a toto grege aberraretin ipfamamphitryo clauam iacu latus ipfum occidit eledryonem.Sthenelus autem ex myceiiis amphittyonem perfecutus edmycenife^ amp;nbsp;tirynthiimperauit.Amphitryo autem a creonte qui thebanis imperabat cædis habuit piaculum : qui purgatus cumcreonte amp;cephalo;nec non panopeo-ig lycophron uoluit.Contta taphios amp;nbsp;teleboas A iii
-ocr page 20-profeftus eft.Is anteq in teleboas duceret exercitum alcmenam grauidam fecit . Abfentc amphitiyone Juppiter in amphitryonis formam immutatus comite mcrcunoiqui faciem foliae gerebat amphitryonis munere perfunftus eftnoxq; fada longior:qui pariter grauida fecit.Interim ptereJæ filia comeetho am phitryonisjut quidam perhibent:Vdut alii amore capta cephali amphitryonis focii eft patrio capite an feuni crinem amputamtac dedit ut tradunt alii amphitryoni:ut alii cephalo. Potius ergo uiftoria am.gt; phitryo rege pterela obtruncato eius aurea patera donatus eft:olim canflimapterelae eas infulas amphi . tryo tradidit cephalo:quas habitans a fuo nomine cephalenas nominauit. Tradunt tamen quidam ut aldcpiades quodanteqnd111 taplnos eetdebo.is ducerent exercitum iuraffe omnes marti amp;nbsp;paladi fe praeda : magnam partem tradituros.Solus panopeus iuliurandum praeteriens fpolia oceultamt: ob hoc filium habuit epeum:qui ligneum equum extruxitiquo troia capta eft.Ex alcumena igitur nati hercules compræffu iouis,amp; iphicles amphitryonisdphichs filius tuit iolaus;quo auriga ufus hercules aduerfus cygnum rapientem munera qua: pythio apollmi offerenda deportabantur.Cygnum igitur occidit amp;nbsp;ut heliodus tradit Marris filio fuccurrentis fÅniur traiecit.Mars in traehina ad ceyca uulneratus fe con* tulit-erat enim cygnus focer ceycis de filia themiftlionohe.Præmilit igitur amphitryo domum feruum foliam qui Alcmenam comoneret eorum qua: gelfa forent.is ptoforibus mercurium formam fofiae ge-rentis comperit:a quo abacus eft:qui reuerfus ad amphitryóem qua: uidilfet memorauit.mentitum ra. rus amphitryo domum repetens abakmena lurgio exceptus eft.Ulo abeunte iuppiter in antiquam refti tuit concordiam in faciem mutatus amphitryoms.Rurlus redit amphitryo blepharone arbitro uter eet amphitryo nequeunte decemere.Res dubia relifta eft.Rapiunt ergo Ie pro moichis iuppiter amp;nbsp;Amphi tryo.Interim tonitru aere côeuffo concidit amphitryo.Alcmena parturit herculem louis filiuin:amp; iphi dum amphitryonis:quod non elfe fabulofum arguitAnftoteles quippequi eo teftimonio ufus eft in li bris de,animalibus:ut oftendat duicrlis temporibus pluies concipi polle.Deni^ amphijryo gauilus eft re inteUefta quando quidemcum loue fuam rem communem habueratloue pollicente pio iplo om.. nia fe faâuro. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__â«
^Nominum etymologia:,
Ominuminterpractationes quæ in hac inducuntur comÅdia funtquorum primus iuppiter q eunda dicitur contineremt Valerii forani uerlus quos Varro adducit offendunt.Iuppiterom J B nipotens regum rerum« ^deumlt;$.Progenitor gemtrixqj deum deus unus amp;nbsp;omnes.Qui ex...
ponuntur cum marem exiftimarent qui fæmen mitteretur fÅminam quæ acciperetioueni ef fe munoum eum omnia fæmina ex fe mittereioiin fe recipere fuit caula cur ita forantis loqueretur : cui fententiæ Anftoteles quoq; aftipulatus inquit in libro de mundo.Cum autem fit unus multimodus eft nominatus ab omnibus paflionibus quasinnouat ipfe:uocamus enim eum louem amp;nbsp;^Hva amp;nbsp;ajHv dice tes ideft uiuere ac fi diceremus per quem uiuimus.Dicitur autem faturni films quafi xpovov.ideft tem., poris cum ab ætemo procellentablqj fine m'alia læculamec non aftrapæus: amp;nbsp;bronteus: amp;nbsp;ætherius : amp;nbsp;æthuius ceraunius:amp; hyedius ab aftrape quæ eft corrufcatio amp;nbsp;bróte quod eft tonitru amp;nbsp;æthra ferenitas amp;nbsp;ceratinos quod eft fulgur amp;nbsp;hyedos quod eft pluuia.Porro uelut aiuntpoetæ foter:amp; deuterius óc ad ftimmam loquendo cæleftis amp;nbsp;terreftris appellandus a qualibet natura amp;nbsp;fortuna uelut ens iple omniu caiifa propter quod non male dicitur in orphaicis.je uottpcctoct REPETO jeuq uTtäToo apxiyei'E6Zoo' jEueJ KEtpaAH jEvCT ai.ECPct.2U oo 'asKTrctpTa TE iuKTai.jEVCT Troöai.Hvy(XiHa'vE Kai oupapou aÅTcpoEvAoa jEucrapO 'rip -yEpETO.jEvir ttai.BpoToa 'ETrAeTO vuai.ÃH.j£ucropaj.H uupos aKaaidTOu.jEus irpoiH navTcop jEvtTTiopTocr.yccia.jEuO 'hAiocthà s ejEAHVH. JEVO tOacnASva-.JtucrapXH navftciip HÃE 'IsAeuTh navia ydp EyKpuTrrtop aueio (paoa-EaTroAuyHiEs.e^ lEpHcrKpaAiHS apavEyatoio ai,epai,Epa pe^wv. Cicero tamen ubi de natura deorum fcribit ioues plures inquitm prifeis græcorum litteris inuenimus: nec non plures Hercules ftatim ibidem fubiungendo.Ex eo igitur amp;nbsp;lifito eft is Hercules quem certaffe cumapolline de Tripode accepimus alter traditurmlo natus ægyptius:quem aiunt phrygias litteras conferipfiffe. Tertius eft ex ideis indigetis cui inferias afferunt.Q_uartus eftlouis amp;nbsp;afteriæ fotoris Lato næ quem tyru maximecolunt;cuius carthaginem filiam fertur.Quintus indis qui bellus dicitur.Sextus hic ex alcumena quein iupiter genuitJdem quoq jcicero m eodem Mercurios qumq jiuifie memorat. Mercurius unus cælo patre natus dia marre:cuius oblcenis excitata natura creditur cp alpedu proferpîæ fit commotus:AIter ualenus amp;nbsp;foroidis filius;is qui lub terris haberetur.idem triphonius. Tertius ex io ne tertio natus amp;nbsp;maia ex quo amp;nbsp;pendopa natum ferunt.Quartus nilo patre quem ægyptii nephas ap-. pcHare habent.Quintus quem colunt fenate qui dicitur argum mterenufle ob eâcp caulà mægypto præ iuifie atq? ægyptiis leges amp;nbsp;litteras tradidiffe:huncægyptii renem appellanteodemij nomine anni primus menfis apud eos uocatur.Macrobins in faturnalibus multis exemplis ftudet comprobare iouem fo iem efie quia ad binos deos fere omnes redigit.Verum ut numina multis lunt multa appellata uocabu. lis ita iouem latini modo uiftorem:ut inquit Varro ac diuus Auguftmusmiodo uiftum: modo opitu.-lum:modo impulforeimo ftatorc:modo centûpedü:amp; fupinalê.amp; tigillû.amp; ruminu.amp; adhuc alus la-tun nommauere uocabulis-græci autem dia iouem dixerüc. Vnde amp;nbsp;lub dio.ideft lub æie-Vnde amp;nbsp;Ho.
-ocr page 21-AMPHI.
ritius.Manet fub ione frigido ucnator. Nominauerc nun quafi mentem runde amp;nbsp;eius ac mnemofints ideft memoria: dicuntur Hliæ mufæmt latmi a iuuando iouem dixerunt Dicitur etiam a græcis bis, om* nibus noïbââhiceitus.hepheftius:hortius;Dodonæus:Idæus:Hcrtius:poljeus.hetærius.Cena:us.Milicin* ' ussCeraunius. Aegiuchus:epius:piius.Xenius:foterius:AncyJometes.Pifæus.Mæftor.Phyxius.Celænc* piles : catæbates.belæus.Phytalmius.EIeutherius.erigdupus.Patroâ^.homognius.Cte(ius:Buliæus.Tro* pXuchns alaftor.Palamnæus anxurus quafi aveu^upacr quod eft fine nouacula quia barbam nunquam ïafiiîet.Mercurius autem ut quidam putant a mercimoniis quibus praeeftmt uero diuus Auguftinus pn tat quafi medius currens quod medius fit inter homines fermo.a græcis modo hermes diftus modo ly gius.modo atgiphontes:modo nOmiusunodo Cylenius.-modo eriunius.Ahquando locus.Quandoq; cerdous necnon chry^iorrhapis amp;nbsp;diadorus amp;nbsp;acocetus Deorum nuntiusudeo pedibus habet taiaria-Di dus etiam pfychopopus cum animas agit ad interna:amp; agoræus amp;nbsp;empoleus.effingitur aurem fine ma nihus de fine pedibus Hguræiÿ quadratæ furreda habens uirihaïquæ omnia ad oratióem referuntur. Ac ut in cælo ftella iouis phænon appeUatunita amp;nbsp;mercurii ftilbon.ideft radians. Cum tamen Ariftoteles dixerit hærenres cælo ftellas ob longinquitatem radiare.Cum ergo mercurius propinquiffimus radiet neutiquâ rede dixit Ariftoteles.Is perhibetur lyram primus imienifle chordarum feptem ob feptein pia netarum rarióem:eius filia a poetis fuirfepalxftra perhibetur.ALCMENA.ut græce ctAKxiHVH diro 'Tua aAKHcr.ideft a robore.quomam mulier multum præfe tulerit animi conftantiæ ad uiros proxime acce-^ dens.AMPHITRYO.ab ajupuiquodualer circum ôi^pu^w gemomel 'Tpuxlt;a.ideft uexo:quoniam hæc incurrit.BLEPHARO.Didus blepharo qikid non latis difeerneret uter elfer amphitryo: quafi ob ciliorum magnitudinem parum uidens nam blephara dicuntur cilia.SOSlAs.a Ibfo.ideft conferuo amp;nbsp;cufto diomtpote leruus quem domus conferuatorem elfe oporteat-BROMl A ancilla. Bromia uidetur dida quafi bacchansmam bromius bacchus didus airoTou Speaxtiv.i.a fremendo.
^^gumentum.
' ^EnF N Faciemuorfus.Argumentuin Comediæ trimetro exprælfu iambico eftmt fere fieri Iblet. i| | nbsp;nbsp;Figura inquit afeonius eft circa geftum fitumq; membrorum.Status circa ornatum amp;nbsp;habitu
J1 Heftis infignium amp;nbsp;armorum facies quafi fidura totius corporis.hinc facere quod rei quam fa .â4;it -imponit faciennhuic accedit fententiae tam Aulus in nodibus aticis qua Nonius Marcel-lus.Diuus aut AuguftinusJn qua îquir fune formas amp;nbsp;figuræ:fed figuræ inaislibus. formæ animalibus tribuuntiir.Figuras enim ruin defignamus cum uel trigonummel tetragonummel conuimuel cylindri: nel fphæram dicimus.Formas autem cum formofos alferimus aliquos uel deformes.DVM BELLVM gereret.proprie bellum geri dicitur Varronis fententia ficut amp;nbsp;certamen iniri.Nam gerere fuftincre eft. Bellum tempus omne quo uel paratur aliquid pugnae neceffarium uel quo pugna geritunprælium dici tur conflidusipfe bellorum.CVMTELEBOIS.Strabo in decimo.Non dubitauerepleriq ; cephalenid eandem amp;nbsp;dulychium appellare amp;nbsp;taphum.Alii amp;nbsp;taphios cephalenios eofde dixere teleboas amp;nbsp;aduer-fus illos amphitryonem exercitum dudaffe alfumpto focio deionei filio cephalo ex athenis profugo.In fula dehinc amphitryonem potitum eam cephalo tradidifle ab iHoq; nomen habuiffe infulam.Demetri Us autem phaletius teleboanfluuium nominat ubi de elocutione inquiens wcrojtvo^cop ÃHoriv oti ätpiKovTooi S/âiAhvect etti Tov ThAeSouv TroTaxiov.Sane ut afclepiades îquit myrleanus taphosechi-nandnm infula una eft:quam teleboe habitarunt qui prius acarnaniam incoluere prædones nobiliftimi qui argos uf^ penetrantes eledryóis alcmenæ patris boues abftuletunt eledryonem amp;nbsp;filios eius qui ob ftitcrant conciderunt.alcmena autem pronunciauit præconio fe ei nupturam qui patriam ulcifceretur cædem.Vitus amphitryo alcmenem duxit uxorem.At Herodorus.perfei inquit amp;nbsp;andromedæ quattuor fuere filii.Alcæus:cuius filius amphitryo.Sthenelus meftor amp;nbsp;eledryon.mortuo autem perfeo cornu niter hi regnum adminiftrabant.meftoris filia fuithippothoherCuius amp;nbsp;neptuni filius pterelas. Pterelæ filii teleboas amp;nbsp;taphus.a tapho igitur infula dida raphos quæ echinadu una.ab utrifq ytaphii amp;nbsp;teleboæ qui infulam incolebant filii itac^ pterelæ elcdryonem adeuntes matris fuæ hippothohes fibi popofcere pecunias:qui fe daturum negauit.ira incenfi teleboeipfum ac filios occiderunt ac boues abduxerût : aut igitur a teleboo pterelæ filio uodtati teleboæ:aut quia telo abigo fignificat. ALCMENAM, ut græce ciAKagt;.HVH. quadoq jpoft.c.ut Prifeianus etiam in primo de odo partibus oratióis u fubiiciunt litteram: ita ôe Plautus prout uerfus exigit.CAEPIT VSVRARIAM.Viuram dicimus unde ufum capimus.Ci.-ceto pro publio fylla.Lucifnehanc ufuram eripere uis plenam lachrymarum atq]moeroris in qua cum maximo cruciatu atq; dolore retineret.Paulus de uerborumfignificatione.ufura inquit pecuniae: quam percipimus in frudu non eft:qui non eft ex ipfo corpoteded ex alia caufa eft.ideft ex noua obligatione. Vlutarius uero tam qui ufum capit adiue:quam de quo ulus capitur palfiueait multa nomina uluipan* tur.Vlpianus de ufu amp;nbsp;habitatione adiue ufurarius inquit ius habet deambulandi:geftandi amp;nbsp;lignis ad ulum quottidianum amp;nbsp;horto amp;nbsp;pomis amp;nbsp;holcribus amp;nbsp;floribus amp;nbsp;aqua non his quæ ad compendium fe dium : ad ufum: non ufq? ad abufum,At plautus ufurariam uxorem pafliue dixit dequa ufus eft fum-ptus.VTERij deluduntur.Vtrun^ deluountmetrumdici ddidciat.HINC iurgiumdurgium amp;nbsp;lis hac A iiii
-ocr page 22-habent diftahtîatîîsquodîurgjum Icuîor tes eft fiquidefh întcr beneiiolos aut propinquos diffenfio uel côcertatio.Inter inimicos diffenfio lis appeUatur.Tul.de re publica in quarto.Admiror nec rerum folû: fed etiam uerborum elegantiam fi iurgant inquit bencuolorum concertatiomon lis.amp; in fequenti. Jurgare ergo lex putat inter fe uicinos nô litigare.TVMVLtus.ideftproturbatio.Cicero inanto. Quid enî eft tumultus nifi perturbatio tantasut maior timor oriatur. Vnde etiam nomen duftum eft tumultus. CVM TOnitru.Dicitur tonitrus amp;nbsp;tonitru.Prifcianus omnia enini mafculia:quæ neutra quoq; inâu de finentiaâinueniuntur eiufdem funt dcclinationis:ut bic tonitrus hoc tonitruJiic cornus hoc cornu . Dicitur amp;nbsp;tonitruum ut Varro amp;nbsp;aftius qui tonitrua amp;nbsp;tonitribus protulerunt.EX AETHEre-eft at aether iquit Ariftoteles in primo de coelo primum corpus praeter terram:amp;igiiem:amp; : aerem amp;nbsp;aquam ætheris nomine appellatum;locum quem nouimus fupremum ex thin aei.ideit currendo lemp:fempiterni tern poris ei cognomentum attribuendo.Anaxagoras autem hoc nomine non rede ufus eft.aethera namep ignern accipit a airo'Tou tuéeo-rs.ideft a comburendo.
MORE captus.Iterat argumentumtut Iblet Plautus ex primis uerfuum litteris nomen doces comÅdiæ.ALCVMEnæ.nunc poft c.u.pofitum uerfus exigit.PRO patria amphitryo.Plau-â ; I rus tarnen amphitruo fetibendum docet:quia ut Cicero in oratore ait uetuftiftimi romani pe âÃjKgrinas litteras non admittebant:ut ennuis purrum non pyrrhum.Phruges non phryges di ' xit.DVM cernit cum hoftibus.ideft certat. Virgilius.lnrerfe coilTe uiros amp;nbsp;cernere fero.Diâû cerno uer bum inquit Varro a creo quod cum quid creatum eft tûc denic puidetur.FRVSTRA habet /fruftratur. TVRBAS uxori.turba multitudo eftTurbæ in plurali moIeftiæ.BLEPHAro.qui ob ciliorum magnitudinem ita didus.nam blephara dicuntur ciliatut Paulo ante in etymologiis oftédimus.CAPTVS arbiter.hinc arbitrium dicitur fententia:quæ ab arbitro ft.irmtur.Arbitrarium cum adhuc res apud arbitit: geritur.GEMInos alcmena enititur.fcum lua uocali.ut iæpe comici faciunt eliditurob uerlum amp;nbsp;uete-res docent grammatici.Iuue.Cum poliis honeftius illic.Et Horatius.Paulus apta^ remis.quibus in locis nifi.f.abiiciatur ut corripi longa uocalis poflit antecedentes uerfus claudicabunt . Sane quemadmo dum proclus tradit euphemusneptuni films amp;nbsp;mecyones quæ filia fuit eurotæ filiam compræHit alcme næ amp;nbsp;amphitryonis laonomen.Vnde ferimus decimus battus coloniam deduxit m libyam.
^Prologus.
'â¼TVOSin uoflris.In hoc prologo loquitur mercurius qui deorum minifter perhibetur quitg â u 1 lingua hetrufca camillus appellatus Mercurius quali medius currensmtdiuiis tradit augufti-V 1 nus:quod fetmo medius inter homines fit longum itaq jeft hyperbaton ad id ufq? carmen.Ita vhuic facietis fabulas Icilentium.ideft ut uoltis pro uultis me in uoftris mercimoniis uos lucris afficeretira huic facietis fabulas fcilentium.RATIOneftj uoftrorum.Dicit rationes fuppurariones amp;nbsp;cal culostut ipfe alibi.Cum argentario putatur ratio.BONO atq jamplo:Autbono.ideft magno ut at bona pars procerumtut fit amplificatio per congeriem.Aut bono.Iulto aequo , AVCTARE.fæpius auge-re.VOBIS fernper fuperet.fiiperfluat.fuperfir.fi fuppetat legas melius habebit uerfus.ADNiTIER.para goge pathos pro adniti.VEREri amp;nbsp;metuerc.non dixit timere.quia ut diuus Auguftinus amp;nbsp;Laftantius atteftantur decet deos uereri.non autem timere.Inter metuere amp;nbsp;timere hanc Donatus facit diftantiam Metuimus inquit eos qui nos amant.timemus etiam inimicos.PETERE precario .ideft precando.eft ^ aduerbium ab adieftiuo precarius precaria precarium,Donatus in Terentium, petimus precario.Pofeimus imperiofe. Poftulamuslure.NON minus q uoftrum quiuis formidat malum.Senfiis eft no mi nus malum uenturum uobis metuit q quilibet ueftrum qui fit humana matre natus humano patre.om nes enim funt huiufmodi.MlRARl non eft aequum.fiibaudi fi quilibet ueftrû fibi praetimet, nam ego quoç inquit quia humanam habui matrem etiam metuo.GONTAgione meas matris.Dicitur contagio contagionis.ut hic.amp; Cicero de fato.utin reliquis eiufmodi naturas contagio ualeret. amp;nbsp;cötagium contagii Lucretius.Ex aliis alios auidi contagia morbi.Et contages contagis.ldem qui fuerant autem præfto contagibus ibant.ESSE oratum a uobis uolo.ita legendum non oraram. oratum adum dicit, nam fubiungit fum orator datus.Orare enim ut feftus inquit antiquos dixifle pro agere teftimonia lût: quod amp;nbsp;oratores:amp; hi qui nunc quidem legati:tum uero oratores quod rei publicae madatas,partes age bant.ennius quo^ cum dixit in primo annalium facere uero tecum quod precibus pater orat.Q_VlP-pe illi iniqui ins ignorant.lus inquit feruius generale eft:lex iuris eft ipecies lus ad hominé.plias ad religionem pertinet.!US aliud naturale.Aliud gentium.Aliud publicum aliud priuatum eft:ut ex iuris co fultis plane alibi oftendemus.ARCHITEdus omnibus.ideft qui procudit eunda omnibus:ficut archi-tedus qua: fabricanda funt præfenbit fabris:Vnde de architedura uidruuii liber:amp; quicquid ita excellit hoc nomine nuncupatur ut Ariftoteles architedonicam 1hethicis uocat exteris eminété .EXPRÃbra tet.ideft quod contulerit.in bonos beneficium obiiceret.Q^VAM rem oratumâhuc ueni.ideftadum.Id enirn orare eft ut paulo ante dixim us.Q_VOnia hic feruos quo^ partes tacia.fenios pro feruus: faciam fubaudi ut habeat partes fcilicet in fabula fuas.SlT proinde(iit dixijtragico comoedia.quia dii fie reges conuenientati^ introducetur pariter fie ferubfofias inq fie bromia.VT,tonquifitores.ideftquxftores uel
-ocr page 23-cmîflatü.EANT per totam caneam.Hoc eft theatrum.Scruius in oftauo æncidos.ubi inquit Virg.Con , felTu caueæ magnis circenfibus aftisJnquiteauea eft ubi populus ipeftat.Idem cauea confeiTus eftpopu . Ii.Virgi.autem pro continente continens.ideft plebem pofuit.Hic totum caueæ confeflum ingentis amp;nbsp;ora.Pdma patrii magnis alius clamoribus implet.DELEgatos.mifibs difpartitos.Nonius delegare in^gt; quit ueteres difpefcere pofuetunt ud difparrire.Plautus in amphitrpone:Si cui fautores delegatos uide^ lint.PIGNVS capiantur togæmt difpolienrur toga.SlVE Q_VIambiflent palmam hiftrionibus. Ambio aliquando abfolutum uerbummunc tranfitiuum ad accmatmum cum datiuo. figmHcat aliquando ampleftor amp;nbsp;circunteneo. Virgi.in feptimo asneidos Seu connubiis ambire latinum asneadæ poffint. .quandoeg autem blandiciis circunucnire» Virgi.iiii æneidos.Q_uo nunc reginam ambire furentem au dear affatu.Indeambitio:qux magnarum rerum defiderium amp;nbsp;appetitus dicitunutait Donatus.AEDI' Ies:quos graeci agoranomos dicunt-DIVNT.ideft dannquo frequenter utitur Plautus.amp; quandoq tLu cretius SI Similem rem.Similiter fi legas metrum bene habebit.Q_VI minus eadem hiftriói.qui. ideft cur non lex fuerit hiftrioni:quæ fummis utris eft.SI IN illis eft fides quibus eft res in manu.fi ita legas re fteftabituerfus;ficut amp;nbsp;fequens terminetur in mandaris dederat ut.ETIAM htftnôes nanto hoc pro fee. nio cum hic ioueminuocarunt . Ira legendum eft.fane apud diphilum mulier perexiguæ quidem fta^ turæ:fed formofæ indufta eft:quæ ideo nannium appellata per diminutionemmt aliis folent fimilibus uti comici.Ita namj glycerium dixerunt:phylenium;phplocomafium:Dorcium.amp;alia id genus . Cum ^^go gKEd nanumuoceut:quem larini pumilionem blandiendi cauta.Hanc nanium dixerunt. ProfeC' nium autem;quafiinftrudam amp;nbsp;cum apparatu procedentem:ut in profeenio hiftriones. PRODITItra gÅdia.non a prodo;fed a prodeo.NATVS argis.Nonius certe legit argus pro argiuus : primitiuü pro 3eriuatiuo:ut mox ex argo patre pro argiuo;quod fepe faciuntpoetæ per figuram metalafim:fiue folce cophanem.Ita Yirgilius-Hauriathunc oculis ignem crudelis ab alto dardanus.amp; alibi in dardana fufei tat armaproâdardania:amp; Statius foluerat ocbalio claffem de littore paftor datdanus pro dardanius: pari dem enim dicit.C^VANTVSqj amator.notius eft apud poetas q ut a nobis pluribus explicetur iupiter plures adamaffe græcas mulierculas in diuerfas immutatus formas.ET MEVS pater.fane affinitatis gra das funt.primo enim loco pater CC mater.Infra.filius amp;nbsp;filia.fecundo fupra aiius amp;nbsp;auia.Infra.nepos negt; ptis in tranfuerfum.frater amp;nbsp;foror.glos appellatur mariti foror;atqj fratris uxor,Leuir frater mariti^, fratriae fratrum inter fe uxores.gener maritus filiæ.focer pater axonsdocrus mater uxoris.Nurus uxor filii. Vitricus maritus matrismon tamen pater.ita uoueeea patris uxor.priuignus mariti.aut uxoris filius. Le gitimus-non legitimus nothus.fpurius incognitus.Tertio loco.fupra ptoauns amp;nbsp;proauia. Infra pronet pos proneptis.ln tranfuerfum fratris fororifcg filius amp;nbsp;filia.patruus patris.Amniculus matris frater, ami la patris.matertera matris foror.Quarto fuperneabauus amp;nbsp;abauia-Infra abnepos abneptis.In tranfuer fum fratris ioroniq; nepos amp;nbsp;neptis.amp; patruus magnus.Amita magna.ideftaui frater amp;nbsp;foror, ut qui/* dam magnus patruus aui amp;nbsp;auiae proauus.Item auunculus magnus amp;nbsp;matertera magnaddeft auia; fra* ter amp;nbsp;foror.maior auunculus aui amp;nbsp;auiae auunculus.maior amita aui amp;nbsp;auiæ amita.maior focer uxoris meae proauus.maior focrus uxoris meæ proauia.confobrinus amp;nbsp;confobrina hoc eftqui aut quæ ex fra tribus aut fororibus gignuntur.Alii confobrinos aiunt qui ex duabus geniti ibroribus. eos uero qui ex duobus fratribus nati funt patrueles.fm ex duobus fratribus fiiiæ fotores patrueles, qui ex fratre amp;nbsp;io tore amitini.Quinto fupra.Atauus atauia.Infra atnepos atneptislntraniuerfum.fratris amp;nbsp;fororis. pro* nepos amp;nbsp;proneptis.propatruus proamita.ideftproaui frater amp;nbsp;foror.Proauunculus promatertera.ideft proauiae frater amp;nbsp;forordtem fratris patruelis Ibroriis patruelis. Confobrini confobrinæ.amitini amiti nae.filius filia hi funt patrui magni materterae magnae filius filia.Sexto gradu fupra.Tritauus tritauia.In La trinepos trineptis. In trdfuerfum.fratris fororilij abnepos abneptis abpatruus abamira.ideftabauia amp;nbsp;foror amp;nbsp;frater abauunculus abmatertera, ideft abauiae frater amp;nbsp;foror fobrini fobrinaecj.ideft qui quæ ue fratribus patruelibus uel fororibus uel confobrinis uel amitinis progenerantur.SEU 1TA affimula* uit.Licet fimilis dicatur per i. in uerbo tamen cu u fcribimus fimulo;aflimulo;dillimulo.ut etiam nota uit dioinedes.quare affnnulauit non affimilauit fcribendum.HVNC ORnatum.feftus dicitur ornatus amp;nbsp;bonis artibus inftru(ftus.amp;honores adeptus a populo.etiam bene aptus, ut miles aut gladiator . amp;nbsp;acturus tabulas.Aeq; etiam ornatus dicitur cultus ipfe quo quis ornatur.ut eum dicimus aliquem tragi co uel comico ornatu prodire.CVM SERVILI fchema.Ita locuti funt ueteres.ut etiam nomina græca ad formam latinam deducerent.nam non hoc fchema fchemaris.fed hoc fchema fchçmæ dixerunt. Eft autem fchema ut Quintilianus quoq; inquit habitus.nam amp;nbsp;in oratione fchema dicitur orationis habi tus.Entq; primæ declinationis in a terminatum neutrum ut etiam pafcha amp;nbsp;nefti fufti lententia omnis generis aduena.nam dicitur aduena mancipium, licet nonnulli generis focminini uelintintcrpræten-turej fchemam pro fchemate.VETEREM atq; antiquam-Vetus dicitur quod iam quafiaboletum. An tiquum.quod ante fadum.Vel uetus nimium atritum.luuena.Vetus atq; antiqua hmultas. amp;nbsp;iterum. Antiquù amp;nbsp;uetus eft alienum pofthume Icftumcocutere.NOVAM.non antea recitata.aut nouam mi randam.ut in bucolico carmine Virgilius.Polio amp;nbsp;ipfe f^itnoua carmina.lTAYERfipellem fe facit.
Av
-ocr page 24-Verfipdlw inquit Nonius difli fuut in quolibet genere fe com mutant« Luc.Iibro.xxvi. at Libertinus cricorms fyrus ifte ad maihaasqurcum uerlipeUis fio ódqui commuto omnia.PJautus in amphitryone. Ita uerfipeJIem fe facit.NVNC cum elfe credent fetuum amp;nbsp;conferuum fuum.Ita emendandum credent. CVIVS cupiensnomen pro participio:quia cupio illum dicimus: VtTercntius fugitans litium.amp; Per fius metuens diuum.amp; luuenalis mue bidentis amans . HVC HODIE amphitryo ueniet ab exercitu. Ita fcribendummon nunc liodie.JNTER.NOSSE.ideftdtfcernerequidinterfir.PETASO pinulas. Pc* tafus inquit Ladantius alatum caldamentum mercurii.nam quicquid eo modo longius explicatur : ut etiam a nento poflit agitari hoc nomine nuncupantur diro quot;Toutre1000ai . Inde petafites a diolcoride furculns herbae eft.inquit maior ulnatdigiti magni crallitudinisicuius folium petafodes ingens inhaeret «tfungus.TOItVLVS inerit aureâ.Torus eminena dr. feneca de hercule noui toros.amp; Perlius.Torofa iuuetusigeminat tremulos nalb crilpate cachios.CVM laterna adueit-qdi ea ignis lateatlaterna dida.
yâ nbsp;nbsp;VI ME alter eft.In hac fcenaquæ prothafis fcu diuerbium nuncupatur folias amp;nbsp;Mercurius coi/
â locuntur.Sofias quidem ab amphitryone domum miffusiut nuntiaret alcumeuae quae uideré W nbsp;nbsp;^tur opportuna.Mercurius nero utiouis partes tueretur foliaq; cifpelleretaduentantem . Q_VI
MIME ,dter eftaudacior homo.Hic audacior ultima fyllabaproducitur propter fequentem aipi/ rationem.eft fiquidem metrum rctr.nnetru. AVT qui cofidentior.Donatus fupet illud terentianum.0 ingentem confidentia inquit.amp; cofidentiam modo pro audacia e(t cum improbitate:utin phormione. Homo confidens:Aliter hicdupra confidens pro conftanti amp;nbsp;grauitergo confidentia interdum in bona fignificatione:Inrerdum in mala ponitunied fiducia lemper in bona.HOC NOdis.deeft tepore.TKES utri me in carcerem compegerint.Pomponius.Eodem tempore cóftituti funt quattuor uin: qui curam Iliarum habereut:amp; trium uiri monetales a:ri«:argenti:auri natnr«.amp; mû uiri capitalestqui carceris cu-ftodiam haberent:ut cum animaduerti oporteret iter nutu eorum fieret.DE PROMptaria cella, hoc eft de Ioco:unde promebantur rei:qui habendi in qu.eftione erant.a depromendo enim: ut promptarium armarium unde res depromuntur in menfam amp;nbsp;promus amp;nbsp;condus qui huic rei præeft.INGRATIS ex-citauit.ideft me nolentemec tale aliquid promeritu.NONNE idein hoc luci, non lucis.hoc eft dum lucefceret:Autlucu pro Iuce:ut Donatus in Terentium teftatur ueteres dixifte-OPVLENTO. apud opu lentumideft diuitem elb- ^ tiomen:eft etiam ubi uerbû.Horatius in epiftolis.Aruo pafeat herum an ba* cis opulentet oliuæ.ERGO in ienntute expetunt.ideft eueniunt:ut appeto aduéto Titus Liuius iam uer appetebat.ideft aduentabat.Expetere item tranflerre euadere Nonius inquit.ldem pro uelle . Pacuuius in ihona.Dii me amp;nbsp;fi perdunt tarnen elfe ad uitam expetuntteum priufq intereo fpatium ulcifcendi dam nunt.SATIVS queri me modo fetuitutem.Ita corrigendum.querot hanc rem dicimus inquit Prifda^/ nus quia conqueftionem figniftcantia uerba accufatiuo lunguntur.quodautem luuenalis conquereris patri dixerit interprætatur quaerens romanos apud patrem.£AM nücpotius pater.lcribe paterer.SVM nero uema uerbero.hic fofias loquitur.peruerlilfime in omnibus plautinis comoediis interlocutores p/ mutati funt:fed quoniam ex fenfu facile id quiuis poterit indicate non corrigendum quenq locum exi ftimabimus inuerfionis interlocutbrum.ET HIC lum uero uerna uerberomon uerbo : fed uerbero . eft enim uerbero uerberonis:ut palpo palponis.NVMERO.ita fcribédum nó nunc uero.Nonius Marcel/ lus de dodoie uiroje indagine Numéro cito aftius in Ånomao numéro te expurgafti.Idem in antigo na ne iftum numerum amittas lublitum oblatum.Turpilius in demetrio nuq nimis numéro quenq ui di facere:q fafto eft opus.ldem in lydia ego interim in turba loras lubduxi cum hac me nequis de nume lo mihi iubeat currere quid puer togatus aut praitexratus capite annuilfettut difeedens numero uenire ait adolefcentem.afranius in priuigno numéro nupfi pertimuifti caflam terriculam aduerlari . Plaut.m amphi tryone.numero mihi in métem fuit.Cato de liberis educandis:ur qui contra celeriter erant nati fere numero pmumebät qdq cito täftu^ qs fiue ouder nolebat dicebat numero id fore.Feftus numero dicebârp nimiû.Virgi.Tù uero inutne^t taunofi^ feraf«^ uideres ludere.i.iii ordiné. Serui.i.xi.cópofiti nüero.i.rónabiliter:un amp;nbsp;fepe nüero dicinV.i.freqnter amp;nbsp;rónabiliter.hlc eft tü uero in nüei,lt;; in róné in ïhythmu.IN MENte fuit.In menté fiut nó in méte dixit Plautus:ut Aulus gelius i prïo nodiü atnea^ Idem auté ille amicus nofter in eiufdem Marcii tuin Ciceronis oratione quæ eft de Imperio gnei pom/ peii ita fcriptû elfe a cicerone dicebat at^ ipie ita lectitabat.Qriuni noftros porrus arc^ eos portus:quibâ^ mtä ac Ipintù ducitisiln pdonum fuilfe poteftatem fciatis nei^ folÅcifmû elfe. aiebat;in poteftaté tuilfe: ut uulgus femidodû piitatifed róne diclû certa amp;,pba cótendebat qa amp;nbsp;græci ita uterenf:Ãi Plautus uer/ boja latiuoy :elegatiflimus in amphitryone dixit numero mihiin mété fuitaiö ut dici folitü eft in men/ te.NAE.græcû é.i.certe.ALLEgér.mittà t.Q^Vl mihi aduenienti os 0ccilet.i.côtundat,aliud incilare é. fignificat enim increpare:ut alibi Plautus amp;nbsp;artius in meleagroiquis erit:qui me non fpemens incilans probris fermone indecorans turpi fama differetrldem in clytemneftra.mater meoiure tactum incilans genitorem iuftum approbas.Pacuuius in dclorefte.fi quis hac mea oratione incillet quid refponde/ am.' âVT SALVI potiremur domum.potior hac re dicimus ; ut troes potiuntur harena. amp;nbsp;potior huius rei mt rerum potiri nolunt,amp; ponor hanc rem ut hoc loco.Nonius tamen leg;t domiper
-ocr page 25-.AMPHL
gcnîtiuum.DVELLO extinfto.i.bclIo.Ducnum enim bellum ut dueUonam bellonam dixere uctcres : amp;nbsp;duilium qui pÅnos fuperauit.Cicero in oratore.Nam ut duellum bellum amp;nbsp;diuis diis: fic duilium eu quipÅnos daffe deuidt:ut bellicum nominauerut cum fuperiores appellati client femper duelln.Q_VI multa.in uetuftis codicibus legiturquod fubaudi duellum.PRAEDA atq; agro adorea^.i- laude belli* catquod adorandi fint qui laudem ex bello reportant.Ador inquit Nonius frumenti genus quod epulis amp;nbsp;immolationibus facns putatur pium:unde amp;nbsp;adorare propitiare rdligionem potelt diflu uideri.Var* ro de re rufiica libro primo in loco humido:fed far adoreum potius ferunt. Virgilms.ii adorea liba per herbam.Idem Nonius alibi adoreum quo didum ab eo putat Varro quod cibiad ora principium fit far Pliniusm.xviii.Gloriam denicj ipfam a farris honore adoream appellabant. Fefius Pompeius. Adorea laudem fine gloriam dicebant:quia glonofum eum putabant effe qui farris copia abundaret.SOLENS. i.folitus:ut inlblens non folitus quandocj fignificat:quod pluribus tefiatur NoniusSIC hoc proloquar ita legenduutcorrigaf.PRIMOri ipnncipes.i.qui primu loeu inter optimates obtinebat, primores eni dicuntur quando« primates:quandoq; primores qui primum locum obtinent in quacun^ re: ut Plautâ alibi primoribus digitulis dixit. amp;nbsp;Plinius primores dentes nominauit: qui exerro ore primi apparent. EXTEMplo.i.Cubito.Verbum eftaugurum:quimiis aulpicns furgebant ex templo.SE SE igitur. Interpretatur Nonius hoc loco igitur pro portea.SlN aliter.Donatus in Terentii eunucho interpretatur ali* ter hoc loco deinde.OPPIdum expugnaffe.ideft expugnaturum efleiaut expugnaffe pro expugnauifle : Ut ad animi notum referatunniû expugnalTere fit legendum LEGIÃnes educuntfiias. Vege. Sciendum autem eft in una legione decem cohortes effe debere quaehabet peditum fex milia centum. Equites aut ^^Pdngentos.xxx Minor in una legione numerus be elfe nó debet.maior autem inuenitur hæc binas ha bet acies primam amp;nbsp;fecundamiquarumlingula: quinq ? cohortibus conftant.Legionum aurem proprietatem a dele(fiu,militum.Varro de tuta patrum libro tertio didam interpretarur.Tum appellatus eft dele ftus:5t ab dedione legio:ab hac fuperuacaneorum confuetudine afcribitur. VRBEM:.igrum:aras ideft humana amp;nbsp;diuina.FOCOS.ideft quae ipfi in focis agerent.focus q gt;foiieat omnia didus inquit Ouidiâ. Focales qui focum fuftineant a catone dici.nam focale quod collo circundatur ob ualetudiné quafi fan-eile didum a faucibus:quomodo foneem amp;nbsp;lauricem dicimus codam amp;nbsp;caudam.Codicem amp;nbsp;caudicem coponem amp;nbsp;cauponem ploftrum amp;nbsp;plauftrum bcid genus alia.CONfonat terra. Varro terrainquit tri -bus modis.Communi,proprio.amp; nuxto.Coinmuni ut cum dicimus orbem terrae amp;nbsp;terram italiamiaut quam aliam.ln ea enim amp;nbsp;lapis amp;nbsp;harena amp;nbsp;caetera eins generis fuut.Altero modo dicitur terra proprio nomine quænuUo alio uocabulo neeg cognomine adiedo appellatur . Tertio modo dicitur terra quae mixta in qua feri poteft quid amp;nbsp;nafei utargilofa amp;nbsp;lapidofa.V UTA fufeipere amp;nbsp;hortari.pro fufeipiebant amp;nbsp;hortabantur.figura metalafis.ÃüAT.ideftrefonat.Virgilius in tertio georgicon. Reboantlilnæq; amp;nbsp;magnus Olympus. Verbum a græcis fumptum awTou Ãouw.ideft clamo.hinc boarium forum Roma: dicebatur tp ibi uenderentur boues amp;nbsp;bocas genus pifds a boando, ideft uocem emittendo appellatus. NEBVLA conftat.ideft compofita eft.LuciIius libro.xxvi.Principio phpfici oinnes hominem ex anima amp;nbsp;corpore confiare uolunUdem Nonius tarnen paulopoft hunc citando locum.conftitit inquit eredus eft I^lan US im amphitryone fremitu turum amp;nbsp;fpintu atqjanhelitu nebula conflat. Virgilius libro quin* to.Conftititin digitos.Cicero tufculanarum libro primo.unde rigida confiât craffa caligo inferum.IN GRVunt.i.inuadunt.Virg.in fecundo æneidos.A.morumij igruit horror.amp; ingruit aneas italis. SED fugam, pro in fugam nemo coniiortitur pro conuernt. ut Nonius. Gum tarnen effe poifitimperlonale ueebmn.quandoq }fuga celeritas.ut fugaprauemturheb^.Virgilius.!dem Simul arua fuga fimul æquo ra uettit.unde óc uelocem equum fugacem uocamus.quando*5nauigatio.Adius in teleplio.Remicp ue xi properiter naue in fugam tranfeunt. Virgilius Iibro quinto.Ipla lam matres:ipfi quibus afpera quoii -dam Vifa maris facies amp;nbsp;non tolerabile numen.Ire noluntomnemep fuga: perferre labore - a græcis uer bum fumptum eft.IIli enim phygi uerfo y littera in u.Q^VIN ftatim.idefi perfeuerancer. Nonius ftatim produda prima fyllaba a flando perfeueranter amp;nbsp;.equaiuer lignat.Terentius in phormione.Bina talenta capiebam ftatim.Plautus in amphitryone.Nec recedit loco quin ftatim.REM gerat.hoc dicendi modo Cæiar in fexto ufus eft inquiens.Illum nero obfeurantur occifum gladio cominus rem gent uorenus⢠PARENT citi.Cito obtemperant.citus quandoq jprimam habet longam quando«^ breuem.Seruius in odauo æneidos-Vteft in iure eredo non cito in patrimonio uel hærcditate non diuifa.Citus cum diui* fum fignificat ci longa eft.Prifeianus autem cire inquit quartæ excitum concitum penultima produda fa cit.Ciere autem fecundæ correpta.INVOlant.Irruunt euolant inuadunr.FOEDANT ui.idellabfumût per uim.Ita Ti.Liuius in.iii.ab urbe códita.Vis labinoi ningés ppead mÅnia urbis infefta populatóe ue nit fcedati agri.terror iniedus urbi eft.amp; aliato pofl.deinde duo fimul mala ingétia exorta fames pefti» lëtiacp foeda hoi.foeda pecori.uaflati agri fût.urbs affiduis exhaulla funerib^.amp; mox multiplici clade foc datus annus.amp; foedare difcutere diruerecj.Virg.foedare latebras.HOSTlum copias.copiæ cü de exercitu dicimus pli efferunf.Copia uero allais reiy.Uuidius.m meth.Ante ut emoriarqlit tibl copia mei.Tu bus ad Goinificmm.Quantum copias holes cum iple cdiedma coleqm poteiâaù ex tuis iris cognouiâ¢
-ocr page 26-EST PROIocutus perperam, î. pemerre ac praue. Terentius in phormione. Verumiüæc de nomineeo perperam olim dixùnc nos forte imprudentes foras effutiretis.ET MEVS compugnatus eft. Côpugnôr «amp; compugno quomodo fabrico amp;nbsp;fabricortaffentio amp;nbsp;aflentior.PERduelJes penetrant fe in fugam f^o ftes fugiunt.Varro apud Ennium quimumJnuitis fumpferit perduellibus.perduelles funthoftesmtper fecit perduci!um fic ut duellum id poftea bellum:ab eadem caufa fafta duellona bellona. PVGNAta pu gna.Archaifmosmt feruio fetuitutemmiuo uitam:amp; id genus alia.POSTRIdie.in die fequenti per finço pam didum quafi pofteriori die.Terentius in andria.Venit chremes poftridie ad me clamitans.VELLA iis mâibus.quod fieri folet a maxime fupplicibus:ut porreftis trdfpeftus brachiis manus fub axillis tegat. Aut udatis ornatis uitatifue pacem fidemq jpræfe ferentibus.Virgilius.Iamcj oratores aderant ex urbe la tina uelati ramis oleae ubi Seruius. Velati inftrudi amp;nbsp;omati.i.in manibus olmae ramos feren.es. Idem in feptimo.Tum fatus anchifa deledos ordine ab omni.Centum oratores augufta ad moenia regis Ire iu bet ramis uelatos palladis omnes.Vellare coronare.Virg.in fecundo.Nos delubra deum miieri quibus ultimus effet.Ille dies fefta uellamus fronde per urbem.IGNOfeamus peccatum fuum. putat Nonius ee antiptofim pro peccato fuo.Dicitur tamen ignofeo tibi hanc rem. PATERA donata aurea, carchdium dicitteuius Macrobius in quinto meminit:amp; nos alibi abunde locuti fumus.AT AT illic.intcnedio eft. illic pro ille fofias.FORmam coepi huius in me amp;nbsp;ftatum.Diximus fupra formam Afeonii fententia circa geftummotumij membrorum.Statum circa omatum.TELO fuo fibi.i.aduerfum ipfum.HAC NO-du nodumum. nodo,p node dixit.Nodumum autem nodis deum.SEPTENtnones- a feptem ftellis feptétriöes didi.ATC^VE uti.Atq; pro q dixit.NEC iugulænec uefperugo.Varro apudPlautum ne^ jugula neq; uefperugo neq; uergiliæ occidut.lugula fignum quod aecius appellat oriona cum ait citius orion patefit huius figni caput dicitur ex tribus ftellis.quas infra dure claræ quas appellat humeros inter quas quod uidetur iugulum iugula dida. Vefperugo ftella quæ uefpere oiitur : a quo ^ Opilius fcnbit uefperum.Vefperuginem ergo ftellam ueneris dicit:qua: nunq tam longeafoleabeftmt ad lexangulam mundi^figuram perueniatiquæ folem antecedens lucifer:fequens folemagraecis hefperus a latinismuta^ ta afpirationein u colicum digamma tam uefper q uefperugo nominatur.amp; quando« ^ pro fero diei ca-piturficutuefpere amp;nbsp;uefperi aduerbia.NEQ_VE uergiliæ.quæ a graecis pleiades:alatinis iiergiliai: quod uerno tempore cum fole oriantur.Seruius in georgicis.Pleiades fignum eft ante genu tauri quod ortu fuo primaenauigationis tempus oftendit:ut graece atroTouttAieiv.ideft nauigando dicuntur.Latine au tem uergiliæ a uemi temporis fignificarione quo oriutur.ISTA ftatim.Nonius Mar.ftatim mox dicitur Cicero m uerrem ftatini litteras meffanam dedit ftatim prima produda fyllaba a ftando: perfeuerater amp;nbsp;aequaliter fignificat.Terentmsin phormione.Bina talenta capiebam ftatim.Plautus.Nec recedit loco qn ftatim rem gerat.STANTligna.lignum praeter quod dodi pariter amp;nbsp;mdodi omnes inteUigunt multis adhuc dicitur modis.Nam fignum apud geometras nominatur uel m principio lineae uel omnino extra figuram nota cuius pars nuIla.Nam in figurae medio dititur centrum.In re militari fignum uexillum eft unde antefignani.figuam etiam ftatua.Horatius.amp; centum potiore fignis munere donat. amp;nbsp;lignum qd' imprimitur cuius diminutiuum ligillum amp;nbsp;denominatiuum fignaculum.Signum etiam apud oratores: ut Cicero in rhetoricis amp;nbsp;Quintilianus in oratoriis inftirutionibus uis argumenti eft de inexpertibus ar tis fumpta locis.fignum ab aftronomis ftellatum multitudo nominatwrdub una compræhenfa effigie : ucfunt figniferi figna duodecim. Vt Cancer.Leo.Virgo.ôC extra figniferum aliamt bootes cynofura he -lice:in qua fignificarione hic locutus eft Iâlautus,Q_V AM pependi peipetem.ideft lugem locumq jobtix net aduerbii.unde fit perpetuus.ATQ_VE appotum.ideft plus nimio potafie.PROBE.ideft plurimum. IN CAENA plufculum.hoc eft aliquanto plus folito.MQDO fis ueni hue.fis pro fi uis.Clcero in orato re ueteres pofuilfe ait.ISTI fcortatores.Quifcorta conducunt. Q^VI foliti inuiti cubant, ab eo quod eft folus folims iolira folitum fadum hoc eft folitaris amp;nbsp;folirare.Senfus eft ubi funt qui fcorta conducunt: quippe quod inuiti cubent foli.Nam ab eo quod eft folus fit folitusunde folitaris.SCORTO condudo male.Male Donatus exponitmagno.ira amp;nbsp;bene ualde quoqjfignificat:ut apud Ciceronem in Bruto be ne dodus:bene litteratus:amp; boilum magnum.Perfius. At bona pars procerum.HOC meticulofus. i.me tu plenus-CVM in métem uenit illic homo hoc denuo uolt palium detexere.melius q dextere: ut fit fen fus.uult alio modo me induere q indutus fim hoc eft pugnis ualde caedere.Auger enim de particula ut in deamo deiuro.Vitg.Viminibus niolliq; paras detexere iunco.DENtes pruriunt.Carnis amp;nbsp;neruorum non olfis eftpruritus.Pruriut ergo dentes catacrefis figura pro ftrident.OPPIdo interii.oppido pro ual de erpoftetiores dixerutme dû uetuftilfimi uelut frepe Vidruuius.COLlocaftis nudos.Nudu inqt No. in confuetudine fine tegmine dicit- Virg.Nudatofqj humeros oleo perfufa.Nuduinfepultu.Virg.libro quinto.Nudus in ignota palinure iacebis harena.IAM ergo fi colo. Nonius colo interprætatur exerceo APAGE.ideftame abige.HOCnodis elipticos.i. tempore: ut fit integruhoc tempore nodis: qua loquendi confuetudine frequenter ututur græci.ESSE.Dixerat fupra Mercurius edat: ideft proferat quod Utilium eft uerbum.Nune Sofias elfe in comedendi fignificarione ab edo quod græcum eft interpræ-Utu^ edat Mercurii. PROIN.pro proinde. TRACTIM.Nonius tradimiut fenfimddeft diutine longo
-ocr page 27-AMPHI.
traftu.Phutusîm amphitryonc.Quid fi ego illum tiaâim'tangam ut dormiat. Aut ut Seruluvin guar* to georgicon fuper illudtraftimcg luccuriaur.Tradun lugiter fine intermiflione.TANgam.feriâ.No.ta gere;fenrc:c0mouere.Virg.lib.xi.Necfolos tangit atridas Ifte dolor.M.Tullius in frumétaria uerrina^ Nunq tua me cura tuarum fortunarum cogiranoe p tanger.Luc.Nec bene pro meritis capi nec tangitur ira.Si plura de huius uerbi fignificatione defideras:qux fecunturhxedege apud Nonium. MALE difeit manus.fubaudi malam feriendo.PVGNO legeris.i.contuderis.utin hac inferius comoedia Plautus. Ia ego te hoc feipionem lego;fumpta tranGano a leguminibus uel aliis quae leguntur.ILLIC homo me in terpoIlabit.Nomus Mar Intemollare eft imminuere amp;nbsp;interponere ad nonam formam:eucrrcre fingere M.Tullius in uerrem aftione fecunda aliquid demendo mutando interpellando. Er eft tradum ab arte fullonia quae poliendo diligenter uetera quæqg quafi in nouam fpeciem mutant.Pli in.xix.cap.quinto. Spartum alitui etiam diuerlummeluti natalium fit impenfa Eftquidem eius natura interpolis.Dicituramp; interpolus Ixmn.Labeo libro pofteriorum fcribir.Si ueftimenta interpola quis pro noms emerit treba.* tio placere ira emptori præftandum quodintereft.Si ignorans inteipola emerit:quam fententiam amp;nbsp;pó ponius probat in qua amp;nbsp;lulianus eft.Q_VASI murenam exofLire.Solent enim murenae adhuc crudæ fuf penfae a capite diftringi:amp; in cauda ul^ trahi o(ficula a coquis;ut cauda amputata abiiciatunfimiles fune anguillisded inacuioLe.a Plinio fultae appellata;.Inuemuntnr autem maiores in freto ficulo q in quopia aliotunde Martialis.Quac natat in ficulo grandis murena profundo.Non ualet exufta mergere fole cute OLET homo quidam malo fuo.Oleo hac re dici uiciofe putat Diomedes ab Ouidio : fed non modo p acculatiuummt Plautus in perfa.OboIuifti alliti germana illuuies:amp; Terentius.Olent unguenta de meo amp;nbsp;olet laternam luuenalis.Verum etiam per ablatiuum non modo Ouidius:fed amp;nbsp;propertius amp;nbsp;alii plu les.SVPERftitiofus eft.Vnde fupeiftino fit difta abunde Laftantius in quinto inftitutionum expofuit . Superftitiofus ergo inquit.i.fupra q decet fcrutatus.IVMENto fuo.Vtuulgo dicere folemus.hic ftultus cum fuo iumcnto eft.ETIAM nunc naufeo.hoc malum quia nauigantes frequenter infeftat etia nomé habet.NÃMEN fofia eft.non fubaudi nefcio quis.TIMEÃ.metuimus eos qui nos amanr.Timemus ini micos.VÃl roget.pro quando interroget temporis aduerbium ubi:ut amp;nbsp;loci.WLcanum in cornu con dufum.hoc eftluccenfam in laterna candelam.PERGIN argutarier.pro argutari.i.uerbis ftridere argu. tis.Argutumnane pftridulum.Virgilius dixit.Arguto mulier percurrit peftme telas. Dicimus arguto amp;nbsp;^rgutoKut fabrico amp;nbsp;fabricortaflentio ce aflentior:amp; id genus alia.Neuius.Totum diem argutatur quafi cicada.Propertius.Illa mihi totis argutat noftibus ignes.ACTVtum.Confeftim illico fine dilatione. «Si eft aduerbium temporis.Virgilius libro nono.Turn extera reddet aftutu pius xneas.Terentius in phor-mione.Congredere adutum.FACIAM hodie te fuperbum.fuperbos inquit Nonius citando hunc loeu plaunnum ueteres mortuos dixerunt.AVFERre.auferimus enim ea quæ cum faftidio cernimus.ferim'^ ea quas cum honore tradamus nili fit feribendunr efferre;quo etiam in aulularia utitur uerbo optumuni eft loces efferendum.Propne enim efferri dicuntur cadauera cum ad fepulchrum. Terentius effertur cor pus.Mar.Effert uxores fabius:chriftalla maritos-NAE tu iftic.næ grascum eft amp;nbsp;affirmantis aduerbium. Nam ifticift.ee iftuc prifea confuetudine:quod nunc ifte ifta iftud dicimus.AVDAcias columen, a colu-nis columen fi Vidruuio crediinus.ITA pfedo.Iteratum hoc uerbù ioci caufa ut comici folent. TVAM fidem obfecro.tibi me concredo. VT TV potius fis.quia tu iiapules.ETIAM mutis.Audes uerbum dice re quia muti:ut Feftus inquit mu iterant inde mutire.AMPHItryonis focius.quia Sofias amp;nbsp;fociusjabjea--dem fyllaba incipiunt.INDVeia: parumper fiant.Varro inducias inquit funtpax caftrenfis paucorum die rum.ltem alio in loco inducias funt belli ferias: fed cum Caius pontius fex horarum inducias poftulaffe dicatur a quadrigario inâprimo annalium dierum paucorum dici nó uiderur.Melius ergo grxei ecechi-rian.i.manuum ceffarionem creduntur appeUaffetlicut amp;nbsp;hoc loco pofuit Plautus.iuxta aurelii opilii dif finitionem:qui inducias inquit dicuntur:quum holles interfe utrin«^ ultro citroq; alteri ad alteros-impu ne amp;nbsp;fine pugna ineunt.!nde'ab eo inquit nomen elle fadum uidetur: quafi initus arg; introitus . Cicero a utem in officiis ab eo quod in diem fierent inducias effe nominatas dicit his uerbis. Vt ille qui cum centum triginta dierum effent cum bofte padæinducite nodu populabatur agros:quod dierum effent padie non nodium indutias. VT VT.i.utcuiKjiquomodocuncgiquemadmodumiqua qua:ubi ubi:unde unde:pro quomodocun^^tubicunq^: undecuncjiquod teftatur Donatus. TV ME VIuus. Corrige tu me II1UO.V^VID malum.'â!ndignantis interiedio ac fi dicatin malam rem.EXPORtu perfico. MARE eu-boicum inquit feftus quod 111 eo fteterit claffis perfarum non procula thebis perficum portum dixere, Perficum etiam Plautus eiufdem fententia peracutum dixit:ut nihil te conciliares quibus nifi qui perfidis lapis.à perficos Horatius dixit apparatus fûptuofos ac deIiciofos.Q_VI.pro qua patera . CVM quadrigis fol.lugales equi folis dicuntur inquit Ladantius Xanthus amp;nbsp;asthon:quorumnomina ponitMartialis libro odauo dicendo.Quid cupidum titana tenes iam xanthus amp;nbsp;ethus Fecna nolunt.Ouidius ue ro omnium quattuor equorum folis nomina uerfibus fuis demonftrauit dicens.
Interea uolucres pyrous eous amp;nbsp;ethon Solis equitquartufcg phlegon hinnitibus auras Flammiferis implent pedibuf^ repagula pofeunt. Apud Euripidem ueio in phacinffls memorant.
-ocr page 28-Xpovop.cttöcö.dcyTpaTfHV dAAoi ë ÃUO Ai-uTTopTaKaâ«pdeeop Tct.INTABERnaculo-TabemacuIa in quit Fellns dicuntur a fimilitudine tabernarum quæipfæ ex tabulis olim fiebant diftæ Hint non ut qui * dam putant quod tabulis daudantur.CADVS erat tum.Vrnæ tres cadum óe artabam faciunt: quæ lunt modii decem amp;nbsp;femis modii.INDEIMpleui citueam.Vas uinarium inquit Nonius eft cimea-Nam cir^ iio fignificat mifeeo.VT MATRE fuerat natum.ideftnon dilutum:fed ut ex uua exieratita potaui ut me rum effet.EBIBERIM meri.Licet a mero fieri uideatuc meracum aliter tamen fignificat.Hieronymus fu per 1hecemia quod aurem dicit contra fratrem luum fubauditurdedit meracam potionem:ut omnes fu rerennuomerent:amp; multis inter fe praeliis dimicarent-Horatius-Expulit eleboro bilem morbum^ mera co.Propertius.Ha pereat quicunq jmeracas reperit uuas.Corrupit^ bonas neftare primos aquas. NAM iniutato plus credet mihi.AAiue dixitiniurato qui nó lurem.Nam amp;nbsp;paffiue dicitur. Horatius.Iurataf^ tuum per nomen ponimus aras.NI HINC abis ignobilis ideft incognite:quem mihi qui fis liceat igno rare.Ignobilis dicitur etiam Hultus-Virgilius in primo æneidos Scæuit^ animis ignobile uulgus-lgno bilis item ignotus.Idem in feptimo.SoJus ibi in filuis italis ignobilis euum Exigeret.Q_VEMadmodii ego fæpe in fpeculum inipexi nimis fimilis eft mei.ita corrigendu.Speculum a ipecio quod iimplex uer-bum in ufu non cft.lnde Ipecula locus eminens:unde profpeftus longe lateq j pateat Specular quoqj fe neftra qua fpecuiamur.Iuuenalis.Quæ uchitur daufo latis fpecularibus antro.Hinc fpecillum quod ocu lis admonemus nitreum inftrumentum quo facilius fpedemus aliquid.Dicitur amp;nbsp;fpicillum inftrumen^ tum ferreumad praetentandam uulnerum altitudinem.Specillum uocari ait Opilius Aurelius caprae bar bam.SVRA.quae a græcis iphpra mutato y in u amp;nbsp;abieftoffupra calcaneum.NASA.ira neteres genere neutro.MALAE.quæ a malo.idcftpomo nomen habent: infra oculumiuxta nafum fupra buccas quas radi inquit Plinius ueteres prohibuerunt.BARBA.Seruius fingulari numero barba hominum dicitur⢠Virgilius in fecundo. Squalentem barba amp;nbsp;concretos fanguine crines.In plurali numero quadrupedu. Stinaq; impexis induruit horrida barbis . Confunduntur tamen ab autoribus:unde barbigerum pecus dixit Lucretius.Hora.Vtq; lupi barbam uariæ cum dente colubræ.Pli.lib.xxviii.afferût magi fua come-ta.Primum omnium rabiem hircorum fi mulceatur barba mitigari.Idem in oftauo.eft in eadem fpecie barba tantum amp;nbsp;armorum uillo diftans quem tragelaphon uocant. amp;nbsp;alibi. Callitrices toto pene afpe-du diffcrut a fitniis barba eft in facie caudalata diffufa priori parte. Idem in nono de muIis pifcibus locutus inquit barba geminainfigniantur inferioriJabro.Præterea barbæ de hominibus plurali quoq; nu mero dicutur: çp Silius italiens apertiflime docetiidfcribés in.xiii.Indociles nûc ^pexis i pectora barbis uerrcrehumu. IRRITASiis, ideft prouocaueris. Ducitur autem uerbuni a canibus qui reitridis detibus hanc litteram imitantur.IBO AD portum.eft portus ubi naues hiemant.VT EGO hodie rafo capite cal uus capiam pileum.ideft liber fiam.Nonius Marcellus.Qui liberi fiebant ea caufa calui eranr:quod tem-peftacem feruitutis uidebantur effugere:ut liberati naufragio folent.Plautus in amphitryone.Vt ego ho die rafo capite caluus capiam pileum-Seruius quoqjin oftauo feronia mater nympha campaniæ eft:qua etiam lupra diximus.Hæc etiam liberorum dea eft:in cuius templo rafo capite pileum accipiebant:cuius rei etiam Plautus in amphitryone facit metionem:quod utinam ille faxitiupiter amp;c.Liuius de bello ma cedonico libro quarto.Præbuerunt fpeciem triumpho fecuti capitibus rafis qui feruitute exépti fuerant.
ENE profpereç.Lætatur Mercurius in hac leaena quod Soliam abire compulerit. Solias a fogt; b fo:ideft conferuo amp;nbsp;cuftodio utpote feruus:quem domus conferuatoré eÃe oporteat.AMBO
Dominum amp;nbsp;fetuum.Ambo ex græco duftum uidetur:ut inquit Feftus: quod illi amplio di--cunt ADEO ufqj.eo ufq jquoad pater iuppiter capiat quam uultde alcumena facietatem. Seruius adeo inquit multum.Virgilius in quarto æneidos.Nec me adeo fallit.Et Terentius.Adolefcentem adeo nobilem.Adeo ualde.Virgilius in georgicis.Multa adeo melius gelida fenofte dedere IGITVR. pro poftea Donatus interpretatur.TVRbas conciet.concitabit rixas tumultus turbationes ac moleftias. ATQ_VE infimulabit.i.criminabitur per fimulationem.Donatus infimulare eft crimen ingerere.lnfunu latio eft amp;nbsp;falli amp;nbsp;ueri criminis incufatio.Infimulo genitiuo iungitur Sic Cicero.Nihil eorum quæ galli inlimulabantnegarunt.Q^V AM fæminatus.hoc eft decimo menie lunari perfecto a quo fæmen lattum eft tempore.ALTERmenie fcptimo.nam uterlt;$ legitimus eft partus. A MPHItryonis alter eft. Subaudi iphiclus.ALTER iouis.fubaudi hercules.ET NE in fufpitione ponatur ftupri.Quia fi diuerfo tepore nati diuerfo tempore concepti alio femine putabutur.Stuprum in hoc ab adulterio inquit Seruius differt quod adulterium in nuptam:ftuprum in uiduam committitur.fecus tamen hic a Plauto.RESCIfcet ta-men.Donatus iiiecyra fuper illud Hoc ubi fenex refciuit.Scimus inquit quæ ad nos deferunturtrefeimus relata.amp; alibi fiiper illud Neq srefeifeentneq; refcient:refcifcuntquæ nelciut quæ negligunt: amp;nbsp;refeimus ex alio.lciinus etiam per noftram opinionem.CVLpam expetere.i.aduemre. IMMORtalem.quia deo-^.^quot;-^rum culpæ uideanturimmortales.Amphitryo fubditicius.Confisus adulterinus.
-ÃENE uaie alcumena.Ex adulterio abiens iupiter fe Amphitryonem fimulat ufqi quaq; . REM ^communem.tam tibi q mihi.EXACTOS uidesideft petfedos ad partum.NATVM tollito, ideft alito.Iuuenalis.tollere dulcem cogitat hæredem.Terentms. Decreuerunt quod natum
-ocr page 29-AMPHI.
erat tollere . Idem in ceyra . Hoc mihi unum ex plurimis miferiis reliquum fuerat malum fi puemm ut tollam cogit. D1STEDÃAT,pigeat:tedeat.NIMlS hic fcitus eftfycophanta. fcitus peritus. Scitus inquit Seruius pulcher elegans. Terentius in andria. Percaftor fcitus puer eft natus e pamphilo. Scitus doftus. Marcus Tullius in lelio.fcituin enim id Catonis multo melius de quibufdam acerbos inimicos mereri g» eos amicos qui dulces uideantur;fycophanta non ut uulgo dici folet calumniator:fed qui aliud often tat q res ipù habear.tractum id ab atticis qui cum proponerent fe ficus uendituros:fuperiorem uafis partem ex ficubus oftentarét;fubter fallacia tegeretur.Nam fycos ficus:amp; phanon manifeftum dicitur.P AL PAbitur.blanda oratione utetur.Dicimus palpo amp;nbsp;palpor in eadem fignificarione.ideft blandior. Am-broflus ad uercelcnfes-Quid uos palpant diuitiæ.unde expalpo compofitum uerbum ut ipfe in poenulo blandire expalpa:amp; palpo palponis licut cachino cachinonis.Perfi. lus ne habet ille fui palpo:quem du gt;nbsp;nt hiantem Cretata ambitio.Nl.pro ne ufurpatum.ut eft legere apud plcrofq; ueterum. Et Donatus in Eunucho afferit inquiens.Veteres ni prone ponebant.^ ne pro non.Plautus. ni ftulta fis. Virgilius. Ni teneant curfus certum eft dare lintea retro.EXPEriri mauellem.fubaudi re ipla quia protulerat iupiter.fa tin habes fi feminarum nulla eft quam æque diligam.Q_VAMleftus ubi cubuifti. Cafus genitiuus 1e * dus eft.ut Prifcianus memor eftiuxta rationem eiufmodi uerbalium nominum.ita namep uifus auditus ambitus amp;nbsp;fimilia pterin tpis participiis.qq poftea mutata ratio eft.ut iuxta fecunda declinatione leftus kfti dicatur.Q_VID tibi hanc curatio eft rem.Non participia modo fed etiam uerbalia nomina ueteres cafibus anneftebantiqmbus amp;nbsp;uerba eorum iungebatur.Donatus in Eunucho.Differentia eft inter cura tutam curationem amp;nbsp;curam.inquit Donatus in Eunucho quod cura mentis fit.Curatio medicinæ.Cura tura diligentiæ.Q^VOI ego iam hoc Scipione.figura apofiopefis.fubaudiendum enim eft aliquid mali impingam.Scipione.aut bacillum cui forte haerebat dicit aut fceptrum;quod exercitus imperator gefta te confueuit.NEQ.VIterpene expediuit.hoc eft euentum habuitJnde militares expeditiones dicuntur PALPO percntit.palpo palponis.ut leno lenonis.cachino cachinonis.Perfius.Sum petulanti fplene ca* chino. VXORem præuertiffe dicam.feribendum dicant.!.pluriffeciffe amp;nbsp;præpofuifle. prxuertere etiam praeterire.Virgilius.Fuga præuertirur hebrum. LACHRlmantem ex ambitu cócinnas tu tuam uxorem Concinnare inquit Nonius eft facere.ut Plautus in amphitryone lachrimantem ex abitu concinnas uxo Km.fed proprietas uerbihxc eft quod apud ueteres cimius potionis genus ex multis liquoribus confe-ftum dici folet.Reffe autem concinnare amp;nbsp;confentire intelligi poteftquafi concinnere.ut multis diuer-fe canentibus unusefficitur modus.Plautus in afinaria.Auceps quando concinnauit aream effundit ci-bum.Tullius de finibus bonorum amp;nbsp;malorum libro quarto Cum his cum quibus concinnabaturuerbis difcrepare.Idem in academicorum libro primo qui cum fimilitudine uerbi concinnare maxime fibiui-detur.NVNC tibi hanc pateram.Carchefium pateram uocat Macrobii fentetia:qui eft autem inquit car chefium poculum graccis tantummodo noturn.Meminit eius Pherecydes in libris hiftoriarum:atq! Io -ânem Alcumenae pretium concubitus carchefium aureum dono dediffe:fed Plautusinfuetum nomen re 'liqnituitq? in fabula amphitryone pateram datam cum longe utriufc^ poculi figura diuerfa fit.P3tera eni âut amp;nbsp;ipfum nome indicio eft planum ac patens eft.Carchelmm nero procerum amp;nbsp;circa mediam partem compreffum anfatum mediocriter anfis a fummo ad infimu pertlgentibus . Afclepiades autem uir inter graecos apprime doffus ac diligens.Carchefia a nauali re exiftimat difta. ait enim ueli naualis fummam 'partem carchefium nomiuari:amp; inde diffundi in utrunt^ ueli latus caq; cornua uocantur.nec folus Afcle * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piades meminit huius poculi:fed amp;nbsp;alii illuftres poetæ ut Sappho amp;nbsp;Sophocles.Fortaffe carchefium uo-
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;carunt graeci quod prifei latini nauftibulumad Fefti fententia a nanis fimilitudine ate p aluei uocitatum.
'Sane de patera donata Alcumenæ feripferunt pherecydes in fecundo liiftoriarum libto.necnon Herodo * tus heradeotes amp;nbsp;Afclepiades myrleanus.CONDIGNVM donum. Donatus in Eunucho inquit.Do-⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;num præmium eft;amp; munus præmium:fed donum praemium diis datur:munus praemium hominibus.
⢠Nam feparatim donum deorum eft: præmium uirorum eft fortium. Munus hominum amp;nbsp;donum. Mu-â¢^inifq; tam ante faftum q poft faftum datur.Præmium non nifi poft faffum eft.Donum uoluntariu præ-i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mium debetur.FVRCIFER.Donatus in andria fuper illud.Ego hoc tibi eredam furcifer inquit furcife-
ri dicebantur qui ob leue deliftum cogebantur a dominis ignominiae amp;nbsp;magis q fupplicii caufa circa ui i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dnos furcam in collo ferre fubligatis ad eam manibus amp;nbsp;prædicare peccatum fuumfimulcj monere eae
1'terosme quid fimile admittant.italt;5âamp; Cicero de feruo quid inde furcifer quo progreditur.NVNC te t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nox.Difcedens ab alcumenaiupiter adnoffem habet uerbatut diei cædat.Nam cum hercules nafeeretur
i- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tontinuae tres noftes dicuntur fuiffetut Laffantius in fexto Thebaidos:amp; Diodorus in quinto : Vt uero
is Ouidiusdi^tantum inquiens.Contraxitnoffes in fua uota duas.
s;.GbI TV fecundus fequor.Sofias utamphitryoni memorarat fe ab alio Sofia abaflû pugnif:^ â* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A J^ contufum quo minus domumingredi potuerit aduerfum fe herum irritauit ut domumuenif
ja fe non putauerit:ita^ eum a fe abigit:age i tu inquiens fequor.SECVNdus.hic ordinem figni ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;nbsp;nbsp;â JLficat.Aliquando fecundus obfequens dicitur.Traftus autem eft ferma a ferais fequetibus.ideft
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'pedifiequts fecuneüsjunde amp;nbsp;fecundam fortunam dicimus:quod fecundum nos eft.i.prope.Virgi. Cur-
-ocr page 30-ruq? uohuj Jat Iota feaindo:amp; alibi rebus ablata fecundis.ECCE rem.duo fuut uctba:res appellatur ge quid omnino in rerum natura eft.Res in plurali dicuntur poteftates amp;nbsp;imperiaJn fingulari capitur qua do^ pro lite:quandoqg pro facultatciunde Horatius. Nunq rem facies;nifi fit legendum ac corrigédum eccere. Nam Feftus eccere iufturandum eft ac fi dicatur per cererem:ut ecaftor amp;nbsp;ædepol.Alii eccere pro ecce pofitumaccipiunt.SCElus.plus dixit fcelustg fi fcelefte:ut etiam Terentius in eunucho:qui dum ex tremæ fenedutis hominem uult innuere non iénemded lenium uocat ubi inquit Donatus plus dixit fe* nium d fenenu amp;nbsp;fenex ad ætatem referturdenium ad conuicium: fic Lucillius ait. At quidem te lenium ateg infulfe fophifta.Idem in illo Terentiano.Sceluspoftg ludificatus eft uirginem.Scelus du^Hoio-.plus enim eft iceIus g fceleftus.Lucil.Career uix carcere dignus.Ita Martialis. Nó uitiofushomo es ïoile: fed uitium.MALVM quod tibi dii dabunt.ideft malam rem mihi profers:quam utinam dii infliganttibi. Q^VID hoc fit hominis.In obliquo cafu cum indignatione ponitur.Cognofcendi namep caufa feifeita^ mur per nominatiuum.DICTIS delirantibus.ideft uerbis infanum fignificantibus.Lira fiquidem latinu prima produfta fulcus agrorum eft ad uliginem excipiendam : quæ fatis agris obeflè poflît. Q_VO ID malum, malum in fine accentum habet interieftio.Acfi dicat in malam rem.SEDImus. ideft ftetimus : caftrametati fumus.Inde obfidere uerbum inclinatum amp;nbsp;obfidium. Sedeo apud antiquos confiderat amp;nbsp;curatfignificat.Virgilius in primo æneidos.Celfa feder acolus arce.Non enim ociatur fed curat fignificat amp;nbsp;alibi.Turnus facrata ualle fedebat.Sedere item eft efletuel confilium capere.Plautus fetuum inducit lo quentem.fineiuxta aram fedeam amp;nbsp;dabo meliora confiliadecundum augures eft augurariNam poft de lignatas caeli partes a fedentibus captantur auguriatquod amp;nbsp;Virgilius latenter oftendit inducens picum folum fedentemnitparua«^ fedebat.EDISERtauir.ideft diferte enarrauit.STABAM.ereftus eram. OBr DORmiuifti dudum ufg gentium.Vfg non nufg legendum-illud gentium ornatus caufa.Cicero in ca tilinam ubi gentium fumus ita loci:ut cum dicimus interea loci. INSO Mnis fofiam. Vifiones quas fibi uidere uidentur:dormientes inquit Diuus Auguftinus in libello de fpiritu amp;nbsp;animaquinq? funt genera fcilicet OracuIum.Vifio.Sornnium.Infomnium.Phantafia.Oraculum eft cuminfomnis parens uel ali x qua fanfta grauif^ perfona feu freerdos uel deus euenturum quid aperte uel non euenturum faciendum uel euitandum denunriat.Vifio eft cum quis uidet id quod eodem modo quo apparuerat eueniet.Som nium eft figuris rectum amp;nbsp;fine interpretationeintcHigi non poteft.Infomnium eft quando id quod fati* gauerat uigilantem ingerit fe dormienti:ficut eft cibi cura uel potusmel artes:uel infirmitates. Secudum nam^ ftudia quæ quiiq; exercuit fomniat:amp; folitorum aftuumfimulafta in præfentia mentis impreffa apparent in fomnis.Iuxta etiam infirmitatum diuerfitates diuerfa accidunt fomnia;amp; fecundum morum amp;nbsp;humorum uarietates uariantur etiam fomnia.Alia enim uident fanguinei:alia cholerici:alia melacho Iici;alia flegmatici.Illi uident uaria amp;nbsp;rubra.Ifti alba amp;nbsp;nigra.Phantafma eft quado uix dormire quis eoe pit:amp;adhuc uigilare fe exiftimat:afpicere indeturirruentes in femel paflim uagantes formas diferepates amp;nbsp;uarias lætafç amp;nbsp;turbulentas-In hoc genere eft ephiades quam publica perfuafio quiefeentes opinatur inuadere:ac pondere fuo preflbstac fentientes grauare: quod nihil aliud eft g quædam fumofitas a fto-machomel a corde ad cerebrum afcendens:amp; ibi uim animalem opprimens. ITA NVgas blaftis . ideft inaniter loqueris.Blax enim graece nugator.Blaftæ autem tincte dicuntur ac teredines.Nonius blatis amp;nbsp;blateras confingis:aut incondite amp;nbsp;inaniter loqueristaut a balatu.Plaurus in amphitryone. Qui malum intelligere quifg potis eft:ita nugas blatis.In aulularia ubi tu es quæ blateraftiiam uicinis omnibus.Ide blaterare eft confingere per mendacia.Afranius.Quid eft iftuc te blaterare atq? obloqui. Idem in ineen* dio.Illud mementome quid in primis blateres.Cecil.in hymnis.Define blateraremihilâagit in amore in ermus.Feftus.blaterare eft ftulte amp;nbsp;percupide loqui quod a graeco 13 Aa^ blax originem ducit; fed amp;nbsp;ca .-melos cum uoces edunt blatterare dicimus.Seruius blatterare inepte uodferari.oAa^ ineptus amp;nbsp;incom pofitus uocatur Apuleius in apologia quæ amp;nbsp;fi pollentab his utiliter blatterata ob mercedem.CVM ui* no/imitu ebibi.Nonius Marcellus fimitu fimuI.Lucil.lib.xxx.Iam habet utrifq? alis quæ fibi quæ firnitu. Plau.in an^hitryone.Idem in mercatore ita res fimitu res agendæ funt quando unam hanc coeperis.
quot; nbsp;nbsp;quot;% ATIN parua res eft.In hac fcena Alcumena doletlouis difceflum:quem uirum fuum putaue*
rat:fed fe recreat uiftoria amp;nbsp;eius gloria.Amphitryo autem cum fofia domum rediens eu uidet A/fe non tam acceptum reuenifle domug putarat qritur apud uxore.Inde interipfosiurgia exo riuntur-Sofia quoq; adiuuante. Ait ergo fatin parua res eft uoluptatum.hoc eft an fatis pufil* num eft quod quis in uita capit uoluptatis fi cum illo trifticia conferatur-Multondq iplus quod moleftu 1q quod uoluptarium.EX ABITV.difeeffu.BEAT.recrear beatam efficit Inde bona ditta ut teftatur VI* pian us:amp; beatos diuites dicimus.VT VICTOR uir belli reducat.Aut reducat pro redeat: aut reducat fe jntelligendum.Inde reduces qui pericula euadunt. Virgilius in primo æneidos.Namij tibi reduces fo** Cios daffenu^ relatam nuntio.PRImo cÅtu.cÅtus a coeundo diftus fignificat multitudinem congrega tammunc primo coetu primo congreffu.Q^VI.i.cur.ME TENtat fdensfideft dedita opera ut experiatur quem animumhabeam.'Donatus in illo eunuchi terentiano.Amore ardeo amp;nbsp;prudens:amp; fdens uiuus ui denf^ pereo inquit. Prudens eft qui intelligentia fua aliquid fentit. Sciens qui alicuius indicio rem co*
-ocr page 31-AMPHT. ,)
gnofdf:crgo pet fe;fciens per alios.ECAftor.per caftora.Indurandum fuît mulicmm ut uirorum pet her cuiem per «dem polucis.HlG REIiqui pnufq abeo.ideft grauidam reliqui anteq hinc abcrim: ita nâ^ legendum eft.SI OCCEpfo animam omnem intertraxero.hoc eft fi haurire incepero aquammon prius delinam q totam eduxerim:taq animam.ISTI rei alligabo.iftinegocio occupabo diftinebocg. SPERA tam.NomusJnter fperatam amp;nbsp;didam amp;nbsp;padam amp;nbsp;fponfam hoc intereft:quia uirgo poftq petitur fpera* ta dicitur.Plautusin amphitryone uxorem fuam falutat Iperard.dehinc promica dida uel padaudfpon fa dici poteft.Virgilmsm fecundo æneidos.Cui pater amp;nbsp;coniunx quondam tua dida relinquor. Ide ali^ ai amp;nbsp;gremiis abducere padas. Fitinius qnto.Qui exada ætate fponfa fit defpófata.RVMIficantprobd.ru more pronuntiant bonam.Nonius tamen hunc citans locum non rumificanttfed rumiferaht legit. Ru* miferare inquit didum honefterumores ferrc.PJaut.in amphitryone.qudq ; adeo amp;c.SALVtathaudma gis quifq qcanem. Non magis inquit Sofias uxor maritum falutat qquifq falutat canem. DERIDIculi grada.C^onid ipfumpaulo ante fe uidifle putauerat.ID DEdifcit.ideft obJiuifeiturdta Martialis. Dedigt; dicit pacem fubito feritate reucrla Ouidius quæ puto dedidicit iam bona uerba loqui.Addifcere memi niffe eft. ANTE aulpicium commoratum eft. Feftus in fragmentis;Spedio in auguralibus ponitur pro afpedione: amp;nbsp;nuntiato quia omneius facrorum habentauguribus. Spcdio duntaxat quorum confilio rem gererent magiftratus non utpoflentimpedire nuntiando.qure cum nidifient fatis: fpedio fine nun.-tiatione data eft ut ipfi aufpicio rem gercrent:nonut alios impedirent nuntiando.AN PERICLItamini ideft experimini.nam periclitari eft tarn periculo afflidari q periculum facere POTIS eft.poflibile eft:ut etiam potis potens:ut at potis euandrum.Potis amp;nbsp;pote adiediuum unde pote aduerbiumficut utpote q pote.Comparatiuum potior amp;nbsp;porius:potiflimus fuperlatiuum. Aduerbium potiflimum - VIGILANS lomniat.Vnde didi fit uigilans fomniat.diuus Auguftinus in libro de fpiritu amp;nbsp;anima his oftendit uergt; bis. Multa uidet anijna amp;nbsp;eadem natura eft uifionum: fine in uigilantibus: fine in dormientibus: fine in ægrotautibusâquoniam non ex alio genere funt quæ uidentur q ex natura fpiritus de quo uel in quo fi -mat fimilitudines corporum.obfeuratas nanep uias fentiendi habent:ut uideatur quod fomniantes uidet Vifa fiqmdem phreneticorumfimilia funt uifis fomniantium uifa foinniantiumfimilia funt cogitationi bus uigilantium.Dormietibus quippe in cerebro confopitur uia fentiendi quæ intentionem uirtutis ui.-ûuæ ad oculos ducit:idcoq5ipfa intentio in aliud auerfa cernit uifa fomniorum taiiq fpecies corporales adiïnt:ubi fibi dormienti uigilare uideatur amp;nbsp;non fimilia corporibus:fed ipa corpora intueri fe putet.FE RIET fæpius.ideft contundetfuo fermone.Sl OBSEquaris.i.non aduerferis:unde amp;nbsp;obfequium didu. VNAreloluas plaga.uno idu dilues.IRRItabis crabroiics.i.moleftiorem habebis.Crabrones naliep uc fpis maiores Ãf acuJeisinfeftiores irritati infeftantur longius,MI VIR percontaricr.percontari inqt No. hunc citando locum diligerer inquirere.Et eft proprietas uerbi ab eo trada quod uada in fluminibus có tis exquirunt.OMINAtor.qui omine malo infania grauidam: non filio dicis. OPORret malum dari. Malum licet quantitate differat cum pomum fignificat amp;nbsp;cum non probum.hic ramen malum pomum dicit ut non bonumuelit intclIigi.SVVMofficium facit.dicitur officium inquit Donatus quafi effidû ab efficiendo quod unicuiqjperfonæ congruit.NVLLA res tam delirantis homines concinnat cito. Delirantis pro delirantes.i.a redo fecedentes.concinnat:facit.Nam deletäre ut legit Noni.per e eft de re do recedere.Lera autem eft foffa reda quæ contra agros tuendos ducitur:amp; in qua uligo terræ decurrar. Pompo.in proftibulo.iam abierunt iam non tunduntiam ne ego fum in tuto fatis . nunquis hic refiftit qui nondum abeas lerarit mihi.i.confoderit.Lu.lib.xwi.qm propter delero:amp; cupidi officium fungor xubetum.Plautus in amphitryone delerat uxor.ATRA bili percita eft.quæ a graecis melancholia: a nfis atra bilis.ab illis melancholo:a noftris infanio.nam cum atra bilis amixta fpiritui ad cerebp zartollif in^ fania fufeitaf-IMPLIcifcier.hoc eft implicari amp;nbsp;inuolui.POSTq experreda es.i.ex fomno uigilas.PRO digiali ioui.qui prodigiis præeft.No prodigia dida funt porro adigenda.Plautus in amphitryone. Sed mulier poftq experreda es prodigiali ioui ófc.Inde prodigiatores inquit Feftus arulpices prodigiorum interpretes.AVT mola falfa. Valerius Maximus in fecundo.mola quaeuocabatur ex fale conftat Ãf farre. Feftus quoç pompeius-Immolare eftmola.i.farre molito amp;nbsp;fale hoftiam perfperfam facrare.PROceri* tamdrcunfcin.Serums fuper illo Virgiliano.Immenfa fine more furit lymphata p urbem.Iymphata pei cuffa furore nympharum ficut ceritos a cerere dicimus.Ceriti funtamp; laru ni male fani a cereris ira amp;nbsp;lar.-narum incurfarione animo uexati.Plautus.Laruatus es aut ceritus.Feftus Pomp.Ceritus furiofus.Noni. Marcellus.Circunferre eft proprie luftrare.Luc.fatyra.libro fecundo.Tum omnia farto fum circnnlatus. Plautus in amphitryone.quin tu iubes proceritam circunferri.Item Seruius circunferre uerbumantiquu ideft purgare.Virgilius m.vi.æneidos.Idem ter focios pura circuntulit unda.Spatgens rore Ieui.amp; Plau tus.te circunferam:ideftpurgabo.Nam luftratio a circulatione dida eft uel tedae uel uidimæ.AEDEpoI quin fado eft opus.ita legendum ut corrigatur: poteft etiam legi pro fado farto: quod eft libi genus: ut Feftus quod crebrius ad lacra ferebatur:S erit etiam concinus fenfus.LARVARVM plena funt. Larua: amp;nbsp;lemures mali fpiritus dicuntur a ueteribus.Manes autem qui incerti bonorum ne an malorum effent mentüi'umaic lares bonomm.INFIciare.eft inficiari contrafadum iie óf negare Ãf idem quod ire infici..
-ocr page 32-asjundeînfidahs ftatus dicitiir.HAEC piæftimatrixd.incantatrix/umpnim a fl^gc paludenomen. AT CVM.fepararim feiunftimc^ Jegendum.OSCVlum retuli tibi.Tolo enim ueteres tetuli piætentum fo cerunt:ut Diomedes amp;nbsp;Prifeianus atteftantur.Sane ofculum per diminutionem ab ore faftam ait Prifeia nus;amp; quonia alia fignificatio eftaliud diminutiuum faftum ofcillum quo paruum os fignificamus: eu tarnen ofcillum in confuetu dine fit uocari non tarn paruum os:q molle penfile ab ore cilendo ut furcilia. Virgilius.Ofcilla ex alta fuipendunt mollia pinu.Ofcillum fantra dici ait q gt;nbsp;ofcellant: idelt inclinent præcipitefqj mox ferantur ofcillantes.Ait comifidus ab eo qdeo celari fmtlolita: perfonæ propter uere» cundiam qui eo genere lufus utebantur. Caufa autem cius ludationis prodimrLatinus rex ; qui proelio quod ei fuit aduerfus Mezentium cetitum regem nufq apparuerit mdicatufq; fitiupiter faftus latinaris. Latiaris naq; fcilicet eius dies feriatos libros feruofq; requirere eum non folumin terris ; fed etiam qua ludentur caelum poffe adiri per ofcillationem uelut imaginem quandam uitse humana: in qua altiflima interdum infima ad fummum efferunturiarqj ideo memoriam quoqj redintegrari initio accept« uitæ p motus cunarum ladifq; alimentumtquia per eos dies feriarum amp;nbsp;ofcillis moneantur amp;nbsp;laftata potione utantur.Necdefunt qui exemplum graecorum fecutos putent italicosquod illi quoqjiniuria interfedo icaro erigonefilia eius dolore impulfa fufpendio perifle per fimulationem. NE INTERpella.ne abrum pe fermonem.Aulus Hircins in fecundo.Cum in afiam uenifTet repperiebat Titum apium conatum effe tollere pecunias ephefo ex phano diana: ciufq; rei caufa fenatores omnes ex prouincia uocaffeait his te-itibus fimma pecunia: urerenir:fed interpellatum adnentu Cæfaris profugifle-Eft igitur interpellare me diam alterius orationis interrumpere:uel adioni fe alterius interponere.Cicero in fecundo ad Herenni umnraqj amp;nbsp;alieni fermonis moleiti interpellatores amp;nbsp;feripi tum odiofi: tum obfcuri interpretes funt. amp;nbsp;Plinius in epiftolis.lnterdumq? laiTo mihi opportuna interpellatione fubueninnt.DORMItare aiebas . ideffcfomno inuirari ad dormiendum.Licet enim dormito formam ireratiuam habeat, irinus tamen q dormio fignificarmt hic amp;nbsp;apud Horatium.Aut dormitabo aut ridebo.AMABO.interiedio eft amantis ac bladientis. Martialis.Dic uerbum mihi prifce dic amabo.SlQ_VIdemhæc iam mulier fafta eft ex uiroddeft fiamphitryo uerfus eft in mulierem, hoc ideo Sofias quia amphitryo aiebat ne me apella fal-fo nomine.TVPTE ediftas.Tuipfa profers.SVMAS mutuum.Sumimus enim mutuo quænon habemusipfi. NOSTRO generi non decet.ita Terentius- Facite ut uobis decet. Saluftius locum editiorem qui nidoribus decebat.Eft enim anti^ dtdum.MVNVS fungatur tuum.ideft officium: quia amp;nbsp;fungor hanc rem amp;nbsp;hac re dicimus.IAM ALterum nimis eft magis.conigendum mirum eft magis. ET PRO-terueloqui.ideft procaciter amp;nbsp;audader diccre.EXAMVSfim eft optima.Examuffim.ideft refte amp;nbsp;ad li-beliam.Eft enim amufis perpendiculum fabrorum quo reditudinem experiuntur parietum. Cathetus a geometris appellatus.VSV PERdius.pro perdideris.petduo enim prifei dicebant. MVLCTEM matrix monio.ideft condemnem.Semius mulda fpecialiter peccati cuiufdam cftanimaduerfio amp;nbsp;hodiepecu gt;nbsp;Jiiaria eft.lNTVSTpro intus eft aduerbium in loco amp;nbsp;de loco intus.in loco uthic.de loco ut paulo an te Plautus pateram intus proferto foras.
CO SVM ille amphitryo.Juppiteradueniens prtefentiam fuam denuntiat quid^ fit fadurus docet.în fuperiore qui habito coenaculo.Ca:naculum dixerunt ueteres ubi cibus modo cape retur amp;nbsp;pro breui tempore habitaretur holpitiolum: quam rem qui adminiftrat coenaculanus didus Vipianus idem erit dicendum fi quis anticis fuis modica holpiciola diftribuerit. Nam amp;nbsp;fiquis çÅuaculariam exercens iple maximam coenaculi partem habeat folus tenebitur: fed amp;nbsp;fi hofpi-talia habet ipfe folus aeque tenebitur;fed fi quis coenaculariani exercens modicum fibihofpiciumretinu erit refiduum locauerit pluribus omnes tenebuntur quafi in hoc cÅnaculo habitantes, fin legatur fena-culo:utin quibufdam.fenacula inquitFeftus tria fuiffe tomae in quibus fenatus haberi folitus fit memori« reddidit nicoftratus in libro qui inferibitur de fenatu habendo.Vnum ubi nunc eft «des concordi« inter Capitolium amp;nbsp;forumin quo folebant magiftratus.D.T-cum fenioribus deliberare.alterum ad por tam capenam.Tertium citra «dem bellin«in quo exterarum nationumlcgatis:quos in urbe admittere nolebant fenatus dabatur.NVNC aurem quum.italegendum:non quo.EXTEMplo.confeftim illico . TRANfigam comoediam.ideft pr«teream amp;nbsp;mutilam relinquam.INSONtem probri.innocentem cui p«.fonticu morbu ueteres appellarunt rotu corpus occupante:unde infons. GONTRAxerimeomife -lim.lNNOceti expetat.i.ingruat aduéiat.VNO foetu.uno partu uno nixu.HANC alloquar.aleumend.
RARE nequeo.ln hac fc«na alcumena auerfatur primo iouis acceffum:ipfum amphitryone ^â¢d . Wrata.lupiter autem illam conciliat amphitryoni.STVpri dedecoris.i.uicii amp;nbsp;infami«.No. ftu-.Kgt;tum quod cum uiduis committitur hoc folum dici putant ueteres.pro adulterio amp;nbsp;uitio po-nunt Plautus in amphitryone.Stupri dedecoris a uiro argutam meo.Saluftius.iii.hifto.Ac fta tim fugitiui contra praeceptum ducis rapere ad ftuprum pofuerunt uirgines matronale^ paret tamen in nelei carmine ftupà i pro turpitudine antiquos dixiffe.ubi foede ftuprea caftigator quottidie. amp;in Apii fentetiis qui animicópotê eé neqt fraudis ftupriçg ferocia pariat. Neui^fe fecg ii pire mauólütibidé:q eu ftiipro redire ad fuos populares.lté fin illos déférât fortiflimos uiros magnû ftupjc populo fieri pgetis.
-ocr page 33-AMPHI.
ID ME fuflt;5 deep.Aulus gelius.fufq; deep iquit fero.Aut fufep deep habeo.his cnim omnibus modis d' citur uerbum eft ex hominmn doftorum fermonibus.In poematis quotp amp;nbsp;in epiftolis uetenim icripiû plurifariazfed facilius qui id uerbum oftentent q qui intelligat.fignificat aurem fufqj deep ferre iequo am moefle amp;nbsp;quod accidit non magnipendere arep interdum negligere amp;nbsp;contemnere amp;nbsp;propemodû id ualet quod dicitur aÃtaçopEip.Laberius in capitalibus nunc tu lentus es nûc tu fufqj deep fers . Marcus Varro in fifenna uel de hiftoria quod fi non horum omnium fimilia effent principia fufqj deep eet falfo. INfimulatam:infimuIare eft crime aliquem confingere.DVDVM.Paulo ante.eft tempus præteritum fi gnificat ut hoc loco amp;nbsp;apud Terentium in andria-Ego dudum no nihil fum uer rus daue.eft amp;nbsp;ubi præ fens.Virgi.Iam dudum fumitcpÅnas.ECCVM.ecce eum.ILLIVS ira.amphitrponis excandefcenria amp;nbsp;furor.nam ut Horatius inquit.Ira furor breuis eft.EXPEtentaduenient.VXORDonatus uxor dicitur ab ungendis poftibus amp;nbsp;figenda lanaadeftquod cumpuellaeungerent maritorum poftes ungebantibi cp lanam figebant:uel quod lotos maritosipfe ungebat cuius rei teftis ennius Exin tarquinum bona fÅ mina lauit amp;nbsp;unxit.Q_VO TE auertiftiHirata alcuméaioiiis colloquium rergiuerfiinsmtpote amphitrp-onis falfo in ipfam crimen ingerentis ie auerterat.ideo inquitiupiter quo re auertifti.Ser.auerfus iratus Virgilius in primo ænei.Diua folo ftxos oculos auerfa tenebar amp;nbsp;in quarto.Talia dicentem iam dudum auerfa tuetur.fi enim tuetur quo modo auerfa nifi iratam intelligas.INIMICOS.ofa fum.idcft odio ha bui.OBTVErier.intueri:NIMIS ncrecunda es.Noni.uerecundum audax amp;nbsp;cófidens Plautus in amphi ttyone.Sic eft:uera prædico nifi amp;nbsp;hoc falfo dici infimulatums es.Nimis uerecunda es.POTIN effpofi fibile ne eft.de hac didione paulo ante abunde didum-CüNfatus Icrmonem.confatus unum uerbum eft.SERIo præuortier.ideft exiftimari:utnon ioco:fed ferio didurn fit.ERGO iftæc fecifti ueiba uir rupte irrita.hic uerfüs ita corrigendus eft amp;nbsp;eft fenfus marite ergo tu ipfe fecifti uana hæc uerba.PERIcIita tus fum.i.expgrtws lum periculum feci q forti animo id fuftinere induceres.TIBI habeas res tuas reddas meas.PauI.libro.xxx.de diuorciis;Dirimitur matrimonium.Diuortio morte captiuitate uel alias contingente feruitute utrius eorum.Gaius diuottium autem uel a diuerfitate mentium diftum eft ; uel quia iri diuerfas partes euntqui diftrahunt matrimonium.In repudiis autem amp;nbsp;in renunciationes comproba la funt hæc uerba tuas res tibi habeto.Item hæc uerba tuas res tibi agito.In fponfalibus quoep difcutien dis placuit renunciationem interuenire oportere.In qua re hæc uerba comprobata funt conditione tua non utà rjfme aurem ipfipræfenti renundetonfiue abfenti per eum qui in poteftate eius fit cuius ue is ea ue in poteftate fit nihil intereft.NE Diceres.exiurafti mihi te dixiffe per iocum.Verum eadem.Exiurare Nonius inquitamp;deierarc eft ualde iurare hunccp citat locum.IS ADEO impranfus.hæc fecum iupiter.â ^ATQquot; VE aperiuntur ædes.aperiuntur legendum eftâ¢
--igfWPHITRYO adfum.fofias accitus aioue quemamphitryonem putaueratjfe præfto effe man datis heri offendit.VOLVPE eft mihi deledabile uolupeannm.VOTA quæ funt. hoc eft ad â ca quæ uoui.CENSEO.hoc uerbum perindeualenut alibi ac fi dicas bene fadum. DIVINE fis fofia.i.Mercuri;quem uices fofiæ gerere nolui.FAC commentus fies.No.commen /tum pro commonito Plautus dixit hunc citandoloeum.FAC fis fac fiuis ita corrigendum.
ONCEDITE atqj abfcedite.Accitus aduenit mercurius operam«^ fuam pollicetur mandate^ c । omnibus obiis:utaduenienti fibi cocedant.ILLEnauem faluam nuntiat-In comoediis inquit * nbsp;nbsp;nbsp;1hæc nuntiat feruus amp;nbsp;interminatur obuiis:cur mihi deo idem non liceat.CAPIAM coronam
»A-mihi in caput.hoc ebrii:hoc conuiuæ facere foIebant.Sub corona autem ùenife dicûtut capti ui quia coronati folent uenire ut ait Cato in eo qui eft de re militari populus fuus fua opera potius ob rem bene geftam coronatus fupplicatiim eat quam re male gefta coronatus ueniat.id autem fignum eft nihilpræftari a populo:quod etiam Plautus fignificat in hortulo præco ibi adfif cum corda cuilt;5 liceat ueniat.CISPELlam uirum.ab hoc loco pellam.DE SVpero.dixerunt fuperus fupera fuperum ueteres. amp;nbsp;fuperumfuperioremlocum.ergo de fuperiore inquit loco abigam:VT SIT madidus fobrius.Cum fit? inquitimpranfus habebitur ut ebrius na madidus id fignificat.fobrius eft fanæ mentis quafi febrius hoc eft feparatus ab ebriomt fecretus feparatus ab his quæ difcernuntur.Q,VID mea.uultuofe legendum amp;nbsp;fubaudiendum intereft.
AVcraté quem conuenire uolui.ln hac fcena amphitryo domum rediens:utnaucratém abie.* n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rat acciturus ita non competit ac iratus domum redit.Naucratem inquit quem Conuenireuo
1 nbsp;nbsp;nbsp;â lui in naui non erat.fimilis locutio in afinaria patronus qui uobis fuit futurus perdidiftis.amp; in
^^ulularia.pici qui aureos montes colunt ego folus fupero.Terentius eunucum quem dedi uo bis quas turbas dedit.Virgi.Vrbem quam ftatuo ueftra eft.In factis libris fermonem quem audiftis no eft meus.Rdatiuo enim eodem cafu refpondet nomen antecedens;ut uetbo alius fubaudiaturcafus:nec longe abeft illud catulli phafellus ille quem uidetis hofpites aiunt nauium effe celerrimû.PLAteas per-reptaui.Labore multo exquifiui.GYMnafia.ubi corpora exercentur:præfertim iri paleftra.nam gymnos nudus didturunde gymnafium.MYRrhopolia.ubi unguenta uenditantur.myron enim græce. ungue turn latine amp;nbsp;polo prima producta uendo.APVD emporium.emporion græci locum mercatoriuni no
-ocr page 34-cant sxiTOpEuojudt mcrcorJnde sxntopoermeteator.quando^^cmporion nomen proprium lod.Liui US in quarto de bello macedonico emporiam uocant eam regionem ora eft minoris ferris amp;nbsp;agri hübe ris una duitas eft leptis ea fingulain dies talenta ueftigal earthaginenlibus dedit.IN MAcello . Is locus erat ubi efculenta uenditabantur a quodam Marcello diftus cuius domus publice proftituta. PALAE--ftra.loco ubiludebatur.nam paie ipfa luftatio.amp; paleftrites luftator.STVpri compleuerit amp;nbsp;ftupri amp;nbsp;ftn pro compleo didmus.Illam quæftionem.i.ambiguitatem de qua queritur.
VIS ad fores.In hac feenaaduententi amphitryon! mercurius obiurgator opponitur: ut eum B abigatiouis præferipto.fores inquit Seruius proprie dicuntur quæ foras aperiutur ficut apud n nbsp;nbsp;Wueteres fuit.CARdines.fuper quibus monentur fores.Didus eft cardo quafi Cor.eft enim cor
^^Mï^iaiâiiuæ fuper quoanouetur Virg.i.xnei.foribus cardo ftridebatahenis.PVBLIcitus pberier.pu blicitus aduerb.iû:ut mordicus;radicitus:funditus.VLMORVM acemus in cuius tergo aceruus uirga^ ulmeaë pfringaf.AME medicas malum.qm quæcûlt;$ habebaspfligafti.MACTO.magis augeo.
â ^IpOS internos partiteJnter fuperiorem fcenam amp;nbsp;hanc deeft utamphitryo amp;nbsp;iupiter fe iuicem a u 1 pmoechis habentmtcjblepharo adhibitus arbiter ^qnonnulli nimiumimpudenter amp;nbsp;inepte W I commenticios aufi funt fermones inferere.non faltem uerfus:fed nequidem etiam latina ora.-A tionem pro plautina.redundant eni uiciis barbarifmis amp;nbsp;foloecifmis.In hac itaq; fcena blepha ro fe milium utrunq; iouem amp;nbsp;amphitryonem facere oftendit:quod uter fit amphitryo nó nouent. AD SIS ne ue abeas.ira emendandum eft.TESS Alum ueneficum.Quia theflalia uenenorum ferax amp;nbsp;theda li uenefid femper exiftimati:ut apuleius præfefert amp;nbsp;diuus Auguftinus oftédit.PERtutbauit familia: mé tem meæ.familia inquit Seruius uarie accepta eft.nam in res amp;nbsp;in perfonas deducitur. In res ut in lege duodecim tabularum his uerbis agnatus proximus familiam habito.Ter.hecatont . Decem dierum eft mihi uix familia.In pfonas aut natura aut iuretfub unius poteftate fubieftas:uti filiosmepofes: amp;nbsp;deiceps feruitutes quoq; folemus appellare familiam.
APES atej opes.In hac fcena oftendit tonitru concudbs omnes.Amphitryonemqjpræ metu M nbsp;nbsp;^concidilTe.bromiam ucroandllam domo exire territam amp;nbsp;quae portenta uiderit fignificante,'
WDapes a larinis epula:.nam epulum conuiuium didmr.Dapano idem quod abfumo fignificat ideo inquit dapes iacent quia non concoquuntur.jjprieinquit Seruius deorum funt dapes:ut iouis cena.Virgi.in oftauo hæc ubi dida:dapes iubet amp;nbsp;fublata reponi pocula.Idem dapes proprie regit etiam funt epula: phuatorum.NEq; ullaft confidentia.fiducia amp;nbsp;confidentia in hoc differunt, illa enim in bonis rebus eft confidentia uero in maIis.STREpitus.crepirus fonitus tonitrus. Amplificatio p con* geriem.ACCVRRO ut feifeam.i.ut fdfciter amp;nbsp;exquiram.indefdfcere leges uel rogationes dicebatur antiqui quia fdlcitando amp;nbsp;interrogando fandebdtur.SEPVLtus eft quafi fit mortuus.fepultum ait Do natus quafi fine pulfu:uel quod fepelianf.i.feperenf uiui a mortuis.ego aut fepulni lopitu foporatumtg intelligo:ut cum dicitquot; uino fomnoq; fepuIti.TVA bromia ancilla.bromia uidef difta quafi bacchans. nam bromius bacchus diftus cnroTov Bpeaxeiv.i.a fremendo.Lucanus cardine parnafus gemino petit æthera colle.Mons bromio pheeboq jfacer.AGE dum.Dum fyllabica adieftio eft.nó ergo agendü fcri* bendum eft.Haze fola fared geftat mea familiariü.omnes ante nos hunc locum ira legerunt ineptiffime mcioliflimcop farcam.i.camép homine capientes nimium ridicule quod no modo a plautinaabfitclo^ quetia:fed,prius ab oibus loquetibus.Adde illud qdnon farcamded farca accufatiu^ eritanoiatiuo fax: nec fimile eft calfis amp;nbsp;calfida.crater amp;nbsp;cratera.td ergo uerbu q fenfus incocinitas acciamitat corrigédû. Caftigef itaeç hoc mó hæc fola fana reftat mea familiariû.eft ndeç fenfus familiares omnes mei inlaniût pter unam hanc modo.nd ftatim bromia fubiungit imo oes fani funtpfefto.amp; rurfus amphitryo at me uxor infanti facit.Reftat fupeft Terentius in andria reftat chremes q mihi exorandus eft.reftat erpdiftat ait ennius:ponere eu his dic at impetus aut mediis regióibus reftat.MANIbus puris.lotis ob facrificiû. CAPlte onto.Cur tegeret caput lacnficdtcsmel oino teplu ingrcffi docet Plutarchus in libro pblema-tu.LATAE fuppetiæ fient.i.data auxilia.dicimus fero fuppetias amp;nbsp;occurro fuppetias.i. adminiculor qa qui fuppetit.i.fuggerit opam fuam cuiq ei opem fert.DEORfum i impluuiû. Dicimus impluuium do mus locum fine tefto in quern pluuia cadataqua.CVNAS recelfim uorfum.i.recedendo uerfus me. TRAHERE amp;nbsp;ducere.p trahebam amp;nbsp;ducebam.PERNlCITERudociter.nam pernicem celerem di dmus.Horatius.PERNICIS uxor apuli.TIRESIAM conieftorem.quia uates conieftotes fût omnes quia coniefturis futura præuidét attj præfagiunt.conieftores tamenppne lunt fommorum.
.^^ONO animo es.Iupiter fibiiam amp;nbsp;uxori amphitryoné recóciliat. ARIOlos.ariolus inqt Do â wb ^Wkiatus eft qui diuina mête uaticinat diffus ariolus quafi fariolus a fatis amp;nbsp;a fando. VNO partu J J^duos peperit fimul.fubaudiiphiclum amp;nbsp;hcrculé.ILLVM tuum:hunc meum.quod ex hilforia pédet fi ariftoteli in libro de animalibus tradenti credimus q? diuerfis teporibus cocipi pluris poffint.CLAre plaudite.i.fignificatemanuû cóplofu uobis placuiffe fabulant.Plaudo aliqn trâfitniû eft ad accufatiuu:ut apudpapiniu é legere in.iiii.thebaidos ubi plaudit equos.i.plaufu excitat.lane paludati in libris auguralibus fignificanut art Veramus armau.-omatnoia^ militaria omameta paludaméta did.
-ocr page 35-ASINARIA
Afmariæ Argumentum.
OC agite fultis.Afmariæ comÅdiae argumentu eft.Demenetâ fenex quia artemonam dotata duxerat uxorem pene fub eius luuebat imperio.Vtriufq? filius argprippus php leniû amabat meretricem cû riuali diabolo adolefcente:fed deerat pecunia argpnppo: qua efflagitanti lenae eleretæ daret:ut Iccii tantu. haberet phplcniu annum ppetuu.De-menetus itaq gpater decipi atrienfem faureaiubet leonidæ amp;nbsp;libano feruismtqdargen turn mercator pro afinis retulerat a fe emptis faureæ atrienfi non ipfi faureæ dinumera rctutîfed argpllppo filio .amp; argprippus nofteni unam modo patri amica concederet; qd cum factum adolefcens lenfit diabolus uxorem demeneti certiorem facit p parafitum.Vxor maritum demeuetum meretricem amplexu ex lupanari domiiabftrahit;fed non alienü fuerit nominum exponere etymolo.-gias quo facilius res tota mnotefeat.
'ominum etymologias.
EMEnctââab eo qd demos ideftpopulus.i.popularis amp;nbsp;idiota didâ. ARTEMONA.quia at* d Wtizo pficio fignificat.quod pficeret quasuelet quonia dotata mulier. ADOLESCENS argp --^ à grippus. Quia argpron argentû amp;nbsp;ippos equus.nam ut argentum haberet: libani fetui equus eft taftus.LEONIDA-a leone nqmenhabet quia ferox ollendit'. LIBANVS.græce. Latine thus dicitur qa fumum uerborû fubicinut thus leôidæ.PHYLEN!VM-amica.Quia phplo amo figni ficat.CLERETA LEna. Qua cleros fors dicif.forte.n.pecuniarii concedebat phpleniû.DIABOLYS. Quia dub.iJo 0!ilämnior fignificat:detulit.n.demeneriip parafitum uxori artemonæ.
SC agite fultis, metjz trimet^ iâbicû é.ió iteger uerfus fcribédâ.Hoc agite fultis fpeftatores ic ia q.Sultis Cice.i oratore exponit fi uultis dixilfe ueteres.Ehni^.Paditc fultigenas amp;nbsp;cot reUnqte fomnü.RES VORtat bn.ppitia fecüda^ fit:de quo uerbo plura Serui' âi carmine icolico ubiîqt Maro.Nos illi qd nec bn uertat mittim'hedos.ET DOminis.Quihuicreci AC CONduftoribus.ita feribendû ut ftet uerfus.i.ædilibus q códucebant fabulas.ECCE etiam.ita fcribendü:utin uetuftis legitur exéplaribus uel face.AVRITYM populuin.ideft auribus in* tentum.Aliter Virgilius auritos fequi lepores dixit:qd aures lógas habeant.Et Horatius:auritas quer** cus:qdaudirent.CAVE MODO NE gratis.ne quid inféras iniuriÅ:uel ne quid moliaris quod no de ccat.In bonû amp;nbsp;malum accipit.Cicero,p archia.Quid.n.horu infirmari gratis pót.Seneca de beneficiis debitoris.exemplû diffimile eft cui paru eft pecunia quæfiffe nili foluee. llli.n.ftat acerbus fupet caput creditor qui nullû dié gratis occidere patiat.Dinus Auguftinus in tertio academicoilt;-.Tenuit fuû mo tem homo peffimus etiâ gratis.Rufinus amp;nbsp;pro his q odio habend gratis ipfe didur âeft odiftis me gm tis:Verum quoina ne gratis dicatur metru no patitur legendû exiftimainus ne gratuis liquidé inde fit gratuitus:ut ipfe in ciftellaria. At pol ilia quteda mulier in nulla opera gratuita é eft ergo fenfus.Cauc modo ne gratuis.ideft gratia tibi nullam habeamus qd populû attentu feceris fi modo interturbes.io relide dixit.DICAM in fpnalepha.ihoc uerfu collilio no e.GRAECE onagoft.onos a græcis.Afinâ a Iannis Onagus ergo agafo:fiueagês afinum.MACRVS VORTIT barbareldeft ruftice ãinepte;uel in aliam lingud.Nam præter græcos barbaros omnes græci uocauerut;quod fi Marcus legaf. Plautus ^uideri pöt^qm ut arrogânæ crimen uitet barbare dixit.SI PER VOS LICET.fi uobis placet.
i1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^''^NTl. Allis uerfibus amp;nbsp;argumentü ampledif fabulai.Et ex primis uerfuü litteris nomen oftédit comÅdiæ. AVXJLlARIER.paragogepathos. ITAQ_VE ob afinos relatu pciû fan I reæ.fta hic uerfus corrigendus.RIVINVS.is crat diabolus adoIefcens.Dicit amp;nbsp;Riualis. OB ---BL^APTaM SIBI mulierem.fubaudi phplenium;qua fibi padâ habuerat AGCVRRIT uxor.
y fubaui demeneti artemona.TRISTE AGIT.i.male habet ac mulftat.
z^^^^T-CVT TVVM ViS.In hac primafcena libanus demenetu aftute aggreditYut intelligat fuper iirgKdppi amoribus quæ mens fit eius.Demenetus ita^ oftendit libi gratû eflcait cum leoni A Æ da ftmat quoquo modo ut argent! copia habeat: qua faciat argyrippo: quo amica potiatur: VNICVM GNATVM.fubaudi argyrippum.Superelfe fuperftitem fore ac uiuere fupra mor te parétû.De hoc uerbo multa Gclius.SOSPITEM.i.incolunie.ITA TE OBTESTORPER icncdu* tem tuam.hic relidas uerficulus fubdatur expofito.VT TIBI SVPERSTES VXOR.i.incolumis, fup* ftites inquit feftus teftes præfentes lignificat cuius rei teftimonium eft quod fuperftitibus plentibus ie L ges inter quos controuerfia eft uindicias fumereiubenhut Plautus in artemone.Nunc mihi licet quid uis loqui.nemo hicadeft fupetftes.VT PEftem oppetas.i.afflideris moriaris.PER DEum fidiudutan tis aduerbium eft.i.per herculem qui deus triplici nomine cefebaf:ut eft uidere in faftis apud Onidiu -OBSTINATE.ideft obftnde amp;nbsp;coade.obftmato offirmato pfeuerâti ut tenere poffit ut Pacuuius ob* ftinate exorfus:ut Acciusjn amphitryone auttd obftinato aio eóftfus tuo.Cato in thermu de.x.homi*
-ocr page 36-nibutf-Rumore fama flocdfecit cupidus ftupris obftinatus iufignibus fiagitiis-Ncuius in licurgo: nos qui aftatisobftinaü-Vtdiftinece occupare figniftcat quo fÅpe caefar ufusin cómentariis. PERCVN--CTANTI.differentia inter percunâari amp;nbsp;interrogare-qd interroganti uel non uel etid refpondef.Pergt; cunftantt aut plura ut inter figuras Quintilianus percunftationé collocarit-fcribunt hoc uerbû fine c. ante t cum o deducentes a conto quo remiges initunt. Alii cû u ante ft a cunftis deriuando:ut fit pep cunftari qd cunfti debeant exquirere.ira Donatus ita Nonfâ-IPSE SCIBO-uetuftifiimi quartaecôiuga tionis futurii indicariui ta per bo q per am proferebant - Nûc duo tantû id fibi afciuenit ibo amp;nbsp;quibo -ROGAS-,p iterrogas-lnde rogatóes leges diftae cp multoru fiât interrogatóe- nd amp;nbsp;rogonö mó peor led ét aftruo figniftcatiun ligno«: rogus: un arrogare amp;nbsp;corrogare amp;nbsp;fubrogare ac derogare- VB1 LA^ pis lapidé terit-ideft in piftnnû ubi quippid molit lapide lapidi fuper reuoluto-i-metuo ne me in piftri ânumrapias-QVl POLENTAM pranlitant-Plinius polenta' quoq jgrxei non aliunde pfetunt- Pluria-bus fit hæc modis graeci perfufum aqua ordeû liceant nofte una ac poftero die frigunt-Deinde molis ftangût-funt q uæhementiiis toftu . rurfus exigua aqua afpergdt: ficcentq prius q molant-Alii uero ni-tentibus fpicis decuflum ordeû reeës purgantimadidutj in pila tundut atq; in corbibus eluut ac ficcatu fole rurfus tundunt amp;nbsp;purgatu molunt-QiiocLinq aut genere pparato uicenis ordei iibrisitcrnas fæmi nis lini:amp; coriandri felibrasifalifc^ acetabulo torrentes ante ola imfcent in mola-Qui diutius uolut fer uare cum poline ac furfuribus fuis condunt nouis fiftilibus. italia fine ,pfulione toftum in fubtilé for--nidmolit: iifdem additis atq; end milio. Et paulopoft uidetuc^ td piils ignota graeciæiq italiae polen ta-APVD FVSTlDlNAS-hoc eft apud eas infulas quae ergaftula nomindtur-hoc urbane diftum quali relegati lint ad ergaftula taq ad inlulastquas fuftidinas dicit: cp ferui in ergaftulis fuftibus cotundant. FERRI CREPldinas. ubi cathenis ferreis reuindunf.MORTVl icurfant boues-ideft bond mortuorum coriis caedantur. Q_VID 1STVC EST-hoc paulo obfcurius diftû a libano fe demenetus nô nolle oftendit: itacp fubiungir libanus ubi funt neq homines- ideft qui deliquerunt ferui.^^Vl POLENTAM pranlitant-Qui uililiimo uefeunc cibo. In quibufdam legit ex impreffione qui polentd pinfitant qd' uerbû erit iteratmum a pinfo ideft crebrius ferio:unde amp;nbsp;piftores difti amp;nbsp;pifones romae amp;nbsp;pilumni qui pilûin piftrinis inuenerût ut auftor eft Plinius.de hoc uerbo pinfo Diomedes inqt pinfo pinfas é apud Peifiû ambiguum.O iane a tergo que nulla ciconia pifit an pifatlegendû finfed ap ueteres reperi mus n litterd additam.amp; pinfit fecundü tertium ordiné:ut Ennius.x.annaliü pinfunt cærd genibus.hu ius perfectum pinfui ut ap Pomponiü cum neep molis molui neep palmis pinlüi. lté pinfendus partici piû erit pinlùrus amp;nbsp;piiifus.AHNEQ^VE HERCLE ego iftuc dico.nou ideo inqt libanus hoc retuli ut meilluc mittas.Q_VE LOGVTVS defpuas. Hoc eft abiieias ne memineris.Defpuere é dehorfum pus mittere.nam pus eft omnis humor corpori onerofus.amp; declinatur pus puris:ut thus thuris ut eft uide-re apud Celfum: quicqd dicatPrifdaiAundepurulcntusià fuppurare uulnus dicitur. EXCREA.ideft totû educito taq excrees ne quid tibi inlideat mali.fane excreare a feratis diftû.fcratæ dicebant nugatoriae ac defpicienda: muliecesmt ait lunius ab his quae Icrea idem appellabat id quo qs excreare folet quatenus id fadendo fe purgaret.Titinius in pulla reftius nie ecaftor pericula te poftume leftû hodie letatum in difcratie multa.qd' nos excreo.græci anachreptome dicût. PENITIS FAVCIBVS.ideft intimis partibus ut ex péitillima arabia alibi.ETlAM-uerba denieneti. AMPLIVS.uerba libani. Q_V1A NON SVPPETVNT diftis data-ideftquia quae dedit mulier diftis filii tui qui pollicitus multanôre-fpondent eius diftis.nó fuppetunt.ideftnó aequefuggerunt.POSTERlVS iftuc dieis pofterius dixerunt ueteres minus.uilius abieftius.Cicero in pifoné.Nihil fcitote eUc luxuriofius. nihil libidinofius. mhil pofterius.nihil nequius.Nóius pofterius minus.Plautus in afinaria:pofterius iftuc dicis: q credo tibi-NAVCLERIO IPSE omatu.Nauderius qui regit nauim a naue amp;nbsp;cleros-i-fors qui forte id na-.-ftus eft.Aliquando adieftiuum ut hic ornatu naudeno. 1D AETATlS.quæ erat grauitatis nempe leni Es.id aetatis p eaætaté-MATER arfte.i.angufte amp;nbsp;opprimendo eû.CONTENte^.ideftparce amp;nbsp;coti-iienter nomo interprete-DEMlROR quid iit.hæc fecû libanus ideft ualde miror ut deamo amp;nbsp;deiero. lAM ufuft. ideft opus eft.VNDE GENTIVM unde ufq.Omatus caufa geiitiû addit. ME DEFRAV-DATO-fuppilato ex rebus meis ac aliquid per fraudé extorqueto uel de frudibus meis tollito.NlHlL ESTlN manii.ideft in poteftate tua nihil eft:fed uxona.Q VAME-idcftundecuncp poliis me- C1R-CVMDVCE-ideft falle. VENARI AVTEMlACVLO.Hæcin fcriptis manu codicibus Icftio eft. In quibufdaimpreffis pro iaculo retiaculo impreffum eft:qui error ne quempiam capiat admonendu puto quia tam a grammaticis regulis q a fenfu abeft.Rete enim diminutiuum reticulum no retiaculum : poflefliuum retiarius:nec forma ufq efthumfmodi fi quæ etiam lint aliæ.Seniüs uero etiam refpuit ne retis ulla fiat mentio.Cum enim contraria contrariis opponantur quis non uideat effe ridiculum ut ab fonum retis fieri mentionem ubi deaquis.TIBl OPTIONEM.Optio inquit Feftus qui nûc dicitur an tea appellabatur accenfus is adiutor dabatur centurio ut a tribunis militum qui ex eo tempore qué ue lint centurionibus permilTum eftet:etiamnome ex facio fortitus eft. Plautus in afinaria:tibi optionem fumito leonida.Nonius aiit optiones inquit in cohortibus qui funt honefti gradus: ut optatos qd eft eleftos;amp; adoptatos qd eftafcitos.Varro de tura patj zhb.ii. exiftimat appellatos.qui referentibus cen-
-ocr page 37-ASINARIA
turionibus adoptari in cohortes fubibanriut Jemp picnæ eflentlegiones a quo optiones in turmis de-curionu amp;nbsp;in cohortibus ceturionu appellati.Inde et optionatus ut decurionatus potificatus df:ut Catoin ea qua habuit apud eqtes maiores feorfu atqj dinerfu prin parauere bonis atq jAxenuis decuriona tus optionat^haftas donaticas aliofqj honorcs.Q_VID VIS côminifcere.i côfinge Côminifcor corné-tin fwqn^ memore eé fignificatait alibi Plau.Fac fis cómétns.i.memineris.Inde cómêtarii amp;nbsp;cóméta ria ubi tes geftæ alieufbreuiter colledæ hidorias feribere uolétib'^memoriæ fuggerunt:amp;cómétu fidû dicim^.TVN REDImes me.i.tune me defendes.Redéptorcs tn ut Feft.inrjtppne ateg antiqua côfuetu dine dicebant.Qui cû qd publice faciédû ut pbedû eödixerät effecerâtqjztû demi pecunias accipiebat. Nâanciqtus ernere ,p accipe ponebat.At hi iruc diir redéptores qcqd coduxere pbendu uteduq;. Præ-terea redeptitauere ite ut danutauere.Cato in ea qua egit defignis amp;nbsp;tabulis honoré téptauere ait male fada bnfaâis nó redeptitauere.SI HOC patro.patrare ré oéni pficere lignificat. At ueteres hoc libidini peipue deputarütait fit patrare libidiné pficere.Vn Perlîus patrati fraftus ocello dixit.IBI SI qd opâfue rit. Hoc é ifoto ap Archibullü.MAGIS uerfuAad malitia magis caliduszqq ut ait No.ét rede pit'^dici pofTit.MORIn ieie.Monn amp;nbsp;mori ficut moriris amp;nbsp;moreris quartæ amp;nbsp;fcdæ cóiugatóis dixerût ueteres. /^~_7^CCINE hoc fit.In hac feena Argyrippus ex domo meretricis eieftâ qd exhauftâ eét pecunia qrit fccu amp;nbsp;incéfus ira multa ï lenâpfûdit minitabûdus.FORAS ædib'^me eiici/i.ut foras ex k J edibâ cuciar/HK) EGO ad tres uiros.Subaudi euhodes carceris.FAXO crût capitis.i.capira-lé pÅnâiâubibût.HIC ELAVI bonis.i.me ex bonis nudauiait me lauiffe uidear.SORDIDO alita obleftabas pane.i atro abariotj.Df aut fordidus a fordeo ut fordidatâa fordido.EX FERA fame mâfueté.Nonius mâfuetes amp;nbsp;mafues pro manfuetns.Plau.in afmaria.Reddâ ego te ex fera fame man-fuetem.NAMlSTI Phylenium dicit amafiam.VOLAM.pro uelim Nonii expofitione plautinuhuric jitando locuin;^ alterum Lucilii qui inquit.Et dolo arte«^ attonitas uincereepicuri nolam. SvKV^VODQVE iftoR :uerbû.In hac feena altercatóes fût iter Lena Argyrippû amp;nbsp;Ama-î.NVMMIS philippeis aureis-Qiios olim rex macedoniæ Philipp^pcudit. ARGENtu me ft.hocé nó folu au^i amp;nbsp;argétû hic apud nos é;fed multo magis aius tuâ.CLAVO cupidis. Tubemaculomtnani cupidinis hic ucdP fis.Virg.CIanûq? ad litrora torquet.Aut dauû dicit cóügnnf.nâ fixus inqt hic apud nos é aius tu^.Clauâ ét ueftis fpés eft.Pli.in.vi.iä tunica lati claiii imodiigaufape texti nuc primuincipit.Et alibi purpuras ufû Romae lp fuiffe uideo: fed Romulo in ttabea.nâ toga ptexta amp;nbsp;latiore dano Tullû hoftiliü e regib^âprimû ufû hetrufcis deuiftis fatis cóftat. REMIGIO.i.remigû opa-TAMAESTVS.i.pcdla amp;nbsp;pelagi feruor.nâ æftuare fluftuare é:ut amp;nbsp;incale-feere.inde pelagi æftuaria.Eft ergo fenfus tuæ cupiditatis feruor te huc adducet. Cur aut æHus in mari fiât;amp; P11 amp;nbsp;plænqi alii memoriae pdidetût.Cæfar quoç in.iiii.cômétarioji: hoc breuiter tetigit hifcc uerbis.Eadéuofte accidit ut eét luna plena q dies maritimos aeftus maximos in oceano efficere cófue-uit.ISTVMPORritoré priuabo portorio.Nonius Mar.Portoriu dr merces q portitoribus dat.Lucili^ lib.xxvii.facit idé q gt;illi q infcriptu c portu exportât clâculû ne portoriû dent.DVM SVPpetes datis.i. dû pro daris a muliere fuggeras nobis pecuniâmel fupes.i.abûdes.DATVMhoftimétunft.i.æquainé-tu.nâ hoftire aequare dixerût ueteres:inde hofté pegrinû noiauere:erga qué æqtaté euftodierunninde oftoriû lignû quo aequant fcfiain.OPERA PRà pecunia.Quotiés inqt Noni* gne neutro plurali nu mero opa legerim* fignificant fabricae.Vir.in.üii.ænei.Pédét opa interruptas minæqg muroÿi îgêtes. Cû gne fÅio numéro fingulari intelligédû aut opus aut labor eft pro mercede fûpti. Plau, in afinaria. Par pari hoftimétûft datû opa pro pecuniamd occafio amp;nbsp;facultaszaut opportunitas.Plauin aulularia. Da mihi opera parüp paucis euclio eft qd te iiolo.Afranius in uopifco.Deinde cp debita opa eöttouex fix.NEQ^VE feriptû in poematis.Licet poema poematis dicat:datiuo tn amp;nbsp;ablatiuo pluralibus ét poe maris ut alia cófimilia dici ueteres putauerüt.Diomedes Phocas amp;nbsp;plaericg aliuqudq Prifdanus ab eo qgt; eft hoc poematû id fieri ratus eft.FRVGI eé uult.i drugalis.hic amp;nbsp;haec amp;nbsp;hoc frugi:ut nihili mâcipiâneo mancipi.e^VAE amati parcet.fi parco inqt Donatus fignificat cóferuo parfi facit; hinc parcus amp;nbsp;parfi-monia.Parco nenia do pepci AMATOR lenae.i.apud lena.nd datiui eft cafus.IS.fubaudi qui recens. VELPAtinariû.i.in patinis eôditlû.lS DARE.Subaudi amator.DE PLENO.ubi nó eft adhuc qcq có minutû.lLLl REI ftudet i.nihil modo aliud curat q ut dilpédiû faciat.FAMVLlS.i.feruis:un familitiû Apul.î.ix.hns ex codé familirio côfemâ cóiugé.CATVLO.dicunt catuli nó canû mófilii:fed ét alio^ aialiu ta terreftriû q aquariliû.Pli.Delphines agût iiere cóiugia:pariüt catulos x.méfe æftiuo tpe.Inter dû amp;nbsp;binosnutriût uberib* ficut balaenazan^ ét geftat foetus infantia infirmos qn amp;nbsp;adultos dm comitant magna erga partu comitate.Idé i.x.Quadrupedû ouagignériû lacerta ore parere;ut credit uulgo Ariftoteies negat neeg incubât ædé oblitae quo fint in loco emxætqm huic aîali nulla memoria;itaç ca tuli per fe erûpût. AD SWM quécg.Ordo eft ad fuû qftûæquû eft quéq; hoîem eé callidû.i. uerfutû. DVO TAléta argéti.Q_d latini talétû graeci talâton.Maximû ergo talentû nonagita libray;. Munmû triginta.Reliquù qd eét mediû.Sùt ét alio^ póde^prout diuerfis narionib^ placuit maioris minorifuc póderis ut euboicû attico aliquatenus minusnté Aegyptiû:Syracufanû:Rhodiû:NeapoIitanû amp;nbsp;id genus alia.HONORIS caHoc ironicos lena irridédo adolefcété dicit.ABVSA.i.abfûpta. Vtimur rebâî b ii
9
-ocr page 38-Ut inqt Cice.^ manét eædé:atuefte:Iibio:doino.Abutimutq abfufniin6nt uino:oIeo:ttitico.iutiicoiv fulti quoq; häc de ufu amp;nbsp;abufu faciüt diffeïétia:utfit ufus illajê repi q minime peut.Abufus nero cótra: ut fi cuipia relinqf ufus nö uidet reIiftâ^abufu5.Q_VAE uolum^uti.utor hac ré amp;nbsp;hac re dicebat ueteres ut td Pnfeianâ q Aulus Gdi'. amp;nbsp;hic locâondit.VINVM ex thermopolio.i.loco ubi calidæ uédunf poti ones.nâ thermó calidufignificat amp;nbsp;polo uédo;ut alibi Plau.de græds loeut-quos bibétes uideas i ther mopolio amp;nbsp;capite opto calidu bibùt:uel ex oenopolio ex taberna ulnaria.VETVS ê.Subaudi adagiû. NIHILI coactio é.i.nihil côgregatû é ac côgeftû.CONCInauit a red.i. pfècit;abfóluit. REM foluùt. i. repédût impéflt;.LECTVS illex c.i.loc ilicccbrolus in que illidunf amatoresuiere fi illix refti^na in di ftionu differetiis Noni.illix iqt amp;nbsp;illex lioc difeemunf ab illidédo illix.lllex nero a quo lex no fenict. Piaui pÅnulo Quid illi tâtæ rei fuim^iUix.Idé in pfa in iure illex: hoc é uiués fine lege fine îure labes populi.üRATIOne uinula.i.fuaui ut uinûé.SI PApillâ ptraftabit.Scr.in.xi.æneidos. Sane mamilla eft ois eminétia huberis.Papilla nero breue illud un lac trahit .HAVD é ab re.nó eft alienû ab utilitate ut didmâex re ex utilitate Hor.narrabat ex re fabellas.SYNGRApha facito afferas.amp; fyngraphû amp;nbsp;fpn^ graphä didmâ.Eft aut fcriptû qd * aliqdmó atteftef:ut Cic.x clodiu ad p0tifices.fi tu^fcriptor m illo incé oio duitatis nó fyngraphas cü bifantiis exulibâ'amp; cu legatis rogatis faceret:amp; ipfe Plau. i captiuisileqre me uiatidi ut dé a trapezita tibi id eadé opa a ptore fumas fyngraphmuô fubiûgit qué fyngraplium. quot;VT-^'ERCLE nero libane.In hac fcena liban'Iedi locut^fefe arguit fegnitiæ ac fecordiæ qd'necdû
m qppiä molitdit quo pecunia argyrippo eópararet.NVM TE melfYielIe expgifder.ita Icgêdu lAé.i.uelle uigiles oculos huic itédere negodo FINGEre fallacid.i.formare tecû quo pacto fal â âA^repolfes quépiâ.Nâ fingere ê noua figura rei dare:un figuli amp;nbsp;uafa fiftilia:amp; fidelia uas fictile nuûfmeenô figura.Inde ét opus figulinû qd* e terra eófeftu é.Ncrati ' fi talis fit ufus tepidiarii ut alfi-duühumoré héat amp;nbsp;id noceat uicino polle phiberi eu iuxta cóem parieté camera exfigulino ope faftd adiugere fi ita retineatiut ét lublato pariete maneat.IGITVR.i.pofteamt Donath VNüE fumâ/Subau di pecuniä.Q^VEM interuortd.ââi.faIld-Q^VO häc celoce côfera.i hâc celeré intentioné ingerâ:fûpta a nauigio trâllatôe.nâ celox ut inqt Noni.nauigiu breue a celeritate dictii. IMPETRItu.i.ftabile quafi i petra fixü.INAVGVtatuft.pro inauguratu é.i.in augurio pofitu hoc é ratu. Si qs aut é q fcire defideret qd auguriü impetratiuu amp;nbsp;oblatiuü fit hét autores eminétiffimos Pliniu amp;nbsp;Ser.in fexto aenei. q de his affatim.PICVS amp;nbsp;cornix eft ab lena.Comos porro ab dextera cófuadét. Virg.Ante finiftra caua pdixit ab ilice cornix.Cic.de diuinatóe hb.i.Quid.n.hétharufpex cur pulmo incifus amp;nbsp;in bonis extis diurnat tps amp;nbsp;pferat dié.Quid augur dextera cornus ac finiftra cornix faciat ratû.Siniftræ inqt Feftus anes fini-ftru qd eft finiftrinü aufpiciü i.q finat fieri.Var.lib.qnto epiftolicap; qónu ait a deoie fede cü in nreri-dié fpeedes ad finiftra fût parte mûdi exoriétes:ad dextera occidentes.Faftû arbitror ut finiftra meliora aufpicia q dextra eé exiftimenf.Idé fere fentiüt Capito amp;nbsp;Cincius-Ateius aut Capito ait finiftrû in au-^ fpicädo fignificare lætû amp;nbsp;profperû aufpiciû:aut filétiû ubi dûtaxat uocaf untio.igif filétio furgere quû dt fignificat nó interpellari quo minus ré gerat ad finiftrû.Hortari quoq; aufpicia ad ageiidû qd alo qs ppofuerit.NON TEmerariûft.temerauû é.i.abfç câ.Noni.tn hue Plau. 1afinaria citas locû temerariû inqt metuédû amp;nbsp;follicitû:fed qd hoc q; picus ulmû tûdit aut temerariû cft:ira in qbufdä impffis Marcelli codicib' âlegit hic uerfus Plautin'dln qbufdä detrafta u lia pro autimpffû eft ar.nos nero in manu cxcripto antiquiflimo exéplati fcriptû neutro inuenimâmodo:led hand negatiua pticula EX AVgu-rio aufpicii.i.ex cüicdura quä facio afpeâuauiûtna augurari cófeq cóiedura eft.IN MVNdo.i. 1 nudo hoc eft in dorfo detrafto ueftiméto.C^VOD exaîatus.terrefaâus alo cômotâ:ficut exanimis ala carés. Virg.Exanimcq; auro corpus uédebat achilles.OBSCAEnauit.malü omen attulit Nonii mtcrpraröc. Otego nûc hbanû reqrä.In hac fcena leonidas occafioné narius cöpiendapipecuniai/iqb'^ ïgyoppoamâti fubueniret libanû côferuû qrit qué in ea re adiutoré eé oportuit;eo tandem luéto docet circûueniédû elfe mercatoré:qui pro afinis ptiû retulerat.ldeo ait:ubi ego nunc banû reqrä.ILLOS lubétiores.i.ad id qd libeat proniores efficiäiq ipfa lubétiaft lubêtia é. qnolar lubétia.uel lubétinaft.i.lubétina;é.i.ueirq lubétina df. Vnde romæ libitinéfis lucâ ueneri libétinæ cöfecrat .De lubétina uenere.Var.in.ii.de lingua latina hæc inqt a libendo libido libi dinofus ac Venus libentina amp;nbsp;libitina.Cic.quo^ in.ii.de natura deopj.Quo ex genere cupidinis amp;nbsp;no Iuptatis:amp; lubétinæ ueneris uocabula cófeci'ata funt amp;nbsp;quæ fecunf.CVM ILLIS parriä.amp; partio amp;nbsp;par-rionficut alfentio amp;nbsp;affennor didmus.Virg.Et focios partit in oés.Et Salu.puintias interfe partiuerät. AEDIS c0pilauit.dirripuit:difpoliauit.Hora.Ne me crifpini Icrinia lipi Copilaife pûtes uerbû non amp lius addä-PLAGAS pgnätis dabo.i fufferä fuftinebo ingérés plagas. LARGif peculiû.i. fuû qcquid ufq hét.THESAVrû geiit.Thefaurus uerbû côpofitû.nâ rhefis repofitio dr amp;nbsp;autos opcs.Q_VADRI-gis albis.i.triüphotnä in triûphis circa triûphâté albata ola.HERVM in obfidione liquct.Didmâamp; ob fidiû tanq pfidiû ac fubfidiû:cuius ét autor.C.Lelius pro fe apud populû ut in nobis terra mariq; fimul obfidiû faceret.amp; Salu.hiftoriaji lib.x.magnis operibuspfedis obfidiû cæpit. P.L.-Catilinä legatum⢠INIMIcû alos.pro inimicoji.ÃCCASIoné opprimere.i.oblata occafioné admittere arûeçg amplefti MAXIMAS opimates.opimû fuccrüentû dixere ueteresia quo opimas opiinatisiut libertas libertatis â¢
-ocr page 39-ASINARIA
Legit tn apud Noniû optimitas ab optimo huc amp;nbsp;in captiuis citâdo Iocu,GAVDIO cffeïtiffimas.i.co piofiffimas a fartorib'lupta traflatóe g farcimina ad fûmû replét.DEVINfti bnficio.i. obligati: idq: ad aium referófed liban^aliorfu iterpraf g ait uinftos nefcio quos ait qd ad corpquot;atrinere exiftiat.FRAV* dé fraufus fiet.i.neufg quêpiâ fraudauerit.Archaifmos figura é: ut feruio feruituté-Ftaufas aüt quafi a uerbo fraudeo ita fraufustut foleo folit'â.SIET.pro fit.PRO MONftro extéplo ê qn q fudat tremit, ita Hippocrates.ttn lÃpcoTi ÃE lt;ppiKH ouxpHÅTop.i.in fudorcaût horror neutig utilis res ê. Tremere No. dicit cómoueri agitari.Virg.in fexto.Cur ante turba tremor occupat artus.Tremere timere- Virg.î.ii. ama.Hic aliud mai^miferis mulfoqj tremédû.Pla.î afinaria Pro móftro e qn q fudat tremit.LINGVA largior.fubaudi fu-C^VI PAtrona coprimat.patronâingt AfconiMffi orator e.Aduocat^fi aut ius fug gerit:autpntidfudcomodat amico;autpcurator fi negodu fufdpit.cognitor fi pns cdmnouit amp;nbsp;fic tue tur ut fud.PRO illo peierat.i.piura eft.Serufaut piurus in uerbo rno hêt.nd peiero didmVorrupta na tura ppofitois q res errore facit ut alig maledicdt peiurus.GYMNAfiu flagri falueto.i.in que exercent flagra mirifica arte feruiles mores tdgit.QVOTpôdo.Focas pódo aut ingt amp;nbsp;ofto monoptota fût amp;nbsp;tin pluralr effernnt:ut hæc pôdo.nd unû pódo nó didm^tfed in libtd efferripót.Duo.n.amp; tria pódo amp;nbsp;deinceps obferuabimmel quoties de neutro logmur correpte dicim^podo.Quintil.quoij dua amp;nbsp;tre amp;nbsp;pódo diuerfo^ tgene« fût barbarifmi:amp; duapódo amp;nbsp;trepódo ufg; ad nfam aetate ab oibus didû eft: amp;nbsp;rede did Meffala cófirmat.CENtü pódiü.ergo amp;nbsp;flediûfed tn alio cafu fimilf nequaq inueneris.MA* NVS manicæ.Manicæ uincula manuü:amp; manicae q tegût brachia amp;nbsp;man'ââ:ut Nec tunicae manicas nec hnt ridimicula mythrae.VERBIS ueUitatóem fieri. Vellitare dixerût ueteres leuiter cótédere a uelitibâ i.leuis armaturæ militib^ut alibi doftiflimop aautopa teftimonia adducendo docuiniâ. CARNIficü có celebrabunt dies.i.carnifices nihil aliud hébût negotii:^ ut aduerfû nos mó fefe exercedt.INVENta amp;nbsp;dolis.i.înériôe g^fraudib^:ut fit hæc îuéta inuétæ:nifi fit audacia inuéta.i.re lucta ad audacid.QVOD dudû fcapulæ gelnbdt mihi.fcapulæ a feddédo dorfû dnr.Pro fcapulis aût cû didt Cato fignificat p in iuria uerbepz.nd cóplures leges erdt in dues rogatæ qbus fandebat pÅna ueibe^ his fignificabat p higt; bus fe multos fuos dues in ea oroiie q eft cótra Cæliû:fi.n.pcufli fæpe îcolumis albii:pterea p re p rep. P fcapulis atlt;5 grario multû reip.pfuit.IN MVNdo malû hoc fæpe Plaut.móloquit mûdû p nudato tergo ponés.CONIVrati:fimul cótra me iuran.-nifi fit: ut in quibufdd manu exfcriptis codicibTegimâ; cóiuratim corrigédû aduerbialiterplatû:ut airultatim amp;nbsp;fimilia.QVlN fi tergo rdolucda é.fubaudi p* da uel refp.fin refoluédûft legat pro refoluédû é:pubIicû.f.IDEM poft parit bonü.pót amp;nbsp;potif Icgi.do cuim'^in amphp.potior uerbu gtó aceufatiuo amp;nbsp;abitó cónefti.MALVM ndcifder.i.indipifci.Nddfdp prie df qui pararad tenédü anteg poflit repire qd' teneat qd occurrerit.!AM DEuorddü céfeas fi cófpc xeris.i.auferédû ab eo pecunid:nifi ad ipudicos mores referaf.Q_V1BVS fubtritæ ad foemina iam erdt ungulæFÅmen foeminis ad ptes pudibüdas ptiiiet amp;nbsp;fere pofteriores:ut uideo Pliniü opiftia trdfferre lient anteriora fÅmora:ideo locuftas pénaic amp;nbsp;foeminû attritu fonare credit:amp; pinde forte nó ad fÅîa fed ad fuffragina legédü:q fint fuffragina Pli.docet dû inquit.Nec pciofa ofla recrefcütpterg ueterinis ab ungula ad fuffragina.amp;.xlv.Nd q aial generdt genua ante fe fledût amp;nbsp;fuffraginû artus in aduerfum amp;nbsp;mox anes amp;nbsp;quadrupedes alas in priora curudt fuffragines in pofteriora:nifi fit nó fuffragina:fed feg* mina.i.ad ea ufq; pté ubi fecantquot;.ME ME infit pcótarier.ita legédû é.i.indpit pcótariiparagoge figura. DEIN ædes.pro dein.FACIO facetû.Quinr.facetû quoq; nó rm circa ridicula opinorcófiftere:neq;.n. diceret Hor.facetû Catoni minâgeir natura cóceffü eé Virgilio decoris hac magis excultas cuiufdd ele* gdtiæ appellationé putotideog; in epiftolis Cice.amp; hæc in Bruto refert uerba:ne ulli fût pedes faceti ac deliriis ingrediéri moUiâqd 'cóuenit cû illo Horatiano molle atq; facetû Virgilio. Q_VA facie fit fcio . Quid fit facies:amp; un:amp; q iter forma amp;nbsp;figurd eius fit dria in amphytrióe fatis:utopinor:onfû é.SI VIS. Subaudi argétû.ARGENto interuortd.i.falld argétû auferédo. OPVS eft exafceatû. TrâHatio fûpta a fabris tignariisg afcia prio materia aliqud côminuût ad opus côficiédû:poft leuigddo expoliût amp;nbsp;pfid unt-EXCLVSl fumâ.figura metalafis pns pro futuro.SEDVXlT.ducere ingt Dona.eft digitis cóputa* re:feducere eft gué apud feipm amp;nbsp;fecreto deducere.Seduxit ergo deduxit me ne gfg audirer.FVTVros ulmeos.i.ita cótufos uirgis ulmeis ut plane ulmei uideamur. VIGINTIargéti minæ.i.libræ q numero côftdt:græcemne dnr.nd emina uas eit.Perfiâ.Fregerit eminas areti ædilis iniquas.INTERea - hic oble* ftabo.i.uerbis nugalibâdiftinebo.INQ V AM hoftire.i.æquare:inde redhoftire ingt NcuP referre gratia q in lupo uel ueies regé faltdtiubæ albanû muliû comité fené fapiété cótra redhoftis Menalus amp;nbsp;ac cius i dphytrióe:cedo eegd te redlioftis titü cû eas feni obieftet facili^.nd amp;nbsp;hoftirep aequare pofuere En s^Plchrefpóte audis atq; auditis hoftimétû adiûgito.VTMEmîeris.hoc é ta ferociter ut n obliuifcaris.
UEMONftraræ funt.Inhae feena mercator pro afinis argétû feres dûpulfari fores iübet p-mU I fto libai/adeftg hoîem excipiat doceat»^ gd opus fit.I PVERE.quia ueteres hic puerus nola à 1 tiuo dicebat amp;nbsp;fÅîo gnehæc puera:un puellus amp;nbsp;puella puerpa q parit:puerperiû fÅtus.CAL - '^CITROné-i.calcibâinfeftdté.SI SIT domi died tibi.i.domi nó é.ndfi domi eét dicapro dixe rim tibi.eVM ueniffet.fubaudi ad tonforé.POSTnó rediit^pcûftatio eft.Q_VI pro iftuc.Anaftrophc pro eo quod eft pro quo.AEACIDInis minis.i.achilleis:quiaAchilles filius Pelei amp;nbsp;Peleus amp;nbsp;Telamo b
-ocr page 40-filu Acad.ANIMlSQVE.i.feroda.Vndc animofus amp;nbsp;exanimatus.
.quot;'w VID HOC fit ncgodi.In hac fcena leonida:ut îchoatæ pHdanf fallada cdû fe atriffem faurci W uideri unit minitabudus icedit:cu faurea in hac comÅdia nufq copareatmt iure hoc nomen I nbsp;nbsp;nbsp;Wobtinuiffe uideat a laura.idacerta q in maceriis q in fæpibâ ^ din delitefcit.IS NVLlus uenit. ,p
uet^t:fufpédéda oro é;amp; interpûftim pnûtiâda. Nà nbi is dixit fnbiiciédû ftatim erat nô ucnit;fed affeftui feruiés dixitmuHns ac fi dicat nec libai/ nec qfq alf^Iermuenit.SALVERE iuffi.ex ni mia indignatóe dixit iiiffi ià lnçre.Maioribânâq? fuit cófuetudo ut diceref iubeo te faluere.LIBERtu.p ironia q leur erat noîauit.MANV emiffusdJiber amp;nbsp;îteUigit q es manu emiffus ntûs ,p uocatiuo: q. n. liber e feruo fit e manu.i.ex ptate heri emittitquot;.Vn emiflarrét dr q rnittif a fupiore foras negocii alicuiâ obeûdi ca:quéadmodû Traql-in Domitiano:Arrecinû dæmété cofularc unû ex familianbâ amp;nbsp;emilfa^ dis luis capitis côdénaturus in eadé uel ét in maiore gra hüit:amp; emiffanâeuftodiédoje agro je câ;ut Ci. in epiftolis ad Tironé dabat nullo aprico hortomuUo emiffariomulla maceriamulla cafa.OBSEcro te. uox blà diétis ut qfo:fed tn hic cû ironia.MORAtus ê.i.in mora detinuitificut amp;nbsp;morari pftolari dici.. mus.STIM VLVS in manu mihi fit-fubaudi quo te uerberé ut ftati fubiügitié amp;nbsp;aliud inftfm hoc noie appellatu:de quo Cæfar in.di.his uerbis.An haec cakapedé loge ferreis hamis ihxæ rota âin terra info, diebantquot; mediocribâintermiflis Ipaciis oîbus locis diflerebanf;quos Hamulos noiabât.Q^VI.aut fignifi cat utiaut q referf ad ftimulfuut fit ordo uerbop: quo ftimuIo.Q_VAE occaluere plagis.i.uerberib 'ere. bris callu admilèreta callo fit calleo 1 geminoiqduerbû ta ad alum q ad corpus refert. Eft.n. calleo ad. modii cognofco:amp; calleo callu in corpore admitto:a quo occalleo ut hic.ATQ_VE ogganiâ.i.ftrideâ ogganite uulpis eft amp;nbsp;canû cû metuût fâmiflb corpore plagasiut inqt Lucre Et gannio obmurmuro. Perfi.Secreta gänit in auré;amp; Iuue.apula ganit lTAQ^VE.fi dux fût ptes a Ira atuif.cft.n.cntictica: ut fit fenfus amp;nbsp;ira.STOMAdio.mdignaróe.LABOR! luppeditare.i.labore tolerare;fuppeditare ét fugge rere fignificat:ut fi dicasifuppedita mihi efcä amp;nbsp;potû:a fub.n.amp; pedib côpofitù efta^Tq^luggerif ' fubii. cif amp;nbsp;in ptâté uram redigit.STERcus hinc auferri.qd 'græce dr ciTroTraTocr ut eft uidere apud Diafcori dé in fedo amp;nbsp;cæteros medicosmó ut qdâ font interptati lamnâthinc fterqliniû amp;nbsp;ftercorare agros dici mus.Feft.quoq? inqt ftercus ex aede ueftÃ.xvni.calédas iulias defert in angiportu mediû fere diui capi tolini:q locclaudif porta ftercoraria râtæ fanditatis maiores nri eé iudicauere.OPERAS araneaj^.Ser mus inqt araneus aial.Aranea tela apd idoneos.IN SPLENdoré dari bullas.hoc é laminas metallicas: na amp;nbsp;bulla q ex pluuia amp;nbsp;uéto fufcitaf in aqua noiaf:un p trâHationé ho bula didustuc ait Varro ob ui tæ breuitaté:amp; bula infigne puerop: ptextatojc a collopédés q? ea pté corporis attingat:népe pedus in qua naturale manet cófiliüiuel tp ea ætaté ondat alteri'regéda eöfilio.ptexta.n.depofita ét bulla depo. nebaf.Perfi.BuIla q fucandis laribâ donata pepédit. Q^VAtriduü hoc unû mó.multa p hac figura lo. qmuemt dicamâ quatriduû amp;nbsp;quatriduo: triduû amp;nbsp;triduo:biduû amp;nbsp;biduo: primû amp;nbsp;pnmo:amp; id genus alia IN HARA.Differt hara cû afpiraf amp;nbsp;aciuf:amp; cû caret afpiratóe amp;nbsp;circûfledif: qdprlo pofita Habu lû fignificat:un hariga Donati teftimonio hoftia:amp; harufpex amp;nbsp;harufpicina.Ci.in.ii.de diuinatoe fi qn de extis amp;nbsp;fulguribâfatis difputatû eft:oiifa reftat ut tota harufpidna fit ptradata. Ara aût in fedo loco locus facrificioj ü cft:idq; uerbû a graecis fûptû illi näc^ aras pees uocät ficut catarras impcatiôes . HEM ergo Dà hoc dicit hoîem cecidifle ofidit.HOSPES.pcgnnus.Perfrhoc clare ne audiat hofpes. Eft tn td qholpino accipit q qui accipif.Ouid.Nec hofpes ab hoipite tutus.Df hic amp;nbsp;hæc holpes: led legit amp;nbsp;hofpita:un illud.Hofpita terra uale.Legimus ét inhofpita neutro gnemtinhofpita tefqua.Cu tn inho. fpes no dicat.Eo mofofpes amp;nbsp;fofpitamd qd inquitluue depofitû mihi folpes erit figurate pofitû uideri potuit apud Hor.teftis metaurû fiume.OLlVI.ab oliua:nd oleu ab olea deiiuaf. STICHO uicario ipfi tuo i.lenio qui uices tuas geritmd et uicarius uicaria uicariû adiediue dr-Quit.in declamatoib''. Ama m filiû meü nó ofculis:nô infirmitate:fed uiribus dolore patiéria unicû qué fi acie claufiffet hoftis uica na morte feruaffem.CVI DAtû fit.uel fcis iatenogaciuepnûtiâdû.VINARIO exarabo. Exaräbus uiri ppriû qui iiina cÅmebat.ET RApe.inde raptio iquit Doiia.ad pfoiid refcrfuapina ad ré: raptus ad ftu pruil ppnK loqui uolumus SIC DEdero.i.dediffe uifus fuerouitpriâq crediderim cogitafle uidear illû nexare uoluiffc. VIX ANno poft exegi.Ante amp;nbsp;poft cû cafibus pponunf accufatiuû exigût:ut an mul.. tû:poft multû.Cû uero cafibus fubiiaunf ablatiuû:ut paulopoft:pauloante:ita amp;nbsp;hic anno poft.SATA git.latis agit.ET SCRlbit nûmos.quos debeat î fuis ut mercatores folét dianis.Q^VAM extéplo red. dirû eét i qpnmum iplé ex opa fua redhibuifler.SCYPHOS quos utédos dedi philodamo retulit ne.'â Hoc fimile illi in amphitryone naucraté qué côueuùe nolui in nani nó erat.Scyphus poculi fpecies eft. SI VELIS cómoda.corrupte accómoda legif.Inter cômodatû amp;nbsp;utédû datû.Labeo quidé ait tantû in tereffe qtû inter genus amp;nbsp;ipém.Cômodari.n.ré mobilé:nó ét foli:fed ut apparet pprie inquit Vlpia.de cömodato.Cómodata res dr amp;nbsp;4 f^^i eft:id qd ét Caffius exiftimat.Viuianus ét hitationé commodari poffe ait.INCIPlT tinire.i.crepitare a titinabulis füpta trdllatóe.FEROXcft.i.arrogas.Tituuus in ful Ionibus. Videra ego te uirginé formofiffima fponfo eÃe fuperbaiforma effe ferocé:uel ferox icamus amp;nbsp;indomabilis a feritate.Gice.in.i.offlcioj^iut equos pp crebras contétiones plioie ferocitate exultantes domitoribus tradere foIét.Teien-in eunucho.Adeo ne ferox:quia hés imperiû in bdluas. IMPVRan
-ocr page 41-ASINARIA
bili.Jdcft an impuM;hoc eft næhcmcnn.Sic legendo refte caftigabls.Poffunt etiam duo efle nerbai amp;nbsp;pateudeft obtepera:ut fint uerba libani exhortantis ac imperantis mercatori ut pecunia Leonidae dinux merer.FLAGITIVM hominis.ideft flagmoie homo.FIagitifi etia inquit Noniuspericulu-Lucilius Ii x bro-xxx.Quiædepofeente minus amp;nbsp;praeeunt rectius multo: amp;nbsp;fine flagitio. POENAE pendenf. ideft exoluentur a pecunia fumptertrandatione.Nam pedere foluere fignificat.apud romanos enimæs appé debamr.PROFIGISGIN.an proficifceris ita corrigendû.HAVD NEgaflim.ideft non negauerim. y*quot;^ EQVEON ego te.In hac Scena Lena Glereta Phileniu grauiter increpat : quod plus nimio
n. Wk nec lucri cauli amare uideatur.NEQ_VEON.an non nequeo:ideft an non polTummnde ne 1k^i*^ââ ^ ^ nequit pro non poffe dicebant antiqui:ut Pacuuius cû ait:fed cû contendi nequitu clam tedenda ert plaga.Plautus in fatyrione retrahi nequif quoquo progrefla eft femel: amp;nbsp;Catooriginu libro primo:Phana in eo loco compluria fuere:ea exaugurauit præ^ quod termino phax num fuit id nequitu exaugurari.INTERDIGTIS.Inrerdicim^ inquit Donatus quod uetamus fieri.Dix cimus uni generi hominù:interdicimus diuerfi$:itacç prætoris edifta amp;nbsp;intcrdifta dicunt.PIEM PlEta tem.ideft cola.Nam piare quâdoeç idem q purgare:unde piaculü purgamentü.MORATA. moribus inftituta:eftlt;5partidpiufme uerbo.SATIS DIGAcula diminutiuü ab eo q eft dicax:forma eft dutaxat nam copia uerboK ineffe fignificat.ANIMVS orat.i.excogitat quod dicendu fit.RES MONET, prox pter lucrü.TVPTà HABEAS portifcuIü.Feftus portifculiis eft:ut feribit Aelius ftilo qui in portu mox dum dat daffi.Id ante eft melius:cuius meminit Gato in dilfuafione de rege italo amp;nbsp;tieftigalibus Afia: C.Lucio.P.R.remis fcripti ueniere paffim.Nonius tame inquit: portifculus proprie hortator eft remix# gum:ideft qui eandé perticam qui portifculus dicitur qua excurium amp;nbsp;hortaméta moderatur. Plautus in afmaria.Ãnnius libro oftauo annaliû.Thus ante tenétes parerent obferuareiit portifculus fignû cum dare cÅpiflct.Labcnus in cithara.Nec palmarii pulfus necportifculi. SOLA EGO in cafteria. Nonius Cafteria inquinocus ubi cum nauigatio requiefeit remi amp;nbsp;gubernacula conquiefeent. At Ladatius per rica inquit eftquædâ in naui quam hortator remigum tenet:quam fi intuffcnt remiges non definunt;à depofucrit quiefcunta labore:hanc Plautus cafteria uocauit in afinaria.FAMlLIAE caufa. Familiae in## quit Vlpianus de edilitio edido appellatione omnes qui in feruirio funt contincntur;etid liberi homix nes qui ei bona fide feruiunt:uel alieni.Accipe eos quoq qui in poteftate eius funt.DIGTA doda.ideft excogitatam oratione.VLTRO EXpetefeis.ideft adis ut diftineas hominé.Q_VI DELVdunt dedidex ris.ita corrigendu pro dedis:ideft pro mancipio alligas.TE FAGTVRVM.fe lubaudi:infinitiuü eft.SI MORITVR mater fua.fua amp;nbsp;eius utroq modo dici poteft. Virgilius. Namq fua patria antiqua cinis ater habebat.ita Horatius.lta fepe Gicero.MEVM GAPVT cötemples.pro cótcmpleris Auli Gelii in# terpraetatione.EXRE.ideft utilitate:ficut in rem inquit Donatus in utilitate amp;nbsp;ab re contra utilitatem. ETIAM OPILIO.Dicitur opilio ouium cuftos.Virgilius.Venit amp;nbsp;upilio:fed metri neceflitas compu* Iit o in u conuertere.ANIMI caufa.ideft ut me oblectem.
ERFIDIAElaudes.In hac fcena ictui leonida amp;nbsp;libanus fibiinuicem blandiuntur congratu. ap Wlantur^ q opera Demeneti fenis pecuniam a mercatore abftulerint.SGAPVLARVM conii 1 nbsp;nbsp;^denria.Quia confidimus fcapulas latis fuftinete quaeuis uerbera poffc.NERVOS. Nemuin#
quit Feftus appellamus etia ferreum uuiculum quo pedes impediuntur:quaq Plautus eo etia teruices uindri ait perfidiofc captus eo pol nemo ceruices probat N VMELAS.Numela: inquit Noni# us genus ligneum ad difeutiedos noxios paratum:quo amp;nbsp;collum amp;nbsp;pedes imittuntur.Lucretius quoeg in fecundo.Eft infignibus infignis leelensq numella Garcer amp;nbsp;horribilis de faxo iadus eorum.Verhex ra carnifices robur pix lamina rædæ.PEDICAS boias.i.uincula pedum amp;nbsp;eoIli.Nam quod ex corio bu bulo fierent boiæ didæ.At Feftus boire uinculoru genus tam ligneas q ferreas:fane ut a pede pedica ita multa funt alia inclinata.Pedamnäq ueftigium humani præcipue pedis appellaffe antiquos in cómeii tariis quibufdâ inueniri folet.Hinc pedum baculi genus incuruum : ut Virgilius in bucolicis cum ait . At tu fume pedum;amp; uitium pedamcnta:pedefcg pro pediculis.Hinc etiam pedarios fenatores did qui dam putaueruiit:qui fententiani in fenatu non uerbis dicerent:fedin aliéna fententiam pedibus irent. At.G.Baffus ait qui ædiles curules fuiffent:folitos curru honoris gratia in curia uehi:qui uero ad magi ftratum curule necdum afpiraffeiit pedibus itauiffe in curiam amp;nbsp;eos pedarios nominatos. At Varro in fityr.imenipea etiem quofdam equites pedarios dicit appellatos qui nundum a,cenforibus in fenatum ledi ueniebant necdum fenatores: fententiæ tamen lus habebant. Verfus quoq Laberii eft in mimmo qui fcriptorinferiptus eft caput fine lingua pedaria lententia eft:quidam barbare pro pedariis pedaneos dixiffe arguuntur. VALENTIS uirgatores.ita legendi non iurgatores q uirgis cede ent. VERBIS có ceptis ideft dedita opera cogitando.ATQ_ VE INGEmo noftro decuit.ita Terentius . Facite ut nobis decet Saluftius locum editiorem qui nidoribus decebat-VBI HOSPITEM indamanit. amp;nbsp;hunc indax mo amp;nbsp;huic dicit': itaq Gicero in Bruto.Metuo ne mihi inclametis.OPPRIME os.ideft fde LACHRY mantem lacinia tenet.Lacinia inquit Feftus pars ueftimenti eft.Suetonius in Galigula ita fe proripuit le e fpeftaculis:utcalcatalacima togæ praeceps per gradus iret.Plinius tamen in oftauo:capitulo quiiv quagefimo feptimo ubi de capris inquit foeminarum generofitas infigne laciniae corporibus amp;nbsp;ceruicc b ilii
-ocr page 42-bin« dependentes.EX CRVJMENA.îdcft marfupio.Crumenam marfupium dicit quodfufpenfa fît a peftoæ.Nam cremo pendeo fignificat.
lt;« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VR ME retentas.In nac fcena Argyrippus a phylenio neabcat retinetur. Libanus amp;nbsp;Iconida
c 1 fubaufcultant primo;inde fe ofFerut argyrippii amp;phyleniû irridétes illudéteflt;ÿ:poft dinume J rant a patre demeneto pecuniâ.RETENtas.uerbü iteratiuû.teneo.n.tenui tentû: unde tento ex quo retéto:fiue itciv ac crebrius retineotfiue retrorfû teneo ac traho.AFFERS morbum, i. aegrimonia me afficismâ ta animi qâ corporis eft morbus:ut Cice.in qonibus tufculanis ondit. Diftin -xerfit tn ueteres uitiu a morbo uarie.Nâ de edilitio edifto morbus a fabino definitus eft habitquot; âcuiul^ corporis cótra natura q ufû eius ad id faciat detcnoréicui' âca natura nobis eius corporis fanitaté dedit. Id aût alias in toto corpore:alias in pre accidere ioict.Naqj totius corporis morbus eft puta febris: Par^ tis ueluti cæcitasdicet homo ita natus firun tifiq; a morbo multa differretur puta fi quis balbus fit. nam hunc uitiofû effe magifq morbofûthaec ita fabinus.Alii ut diximâ uarie ut in eo edifto dinofci pót: ateg ab Aulo Gelio onfum.SVPREmû.fubaudi uale ne amplius ad has firn rediturus ædes. DOMVM ire. fubaudi meâtuel domû pro domo aceufatiuus pro ablatiuo:ut ét alibi Nonius in Plautum annotauit. ACERbu funus, i.ante tépus:trallatione fumpta a fniftibusarboie qui ante maturitatem acerbelcunt. MO X SI noles manebo.i.mâfero in tépus qdâ mox cófequitur:nempe ut in noftê edormifeâ tecü. NE COCIVS interdius.Dicitur amp;nbsp;interdiumt noftu.VlDELIcet.ficnt amp;nbsp;fcilicet per ironia proferri folent. Cice.in oratione.Ego uidelicet egregius magifter.Terentius hoc populus curat fcilicet.POPVLVS te neat gerræ.Feftus Pôpeius.Gerræ inquit crates uimineæ athenienfes cû fyracufas obfiderent amp;nbsp;crebro gerras pofcerent irndétes fictili gerras clamitabät:unde faftû eft ut gerræ pro nugis amp;nbsp;contéptu dicant At horns in Platonis lâcheté fuper uerbo gerroforis.Cnnfta inquit tegmina gerra dixerit atrici:quid5 pelles quibus perfae fe contegerent ac fcntoii 'loco uterétur.Alii gerra aiunt umbrmd^uibus qui utc rentur gerrofori difti.BONAE frugis.neteres in lingulati quod nunctm in pluralnrn^s dicimus, na alibi Plautus ad frugem bonam etiam dixit.Frngi enim adieftiuu etiam Prifeiani fcntentia:ut mancipi neomancipi nihiliddeo frugis legendu eft non frugi.SI LICEfdt.i.fi liceat.Muratur fefe abire.i. ofteiv ditdndicar ita Horatius.Multa amp;nbsp;pclara minanté.APVD horchuteuidebo.horchns in pria fyllaba alpi ratur ex grædsùu fecunda ex confnetndine.Herco græce dicitur quod ualet fæpio:unde herchos fæpes amp;nbsp;Hertius luppiter amp;nbsp;horchus de more mutato e in o.NVLLVMperdidi.fubandiaduocatu.nam ut at gyrippus patronum pro hero:ira hic pro aduocato.CINEDE calamiftrate.ideft lafciue qui calamiftro crines tibi condnas.Nonius Calamiftrum fiftula breuis.Cicero in oratore remonebiturinfignis ornatâ quafi margaritarum nec calamiftri adhibebuntur.VT HANC.Phylenium.AD SE.ad diabolu.HVNC ANnum totum.Dicimus amp;nbsp;anno toto per accufatiuum amp;nbsp;ablatiuum.POLLENT.excellunt:unde pol lex digitus quod fortitudine caeteris præcellat.ECQ_VID falutis alloquntifhoc eft nunquid ad fallite meam ueftra attinet collocutio LIBERTOS.Libertus eft manumiffus:differt a libertino q? libertânû^ dicitur nifi relatus ad quêpiam:fine relatione autem Iibertinus:unde amp;nbsp;libertinitas.Vlpianus de proba* tionibus amp;nbsp;præfumptionibus circa eum qui fe ex libertinitate ingenuum dicat referédum eft quis aftio nis partibus fungatimamp; fiquidem in poffeffione libertinitatis fuit fine dubio ipfum oportebit ingenui* tatis canfam agere-EGO BAiuIabo.ideft geftaboaude bajulus magnarum geftator farcinarum. CRV MENA praeffatnmndefthonnftnm.pmunt enim onera omnia.PROCLIVE.facile quia cliuus qui de fcenfus dicitur facilis eft. VITELLVM.a uitulo diminntiuum.Nam primitiuum oui ruffum fignificat. Horatius Voluens aliena uitcllus NVNQ_VAM reniorarem.ideft tardior effem.Inde amp;nbsp;remora pifei* culus:a græcis echineis diftus tp figat firmetis naues in pelago ubi eis adhæferit. VIDES MEAM ante mergere.Corrigendum uides me amantem egere. REDITO huc conticinio. Noftumum tempus ad nullum negodum obeundum aptum conticinium dicitur quo cunfti tacent. ORARE MEcum. ideft agere.MONEDVLAM.auiculam dicit quae nafta nummos alicubi abftrudit.PVTILLVMpafierculu. ideft purum per diminutionem blandiloquam.Putum enim purum dixerunt iieteres:inde iurifconful* ti aurum putilatumpurgatum.TOLLVTIM ni badizas. Tollutim.i.attollendo te nifi incedis. Badizo enim græce dicitur ambulo latine.Nonius tamen hunc citando locum tollutim inquit diciturquafi uo lutim uel uolubiliter.Neuius in gallinaria.O peftifera pontica fera trux tolutim loquentia: ideft uolm bilis locutio.Idem in acco.Exulem dixi iterum hominem in thufcos tolutim.Item Lucanus fatyrarum libro oftauo.Si omnem intus euaditftaduimq; ad me tolutim-Varro trioclite[trifolio:fedut equus qui ad uehendum eft natus:tamen hic traditur mà giftro:ut equifo doceattolutim.Pomponius. Decuma** na fullonis:amp; ubi infilui inclodeatum equuleum ibi tolutim tortor. Varro in Agatho. Hocpoftq dixit cædit citus celfus tolutim.HVIVS qui dem matri, funt duo uerba qui amp;nbsp;dem: ut fit qui: ideft ut dem. MALA opera partæ.Partum proprie dicitur quod labore quæfitum eft:quia nullus partus eft fine labo re ac dolore.VENIT ANGÃporro.amp; angyportus amp;nbsp;hocangyportum dicimus uiafine exitu:utplacet nonnullis ab angue difta qui fefe conuolnit:at alii a græco anchi quod fignificat prope:quia non Ion* gius extenditur.VXORrefeifeat.refdfeere ait Aulus Gelius remnouam depudere amp;nbsp;inufitatam.
-ocr page 43-ASINARIA
quot;TT w tjEDVM iftum oftaide.In haclccna diabolus adolcfccns diftat parafito quas fcribat leges
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interfeóc anücamamp;lend.AGEDVM.duin lyJIabica adieftio.agehortantisaduerbiii.CON
â fcripfifti.i.cóglutinafti cópofuifti fcribendo:unde amp;nbsp;romæ patres conferipri fenatores appella ïïâWtuid una conuemrentuno in collegio annotari.LEGES pellege.pro perlege ita ueteres locu funt ut hoc teftimonro eóprobat Prifcianus. POETA es.i.cópofitor egregius.quia iroiw.fado amp;nbsp;no, num formo figniHcat;unde poetica facultas quae formatnoua amp;nbsp;poefis amp;nbsp;poema.poefiscótextus amp;nbsp;cor^ pus totius operis effeänut illias æneis thebais.Poenia pars eftuit tragoedia comÅdia.Poetria autem eft inulierzut fappho amp;nbsp;coiina-Qua forma dicitur pfaltria cantrix amp;nbsp;pharniaceutria;quä nos faga dicimus, na poeticus adiediuum eft ficut amp;nbsp;grammaticus amp;nbsp;rethoricus.fÅmininû.n.artem fignificat cum fubfta tiuo.Mafeulinu autem adiedauiJia amp;nbsp;poetica amp;nbsp;poeticû inde fiunt.VNICVS.Cuinemopôt adaequari. HORREfeet.horrore cótremifcet.NEQ_VAE cum quiq alio.pro cû quoq-Nciç afconius pedianus ac, nelt;5 inquit earn uidentur habere naturâmt femel poni non foleat quia eft coiundio difiundiua:fed fern per poftulat ut rurfus inferat:amp; neq; cum dicimusmt ne^ hoc neej illud neggigiioro aliquando hoc uer burn neq; uel lemel poni:ut contra pilbnc fic inq indices res habet ncq jhoc a me nouum dilputatunfed quxfitum ab aliis eft:fed hoc loco ut line ppoÃtione illi'-'quot; uerbi uideamus eé politu amp;nbsp;tn quo lit fecudum ahqdinfcrnaia cû dixerit neeg hoc a me nouû difputabif infect:fed qlitu ab aliis eft.Ita amp;nbsp;hoc loco Plau tus quafi femel diftum lit ilea iterationis locû obtinet qa fecûdo loco poniGINTROmittat neminem-Ad le intra ædes ire patiat.NEMlné.cû repetit repetitio figura eft exageradi ca adhibita.NE EPIftola q de.epiftola a graecis-a latinis Iræmt nos ab elemétop : multitudiné lias.Ita græci ab emittédo epiftolas nonnnauere.Epiftello.n.mitto fignificatificut apoftello nûtio.un apoftolus nüti^Ab epiftola diminua tiuû epiftoliû Catullus:cófcriptü hoc lacbryniis mittit epiftoJiû.amp; qa ftello nó mó mitto fignificat . fed ét orno;inde ftolla corporis omamétû.f^VOD.qa acceperit abfte argétû i tuo iquit arbitrio lit ambu iere qcqdhéat^ïTÃÃu. AD FORVM.fbje plunbquot; âmodis dicit utfeftus oftédir. Vbi.n.multitudo nego* tii alicuius caufa ufq lub diuo cóuenit foje noiatur-Atfóri gne mafculino in nanibus meatus lünt exeu tis aquaemnde forire dixerunt ueteres foras eicere amp;nbsp;inde foricæ-cloacæ.Iuue.côducût foricas.inde ford lus q ftercus cótinere non pót.Lucilius.foruIuses in coleos cacas.NE Q^VEM.pro in quem. CAECA cötinuo fiet.i.oculos ftatim occludat.TIBI propinet.i.potâdû poculû porrigat a pro.i.äte.amp; pino bibo. SAPIAT.norit.nâ fapio ad mété amp;nbsp;ad corpus pertmet.Cü ad menté inde fit fapiétia cum ad corpus ide fapor.IN LEftum licendae pximû.Quia i ledis ueteres difcubebat.a ledis aute herbis leftusniel qa gne ci tu ledron ni lechos dicût.KELLIgiofa.m maid parte Aulus gelius ait ueteres pofuiffe. RelJigiofum. Ãn bona religété.Rcligenté effe oportere nó auté relligiolum.NEQ V AEilla ulli homini nutet nidet annuat.No.mter nutare amp;nbsp;annuere amp;nbsp;nidare ueteres hoc intetefie uoluenmtmt nutare capitis.Annuere nel nuerenanû uel labroJ ^niftarc oculojz.Feftus autem hoc mózNidare amp;nbsp;oculorum amp;nbsp;alloue mébroçi nixu fæpe aliquid conari didum e ab antiquisiut Lucretius in quarto.Hic ubi nixarinequeûtinfifteret^ alis.Caccilius in Hymnide garrulis medétes iadét line ludent perticis.Neuius pone adutum fcribe cum in netuo nidabere:unde quidam nidationem quidam nidum ut Cecil.in pugilem turn inter laudandu hunc timidum tremulis palpebris percutere nidu hic gaudere amp;nbsp;mirarier. At nidere dicitur canis 1 odo tandis ferarum ucftigiis leuiter ganiensmt Ennius in.x.uelutili quddo uinclis uenatica uenit rupta.fo* let fi forte ex nare fagaci fenfit uoce fua indit ululatcg ibi accita amp;nbsp;undeipfa gdintio. IN CVBIGVLO. ut cubiculum camera.ita cubile ledus dicitur.DEME iftuc.ideft aufer.ET VOTITAM dicere.ideft uo*' to confecrata.FAClAT PERplexibile.ideft figuratum:quod aliud audiatur amp;nbsp;aliud fentiatur.NISI AT tica.Quod cum graecorum multa fuerintidiomata löge præftantius atticum habitum fit; uel quod ifta athenis fieri finguntur.Q_VASIgrauedo profluat.ubi enim caput granatum pituita eft diftillat humor a capite;oculos amp;nbsp;nares oplet.a græcis epiphora.a latinis grauedo.Plinius de uiolis.imponuntur amp;nbsp;ca*' pin in fronte oculorum priuatim epiphoris amp;nbsp;contra fuppurationes crapulam amp;nbsp;grauedines capitis^ NEC VLLI VERBO maledicat.fubaudituo.ideft ne Ifamet uerba tua.HAEC MVLCTA ei efto.mul*' dam inquit feftus ofci did putant poenam quandam.Marcus uarro ait poenam effe fed pecuniariam.de, qua fubtiliter in libro quaeftionû epiftolicarum refert.SCITVM.fapiens:quo uerbo fæpe Pl.utitur qua fi feientia pditum dicas.SERVET.pro obferuet apherefis pathps.Sl FORTE PVRE.iaeft cafte.SPVR CAS.i.ucnere contaminatas.Legitur amp;nbsp;fpurcum uinum;quod facris adhiberinó licet: ut ait labeo An* tiftius libro dedmo commentarii iuris pontificii;cuiaqua admixta eft defrutum ue;autignetadum eft' muftuni ue anteq deferuefcat.NON ENIM MORTVALIA.ideft uerba quæ mon debeant fed qu® diu permaneant.
EQ^VERE HAC.In hac fcena diabolus cum parafito lenam amp;nbsp;amafiam adiensibi argy* /^^Hlrippum cum patre demeneto apud amafiam cóperit epulantes quare ira fuccenfus demeneti iluxorem per parafitü facit certioré.E!GO hæc patiar.congrui prorfus affedus riualis cui amica fublata fit exprtinunf;ut tolerare nó poffe uideat ut fieri luier ab alio pfertim:a fene amica au* /ferri.pîterrogationé itaç ré magis aggrauat;q fi didû foret p negatione nó pariar.EMOri me malira.
-ocr page 44-înfignis indignatioapifunquod mon fatius putetiq hoc facinus reticete.AIN TV.De ablcnte ac fi id^ fit uerba habet ftomachoia uelut irati folent.MVNVS adolefcétuli;quodadolcfccntulo cócedit.FVN GARE munus.utor amp;nbsp;fungor folebant ueteres ta accufatiuo;q ablaciuo cöiungere amp;nbsp;fere fungor de re bus inanimatis dici folettuel icorporatisnit munere;officio;uita;unde defunda corpora uita. ARGEN * turn obiieias lenæ.illud obiieias emphaticos ac etiâ côtéptim pofitum c quafi difpdatur dilapiderez eo mô pecunia.SVPPlies.i.clam furripias.TACITA auferas.i.a me poffis impetrare:ut fileam. Q^VAN-tu ^pere.i.q maxime properâdo fieri pottterit.OCCVpaflit.pro occupauerit.i.nifi ilia puenerit: amp;nbsp;cele rius q ego hue fe receperit EFFLIges feio.fenfus eft no dubito quin fis afflifturus ut ad hdc luxuria ïté denda fumptû facias.LITES concias.i.cômoueas litigia inter uxoré amp;nbsp;maritum. DE D1E potitarei. in tetdiu:utnoâu:amp; de nofte Horatius.Vtiugulenr homines furgunt de node latrones . POTITARC. iteratiuum uerbum pofuit:ut magis crimen exaggeret.
HFCE DVM cubamus fis pater.In hac feena inducif argyrippus cû patre demeneto apud amica M epulari- CVDAmus fis.Difeubamus fi uis.MECVM accubat.i.lateri meo in mefa adhæreat.
PIETAS.erga pareutes:ut erga alios amor.OCVEIS dolore prohibetna ex afpeftu accumgt; dolor excitat argyrippi.lNDVcere animu.mihi perfuadere.VEREcundu efle.Verecun ^dia de nittute ubi qd facere neremur.Pudor fere a culpa cu nos deliquilfepudet. MERITO tuo.,ppter coparata pecunia dixit quæ lenæ traderet.VINO amp;nbsp;fermone fuaui.nó dixit æfca:fed uino emphaticos qd uino mentes exilarenfmcc exilarenf modoifed amp;nbsp;in ueneré proniores efficiunt HIE Arem.græce uerbü hilafco amp;nbsp;nomen hilaros:quare amp;nbsp;a nobis tarn hilarus q hilaris dicitur amp;nbsp;hilaro uerbumtunde ex hilaro. ME TRIftem putas.Triftis facie mxftus animoded aliquado ad animum triftis refertunut hic. Ad corpus ante alibi ipfe.Tumifli græci qui triftes ambu]ât.amp; luuenalis. Quis n. non uiciis abundat triftibus obfenis.Q_VASI dies fi dicta fit.ideft denuntiata ad morte.ita Plinius ii^j^^o capitu.liii.de bobus hoc animal tâtæ apud priores curæ ut fit iter exêpla dónatus a populo Romano die difta qui co cubino procaci rure omafum edifle-fe neganti occiderit boiié.ASPECTA.uerbû iteratiuû a fpecio: qd in ufu nó eftipro quo cópofitis utimur. Alpicio.lufpicio:delpiciotrdpido amp;nbsp;eiufmodi alia : ficut amp;nbsp;de-ponés cófpicor.ISTE eft tecu.Prifea declinatio é iftic iftæc iftuc: pro quo nûc utimurifte ifta iftud EA RES me male habet.i.ægre fero amp;nbsp;doleo quod illa tecum accubet.Q_VAE exopté uölo.licetiquit nó habeam qd exopto nola qd exoptemt illud Terétianû fi nó fit qd uelis fiat quod poffis nempeuolo in quit quod debeam tua caula exoptaremr haec fit tecum.nam optare eligere eft unde optio eledio. PER PETERE.tolera fuffer unam hanc dieculam modo.
---IpiN TV MEVM uiru.In hac fcendparafitus cu artemona uxore demeneti ex occulto obferuat quid argyrippus quidn i demenetus agant attj loquantur cû amafia phylenioiinde arthemo-na ira fuccenla in ædes irrumpit mantum^ male agens domu trahit.AIN TV. uultuofelege dii«. Cà admiratione quafi id uerifimile non fit.FlLlO fciente. cora argyrippo-na queadmo ^dum inquit1uuenalis.Maxima debetur puero reuerentia fi quid Turpe paras : nec tu pueri contépferis annos.(^od fi pueri magna reuerentia habenda eftmulto.magis adolefcentis quippe quod eius nimi um fit ætas lubnca-FLAGItium.Quafi flagris dignum. NÃQ_VAE diuini neep humani.i. nihil . nam quicqmd eft:aut diuinuiaut humanum eft.ACCREdiias.credideris.ita.n.ueteres flectebant accreduo. AT SCElefta ego.mos eft icrepare fele cum quid eft per imprudentiam faftû.MINIMI mortales ptii. Contraria lupcnoribusoppomt.na cum fit frugalitas quemadmodum Cicero in tufculanis qftionibâ oftendituirtutes amplexa omnes erit frugi indeclinabile nome adieftiuu figniftcatióis eiufdem:cui op ponit rede minimimortales ptii.MADIDVM.i.ebriofum quia dixerat ficcum.eft enim antitheton qa opponuntur contrariis contraria.NIHILI quod opponitur frugi i.nullius ptii.INCONtinetem quod cotinenti opponit.Differt nero ab abftinente continesiquod cötinés ut Anfto.uoluit in adea potuq; ac libidinemecno ira dicitur.Abftinés auté qui nó rapit aliéna.ATQ_VAE olbrem.amp; hoc opponit ei qd? didum eft amantem licet odi uerbum fitimperfonale amp;nbsp;annomalum odio tamê odis odit dixerunt ue teresainde ofus amp;nbsp;perofus participia amp;nbsp;ofor uerbalenome.SESE oftedit.occulta fua patefecit flagitia. VNAMamicam.i eandem cum filio.DECREpitus fenex.In ambiguo mtæ politus.Nam creperum ut etiam Nonius inquit Plautinum citans hoc teftimonium bellum anceps dubium.Lucretius lib.quinto exequatac ^ funt creperi certamina belli.Adius in phÅniffis.Quæ ego eunda effe fluxa in mea re erepe ra coperi.Idem in telepho.Nunc tu in re crepera tua quid capias confilii uide.Lucilius laty.lib. quinto famnite foli mihi in magno moerore triftitid in fomiio erepereiuuétutis falutis.Pacuuius in doloreftc. Non uetet animum aegritudine in re crepera confici. Varro in myfteriis prifca horrida filent oracula ere pera in nemoribusmndeamp;crepufculum dicitur lux dubia.IT AD GAENAM.quottidienó coenat do mi: fed foris apud meretriculas.AD ARCHIDEMVM:CHEream.Nomina funt fenatorum: grauium q; uiroru.CORRVPTELAE.ideft morum corruptioni.LIBERIS LVSTRIS.ideft lupanaribus publi cis quo libere omnes tédunt-LASSVS NOCTV aduenit ideft a libidine defatigatus fe domu recipit. FVNDVM alienum arat.i.alienas mulieres fubagitat. INCVLtu familiare defeut.i.uxore fud.AVCV nbsp;nbsp;nbsp;quot;VV
pemus.i.obferuem^trdflatione fumpta ab eis q captat aniculas.IN DElitiis paUd.i.ucftimétûiqd 'feorfû
-ocr page 45-AVLVLAKIA
habet ab aliis amp;nbsp;delicate obfeniat. VITA uxoris aimua-i.ut patiar hue annû totu uxorem uiiicre códuc. nó poffum a quopia.lN GAneü.i.in lupanarain ganeones lupanarii difti.lNTERibi.interea. CAPVî LI dec^Capurn mâubriû inó dr;fed ét feretrü ab eo qd' grxci diciit Kiirs 7 oerzun amp;nbsp;capularis fenex.i» decrepit^AEDEpoI aiam fuauioré.idpiritû alitû.NAVTEam bibere malim.Nautea inquit feftus herba grauis qua coriarii utunt a nane dudunomé qanaufei facit p mutatione t in f.hæc herba a græcis amp;nbsp;ab iplis medicis ta thosq thus appellat.Noni' âaût Nautea inquit eft aqua de coriis:uel qd ' eft uerius aqua dedentina dicta a nautiis.REDIErit ofculado.i.ad oicuIâdû.EGO ulcifcar potiflimû.hoc eft turn tépus erit ulcifcédi.HOCueneriû eft.Hæc.ndn talis:utinterpûfta hodie notatur.Veneriu.i.ueneris cf figies.q bonû portédit:ut eft apud Sueto.trâquil.in augufto leger itaqj lætitia exultas demenei?îqt ob iadû cätharo mullum date q fuerat fÅlix amp;nbsp;fortunatus.OB1Adu cantharo mulfû date.Ebnofum homine oftédit cû dicit cätharo uelle potare.cantharus appellatâait Alexâder putat ob fonitu que ex infti fo uel effufo humore facit.mulfum appellat qd græci mclicraton:ita nâqj pter alios Antoni â mufa An gufti medicus,uertit in latinu.DlDIClfti fulonicad.arté fulonu ubi durandi labor.lN OGVIos. fubau di demeneti quo te fpedet.ET TV is.eft.n.fine afpiratione fcribédupnomé relatiuü.nó demóftratiuu refert.n.illud tu-POLlNdoré accerfer.i.eadauens curatoré.Polintores inquit feftus q funera accurrat Plau.in menech.ficut polintor dixit q pohnxcrat.PoImftores difti quafi polutoic undores.i.eadaueru curatores. Apulei, âî hermagora polidor eiâ fuller dû undioné pauit.HOC glifcit pliu.crefcit augef:ut Noniâ dodiftnnoR; autoic cóprobat autoritäre adii.pacuuii.Salu.Virg.Tulii plauticg.MANdata dicâ-fada.Qiiæ mà dauit me pfecilfe.HI DVM litigât-i.côtédût fumpta fimilitudine ab eis q lites côtrahûr. REGEM pdidi.i.herû.ita ueteres frequéter locuti fût:ur ap luuc.Martialëq; eft legere amp;nbsp;alios.Q_VID tibi hue receptio ad te eft meû uqc.In phileniû hæc uerba funt-i.cur aufa es maritu meû apud te reciper nâ uerbalia noia ei^c cafibâcôiungebât ueteres quibâamp;uerba undefeédebât. CVBAT cuculus, (^i allais auiû ouiffl?ï8rbere peipneq? curucæ plnbct amp;nbsp;fua ibidé éditait Arift.amp; alii meminerût.Appellat ergo cuculû q î alienis domibâ ftudeat liberis opam dare.MALE cubâdû eft.fubaudi fi male cenauero. IVDIC Atü.Cylonia uxor dixerat cenabis magnû malû iudicaffe uifa eft qua uellet pÅnâ ifligerc HlG fenex.hæc uerba recitator habet.FEClT uolupe.ideft deledabilezunde amp;nbsp;uoluptas dida.
I^lohannis petri Vallee comment.in Aululariam.
ââ ----M^Iulariae fabula: nó eftait pluribus,pfequamur argumétû qn poetaipfe laré deûîdurït
à W plane explicate.pauds itaej ré ipfam attingemâ.Euclio auariffimâ fencx filiâ habuit nu bile und domi:hâclyconides adolefcés uitiarat grauidäq; fecerat, huiâ adolefcétis ma-
I ter luit Eunomia amp;nbsp;auuculus megadorus- uult ergo foror megadoriEuclionis filiâ fra
H B ter ducat uxoré.a fratreîpetrat.pofcit ergo ab Euclione eâ fibi dari ac fine dote.Euclio
----quod héret domi aula auto plena fulpicaf id megadori refciuifle. qd par nö uideref /megadou: opulétiffimu fui defiderare Euclionis affinitaté.ægre itaq? pmittit.megadorus oémipclam nuptiaal fadt.Metués igit aulæ fua; Euclio cd domo effert amp;nbsp;tâdé in filuani luco collocatdd cû obfer-uaffet lyconidis feruâ ftrophilus abcüte feiie Euclione cd fuftulitiun feni re intelleda exanimales ludus gemituflt;5 exorti fût.Intenni filia Euclionis filiû parit amp;Iyconides q illa uitiarat p matre auûculû mega 009; libi nuptias renûtiari côtéditiquauerp ftrophilus aula fuftulerat feni reftituit hoc argumétum.
/ÃNonünum etymologia; ex re ipfa fadorum.
quot;'*'1 VCLIO qdé ab eu quod bonum fignificat amp;nbsp;cleos gloria. EIVS andlla ftaphila noiaf qafta phila uua paffa df.MEGAdorus-magna donans.mega.n.magnû dr amp;nbsp;doron donû.EVNO
mia.Quod eu bonum fignificat.amp; nomos legé.SERVVS megadori ftrobilus.i . nucleus pi-^quot;'^ncus quafi fapidus. LYCOnides. ab eo quod lycos lupus dicar qa ut lupinodu rapiüt ita hic puellam nodu uitiauit.ElVS feruâftrophilus.a ftrepho quod uerto fignificat-multis enim fe uertit mo dis ut fenis aurum raperet.Inducuntur etiam in hac comoedia coqui congrio amp;nbsp;antrax. CONGRIO. quide quia cogrus pifcis fpedes anguilæ fere habens effigiem. ANTRAX. uero pruna nominatur; qd ad prunas:amp; ad igné afiftat corpus.PlTHOdicus.qui a pitho.i.auafe nomé habet quafi uafcularius. a^ÃNEX auarus uix fibi credens.eo niq; inqtauarus ut uix fibi ipfi credere uideretur. MVLTIS cû opibus.i.multo auro.AVLAMinuenit.Quâ amp;nbsp;old dicmV qûo plauftrû amp;nbsp;ploftrû.EXÃN (guis.metu peuffus ne auferat.INSIdias ieruos. InteHigitur ftrophilus.feruos pro feruus cafn nominatiuo.ita fæpe ueteres.nam ubi duo u nune ponuntur unus pro côfonante pro uoeali yaw:qui pro uoeali in 0 uertebatunut uolg^uoltus uoftrum;ita coruos pro cornâ amp;nbsp;feruos pro femâ.
y â^P[mi3Argumentum.
AVLAM repertam.hoc argumétû uidet repetitû nó ob aliâ caufarn nifi ut mó ex primis iicr-fabulae nomé îdicef.COQ_VÃS cû obfonio.i.cû cfcnlento^ amp;nbsp;poculétop« îpêfa.nâ
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ôpfon'græce.Iatîe efca:uû obfoniû diminutiuû.COMprefforis feruulâ.i.lyconidis ftrophüâ.
n nbsp;nbsp;nbsp;E Q_VJS mirefdn hoc,plogo lans familiaris uerba ponunf.C^VI nunc hic habet, i. habitat
âuL Wna iteratiuû uerbueft ab habeo.IS C^VOma mone.Donatâ inadelphis huc loeuplautum ci
-ocr page 46-tanspoftq inquit pro quoniamtcuiusrcdprocû qin ^)poft^.MAIOré honorê.culturà obfemätid : uel facrificium amp;nbsp;litationem ut No.in huius uerbi indagineannorauit.QVAM en hûiffet pfata legédû ut corrigat' ex nonio.MJNVSq; ipédio.i.ualdè min^:qa qîpédiû fadr^fudit.DE SVMnio loco.ex nobi li;amp; pdara familia.AVT aliquo.fubaudiïacrifido.ILLA EucIiôis fÃia.ILLVM nefdt.côpreflbré igno rat.NEQ VE cüpffi at pf- fubaudi fdt.HIC fenex.megadoripconidió 'auücul^ANVM.ibiphild dicit: IN^VAMJu hac fcena fenex euclio metués ne auro fiât ifidiæ anu ftaphild extrudit fo.-MC nbsp;nbsp;nbsp;1ras ut ïuifat auje.CVM oculis emifidis.i.unû îlocû mtétismt e capite emitti uideant.AETA
Jte exigas.pficias.Q^VOmo tibi res het.ita fcribédûnó fe hét.Hæc.n.locutio a graccis eft q in Iguiut ouTÅcr EXEi KaAmer sx^ i.Latini quoq gluue.bn hét nil plus Ãterrogo.ita Propti^ita Ho. Ille î.iiü.elegiaje hic i fermonibâ.Cicc.p milone bn hét iafta fût fundaméta.DIV1 adaflint.decôpofitû ex ad amp;nbsp;adfum HOE.Côtétû fe eé ondit hac noce ut Hora.heu hoe bâche.luue.fatur é eu dixit Horati, hoc.Mar.hoe ia fans ' éhoe libelle.Id puenims ufq; ad umbilicos.Tu,pcedere adhuclt;x ire qris. Peifius. Tà uetulæ auriculis alienis colligis efcas Auriculis qbâ^amp; dicas cute pdifhoe.GKANdibo gradu.ngtd dé fadâ.Varro rej edminaje lib.i.Cû ait:aut humâ ^fæminari icipere nó poffit:aut receptanó reddatmut édita grâdire nequeat.SI REfpexeris donicû.i.donec.METVO male.i.ualde:utét bn ualde.VERDA imprudenti duit.ideft fallat.nam duit prodet ueteres dixerunt. Q_VAE IN occipitio, ficut findpat ita amp;nbsp;occiput dicimustfed amp;nbsp;occipitium.PROPJNQ_VA partitudo.ideft proximus tempus pariédi. CVI appetit.Ad quod accedit.VNAM faciam litteram longam-ideft 1.
VNC defecato-In hac fcena oftédit euclio fibi neceffariu abire domo qdpofcédu uidebaf ar ^^zW n ^kgétû diuidédûîplebé.Imperat igit âcillæ ne quéq idomû ltromittat.DEFEcato.i.purgato J nbsp;nbsp;nbsp;â ne oî fufpinone leuato.nä fæcatù Ipémlotæ feu pufcæ facit Pli.lib.xiiii.inqens. Tettiü é iæci
uini expifum qd* fæcatù cato apppllat.NIHlL é aliud qfti.i.lucri.amp; ófti^ qft' ^dixere lierez res fcdæ amp;qrtæ declinatiôis.lTA inanis iunt.i.uacuæ:autinanis p inanitate Nonn iterptatione.ut fit inanitate oppletæ.OPPLEtæ at^ araneis.i.plenæ amp;nbsp;refertae araneis.f.opa araneale.PHILLlPpu regem, fubaudi macedonû.ET DAriù.fubaudipfa^.huiâ noîs pria amp;'fcdapdudt.TRIVM uenefica. q par trib'â uenefids hOc numéro ueteres abfolutioné quâdâ fignificari uoluerût diuinaçireiv.ut numéro deâ âîpare gaudet amp;hûanaiji laudis qn($:pfertl aî:utp qternariû corpis;ut Home.Tpio 'ji.ctKdpEcr häs TgTpaKicr, Virg.o terqjqter^ beati.Yitupationis atluue.Tris curia pficiojt:amp; hic Plau.triu uenefica.hoció qd ut Arift.â prio de caelo ï trinario numero oium magnitudinu é abfolurio:ut.n.prïa linearis amp;nbsp;fecuda fupfi cialis.ita tertia corpis cmltra qua nulla.hic numerus planage figura^ prlcipiû é.nâtnâgula pria é:amp; tria gulojü trinæ fpés.æqlatera pariù binoÿ: Iate9i;amp;mæqualiû triû.AnguHquoep reftilinei tres.reftus acm tus obtufus.Téporis fpés très pfens pterita futura.Periônæ î adionibââtres re'^-q îtëdit adioné amp;nbsp;iudicis. Cû fit ex unitate amp;nbsp;dyade trinarii ex fe fiiaq? cópofitióe fenariû reddit qpprie pfeftquot; é nuerus. Tria quoep gna fût muficæ:enharmoniû chromaticû amp;nbsp;diatonicu.Toni ptifd tres tm:dori'â:phrpgiââ:lpdi'quoic poe tae affati meminer uoces pdæ tres acuta:grauis;flexa.Pythagorei dyada fÅminâ:triada maré dixere.grae ci quo(5fuma iprobitaté uolétes idicaf trina k Ifa pnüciauere: q fignificabât cretéfem:cilicé amp;nbsp;cappado cé.AMBObus pefulis.pefuli ueftes funt qb' âfores ocdudunr deorium dimiffi.QVI eft magifter curiae. Proprie diuifores dicebant q i una quag; tribu perât diuidédis æqualiter oib^ q tribui darentiquos per largitione corruptores fuiffe.Cicero p placo oftédere uidet iis uerbis:fed tu doce feqftré ,fuiffe : largitu fuiue.Cófcripfiffe tribules decuriaffe una tribu delige tu doce qd debes p qué fequeftré quo diuifor cor rupta fit.Afconiâ ueru legitimos habét tribâ diuifores fuos quos Plant' curiaru magiftros iiocat. Dl Vl dere dixit nûmos i uirosa.uiritim fepatimc p p fingulos uiros.COPViant dextras.amp; copulo amp;nbsp;copulor ut affentio amp;nbsp;aflentior didm^.NVNC quo pfeftus funiibo.ad eu Iocu.f.qu6m animo excogitarat.nem ^pe ad magiftrum cunae.referens hoc participium profedus ad mentem ut ibo ad corpus.
â âppELIM te arbitrari.In hac fcena indudfEunomia mater lyconidis q filia uidarat euclionis : 4 « u 2 fuadet fratri megadoro:ut ducat uxoré filia Eucliois.TVAEQ ^ VE rei.i.tuæ utilitati. HAVD J falfa fum.i.nó fallorno fumignara.NEGmuta pfefto.Videt ad tpsâufq; plautum nulla audi tâ muti fuiffemulieré.PER metu mufari.i.âbigi:ut amp;nbsp;dicere mufant. traftu ut feftus ait a mu* tis qdr dicere conatur aliqd mu tm pferut.Q^VIS ea eft.dixerut ueteres tâ de fÅmina:q de mare ut ap græcos.tis.ITA DII faxint.i.faciât atq; ita hæc uerba conneftéda non ut deprauatu fuit foror dii faxint. PERENdie.i.poft dié craftinü ide pendinare.LABOré degâ.i.auferâ.nâ amp;nbsp;degere uitam ducere fignifi cat.Virg.Degere more feræ.ISTAS magnas fadiöes.factio in populo did folet cû ducé unù multi fecit tut.Alii alium.amp; faftiones funt philofophorum feftæ atq; herefes: ut Cicero appellauit. Quandotj fax ftio ea res quæ fit a quopiâ appellatur.Cicero in topicis quas is inftituilTet cui teftamenti faftio nulla ef fet.DAPSlLES.ideft]argitiones.DapfiIis.n.prorfus didtura græcis.EBVRATA uehicula.ebore com pafta.P ALLAS.Veftimenta muliebria quod^ palam ferantur.
z»^RESAgibat mihi aîus-In hac fcena euclio rediens domu re infecta ob qua exierat qrit quod gt;nbsp;'^ «(ruftra domu exierit.occurrit.n.megadorus ut pofcat fine dote eiâ filia libi defpóderi uix p* ^^mifit euclio metués aulæ amp;nbsp;fe derifum iri arbitrâtâ.PRAEfagibat.i.pdiuiuabat.fagire.11. cal* --..^ide iiofce qppia;mi amp;nbsp;fagaces canes amp;nbsp;fagæ mulieres didæ q ré aliqua futura pdiuinant. De
-ocr page 47-aVLVLARIA
hoc ucrbo Cicc-pluribâ in prîo de diuinatióe.DOTE caffa.i.inanc:un Si rete cafis. na carco cami caflu facir.INHIAT aurü.i.appetit.HONErat aliquazamiâ.i.dânû jHnia. n.a grxcis dicit ' uerfa Ka h in a more doricouin amp;nbsp;zanüæ ramuli dicunt in arbore q alios lædût.Pli.in.xvi.cap.xxvii.de pinu ac de fru du q fe in arbore ipa diuifere uoeâtur zamiæ lædûtq; exteras nili detrahantâ.ISTOS noui polipos.poli puspolipi: amp;nbsp;polipus polipodis hoc noie pifcis di qui qcqd amplectit fibris illis fuis teilet arftiffime. amp;nbsp;polipus morbus i naribâ erûpés quod more pifcis fe mftédat.De hoc pilee Plinius plura inono:qux omittéda duximâ tu qd' lepus ad alia nos piperate conioneat Tü qdquiuis comonitus eade p fe in fon te queat plcgercdNTVS harpagatu eft.i.raptu.na harpazo rapio lignificatun haipax rapaxJntus aut iloco;aut de loco ficut iamphitryone patera intus ,pleno foras.Q^VAESO.irogo.eft amp;nbsp;qicre ut inqt feftus qdpouit ab dtiquis pro qrere ut e ap Ennifi lib.ii.hoftia munita eftidé loca naiiib^ pulchris mu do facit nautife pmari quxfentib â mtd amp;nbsp;ichreipote ducit me uxore liberoj elibi qfendu gra.SlNE ma la malitia.nd malitia mediu uerbû eft ficut dolus ap gtæcos.Alioquino diceret dolo malo aiuris con fultis.N AM DE te.ita legendû ut corrigat.MEVS ordo.paupera. ASINI me mordicus.Nomâ mordis cibâ amp;nbsp;mordicus pro morfu pro morfibus Plau.in aulularia.afini me mordicibâ fcindat Cice. academi eoie lib.iii. pfpicuitaté qua mordicus tenere debcmâ.NE DVAS.i.ne dedens.NAMfi opuléto fit peti tü paupioris gram.Impfonale uerbûeft petitu fit.ergo aduerfus Prifciani fnia uerbum iperfonale paffi ux uocis hoc mó calïï exigit uerbi aftiuikunde defcendit qd' multis aliis locis ta oratoje q poetar pof/-fit côprobari.NON elinguada.i.lingua amputada:ut fit elinguare lingua demere. Q_VEM tu fenera xtate ludos fadas.i.irrideas notadaeg locutio facio te ludos derideo.PERPLExarier pro pplexarid.in tricari;ut ita loquar amp;nbsp;inuolui. AFFlNItatem hanc obftmauit.i.aftnnxit amp;nbsp;copulauit . MIHI ESfe the ûurum domum, corrigédum domi.
^JT51 TV ESJn hac feena euclio domo excedes imperat ftaphilx ancillx ut diligenter afferuet Qui donîùmquoad redierit.DEBLAterafti.i.iiugalibus uerbis aperuifti-NE MISTum bibam.i.
comes moeror.
^OSTq obfonauit herus.feruus megadori ftrobilus in hac fccna'cu antrace amp;nbsp;cógnone coqs pquos ex macello conduxerat de funima eudionis obloquit auaritia.OÃSOnauit.i.obfoniü amp;nbsp;epulû parauit. HAVD uellct diuûi.diuifû amp;nbsp;ptitû ira legédüuiâ dixerat coquâ me nô diui oe^ót ét fubeé nefcio q obfcxnitas:qua nos aperienda aliis reliquimâ.PVMEX nô xque aridâ.i. ta fî nefucco ullo hic é fenex ut uel pumicë fupet ariditate.DESVO tigillo.i-tefto appet ei^fuiffe domûcu là domiciliû ufus dimmutiuo.Appellatione tigniïquit Vlpia.oém itdligimâ materiâifcd qm Nonius Ãegit ligellû interpretat'«^ tugurioluiid pór a grxeo deduci duobus modis:aut fip y feribat ' qalygxâdf tenebricâmn amp;nbsp;Home.lygxanofté uocat.Aut cüi latino lignys fuligo dr cuiâ diminutiuû de more di minutiuoj en mutâdo in geminû 1 uerfa y Ifaîu ut latinoç^ ueterû mos eft erit ligellus pro loco ac fugt; mi euaporarionifi fit a ligno diminutiuu:ut coluna columella lignu ligellu.Sororiu ite tigillu appella tur iquit feftus hac de cd ex cóuétióe tulli hoftili régis amp;nbsp;metiis affectâducis Albanoivtrigemini Hora tii amp;nbsp;curiatii cu dimicaffent ut nidores ferrent iperui amp;nbsp;Hora.nr exupaffet mdorq; domü reuerteret: obuia foror.cognita morte fpôfi fui:fratris manu occiliauerfata eft eiâ ofculû:quo omine Hora.iiirerfe eit eä amp;nbsp;qq a pre abfolutus fceleri erat. Accufatâ tn pricidii ap duu uiros danatuf«^ puocauit ad popula cuiâ iudicio nidor duo tigilla tertio fupiedo q pr eiâ coftituerat uclut fubiugumiffus fubit. Cófecratif ^ ibi aris lundi forori:amp; lano curiatio liberat'oi noxia fceleris e auguriis approbätibâxx quo fororiû id tigillu eft appellatu.ANIMAE, halitâ ueti neminé.n. reer latere aiam p uéto poni ta a poetis q a fo lutx oronis fcriptoribâidcoq; exéplis fupfedemâ.Adde pterea qd ' anemos grxce appelletur qui latine uétus.CREDO.corrige crede.EXORARl poteffe.i.orado pofte îpetrari.DEMPSErat.âputarat. AB-STVlit pfegmina.i.putamina unguiu a plècddo.PVLMENtu pridé.Quod puhef détibus pulmétum dictum : unde amp;nbsp;pulmentarium.Alii a pulpa dici nolunt qux ob id ipfa quo«^ dicta. Var.tn de lingua latina inqt.Cxtera fere uerba a uocabulis grxcis fûptamt tritó amp;nbsp;placétaiqd edebant cû pulte ab eo pul metu:ut Pla.hic pulmétariû dictu hoc primû debuit paftoribâ.INFlT.i.icipit.MILVVMuadarier.i. di ftinere ut uades ob fublatûpulmétû daret.NONDlnalis eft.hoc uerbûnó a nüdinis.i.feriis:feda nono die dici uoluit.Naftatim fubiügitînonû dié folet ire codû.Cû tn nüdiiix a nono die didx fint.fcribit enim rutilius nundinas inftituilfe romanos ut odo quidé diebus liceret rufticis fuo adeffe oped: nono autem die rure ad mercatum legefq; accipiédas româ irent quo trinundino die qux propofita effent no fcerentur:undemos ut leges die trinundino promulgarentur.fuit preterea nundina romanorum dea a nono die nafcentiumnûcupata qui luftncus dicebatur.erat autem dies luftricus quo infantes luftraba-tmainde peifius luftralibus ante iahuis expiat.Inurentes oculos inhibere penta amp;nbsp;turn quoqj nomen ac cipicbant qui dies maribus quidem nonus fÅminis uero odauus.TV TRIVM irarum homo.i.fur.
nuc id.ftrobilus ihac fcena coquos cömonet q fmtadhcrü fuüituriamp;qmafuri apud /Æ t nbsp;nbsp;euclioné.TV AVTEM eleufiü.nomé tibicinx eleufiü AD R.AV1M pofcamus.Rauim rauci
H f taté.Rauâ aliqn dicif raucü facies horatiâ. Raua decurres lupa lanuino. amp;nbsp;rauû fuluû dicimâ Noniâ inquit.Cicero academico?^ lib.üii.Quia nobifmetipfis tü cxruleu tü rauum uidef quod^ nunc Idle collucet.
-ocr page 48-^T'EVS STAphiîa.Ãrobikià in hac fccnacudionis andilâ aHoqâut excipiat coquos amp;nbsp;obfoniû a megadoro CERERlN ftrobile.i an ceteri fafturi eftis nuptias.ftrobilus interrogat. Q^VI-â .cur.quia iqiiit ftaphila.TEMETl nihil allatu itelligo.i.uini.Temetu fiqdé prifci uinü uo-abat qdmété teneathumand.funt q exhocloco ad Virgiliü carpédû fumât argumétûq dixerit i factis cereris uinu adhiberi:cui obiediói reipodet Macrobiâ placitu nuptias dixifle cereris n fa crificiu.lMPVrate.fcelefte iqnate.WLCANO.igni.CENAEVE.Iegirnâi qbufdâ codic.bâ cenæ ne.
: VRATE.pithodicus fetuâ q a pitho-i.a uafe nomé habet quafi uafcularius folâ loqtür de co qs follidttâ.lNDE.ab ifimo putei.SVPERl icænati.q nó i puteo.CAENati iferi.q i puteo.In à nbsp;nbsp;^f*^P^ ÃQtNoniâ ab imo dictu : un îferi qbâïferiâ nihilmn ifemâreftepót did qcqd defup mitti
' yur.Varro in marcipor nubes aquali frigido uelo leues cæà cauemas aurea fubduxerät aqua nométes iferâ mortalibus.RAPAdda^.ab eo qd eft rapax rapads fecit rapacidam.
LVl animu.folus i hac fcena loquit euclio q ondit ft facere uoluifle îpédiü i nuptiis nifi ni mia caritas obftitiflet.CONFirmaremeu.ita feribêdûnô cöiblaf.VITVlinä.uituli carnem. CAETVM.pifces maiores utcódderéf ueteres fere hoc noie appellanit.un amp;nbsp;extaria lient amp;nbsp;uiuaria. ILLIS ipuris.i.nihil tale agetibâuit cu illis mihi foret negociû. PRODEgeris.plufq deceat îpéderis.ex pro amp;nbsp;ago pp hiatu uocaliü iterpofita d Ira ut redordior redoleo redhibeo amp;nbsp;alia id genus.HOC Thufculum emi.i.pufillum thus.
ROMO.in hac fcena Iterft exnd parâtes coq colloquunt.DESQ ^Vamma.i.fquâmas deme, d nbsp;nbsp;Dromo âtnomé coq qfi curfor.nâ dromos curfus.MACHerio.nomé coq qamâchera gla^
diâ.CONgrü murenä.noia pifciü.EXDorfua.i.c0cidep dorfum:ut âguilæ códduf âucl dor fo nuda.EGO hlc artoptâ-uas dicit ubi panis aliqd componatquot;.hlc magna cótétio iter erudi tos an hic uerfus plantinâ ut pli.docet Iqés piftores romx n fuerütad pficü ufq jhdlu^iis ab urbe codi ta fup qngétos oftogîtaâpfi panes faciebât qrites mnllerû^ id op â erat lient ét nu?7^uimis gétiù aigt; toptefiâ Plantâ appellat ï fabula qnâ aniulariâ feriplit.magna ob id cócertatióe eruditorum an is uerfus poetæ fit illiâ certult;5 fit Attei capitois fnla toftu pane lautioribâcoqre folitos piftorefq? tih eos q far pi febâtnolatos: nec coquos nero hébant 1 fernitiis eofqi ex macello côducebât. AT Côgrio.ita fciibcdu ex manu feripto codice uetuftilTuno nó a côgrione.GLABnoré reddes.i magis deplumé.glabrü.n.la tine didmâ:quéleuê pria pducta noce græcaimi diminutinû glabellus.Apuleiâ î prio floridow.Qiiod apoUo eét amp;nbsp;coma Itófus amp;nbsp;genis gratâ amp;nbsp;corpe glabellus.Ang.l fexto de ciui.dei.Malas cultori Inoju foedoliâ amp;nbsp;feftiniâ fortuna barbata ueftiret:a qbus at fpemeretur glabros aut male barbatos nideremus QVAM uolfus lydiâé.uolfusp nullus.Lydn.n.dropaces 1 toto adhibet corpe ut undi^ pilos euellât. gt;'''^PT Ati ciues.fn hac fcena coquâab euclioe exfus uerberibâtqd'qdnâ ueniffet domunó pcipet o mcuclioifugiés clamat lNCOlae accolæ.Dnr icolæ pegrini un icolatâ pegrinatâ. Accolx ante S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuxta móté uel fluuiu hîtâtdnqlini q alibi nati 1 alienâ cinitaté habitai eófueuerut . NAM/
qtego nüq.italegêdü ut corrigat.IN Bacchanal.i.locû ubi bacchae cóueniüt.COQuinatu.i. ad coqndû.Gi Mnaliû.i.exercitiû hoc éî que ft exerceret cædédo.HONnftos fuftibâ.i.fnftiû uerberibâ EDI Quo fngis.ln hac fcena feiiex domo erûpés aduerfum coquos exclamat.AD Tris uiros. rJO fubaudi q carceré cuftodiüt.lTA Fuftibâfuni mollior magis mifer q nilus cinedns.Cinedi in qtNo.difti futapud neteres faltatores nel pâtommi utioTou KipEip.nd KijjEónioueo Pla.l anInlaria.Magis mifer amp;c.ldé 1 ftico l^idâ amp;nbsp;fuaué câtioné aliquâ occipito cmedicä- Luc.fa tyraptHbi.ftnlte faltatù te îterueniflè cinedos.à VID tibi nos medicehó tacho eft.i.qdnâ eft qd nos aufus artigere.Q_V A phibeas nûc graiqua fubanSi nt tibi lieas q nos attnlimâ. ET Cóclauiu. Cóclaue locus appellat minime obiuâ que nifi claui lubite nó poflis.NON Hflilehaberes caput.i.fîflùm ac feiflu é ét fiflile qd' aptu ut findat.Vir.Cuneis amp;nbsp;fiflile lignu.LAVERna te iâ.furu dea lauerna fuit. PIPVLO hic differâ.No.M.pipulo pro cóuitio.Pl.ï aulularia. Varro pipulü Plau.l anlularia.Pipulo.i.cóuitio de clinatu a pidu puIloÿi.DIFFerâ.dillaniabo uerbis.PLVS ia medico mercedc opus é.plns ego ïqtmedi co q me curetiq merces mea eft exolnero.
OC Quidé herde.ln hac fcena eucUo efferés auld domo coquos domi admittit. HOC. fub/ audi anrnm.uel gregem uenaliu.i.alalia quæ ppofita fuut ut uenantquot;. PRO napulado ⢠ideft napnlarem.NON Vapulatum ideft non ut abfte cederer.
LLIC Hinc abiit. Euclio fecum in hac fcena cóqueritur infidias fuo thefauro tantas fieri qtas putas a niegadoro.licet filfo.PERDidit peniflime.i.pene nihil defuit qui me pderet. SCAL purire.i.riniari effodere.EX MANV manubriu.i.quem manu prenfaueram fuftcm.
ARRAui amicis, megadorâft domu recipiéspbari ab olbâfuû ait cóliliü qd fine dote euclio nis filiâ uxoré ducédâ pntauerit docet^:q id cómodu 1 qlibet rep.fit et qta Igerât maritis dâ na dotatæ mulieres.DE Códitióe hac .a códicédo códitio dcâ. Quid id lit Vlpi.docet de có/ ^rione indebiti inquieiis.fi decern autem fticum ftipulatus foluaniquinij queritur an pot fim condicere quxftio ex hoc defcendit an liberor in quim^.nam fi liberor ceflat c0ditio:li nó liberor erit conditio.Placnit autem ut celfns lib.fexto.amp; marcellus lib.xx.digeftoK fcripfit nó perimi partem dimidiâ obligationis.!té de conditione fine caufa eft amp;nbsp;hæc fpecies códitionis fi quis fine caufa promi
-ocr page 49-AVLVLARIA
ferit amp;nbsp;foluit quid indebitu:q aut ,pmifit fine cd códicere qudtitaté nó potqua nö dedit:fed ipfani obii/ ü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gationé:fed fi ob cam promifit cd tu fecuta nö eft:dicendü eftcöditionilocü tore q fine cd obligant mé
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tis côditôe cófeq pnt ut libèrent.PA VPERIOKVM.Nonpaupo;^ legédu. Q^VAM MEtuut minus.
)z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.nó metuutJN MAXIma.Subandi pauper.IN PAVCIORE.Intelligif diuitû. NEQVE tutor.Odt'
^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n.mulieribus tutores amp;nbsp;pupillis.EGO FAxim muli.Diffett dt mulus ab hinulo qd ut inqt Var.ex equa
a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;afinó fiat mulus.cótra ex equo amp;nbsp;afina hinulus.At mulleus genus calcei eé dr quo reges albanop ipri
;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mi:deinde patritii funt ufi.M Cato originü lib.iii.q magiftratu curulé ceepiffêt calceos mulleos alluta
o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cinftos:caeteri ponei.Itc titi in feciana id cû mullibus te ondifti quos tibi aiifi calceos quos putas a mul
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lado dictos.i.fnedo.GALLICIS edteriis - Varro ubi de eqs.Deptis.n.tefticulis fiut qetiorcs: amp;nbsp;ideo qd
o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;femine caretdi cdterii appeUanóutin fuib' âmaiales.In gallis gallinaciis capi.SALVTigerulos pueros,
d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qyojiinegociu é nó aliud nifi ut dreufiftdt amp;nbsp;comitent.VEHICVia q uelrar.Qui.i.ut.NVNC quocp.
Corrige quoquo.Q_VAM RVri diad uilld ueneris.Rus ubi rufticdt hoies ab eo qd græci arurd aruri li dntmili qd Var.ait:rus q? rurfii iteret appellatu Villa inqt Var.quafi uella a uehendis rebus in urbe ubi i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fût ædificia.STAT fullo.Fullones qbus ueftes dant cócinddaz.Vlpianus de códirióe fine cd fi fullo uefti
52 meta laudda códuxerit:dein amiffis his dno ptiu ex locato cóuétus pftitit.PHRYGlO.Phrygióes difti q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aphrygibus:q ut ait Pli.redordiédi amp;nbsp;texédi auri amp;nbsp;argéti róné inucnerutXANARlVS.C^ï land fear
d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minat.Nd Lanius q uenales cócidit carnes.Lamfta q docet amp;nbsp;iftruit ad gladiatura CAVPüNES.Qui
amp; copones a rejn copia appellati PATAGIarii.Patagiu é qdfûmd tunica adfui folet: q amp;nbsp;patagiata dr ;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;patagiarii q eiufmôi faciût.Patagiû aurea dilamys pciofis ueftibus imitti folet.Patagus morbi quoqj n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genus.lNTVSIarii.Indutui alteri qd foris ac palid palla.alte^ qd intus a quo intufiu id qd Plau. dicit 1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intufiatd. FLAMMEarii.Pldmeu ueftis uel tegme quo capita matronae tegût.PIau- fldmearii uiolarii. Ii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VIOLARII.a colore uiola^ ueftiméta inficiétes:quos graeci iobaphes ut é apud ath eneri uocdt.CARf li NARILaut a caftnflrtfauiû dufta fimilitudine:aut purgatores lanaje.Nd land carere purgare a fpurcitiis r/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eftinqt Var.AVTMAnulearii.Qui manicas tunicis apponebdt.Fuit.n.di fine manicis geftarentmt ali s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bi Plau.manuleatd tunicd ee oportet.amp; Virg.Nó manicas tunicae no hnt ridimicula mythræ.AVT MI »i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;RHObrecharii.ab eo qd graeci dicut myron nos unguétû amp;nbsp;brecho afpgo arqj irroro. PROPOLla: . ü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Darppolfe a pro ante amp;nbsp;polio uédo qpponut aliqd uéditandu ut panéiCicero i pifoné:ferui fordida a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti mmiftrdt nónulli ec fenes idé coquâ idé atriéfis.Piftor domi nullustnulla cælla:panis amp;nbsp;uinu appol/ d laMtqi de copona LINTEOnes.Qui lintea uéditdt aut cótexüt.CALCEoIarii.Qiu calceos.SEDENta «rii.Qui operd fud fedédo locdt uel opi alicui cóficiédomn amp;nbsp;Apuleius fedétarid operd uocdtibafcanos s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;graeci appelldt.SVTATES.a lüêdo q reficiut amp;nbsp;quafi refarciüt qd atritu fuerat Sin fuafes Icgaf a colore â¢. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luafo nomé huerinttfuafus inqt Feft.color appellatus q fit ex ftiHiadio fumofo i ueftiméto albo.Plau. :t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;furio infecifti ppudiofa pallddut q oém coloré eiufmôi uelint.DIABAtliarii.Quali afcéforii.Ndbatho é afcédo fignificatmifi fint diabata cóficiétes genus folea^i graecanicapj ut Feft.ait. Var itê diabatra î pe^ [/ dibus Iiêbat SOLEarii.Qui foleas calceoli gna cóficiut.ADSTANTmoIocinarii Nonins inqt moli/ cina ueftis a molicie dicLi.alii malochinarii Icnbut ut fit a colore ueftimenti diftus malochinarius. Eft 1â n.color maluae flori cofinulis q a graecis malache nolaf SARCINatores petüt.i.baiuli.STROPHIarii ;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aftdt.Strophiû inqtNoni.Fafcia breuis q uirginalé errore cohibet papillaie.Tuipilius î philopatro.Me n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miferd qdé inter nias epiftola excidit mihi infÅlix inter tuniculd ac ftrophiû collocard. Strophus ét a .1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;graecis dr facculi funiculus a ftrepho.i.uerto qd circuquaq; uertat. Strophus ité é ut ateius philologus a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exiftimat qd græce ftrophion uocaf:amp; qd facerdotes pro ïfigni hnt 1 capite. Qriidd corona eé dntiaut s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;q pro corona infigne in caput Iponaf quale fit ftrophiùà taqr apud falifces idé feftu eé q uocefftrophea e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lia qa coronati ambulét amp;nbsp;a tufculanis qd in puluinari impomf caftoris ftrophu uocari. Inde ftrophas u res nugales amp;nbsp;inanes dixerût ueteres.Mart.Regis fupbi fportulae recefferut.Nihil ftrophajt é id falariu ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dddû é.ADSTANT femifonarii.qparuula tintinalia efficiût.TRlCENI.Quafi tricéteni.i.lfiniti.PHy/ e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;LAciftae.i.q obferudt.ndphylato feruo dr.amp; Plau.phylacd carceré uocat.LYMBVIarii.a lymbo q fafcia y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueftibus affuit .No.aut lymbus inqt ut annotatu uidemus muliebre ueftimétû qd purpurd in imo hét.
Plau.in auIu.Textores.amp;c.ARCVLarii.q arculas fab riedt.INFEGTOres crocotarii.!, qinficiut croco* », nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tua colore.n.ueftis ita dida.Ndgræd crocotû indumétu uocdt a croco.VBI NVgiuêdulis.i. nugaliu
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rciiiuéditoribus.Hoc é q p exigui mométi fût.CAEDIT miles:aes petit.Var.in prio inqt tributu dem
a tribubus q ea pecuma quae a populo impata erat tributu a fingulispportoe céfus exigebaf ab ea qat s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fignata erat attributu dictu.ab eo quoq qbus attributa erat pecunia ut militi redddt tribuni aerarii difti
[,idqd attributu erat æs militare:hoc é qd ait Piau.cædit milesiæs petit DISPVtata eft ratio.i. faftus cal culus.PROROGATVKMILITI.i.differtur.DOTATAE maaant.i.affliftant.
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imiVM LIBEMter.Rediés domû euclio megadori ueiba excepatmec interpellate noluerat a . z^ 11 Bkquoad megadorus ipm uidit.Nüc qrit euclio de coqs de obfonio.PRO RE nitoré.i.fplen* k^doré loco facultatu.ET GLOriam pro copia.Et pro reK abunddtia q exiftimat ulldad fe glo f, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ódd puéturd.VNDE ORIundifiét.i.meminerint in mudufe nihil attuliffeme^ hlc abituros n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feeufaturos qcq.OPINIONE melius res ftrufta é domi.Hoc dicit Si ego amp;nbsp;quis mihi fimilis paupmó n
li
-ocr page 50-minus fumus paupes amp;nbsp;egcni:q de nobis hohim hita é opinio. TAM HIC fdt.ardfidofe Plau. donut ut naturaliter Hen folet fubticui(amp; nomexhefaun p idignationé.E SENATV lêuocas.i.fenibus nóbis INTROMISISTI IN AEDIBVS.ergo amp;nbsp;intromitto in ædes amp;nbsp;intromitto in ædibus. Licet enimad locû lit.figurate tarne refte dicitur aa locû cum ablatiuo:ut cû dicimus huc ades.non enim grâmatica uerbiskfed fenhbus alligatur- Q_V1NGENTOS coquos, hppcrbolice didû. nam fatis nouerat fniffe pauculos duos trifue.CVM SENiS MAnibus.quia ilatim fubidt genere geri^oneo liquidc geryones in occidéte rex ob triplex regnû corpore triplicaro fert côftiniTe.Didfaût gerrones geryo.r. amp;nbsp;geryo neâ geryonei:5£ geryon geryonis:cuf^ meminit Heliodus in theogonia films caliroes Oceanitidis com prefia a chryfaore iperauit erythiæ: hue occidithercules emfqi abitulit boues hefiodo his uerbis often déte.KoupH TóKS ajJuiü xpvO'aopi Kip rEpoeuai.jo.axiXO£icrEp^iAoTHTi iro .^JXpucra) ct(ppo2iTH.Ka.A/\i PohTeks iruias ÃpoTMp Ku;^Aio''TovctTrctjiTOV.YHpu0jJHp TovKTEqiE Sih HpuKAEEiH-Socop EpEKnAi noAcev ajxçippuTcù e iv EpuOfm. Q^VOS fi arcâferuet Multiplicis é fignificatôis hoc nomé: ió paucis no pót uerbis explicari-qnq? id nomé loci e:ac ut aitSemiâin fingulaii neutri c gnisdn plurali mafeuli nimt argos amphylochiü quod alcmæon eiufq^ liberi condideremt autor ftrabo.Aliud argos orefticu diftumqd oreftes de fuo uocauit nomine cum cæfa matre exui profugeret.pcloponeffus quoeg antea dicta portea achaicum nominari coeptum eft. Ab lafo argos iafium.a pelafgis argos pelafgicuin. Aliquando argos canis nomen apud Homerum qui ulyliis tuit.ajiÃsKuwv Ke^uAnpT £ Kai ouara keiaxE// VOO - Eo^xEp üpyoo'oatrcöHoo-.Argos regio nomen habuit ab argia matte pelalgi qui ei imperauit. pc/ lafgi aût fratres fuerunt phtlti^ a quo phthia:amp; acheus a quo adi.na horû pater ammo a quo amoma. amollis pater theffalus a quo thelfalia. At argus ciuitas q lafiu argos difta ab agenoris equo qui argus noîabaf: ut hellamcus fenbit in hiftoria.nd cuiafus amp;nbsp;pelafgus triopæ filii mortuo pre pelafgus obti-nuiffet imperiû ad erafinu ufij fluuiû laridae imperauit.iafo ad ilium mortuo agenor eius films multo equitatu regione obtmuitia cuius equo argos appellatu. Argos et dicit fegniJTi*wte*amp; cynos argos 1 temperans quidd appellatus a quo hori teftimonio i platone dirius locus in quo ocioli amp;nbsp;intéperâtes holes folebant cóueniremnde amp;nbsp;prouerbium.i ad cynos argos:quod homerus in primo iliados often dit cû peftê ait primû ad cynos argos pueniffe hoc eft intéperantes amp;nbsp;î feruile genusmt eft ariftoteles îterpretatus nô ut nulgo folent interpretarihonierû enarrâtes mulos amp;nbsp;canes albos.Inde ut cicero in libro de fato îquit argos logos:ideftignaua ratiodquit.n.nec nos ipediet ilia ignaua ratio quæ dicit, appellat'.n.a philofophis argos logosied ratione ita appellarunt cû ncceifitate InbeiTc oftendere uolue runt.Argos ét didtur albus amp;nbsp;argos celermnde amp;nbsp;argyphontes mercuriusmt placuit quibufdâ qd ca dida amp;nbsp;aperta oîa faciat oratiomt aliis quod lit celer.deoi^.n.nürius a poetis cófingitur potius q ut at/ gi dicatquot; interfeftor.argus quoq; phryxi filius fuit ex quo amp;nbsp;chalciope oetæ filia quattuor filii. Argus: ttilïarus:mela:amp; phrontis. Argus end quêadmodü pherecydes tradit amp;nbsp;apollonms rhodius aftipulaf naué argo extruxit qua ad aureü uellus rapiédum argonaut« uefti funt:quæ in lignû coeli a poetis firn giturÃmutata quæ in rhodo uix excelfis montibus aliqua in parte fperiatur. In alexandria aût tota fu-pra horizontéqué lingua latina finiente appcllamusmttd ptolemæus q proclus pdiderût. Argus nero cuius hic plautus meminitiunonis mimiler adhibitus cuftos ut hic plautus inquit ioni;qud iupiter inachi filiam a fe uitiatd in uacd conuerterat quo iunonis mente auerteret ac fufpitioné amoueret peli catus:eam uero argo cuftodiendd dedit.Atmercurius fuauillime canedo argû in loporé pellexit;dein harpe fuo inq' gladio obtrûcauitnuno ems oculos pauoninæ caudæ appoluit amp;nbsp;io uexauit afillo: quæ ftimulata in ægyptû ufj profugit ubi pro dea culta eft ihk]; appellata. Q_VEM Q_VONDAM ioni-antiq; declinauit loni dicens:qua prifcianus etiam fequit dedmatiouédéd recentioribus cótradicen/ tibus omnibusmo modo gramaticis diomedephocaded ér qntiliano qui ait fe declinatione fecuturû latina quo ad decor padaf.netç.n.fe diftucum calipfonémt iunoné.At ét poetæ iuniores hanc fecunt formam.uirg.ouidms ftatius filius italicus.CVSTODEM ADDIDIT.uirgilius in fexto æneidos-Nec teneris addita iuno.femius addita inimica exponit aiteg amp;nbsp;luciliû amp;nbsp;antiquos in hac fignificatione po fmfie.Sl VINO SCATEAT.i.abundet.horatms icatence beluis puntûmnde icaturigines dicunt fontium.CORINTHIENSEM FONTEMPYRENEM poteft.Et hæc corinthus eft quæamumio duce romano deleta eft : unde 0C pciofa olim uafa illa quæ æra corinthia dicebailtiquæ nûc cum laudare uolumus dicimus damafcena.Quint.de proprietate locutus iquit.ité quod cómune eft amp;nbsp;aliis nome intelleriu alicui rei peculiariter attubmtmt urbé romam accipimus:amp; uenales nouitios : amp;nbsp;corinthia æra cum fint urbes ali« quo^:amp; lienalia multa.amp; tam aurum amp;nbsp;argentû:q æs corinthiû.hæc inq clui tas ét ephyre nominata.At ut in hiftoria fcribit apollodorus non ióla.nam amp;nbsp;in theffalia una fuit. Al tera in epyro.Tertia in elide.Quarta quæ poftca crânoma.eft amp;nbsp;alia corinthus de qua in epiftolis ho-ratius prouerbialiter.Non cui uis hoinini contingit adite corinthû:amp; ftrabo libro.xü-geographiæ interprétât inquietis (aperphanoreä comana ponti extant.itaejhæc comana multis florent uins nobile mfuper emporium ex harmenia puentibus.mde paulo poft ciuitas idia quædam corinthus eft: amp;enx propter niagno^ feortorum gregem ueneri dicatorû facerdotû magna elladuena^ multitudo amp;nbsp;fe-ftos eo in loco ludos agentes negociatores ÃC rei militaris ftudiofi funditus abfumptiadeo'ut de illis
-ocr page 51-AVLVLAHIA
dus generis exortum fit prouerbium non cuiuisâhominum conducit adite corinthumJn qua re Aulus gehus uidetur alludnatus cuinquit lais corinthia ob elegantiâ uenuftatemjj formæ grâaépecuniain quot;demerebat cóuentuf^ ad ea ditiorum hoium ex omni praecia celebres eratnclt;ç admittebatur nifi q da bat quod popofcerat.pofcebat aute iUa nimia quatitate.hinc ait natum efle illud freques apud graecos ' adagium outtcivtoct dvÃpocr EÅKopivôov ECTOoTtAjucr.melius.n.eftid quod Strabo feribit.fuit etia co* rinthus iouis filius:unde amp;nbsp;duitas habuit nomémcl quod urbe cxtruxerit uel quod primus ei impauit â¢a quo proucrbiû ubi ucrbacôténerentur uel iouis corinthus cuius meminit Ariftophanes in comoedia 4 batrachô inferibitur cp legati cocinthiorû a megarenfibâilluderenf itérantes pheri pheri iouis corin* thum quodilli dixiflént non patitur hoc iouis filius corinthus.PIREneum.probus fuper illo uerficulo perfiano Palidacp pirené. pirene inquit fons eft in helicone mufis cofecratus.Strabo aute uelut etia pie riqj alii fontem pirené fub acrocorintho monte nominarut.jAtproclus.in hefiodû prometheus inquit Igné tradédo mortalibâ âin etholiâ cóceiïitacuius-inuentione duitas pirenia amp;nbsp;pirene fons nominatus. Jdé pars prima terræ utab occafu hifpania eftuta pirene regio allota mari cuius pars auftralis ad colum has uflt;^ nerculanas reliqua atiâtico ad feptétrionale latus cuius regionis longitudo ut Strabo inqt ma Xima circiter fex miliu ftadioK.latitudo quinqjmiliu ibi uafeones.inter pireneu monté amp;nbsp;idubedâ ibe rus fluuius labitur ab ambobus æque^difiunftus motibus amp;nbsp;amnibus exundas in ipfum fluentibus: ibi pireneæ ueneris téplumitac ^ ac pireneum legi pofte uidetur hæc habuimus quae de pirene in plentia di ceremus.TVM obionium auté.fubaudi pot abihmere ta largfuq fi femper fcateat.defunt.n.plerû«^ uer ba non fine gratia orationis qua: turn uenufte omictunf cu fuppleri facile polle inteUigun^JTA IS pel lucet pro perlucet r mutato in l.ut Prifcia. Q_VAS1laterna punica.ut mail granati quod punicu didf in foliculis fuisJatitant : quos quidé nauci dixere.CAEDVNdû.faciificâdûmt No.interpretatur. CA* DVM unum uini-urnae tres cadum uel artaba faciunt qua: funt modii.x.amp; femis.COMmutet.coloniâ colonus a gr»ci3*editus locus apud atheniélés dicebatur ubi neptunus colebaf. Dicitur colonus qui* cunq;habitator ufq unde tprii uenere coloni Viig.Colonia populi examé dicif amp;nbsp;colonus agricola amp;nbsp;colonia qué colit agru.Paulus lib.xviiii.colonus fi ei frui no liceat totius quinquénii noîe ftatim rede aget amp;nbsp;fi reliquis annis dominus fundi frui patiat.nec.n.femp liberabitur dominâ eo quod fecudo uel tertio anno patietur fundo frui.nd amp;nbsp;qui expulfiis a côinndione in alia fe colonia cótulit nó fuffefturuf duabus neep ipfe penfionum nomine obligatus erit.Q_VOD tibi concreditu eft.fubaudi inimicos ha* bet.FACTV EST OPtimum.ideftoptimum ut faciam:ut Virgilius.Nec uifu facilis nec diftu affabi* lis ulli.lN FIDEl phanum.fides:ut ait Cicero difta eo quod fiat quod diftum cft.
'quot;XTZT' ^*^ ^^^ ferui.In hac fcena ftrophilus lyconidis adolefcentis feruus inducitur ab hero miflus . YnV.fno:utobferuaret qd de Euclionis filia fieret:fed aliter cótigit atej fperaratmt pfpiceret Euclio Æ nbsp;nbsp;nbsp;ÃVé aula abftrudenté:cui infidiat.NE MOre moleftiaecp. ne moref molefte^ ferat efficere q
y 1 jjwrus impauit.Dicimus ergo habeo mihi ucrba tua moleftias.EX SENtentia.i.ut decet.fente tia inquitQuintilianus ueteres quod animo fenfiffent uocauemt id cu cftapud oratores frequétiffimü tu etia in ufu quottidiano quafda reliquiasâhabet.nd amp;nbsp;iuraturi ex animi noftri fentétia amp;nbsp;gratulates di cimus:nó raro tn amp;nbsp;fic locuti funt ut fenfa fua dicerêt.nd fenfus effe corporis uidebanâfed eöfuetudo id tenuit:nt méte cócepta fenfus uocaremus.Lumina aut pcipuecj in claulülis pofita fentétias.IN HErum matura,i.fubitanamt tn nihil fit peeps trâllatione fumpta a maturis fruftibus qui neq? pmaturi acerbi«^ aufteritaté habent nec marcétcs putredine.hoc greci dicunt oireuaE ÃpaÃtcüCT.fenfus ergo eft quæ pee pit herus decere feruû neep ppropere ne puerfeaierj fegniter ne cóténenter agere uidcaf capefcere:(^æ Hero ad fe attineat capefeéda feromt cibu fomnüq tcapere.Sl HErum uidec lupare amoré. His duobiis accufatiuis in uerbis é amphibologia.nó tn in fenfu.tacile.n.é noffe dici fi ab amore uideritherû lupa* ii.Q_VI nare difcut.Nare a naue duftu cornificius ait qdaqua ferat natds:utnauis Ennius lib.vii. Altet nare cupitalter pugnare paratus.Plau.in aulularia.Quail puen'amp;c.Natare igitur eft fæpius nare:ut difta te amp;nbsp;faftitare SCIRPEA inducit ' ratis-fcirpû inquit feftus eft id qd in paluftribus locis nafcit leue amp;nbsp;45* cerûmnde tegetes fiût inde puerbiû eft in eas nanires quæ nullius îpediméti funt in feitpo nodû quae* tere. Enniâ*qrere in feirpo foliti qddicere nodu:amp; Plau.in aulularia quafi pueri amp;c.Neuius in phceniflis fume arma te ante occida claua fcirpea.NE PESfum eat.i.ad imum ueniat ac luccubat.Q^VOD no os liclit oculi fcidt.i.qd uerbis no exprimit nutu oculiintelligat.ClTlS quadrigis.i-celeri curfu quo olim îcitati ad pmiû capiédû utebantWirg.in georgicis: Vtcû carceribâ fefe effudere quadrigæ Addût feî fpatia amp;nbsp;fruftra retinacula tendés Ferf equis auriga neq; audit currus habcuas.à Và VLA.i.eorio bubu* lo hoc eft ne uapulet uel legédum nebula.i.abftinebit ac cauebit a nomicnebulonis:quod a nebula di* ftum nebulo inquitælius ftilo diffus qui non pluris eft q nebula:aut qui non facile perfpid poffit qua* lis fitneq amp;nbsp;nugator.Q_VID agant arbitrarier.i.tâq arbiter cognofccre.
MODO cauc qiioŠindicaffis.In hac fcena euclio inducitur fidem alloquutus in cuius tem W t rplo fuos thefauros coliocauerat amp;nbsp;feruus ftrophilus obferuans ubi collocet:ut furripiat. ITA ipropein latebris fcitum eft.ita pite amp;nbsp;aftute in latibulis occultatum.a latendo.nlatebra: amp;nbsp;la Tabula.PYLchram pdam.pco furto pdam pofuitnam quod ui phenditut præda nominaóqd
-ocr page 52-fiirtim fnbrîpîtat qina futuo tcmpofe uel obfeuro furtum diftuni-PROhibeffis.prohibeas prifeu ner-bum prohibelTo.VT REM diuinä faciam.amp; facio facrifico:ut mox oftendit amp;nbsp;facio rem diüinâ: ut obiâ re amp;nbsp;obire morte amp;nbsp;nauare amp;nbsp;nauare opera. Q_VIN ubiaccerfat me.fubaudi megadorus. NE AFhné morer.Tria fignificat motor amp;nbsp;pftolor amp;nbsp;diftineo quépiani.amp; moror reeufo quo frequentiffime Plau. utitur;ut pmia tua non moror.i.recufo.TVAE fidei.i.tuæ exiftimationi.PERSCRVtaborphanu.i.lo^ ca rempli exquiram-MVLSI congialé.Gongiû ueteres fextario amp;nbsp;dimidio conflare uoluerunt:ita Iuliâ baffusmt nero diofcorides libras.x.continet.FACIAM.i.faenficabo quod rhezo dicunt græci noftri fa cio.nam præter notum fignificatum facnfico Virgilius.Cum faciam uitula pro frugibus ipfe uenito.Iu-Pro populo faciens quantum lauphella bibebat.
igt;vON TEmere.hac paniula fcena ex augurio formidat quod coruus ab leua cantet SlMVL ra^ n W debat pedibus terrâ.i.fcalpebat terram.CROCltabat.quod fuû cornoK^eft.ARTEM facere â ludicram.i.fubfultare quafi ludere uideref. IN PEdus emicare.i.etigi attolli:unde micare eft s .v per lufum digitos alios eleuare. Alios deprimere manu porrefta:ut numerus a digitis cogno Icatur creftis.nneare etiam quatere eft.Virgilius de forma equina Micat auribus amp;nbsp;tremit artus.
AS lubrice.111 liac fcena euclio ftrophilu puenies aura id «gâté ipfum mil'eus agitmodis e téplo eiiciens.Lumbrici uermiculi appellant:quos terras ittanea tam graeci q noftri uocant. _jft __jj NVSq cóparebas.fubaudi cü ego aulam occultare CVM compares pcns.i- cû te uiderim te occultas tâq peas.PRAEftigiator i.diuinatonunde pftigiæ falfæ oftétationes ut quifquiliæ amp;nbsp;ftrophæ dicunf quafi nugalia quædâ.Q_VID me afflidas.q foUicitus fenex erfetioftenditur q'q j ob aulae fufpid« onem intempans.REDDE hue fis.i.redde mihi hue proferendo ad locü fiqdem huc.Q_VOD tibi ab ftuleras.i.ut tibi haberes.nd illud tibi ppofitum ambiguum fuit an diceret quod tuû effenan tibi caufa ma.ideo euclio fubiügjt tibi interpretatus caufa tua.(^V ID agam.Vultuolc ac ftomachofe legédum. PONEhoc fis-apherefis pathos pro depone fi uis.AVEER cauillam.i-irdforid cdraMtioné.dicit amp;caui latio amp;nbsp;hoc cauile ut ipfe in truculento iftæc ridicularia cauillationes uis opinor dicere ita ut pauxilum* differat a cauilibus.Didena.n.funt quae fcomata graeci uoedt. LARVAE hunc atq; intempiæ.i.îmûdi fpintus.hocideo didû quod euclio protulerat oftede etid tertid quafi tertid manum haberet eft autem laruae atq intempiaeinfaniaeq amplificatio per cógerié. EXCVte dum palliû.Dû fpllabica adieftio eft pallium ueftimétû dicit amp;nbsp;quicqd onerofum eft corpori.Iuuenalis onerofaq pallia iaftat. NE INter tu.-nicas habeas.Tunicam dicit:qudfubuculam appellamus nd amp;nbsp;haec ex lino tunica dicitur diuâ Hieroni mus de ucftibus facerdoralibus ad fabiold.Secunda ex lino tunica eft poderis ideft talaris duplici fin.-done qud amp;nbsp;ipfamlofepus byffind uocat appellatq cathonat.i.ehiton quod hebreo fermone m lineam uertiturhæc adhæret coipori amp;nbsp;ita arda eft amp;nbsp;ftridis manicis: ut nulla oio i uefte fit ruga amp;nbsp;ufq ad cru ra defcendat.uolo pro legetis facilitate abuti fermone uulgato.folet.n.luftantes habere lineas quas ca* mifias uocdt fie aptas mêbris amp;nbsp;ftridas corpi ut expediti fint uel ad curfum uel ad plia dirigere iacula te ('Wv nere clypeos enfé libraf amp;nbsp;quocüq neceffitas traxerit.ILLI focieno.p cótéptu focienu uocat. ^ORTVVMego ftrophilus fecummeditatur quo pafto fallere fenépoflit.DEMhodie infidi I Was.ideft fallam.TANTISPER.ideft interea dum aurum aufert.
,^_~^JrDEI cenfebam.euclio aduerfus fidem conqueritur amp;nbsp;ftrophilus cldculu obferuat quid rerum agatur.SVBLEuit os mihi.i impofuit fefellit decepit illufit.PENlSfime.i parum admodu de fuit ab eO quod ê pene ita fit peniffimeificut a fæpe fæpiffime.NI SVBuenifict.fuccurnffet ope à 1 riili(Tpr NiMfShprt-lp.nin-iis p multû. ALlQ^VID boni dicd-emphaticos died ad auari tena* citatemraprimendd non.n.dabo dixit.Q_VOD dedit tddiu. ab eo quod eft dies fit diu. unde compofi ta tddiu qdiu tarn longo tepore qlongo temporemtiâ diu id longo tepore.ita interdiu cuius contrari um noduira amp;nbsp;pdiu.hic tn legitur perdium qd fi perditu non figiuficat eritlenfus quod mihi dedit td diu mihi afferuatum eft qnunc afferuatu.SlLVANI lucus.lueus ideer alicui dicatus numini.falms ubi coalefcunt arbores a faliédo.nemus quod ét graece nemosmt apud fophoc!é in aiace furente Pafcuum. Silua nero uel glddaria ad pafcenda iumenta:uel cedua in qua ligna fucddmitur.nd bufcû quo apuleiâ utitur uix latinum uerbu putauerim.EXTRA murum eft aulus.Aulos græce:tibia latine:unde auleduis tibicen amp;nbsp;anion aulonis intra mótis planicies hinc forte is locus noméhabuit-SALIfto oppletus.i-lali cibus plenus.faliftû.n.côtétiuum pro falicibus pofuit.falix arbor. Alia uiminalis.Alia pncalis a faliédo .i.fubito ictemeto nomé habét.nâ falix marina eft quae agnos graece nominaf. CERTVMê.coftitui.
1X1 TIBI mater.qui uirginé uidauerat Euclionis lyconides matré eunomid exorat ut fibi pu* d W ella cócedatur uxoriae ut facilius obtineat audif puella dolore puerperæ exclamare . IVXTA JWpariter.SVPEREVclionis filia.fuper pro de pofuerunt ueteres. Virgihâ Multa fuper pnamo rogitans fuper Heftore multa.RESEcroq mater.i.itero obfecrationem med.Aut refecro reli-gione foluo:ut No.interpretatur inquiens. Refecrare foluere religione utiq cü reus populum comitiis orauerat per deosiut eo periculo liberareturiubebat magiftratus eu refecrare. Plau, refecroq mater qlt;f dudumobfecraueram.SCIS tupte fafta uelle æq ac tu uelis.ordo eft amp;fenfus.fcis tu ipfe me uelle fafta. ideft ut efficiat nó minus q tu uelis.IMPEtrafferej.forejUtimpetxé.In fo.n.uerba non modo acceffum.
-ocr page 53-AVLVLARIA
fed êfiam abitum quandoep fignificant ut frequenter apud Plautii amp;nbsp;hoc Iocogt;TE ADuorfum.i. cotaln teacin tuo eonfpeftu.IVNO lucina.difta lucina quodin lucem edat puerpena.uel ut Varro putat luci â naalucomarris quodiuno lucina ibi proxime coleref.Vtracp Ouidius tuetur fentetia ciiait Gratia luci 'Ux dedithæc tibi nomina lucus:Aut quod principii! tu dea lucishabes.REM potiorem.i.procliuiore 'adimpcrrandum.SEKWJM meri ftrophilugt;miror ubi fit.Hoc genus dicendi apud Plautii frequés.fub auditur nominatiuus ubi fit ftrophilus. ILLIC opperiri i pftolamut regina opperics apud Virg.nä ope ifiorpafiiuu.i.tegor primam habet breué.NVNC ego.ita corrigédum.ite in principio fequétis uerficu-lipro fed corrige fi.INIVriû éd.res îiunofa fuerit.DE CApite meo.i.de re capitali mea.FlVNT comitia '.i.eóftitutióes ut ï comitiis coibat popul' âad creddos magiftratâ.Cómitiu diftiiqd eo multi cómearct.
diuiriisJn hac fcena ftrophilus Ixtitia exultât fe fullulifle feni aula. Picos inquit No.uete p Mres uocaucrût quos graeci gripheas appellat, picus ét auis nota oïbus de qua in afmana picus Mulmü tundit-picus quoq? primo anconi deinde toti regioni piceno nomé dedit quod in eo^ uexillis cöfccdilfet eft auté picus dedicata marti.funt qui pica uelint.pieûnus quoq; deus in fa cris ronianis adhibebat.ænniius macer î theogonia. Et nûcagreftes inter picûnus habet.higinus pieu-nus amp;nbsp;uaria uefte picus martis fabius piftor return geftaje amp;fimnl uidebant picummartium idem in pri itioiuris pontifitii pieûno amp;nbsp;pico fadû faciu eft.Varro de uita pactu.pedium picus cum effet ptorurbanâ amp;nbsp;fedensin fella curuli ius diceret populo picus martis aduolauit atq; in capite eius fedir.Picentes q pL ceniiincolunt amp;nbsp;picenus ager.duxerut auté originé a fabinis picentcs qui duffu ac aufpicio pici ex fabi nis migrâtes nomé enadi lunt.De griphis multa referunt qua: fabulofa ferme oés exiftimât qui de anv maliû natura (cnplère.fabulofe ergo amp;nbsp;hic a Plau.fed nô modo aial griphus nominal fine ut alii griphe üsmerum etia ænygmamt fæpe apud Atilii geliûdnde gripifma dicunt græci quod difficulter diffoluit Eutropius in hiftoria poft fatumu in italia regé picus inquit eius filius de quo fabulofe dicitquot; a quadam famoliffima maga citee nomine ob côtemptû eiusamoré in aué fui nominis mutatus fit.poft huc eius fi lius faunus qui fuitpater latini;eius mater carmentis.creditur latinas litteras reperiffe.a carmine autem ut inquit Ouidius nomé habuit.Picare uerbu quo utuntur de re tuftica feribentes ut cu picata dolia dicunt nô a pico uel pica.fed a pice deriuat.qua: ab eo quod piffa a græcis dicit litterarii mutatione: ut fit in plenfcp nomen habet.HOMlnu médicabula.qui li eöferanf meis opibus mendici dici poffuit. REX philippus.fubaudi macedonum.COLlocam in arborem.ergo colloco î arbore amp;nbsp;in arboré utin loco. MODO declinaui.ambiguum eft an modo tantummodo dicatur: an modo turn fignificet. VT HOG condam domum.ordo uerborum eftibo domum.ut hoc condam.ideft reponam.i y â''^ERII interii.quo curramfquo nô curram.In hac fcena exitiabiliter queritur fenex aurufublai /*1 P »tum effb.lyconidcs audiés putatipfiim queri ob filiam qua refciuerit ftupratd effe.PERUinte Z .^rii occidi.Amplificatio eft per côgerié amp;nbsp;affeftus hominis nimium auaritia cæd oftendif pia neeg depingit.Q_VEM.fubaudi died detinédû interpüftimej legédû. Q^VlSfut fit fenfus qs abftuIir.NEQ^VEO di animo.fenfus eftnô poffuin oculis inueftigare reliqnifq; corporis fcnfibus.cum animo.i.cogiratione:quæ fit per animu qui ad fenfus corporis ufq; pénétrât amp;tâq feneftris feiitit exteri ora.Q_VI ueftitu amp;nbsp;creta occultât fcfe.Creta ueteres dicuntquot; quâdoeç illiniffe faciemmtfi oris color quo quo modo immutaref animiflagitiû apperiés creta tegeret:fed amp;nbsp;creta ad coloré tegendû alienû ac re-prefentâdû candidii ueteres utebanf.ut cû ioui facrificâdi effent boues candidi creta illiniebanf.unde lu uenalis-cretaniq; boué.amp; qui petituri magiftratû effent candidati deberent procedere creta ueftes ificie bantumde Perfius. Cretata ambitio.ferui quocp calceos albos geftare debuerant:unde luue.Peddvq ue herat albis.Qui fi deerat creta inficiebantquéadmodû apud 'libuUuamp;plerofq; alios legit.Inde ét res bonas creta:malas carbone annotabat.Horatius.Quorfum habeat fani creta an carbonenotâdi.amp; Perii us.Illa prius creta mox hæc carbone notafti.Hoc aut ideo omne arbitramur: quod ut galenus amp;nbsp;aerius medici aiunt uim habeat fine morfu abftergendi terra cretica:qua argentuabftergeûeâ cretarium dixe renonnuUi.NEMO habet horum.interrogatiue legendum eft.ideo fubiugit occidifti quia uidetur ille «nnuiffe habere neminé.MALE perditus.male ualde.nâ bn amp;nbsp;male incremétum fignificare ueteres uo luerut.TANTVM gemiti amp;nbsp;mali.pro gemitus.nd gemitii gemiti dixerut ueteres amp;nbsp;gemitus gemitimt Hue quartae iflexioiiis eft nota fiqdé pticipns pteriti téporis fimiliamt Prifcianâ quoq; docet quarts: fût mflexionis uelut uifus amp;nbsp;auditus:fed uetufriffimi ta fecûdæ:q quartae effe uolueruf.uidet aut gemo affli nationis ïcremétû fignificare qa græce gemo refertus fum amp;nbsp;plenus funi fignificat. ET PAVperié.i. da* â¢tautapudiurifcöfultos fi milus tuus meo afino paupiem fecerit.CVSTOdiui ledulo.i.follicite amp;inui« plater ut fedulus afferaqua.amp;fedula nutrix.ANlmumqg meu geniüqj meû.i.defideriû animi amp;nbsp;coipo lis necelïitateni.PATI nequeo.feparatim legendu eft amp;cü geniitu pronundandu.ANTE ædis nias eiu usangemes ab eiîterieftione eiulo uerbû faftuni eft.PALAM res é.ita legédû ut corrigat nô palat res* VIS HIC loquif lamentat eiiclio in hac fcena tefpondente lyconide anteq alter alterum fatis H^j phtclIigat.EucIio quod aurura amififfet.lyconides ratus lamentari ob uiriatam filiam.MOE 'STITVDO obtigit.a particularibus aliquando ad genera fit acceffus quaiidoq? a generibus t 7'S(^Qî^dptic^laxia uthictata malappofuit fubiugit mÅftitudQ^miÅftitudo amp;nbsp;mÅftitia ut iuftus c ii
-ocr page 54-îuftîîuftîria amp;nbsp;magnus magni magnîtudo.ISTVC fadnus.unum ex cis hoc ucrbum eft quod in honu maiumlt; 5trahitur.nam facinus a faciendo tam bonum faftum:q malumfignificat.SOLLICITAT, an* xium facit.AD ILLAMiUexit.Ij/conides filiam Euclionis dicit.At euclio aulam inteHigit.COMMEri/ turn fcio.ideft commerui.nam amp;nbsp;utrog; modo loquimur.Commereo amp;nbsp;commereor in eadem figniffgt; catione.Horatius hic master aera liber-CVR1D aulüs. facere audeo auiusfum amp;nbsp;aufim.FlERIinfeflum non poteft.participium fine uerbi originemt multa funtalia.nam inficio nufq pro non facio:lèd iritin^ go.unde infedum intindum.NE 1STVC dixis.pro dixeris-ISTAC in te oratione.i.hocfermóe qui tibi aduerfatur.AD ME adire.fupcrfluum ad nifi quod emphafeos gratia aditui;.AVSIN. An aufis.i.au« fus es .EXCVfare poffies.excufare eft caufam î aliû reiicere ficut accufaf caufa onerate.NIMIS uileft ui num atq; amor.i.nimium paruipenditur ficut infanos hominesnó putamus dcliqmffe utpote uiles ac conténendos.NONattafta oportuit.attingere non debuifti. HAVD caufificor.i.non caufam reiicio. Q_VIN TV earn inuenies.amantis expffio eft affedus quando idem crebrius iterat.SCRIBAM died.i-fectbam crimen amp;nbsp;accufationem intendam.nam Ãikh indicium amp;nbsp;accufatio.Q^VAM abftuleras cedo, de re defperata ac iam proclamata euclio cupit aliquid indipifci cedo ïquit profer.REFER.fufpenfa ,p nundatione referendum.nam cumIpcomdem pnegare pcripexiifet exiftimauit potius tentandum an promiflis poffet ^aliquid indipifci.g totum amittere. DE ALIA re refduiffe cenfui quod ad me attinet Refcire Aulus gelius putat fignificare rem occultam amp;nbsp;nouam fcire:fed aduertendum quod ad me attinet intulit cum dixifiet de alia re.ergo quodideftquæ res.folÅcophanes quæ amp;nbsp;alÅfis figura eft.folc-bant enim ueteres non in uerbis:fcd in fenfu uitia exiftimare: fed potius uirtutes quae uitia uiderenf:un de amp;nbsp;figurre nomen habent ubi inq non fuperfunt:fed adiuuant:uel ubi ornatum faciunt:ita Terentius ennuenm fiiam dixit ad comoediam referens cogitatum.ita peenefte fub ipfa Virgilius.Cû fit hoc prx nefte fub ipfa,,ramen dixit ad ciuitatem referédo,ATQ^VE id fi fcies qui abftulerit.fubaudi aurum.IN-DIPISCES.ideft afeifees ac tibi accipies. NEQ^VE furem excipies.i.admittes ueiexeufabis. ID SI faills.i.decipis.REPVdium.primus congreffus nuptiarum dicitur.Diuortium autem ubi cóiuges aliquâ-diu coniunâi fuere.PauIus de diuortiis ac repudiis dirimitur inquit matrimonium diuortio: morte ca-ptiuitate:uel alia contingente feruitute utrius eorum.Gaius uero diuortiuminquit uel a diuerlitate mé num diftum eft.uel quia in diuerfas partes eunt qui diftrahunt mentes.in repudiis autem amp;nbsp;in renuda done comprobata funt hæc uerba tuas res tibi habeto.Item hæc uerba tuas res tibi agito.In Iponfalibâ quolt;5 difcutiendis placuit renunciationem interuenire oportere in qua re hæc uerba comprobata funt conditione tua non utar fiue ipfi præfenti renuncietunfiue abfenti per eum qui in poteftate eius fit cuiâ ue isiea ue in poteftate fit nihil intereft ut in amphitryone de alcumena diftum eft.Q_VANTVM é pet diunt.pro perdant.INFOELIX mifer.InfÅlix hodie.antea mifer.VT LEges iubent.iubent amp;nbsp;cnimho die qiiolt;5leges.ut qui uirginem uiolarit aut dotemimpendatiaut ducat uxorem.SE ADglutinant.i.có ueniunt amp;nbsp;conneftunf.gluten.n.un glutino:q df græce cola VTQ_VID huiâ rei fit fcia.i.ut cognofca an hæc res ira fit ut mihi relatu é.INVADO falutis.i.infirmitudine.uadû.n.aquæ df ubi pedibâ licet iia dere.Lucretiâîprio.Denig; cur holes taros natura parare potuit pedibââq potu p uada'pofient tranfire.
'âw 11 IMMORtales.ftrophilus in hac fcena exultas læticia qdâ aula feni fuftulerit hero fuo pato W d Wfacit ut ab eo fiat,liber fed herus cogit illû feni aula reftituere. Q,V1S me é diuitior.ab eo qd J^^ft diues diuitior.Martia.CrÅfo diuitior licet fuiffem.At ditis ditior.appet ergo grämaticos quofdä puerfa pcipef qui ditiore a diuite fieri uolut.HERVM NE ego afpicio meu.Vtubigi Plau.ita hic mores depingit humanos-ubi.n.aliqd auidiufcule expeftamâcüid eóparet uix uidet'appa rere.itag; fi qd noui habétftatim depromut ut hic feftiue ftrophilnCÃNtolla gradu.No.marcellus có tollere contra tollere huncç citat locum. QVIN ego illi.hero meo lyconidi.NON Q^VOD pueri clamant in faba fe reperifie gurguliunculos: nanlt;^pueri cum in faba comperint clamant fe reperilfe. Quos Virgilius in carmine georgico multum agricolis dânû ait ïf erre inqens.Quæ plurima terræ Mo ftra feriit populati^ ingenté farris aceruû gurgulio:fed fabâ auerfati funt pythagorei qd 'hebeté gigi''â^5 fanguinémô ut inqt Aulius gelius qd uermiculosâgignat in qbus humana eé credat aïame^ ut natura eius a medicis mutuati oftédamâ.faba arida frigida eft in prio gradu.Viridis frigida amp;nbsp;humida gigiut carné minime folida.fed fpôgiofam amp;nbsp;rara edulius eft ad iflandûidoneû.fræfa faba multû deponit in flatióis cortice depofito.abftergédi uim aliqua habet.farina nâ«^ ipfius amp;nbsp;lometu ita nag; panis ex ipfa nominal uim abftergédihabet ob hoc in uétrc diu nócómoraf ficut q glutinofi amp;nbsp;craffi humoris neeg ipfius ufus iprobu galeni fnia fanguiné gignit neeg opilat.Cug; cætera legumina fupnâ uentris pté in» fient.hoc magis infernâ.fabæ decoftio thoraca lenit.cù aceto lumpta uétrê cohibet qdä ob gurgulióes q in faba nafcunf mali humoris elfe opinati funnquamente etiâ hebetari opinati funt.ob fumidas quaf da in cerebru exhalationes.aiûtlt;5 ïfomnia turbuléta amp;terriculaméta eis gignisquâobré pythagorei ab ufu fabæ abdicarût:id tn pftantifiimos uideo medicos negare.eius decoftio calculû gigniphibet ta in renibâ g in uefica.prohibet quo^j fua quada pprietate de capite in peftus deftillationes defcéderc ingé» tefq; fieri tuffes qn amp;nbsp;galenus faba ait fanitaté tueri ne mali humores gignant 'neq; opilationes.aiunt^ coftam impolitam no mediocriter prodefle podagricis cofta cumauftero atto^ multum uino hemio
-ocr page 55-Gapt.
fis cófcrt uétri appofita amp;nbsp;albgata Licetibn^.GARIre nugas.acfi diceret nugarinuga^ÿ fenn're feruihitê nota figura cft.Impfefta fabula ê ut nero pfefta uideret nónulli qfquilias amp;nbsp;pftigias quafda fubiecerüt quasnó modo a Plauto longe abfunt:fed ena ab illa erudita uetuftate tam aliena funt oia q fieri poffit.
Iohannis Petri Valla: commentarius in captiuos.
___Argumentum caprinorum.
yT'â'âquot;quot; âfilios habuit duosphylopolemu amp;nbsp;tindam.Tindarum femus ftalagmus furripu-_______W it ocuendidit in aulide theodoromedi.is filio luo phylocrati peculiarem dedit fetuum. jSSDHIB phylopolemus cû bellu edet inter aulidenfes amp;nbsp;etholos capif.neenó philocrates amp;nbsp;tin* I dams.ægio igituraitphylopolemum filium recuperet amp;nbsp;permutet captiuis aliis undicg M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;multos.inrcr quos pliylocrates amp;nbsp;tindams fuere qui inter fe dolum confingunt --jHLjnutaris nominibus amp;nbsp;ueftimeris;ut q dominus erat ferui loco habitus remittatquot; domu /Copotes uori fuere-ægio aut ut fenfit fibi data uerbarinda^ in lapidicinas mntit.redit phylocrates fili* umægionis phylopolemum in bello captum fecum adducens amp;nbsp;ftalagmum fetuum qui olim rindaru ægioms filium uédiderat in aulide a quo cognofeit.quem in lapidicinas mifetat tindatumfiliu fuu cc.
v Omina igitur ut ethymologias ipfói yinterptemunita nde ^ multa crût planiora AEGYO.di i/W n nbsp;nbsp;nbsp;dus ab ægyzo qdfignificat quatio qdmulris fit cóculTus ætûnis.PHYLOpolemus.bellicofus Bnâ phylo amo fignificat.amp;polemos bellû.PHYLOcrates amoris tenax quia phylo amo amp;nbsp;era v|o fignificat tenco.TINDArus.primo pægiiiû dicebar quafi puer luforius.nä pezo ludo dicif poftea tindatus.na rinaffo hulcero tralio amp;nbsp;impello fignificat ob mala quæ euenecunt. P ARAlitus aût etgafilus.quia ergon opus dicituramp; filo traho quod alienamad fe traheret operam.ideft alieno pafeere tut cibo. ARlSTOPHONTES.autem caprinus ab eo quod ariftos dicitur optimus amp;nbsp;phoneno. ideft ocddo quod ex optimatibus fuæduitatis tindaro multa inflixerit mala.STALAGMVS.ideftftilla:qa ftazo amp;ftalazo ftilo figniftcatiob ingem fletum ita diftus. fertus tamen ftilagmium genus in aurium uidetutfignificare Gædlius i carina cum ait ex ante eins rtalagminm domi habeo.
gt;'''SuAPTVS eft in pugna.ex primis nt Plautomos eft ueifuum litteris comÅdiæ nomen annota ac 1 tut î quo noie exprimendo i littera habet cppofita q coit in diphthogon.na utt.i Ptifeian^q H JQuintilianus in primo inftitutionum docet ueteres romani ante e i ponebant i diphthogon.
AEGYOnis filius fubaudi phylopolemus.ALIVM quadrimum.ideft quattuor annorum né pc tindarum.SERVOS uendidit fubandi ftalagmus. VT GNATVM recuperet, fubaudi phylopole* tuum.ET INIBI.ideft interim.AMISSVM^um.fubaudi rindarum.IPSVS. fubaudi Tindarus.
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{^]^ologns.
^W~Tr osQ^VOS uidetis ftare.hic prologus.Itare creftos ee.nam amp;nbsp;ftareobfirmarimt flat fonipw 1amp; frena ferox ferocia manditande ftabulnm ubi iumenta:amp; ftario ubi milites ftantinftmfti a multa compofita ut inftare urgere.amp; proftare pro ptio ftare:ficutobftare obfiftere.Q_VI ââ 'sdRiic habitat habet domicilium.nä nifit nerbü iteratiuû ab habeo id frequéter habet qs ubi ha bitat. SEkVI AT fuo fibi patri. Duobâ fignificat ipfnm feruire amp;nbsp;fuo patri amp;nbsp;fibi.ob hoc.n.futurus liber qafilius familias a patre cognofeit .APVD nos proloquar.pcæteris dicâ.nâ prologus ptoloquiû quod da eft:unde ét qd' græci axiomalatiiii tâ proloquii! q effatu dicut.FlLlI nati duo.phylopolemus amp;nbsp;tin daros.ALTEruni quadrimu tindapi.nâ ut anniculus unius anni.Bimns dnoyi.Trimus triu.lta quadri.-mus quattuorannoK.HINC profugiés.diuerfa perés loca nnde profugus ut a Virg.æneas dicit amp;nbsp;Ho* ratius ,pfugos fcitas appellauit qd crebro domicilia mutét.PATRI huinfce. fubaudi medico menarco. est nbi ambules.i.ultro cirroq tmees qd nó de animalibus modo:fed ét cato î rcbâ 'rufticis ubi naues abulat dixit. COGIS médicarier.pathos paragoge.ió aütmédicari hiftrioné dixit qa ex fabulatu recita tionib' âuiftü ducit.NON rupturus fum.pro interrupturus fubaudi fabulam. OPE ueftra .opulêtia qm ex opibâpoteftas oftcdir et auxiliü.noriâ'.n.é.i fingulari opé fignificare auxiliu.Opes nero in plurali di uitias:qutpluribâ debeat exponi.CENSEner.qa aliiære céfi.Alii capite cenfi. ALIENO uri nihil mo* tor.i.aliéna ré i ufum meû nolo uédicare.Hoc ió dicit qm empta erat fabula ut recitaret. FVGItiiius il* le.ftalagmû dicit femû.nâ de feruo fugiriuû dicimus finit trâffugâ appellam^ g partes fuas deferit amp;nbsp;fc ad aduerfas recipit.HIG poftq .hic.i.theodoromedes.HVNC emit tinda^ . DEDIT eu huic.tidaK phy locrati.PECVliaré.pcipumun amp;nbsp;peculiù utrüq; a pecudibâ a qbiis ét pecunia difta qm ueteres aut opes fuas ex pccudib hóereiaut ex locis.i.fundisaiü amp;nbsp;locuplex-SERuit fuo pü.ægyoni.EST uero.i.iicritas hæc é ut dii nos loco pilavi habeat amp;nbsp;îterpûftim legédü é uero.RATIOné haberis.i.caufam ; qa nulla ca fine róne.CVMaulidis.amp; aulidus amp;nbsp;aulidéfis dr.VT F1T.Vtfere fieri folct.ALTER filius.phylopo* lemus.CAEPlT.fubaudiregio.MVTET fuü. pro pmutet é ergo apherefis pathos fuü phylopolemum dicit.ILLVM captiuû.rinda^.Q_VI domift.cû philocrate.DE SVMmo loco.de fumma pgenie amp;nbsp;am pliflima familia.EQ_Vlté aliü.Anftophôté dicit.NIHIL ptio parfit.i.omné fadt îpenfam.RECONd* liarç.Codliamus nouos recôciliamus ueteres inqt donat .ergo recóciliare redit ad patré EMIT hofce. pliylocraté amp;nbsp;tindagi.Ambos de qftoribus póponiâ de origine iuris.Deinde cû aerariûpopuli aufti^ cé c iii
-ocr page 56-cÅpiffet amp;nbsp;ut effentqui illis peffent didiab co qdinquired^ amp;nbsp;côferuandæ pecuniae caufa creari erat Ã^ qa ut diximus de capite cinis romani iniuffu populi nó erat lege pmiffnmeft cófulib^ius dicere:,ppteren qftores eóftituebant a populo q in capitalibârebâ peffent hi appellant qftores priddii quop: ét meminit lex duodecim tabula^.HlC reruns.tîdams.SWM herü.phplocraté.ILLIC uocaf.q eft tindarus. HlC. q eft pliplocrates.LlBERtatis ebpotemt uendicet in libertaté.Cópos.n.q poteftaté habet:ficutimpos q caret poteftate.FRAtrem feruabit fuu.tmdait; phylopolemus. IMPRVdês.qa tindape fratré fuü nefcic-bat.INSClentcs.i.iiefdiqd foret euentnpz.HI COMméti i.cófinxérut.AD SWM maneat patré.tinda rus ap ægyoné.HOMVNcnli.i.miferi hoies.hó homucio humulus 'amp; humululus diminutiua- HAEC res ager nobis.i.repfcntabif ntpotehiftrionibus.nâ ut inqt Hora.Aut agitur res in fcenis aut afta referf. VOBIS fabula.ut nobis ablatiuus eft.ita nobis datinus.NAM pertraftate.i. diligenter . IMMEmorabi les.i.nulla memoria digni.Q_VlAhellii ætolis.Datinâ eft ætolis.Didmâ.n.eft mihi bellu tecu. bellum in aio cotinef.pliu amp;nbsp;pugna ex cógreffu funt.Strabo in.x.inquit xtoli amp;nbsp;acarnanes inuice cotermini fût îter quos mediâ eft acheloâ.INlQ_VONST.pro iniqnû eft.COMICO choragio.Donatus ecce auté ni deo redeûté feue.choragii eft adminiftratio ut opportune in pfeeniû .Fcftus pópeins choragiû îftrumé ni eft fcæna^j.Vidrunius poft fcænâ porticus funt côftituédæ uti cû inibres repentini ludos interpellai uerint habeat populus quo fe recipiat ex theatro choragioe p laxamétû habeat ad côparâdû uti funt por tiens pôpeianæ.Cicero in quarto ad heréniû.Aut aliqd fragile falfe choragiû gloria: coparet. Apuleiâ in qnto de afino aureo iâ feraliû nuptiaw miferrimæ uirgini choragiû ftruiCViftruuius cria in.x.de hy draulicis quarum itus amp;nbsp;reditus alias obturat alias operit terebrationes haec regulae habet ferrea choragia fixa cClunda cu pinis quarû udus motioes efficit regnlaru.Iulius nero polux inquit. 'Toutoio 'mpo O âH Koi.xopoi.XopEu'ÃHcr .xopoTro nct Xoplt;^ '^ 'ra Crict .XopiKovajLE poa'.xop£vO'ai.)(opH 'yoaf.xopHyid.Xà pH-yid oTottooquot; ouhnupacricuH Tou xopHyou. Videf auté hoc nomé choragus.unde choragiû fieri qd chir dicat manus a graecis amp;nbsp;ago duco.un amp;nbsp;choragia choragia: miuiftratio.Ifocrates in arcopagiti-co.ouyap ekTccji TToaiTKüVouÃE EK ^ccpitepi 'TaerxopHytdOquot; «piXopEiKiwp. Comico ergo choragio dixit cû fintmultops choragia.Vocauerût auté choragos ueteres qnéadmodû byzantiâfcribit Demetriâ iqrto de poemate uolnmîe nó choros ammifcétes:fed chori duftores fient nominis ondit etymologia. DESVbito nos.i. répété ita corngédû.AGEre tragÅdiâ.i.ilIa âplefti q î tragoediis folét explicari.VT PVgnâîipedet.qd prîo pugnis cógredcrét pugna dea hic pugil. DVElatores opti.i-bellatores pcipui. 'WENrus nomen.folus in hac fcenaloquif parafitus qui quaeriturinuenû auaritia aegyonifep
â 1 nbsp;nbsp;filiû captû ab hoftibâ:ap qué affati explebaf.INDIdit fcorto mihi . me fcortû appellauit: hóe dicit loco me fcorti habuitmâ fcorta inuocant amp;nbsp;nos parafiti iuocamunfed quo pado hæein _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hnrarin diftiuguatut ftatim fubiungit.EO Q_V1A inuocatus.lnterptatur hoc uerbû duobus modismt fit iuocatns.i.multû uocatus:ut meretrices in cóuiuiis inuocanf Et inuocatus nó uocatus: ut hic.TALOS Cà iacit.in xeniis Martialis oftédit inter talos amp;nbsp;teffarâ q fit differentia cû ait majoré aleâ in teffara q in talis.talus latine.græce aftragalus . nam teffara eft quæ cybos fine cubus a graecis dicitur. PLAniffume.i.apertiffime amp;eft refponfum fadæ interrogationis.NOS parafiti planius.lübaudi inuoca mnr.NEQ VE nocat neep inuocat.Vocat ad eôuiuiû.Innocat in cóuiuio ut fcortum. EDIMVS alieiiu cibû.i.alüdepntatû.VBI res prolatæ.i.proeul latae atcg ablatæ funt. cuius primitinû protollo.i. procul aufero.na profero propono eft idé qdpromo amp;nbsp;edo.Iu.,pfer galla caput.NOSTRlS détibus.deeftaut fit a noftris dent;bus.cft.n.cafus ablatiuus.CVM calef.iperfonale uerbû é.i.cû p æftaté calor niget.CO CLEAE.quæ amp;cocleta amp;nbsp;a limo in quo degût limaces.S VO fibi fucco niuût.fibi ut côferât ac fuggerat dbû.ROSfi non cadit.qm rore niuût p aeftû.qui cû anferf latitant.ITEM.eodé modo latent lateo uerbû a græco Ianthano.RVRl rurà t.i.rufticanf colédo agros figura archaifmos:ut feruio feruituté amp;pu gno pngnâ.Q^VOS lignriant.i.quop :bona turpiterabfumant.a graeco licho:unde ligo fient ancho an go a quo ligurio.eft auté licho digitis leuando degufto.imde eligma qd imperiti eleduariû dicût VE-NAtici canes.qui aluû fnbftridâ habét ad curfum uegetiore,s.MOLOffici.ex regione epyri quæ molo-fia dicit funt canes molofi ftatarii nó ad curfum idonei:fed niribus pftantiores angédis Inpis fed molof fici dixit quæ deriuatio mcóciuiraté fignificat ficut mox fubiügit odiofici ab odiofo amp;nbsp;ab ineómodo in cómodcftici.COLAphos perpetiiqué græci colaphon noftri alapa dicût. PORtam trigeminam.extra qua exeûtes trini Horatii romani cû tribâcuriaciis albanis côflixerût. AD SAculû.i.ad médieddû. ME VS rex.fubaudi phylopolemus.QVAE ædes lamentariæ mihi ftmt.mihi laménrationé ingerétes qa non.ut folebam ide mini cibum mdipifcotquia abeft phylopoIcmus.NVNC hic.ægyo. INHOneftû. primo nâq; alpedu uideatur inhoneftum fi quifpiam captiuos lucri canfa emat amp;nbsp;pindeihoneftum nó fuit quod id nó caufa lucri feceritzfedliberädi filii.ALlEnû ingenio fuo.qnianó talia lucra confueuit ^confedari amp;nbsp;alioqui ciuis bonus haberetur.ADEVMpergam.quia eo alias cótenderatidco ait perga.
â y. nbsp;nbsp;WDVORte aîum fis.ægyo in hac fcena lorariosalloquif q a loris didi qbus captiuos reuincie* bâtzpfcribitc^ ut captiuos diligéter afferuent intérim aducnit ergafilus parafitus qui cû fermo
1 cinatur innitar^ ad cÅnâ.SlS.pro finis nó ut fcribif cû c. INDITO.imponito.eft. n. modus ----Ikimpatiuus nó cafus.CATHEnas fingularias.i.fuas lingulis attributas. DEMITO.impatiuus
-ocr page 57-CAPT.
a demendo uriu t ergo auferédû.AVIS feræ.nomé é ferae.nâ anes donicftic« qua* cicures appellant* up Ihm humanû no formidat ut fera: amp;nbsp;auia loca îcoIétes.POST illi.frcqués eft Plauto liic loquedi modâ ut poftea dicimâ dicat poft illauta hie feribendû reor;qq poft illa fubaudiri poiTe uideo occafionem. SI NÃN eftqddem.fi nó eft:un me redimaLibertas.n.aut proris uindifta fiebat:autteftaméto;autærc.f. pecunia qua qs Ie redimeret.DEM ipfe in pedes.i.effugia.SI DEderis.fubaudi te i pedes-DEM tibi.fub audi maluTEINcaued dabo.ï carceré detrudi uel in cópedes. NIMIS q.Auaftrophe eft ut fit q nimis pro plurimû amp;nbsp;aduerrenda locutio q nimis quia uidef uim habere fuplatiuâ afciuit qaugumétû nid fit ïterpuftim Icgédü ego nimis ut fit ide q pro quitu cupio VT IMpctret.lk exiftimo corrigédû amp;nbsp;font uerba parafiti exoptatis ut phplopolernâ a pre emêdo captiuos redimat.ILLVMrecipiat.i rccociliet ft* bi.Q^VO me rccipiad que locu cd epuladi cd.lLLE demû.fubaudi phplopolenfâ.ANTlqs e.i.ueneran dis:ut fenilis ætas fere teuereda.Iuue.Credebatqdâ grade nephas amp;nbsp;morte piâdû.Si iuuenis uetulo nó aflurexerit amp;nbsp;q fecutut.TRANqIaui gratis.!.unitu traqlu feci fine munere.RECIpia rurfum domu.i.rc dibo.AEGRE eft mihi.i.niole fte fero.Dicimâautægre eft mihi hoc amp;ægre fero.Q_VAEftû carcerari um.Lucrû decaptiuis i carceré intrufis.GNATI miferiâ.i.captiuitaté.lLLEhue cóciliari pôt.i.phplopo lemâquoquo mó redire domû.Côeiliari pro reeôdliati apherelis pathosifed cû hue aduerbiû pofuit ad locu,p i loco retulit ad fenfumiut fit eudo hue amp;nbsp;eft figura aleofis.CARnificinâ huc facere.i.elfe carnifi cé.MOEROre maceror.ab eo qd' eft macer fit maceror amp;nbsp;macrefco a nominatiuo altepuab obliqs alte rû.idé ér ualet maceo a quo macefco.CONfenelco.pigrelco torpeo qa feniû tædiû ut Nom â multis ue tep! teftimoniis approbauit.TABESCO.i.perputrefcoiqd tn ad mété référé mÅrores.n.animû. deiici unt ac pftemût qcqdîméte fuerit genetofum.OSSA areg pellis.i.nil aliud fum q oÃi atq; pellis uelut qmifer eft ex nimia macritudine.lD BEATI.beatu efficit fuû pafitoriû moré ondit q cami more qrût femp ubi epulent.BENEamét.bn amp;nbsp;male ucteres dixerurp ualde. Cicero i bruto bn dodus bn liatâdi xit.ILLVM flea.tâ^comodû illi\flemus.n.câ aliena-deflemus nia qq in diuerfumufurpant.un defle tos mortuos legimâ amp;nbsp;eos qid a medicis eént deftituti.NVNCdcfidero.cnpinr pfentia defideramâ ab fétia.AEDENdi exercitii.copia rejz q ad edédû fe fuggerat.REMlSfû.i.abadû.nd utiqt Aulâ geliâ re mittere animu é nó mó mulcereifed quafi amittere dû nimiis uoluptatib â demulcet'. MVLtigeneribus unu uerbu é hic amp;nbsp;hæc multigeneris amp;nbsp;hoc multigenere ficut degeneris amp;nbsp;degenere.PlSTOrenfibâ.qa ufus eft exercitânoîe piftorélés parafitus uocat milites q furnaria exercedt.OPVS paniceis cfti.imlitim q panes coficiat.Eumtas ubi de his q prinét ad exercitu locutus eftmeenó eucratus pané dicut appella* hi:un panis qd meffapii faturiraté panid nocet amp;nbsp;pania nue 4 ) gne plenitudines.PLAcentinis q placen* tétas cötinét.TVRdetanis.populi lut hifpaniæ tuidetaniiut Strabo i tertio meminit:ficutplacétini gal lix cefalpinr olim cû Annibai uenit î italid romanos colonia.PHICEduléfibus.funt amp;hi hifpaniæ po puli:fed 4 )phicedulis ficut tnrdetani,p turdis ponunt nifi a phicedulis uico romano fint.Mar.Incolis amp;nbsp;ueteres tn qnoqi ficedulas.VT SAEpe fumma ingenia I occulto latét.Incudiffime ægyo parafito illudit dû uult îtelligi eiâ îgeniû fûmû delimiffe amp;nbsp;dada effe operdznt inotefcat.RECONciliafcere i. recôcilia tûire.Q^VlD dû.i.cnrnd-FACEre didû.i.didû exoptabile.amp; facctû ut docet Quinti.nô mó urbanita té refert:ièd ét i dicédo quddd elegdrid.At ad oïa ét refert Hora.ad ucftiméta référés ïguen ad obfcænû fubdudis ufep facetâ dixit.Q^VASl fûdû uédd.pntas ne ïqt me uelle fûdû uédere tna ca.füdâ.n.qfi fun* damétü redituü appellatâ.MEIS me abdica legibâ.i-dmoued ab iftitutis mcis.pafitns aliorfûid uterpta* tus.PROH fûdû uédis.i.nûqd nis fundû nédere.HAVD fundû mihi.fubaudi memores. AEMVIis iâ ociû é.p æmulis corrige hem malis:ut fit féfus malæ meæ id fût odofe fi qd mddncddû dederis fe exer cebût.NVNC ithymi.phafidé aue.qdpnerithps pterei amp;,pgnes filiâi ed aué dicat ' îmutatâ.TENES.fe pari legédû.i.îtelligis ne q dico.NON.fubaudi teneo îqtægpo.N Ãde fubneâédû qd'léqr .MEVS fern pofä uidâ cômeat nid.Seruiâ fempâ,pprie é lapillus breuis amp;nbsp;aiper qpffus pede follieitudiiié creat: un amp;nbsp;fetupuPdiftâ é amp;nbsp;fernpeâ.i.afper.feft â fcrupi dór faxa afpa amp;nbsp;diftdti atiadu umbra::un fcrupulolam did mâ q 1 fe aliqd hét afpi.Donatâ fcrupulus é lapillus q î calceo hærés plærûq? lædit amp;nbsp;opprimit. Teré.m adelpliis lieci fcrupulû.SENtis ne.i.fpina nere tuâ uidâ.SVS tcrreftris beftia é.Sus ab eo qdgrxei dicüt ys mutataafpiratióeïs litterd:uü uciâiUud,puerbiü qd theocritâ ponit ingens uo-noTaôHvaiHv spiv npio'£v.amp; Cice.de finibâ bonoi camp; maloj efed qd ago inqtfautfum ne fairq hæc uos docco.nd amp;nbsp;fi nô fus minernd.ut aiût tn inepte qfqs minernd doeet.feftâ fus ininerud î puerbio é ubi qs id docet alteR ; en ius ipe iiifciâ é qnd ré î medio qd aiût pofitd: Varro amp;nbsp;euemetus icptis mythisînoluere maluerût: q fini* pliciter referre a fue fit fubnlcns enftos fuû amp;nbsp;fncidia paftiôes fuû. Varro fucidia galli optimas amp;nbsp;maximas facere côfueuerût optimati figiiû qd ét nûc quotdnis e gallia apportant' ronid pernæ tomadnæ amp;nbsp;taniaeæ amp;nbsp;petafones:qné pofteriores græci dixerût cafn noîatiuo ys.olim iqt Varro thytij ab illo iierbo didâ qd dr thyiii qd é imolare nd amp;nbsp;nocabulû porcus:nt idé ait græcû norné é antiqnû : fed obfeuratu qd nûc çû uoedt /oi pov.ab eo qd é fnsTnillû diciinâpecus:ficnt a porco porcnlatoré amp;nbsp;porculationem ut aupr Varro.hoc gen âînifum ueneri pdiderût poetæ ob iterfeâû ab apro adonim qué diligebat dea gdd dt qdîmûdiflimi fint fnes ex oi mdfueto pecore amp;nbsp;ardétiflimæ libidinisüta ut obrobriü mulicnbâ ide tradu fit cu inbare dut Horadd^ fubado téta cubilia teftalt;j rupit.Ait itatj fus terreftris beftia eft qa c im
-ocr page 58-Utîqt Varro fuillû peçus'donatu a natura dient ad cpuladü:un amp;nbsp;luue.AwIpp cóuiuïanatü.porcu ctid feftus ait in duodecim tabulis p domo pofitû;ut lege fextæ tabulae tertiis dicÅ ob porcû obuulgatuni. Porca uero aurea amp;nbsp;argentea dici ait ateius capito quæ amp;nbsp;finumero hoftiatu no fuerint, nometn caru herealtep e ex auro.Alteru ex argeto faftâ adhiberi facrificio cereaii.CVRAto aegrotos domi.i. clyfma ta quae amp;clyfteria amp;nbsp;enemata dicimus facito:quibus aluus citatur Ct euacuatur.SVBDVea ratiucula.i* fupputabo amp;calculabor.APVD trapezitâ.i.atgétariû.fiue méfulariû.nâ trapeza q a lamiis mefa noia6 II IMmortales Cofolafcaptiuos i hac fcea Iorariâ:ab eo qd'ïmutari n polTittdei fiqde uolutati d Wnemo repugnauerit.ndar amp;nbsp;phylocrates iter fe coponut fallacia utphylocrates credit^ tinda _9tas ab ægyone domu remittat.HANC ærûnâ.laboré ardumun herculis ærûnæ. SI ID facie* tis.ut neceflitaté loco uolûtatis hé itis labor leuabit.NVNC fcruitâfi euenit.i.qa euenit.MO Rlgerari.i.morê gerere amp;nbsp;qd uelit feruif^ efficere.HER. VS q facit.nd q iperat q plus pót ftultü fitimpu gnare.MIRAcuditis.i.educitis fabricatis ab eo é incus icudis.Q_VOS argeto emerit.ne fi nos amittat una amp;nbsp;argétû amittat.AT Fuga fugitis.nota figura eft fuga meditann hoc é fugitiui eé uultis.nâ pfugä gallus æli^ ait q liber aut fetu^aut hoftis fui uolûtate ad hoftes trafierit:q idé dr traftugaiqq fût q credat pfugä eé nó td q alios fugiat q q ob fpé cömodoiead quêpiâpfugiât.fi iegaf fingitis erit paris Lucil-li. xxix.Quia fuga fingit timido uadit pede pcitaNOS fugiamVeü iterrogatióe legédu uultuofeij piiuci andu ê:utironicos didüïtelligaf. APAgc.a grteco fûptû.apo.n.ppofirô é ut ab amp;nbsp;ago nó min* ab illis q a nris diftü.apage ergo amoue arce.Sl ERIT occafio.i.oportunitas ut feftâiqt occafio oportunitas té poris cafu quodd pueiiiétis é-Occafus irent' âuel folis cü decidit a fupis ifra terras quo uocabulo.Enni^ J 5occafióe é ufus i lib.ii.hic occafus datâ é at Iioi eidufâlaltu.Itc i lib.v.iicitiritatus tenet occafusduuat res.Ité libviu. Aut occafus ubi tps ille ander repftït.HAVD dehortor.leptore figura é.fignificat nficó ducibile fuerit a fuga detreftari nó opottef.ATq; uobis.fubaudi fine ide îterpûdim legédu ut fit fine hi fee arbitris atep noms amp;nbsp;qd fequit nobis cafus dädi é.ABfcedite hîc.Captiuis hæc diir.CONcedanr .i-fecedamâ.BRÃué ofoné îcipiffe.ito ut îcipias.ficut mfu eo ut uidea.OBNOxii dbo'.Summiflî obligati. FACIris nos cópotes.facitis ut habeam'â! ptäte.ARBltrari qant.i.poffintp arbitrio de nobis fer fniani. NEVEpmäet.i.tiafeat.pmäet.n a pmäeo:fed apmäo.NI ASTV eoias.i.exerceas.SI AD pala,puéit.i.I uuIgâ pueniat:un amp;nbsp;reie puéïâ noïaf ut frugufingulis dnis.VISO opuft.oportet uidere. ut cauto é opâ oportet cauere.HAVD fóniculofe.i.dormitater ac p hoc negligéter.TVO caro capite.i.uita. nä ubilt;B caput p uita ponit qa maxime ex capite uita idicaf.uri fenfus oés.Caput diftü qdide capiat nenii origi né a qbâfcnfus.NAN fere maxima.pars hoc cthicû eft.ïmonbâudep hominu id frequéter ifpicit.NAN fcdni patré.i.poftpatré NVNC eófemü.i.i cadé captiuitatis feruitute.PRO iure.utptós in te mea erat iure herili î feruû.ORO p pcé.i.ago pcibââ:un oratores caufa^ arftores.PER fortuna icertâ:quâ legati fcythaiv alexädro dixerût alas amp;nbsp;pedes hère nûq cinq fe totapmitter.fi dedat pedes alas hère hberasain euoIet.CONferuitiû cóe.i.cómunafimul fermtuté.QVOD hoftica euenit mäu.qdcótigit ptäte hofti li.HONOrehoneftes.ut feruire feruituté arcaifmos.i.ne plus q par fit uilefcat ap te fermo mea.MEMI niffe ut memineris.Reuocare imemoriä quod é Ciceronis filia recordari ut tenaci hæreat memoriae.* HEM iftue.exhortantis hem uox eft.MEMOritcr meminiffe.i.fine hæfitatione tenere memoria.
AIM EGO reuertar.ægyo î hac feena phylocraté amp;nbsp;tida^ alloquif.ut filiu phylopolemu redt* | 1 mat feruü mittédo domum. At fallit aftu captiuo^tnee feruü.led dominum mittit.HVCpro 11 nbsp;duci foras.i.ex xdibquot; duci ante eófpeftu meü.pducere.n.peul ducere.unde amp;nbsp;fyllabæpduftae
â quot;W-^cunf cu tèpora geminant.amp; p ante fignificatmt pro foribus pro moenibus amp;fimilia.NE Ti bi qftioni effemus.urbane diftum ne effet qd nos quaereres.CAVTVMintelligo prouifum pfpicio.ca uere.n.alicui prouidere eft:unde cautella.nd cauterium a graeco eft Kaï ko cuius futurù Kadcro amp;nbsp;a pteri to paffmo cauterium.Cauu quoq; uidet iiide faftu qd ab eo caueiidum fit ne quis ibidé incidat. CIR* CVMmuniti fumus.circü quaqj.täq duitas munita mÅnibus.itanos cuftodiis. amp;nbsp;qm munera quaedä effe uidentur ab aliquibus adhibita moenia quafi munia amp;nbsp;muner quam ueteres etiam moenire dicebat. VIX CAVET cum etiam cauet.ideft uix fatis cautellæ adhibet cum etiam fe arbitretur fatis prouidifle. SAEPE is cautor captus cft.euemt frequenter.ut qui plurimum cauerit deceptus fit dum nequit dolos, omnes fallentiu difpicere.PRAESENTIPECVnia.ideft dinumerata in manu non longius produfta. AEQ^WM STVLtitiae uertere.ideft nos ftultum arbitrari te.NEQ_VE te.fubaudiæquû é. SI ABEA mus.ideft operam dederimus ad abeundum.SI FVAT occafio.i.fit antique diftum, ut a Virgilio tros rutulus ue fuat.MEVS feruatur filius in feruitute pofitus eft.Et enim feruare quandoqj dixerunt ueteres in feruitute effe.Cicero pro flaco.nunc uero hoc magis quod illa gens quid de imperio iioftro fentire; oftêdit quoniam armis q cara diis immortalibus effet docuit quod eft uifta quod eft capta quod ferua» ta.SCITARI uolo.i.exquirere.Dicimus fcitari amp;nbsp;feifeitari iteratiua uerba ab eo qd é fcio fit fcito.ab eo qd' eft fcifco fcifcito.Sl C^VOD nefciui.ita loqmurnefeio amp;nbsp;haud fcio.nó fcio aut ut Cice.putati ora torelatinus nó eft ID NEiciû tradä tibi.ficuta lupino fcitû amp;nbsp;nefeitû hominê dicimusita a uerbo fcio fdû amp;nbsp;nefciû.SENEX eft in tóftrina.hoc ex prouerbio ac fimilitudine diftü é.CVLtros attinet.fubaudi taforios népe nouaculas fyrotra^ .NAE id qdè.qd 'fcquit noluit iterpûftim legédum eft.INlkere uo*
-ocr page 59-luit uefté ïuoIucré.Vtfit ïuoJucre adncrbiu.fenfulq; é quo uefié n inqnet noluit Lglobuïuoluere hoc^ fimilitudinarie diftü amp;nbsp;allegoricos:ut def itelligi exaftiVe uelle Icrutaadéd tn uim nulld fe adhibiturû. STKIdim nc.i.pfinngédo.PEKpeftiné.ut pecten feraf deorfu amp;nbsp;fupeurrat attódédi inftrni ut fieri aflb let-ADMVtilabitprobe.i.attódet uenufte.PROximuqd'fit bonu.pótlegi amp;nbsp;boiio utfitpximü boiio. fin legat pxnnü boni eritbonû ita côiûctfi ut nihil cöiüftiââ.Q_VAM fi eém familiaris filius.Familiaris certe etat hlf'tfcd diHimulat.Vrbane igit illuditægyoné dolose ignaie.POL thalé taléto nó erna milcz fiu.Thales milelius ægyptû petiuit un tu multa pcaknt.phylofopliiæ naturalis fuifle phlbet argufâinda gator.Geometres illis tpibus pclarus atlt;5 oio in mathematicis pitâin qbââmulta eópent theoremata : ut Heron alexâdrnïhut Proclus lycius ut Papus tradideredô inter lepte fapiétes q uno tpe uixere prim^ha' bitus eft.Stra.quoq gin.xiiii.deipfo hæc refert inqens.Viri nobiles amp;nbsp;memoria digni orti e mileto fuere thaïes.Milefie fepté fapiétibâ'un'âamp; graecor pnni^hiftorid Itroduces itidé mathematica prim^ feripfit eins difcipulus anaximädencuiâauditor anaximenes amp;nbsp;hecatc'âhiftoricâæqualis ætate nobis Aefehines rhetor q exui piic cyiPôpeiû magnû uehemcter eétiiiuedâ.Hoc ergo dicit p irrtfioné ægyo poftq hue captum ta fapiété naft^fü fi thaleté milefiû talento poflini emere nolim.Dr aut thaïes thaletis amp;nbsp;thalis . AD SApiétidhmâdubaudi captiui.NIMIS nugator fuit.Nó.n.hoc dicit ut thaleté nugatore uideri uo luentded affetado uel poti hrndédo dixit nugatore fi huic cóparet loquéti.POLYplufio.hubertim di -uite.na polys mulfâdicif amp;nbsp;plufios diues.Q_VID diuitiæ.'âqd I'epatimlegedu.ad interrogationé.n.ut fi dicasiqd mihi rüdes dmitiæ fût ne optuinærânon adpbitaté refert optumæ;fed ad magnitudine.Verba n. mó corpis mó ai eadé multa fût expiforia-VNDE excoquat feuû.i.greges multos hét un feuû polfit colligere.inde nJq; ueteres habuere diuitias:un amp;nbsp;pecunia difta.HORchü fcire oportet, qa fi mortuus eûhorclAecepit népeinfernû.SALua res é phylofophaf.Vertit uet^uerbiû cy fuit falua res elf faltat fe nex-Câm Vemrcddit çy.C.Snlpino amp;nbsp;C.Fuluio cofulib âcalphurnio pifone ptore faciéte ludos fubito ad arma exierût nûtiato aduétu noftiû:uiâocellt;$ in theatps redierût folliciti ne intermifla religiôe iftau râdi eént inuétû eé ibi.C.Popiniû libertinû mimû magnû natu q ad tibiciné faltaretà tacy gaudio non iterruptaî religiôis édita uoeê hâc At Alim' 'capito eo ludos apollinares Claudio amp;nbsp;Fuluio Cof. faftos dicit ex libris libyllinis amp;nbsp;uatidnio martii uatis iftituc^dilt;^.C.uolumiW tibiciné faltaret fecûdam par tiû niim'âqddiftû é accidiflê.THEfauro chryfóieo chryfide.thefauro thelautóisidnylbnico.ius.qa chry fos aupe dr chryfonico amp;nbsp;chryfide.TEMaxne.tenacé auam dicit a tcncdo.In ax ferme uerbalia: ut i ofus denolatiua uitio danfzut bibax edax emax uédax.SAMIis uafis.i.fiftilib'h ex famo tn deferebat talia ua fa:un nomé habuere.NE ipfe geniâfurripiat.Geniû dicit iiumenzcui pro corporis falute tuéda ueteres fa crificabant.TV EAdé fi cófiteri uis.Cicero in oratione pro Cecinna qd interfit inter fateri profiteri amp;nbsp;co fitcri nobis aperuitinquiens. Nam in eas iplas res quas improbiflime fecit: teftimonia fumpfit: amp;nbsp;eis in caufa teftimoniis utitur.Itacy mihi certum eft recuperatores anteq ad meam defenfioncmmeofey tertes ' uenio illius uti confeffione amp;nbsp;teftimoniis quid coufitetumtey libenter confitetur,: ut non folum fateri î fed etiam profiteri uideatur.TVA EXre.ideft tua utilitate:cui côtrarium ab re.MEAS opes aequabiles . ut non fim opulentior q feruus meus.aequabiles autem pro aequalibus pofuit. CVM DICTO haud audebat fubandiendum ledere:figura enexæmmenos.FlNGIT artatey.componit amp;nbsp;aftringit.IMPERA-le infueram.pro infueueramJnfuefco amp;nbsp;confuefco pro eodem fere accipiuntur, fnfuetus tamé non lue tus.Virgilms.lnluetum per iter.HOSTlIis eripuit manusddeft uis.Alioqui manus multitudo.ILLVM illic curauerit.Ambiguum eft an fit pronomen illic.ideftille:utintelligatur deus.An aduerbium amp;nbsp;in-telligaf apud nos. BENE profuerit.ualde iuuerit.PAR erit.ideftæquc meritum dabit a graeco fumptû illienim par eftizçy nos par cft.Cleomedes.Trctp EcrTi-youy opcqi oTi Kai Ta eicTKaTryop avaAuoarsya Twy ^u-\wy crxeÃoy ETraTTEipopye itai. SVMMAS diuitias donii.non per orbemterrarum difperfas : fed in eius poteftate pofitas.SVMPTV amp;nbsp;ueftitu tuo.Manifefto depraehenditur hie fumptû dici de efca die potu cum fubiungat amp;nbsp;ueftitu tuo:cum amp;nbsp;hæc quocy lit impenfa feruis neceflaria. VIRTVtc deum. pro deorum.de hac lyncopa alibi huberius.ET MAiorum noftrum. Dubium eft an fit fyncopa noftru pro noftronim.An fit ab co cy eft nos noftrû uel noftri.LVCVIentos homines reddidit.ideft inter homines fulgentes:a luce enim luculentus.DAMnum præftet facere . idcft latius fit damnum incurrere liicrû facere.SVAfit perpera.i.neqter amp;nbsp;peruerfe.NVMmû ne duis.i ne dederis frequéter apud Plautû. MEDIci menarchi.nomé uidet inditû ab eo cy axEpsiy manere amp;nbsp;apxjer princeps ut prim' maneat iter cæteros medicos.TAM in prodmi.DicimTioc in ,pc!iui eft amp;nbsp;prodine eft qd* facile fadu.Q^VAM ibet qa græce umbros.IS ho-phylopoleniâ.DVM ab re.i.feorfû a meo cóinodo. DONlcû.cy nunc donee .
VDI crût induciæ.i.belli qes.AT Nihil eft.tâq nihil egeris-OPErä luferis.i.fruftrabere.SÃRuos ex feti létia.Vthoc exigitppofitû.CONcredat filiû hodie.Cócredimus cognitis comittimquot; â alienis. Illudipfû hodie ex cófueto loquédi more fumptû cft.TVA fide fi uis.tua fidé loco pignoris mihi habebo.GEDE re ad faftü.apherefis pathos:ut fit integrü pcedere.OPTVme.Interpunftim legédû eft uox affeuerantis utimo repetétis.COLlus collaria caret.ColIus genere mafculino ty nunc collû a prifcis dicebant.Collatia uinculû colli.GRAtia ea grauidai.exhuberans amp;nbsp;plena.DICE demonftra peipue.dic quæ uelis ti bi.Demonftra quae facere oporteanôf eus manda utpote famulo piæfcribe amplificatio p congeriem.
-ocr page 60-VAE RES bene nottatJn hac fcena ægio ph^ocratem deceptus pro Tindaro mint domum â ^ H^^ ^^^ââ récupérer filium.Tindarus rang lit phylocrates multa præicnbit quæ exequi oporte* O ^at.BENE uortat.Hic mos loquendi ueteribus pro eo qdeft fortunet propitiaq? fit. NOVVS ^».^^z^yiemç.eoro tanq de alieno de fe loquifægpo.VETERI domino- Phylocrati.MEVM ut iHiCj qui illiceftued melius illinc legetur NOSTRIS fiat filiis.patri phylocratis amp;nbsp;mihiait fit mutatio uerbu pro permutatione.VTROQ_VE uorfum.uel in tuam uel in illius fententiam.RECtunft.ideft ereftum eft ut fit apherefis pathos.artificiole Plautus inducit bono genere natum ingenue refpondere.PRO ro ta.quia drcumquac p uoluiturnnomnefij partes uertiturufa inquit ego in omnes partes me caula ueftra conuertain.Q_VO IMperabitis.in quam partem ueftruni mihi erit imperium. TVPTE.fyHabica adic* ftio eft tupte:quæ amp;nbsp;corripitur.Lncre.in primo. Tupte met a nobis iam quouis tepore uatu.PRODES plurimu.Scdaplbna eft a .pfuieftcg fenfus ex benigno tuo ingenio tibi cölers plurimû cómodi:qm fufti nes feruituté ut cóuenit-ETPOteftatë fads.i.facultate pbcs.Na potétia pro potentatu ponit. Eft ét ubi pta's pro magiftratu ponaf.Inne.Gabiorum elfe poteftas.Vlpianus de iurifditiöe oîum iudicu.Impium aut merû aut mixtu eft.Merû imperiû hfe gladii poteftaté ad aîaduertendum in fadnorofos holes qui etiâ poteftas appellatur.ILLVCperferat-bene illuc non illic:quia perferre ad locum ufq; perueniri oftégt; dit amp;nbsp;perduci.NVNCita conuenit.Ita inter nos conuenimus.Sl NON rebitas.ideft redeas quia bitarc ire dixerunt ueteres.RECTE conueuilfe fentio.Conuenire eft congreffum habere alterius amp;nbsp;conuenire ad paftionem ire cumimperfonale uerbum eftait conuenit mihi tecum.ideft controuerfia caret Inue⢠Scæuis inter fe conuenit urfis.Quintilianus in portum uenio nauemprofpexi quanti ueheret interroga ni . Depretio conueni confcendi;fublatæ fuut anchoræ foluimus oram. Conueiliffe ergo paftuin elle . ADHVC locorum feci.ut ubi gentium amp;nbsp;interea loci. Illud enim locorum ornatus caufa ponitur.iN REM coducat tuam.ideft utile tibi fit.ID PETAM.adeam.HONEiborem honore femper fecit Hone^ ftum inquit Afeonius diuitem dixere ueteres'. At quia diuites folent honorari dixit honeftiorem tan^ diuité maiore honore infigne.CVMhoc couenerithic impfonale uerbu eft cóuenerit.i.utpaâù cômi' dû fueiir.NOSTRVMamboB inice.ut nos redimamur illo redepto. Eft autgtus ab eo q gt;eft nos cp Si nfi dr.ut Aulus Gel.lr.xx.ondit fine ueftrû fiueurimel iioftp zuel uri dicas certa no hii driam.IN REM utriqueft maxime.i ad utilitate utriufeg maxime cedit. INGENIO haud difcordabili.i.natura no fuifle alienosded couenilfe.REBVS indubiis.ubi de fallite corporis dubiu occurreret.ET VIRtuted.toIleiT na.ET SApientia.i.ad prouidendum fagacitate.Alioqui fapientia quæ nunc phylofophia ficut fapien* tes olim qui poftea phyiofophi. Idqi ut inquit Cicero nomêufj ad ppthagoræ manauit ætatem:quem ut fcribit auditor Platonis pontieus Heraclides uir dodusùn primis philluntem ferût uenilfe : euni^ cû leonte,principe philliafiorum dofte amp;nbsp;copiofe differuiffe quædamicuius ingenium amp;nbsp;eloquétiam cum admiratus effet leon:quæfiuiffe ex eo qua maxime arte confideret. At ilium artem quidem fe feire nulla fed effe phplofophum admiratum Leótem nouitate nominis quæfiffe qui nam effentphylofophi:amp; qd inter eos amp;nbsp;reliquos intereffet.Pythagorä aut rndiffe fimilé fibi uideri uita holum amp;nbsp;mercatu eu q href maximo ludore apparatu totiââgræcia: celebritate.nd ut illic alii coiporib exerci tatis gloria amp;nbsp;nobilitate corona: peteret.Alu emédi aut uédcdi qftu amp;nbsp;lucro ducerenf.Effet aut qddä gen'Toieudqi^uel maxime ingeuutuq nee plaufümec lucie;qreretiled uifendi cd uemrét;ftudioicqî pfpicerét qdageref amp;nbsp;quo mó-Ita nos quafi in mereat' âquadi celebritate ex urbe aliqua:ficin hac uita ex alia uita amp;nbsp;natura,pfeftos.AH os gloriæ feruire:alios pecumæiraros effe quufda:q cæteris oibus pro nihilo habitis reie natura ftudio* fe intuerennhos fe appellare fapictiæ ftudiofos.i.n.ph/lofophos.Etut illic liberaliffimû eét fpeftare nl hil fibi acqreuté fie in uita loge oibus ftudiis cótéplationé reie cognitione pftare.Arift.aût lapiam i mc taphyficis fonte ee putat atq? prindpm re^ methaphyficaju:hinc Proeliis amp;nbsp;iablicus amp;nbsp;brontinus oium fcienaieorigine lapiam dicut ea uocates leienai eamp; artui feiam.Poetæ tii lapiam pro aftu folet ponere: ut hic poeta.NOX die adimat.i.p multitudine dies nó lufficerctait nox adueniés occuparet tps. OB/' SEqolus.in oém parte fecutâmeä uoIûtaté.INGEniû liberale.!, liberis hoibus dignû. VIDEAS corde amare.1.indere poffis ut fe ex corde MAGIS nó faftû poffû uelle.i.nó poffû uelle magis ut efficiat: qut me opi accingâiX expiar qd poffim.FAC fidelis fis fideli.hæc uerba apùd Noni.aliter legunt inqt illefi dele pro fideliter.Plau.in capt.Fac fidele fideli caiie fide fluxa geeas.ET OPEra amp;nbsp;faftis.opa qdé q ex fe dulitate.pmittif-Faftis nero q ré trafigut ipfam-FIDEM fluxa geras.incertâ amp;nbsp;dilabété. ATQVE hue inuétum inueni.ideft qué inuenifti antea amicû tibi in ftitu^ quoq; inuenias. i. qd dixit in perpetuum amicum.ORNAtus reucniam.ideft omni re inftruftus. VT VlAticum.i.pecuniam quam impendas in uia.A TRApezita.ab argétario a menlulario.EADEM opera.eodem labore.SVMAS fyngraphum.!-fcriptum quo tibi liceat tuto ire.SVLTlS.fi uultis.PRIMVMpuorti uolo.i.antc omnia hoc expedite « y »v ISER homo eft qui ipfe fibi qd edat qrit.Parafitus in hac fcena fecum querif no eé quéq apd Ãqué poffit epulari.RESIdét duriales ferias.i.qefcüt amp;nbsp;nihil agut tanq lenas agat nihil come â â â dédo urgéte fame.ILLIcet parafiticæ arti.ire licet parafitatioiii in maximam crucem quando a B r tu 1 boni affert . RIDICVlos . qui rifus mouent.LACONES imi fubfellii uiros i.Lacones ui« les qui flagra amp;nbsp;plagas patiuntunillis affueti ob facrificia Dianae tauricæ quæ flagellis quoad languish
-ocr page 61-GAPT.
aras defcendercnplacabatur ideo mox ait plagipatidas.Cicero in fecundo quxftionum thufculanarum Leges Lycurgi laboribus erudiunt tuuentutem uenando:currendo:efutiendo:fitiendo;algendo æihian do.Spactæ ucro pueri ad aram lie uerberibus aedpiunnumt multus e uifeeribus languis exeat: nonnûq etiam ut cum ibi effem audiebam ad necem:quorum iion modo nemo exclamauit unq:led neingemo itquidem-Deiplis quoc pMartialis.Vel non cæfus adhuc matre iubentelacon.Scrums item in fecundo æneidos.Quum græci ad aulidem ueniffent:Agamemnon diana: ceruum oeddit ignarus Vnde irata dea flatus uentorum remouit:q ob rem cum nee nauigare pollent amp;nbsp;peftilenriam fuftinerent oracula có fulta dixeruntagamemnonio fanguine dianarn elfe placandam . Ergo quumab Vlyffe per nuptiarum iimularionemaddufta Iphigenia in eo effet ut imolareturmuminis miferatione fublata effteerua fuppolt; fita:amp; tranffata ad tauricam regionem régi Thoanti tradita clbfacerdofq; tafta Dyftinæ Dianæ:quû fe.-eundum ftatutam confuetudinem humano fanguine numen placaret:a^iouit fratrem Oreftem.qui ac cepto oraculo carendi furoris caufa cuamico Pylade colchos petierat:amp; cum his occifo thoante limula chrum fuffulitabfeonditum fafce lignorum.Vndeamp; fafcellis diciturmon tantum a fafce cum qua pin^» gitur:propter quod amp;nbsp;lucifera dicitur amp;nbsp;aridam detulit:fed cum poftea romanis facrorû crudelitas dif» pliceret qq ferui imolatentuBad laconas eft diana trandatambi facrificii confuetudo adolefcentulorum uerberibus feruatur:qui uocabantur bomonica: quia aris luppolin contendebant qui plura pollent uer* bera fuftinere.CVM ederit reddat domid.p efca opera fuà pbeat:fin loco eu qdlegas erit fenfus;eos uo lût qpoffint:qcf ederint repedere.lPSI OBfondt.i. obfoniiparant. Q_VAM IN tribu operto capite funtes condemnant reos . Ordo eft amp;nbsp;fenfus tam operto capite.ideft terto ad lenones eunt:q reos fun^ tes opto capite códéndt i tribu.i.q funt opto capite q condemnantur.NEQ.VE ridiculos iam terûcijfa ciunt.ideft non pluris faciuntridiculos:!deft parahtos q lit termitius qui perexiguus nummus . Plinius libro trigelimo tertio.Nota æns fuit ex altera parte ianus geminus:ex altera roftrum nauis.In triete ue* to amp;nbsp;quadrante æs quadrans antea teruncis a tribus unciis poftea Annibale urgente Quinto Fabio Ma »mo diftatore alles unciales Hcri:placuirq; denarium.xvi.aflibus permutari quinarium odonis: fefterlt;* tium quaternis ita res publica dimidium lucrata cft.ln militari tamen ftipédio femper denarius pro de cem alhbus datus.MESTRVAies epulas.ideft ad menfem unum perdurantes.REM DE compafto ge.^ ri.ideft ex eo quod inter fe conuenerant.CANEM quidem irritatam: quæ dentes oftentare confueuit ; ficut amp;nbsp;homines ridendo.Q VASI in uelabro olearii. Locus erat uelabrum: ut alibi Plautus oftendit : quod uela obtendcrentur:lub quibus olearii uendirarent:nifi quod Varro uelabrum ait quod ibi lintri bus ueherentur.BARB Arica legc.ideft feeua crudeli.HIS D1EM dicam.ideft denuntiabo ut in ius eat die praeftituta.IRROGAbo muiftam.infligam poenam.CVM CARA annona fit.ideft cum rerum ca ritas fuerit.SPES CAEnatica.ideft fpes cænandi.SI EA decolabit.decipiet.in hoc enim fignificatu uete res pofuilfe Diomedes atteftatur:uel decolabit ceffabit ac dilabetur. Sumpta trail flatione a liquore qui per colla delabitur.AD GAEiiam alperam.nam ita fupra dixit ægio fcrupofum fuum uirtuni elfe.
VID EST luamus-Sibi ægyo in hac fcena cógratulatur quod emeritcaptiuos:uiide filium re* Aq â dimat fuum.GRATVlantnrqi earn rem.deeft ob præpolîno nifi fit gratulor tibi hanc rem ut W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuideo tibi haiic rem.VIX EX gratulando.i.dum gratulantur.!AM eminebd.i.pedib'^cófifte
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potera.PRAEuortor domu.i.redeo.Virg.aût fuga puertit hebfö dixit.i.celerirate ancedit.
VNC ILLVD.Tindarus in hac fceiia fefe excruciat cum Ariftophonrem Phylocratis fodalem U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uidet metuens ne iam fuæ apperianturinfidiæ doliqi compareant. GVM ME fuilfe. fubaudi
1 nbsp;nbsp;â neminem.HVNCalpellat.ideft a me dimoueat.VSQ^VAM mantellum. Vnde dolos meos
^q.nn tegere.Feftus manticularum ufus pauperibus in nummis recödicndis etiam iioftro fæeu lo fuit:nnde manticulari dicebantur qui furandi gratia manticulas attemptabant:inde poetæ pro dolo fe quid agendo ufi funt eo uerbo Pacumus ad manticulandum aftu aggreditnr.Scit enim quid prome luerit medici manticulant ira me farti opprefliiugo.Irem deinde aggrediar aftu regem manticulandu efthic mihi amp;nbsp;machinam ordiri nouam.Manticula tartu an fandiora dicis rura iuranda.Plautus hoc fi-gnificare uidetur:quibus quottidie paruæ noxie extergeantur.Frequens enim antiquis ad manus terge das ufiis fuit mantellorum.NEC fucis.ideft fimulationibus.phycos a grxeis herba nominatur:unde la næ priftiiius reparatur color.NEQVE pcautio. ideftubi poffim precauere.NEC Dluerriculuni.ut a ta to malo diuertam.peiie imprudens præterieram Dmerticulum inquit Terentius, ideft femitam a refta dia declinantem.Vnde ergo diuertimus in aliam partem diuerticulum:ficut quo diuertimus diueifori.* ôni.PATENTpræftigiæ ideftcöftrufti doliatq- fallacia:.OPPEt.imq; peftem.ideft adeam perniciem oppetere per fe mori eft.HERI uicemq;meam.ideft loco heri amp;nbsp;propter me.Q.VAM malum.' âAduer* bium eft malum ac fi diceret malo euentu.lNCEpiffehæreo.ideft addubito quo modo earn inceptu.
O ILLVM-In hac feena ariftophoiité que ægyo adduxerat captiuû tindarâ fpeftare auerfat flq Weu^ domiinfaiiu habitu ec uidcri unit ita arbitratâ fuos fe dolos poffe tegere.fed fruftra.Dc-W nbsp;nbsp;^Riicp.n.aperiunt .PRIVS pderet.pro pdidifleiit figura metalalfis. PROeç igiioto.i. loco eius:
nouerit.QVI fputatur morbâ.i.comitialis.Pli.in-x. Goturnicibâ ueneni fæmé grant fimus cibus:quahr ob caufam eas damnauere menfis limulfj comitialem fpter morbumdefpuifuetum
-ocr page 62-quem foi® nnimaliumfentumt prêter hominem.VLTRO iftum a mc.ideft dîmoucte hunc a confpc^ du meo. CONCEDI optimum eft. ideft optimum fuerit ut fecedatur.GLISCIT rabies.i.augefmorbâ ALCYnous.is rex ph®acum fuit.OREftes.tilius Agamemnonis.LYCVRgus.multi Lycurgi fuerunt . Nam amp;nbsp;unus orator fuit athenienfis clanfrimus:amp; Lycurgus qui condidit leges quibus macedones te' nebatur.PHANON.idefl:apertum.Nam phæno cuius futurumphano figninco.VERIuerbio. ideft uc ritate uerborum.OVAM TIBI plus quidem aut mihi-bæc uera leâio eft.RECONciliafro.ideftre-*' ducem fecero.ALIÃVID pugnae edidit.ideftiam procudit in te aliquid.Q_VOD redimere.ideft qua rem fe ait redimere.FŸNE opus.ut reuindatur.MACViis lutidis.ideft corpus luridum facientibus.Eft enim luridus color mortuorum.ATRA bilis.quæ fi ad cerebrum afcendatinfanum facit. Sin in aliam corporis partem unam irrumpat cancrum:aut cancrenammcfi fanguinem totum contaminarit lepram LARVAE ftimulantuirum Immundi ipiritus agitant.SI ADbites.ideftaccedas.OS DENAfabit tibi-efacienafum mordicus abftuIerit.MIHl abnutas.ideft figno meadmones utfileam. NVGAS ludifica-' blt.idcft nugando ludos tibi faciet.NEQ^VE pes neq? caput.ideftneq; principium neq; finis.ARMEN TAabfunt:aiacem hunc cum uides ipfum uides.hoc eft nihil differt ab Aiace thelamonio cum infaniâ -mtaiifi quod armenta modo non adfunt Tradit nanep Sophocles in aiace maftigophoro arma Achyf lis ab Agamemnone amp;nbsp;Menelao:de quibus inter Vlyffem amp;nbsp;Aiacem erat controuerfia ulyfli fuiffe adiu dicata:^ obrem Aiax nimia ira furore correptus efticumq; nodu Agamemnonem Menelaum amp;nbsp;Vlyffem necare moliretur a Pallade conuerfus eft in ftabula ubi multa occidit armenta fe Agamemnonem Menelaum amp;nbsp;Vlyffem occidere arbirratus.lNTER lactum faxumcj fto. Prifea coluetudine cum fÅdus fanciebatur in medio porca ftatuebatur:quam lapidibus occidebant dicentes ita lapidibus -occafuruffl-(ut alii autem Ionis fulminc)quicun9 fregiffet fÅdus fancitummtporca occidebat: inde natum ut idU foedus diceretur.necnon percuffum.Qjii igitur inter porcam amp;nbsp;laxum tum fuerit amp;nbsp;laxis contundatur: amp;nbsp;a porca feriaturneceffe eft.APVD TE deliquio fiet.Deliquium ait Varro diftum ab eo tp deliquadu: ut turbida q funtno deliquantquot; ut liquida fiât.AureliTcribit deliquee a liqdodaudi'ùb ehquato.Si qs alterutR feq mallet hébit autotê.Deliquiû ité dr foils amp;nbsp;lunae deleft' ^ a delinquedo cp deliquat in curfu fuo:ut Feftus idem deliquium apud Plautum fignificat minus.MATRI obftetrix.ideft adiuuifti matré' meam patientem cum ego natus Ium ut me ex alno tolleres.DlEREftum cor meum.ideft fufpenfum: quali ad diem præftitutam damnationi ereftum. Feftus.Diereftum dicebant per antiphrafim nolentes fignificare malum diem.Nonins.Dierefti difti crucifixi quafi ad diem erefti.Var.in Eume.apage in die leftum a domo noftra iftam infanitatem. SVSPENde te. ideft contine re fufpenfum. nam I'nbiungit » TV SVBfultas.ideft furfum emicas.AERVMnatus.æmmnis undieg uallatus.DEARTVatns.ideftpel artus concifus.TECHNIS.ideft artibus amp;nbsp;intelligitur fallaciis.Nam techna etiam difdplina nominaf« EXPLORAtnm.ideft attentatum amp;nbsp;clamm.Vnde amp;nbsp;exploratores difti qui alienam mentem infidiofe exquirnnt.CINdnatns ideft capillos intortos habenstunde amp;nbsp;Cicero quas græci cometas nocantcilicinas appellanit. VERBA mihi data.ideft mihi effe impofitnm.NVCLEVM amifi.tranflatio a nucibus fumpta.RELlQ^VlT pignori pntamina.pntare traftare purgare.propneinquit Donatus putare eft fal-fa amp;nbsp;infruftifera a ueris amp;nbsp;fertilibus refecare:nnde arborum purgatores putatores dicuntur. SVRSVM uerfns os fublinere ideft fefellere fimilitudine fumpta a dormientibus cum illis os inficitur nefdentib^t ut experrefti a fpeftantibus ridiculi habeantur.Nam lino maculo eft.Virgilins.Lita corpora gnttis.OF-FVCllS.ideft dolis a phuco:cuius paulo ante fafta mentio cft.COLAPHE:cordalio:Corax.Loranoru funt nomina.Colaphus quod colaphos incutiat.Cotdalio quod cordis reuinciat. Corax gr®ce:Latine cornus quod fuffigat homines in cruce a cornis denorandos.NVM LIGNAtum mittimur.ideft ut li-gna domum portemus.Lignatum ita diftunuut aquatum pabulatum.
NIICITE huic manicas maftigiæ.ln hac fcena praecipitaegyo lorariis Tindarum uindant: ip-fumq? in lapidicinas trahantuibi in perpetuis nexetur laboribus.MANIcas.nincuIa manuum MASTIgi®.maftigiam uocat noce gr.cca quem aliquando nerberonem.nam maftizo uerbe âro fignificat.SATOR fartoreg fcelerum.fator a ferendo.nam fero feni fatnmSario iaruifartu Feftus leitorem quidam putant diftnm a prachendendoiqnia cuipiam afferat manumednccdi eius gra tia ex feruitute in libertatem nocetur affertor cum uefilmnlius fit diftum qui fereret quid ac potius affer torem a ferendo cÅpiffe nomen cum aliquem ferat petendo iii libertatem cadere qua ipfe fit: ideft iuii-gat:qnia fruges cum feruntur terræ inngit qd' totum Verrius ontEi6apacj interdixit.OCCAtoré dicere debebas.Feftus occare amp;nbsp;occatorem Verrius putat diftum ab occidendo q » caedat grandis globos terrx Cà Cicero uennftiffime dicat ab occecando fruges fatas.Varro cum primû arant profeindere appellant, tum ite^ offringere dicunt cp prima aratione glebae grandes folet excitari cum iterantur offringere di-cunt.Tertio cum araturiafto femine lirare dicuntur:fimul amp;nbsp;fatum frumentu operiunt in porcis amp;nbsp;fui-eant in foffas quo pluuia aqua delabatur.nonnulli poftea qui fegetes non tam latas habentmt in apulia amp;nbsp;id genus prædiis per fartores occare folent: fi quaein porcis reliftæ grandiores funt glebae: quod inter duos fulcos elata terra dicitur porca quod ea feges frumentum porrigit. Sic quoc gexta deis cum dabaut : porricere dicebant . Et paulo poft uineasnouellas fodere aut arare: amp;nbsp;poftea occare: amp;nbsp;poftet;
-ocr page 63-GAPT.
Comminuere ne fit gleba quod ita occidunt occare diftum.Nonîas.occationcm ab occatis feminibus qua id efficitur dici.Marcus Tulius uoluit de fenedute.Sparfum fernen excipit id occatum cohibet: ex quo occatio quas hoc efficit eft nominata.ASTRlNgite ifti fultis.ideft fi uultis:ut Cicero in oratore amp;nbsp;Feftus.Ennius.Pandite fultigenas amp;nbsp;corde relinquite fomnum.DEARTVASTI.hoc eft artuatim feciii fti.VT ACHErunti.ideft inferno:cum fit Acheron inferni fiuuius:ab achos:ideftmacror:amp; reo fluo.Di citur autern acheron acherontis:amp; acherus achcruntis:ut trapezus trapezuntis:cerafus cerafuntis: amp;nbsp;hvgt; drus hydrnntislindc acherufia templa dixit Lucretius.Q_ VI PER uirtuté peritat non interit.in quibuL dam uetuftiflimis codicibus legimus his duobus modis. Qui per uirtutem perit is non interit.Altero. Qui per uirtutem perit at non iiiterit:ut fit hæc didio pcritat:quæ in iinpreffis paffim legitur codicibâdi uifa:intelligaturlt;5 at pro fed Nos tarnen hoc legentis indicio relinquimusmt quam ci magis placuerit fcquatur lectionem-Nonius in iierborum differentiis inquit perire amp;nbsp;interire plurimum differunt:q, pe rite leuior res eft amp;nbsp;habet inuentionis fpeeiem amp;nbsp;non omnium rerum finem.Plautus in Capti. Qiii per uirtutem peritat non interit.Ergo perire corpore eft.lnterirc rebus omnibus.OB SVTELlas.ideft do^z lo a fuendo.ET NVPEtum.Prifdanus in tertio Nupemmus etiam proferebant antiquiflimi: unde ad* uerbium pofuit Cicero in tertio ad Herennium:amp; quonia nuperrime diftum eft facile memorias manz datunqui fuperlatiuus magis ab aduerbio in er definente uideturnafci.Nomen enim pofitiuu in us de^ finitait Capro uidetur nuperus:cuius accufatiuum.protulit.Plautus in captiuis.Recens captum homine amp;nbsp;nuperum amp;nbsp;nouitium amp;nbsp;benemt enim fuperushc enim nuper nuperus debet effe. Liuius in Odyffea Inferus an fuperus tibi fert deus funera uiyfies.ET NOVitium.nonum apud te feruum. Nouitium opâ dixit Plinius quafi nuperrime faftum:ut ferui funtnouitii qui necdù fatis experti fut.eft ante hoc nomé adieftiuû tam apud Plinium q apud iurifconfultos.Vlpianus libro uigefimo primo. Plxric gfolentma cipia quæ nouitia no funt quali nouitia diftrahere.ad hoc fcilicet:ut pluris uendant. præfumptû eft eni ea m.mcipiaiqux rudia funt fimpliciora effe amp;nbsp;ad mimfteria aptiora amp;nbsp;dociliora:amp; ad omne »ninifteriu habilia:trita uero mancipia amp;nbsp;ueterana difficile eft reformare.At nomen fubftatiuumnouitius pro fer-1» rudi.Quintilianus in primo inftitutionum oratoriarum. Atnouitiis noftris per quot annos fermo latinus repugnat.IN LATOmias.ideft Iapidicinas:quia laas lapis dicitur:amp; temno feco.SESQuiopus. ideft opus amp;nbsp;dimidium.fefqui dicitur fe abiqjmnde amp;nbsp;fefqualtera proportio:ut triginta ad uigmri.duo decim ad odo.tria ad duo.SEXCENtoplago.ut uoceris iexcetoplagus.HOMINEM perdius.pro per* das.COMPEdes impingier.ideft aftringi amp;nbsp;obfirmari.DEDVftus liet.pro iit.REBITET.ideft redeat. VIS HAEC quidem herclc eft amp;nbsp;trahi amp;nbsp;trudi fimul.Cicero pro Cecina inquit:Nonne fi uerbum fequi uolumus hoc intelligamus neceffe eft eum detrudi cui manus afferanturme eft inq fi ad uerbum ré uo* lumus attingere neminem ftatu detrufum:quinon adhibita ui manu demotus amp;nbsp;aftus præceps intelli* gatur.dcieftus ucro qui poteft effe quifq:nili inferiorem locum de fuperiore motusfpoteftpulfus: fuga luseieftus denied.Illuduero nullo modo poteft deieftus effe quifq non modo qui tactus nonfit:fed ne æquo quidem amp;nbsp;plano loco.quid ergofhoc interdiftum putamus eorum effe caufa compofitum:qui fc pcipitatos ex iociSjfuperioribus diccrcnt:eosenim uere poffumus dicere effe deieftos. RECTA in phy* lacani.ideft in carceremiita enim graece.PVERVM quadrimum ideft quattuor annos natum NEMI* NIS mifereri certum eft.dubitauerunt quidam grammatici an neminis diceretunquam rem confirma* runt hocplautino teftimonio ut Diomedes:fed iió Plau modo:uerum etiam plericj alii ufi funt. Cato.
^unt multi corde quos non miferet neminis.Lucilius.Neminis ingenio queq confidere oportet.
VPPITER fupreme.Ergafilus parafitus cum in portu perfpcxiffet Aegyonis filium Phylopo lemum cum Phylocrate auhdenfiâredire feruumqg ftalagmum adduci:qui olim Aegyonis ft * lium furripuerat exultans lastitia ad Aegyonem fe recipit.OPIMATES.ideft opibus refertas ab eo quod eft opimus opima opimum fecit opimas opimatis.OPIPARafeg.ideft quæ parât opent amp;ä3kilium SINE facris.ideft abfç läcrificio.EFFERTISfimam.ideft copiofiffimam.CONIIciâ in collum palliû.cum intortis enim palliis ob collû parafiti in fcenâ prodibat quo forêt expeditiores.
VANTO in peftoteJn hac fcena fe excruciatiægyoni aduemés parafitus fefe offert amp;nbsp;nuntio â fuo oém ex aio ammouet moleftia.SVBLltu os effed.mihi effe impofituzunde id fupradiftii W nbsp;^cft.EMINORi.minus minitor.SATIS diu uixiffe.ut paruipendat fi iiuncmoriatur.PVGIla
incipit.ad pugnam fe comparat.ITINERA mliftant.abftinere fe abftiiieant.BALlfta.ab eo cp græci dicunt balondeft iaculor.CATApultaft.pro catapulta eft;a græcis genere mafculino hic ca tapultes effertur iaculum celere.HVMERVS aries.machina fuit aries arietis animalis habens effigiem: qua mûri duitatum fubruuntur.Vegefius ballifta funibus neminis tenditur:quæ quanto prolixiora bra cniola habuerit. Hoc eft quanto maior fuerit tanto fpicula longius emittit: quæ h iuxta artem mecha* nicam temperetur : et ab exercitatis hominibus:qui menfuram eius ante collegerunt dirigatur : pene* trat quemeun^ percufferit.Item aries ab eodem autoreita delcribitur teftudo inquit intrinfecus acz* cipit trabem quæ adunco præfigitur ferro quod faix uocatur ab eo quod eft curuatum: ut de miro ex** trahat lapides. Aut certe caput ipfius ucftitur ferro : amp;nbsp;appellatur Aries . Vel quod habeat duriffimam fentem:quæfubmit muros.Vei quod more arietum retrocedit ; ut cum impetu uæhemeutius feriaq.
-ocr page 64-T DENTHocosoes ihoitalear Eiciâ.Lîuiusîn.ix.de bello macedoniro- Iraq? unii tin moratus dié quierit eow ea quos habuerat Icciiitinere-Indefimili fugæ in détilocos trâlcurrit fodierat: fed propter inopis haud leeus q hoftiu fines macedones populati fiuit.Sefus ergo eft. Mortales oescujulcuq? fint nanóis a me fiér macedonid populuq detiloq^noianfxqTh ego eoçz détes ita atteratur cû loquanf détes ex oie cadat.FACIAM ut huius diei lociq? mdq; fp meminerit:uta Plauto multa Teretiata huc uerfu fuftulit« .TANTVM incipiffit facere.pro parat fe utincipiat facere VIM meâ.i.meâ uioléria.CONFIdétiâ.fidn' xdaaudadâ.BASlLkas ediftióesd.regias pfenpröestqa bafilica regia é:ob id qdâ a grÅcis dr ÃdcnAEuö' rex:edifcre pcipcrc.Q _VAdrupcd0ri.j.pgreiru incôcmocûuno tpe quattuor pedù cómotióefe rotet quariutudeo adiecit cruciâti.CANterio.i.equo caftratorinde illud.uetâjiuerbiu canterius eft in folia:^ rideo inqt galba cateriu q? Afinius capito ita interptaf nifi qui principio rei alicuianchoatæ defidût aio SulpitiââGalba cû in jgt;uindâexiés ad porta ipfomcateriu fuu aiaduertilfet cecidilie rideo inqteâteriré is lafiu ec cû ta longû iter iturus uix id fis ingreffurâ.SVRPIculis pifeariis.idnftris ds qbâ capiunt pilees: q ex fcirpo fiût i in u mutata.LIBEris orbas oues.i.q agnos occidût:atlt;j ira priuât liberis. ET DVPlam â agnina danunt.i.dät duplicé camé de grege ouili:uel qa et ueruecé ocddûtuiel qducndunt pgnantcf ones loco agninx camistq duplæ uidenf cû in uétre abortiuos agnos héant.Q_VIPEtroni nomen in' -dût uerucci feftario.f.p.petrones ruftici fere dnr pp uetuftaté amp;nbsp;q? deterrima quæq? ac prupta iam agri petræ nocanftut rupices.i.a rupib'^Plan.rn petrone ueruecé uidef appellare qui pafeaf in petris, nà qd fubiûgit uerueei feftario arieté uidefinteUigere qui feftat oues:ut p figura catacrefim ueruecé noiarit⢠Veruex.n.Varreis fina caftratusqd* inuerfam héat natura.EDlCTIones ædilitias.i. pcepta rediliü : qui agoranomi a græcis appellant.Ditius Hieronymus priusquidé aedilibus quos grace agoranomos ap' pellat uédentiû cohercebaf â rabies.Vafis quoq perat aediles corrigédis.Perfi.Fregerit eminas areri aedi' hs iniquas.VIpianâ.Si qsméfuras coduxerit eafq? magiftratus fragi iufient.-fiqdc iniquæ fucrût.SabinJ diftinguit utrû feit eöduftor an no.fi fdr elfe ex locato adionéfi minus no:q gt;nbsp;fi æquæ funt ira demueu teneri fi culpa dus id fedtædilis:amp; ira Labeo amp;nbsp;Mela fcribût.PVLtando aHularim.Noni. A ffularim: ut minutatim.Plau.in cap.priufq pultâdo alfulatim amp;nbsp;quae fecunf.lté in Menaec.nifi dedolo affularim ui* feera Sunt q légat afliiltatim.i.affîliédo.EXiGAM ois maculas.ois pro oés exiga ammouebo ac exclu dam.Multiplicé huius uerbi fignificationé nô eft ut pluribus pcurramus:qn faris fupq? ipfe Noui'â.LÃ' RIdû.nô pinguediné modo fuillâ:fed totâ carné illâ falfam laridû dixerût:ut inquit Macrob.quafilatc aridûtper fyncopâ.Iuue.Cognatis apponere lardû dixit.Lardû appellas porrioné pernæ: quæ in pnina aut farragine torreri folet.FOCVlis feruétibus.foculi uafa culinaria quæ foco admouenf: ut Cato ofte dit.PRAEftinatû abire.i.præ aliis emptû.f.pftinare apud Plau.emere é.i.emédo tenere. PVLLOS g:ri linaceos.qué græci rreoAov dicût:nri pullûmt pullus eqnus ita alii.Ideo adiûxit gallinaceos.SCIS bené dfe.i.nofti bn abfumere.PERNAM.cû fus in partes binas diuidif ac fale obruitquot; pars utraq? perna a Q tone noiatur in rebus ruftids.Inuenias ét perna pro petafone poni:ut opinor qa græci pternâ calcaneo uoeâtrinde perniones quafi pterniones calcaneoj ifeifturaenoianf.OPHTHALmia.a graccis ophthalquot; mos qui a nfis oculus:a græcis ophthalmia:quac a nfis lipitudo:fed hic cibi fpés eft:quæ fortaffe ex ali' quoitiaialium oculis cóponebatur.na hodie quoq? nô défunt qui oculos in cibo ta in aquis uitâ agétiu aialiumtq in terris maxime appetât.nos tn pro ophthalmia remur legendû optalea amp;nbsp;interptamur fW' ftum affatae carnis Nd oTt'îaAEocraffatus dr.HORREVMIcobK amp;nbsp;trygonû. noia funt pifdû.græd ró trygonem uocantnit fit nominatiuus trygoinquem nos paftinacammaritima appellamus.Deipfo Ari ftoteles in de animalibus nono.amp; Plinius meminit annumerat^ inter uenena.Aufonius quoq?. Litto* reis diues fpoliis:referuntur ab unda.Corrhocodethalifcg trygommoHefq; plateftæ. ET CAEtum.hoc uocabulo lupra oftendimus maiores pifces dicimt uituli matini:Delphin;Thynni:Balenac: Xiphiæ: qui omnes ut Plellus in fecundo de ratione uiftus docet pernidofifunt humoris:quia redûdanriffimi amp;nbsp;P' inde faliunturmt in aliquem ufum modo perducantur.ME FRVftraffis.i.ne fruitra accdferis.QVOT » Tldiani uidi.pro uiftus.Nam quartæ nunc:ueteres fecundae fecere dedinationisait fere facimus nomf na omnia quæ fint a uerbis fimilia participiis praeteriti temporis.IN SENTiceto- Senticetum uocat ubi multae fentes:amp; fenris a fentiendo:ficut fenrinare quodfignificat fatagere : a fenrina quam multae aqu« nanis cum recipit periclitatur.Cecilius in ethrione. Cum Mercurio capit confilium poftq fentinat latis fentes cum conflet effefpinas.amp; Affranius in abdufta dixerit q fenticofa uerba pertorquet turba pro fp nolis accipi debet.Sentum nero Terentius horridum dixit.PROPIVM. a prope, ideft qui prope aliud non fit q pinguedo.PINGVEM.i.faginatûamde hoc pingue ficut amp;nbsp;pinguedo amp;nbsp;pinguetudo in eadé fignificationemt apud Var.amp; Pli.quicqd fit cömentus Seruius.lNPVblica celoce.fupra celocé nauigri fpeciem a celeritate difta.ITA ME amabit fanta faturitas.fubaudi edendi amp;nbsp;bibendiiqua ut Feftus inqt» Plautus perediam amp;nbsp;bibefiam fixitfua confuetudine cum inteUigi uoluit cupiditatem edendi amp;nbsp;bibéqh MATON apollo.ma iurantis aduerbiû apud græcos.ton articulus - Apollo accufatiuo cafu more aneq dixit.ET SERuulû.ftalagmû.NAE TAM corâ.næ nuatis aduerbiû græcû:tâ fÅmininus articulus-co/ ra oppidi nomé:ficut amp;nbsp;quæ fecunf oppidop ^noia barbara.Strabo lib.quarto.Ante hancpriuernu eft amp;nbsp;cora amp;nbsp;fyes.TYNC NATIOnis? hoc eftquot annos natus abofus uocabulo; ideo rdpondet«gh9i'
-ocr page 65-GAPT.
U ia it ii i-i' a if ? 0 i
CVIVS amp;nbsp;nûc.qm natio no muta^.manês ait ergafilus in.ppofito refpondet.SI CVIVS nûc eft bolus boiâ terit.i.fufpédio mortuus eft qm ætas nó mutata.fupra admonuimus boid ad cruciandu genus in^ ftruméti:bolus iaftus appellaf:amp; lub méto pars eminétiormt fit fenfus conuerfio.bolus a boia teritur. VXOR . data eft.fubaudi boia.TEFAcio ceJlariû.i.cellæ uinariæ panariÅ carnariae pficio:u* âproniâ mi* hi codufeç fis.SI MANtieinatus.i.uaticinatus.mantis enim græce nates latine.TIBI dapinabo ideft ex hibebo a daoibus faftum uetbum.SI VERA autumas.i.refers.nd autumare eft end ccfere amp;nbsp;dicere.
i» â s
â
LLIChmeabnt.Lætatur parafitus tp ab ægpone promifliis uiftus fit perpetuus.REM fummâ credidit cibarid.i.cómifit ut mihi fummû cibumaffumd.SVMINI abfumedo.fumé qd man ducat pinguedinis in animali.Perfius.Calidiifeis ponere I'umé.a uerbo abfumo nonauit uer urn abfumedo abfumedinis.VTPRAEfedurd amp;nbsp;ius died larido.ut me bis præfeâû elfe ofte da: amp;nbsp;ft qua fuerit de larido cótrouerlia:cd meo ammoued indicio.Sane præteâuræ ut Feftus eæ appel labant 'in Italia in quibus amp;nbsp;ius dicebaturjamp; nundina ; agebdtur.Et erat quaeda caru.R.P.netj tm magi ftratus fuos liabebdt in qua his legibus pratfefti mittebant ' quotannis qui ius dicerét:quaje genera fuere duo.Altep: in quas folebdt ire praefecti quattuor uiginn fex mp :no pro populi fuffragio creati erant iii hæc oppida Capud:Cumas;Cafilinu:Volturnû:Liternû:Puteolos:Aceras:Suefuld:Ateld:Calatiû.Al-terum quos ptor urbanus quotannis in quae^ loca miferat Icgibus:ut tùndos:formias:cæræ:Venacep: Allienas:Priuernû:Anagnid:Frufmonc:Reatc:Saturnid:Murfid:Arpinû:aliaq? coplura.Dicimus ius di-co;ac ut apudlurifcöfultos ius reddo.Aulus hircins ubi profequit comentana Caefaris. Legionibufepr hiberna remiffis iple fe recepit die.xxx.bibrade ibi cu ius diceret bitutiges ad eu legatos nnttut. Vlpia-nus.lus inqt triparcitu cft.Collectu amp;.n.eft ex naturahb ' pceptis aut getiwaut ciuilibus.Papinius libro fecundo digeftorum.Ius ciuile eftquod ex legibus plebefcitis fenatus coniultis decretis placitilc pprin Cipumautorirate prudentium uenit. Q^ V AE PENdentindemnatæ.pemæ inquit ad trabem innocen tes:atlt;5adeo indemnatae iùfpenfæ funtubo ergo ut auxilium feraimnempe tollam.
lESPlTER.Aegyoms femus cu frendetem ergafilu ingcelfum perIpexifiet amp;nbsp;omnia abfume tem domo erûpit clamitas.DIESPIrer.dtei patet.i.iupitenqui utSer.in nono lingua ofca lu cetius appellatur aluce:qud pftare hominibus dicit.DEl VRbauit.deiccir:proftrauit.CVM carne camariu-iJoctiubi caro afferuatur. TRIBVS tergoribus glandia. Animalis m iugulo partes quod glandiculap: præ fe ferant effigie glandia nominant:amp; glandulae.Mar.Ter pofeit apri gld-dulas.Apitius:minutal apitianû:oleû:liquamen:uinû:poriû capitatû.mentâ:pifciculos:iliciola minuta: lefticuios caprop::glandulas porcellinas.Prifcianus in quarto ubi de diminutiuis . Probus etiam ponit hoc glandiû haec glanduhupars eft inteftinopr.Tôfillæ ite in hoie.In fue glidulae.Plinius in.xi.dici ait: qagraecis adenes.ln terra quoq ;codé uocabulo quædâ dici inueniunf.Pli.in.xviinaturalis hiftoriæ. Eft aut quiditerræ adeps:acuelut glandia in corporibus ibi denfatae fe pinguedinis nucleo. Ide libro xvi.Quibufda funt arboribus tubera ficut funt in carne gladia.Q_VAE modiales.i.modii i cótinebant. SERIAE.i.cocobi.Seria uas cftaferado q ?daudafificutfera quæ daudit.Serius gratiis a fero.i. tardo : quia grauia peficulan oportet.Seru aut aqua quæ reliquit' e lacie fublato cafeo:amp; edufta reliqua Ipiffio re kibftdna.Series a ferendo-i.feminddo:cp ulterius femp procededo laciet femen. REFERuefcere. i. bulire.RECLVfitcg armariui.diduxit.Armariu ueteres dixerut uanetubi aliquid cotineret' ut ueftiariu panariu.ADSERuate iftunc Initis.li unitis.Cato.Audite fultis milites.PENVM aliud, hoc penii peni : amp;liQc penus penoris:amp; hic penus:amp;hæc penus peni:unde penatores qui penus geftant. Cato aduerfiis macilium quarta poftq nautas exinani hos eduxi non ex militibus atij nautis pifcatores penatores fe-ci:fed aug^ dedi.é.n.penâoé qd' ueicunt hoiesmt Cic.i.iii.denatu.deoleubi de penatib 'diis hét uerba.
âquot;DVI dnlq; .In hac fcena:Aegio:l4iplocrares:amp;pliplopolem'âuna collocant. CVMq; hue co-fpicio.fubaudi ftalagniu copofitfi a fpecio: q, fimplex uerbu in ufu non eft.Inde ipecula locus eminens:unde profpeftus longe lateq; pateat.COMPEDItum.ideft in compedes cóieftum.
E UVIS.ne dederis.FACIS BENlgne.ideft liberaliter. EX HAC ftatua ucruecea. ftatuam ueueeeam feruumftalagmum uocat.lNTERiBI.ideft interim:utinibi tum.
E TV-Aegyo cu ftalagmo feruo ita loquit fi quoquo mo que quadrimuamiferatquæat cô perire.per ironia boiiû nig: amp;nbsp;lepidiimâcipiû uocâdo.Dr mâcipi ficut amp;nbsp;neomâdpi côe triû genege uelut niliili amp;nbsp;frugi çp manu capi poffit.Cic.in topicis.Abalienatio eft eins rei q mad i cft:aut traditio alteri nexu:autin iure ceffio:inter quos ea iure ciuili fieri pnt.ldé pro mure-riaiq, fi in his repcteq; mancipi funt is piculu iudicii pftare debet:un mdeeps dr;ut inqt Feftus: $ manu caplaf.dnr macipestquos nûc pfonetas iunfcofnlti uocdt.Cic.m uerre.Quid eft uerres ne illa tibi q de-v fcnfioné relinqui fecifti micipes in iftis rebus eé uerfitosimacipes frumétu improbaffeimacipes cü ci-uitatibâ pcio decidiffe amp;nbsp;eofdé abfte illaw ciuitatu noie pecunias abftuliffe.Inde mâcipiû qcqd feruitu-ti dà ur.VBI .loci.i.quo in loco:ut interea loci. PLAgas. pcuffioes primapdufta qirAHyH dr a græcis . Niplaga pria correpta retis fpés é.Eft ét ubi traftu amp;nbsp;regioné fignificet Q^VID fcrs.qd optas. Vir.Fert aiiiscis Utitagt eexpromere regi.amp; Ouid.In noua fert aiiis mutatas dicere formas.POTIS es.potens es:i hucneifu debetftatim fubfeq:q paulo inferior eft.PAVCA efficti fcio.Legédû^ eft effugii no effidi.
-ocr page 66-EGYO ndfum.Verbis Ralagmi amp;nbsp;Ph^ocratis in hac fcena Tindarus Acgionis filius inueni-tur.PEGNlVMuodtatus eft.Diminutiuum eft:puercg dicitur luforius Nam pezo ludofigd ficat.PLVSminufcç.plus fubaudi mali.Minus fubaudr boni.
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[PI MVLta ego fepe pifta.Tindarus i hac fcena a lapidicinis rediés q multa fit perpelTus m^quot;
^â^ docet:recognofcit patrê feruucp a quo uenierat olim.EST acherus. Diximus quoqj paulo M I ante acherus aclieruntis dedinatitut acheron acherontis;qobré fallitur Prifcianus qui exilh/ mat apud Lucretiû acherunte fub imo fcriptû per u fieri a noiatiuo acheron o in u cóucrfa lit tera.Vnde n.acherufius acherufia acheruliü:quo fæpe Lucretius utit' nifi a noiatiuo achetâ:amp; hic quo® acherus:amp; uitiofe fcnbitur cu n ante s acheruns.PATRItiis pueris.patritii inquit Liuius qui ex patrib; ideft fenatonbus nati-MÃNEdulæ.auicuIæ a moneta qua occultât didæ.Ouid.in metha.Mutata eft i aué que nûc quoq; diligit aupr-Nigra pedes nigris uellata monedula pénis.AVT COtumices.quæ q^ alibi palcunt heleboro fit ut nó offendant â ipfæ pcoqua poteftate præuenicrcsdcd hominü corporibus eis uefcenbus nimiü diu ipafmu gignutiqobré dânaræ a ueteribus funtmélis. ADVENIenti upupa. 4 malei capite fuo refert effigié roftro ante porrefto:pone ait cnfta.Cü ergo tindar^ figmficare uelit nU' left upupa dicit.EXIGO.i.ago.Virg.in primo ænei.Omnis ut tecû mentis pro talibus annos Exigat. FRATREM germanii tuu.phplopolemu dicit.dr frater ut grâmatici perhibet quafi fere alter; ut alii^ ^puTlpic t gimcdlatme fodalitas dicaf;uel a çwTpa.i.gentilitate.Homerus in fecundo iliados.ÅO 'ÃH' Tpd ÃHTpnçqi apHyHÃuActae çuAoicr.HIC.fubaudi ftalagmus.CVI PEculii nihil eft.i.qm nihil habet RECTE feceris.fubaudi fi aliquid dederis:ut faite main habeat.Pecuini a pecudibus quicqdopu quifq haberet;unde amp;nbsp;peculiatus feruus dicit apud iurifcófultos;amp; augere peculia feruis cogimur apud luue^ nalé.Inde depeculiari diripere:amp; peculatus tapinatqua quis fere fecit in magiftratu.Vlpianus peculium inquit diété eft quafi puftlla pecunia:fiue patrimoniû pufiUuJn peculio aüt res effepoflut omnes amp;nbsp;nto biles amp;nbsp;folituicarios quoq; in peculii habere poteft:amp; uicariorum peculium;hocampli â amp;nbsp;nomina de^ bitorum:fcd amp;nbsp;li quid furti aflione feruo debeturmel alia aâione.M.peculium nafeitur crefeit decrefeit amp;nbsp;moritur:amp; ideo eleganter Papprius Fronto dicebar peculium fimile effe homini.
îâECTACTORES.Recitatoris funt uetba. NEC PVERI fuppofitio.i- alieni filii ci mulirt ft fui iiidcri uult:ac le peperiffe fibi fupponit.Iuuenalis.Trâlêo lüppofitos amp;nbsp;gaudia uotalt;$: f«' / pe ad fpurcos decepta lacâ.ClRCiduftio fallacia;qa qui circiducit nó refti iter tenet fallit.
I^lohannis pétri Vallæ Placentini in Gurgulionem commentatio. Gurgulionis argumentum.
Hædromus adolefcens cuius feruus eiatPalinufâ: qui olim euftos muliere amabatpl^ efium:qua: fub lenone erat cappadoce:eâdé hanc miles therapôtigonus pride fibi afd erat lenonir^ promiferat fe uiginti minas traditu^:quas qui ferret ci litteris ac fign® qd' inter ipfos conuenerat;is ab ipfo lenone ad fe duceret planefiu. Phædromi igifpa^ rafitus curgulio miffus in canduit a phaidromifodale mutui petat argenti ab illo ni'' hil poteft:militi fibi cognito occurrita quo innitatur ad prddii:amilite parafitus fit cd dor quid conueniffet inter le amp;nbsp;argentarii lenonéq, cappadocé:prâfi ludit:miles granatus lomno dC' ponit caput:parafitus anuli fubdudt:inde fe ad phædromi recipit:litteras eófingit quafi a milite ad an gentariwillo iplb anulo obfignat.tradit argétario:is lenoni:ut ci milite cóuenerat dinumerat pecunia-Leno planefiu curguliom tradir:ei a milite ratus.Curgulio ad phædromi adducit muliere Miles ad' uenit:intct omnes nafeitur contentio.Planefiurn ex anulo militem fratrem fuum effe cognofcit: impc-trat Phædromus a milite pariter^ plMefium:utipfiphædromo uxor defpondeatur.
^quot;Rominum etymologiae.
y HAEDROmus.a forma nomi nidefadeptus phtedros enim pulcher. PALINVrus. a pallo p Mirci « amp;nbsp;uro mingo quafi fæpins mingens:dumitef u amp;nbsp;iterum phædromo obloquitur.CVR ^^GVLIO.anermiculis curgulionibus nomenhabeiis quafi clandeftine ingreffns in infidias âtanq uermiculus ille.PLANEfii.quafi errabnnda.plano.n. erro lignificat: unde planetæ id; læ erraticæ propter errorem fratris militis;qui therapontigonus dicebatur.thera quia thero meto figni ficat quafi meteret in acie milites.pontigonus in ponto genitus.LYCO.Argentarius quod tanq lupus alienam Raperet pecuniam.Nam lycos lupus dicitur.
VRGVLIO miffus.Argumenti fabulæ.MISSVS.nomé eft.i.nuntius.RIVAlc.i.milité.LY CO.argetarius.PRErii.uiginti minas-LENOni.cappadoci.lPSVS.fubaudi miles.SORO' REM.lubaudi(planefium.C^VAE PERIbat.ideft erat incognita. lt;VlVS- fubaudi planefi⢠OCAT.fubaudi miles frater cognitus planefii.
VOTE hoc nodis.In hac fcena phædromus adolefcens ad planefium iturus a palinuro feruo uæheméter mceffitur.HOC nodis.deeft tepore aridfmus.HAC pcmpa.i.hoc faftu pomps græcis dicit airoTou nejitte uri.amittédo;ut fit ordinis longa emiflio.Q_VO VEnus cupi .Cice.in.iii.de natura deo^E inqt;q aut dea ad res ocs uenirenuenere noiauerit: atej ex ei
potiusnenuilas:^ neniis ex ipfancnuftate.No-iti diâionû differêdis cupido amp;amorinquîtidéfignifica le uident amp;nbsp;eft diuerfitas.Cupido.n.côfideratæ eft necefliratis amor indidi Plau.in bacch.Cupido te có fidt an neamor.lde in curgulione difcreuit:amp;uim eiufde dineiiitatis expflit dices. Quo un'cupidoqj iperat.fuadet amor.Cupidmé cu fÅminino gener dicimuscupiditate.Virg.in fcxto æneidos.Qiiæ lip cis mifeiis tâ dira cupidofCu mafculino dicimusipfum.Plaut.in pÅnulo.Cupidoquantus.SVAdetrg amor.Seruius Inp illo Virgiliano.Ergo his aJigcru didis affafamore.Latmi den ipfum cupidine uocat eo g? facit amoré;fed hic imitatus eft græcos q uno nomine utrûqg (igniHcär.Indc amicitiamt Cicero in fecundo de natura deoje dicta inquies.Cant ipfum uerbû eft amoris;ex quo amicitiasnomen dudii eft. Q^d fuerit plurcs cupidies.necnó ueneres plurib^ Cice.i quarto de natura deeps oftedit uerbis: qano* bis in plentia lit recenfcédû.Tradunt aut amores gemini nati ex neuere quarta: q aftartas nücupata é amp;nbsp;ioue de qua legit in ânalibâ. Alma fane dixi geminore mater amoje.PRIMA uefperai.primufem diei. Veiperndcj lupradidu eft ftella uenens cu folé fequif occidété.a græcis hefperus dida.Inde nafcif he* fpera a græcis:ita dida folis iclinatio ubi ia lux a tenebris occupat.nepe tense umbra a larinis uerla afpi ratione in u digama eoliciiuefpera:un uelperi amp;nbsp;uefpere aduerbia.STATVS côdidus.ftatus dies nocaf q indicii caufa coftitutus cu peregrino.eius.n.generis ab antiquis hoftes appellabant: qui erat pari iure cü populo roniano:atlt;5hoftire ponebat 'pro æquare.Plantdn curgulione. Si ftatus condidus cü hofte Fe-, ftata facriftcia fût q certis dieb'^ifieri debét.Cato i ea qua Icripfit de L.neturio de facrificio cômiflb eu ei equû ademit qd' tu quod in te fuit facta ftata folénia capite lauda defernifti.Macrobi^m primo.ftati q indicii cd cu peregrino inftituunt Plau. î cnrgulioncihofte nue more neterilignificat peregrinû. COM diftus cû hofte.f.p.códicere eft dicédo denûriare códidio î dié cerni eiâ ^ rei qnæ agit ' denutiatio.Idê ho ftis apd antiquos peregrinâ dicebar':amp; q ntic hoftis pduelio.LVCES cereû.i.tâ lautus îcedis:ut cereum p te ferre uidearis.APlCVlaie opera côgcftû.i.mel hoc c dulcedine ex «morc.naqd opera apu côgerié mel é.MELLIculo.Amafia melliculu uocat.NONferafpro nd deguftem.Donatus.Auferimns.n.ea q cu faftidio ceruimus.ferimâ ea:quæ cu honore tradamns.'OCCLVliflimû.Valde maximeqjclaulû apd feftû tâ hæc legunt.Oeculiflimu.Plau.occuli flimu lioftiûamice.li mô hic eft locus.CARVIfti ne febrî hemita corrigédû.qd corruptu fcriptura eft.febris a fernore dida fanguinis cû aut î fanguiné ipiritus pe netrarit:ant humor alienâ:aut cii mébra intabefeût.fed nô inutile et fore arbitamur fi ipfam diffiniam* Alexâdrû aphrodifeû fecuti:qué pater olim iiofter difdpliuaj^ oi'um thefaurus ïlatinû träftulit. febrem igif alii aliter definierût. Empedocles amp;nbsp;zenon.nccnó plænq? hippocratei calore côtra natura corde fu* luété principimex co'^ p arterias ac uenas î corpus nninerfum,pgrediété naturalefcp fenfus offendétem aftiones eflé dixerümdq; iure.Caloré.n.naturalibâ officiété adionibâcotra natura eflâe ncccfie eft:necnó acorde: un naturalis,fcatet calor fnmcrcprincipifnludcq âin uniuerfum diffundi corpus.hoc ergo mó difiniétes rede ^nûtiarût.At quo tota adimenobis fit aptior oratio æquû fuerit ipfam pticulatim:ut ha beatnoffe diffmitioné:quo fi qd mó ffe fcrat abiguitatis difloIuaf.Cotranatura igit' calor:un febris eft Kgritudo.ipliâé febris genânô î effidione.fed in coplexione diftéperâtia caliditas quædâ eft.quâ aridi* tas quoq; comitat' febriû ndij eéntia caiiditatis côtra natura ê genere.Caetera uero funt differétiæ qbus côftat;ab aliifqj differt caliditatibâinecÿ.n.éidé côtra naturâ calor qd febris.tametfi quælibet febris é có tra natura calor.qui nâ^ cófeftim in flatibâ drcûuéti folis feruore îcaluerut.Autignis alia ue quapiâ catardica câ niébri alicuius côtra naturâ fubiere caliditaté:quæ necdû î cor penetrant corpus aut î aluo humores côprehédés eéntiâ ue aerofam fuccedés febris neeg eftmeq; dicit'.pluribus fiqdem aliis adhuc opus eft.a corde.n-fumatinitiü neceffe eft pereg fpiritus amp;nbsp;fanguiné ab ipfo in corpus uniuerfum diffu fa febris:qd in iam memorata caliditate nô fuit, hæc népe î diffinitione pofita funt a corde fumés initi um.fi nâqg febris torius corporis eft ægdtudo.an nô pcedit:ut fit cordis côfequitep ut totiâ fit corporis, quo pado nâq; côtra naturâ caliditas ÿn totû diffundi corpus potuerit nifi prius cor fuccendadaut qd aliud mébrû côtra naturâ incalefcés totû pór corpus calefacere amp;nbsp;quâ habet affedioné toti tribuere Æ fi* cut cor folû iter cætera pôt citra mediû nullû efficere.ut primo ipfum dein totû corpus ab ipfo fuccéda tur cuius é prorfus câ qd totiâfit'potius principiû cor.Inde magis aliis fuis ptofluxibus fuppctit toti cor pori atq: adminiftrat.amp; pindehine nô dubiû quin in corde côtra naturâ primo fuccéfa caliditas uerû fit febris initiû.At de febris diffinitiôe implentia hæc farisJupereftmt figna febris futuræ paucisapiam* ex galeuo î plagiis mutuati.Imminétis itaque febris nûtius eft hiatus:liorror:ofcitatio:naufea ffoninu* létiaitufficula fubafpera: extremorû mébroje ifrigidatio.Atej hæc quidé extrifccus plagia.A pulfibâ at ex paucitate amp;nbsp;inaequalitate dephéditur ét qd defiderat ac in leftioue qdé cü impéfior correptio frigit* q; cû aliquâta inæqualitate atcg exiguitate.At in afcéfu fere funt îprobi aufta didudione ad pfedü ufeg uigoré:fed calore intéfo.primû magnitudo auget' deinde celeritas affumit'.nâ cu fatis fuccêlâ febris có flagrant tû îgétes limuli^ celeres efficit pullus: fin aûtïpéfius etiâ crebros.NVDIus tertius-Aducrbiû e ficut heri diftus qualinûc dies tertiâ. SINIT iupiter.in nonnullis exéplaribâ legit finat.i.omittat cuipia pudicitiâ iminuere.SIS INteftabilis.qa teftis eé nô pôt.q infamis perhibet Alludit tn ad pudibûda.SI ARgétum.fubaudi tibi fit emas.eft.n.ordo uerborû quin qd palam eft uenale emas.SÃEptum.i . uaU# tutmide læpcs.metaphouce tn ita ut intelligat mulieres alienas. OÃLOquexe.i, male dicito, palinurus
-ocr page 68-ante intellexit noli loqui ideo phædfomus ait ctiä taces.Obliqui eft male loqtii amp;nbsp;fama alterius male didis incilare.Virg.Necno tlrreicius loga cu ucfte facerdos obloquitur;inde obloqutio amp;nbsp;obloqutor. NEMPE huic leoni, lenone leone uocat;ideo mox addit nimis formido ne exedattaq leo. ODlOfus es.Difpices.EA ME deperit.i.amatplurimu.PROpriu facio, fubaudi amore ipfius. IÃM ncca fertum gu.Vitiata ne eft.fumpta traflationea fubadis hoftibus.qui fub iugumitti dicunf uifti:ereptis ut mqt feftus oibâ armis telifq? cu haftis defixis duabâ in rerra.Tertia quæ ad fummii earu deligata lpecie;quain iubent fubeutes trafire.PANGIT faite fuauiû.Veneris fic ordo e utofculuipmgat qui cu cubare uult.e aut pagere figere:unde amp;nbsp;caria dicunf pangi qd i ceratis figerent tabulis.pango iquit Pnfd- pteritu pC/ gi:ex eo copofitu ipingo ipegi facit.Pacuuius.In medio tofilla pegi lacto in littore.Luca.in qnro Sufficit ad faftu belli fauorifte labore^ fortuna: qd te nris ipegit harenis.Simplex tn pago amp;nbsp;pepigi facit fc-cudu carifiu : amp;nbsp;panxi:fed antiqui tn pago dicebat p pacificor. Gi.in.ii.ad hereniû.Pafta fiunt q legibus obfemâdæ fiunt hoc mó.Ré ubi pagiit oronepagut.SVAmu oppegit.oficulu exhibuit.Oficula iquit do natus officio|t âiunt:uc Bafia pudicoic affeftuuffuauia libidmu uel amoji:.AEGROtus icubatSerui' 'in feptio-Incubare inqtppne dnr hi q dormiut ad accipiéda refipofiamii cft.llle cubatioui.i.dormit i capi-tolio:utrefpöfa poffitaccipere.INIVrifieJmunu facis:li ab iniquo aequa re poftulas.Sl DEOS falutas dexttouorfnm.Irrides palinurus ait fi dextra parte uerfius deos falutaiieris te pofifie cófieq qdquæris exi ftimo.Alludes tn ad relligiofatn ac orantiu côuerüonéiquæ fiebat a fimiffrain dextraad miidi imitatio ne.Inftitutu.n numte romanoi vregis fuit.ut deos adorâtes fiele i orbe cóuerterét poft nero federet: huius inftituti Plutarchus ipfie caufam reddit.VOV1 ientaculum.Ientacula inquit feftus dicebant antiqui quæ nunc prandicula.Martialis.Surgiteiarnpueris uendit ientacula piftor. Indeientare affranius hæc ieiuna ientauit.Varro in mardpore ut eam acrem publicam adminiftrent quo ad pulli tentent.CEDO puere fimum.Cedo amp;nbsp;cete dicimus in plurali tm in hac fignificatione.Tereu.cete patri meo. Puere quia puerus olim dicebaf cafu nominâdi.Sinû genere neutro necno amp;nbsp;mafculino pria pduftauas eft. Vng. Sinu laftis amp;nbsp;hæc tibi liba priape quotannis-Na pro curuatura prima corripit. LAGEnâ. Vas dicit qd a græcis .^ayHpoo-.VINVM chium.nempe dulce amp;nbsp;laudatiffimum.AVT pulpametum.i.carnem- ab eo quod eftpulpamnde etiam pulmentum amp;nbsp;pulmentarium. OLIVAS.qua: colimbas confirmat ftoma-cum:fied aftringtt aluuni.matura contra.AVT CAparim. Confert ftomacho amp;nbsp;epati amp;nbsp;lieni ; fed renes offendit uim habet abftergendi amp;nbsp;opilationesammouendi.At hic ob odorem probatur.
EOS ueteris uiniJu hac ficena anus lena profufi uini odore fentiés foras exit perueftigâs ubi fmquoad phædromus potu pbet amp;nbsp;illa ingurgitat:indignaf^ PalinurLPRO licit, procul elfi cit.EVAX heo. Blâdiétis uox euax.LIBEri lepos.bacchi fuauitas.VT VEteris uetufti.ueteris ââ4dixit ad multa ætaté,referés:uetufti ad fapore.OMNIum unguétü.p unguétop:. Suaniâ ndq; ita per fpneopâ multa proferunf:atc^ ita probat Cicero a ueteribus:diâû in oratore.Iraq; idé poeta q iuli tatius cótraxerat:patris mei meû faftu pudet pro meop: {aftoi^:R texif exitiu examé rapit pro exitioru. : nó dicit libeiviut pl.rnq; loquimurtcü cupidos libeir: aut inlibe^ locû dicimilcd ut ifti nolunt: ne«^ tu unq in gremiû extollas IiberoR 'ex te gcn-â:amp; idé tanq æfculapii liberoi.lt;;ex te genâ:amp; idé ndq j eficulapii liberoju.At ille alf in chryfie nó folu eines antiq amici maio^ meû qd erat ulïtartrfed duri^^et cóliliü fodi auguriu atq; exitu interptes.Idé^ pgit.Poftqpdigiu horriferû;portétû pauor:q nó fiane fût in oibus neutris nlitata.Nec.n-dixerim tâ libérer armû indiciù:amp;fi é apud eûdé nihil ne ad te de indicio armû ac ddit:qnâ céturiæ:nt célbriæ tabniæ loqnunf.Fabrû amp;nbsp;procû audio diceremó fabro^e amp;nbsp;,pcote : plancqj diio^: uiroïc indiciû:aut triû uirow capitolimant.x.nirop : litibus iudicâdis dico niinq. Atq dixit Ach'-uideo fepnlchra dua duum comopiddéij mulier una duû nijz.Quid nerû fit ïtelligo:fed alias ita loquor ut cócefTu eft:nt hoc uel proli deu dico:nel prolideoi vAlias ut neceffe eft cu triù niru nó uiro^: cu fex-tertiû:nûmû:nô lextertioiemó numofu.Quidin his cófnetndo uaria nó é.PRAE tuo nautea é.Quid fit nautea in afinaria diftü eft.hoc ergo dicit.Oïs odor foetor éfi tibi cóparef.TV Mlhi ftafte.Diuâ Hiero. in expofitóe pfalmi.cniâinitiü emftauit cor meu.ppea ftaden.i.ftilla:ud gutta exhibes duo narrât:amp; hi q acomatu nouere uirtutes ftaden fioré eé myrrhæ.Pli.Myrrha amp;nbsp;per fie unguétûfme oleo ftafte dûta-xat.Ité i.xii.Sudataût fipóte priufq incidant ftaden diftd cui nulla pfeif. Diofcorides aût ftafte inqt uo carur recentis myrrhæ pinguedo cû pauca aqua diffeda.multu olés é atey cómodilïima.fefta uim pluri ma habet calefaciédi.TV CINNAmomu.Cinamomimt Diolcorides pintes fiunt fipés. quarûq fiubrul-fa colore mulrû oletinqens: KiwaaiÃiacou eo-li ttAsiovu eiaH.oiroKippov. 'Tnvxpo^rp Ai up tvcoarcr-Pli.in.xxii.fiqdê dnamomuidé«^ cinamu nafcif in ethiopia troglodytis conuubio pmixta.ipfie frutex driop; cubitop: altitudine amplimmustpalmi^ minimusiquattnor digitop: craflitudinis.ftatim a terra fex digitis fiuculofus arrido fimilistcu uiretnó odoratus;folio origanuficcitate gaudens: ftenlior hini-bre cen dira: naturæ.gignif in planis: fed denfiffimis i uepribâ rnbilijidifficilis colleftu.CROcu.a grs cis dicitur appellatu qd* in flore pariat ufum fiuû.eyin.n.parere fignificat. ET CAfia- Dicif hodie calia: qua ueteres fiiiqnd dixereægyptid.Alii iuniores cafid fiftuld:fied ad odore hæc nihil Alidigif oportet accipere cafid nó herbd:nd ét herba eft:fed qud hodie uocdt ligned. huius ergo nt inqt Diolcorideyplu res funt fipés quæ nafeunf in arabia:qud atomatophoton uocat.habet nero ramu cram corticis: foliaue
-ocr page 69-CVRG.
IO ut piperis qua: rofam redolet.TV PEtaliû.i.foliatu:fiuc nardinûtqd ex foliis nardi potiffimu conila retatnguetu mirae fuauitatis ita uocitatu.Mar.Et mea mc libra foliati pofdt amica. Aut uirides gemas fardonicas ue pares.Plini'âlib.xiii.Narditiu fiue foliatu codât omphacio;balani)io;iunco:coftO:Nardo amomo;myruia:balfamo:Quidd pteliûlegût pro genere odorati uini.Quida pethiuex diofeoridequi â*iQt-pethiu eu pituita bile educit.INVERgere.i.immittere.SIMOduftim.Aut fino uafe ducedo1 gut tunautita afFlueter:ut pfmu quoeg diffluat.CAPIT quadratal Quadratalis amp;nbsp;quadratale quattuor pe/ diiméfurâ dixerutueteres Pii.in.xiii.quattuor pedû amp;nbsp;femipedisp mediuambitu craflitudine quadra tali.Atquadratal qua græca appellatione amphora dicimus.Ide i.xiiii.P.Licini^craffus amp;nbsp;L.cæfar céfo fores âno urbis côditæ.d c.lxv. edixerût ne qs uniigræcû amineûcj oftonis æris fmgula qdrâtalia ué-deret.feftus.Quadratal uocabat antiq:quâ ex græco amphora dicût qduas pedis quadrati odo amp;.xl.ca pit fextarios.Plaud curgulione amp;nbsp;cato cótra Apiû uinû redimifti pdia pro uini quadrâtalib' âfexaginta ampulla dedifti uinû nó dedifti.VINDEmia.Varro.inquit uinea a uite multa:uitis a uino:id a ui : hinc uindemia qd eft uini deniia. SAGAXnafum habet.Quia ueteres neutro gne nafum appellamt.AMA/ bo.blâdiétis aduerbiû eft.SCR.Eanti.expuéti.SlCCæ.i.aridæ.Dicim'ùté ficcû côtinéré ibbrimeuius cô trariû eft madidû:qd fignificat ebriû.SEMlfomnæ.i.adhucfomno dimidia pte occupata.SEdatûit.li/ beratû aftti.OCVliflime.Cariffîme ut oculus.IN BArathrû.i.î uétié tâq in barathrû.qd amp;nbsp;berethrû et dicût atici.fuit aût barathrû locus ap atheniéfes pfundiflimus in que noxii pcipites mittebant.ita diftâ qd baris dicaf grauis amp;nbsp;thrin fignificet afpicef p crâHationé codé noie nô môîfernû.fed ois uorago no minaf ut ap orphea.pH^ctCTcd KEpecûpao 'aajigiÃH 'Toio ÃEptepou.'TicnÃopH TekÅi ol.Ahk'Ãw Kai ÃK ateydipa.PROIuc cloacâ.i uétré tuû:q cloaca dlFACIam igiCQuoniâ nô uis male dici facia male î* quit.PROpinâtes.i.potâdû porrigeres.pro.n.ante fignificat amp;nbsp;pino bibo.lNGVRgitat.i.täq in gurgi té pfundit.AVAriter.pro auare.i.auide.ut humaniter amp;nbsp;humane dicinTâ.BIBlT arquus: pluet, anû di/ eit q fenio eöfefta î arquû dufta uidebat.De arquu feneca î primo naturaliû îqt;fed quaeramus quomo* do ftat.Quidâ aiût elfe aliqua ftillicidia:quæ foie trâfmittât.quædâ magis coafta q ut trâfluceanitaij ab iUis fulgore reddi:ab his umbrâ;amp; fie utriufeç îtercuifu effici arcûiin quo pars fulgeatquæ folé recipit; pars obfeurior fit:q excludit:amp; ex fe umbrâ pximis fedt.hoc ita elfe qdâ negât.poterat.n.umbra 6: lux câ uideri fi arcus duos haberet colores:amp; fic ex lumineumbra^ côftaret.fed nûc intereat cû mille colo* les.trâfitus iple tn fpeftâtia lumina fallit:ufq; adeo qd * tâgit idé eft:tn ultima difldt. Videmus in eo ali-qdflâmei.Aliqdluthei:Aliqd cerulei;amp; alia in pifturæ modû fubtilibâ lineis duftamt ait poeta.ut ante dilfimiles colores fumfdre nó poffis nili cû primis extrema côtuléris.nâcómiffura decipit ufq; adeo mi la arte naturæ;q a fimillimis cÅpit amp;nbsp;in dilfimilima dcfinit.Quid ergofiffic duo colores faciût luminif atij umbræicû înumerabiliû nó reddéda fit.Quidâ ita exiftimât arcù fieri.Dicût î ea pte;in qua pluit fin gula ftillicidia pluuiæ cadetis fingula fpecula effe;a fingulis ergo imaginem reddi folis.Deinde multas imagies imo inumerabiles amp;nbsp;deuedas:amp; deuexas amp;nbsp;in peeps trâfeûtes cófundi.Itaqg amp;nbsp;arcû elfe multa rûimaginû folis cófufiones.Pli.quocj î fecûdo.Arcus inqtuocamus extra miraculù frequétes: amp;nbsp;extra oftétû.nâ nee pluuios qdékaut ferenos dies cû fide portédût.manifeffû eft radiû folis imiffum cauæ nu bi repulfa acie in folé refringi eolorûq; uarietaté mixtura nubiû aeris igmûq fieri:amp; quæ lecunt: fed pli niana îterptemur uerba quo quæ difta funt magis înotdeât.Quando^.n.iu aquâ trâfierit nubes ex ad uerfoqjfolé habuerit uiftif^ fpedauerit inter folé amp;nbsp;nubémube caua ac pfpicua exiftéte rû uifus refractâ cû lumine ab exiftétibâin nube guttis ad folé ex ipfis taq fpeculis folaré coloié infpiciés arquû uideri fa cififupiorêij ac primû âbitû arqiF fpeftat puniccû: punieâ nâq j color apparet pfpicuus amp;nbsp;albus p nigrû ifpeftusuut in nigro.fecûdus ambitus uiiidis fpeftat nó p fpeculü;fed ob lud ibecilitatê:debilis nâ^'dt fus nigriora q fût alba fpeftat. At uiride magis atrû eft puniceo.Tertiû ambitû cæruleû fpeftat uifus ob* debilitaté nigriâ fpeftädo albû qm cæruleû magis atrû uiridi eft. A lunaquoq:fed rariufcule arquâ emi/ cat ifoloq; plenilunio fieri pót ac tû oriéte uel occidéte luna.Arcus inqt.No.amp; arquâ hoc diftat. Arcus â¢ii.fufpéfus appellat fornix.Arquâ nó nifi in cæloiq irimpoetæ dixerûtmn amp;nbsp;arquatidnriqbus color amp;nbsp;oculi uirét quafi in arquâfimilitudiné.eft aût arquatus ut idé morbus diftus:q regius dr qd arquâ fit cô* color de uirore:uel qd ita ftringat corporaiut in arcû ducat.Lucil.q »nos elfe arquatos furgamus;eamus agamus.Varro ieume.Nà ut arquatus amp;c.Licet No.quâ diximus de arcu faciat diftdtid.nos tn iuenimâ idifferéter fcribi;amp; Prifci.ét teftat ueteres ita protulilfe. AD ME bitet.i.accedat.OCCENté.i.canâ.PES fuli.hoftii ueftes funt qapelfum imittunf;utibi defigant.SITE caufa mea lydi barbari.i.uegeti amp;nbsp;cele* res abfq; ftrepitu furfuni filiédo.Quéadmodülydoæ mos eft cócinilfime faltare i theatris.Dicunf nâlt;ÿ lydiifiue ludiones ex hetruria î urbé acciti.q ad tibicinis modos faltantes;häud indecoros motus more thùfeo darétiita nomé hiftiionibâ inditüiqa hifterait ait Liuiâ thufco uerbo ludio uocabat hüere at on gihéut Ser.fup illo Virgi.Ad terra hefpid uéiestubi lydiâarua.Naiqtlydiâ amp;nbsp;tyrrenâ duo fies quû eos pulcia una nó ferret i forté miferûtiut diuifis copiis,pficifeeret unâ ad nouas fedes qrédasipfeftus tyrrhe Z''*''^nus eft q ex fuo noïe thufcos tyrrhenos uocauit.Lydia at difta eft in qua frater remanferat.
ACIDE egredere.Anns in hac feena ad phædromû educit plancfur.Ainboq; aliqnâdiu î có plexu cómoréf.FORVMp foriû.EAPSE i ea ipa.CONdidicit.conigédû ut fit unû uerbû.
-ocr page 70-CONuaditus.qn^i unde afttinxeris.Vades.n.p quoseuader licet lMO haud-Deeft magnipcii.quod apponédû ut anriq codices habét. MIHI ægre eft.moleftü eft.NEC potit dû hcet.potit conigédum e* NEC,pliibet:nec Thibet qmt.ita corrigédû.VENEtin.i-an ueneri.LVCE lucebit.i.dara dies erit.PRO pudiû.i.ipudés pcuI a pudore.NOCTVRnis oculis.i.p node ita fpedas. in nónullis antiqs codicibus legit noftuinis:a nodua.fq a nofte nucupata uidet. a gnecis npdimene appellat.EBRIOla. uinoléta. PERfolæ nugæ.i.q nihil aliud eft:qnugæ- POLlutus uitgis.i.maculatus uerberibâ .AT NE TV. hale gcdu.EXPERgefacis.i.aperis pte fers.AVRO cótra cedo mades tu amatoré.i.da mihi amatore mode ftu:amp; ego cótra auiv pbebo pro illo.CEDO mihi cótra oricalcho cui ego fano feruia.ita legedu ut cor rigaf.i.da mihi fanu homine amp;nbsp;pro fano hoie orichalcu trada orichalcu dicit;qdpdofiflimu habitu eft ap ueteresmt fup illo uirgiliano uerfu.Ipfe dehinc auro fqualété alboq^ orichalco. Seruiâ iquit ap nuio res orichalcu pciofius oibus Metallis fui tindq; lient Lucre.dicit.Cû primû holes liluas incediffent nulla ru adhuc rej eparati terra cafu fertilis oium ex incedii calore defudauit metalla iter q orichalcu pciofius ufum eft amp;nbsp;fplédoré auri amp;nbsp;xns duntiapDffiderec.naq; primu de auro fecuris fafta.DiIplicuit ca molli-ciei fimili róne amp;nbsp;argéri cótéptus eft ufus.mox orichalcu placuit donec ueniref ad ferrûmn amp;4icunffx cula ita fuille diuifa.Aurichalcû at fuiffe pdoftim ét Plau.docet q ait i milite glonofb- Ego iftos mores orichalco eóparé.feftus aurichalcû inqt uel orichalcü qda putatcópolitü ab ære amp;nbsp;aurodiue qd coloré habeat aureà .onchalcû fans dicit 'qd in mótuofis locis inuenif.mós amp;.n.græce opoerappellat. Aurü ut idê diäü qapcipue cuftodit.grazee.n.EupEip cuftodir drmn amp;nbsp;thefaurii. Hippocrates medicus de noie îuétoris id diftû putatiqué qdâ ad fimilitudiné auroræ coloris nomé traxiffe exiftimât.nô nulli qa iné' tes hoîum auertat-Alii a labinis trâllatû putat qd illi aufum dicebât.EDITVVM aperif phanû. Varro i primo rcie rufticait:.rogatus ab æditimo ut dicere didicimus a patribânris ut corrigimur a recétibâ urba nis.ab ædituoigit ædituâdf cui fores templi apiendidaudédie p curamadata é.FACIto ut memineris, meméto qd dixifti.VlNdifta para.i.para quo mó me liberes.Difta ndej uindifta eft uitga qua ptor. aut nice ptoris alius quépiâ manu emittebar.p fuis uindida poftq meus a ptore recefli.noiata a uindelicio bruti feruotq romæ primâ conful fuit:q ftlios bruti duitate ,pdcre uolêtes accufaint.a quo ét uindida: ut pedianâ inqt.Ius.n.uindidap: eftcû de ea relirigat cuiâ ap ptoré certû é qs debeat eé pofiefTor.At feftus uindiciæ appellant res cas de qbâcótrouerfia eft de qbâcincius fic ait uindida: olim dicebant 'q ex füdo füptui ius adlatæ erat.Scr.fulpiriâ indicia eé ait ab eo qd indicant res ex cótrouerfia. hic ét uidex q alte rins cämfufdpit uidicâdâ.népe peurator ut ap Pli.li.xxxi.illd é qd tua tornde index dariffime lingiix â¢i.aduocate Cice.Necnó ipfe Ci.i topicis cû lex ælia iântia affiduo nidice affiduû die lubet.i. aduocatû.
y'Wx IGRARE certûft.Cappadox i hac fcenaamp;palinurus colloquunt cappadox qrit' fe acri mor* à nbsp;nbsp;nbsp;^bo nexari aquas intcrcuté.palinurus-irridet.AESCVlapii.græce afclepiades q latine «fcnlapiâ
I Bales funt multas mutationes ap latinos.VALEtudo decreldt.mediû uerbû naletudo eft in bo maldc^ pte accipit' a ualcoq; uerbo defcéditió e habet ante t.ndii a noie uel fecûdæ uel ter Hæ declinänbnis uel a uerbali noie fiat tû fnó e habuerit ante tudoadq? correptû ut niagnâmagni nia* ^itudo. forns forti fortitudo.habitus habirudo.Q_VASI zona.græce zona latine dnguIû.LlENEd. fplene.yn lienoli q amp;nbsp;fplenicf.EXTVRbes.i elicias. AD Præfepe fuû.i.ad luas efcarias edes.qnqj pfepe meretrices dici folét.lune.q bona donauit pfepibus Cic.i pifoné audis i pfepibâ audis in ftnpns. CVM Collatino nétré.feftus collatitia nétte magnü amp;nbsp;turgidü dixit.PIaut.qai eü oia edulia cógerunt'. HER* beis.uiridis herbas coloré repfentdribiis.CYRRHAE.q amp;nbsp;eprfæ . ideft corporis intima. TVM te igitur lt;morbns ^itatur hepatiarius.Illudés ab hepate dixit hepariariâ.Sane aqua irercus ab hepate fumit exob «hû.lôgiflimi téporis Idgorab hepatis refrigeratióe natus cû nó pót cibû in fanguiné trdimutarean alia cômutat qnalitatéiaut in aqiid intercuté:ant in pituitd:aut iflatû uel id genus aliud.Aqua intercute no* cat mid qdé a tenui amp;nbsp;ferolâo faftd humore afciten a flatu aût i toto corpore cófidété tympaniam.amp; a pi mitofo humore in corpore toto anafarcha.Alii lencophlematid nominarût.prius igit haec q curent' can ^.^ Agnis funt dinofcéda.liquidem reftascuras temo cognitio eft. Hepatiarius ergo quia ab hepate fu mit exordiumiut ægritudinis pars maxima:fi quidem ibi prima cócoftio.S ALTVra.ut carnes fale ob* mnird VENIre.ncdi.CONieftores.fomnioie iterpres ed cognitioné dixerût græd fpmphariam. ^^^^ALInure qd ftas-ln hac fcena palinums a quoquo citatur ut pote promo:utpmat qua: fint pa p Brafiti prandio idonea.VISVST.uifns eft.INCVbare.i.noftem ppetem uigilare.fecus gallin« âdicuntur ouis incubare. INQ_VIErem.idcftin fomno.PORtentûft.ideft fignificatur.
^'^^ATE uid.In hac fcena curgulio parafitus minitaturadueniens:ut fibi oés cedatnûtiaturo ph« d ^kdromoait milité illuferiti alea.anniû fuftulent quo fallaces Iræ obfignanfâ AVT cubito aut ' J nbsp;nbsp;nbsp;^^eftore offendd.cuius córrariü defendo.Aul.gelius in.viii. Quod auté ait idé Q_.claudius fl
pillis hoftes defendebat faciUime.aiadnertédû eft ufum eflê eû uerbo defendebat: nó ex nul* gari eófnetndine fed admodûpprie amp;nbsp;latinemddefendere:amp; offendere iter fe aduerfa funt.quop: alte^ figuificat e .uttoâcûjjæxe ip i.incurrere i aliqiiid:amp; icidcre.Alteic.e wto^äjv ko i £ lOTai.i.auertere atij de pellere qd hoc i loco qnto clan.dicit'.lnde offendices ait effe titius nodos.quibâapex retineaf amp;nbsp;remit taf-At uerranius coriola excitauit quas lint iii loris apicis qbus apex retineaf txremittaf.quas ab offende
-ocr page 71-CVRC.
do dicâmr.nâ quum ad mentum peruentum fit offendi mcntum.NEC ffrategus-i.dux.ficut OS fcatio 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tes miles dicif.fitatos.n.exercitus amp;nbsp;ago duco.NECtyrânus.a tyrreno lydio q olim in italia ueniés hc
, tmria occupauit.Tyrani difti:gcncrifcp cöis eff tyranus ut fete fuut now ^jfeffioné uel fignificatu fignifi ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;câria.ut.n.hic amp;nbsp;hæc tyrânus ita hic amp;nbsp;hæc dux hic amp;nbsp;hxc ptinceps.ita hie amp;nbsp;hæc abas^nâ duciffa princi
îpiffa abatiffa barbara uocabula funt amp;nbsp;qm hoc nomé abas pofuimus fciédû médofe abatis mitti geniti . uum;abæ.n.dicédûficut amp;nbsp;græca oftédit declinatio amp;nbsp;facri docet libri aba pater aba.Vocatiuus.n.ed. : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NEC agoranomus.fupra oftedimus eu a grxeis dici agoranomi , que latiniædilé uoeât qd' i foro lege
5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;haberent.agora.n.foru.amp; nomos lex.DEMARchus.qa demos populus amp;nbsp;archos princeps.CHOmar*
: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chus.chome uicus amp;nbsp;archos princeps.SVFfarcinati i.fucdnfti.CONftät.uno in loco cölifKit.CÃNfc
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tut fermones ïter fe.i. collocuntur.DRApete.i.fugitiui.Dro.n.nriniftro amp;nbsp;fugio fignificat.amp; peto uolo
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uolas;a quo drapetes a greets.a noftris drapeta.OBSTANT ohfiftüt.obftät pedib eredi, obfifiût quo
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minus egredi poffimus.lNCEdunt.i.erût aliquo apparatu.IN THERmopolio.ita legédû eft ut fupra
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoep oftédimus ubi calidx potiones fere ante prâdiû fumebant ideo fubiûgit calidû bibût. OPERto
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capitulo.qddixit paulo ante capite opto.TRISTES atq^ ebrioli.i.graues iceffu amp;uino pleni.EllCIAM
: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crepitu poleranu.oftedimus fupra pliniano teftimonio polétâ gr.rcoreuit pulté italo^.LVDVNT dagt;
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tatim.nepe pila lufitando.ET DAtores amp;nbsp;fautores ois fubdueälub Iblû.ita corrigédû ex antiquis codi
; dbus.CONuéto eft opus.i.opus eft ut cóuenia.Q^VI te côuentû cupit, qui defiderat ut fecu cóuenias, GENVam media fuccedüt.pótlegi amp;nbsp;in edia fuccidûtd.fummittunâut Sta.in.irii. thebaidos. Du primis obnixo uenabula comminus apro polite fucciduo.i.fummiffo.Sl FRVftuléta eft.i.fruftis camis re plera.FIERI uétulû.lubaudi flabello effe ut neutu gaudeâ.imâducarc quo ob aduétû gaudere poAim. Lippiunt fauces.i.ftilät ut oculi lipitudine aegroti.VENIO laflis laftibus.lades funt pres iteftinx quae a graeds galadides dicunf.nominatinus lingularis eft hæc ladis.Triinius in feretinati.craticula cerebel luladis emina.poponius in lare familiari oro te bafe p lades tuas.Lades ergo pro olbus pofuit intefti-nis.No.lades dtcunf ireftina titiniâ i pfaltria.farricula cerebelludades agninas.Pla.i curg. ira uacuitate amp;c.Idé in pfendolo una opera alligare fugitiuû cané agnis ladib'â.Pl.i.xi.abhocuérriculo lades i ouc amp;nbsp;hoie p quas labit cibus.CERrü q aliqdmauolo.i.qdda:qd 'ré firma certa denotat poti' âuolo:q aliqd curgulio:qd'é incertü.VIDEne me fallas.ita legédû admonét antiqua exéplana.OPITVlarier i.opem ferre figura paragoge.SEDVeit.feorftim ducit.ANIMI caufa-i.ut alum demulceré planec^ recrearem. RELLigio fuit.i.animicolledio a religddomt Lucretius in.ii.Deniq jmulta uides quibâ amp;nbsp;color amp;nbsp;fa-por una.Relligione animü quoquo contingere pado.Reddita funt.Inde religiofus ut multi uetercsp-diderunt q nó mó deoriifanditaté magni eftimatded etia officiofus aduerlus hoies. Dies aût religiofi 'qbus nifi qd* neceffe eft nephas habenf facere quales funt fex amp;nbsp;triginta atri q appellant:amp; alii fenes atq?
hi qbus qd mûdus patet effe.gallus ælius q» hoi ita facere nó liceat ut fubfaciat cotra deop ; uolûtaté ui-deantur facere quo i genere funthæc îædé bonæ deæ uiji introire aduerfus myfticâ legé.id populû fere dicnefafto apud ptoré lege agere Inter facrû aût amp;nbsp;fandû amp;nbsp;religiofum drias bdliffime refertSaern ædifidû côfecratû deo.Sandû muji q fit circû oppidû.Rcligiofum fepulchru ubi mortuus fepultus aut humatus fit faris côftare aitffed ira portione quand amp;nbsp;téporibâ eadé uideri poffeffiqdë qd ' lâacrû eft.idem lege aut îftituto maiori fandû effe putat.uiolaii id fine pÅna nó poffit.Idé religiofum quoej eé qd nó iâ fit aliqd qd ibi hoï facere nó liceat qd fi faciat aduerfus deom uolûtaté mdeat faccre.fimilrter de mu ro amp;nbsp;fepulchro debere obferuari:ut eadé amp;nbsp;facra amp;nbsp;ianda religiofa fiat.IACIT uultenos.df hic unituris Ennius uulturis in filuis crudû madebathomoné.amp; uultur.ris.utnûc î ufu oîum eft.amp; uulturius uelut fæpe Plau.imo amp;nbsp;Ci.ut in pifojié é hoc nouû.'âmulto illud magis appellatus eft hic uulturius illiuspuiu Ciae.Vultures at in talis ut alias qnoc^ depingebat effigies.HERculé iado bafilicû.i.regiû.nd cû multas hercules exanglatus fueritærûnas.aliqn ét regale fuftinuit faftigiü.SVBduco anulum.i.clanculü tollo Q_VO faturi folét ad deponédam aluü.EX INde.i.ex eo loco.ui eftubi poftea figmficct.ME ILLIco. protinam dedi.ideft protinus abiui.SVIVIEN.ueteres dixerût quod effet pinguedinis maxime acceptu Glandium denfatæ pinguedinis nucleum Plinius interprætatur.
uideor.In hac fcena argentarius lyco dum fecû loquit quo pado fuum fupputauerit b..^argêtü amp;nbsp;alienû.Curgulio cû obfignatis a phædromo Iris täq a milite uemtwt^ q nolebatî J^etrat.CONudlerc cogito.i.fubducere ac Inffurari aliqd.fûpta trâflationc ab eis q aliéna ue-licât corpora hinc ét cópillo dicmff.MATVre qfiuit.i.feriufcnle.MATVrc parfit.i . euftodie» At matotado ac retinendo.MATVre efurit.i.tâdé aliqn fame occupât '.VSVS eft ét pecunia.i.opus eft* NE EGO hic me intus expleui pbe.pfedo inqt curgulio ap phædromû me admodû faturaui-OPER* to capiteæfculapiû falutat.Gur ueteres deos opto capite falutauerint Plutarchus î pblematis expofuit 4fit hic neceffe receler.VNOcule falue.Lufcus.n.erat curgulio.De choclitû pfapia.Varro ap enniûdc ce coclites ab oculo codes ut ocles didus q unü haberet oculû quo circa in curgulione eft de coclitum Jftapia Itidé Seruius in odauo æneidos codes hic ppriüeftin aliis appeUatinû na lufcos coclites dixc-rut antiquizun cyclopas coclites legimus didos qd unû oculû habuiffe phibeantur. PROIà piâ.proge-mé dicitprifea loquédi côfuetudine.C ATApulta hoc idum é.i.iaculo peuffum eft. ID REFERT mea d iri
-ocr page 72-.iJtcrefl.AN A Via quafla cu cinere effofus fiet.fenfus eft nil mihi curas hue neamifcris:utais oculû an dû aulas ut ferueat affiftis amp;nbsp;quaffa aula aqua feruéti cadéte in cinere calidum infurrexerit feruor in xi mum tuû oculû ipumlt; ^ effoderit.SVPERfhtiofus.Nûc pro diuinatoreponitquot; fupftitiofusma fubdit tic ra pdicat.un lupilitiofi donatus exponit dicés.fupftites funtfenes amp;nbsp;anus qa fenes multis fupftites æM te deliratum amp;nbsp;fupftitiofi q deos timet nimis qdfignû eft deliratis.Aliter tû Ci.de natura deoj ealiter Laftâtius î.iiii.Q_VODifigne habeo.i.q mihi nota îpreffa eft.IN COMmicies.i.cóuicieris.fiqdé in có miciis mos fuit cóuiciari.LJCET ne ïforare.Ludes lyco licet ne inqtiforû agere fi icômiciare non licet hoc eft i comiciû ubi fuffragia populi exhibebant agere no licet.AVT cuiatis.hoc eft unde es.qdnunc cuias amp;nbsp;cuiate dicimus.ueteres etnas dreûflexa ulrimamt noftras:ueftras;arpinas:rauenas: bergomas amp;nbsp;id genus alia.CAEras quattuor.i.tabulas cæratas qbus antiquis mos fuit feribere-SVMAno.i.fub manu capio.Pli.tû fumanum Plutoné diftû ait.fumanalia inqt feftus liba farinacea î modû rotas figularis^ SED iftû que quaeris ego fum.ita diftamt illud fupra Naucraté que côuenire noluiînaui né erat. CLà peatâ.i.arniatus.MACHAEra.i .gladio.qa hæma fanguis amp;nbsp;chæro gaudeo.DlSSlcir.lcgëdû diligit ex nonio ubi inqt diligere maniteftâ habet fignificationê ut plrnup diligit diuidit Plau.in curgulione dp Reatus elephâtû tibi machæra diligit.DVMaufetâ abfteid qd' peto.Donatus petimus pcano. poicira' iperiofe.poftulamus iure.At ét cù mftatia efflagitamus.Qumti.effiagitafti quottidiano côuitio. Curti us in feptimo de rebquot; geftis alcxadn bellû feroces depofcût.amp; iterû poftulabat aût magis q petebat: ut accepta pecunia quâtaeû«^ amp;nbsp;q fecunt.petere aût etiâ iuadere. Virg. malo me galatea petit.petere amp;nbsp;ire curtiusindiâ ce iiide oceaiiû petiturus hinc petulas qinfoléter petit.PETVlantes amp;nbsp;petulci ér appellantur qpremo ipetu amp;nbsp;crebro petût ledédi alteri^ gfa. Vir.iii.ihi.geor.neque ones ediq; petulci flotibâià fultêt cornigeras norût matres aguicp petulci amp;nbsp;affraniquot; â in ida noftrû in côuéiûmt eöfeflum ludû lapà q petulcû.interdû,p iieloce uli uident âantig ut hoc uerfu itclligi pót ex.uitet quali petulcus qdâ pedib' cöuibrauir.peteffere autiq inqt feftus pro petere dicebat ea qde forma uerbi qua funt laceflere amp;nbsp;mcelTe re:fed ut mihi uidet qn lignificabat impius petere:amp; peteflaut fæpius petat.Iride ét petiminam armisio métoic ulcera amp;nbsp;uuigus appellar amp;nbsp;Lucilius mcmimt.cù ait ut petimen nafo aut lûbos cernicibus tagat eo nomine autem amp;nbsp;inter duos armos fuis q? eft aut pedus appellari folitum teftatur.Nem' ^iii deferipti one fyliæ cû ait petimie pifcino qui menierat.HAMVMuorat.i.ii efearn mó nt alii:fed ét hamumablu mit.TECVMoro.i.tecù ago.Vii amp;nbsp;oratores q caufaj zaftores dnr.CREdo hcrde te effe ab illo.ob mé dacia iqt tua ii dubito qii ille te miferit.NVGAS blaftis.inania loqrisnin bladerare amp;nbsp;blafteróes didi. REDabfolua.i.abt'olnd ut redire qas d.lfaiteipofita ob hiatû uocaliû.ita redoleo:redhibeo:redordior.
gt;* 'M DEPOLnngatoré.lii hac feena miles fecû loqnit amp;nbsp;antequa cû quoq loquarquot; docet quo ilo-CO que nis giere oporteat.CALOphâta an fpcophârâ.i.denforé ne an impofitoré fupplâtato réq appelle Galon.n.pnlchrû lignihcat amp;nbsp;phæno oftédodycophdtæ uero fupra cxpofita eft
â '^etymologia; ratio.ORNAmeta q locaui.népe q tradidi mulieri.MITTO in cômiciû. ubi cû holes iurauerint fuâ fuffragiorum operam le exhibituros nihil agunt.APVD cluacinas facrum. Cluere certare inquitPli.neteres dixenitain amp;nbsp;clyperi quida diftû uoluerût hic amp;nbsp;dea cluacina.S VB bafilica.i-regia ut uulgo pallatiû dici Iblet.SCORta exoleta.meretriculas putidas.STIPVian lolet.qd ' eft ^mittere p iterrogatione.SYMboloK collatotes.i.fnap : portionûiunû exhibitores. é.n.fynidé q có amp;nbsp;bal lo iacio.IN FOro ifimo.i.fori pre infima.PROpter canalé.i.iuxta canalé.SVB ueteribus.fubaudi aren b'^.PONE Ådé.i.poftædé.pôe ordiné fignibcarlicutpoft locü.IN THVfco uico.Varromós a cæliiui-béiio tlinfco diicc nobili q cû fua manu dr romnlo neniffe auxilio cótra latinû rege huc poft cælii obi-tû qd nimis munita loca tenerét ne qua fufpitione cifent dedufti dnr in planum ab eis diftus uicus thu fchus amp;nbsp;ió ibi uertûnû ftare quod is deus hetruriæ princeps.VEL harnlpicé.ab ariga infpicienda diftus harufpex hariga autemhoftia quod ex hara.idcft ftabnlo agatur . VEL L^VI ipfi uoitant.i.uodüramó dant. Vorfuram facere dicitur qui æs alienum ex ære alieno folnatidicit étuorfurâ facere cû minore foc note acceptam pecuniam maiorem occnpat.LEVGAdiam appiam.In appia nia coiiftitutam.
' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TV PRAE uirgo.In hac fcena cnrgulio a lyconc amp;nbsp;capadoce planelium ad phædromü addu
cit mulieré.HANC liberali cam mäu adhereret.Sertoré iqt Fe.qdd putat diftâ a pndédo qa cuipid adferat manu educédi eiâ gfa ex feruitute i libertate nocetquot; adiertor.quû nerilimilius lit diftû qui lererer qd ad potiâ adlertote a lâerédo cÅpiffe nomé quû aliqué ferat petédo iliber täte eandequaipfe lit i.iûgat qa fruges cû ierunt terræ lûgit qd totû ueiriâ amo avebo ' iterduxit. Teré. in adelphis.nâ ego liberali iHâ affero cam manu.donatns.Vins eft iuris nerbis a qbâét affertores dicunt iiindices alienæ libertatis.MANcipio accipia.nexû a mäcipio.Varro ita diftingmt iiexû manibâferibit oé qd p libra amp;nbsp;æs genfi quo lint macipia.mutius q pæs amp;nbsp;librâ fiât ut obligétur.pterq mäcipio detut hoc neriâ effe ipfum uerbum oftédit de quo quæntmâ idem quod obiigaf per libram lieg; fuû ht.Inde nexum diftum liber qui fuas opéras in feruitutem pro pecunia qua debebat dum folneret nexus nocaf ut ab ære obæratus.hoc.C.popillo uncare lyUa diftatore fublatum ne fieret amp;nbsp;omnes qui bonam copia iurarét ne effent nexi diffolnti.Q_VIabiugâr.No.M.abmgat !eperat.alienatpacumâ in edo quaeres te-abftabilis abiugar certû eft loqm.Scrmus ramé abîmât legit inquiens fnper illo Virgiliano abtmatæij
-ocr page 73-CVRG.
rapinx.Abiurare cft re'creditam negare piatio Plautus in curgulionc.ALlEnosmancuparis.idcHman apia facitis ex alienis rebus. PEDESQ_VE. i.pediculi. Nonius pedes autem pro pediculis fic Plautus in curgulione genus eftlenoniu amp;c.amp; Liumsin gladiola pulices neanin cimices an pedes reipode mi biamp;lucillius ubi me uidi caput fcabit pedes legit. VOBIS cu cofiftere.i. uerlan uobifcu. CONlpicif.i. ipeftat ut moftru.legit amp;nbsp;cofpuif.REM bdeq;.i.facultates amp;nbsp;exiftimationê. PARISfimi eftisiibus.Ab eo qd * eft par fuperlariuu pariflimi.amp; ab eo quod eftis ea idiibus.LVSTRIS laceram.Lupanaribus di.-feerpunt.ROGAtiones.i.leges quæ multos interrogatione fantiutur.Na rogatio eft cum populus co.-fulitur de uno pluribus uehominibus qd' no ad omnis ptineat amp;nbsp;de una pluribus ue rebus de quibââno omnibus fanciatur.na quod in oés holes relue populus leime lex appellat.Itaq; gallusælms ait inter le gc amp;nbsp;rogationé hoc inter eft.rogatio eft genus legis:quæ lex non côti nuoea rogatio eft non poteftnô effelex li modo iuftis comitiis rogata eft.POPVlus feiuitmô a feiotfed a ftifeo feifeuntur.n.ideft fantiu tur leges.ROGAtas.i.eofirmatas ex rogatione.AQ^VAM femété frigida efïe.i.côtrana ola aflumétes. AVT male.amp; pindebene.MEDItâté.pro mediranti maledicax es.EGO mancipe te mini moror.i.nolo te qui mâcipiû exhibeas mihi qui nihil habes fcftus mâceps dicitur quod manu capiatur.Cice.in uer ré. quid eft lierres ne illam tibi qdé detenfioné reliquam feeifti mancipes in iftis rebus elfe uetfatos ma-Cipes frumétû iprobafîê.macipes cû ciuitanb' ^ ptio decidifie amp;nbsp;eofdé abfte illarû cnntatu noie pecunias abftiih4Te.Ité in ropicis abalienatio eft eins rei quæ mâcipi eft aut traditio alten nexu aut in lure ceiïîo î-ter quos ca iure ciuili fieri pofTunt.Idem pro murena.Quod fi in ins repente quæ mancipi iuntis pencil lum indicii pftare debet.Prifcianiis in.i-neutru hoc gumi amp;nbsp;a genirims copoika cóis trium generum ut eiufniodi.nam nihili frugi mancipi obliqui funt cafus figurate cum omnibus cafibus adnmcii.
z-'v ONEGO nimc.Minitabûdus miles ad Ipcoiié uenitlyco aüthoiem pamipendit planeq; ir-n Viridet in hac feena SED eapfe.i.ea ipfa.EXCIdioné facere.i.exciderc.QVOl nihil debeo, nô JI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obligatus.FACIAS ferocem.ideft fortertf.ferox enim foms.ferus autem fcæuus.VirgiÃâ
Icenis omnia iupiter argos tranftulit.HABEO tibi res folutas.i.exiftimo follitum tibi a me ce neetîbi me debiturum quicq.VMBRAticus deriieiit.i.qui m umbra uitam agit non ut milites in folc.
VOI homini.Dum leno iiihac icæna lætatur le ré lud auxiffe unies occurrit pofeitq; amicam fl Q â utm^ iurgia oboriunt amp;nbsp;côtrouerfiæ.ARGENiù iit petat.fubaiidi a curgulione^quod fl Vmihi debef.NVNq delinges falc.prouerbiii in illos didû quibâanobis quieq iiö debet.MA-^^^jMflSXIgiad.uerbero.quia maftizo uerbero fignificat.AVFERere hinc.i.ira cócidere ut tuis pedi bus hinc abire non queas. PVGNAE pilares.quia funt amp;nbsp;pugii.e uerborum.OBTRItæ iacent.quia nil mihi profunt.MACHEra amp;nbsp;clypeus.i.entis amp;nbsp;feutû.Clypeus qd amp;nbsp;clypeft genere neutro ut ap Liuiû nô itiqt Pli.a cliiédo ut puerlà grâmatico^i fert opinio.nä cluere ut ipfe arbitrat certare dixerit ucteres:fed quod ieo imagines depingerent ergo a glyphano.i.fculpo.FRVftilatim.i.per lingula frufta.DIFferat. diftrahant dimpent at^ dilaniat.nd differo alioquimn differetia diitindionc fignificat facio.1TA ME. uoHeHæ.a pillis côueledis uolfeHæ diftæ.SPEculum.in quo fpeftamus imagines a ipecio antiquo uer* bo qdm ulu no eft fimpIex.Côpoiitum nero facile ab eo fpedeû quod in fpeculo uel métc Ipeâat.fpecu lar feneftraain Ipeftamus.fpecula locus editus unde circiquaq; fpeâan poffir.Specilli qiiod oculis ad-mufti facit ut facilius aliqd fpeftemus.uitiole fpecilli fcribit plæncy ci lignificare id nolit quo uuliie-ri iinus ptentant.id ndij amp;nbsp;hirci barba iit auR : eius putat qa a fpica nalat âcuius oftédit efficié fpidllum dicif.CALAmiftri.aeus Itorta qua cyrri dneinic^ fiit capillom.AMASfiut.i.aniauennt.MEAq; exitia. Exitiet inquit feilâ excutiet lignificat.eft nimii« exitia ad excutiédas a uelhb'' âibides, græce avappnrToji appellata.LINTEumcg extorlâum.Quod nimii deliciolis hoibuslolet adhiberi.Q^V AE latrina lauat.i. matula in qua iientris onus deponitur. Pulchre centutiatus.Donatus.fuccentunani dicunt qui expleo dæ centuriæ gratia fiibiici it fe ad fupplemetum ordini.feftus centuriata comitia item curiata comitia dicebantur quia populus Ro.p centenas turmas diutius erat luccenturiare eft explendas centuriæ gratia fupplerefubiicere Plautus in faturione fubcéturia centum require qui te ddeftet domi amp;nbsp;Cecilius in tri umpho nie meæ militiæ aftutia opus eft lubcentuna.EXPVNfto in manipulo.Expüdi inquit probus milites dicunt ' e mihtia eiefti.expugereét foras mittere Petilus pupilli ue utina que pximus hæres impello expunga.Manipulus quanti herbæ quis manu poffit comprehédere pro uexillo ponit quia uete-res pédété a ptica manipuli pro uexillo habebät-Oui.in faftis ptica fufpélos portabat lóga maniplos. Inde maniplans nola miles habet.Maniplus ét militi, certus ordo.Cæfar 1 cónientariis laxare mamplol iulïu.VELquingétos curguliones.VermicuIos dicit qui in leguminibus compiunt Virg.populat ingé jé lattis acenti curgulio.diffus quali gurgulio qd' nil fit pter gutnit.OS ÃBLIti.i.ita fini deceptus.
poeta. Parafitâ qrit planefii fe îfeffati ut militis anûeripiat.QVID id tu qris.fubaii-dl ego fcifcitor.Q^VIA1 qfitoft opus.Verba funt planefii q pafit â refcrt.Quia iiiqt refeit mea ----Liidmxqrcre.ARRJpnitmordicus.i.mordêdo.é.n..iduerbii.1STANC canicula.planefii dicit.
HAEdromepperadn hac fcena ex militis anulo planefii cogiiofcit fratré lui milité ita^ dc-P â fpoiideturuxor phædromo a milite fratre planefiiun. ABSVMPSI. ttanfegi pleci.NVGAS .à garris.i'.iiugaris garpo fimplici r.græci fctibunt.amp; cum y.apudquos loquor fignificat ut pin-d
-ocr page 74-daros ftatim in prîcîpio olpmpion.nas eiseaa yapuèp.SOLEO fubaudi nugasgarrirc.TRIBVS bO' lis-i.paruula efcannidet.ii.milité.VELUM chlamydem. Verbum græcum chlamis proprie indumenta militare ftatius chlamys horrida pendet a tergo ledæus apex.CVM bolis cum bulis.Agnominatio figU ra.Q_VAS tu mihi trichas.i.capillos inuolutos unde extricare amp;nbsp;intricare.Tricaeinqt nonius huc atan do plautinum locum iunt impedimenta amp;nbsp;implicationes.amp; inde tricenare impedire morari didaequa fi tricæiquod pullos gallinaciosinuoluat amp;nbsp;impediant capilli pedibus implicati.idem in epidico. Aliquot; qua ope cxiham extricabor aliqua inde ex ipedimemis liberabor.Luc.fat.lib.xi.Nec in amore hoc opuf nec tricone uadato.Tutpil.in demiurgo.Judicia lites turbas trichas côtétiones maximas. Affra. in epi-ftola.I ta intricauit bis liane rem temeritas.Varro in gerunto didafcalo putas'eos iiû citius trichas relia* | nas q id extricaturos.LICET anteftari.Horatius in primo fermonum.Magna exclamat uoce amp;nbsp;licet anj teftari.Ego nero oppono auriculam.Rapit in ius.Porphyrion hoc ei dicit amp;nbsp;licet anteftari adueriâriuS molelli illius Horatius confulit an permittat fe anteftari iniefta manu extrafturus ad praetorem quod uadimonio non paruerit.de hoc aurem lege.xii.tabularum his uerbis cautum eft fi in ins nocamini te* flamini igitur amp;nbsp;capito anteftari.eft ergo ateftari antequam fcilicetanteq manum iniiciat ego uero op pono auriculam porro autem qui anteibbatur auriculam ei tagebat atq; dicet licet anteftari ii ille refpó3 derat licet tum imeda manu aduerJarium tuum extrahebas nili autem anteftatus effet qui iniicere ma* nus adueriario uolebat iniuriarum reus conftituebatur TANq met geniumd.uitam meam. VT FAfti*; dit.i.ut faftu eleuat lüpra nos.PER dionyfia.i.bacchanalia qa Dionyffâ bacchâ''.TVRbo.ió dixit uét^tut bo q græce typho appellat qa c amp;nbsp;turbo q ab eifdé trochus noiardSTI cómittas.qa auferet nee reddet.
quot;quot;Tt âWquot;KGENtarns male credi qui aiunt nugas pdicät.ln hac feena leno libi rem facilem contigiffç autumat ut omnia ex fentétia procederent incidit tamen in id quod præter Ipern eueniret ut cogeretur quam acceperat reddere pecuniam.ME Minis hodie apud prætorem folueret.i. ne W ,__Jkjmiutationibus quod debebat mihi folueret. Notanda conftrudio me folueretmili li ufpiam /menda fit miqua.PILVM catapultarium.pilumhafta pfixu ferrum triangularum eft li ergo catapulta ia culu celere ud lagitta eft.catapultis affimulatum erir:fed potius indrumentum uidetunundelacula mitlt; terentur.nd ita te neruo torquebo inquit itidem ut catapultas folent.ROBVfto carcere.i.firmo inexpu* gnabih.lNTEftatum.i.nullis teftibus conuidum-POTVISfet mitrere.i.liberare fetuitute.
/Johannis Petri Vallas Placentini interpretatio in caffmam.
^V^Talino uxorem habuit cleoftratam unde natus theutyumicus caffina erat ancilla domi fiiblata:aliude in domu delata.quamaluerat materfamilias bene pudicet^-Stalinoma Jritus illam depibat.eius filium amore conflagrabat.pater ita^j fubornat olympionem i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I iiilicum ut eam libi uxorem pofcat. idem filius facit chalinum enim feruum fui iiubet
H lt;J eandem fibi depofcere.pater filium peregre mittit ne fe impediat.Vxor tamen pro filio contendit, fornutur.fottitio fenem adiuuat.mulicres dolum ftruunt ut cum olympio uxorem caffmam fe dudurum exiftimat chalinum feruum pro uxore ducat.itaej incognitum inedicti la occupat chalinus olympionem pugnis uexatum extrudit foras idem contigit feni nil tale fulpicanri-cognita naq; puella ingenua filio nubit.Nomina confiäa in hac comoedia fune ftalino quafi dicas ad* iniffarium quia ftelo mitto fignificat. Chalinus . frenum agræcis dicitur quafi frenum feni obiiciens» OIympio:quafi olos lampros. ideft totus colluces quoniam in nuptiis fe multum feftiuum locat.CIeo ftrata Italinonis uxor:quia cleos gloria amp;nbsp;liratus dicitur exercitus.quoniam cum marito colligit unde amp;nbsp;gloriam refert myræna a græcis a latinis murena.quæ cum officuiis multis conflet ea diftringuntutâ in caudam qua amputata abiiciuntur quoniam diu deoftratæ obftitit amp;nbsp;deni^ fault. Aledimus . qua* fi adiutor mam alco adiuuo fignificat. quia ftalinonem in nuptiis adiuuit.Pardalifca quafi uaria ut pat dus quia uarie fe commutât dum fenem ftalinonem uerlat.
quot;'Wâ^WIDEM Q_VI facitis maximi. Quoiham fraudes in hac comoedia eueniunt.Q^VI VTVN** TVR uino uetere fapientis puto.a comparatione fimilium utitur argumento.Sapientis accu* B nbsp;nbsp;nbsp;1fatiuus eft quia duplicem aut in duas confonantes definentia nonuna accufatiuü pluralem ta
gt;.^in is qin es mittunt.Q_Vl eftis in fenioribusJdeft femorum tenetis locum.HING IN com* mimé locum.i.ad inferna in qué eómuniter omnes-ATQ_VE alienum es.i.fi cui debetis quicq nolite admodu effe folliciti .FLAgitatoré fuû.i.crebrù amp;nbsp;inftanté petitione.id iidcj flagitare eft.LVDVS da tus eft argentariis.hoc eft nequidé argétarii quicq exoluunt cuipiam.ALCEdonia funt circü foruideft tranquilitates ac quietes.Varro apud pacuuium alcyonis tutulus puolans furor.hæc enim auis nunc græce dicitur alcyon noftri alcedo.hæc hieme quod pullos dicitur tranquilo mari facere eos dies alcy onia appellant quod eft alcyonis ritu.RATIONE utuntur.i.refpeftu.SECVNdu ludos.i.poft ludos.
AVRES uotiuæ.i.cupidæ.CLAErumenoe.ideo fortientes quia clæros fors didtur.CVM LAtrantino mine.ideft claro operto quia fignum canes dant latratu luo ideo latrati.Varro canes q latratu fignum dant ut figna canunt canes appellata: amp;nbsp;quod ea uoce indicant quae no^u latent latratus appellatus -
-ocr page 75-CASSI.
ANNOS faftumcdfexdedm.Annos fadiim eftimperfonale ucrbnmcp pluribus aduerfatur grammar ticu qui nullum cafum putat admittere uerbuimperfonale paiTiua euocis trafitine.AMAT efflidim.i. fe amore affligit.LEdOnes parat.i.controueriias inftruit.ALLEgatut.i.mifit.CLAM uxore prorfus uxo re nefcia.EXCVbias foris.ut löge ab uxore abiit amp;nbsp;excubet cum amica.ARMIgerum.i.chalinu qui do^ mino gerit arma ac licut arma multis dicuntur modis ita amp;nbsp;armigerum dicimus.luuenalis enim luden ti fumminifttantem pecuniam armigerum uocat cum inquit difpenfatore uidebis armigero. INTRA præfepis luas.ideft in fua poteftate ut pabulum cum iumentis propofitum eftin præfepibus iamin ipfo rum uideturpoteftate.ABLEgauit peregre.ideft foras emilit ne ab eo compelleretur caflinam deferere. SERVIles nuptiac.elypfis figura eft:fubaudiendum enim erunt.SERVIN.ideft ferui ne.NOVVM attu lerunt.fubaudi poetæ.NVSq gentium.Ornatus caufa gentium.lN VRnam muIfi.Mulfum quod græ ci mellicratum uocant ex aqua amp;nbsp;meile na Antonius mula interprætatur.nam ex uino amp;nbsp;meile Ånome li uocauLNON manebit aufpices.Aufpicato enim eunda ueteres laciebant,
f ONSERuam uxorem.Argumentum comoedia: paucis comprxlienfum:unde fibula: nome Wc « ut in exteris dinofeitur.SERVViusneq.ideftimprobus amp;nbsp;clialinus intelligitur.DOMInum. U J ftalinonem.MVLdat.ulcileitur.VlLLleum.olympionemmnde uillico uerbum.Apuleius lib.» viii polTeflionc maxima illa in qua deueneramus uillicabat.ADOLElcés,népe filfâ familias. yâv ON MIHI licere.Queritur chalinus olympionem confequi quoquo eanminitafqtolympio fi â n caflina ducat uxore fe peffimis excruciaturum modis.NON milii licere.Hæc nox plurib^enu 1 nbsp;nbsp;nbsp;Btiatur modis:figniftcaracp liabet non pauca.nam liceo neutrum pafiiuam habet fignificationé
quot; dicimus enim liceo a te.Contra liceor deponens adiuam.Perfius.Et centum grxeos curto ce tuTeTicetur.Licet uero imperfonale uerbumlicitum eft.unde amp;nbsp;licentia difta. quam fibi fupra id quod deceat quilpiamalcnut.Licet autem coniundio quæ quanuis fignificat.Et licetaduerbiu quo Ixpc Plau tus utitur confirmaiidi:ut poitenus cum fepius hoc uerbum iteraffet quidam,Alius adiecit obiurgans oia licet licet: a quo compofita alia aduerbia fida funtillicet:ut fupra Plautus in captiuis illicer parafitt cæ arti in maximam malam crucem:quod dici quidam opinantur:quali ire licet: nec mirandumfi cafu habet quia quandoij ut apud grxeos ita amp;nbsp;apud latinos mueniuntur aduerbia iungi cafib^iit illi' âergo uenimus.Ponit enim ergo pro caufa in qua fignificationé folutæ quoe p orationis fcriptores ueteres fegt; peufi funtmt Gato in rebus rufiicis ut Titus Liuius.ita fcilicet fcire licet:óc uidelicet uidere licet.Q VID tu malum.acfi diceret malo omine.SVTELlis tuis.ideft fraudibus atep fallaciis. PRAEripere caflinam uxorem.ideft quam ego uxorem futuram meam arbitror tu præoccupes ac præuenias ut tibi det . HIC NON magni pretii.Leptotc figura:dat enim intelligi indignum effe ut in urbe diuerfetur. IN PRAE-fedura tua.Quia uillicus uilx cultos es.Q^ VOD legatum eft.ideft tibi mandatum ac tuo tributu oneri. VRBAnis rebus.quæ in urbe gerûtur.Nam amp;nbsp;urbanum ficetum etiam nominamus.DIEREdus.ideft in diem prxftitutam eredus ac morti addidus.RVRE incubabo.fumpta tranflatione ab anibus q onis incubant.Incubabo igitur commorabor nec quoquam me recipiam.HERcle me fufpendio.ordo ner* borum eft.Satius eft me mortuum fufpendio:mortuum pro moriturum dixit.IN LAqueum ne duas.i. ne dederis in uenationem ubi intentus laqueus eft.EXSTERquilinio effolTe.Sterquilinium Varro atq; Columella congefium laetamen uocant -Vndeitereorentuc agri.Effofle igitur inquit ex fierquilmio ac fi diceret ex cloaca.HABEBO in nuptiis.ideft tradabo dumiiuptix fiunt.HVIG lucebis nous nupta: facem.Cafiinx inquit quæ nunc nubet facem fuccenfam attinebis.Eft igitur luceo uerbum ut neutrum abfolutum ita tranfitiuum ad accufatiummt hic quod in aliis quoeg uerbis alii clari oratores faduntmbi enim figmficatio ibi amp;nbsp;mutatur conftrudio:ita amp;nbsp;Virgi.Corido ardebat alexim:dixit ex abfoluto tranfi tinum faciendo.LVCEbis facem.quia in nuptiis facet fuccendebantur.POST id locorum.Illud locoj^ ornatus caufamt interca lod amp;nbsp;ubi genrium.AMPHOra una.a græds amphiphoreus genere mafculio ut mutata terminatione mutantur amp;nbsp;genera:noftri amphoram tÅminino genere protulerunt.VNA fe mita.idefi uia angufta feorfum a uia celebriore. VNVM ahenum.uas ex ære conflatum. VT POftilena poffit ex te fieri.Poftilenam uocat lignum incuruum a clitellis iumenti clitellarii longius loris porredu amp;nbsp;fub iumenti cauda retentum.Didum quod poftremas iumenti partes teneat. NVNQ_VAM xdepol ieiunium eft aeque.hoc eft nihil tam inane:nihil tam exhauftum q tu fueris.CeIfus in quarto.Ab ea ieiu nin inteftinu incipit no ita implicitu cui tale uocabnlu c:qa nunq qd accipit cótinet:fed^tinus iinfeno res ptes trafmittit.RVRI reddibo.p reddatur ét in menæchmis.Salmi tibi ita ubi mihi dedifti reddibo. ET FAmeheus.i.exuries.CONdigne recubes.ut dignus es te recIines.MEA meliUa-ab eo qi eft mei di minutiuum melliculum eft:ut alibi Plau.namp;c diminutiuum aliud genere focminino melilla fecit:nifi fic diminutiuum ab eo quod eft melina quæ fpecies metalli eft in melo infula effofli.
OBSIGNATE cellas.Cleoftrata pardahfcam ancillam commonet ut claudat aediculas:ncc feni Stalinoni prandium paret quod ipfum amore caflinæ tantopere conflagrare uideat. OBSI-GNAte ceUas-daufis cellis amp;nbsp;uafis ueteres obfignare confucuerant:cp Cice.in epiftolis often jiit.Celas didt in qbus eelanf quæ ibi reponundinde amp;nbsp;celatius diftus:utipfe in captiuis te fa cio celariu.ANIMIamorifj caula fui.ideft ut uoluptatem capiat amp;nbsp;amores expleat luos.FLAGlTlVM
-ocr page 76-illudhon.plus eft q fi flagltiofu hoïem dixifléttobliquus enim ille cafutaim hét maiorémt eum etiam dicit qd hoc fit hoîs.EGà iHû fame ego illû fiti.amplificatio per cógerié.ACHEmtis pabulû.i. q deerc pitus iam meref pafcere acherûté.népe ad inferua detrudi.STAbulü neqnæ.ubi neqtia ftabulaf.fere ne quitia de libidine did foIet.PER tépus.Dicimur enim tépomtépore amp;nbsp;per tépus eadem fignificatióne.
â'^^Q_VImini comites.Cleoftrata uicind fua murena adit apud qua mantu fuu malae traftaróis acculât abnté.Myrena abfentis tuef partes. 1N PROximû me hue.i. ad uicinä exeo mcâ: hue 1ite.MANVS caluit.i.fallit ac fruftrafiun amp;nbsp;calunia difta utprifci putat gramatici. EST DIui' due.i.tam mihi q tibi.na diuiduu didnT in duas ptes diftributu «quales: utluna diuidua: ita 'Pli.ita pla?ric|5a]ii.NEQ_VE plura funt mihi q ego uelim.fubaudiédû q 'tibi.OPTIO cft. fenfus é: nô é in meapofitû ptâte ut qd ' ad me attinet obtineâ.ADMVliercs.i.qd ' ad mulieres attinet ut ufurpét.HlC licet dicere nos fumâ.fenfus c:pter nos aims eft hic nemo licet proloqui qd' ueru cft.HAVD cómodi é. i.nó cedit cómodo.NIL domi deliqu.i.donh = il deeft a delinquédo:ita amp;nbsp;lunae deliquiû dicinfâubi de ficit:ita nanqi uetercs locuti funt.lGlTVR.luper hac caufa.
OVINIbus rebâ'.Stalino amore caftinæ ïfan^:amoré cûftis reb quot;pfeifdû putat.obuiâ é uxori deo ftratæ hinc iurgiû oborit plura utrinq puerba.Q^VOD plus falis.i.plus códiméri. LEPOris⢠uauitatis.QVOD pftat.pcellit:eftubi in tribuédi ligmhcaröc ponat.Impfonalc aut mdi^ c vâirg.pftatmÅtas luftrarc pachini.At pfto fu cü dicimâ âaduerbiu éifignificatq ? pfto pntid ei^q loquif.MAGiS initio mudicus mudicidtideo.magis inqtalligor mudiciis deo qmudicias ocs oibus pbet.Verbu initio Dona.exponitmbi initiabûtinqt ut qdd cibo amp;nbsp;potu ut qdd facris ubi ira legér apud Varrone initiari pueros eduli« amp;nbsp;poticæ amp;nbsp;cubæ ditiis edendi amp;nbsp;potddi amp;nbsp;cubddi ubi primû a lade amp;3 cunis traftérût:q, Virg nec deus ht'ic méfa.Annotauit Probns:fed Teretius Apollodoit :feqiiit apud que legit in infula famothracü a cerro rpe pueros initiari more Atheniéfiû.MYRrhopolas.unguétarios di' cit:mprrhon.n.unguétü amp;nbsp;polo uédo.HAECmihi mala res.Dubiû eft an dicat hæc mala res abfolute. i.mala fÅmina:an mihi mala res.SANû es.nû fanussan no fanâ es.Q^VANtu deamo.uehemeter aino: ideo filius.Vcic exiftimo potius Icgédiiqd ' te deamo.i.qdte plurimû amo.MISER reneor.i.id intelli' gor amaror eé amp;nbsp;amores mei funt paid.PALIO detergere.Paliû näq; agétes comÅdid iduerdt qa palla ta comÅdia:detergere ob ungueta qbiis caput illcuerat.CANA culex.Cana dicit qa feiiex.Culicem uo cat qa ut aculeo culices corpufculi pexigui exagitdt hoies:ita fenex paucare iiiriu q, adolefcentis munus erat attérabat.VNGVENtis plitus.pfulus COMmétatus eft.cófixit.IN LVftra in lupanaria in proftibu Ia nó dixit in luftris:fedin luftra ut hois acceffé ad ea indicaret. VEI luftratus.ubi proftibulatus ac inter lupas iacuifti.VTRVgatin ruga cótrahit ne odorpfundatéSed Auliis Gel.rugat pro rugatur eft inters ptatus inquiens Plau.etid no diffimiliter.Quid eft hoefrugat paliu.Amiftus non fu comode. An hie fit locus in caftina corruptâ. An in quapid alia comoedia q amplius nó extet:ïcertü eft ficut nequidem que ftatim fubiungit.Exi tu daue.age Iparge.Mundu elfe hoc ueftibulu uolo. Venus lictura é nia: nolo hoc pulueret.BIBÃæs.i bibédo ablume pecunia «re cöflacd.DISPERde rem.diflipa facilitates opelq; liras. NIMIVM tinnis.fupraq decet pftrepisieffiftü a iioce uerbû tinnio: unde tintinalia amp;nbsp;tintinabula . Inde tintinire apud Nemé hoc modo trh ibi mollê erepiré faciebat tintinabat cû per «des amp;nbsp;apud Afranium oftiarii impediméra tintinire audio.EDVcet pueros.tollat alat.QVI malé.quo pado mala hora.SVB olet.ulfacio quid re^zgéras te caflind amare.Q^VID friguttis.Quid amore afflideris. TAM cupide eu. pis.figiira archaifmos.IMPEtraftere.fore ut impetret.CONuenis.nulla inter nos cotrouerfia.C^VOD nûc liceat dicere.fitis amatorie pofteaq inqt pnte ipfa niihi nó licuit alum meû apire nûc dcmû plera. SVBolet id hoc uxori.Olfacit inquit med animi fniam uxor.Q_VOD ego machinor.qd'ftriio adorno aftuq; meo compono.ARMIgero dat operd.Chalmo faiiet dedita opera ne ego potiar muliere.
.'x VIN illu dii.Stalino chalinu blandis uerbis ftiidet in fuam euocare fententiam:ut olympioni Ãq W calfinam cedat.Is aut non conceff nu pedore obdurato affirmatiitacg fenex fortiendu efle exi â nbsp;nbsp;nbsp;9ftimat.QVIN illum.fubaudi chalinum.PORrediore fronte.hillariore:contraherc enim frd
iolemus tnftes.Porrigere aut amp;nbsp;explicare rugas hillares.AVSCVLta ergo loquar.dica in quit fi aduertas.CAELIbem.i.fine uxore.Hora.Martiis c«lebs quidagd caledis.didus cælebs c«leftem nitam agens.AN MAritu feruu.Adiediui imaritus marita mantii.nd amp;nbsp;uxore niaritd dicimus. Horatiâ Marita rotudioribiis onufta baccis ambulet:amp; maritare nedere.ide:Altas maritat populos.AETAte de gere.Viuerein mÅftitia.OPTIO h«c tua eft.optare eligere eftmnde optio.VTRdhaji.nó ut^ uetuih hnt codices.TRAguld decidero.tragula inqt Noni.efthafta.Sal.in.iii.hiftoriap : auidiflimis atep prom ptis ducibâ ut metellus idu tragiil«lauciaret.fenfus eft meû iftû cogitatu parte aliqua uerfus imifero aC cadere fecero ut tranlitiiie decido ponatur:qq funt qui deiecero legant.SVTFRAgatores tuos ulcifcat. nindidam mihi capiam de eis qui fuffragantur tibi.MACHInare qd' lubet.fabrica quid iiis.funt.n.ma' chüiætun uerbû machinari inftra adingentia trahenda pódera.Hora.trahut machinæ cannas. VXOR exorauerit.ne caflind uxore ducat impetrauerit.ECCE me nullu fene.uita deiundu-SPlCVla infortita funt mihi.Si non impetraueritinquit fpes fubeft aliqua qu«uelim obtinendi:quafi figédi ipiculumn« configendi meos aducrfanos Sl SORS autem decolaftit.Colare pauxilanm liquore alique ftiHatiuKj
-ocr page 77-CASSI.
eft emitterem^ amp;nbsp;colla difta pâq liquor emittitquot;.Virg.Collacg plo^ fumofis deripe teftistdecolaffit fue.-lit diminuta fefellerit ue.GLAdiû facia culdtrâ.In culcitra procubimus ut quietem corporis habeamâ . cumbam ergo inquit m gladium ut pro culcitra mihi fit:hoc eft gladio peftus traiiciam : miliicg morte confcifcam.cuicitra a conculcando difta:nel quod tomento inculcetunut Varro amp;nbsp;Feftus.
wNA AEDEpol opera.Olympio no quit a cleoftrata obtineri ut caffinanó duceret Hxoreramp; p â u | inde lene recreat nutio fuo:uerutfi metuit neqd negocii ab ipfa hlioqjfibi olim oriaf ⢠VNA W 1 ædepol opa.i.una eade«^ róne ipetraueris cauma a me:amp; in furno pro pane códideris. ATcg torreto.Fed torres participialiter pro exures ponit ut eft apud Pacuuiu. in antiopa fidmeo uapore torres terras fÅtû excufierit.lignificat et fluuiiifubitis imbribâ côcitatû qui alioq liccitatibus ex^ arefdt.Torrere a torro deduftupprie fignificar ficcare atq; arefaceretfed ufurpatu é id pro eo q? igne ure re.Plau.una ædepol opa amp;c.ISTAM opam a me ipetreszqd ' poftulas.folcecophanes eft figura qd poftu lasaufi fit qd'poftulas per iftd opam.i.hoc mb ut fit figura elipfis.ATq? ambons ingratis.i.noletibus uo bis.AETAté exigis.i.uiuis.MEGVM oraret Creber hic loquedi modus Plauto mccu oraret.i.ageret. un amp;nbsp;orator.IN FERméto totaft.ficut fermétû maflam diflicit atq; apit feruore fuo ac turgere copellit: ita amp;nbsp;uxor tua ira tumet . FLOCcifeceris.paruipeiideris neglexeris alanæ floco minimi mométi duâa funilitudme SVÃueniet tcrgo:aut capiti aut cruribââ.Quis dabit unde corpus tegdlTA ré nata itelligo. i.ita fieri oportere cxiftimo:amp; rei natura depolcere.NECESfû eftiiecelfe neceffis neceffariû amp;nbsp;nccellum ait Donatus.VORfis gladiis depugnarier.i pûftim ræfimq; pugna nobis meûda.DUS lu frætus.Confi do diis itaq; bndice.i.dic bona uerba.ita.n.ueteres loquebanfubi quid uouédû foret.Tibullus.Dicamâ bona uerba uenit natalis ad aras.Sicut ét Ãi fauete linguis-EMlSfu eft titiuilido.Feftâ titiuiliciu nullius fignificatóis eft:ut apud græcos axctKlpa Kaï xupÃoTrocr.Plau.nö ego iftuc uerbumemifi titiuilido.âita nd(ÿ in uetufto qué hémus codice fcriptû eftaiónulli nero ut Fulg titiuiliciu dici uolürfila putrida q de telis cadunt.VIDI EGO diis fretos.qui confifi fuiflènt diis.COLLATIS fignis.ideft unum in locum ad pugnam perlatis.hoc eft ibi ita fortiendum qualipugna ineunda.⢠quot;â W 'quot;lt;l|||r ACE chaline me certioré Cleoftrata accita a côiuge ut fortes amp;nbsp;fituid ferat foras exit ac fortif: ac fors olympioni affuit.EXTRAportd minutid.Minutia inquit Feft.porra romæ eft difta ab ara minuci qué deuputabdt.Legit amp;nbsp;metia.No.n.Metia inquit tribâ a quodd caftro fic appela lat.ARIO1à huchéo domi.quia diuinabat qd ' diceret fe certo fcire;ab ara diftus.PROpL at^ tollamus ligna.qd' pugnaturi fadut.Signa uexilla dicit.TE VNO adeftplus.i.fupes tu plufq ego uelim CORculu adfudafis.i.ueheméter affudaueris.SORtis cedo mihi.Putat Prifda.td nto q accufatiuo plm ralibus dici fortis amp;nbsp;tralis.ATq? ét fads.fubaudi pperd q eft puerfe amp;nbsp;nequiter. MEAmulla.i. fuauitas a mullo difta.TVMigit ego fortis utrinq fubaudi mittd.eft.n.elipticos diftû.VNDE uilicus é.i. a qua pte inlcriptu nomé uilid é.ALIA fortis fub aqua.Ita ueteres hæc fortis dicebdt.PIETAté tud noui.ito. nicos diftü:amp; pinde uultuofe legédu eft ne quid iiegat alferere uideaf^OPVLna.i.e populo arbore.ut illudnotu.Populus in fluuiis abies in motibus altis.AVT abiegna.i.ex abiete.ita hæc deriuata pter ana logiificut corylo colunius:a qrcu qrnus.Licet dicatquot; ét querceus:a falice falignus.ECCE ré uxoræqud. ubi nulla fraus eft adhibita.DE VOtabit fortis.i.execrabit id.n.deuouere eft.Oui.inibi. Deuoueo req tuolcgmó.Et in epiftolis.Thefea deuoui.Idé Deuouit tiati fpéq caputq; patés.Vn deuotor amp;nbsp;deuotrix unpcds dimt Seruiâ î.iiii.ænei.huiâiteratiuû uerbû é deuoto:fignificat ét denotare diis le deuouere.Ci . Codites cótra oés copias hoftiû tenuit ipóre folmq piem deciû:q filiû deuotauit:ac imifit î médias ho-ftiû copias.CAMum amp;nbsp;furca feras.Caniû luné dicit quo rei ac ddiiati alligant furcæ.SORtitio eueniat i.fortüaiorté afferat uiftoriæ TVPte forti.fortio fortis amp;nbsp;fortior fortins.IN SüRtiédo fors delicuerit; i.ita in liquore euanueritmt olim pro gnatis hercnlanis eu inuidiofe uexarenf eéntq acculati fortes fal-fæ nufq cóparucrut.VIRgis calefafto ære.hoc eft ut uirgis priâ caedatis inde ære calefafto colliqfcas. SI HIC Iratus.Cu indignatóc legédu é amp;nbsp;ftoniacho ut ironicos diftü itelligat.HIC uiiicut.corrige uincet PRAEcide os.fadé pugno cótüde.OBLAEfis manu.ne inquit offendas manu affume tibi fufté uel fa.. xû.COMpffâ palma.i.pugno ne.AN porrefta.lubaudi palma.i.explicata manumépe alapa incutiédo. Differt palma a palmomtfit palma manâ explicata.Palmâaût a digito minimo ad policé méfura. FERI mala tu illi rutius.olympioni.f.IMPEiiü exhibet.i.impat.OMInemihi uitupat malo.me p huiâcötume hä uitupat.CORIienofü.Lienis.i.fplenis natura hós ut torgeat fient lien:fi mó lienofü legédu fit: Nam quod lequitur iadudum falit mendamineffe oftendit.Corrigamus igiturmon licnofum: fed ludiofum fctibendoudeft lübfultantem more ludionum ac in corpore emicautem:ut illi in theatro.Q_VO ducat fub^udwxorem an tu fds inquit qua longe hic diftet uilla ubi rus abeundum.PRAEfenti hoc.chalino. Z^Jp^NVNC.Chalinâfecü triftatquot; coq magis dolet:quo uidet fené geftire gaudibûdû.MEAM ope luferi.Nihil mihi,pfecerï.REftis füpti fecerî.i.îpéfâ fruftra egeri i refte coeméda EXpetiuilIe.
cócupiuiffe.TREpidabat.metuebat;ut fugerut trepidi uera ac mäifefta canétes ftoicidæ: aut tre pidäSat exultabat lxtitia ob uiftonä ap Perfi.Hic ueq more,pbo uideas nee iioce ferena Ingétes trepida 're tijos:aut trepidat^ pabat:ut Vir.Du trépidât alæ.MIHl bnuolétis.aut ironicos fené dicit:aut cleoftra ta:qapin amabat chalinu una cu filio.CüNceda huc.feorfü iero.INSIdias dabo.i.obfcruabo qd agat.
-ocr page 78-SINE MODO ms cucniat.PIcni Istiria olympio amp;nbsp;fcnex fibi inuice cögramlanf.Mittit olyn^ pioné fex obfonatu ad nuptias TANq carbonariû.SoIêt fiquidé carbonarii eu furca procède re.RETKOuerfu céda ad parieté.i.rctrorfû me recipiâ ut lateâ ad parieté.IMITAbornepâ.i-fcorpiû.græce.n.fcorpiâamp; fcorpio latine iiepta.Cic.iii arato.Hûc fubter fulgés cedit uis fonri ué rutulo feqf colluces corpore uirgo.Ex in pieftæ claro cû lumine chelæ.lpfaq; côfeqf luces u.o iimgtianepai.Nepâ qdâ cacrû putât ad illud Plauti retrouerfû céda imitaborncpâ:amp; illud aliud aut , cû nepa eet dubiû in utra^.nâ nere nepa fcorpius dr.Ci.de finibâ'bo.amp; ma.ferpe anguiculos:natare ana ' 'ticulasmolare merulasscomib^uti uideamus bouesmepas aculeis; fud demq; emq;natura eé ad uinedu duce.Fcft Nepaaphroie lingua ivdustqd' cacer appellaf:uel ut qdduolut fcotpi^.Plau.Dabo me ad pariete imitabor nepd.Colu.li.xii.Idibâ'martiis nepa incipit occidere STIMVlop ^loculi-ut in loculis Rt nat' pecunia:ita hic meref ut in ipfo ftimuli recodant quo uexef magis.PROtollo morté.differo.nolo mori ut ftatuerd.CERtu efthuc acheruté pmitrd prius hoc dicit priufqipfe pereo olpmpione neci da' bo.ECQ^VID amas nue me.'Sedmo edepolme q te minus.ita feribédû ut corrigat.VIDEorlingere⢠a græco lincho lirini lingo dixerur:cuius pafliuû ptentu liJichme:fit amp;nbsp;attico morcelichme: un digma eligmatis q barbaro uocabulo hodie dr eleftuariu.APAGE te a dorfo.i.cotine te ac a me loge abi- JN REdd redii femitâ.nûc qdiit inqtintelligo uejcmecdu.n.chalinus fatis accepat a fene caflina adamari-Q_VJD malu oparis.i.in mala re qd tu agis opis.VNO in faltu.Quia uno in loco funt tanq una in lih ua capiunt apri.DOMVS hæc.fubaudi mcini.TANTIiper.i.interea.DVM ego cu caflina facid nuptias .i.cuilla cube.TAMuerfut iuiuitis td uafrc amp;nbsp;calide amp;nbsp;aftuteuird agitis.TENE marfupiu. loculos uiln co fencx pbet ut affatim obfoniu paret.EMIto fæpiolas-teneras fepias.LOLIgiunculasâordeas:amp; ideo paruas.noia funtpifdû.LOLligiûculas.ergo molles lolligines-Pli in nfo mari lolligines quinu cubi/ topt capiunâfæpiæ binûmeq his bimatu lógior uira.lMO triticeias fi fapis foleas.Solcæ quoq pileesj fed qin dicit tririceias amp;nbsp;folea caldaméti genus eft pot iiidcri e tritico faftas eé foleas Q^üo aüt foleæ có dnenflib.iii.Apitius docet inquies.Soleas batues amp;nbsp;curatas copones in patina adiiciés oleu liquamen uinu du coqiiif teres piper ligufticû otiganû fricabis fuffundes oua cruda amp;nbsp;unû corpus facies fup iolo as refüdes lento igni.e^VAM fculponeas.Cato in rebus mftidspro gne caldaméti Iculpones peniti népe ita pedurnos uocat.Q^Vlbus batuaf tibi os.Cmdaf uerberef inquit tibi facies fculponeis ac foleis batuere.n.uerberare.Sueto.in Calligula.Mirmillone eludo rudibâfecù batuété amp;nbsp;fpôte ^jftratfi conio dit ferrea ficca:ac more mcioiecû palma difeucumt.VIN LlNgulacas.hoc quoq; nomé pifcis;fed amp;nbsp;lm gulacd didmâ loquace locumleiam amp;nbsp;uerbis profufioré q lit panideo fubiungit ea lingulaca eft . Nam nunq tacct.IN RE præfenti.i.in pütia-OÃSOnato ampliter.amplû facito oblomû.CONuento é op' ⢠oportet cóuenirc.IN NOxa.in cuIpa.PRAEuortar uiros.i.anteibo amp;nbsp;præoccupabo.ur Fuga præuertif hebnuTAM iiifti uidmus.Prouerbiû uetus uiftos uincere ex ofculana pugna natü:uel utalii q Valeriâ Lcuiniâïpator romanâ a Pyrrho nidus breui eûdé regem deuicerat;cuius rei meminit Titinius hoc mo doihæc quidem quali ofculana pugna eftmdores in fugam pulli hinc fpolia coIligant.EGO nunc nicd fim.fubaudicondiam:quam coquus condiuerit.nam hinc dolos in fenem amp;nbsp;uilicum ftruent.
VNCamici.Stalino iiicinû alcefimû exorat ut ædes cömodct quo fe recipiat nupta cum ma' n rifo. SIS imago.i.referas imaginem amici an inimid.PONIto ad côpédium.i.breuiter amp;nbsp;fi 1Are teporis dilatione te fené corrigito.FAC uacétædes.mihi uacuæ lint ut eo me redpid.FA -Xj^ Vcito dü.fyllabica adieftio eft dü.NEMIneris uorfus.i.memoria tenueris uerfus.Q_VÃS cart* tat eolaxSûc iiiri,ppriû.uel colax qa græce ita notatur affentator ab eo qdcoló a grædsnit autor éathe neus dicit nutrimentû-CVM cibo.Videturaüt hic uerfus qiios canebar colax fæpius cû cibo itcrafîc:c ergo fenfus qa alcefimâ dixerat fe feruos amp;nbsp;ancillas miffuK in domüftalinonis fac inqt ftalino cû cibo ueniât.Qiiod faciliâ indicat ex eo qd feqtur cu inqtut.VTVEniant quafi eat futriû.nâ qui futriû pete-' bat ut potelocû fterilê in thufcis fecum.unde uefeerentur affercbant.NVLLO fcito fcitus es. fapiédam nullam habcs qui hæc mihi dicant.NIMlAS delicias fads.Deliciofe nimiumagis omniaJN QVAE' STIONE mihi lis.hoc eft caue ne mihi a te lit inquirendi iniundus labor.
---^pTPROperarem arceflere.Cleoftrata ut fibi a marito mandatum didt it ad proxima myrrina w u 1 ut earn diftineat non pofcat ad nuptias atq ita maritu dus alcelimum fruftraf.ARCESlere.i-W 1 euocare.LIBEræ aides ut libi eflent.Ex mlidiis ut audiuerat chalinus fenem amp;nbsp;eiâ acceperat có lilium ita cleoftratæ dixerat:ideo idé commemorat.!GNAuiflimis.fubaudi marito meo amp;nbsp;ai eelimo.VETVLIS uernecibus. Aries caftratus ueruex efficitur quafi inuerfam habés natura:ideo hos fe nes ucrueces appellat iit pote ad uenerem ineptos.SENATI columen.Iuxta fecûdâ declinationé prifea cófuetndie fenatâ declinaf a fenioribâ natu.PRAElidium populi.Oîa ironicos dicta.NON ecaftorulli cmptâ ê modiâ q uenit falis.fenfus eft falis modius qui uédif nó uili ptio cóftat.i.carus eft.falem fapien tin dicimus quod ita mentem condiat fapientia:ficut lal cibos.quoniam igitur,hi fenes deliri funt lapi' ⢠entiamepnon habent id mirum uideri non debet quoniam carus eft falis modius.NIHILMOror.ideft nolo PÃST cóucnero.i.mox adibo.ATQ^VEiftä iube.fubaudi ualere.EDENtuli.line détibus.MlHI contraxir.hanc lité cömouit.Q_VASI catilatim.i.canum ritu per alienas domos eunriû.FLAGItiû be-
-ocr page 79-CASSE
minis.flagitiofushomo.NI S VBolet.Eqd * fiifujj: fit dephendat.VT SVBducà m natiim inrfiim in put :ii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uitunum.Pulumafubi corpus quieturi conftemimusunde amp;nbsp;ubi iiaues in terrani fubducuntur quietu
1^ tæ in^^uinariis collocari perhibentur ubi trabibus fubieftis a nauigio uacant.
^X^~^^^^LTItia magna eft.Stalino a foro rediens ubi feaduocatû eé oportuit amico dolet fe ab ilz J^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P^iBk ^® hiiffe occupatu:obuidq j fit uxori a qua eludif.Q_VO E) amet i mundo fiet.i.fmemaciila;ac
'^ k ^^^difficultate ulla.DVM afto aduocatâ cuidd.Differt aduocafâ a procuratore amp;nbsp;cognitore: q? ut Afconius mqt. Qui defenditaltcw a iudicio aut patronus dr fi orator eft autaduocatus fi aut 1^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;knas fuggerit aut pntiam fud cómodat amico aut,pcurator fi négocia fufcipit: aut cognitor fi pntis cani
nouit ùC fie tuet ut fnâ.EXANlmatu amittat.aîo cômotû relinquat.TE ECAftor pftolabar. Tarn te q ti ___bi pftolor dicimus.SVFHauit uxori fuæ.i.fiimurmurauit.IAMpol ego.Illa cû niarito hæc fecû loquif. ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^VOLO huic amatori.Alcefimus uicin â indignât â aduerfû ftaliiioné bile uomere excogitat que
^ . Su 1 panter iratus ftalmo adit.LVDificatus eft lama.imundnin fpintum laruam dixereucteresnta W 1 hune fenem laruam ob infiniam uocat.OCCAfo.eo in occalum amp;nbsp;morior.IN GERmanum '^.-^^Vmodum.ideft modo fratrisiuel eius qui ex eodem fit germine.
^^r-v VELA nulla fum Pardalifca ancilla a mulieribus intus fubornata ut ftalinonê pariter amp;nbsp;olpm quot;ï ,/^n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pioné p fonbââdiftineret quoad chalinü exornarint pro caffina ut nuptu darét exit cxclamds:
i'1 mfotmidiné^ feni incutit.PERfugü.Quo me recipid fugiédo.id.n.pfugiü eft qd' barbare dr re 1'Vjpudiü:ficut effugiuiuii qs erupat in fugd.lRA parcita.i.cómotior lafta in ira.S VI c inops ai .
q apud le nó eft.NECAT.fubaudi dolor uel ai ingés uexatio.IMEra.i.dies.GLOSfd.i.ligud. un amp;nbsp;glo i'' feniata fecretiores appellaniâinterptatóes.VSPld.aliciibi.PERcuffir. Quia uinü cü impedit lingud quo ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miirpuffit q mens uelit .pnutiare lingud uidet pcuffiffe.FLOre libyco.uino exaftiffimo.Q_VICqd hoc
' 'fubaudi fit qj tu hic clames.SClTO.noris qd tibi uétu^ fit.CEREbicdifptid execrata.côminudmqt ca â¢put deteftabilis.LVDIbrio peffuma adhuc q me liabuifti.q ad hoc tps ine detinuifti uerbis:nec cofeftim âapuifti qdfit:led mihi ludos facis.NlMlu Icæuis.i.mcrudefcis.NVMEro dicis.ita legedu Fefti teftimo ânio inqentis.Numero Titinius q excam numéro eftis mortui hoc exemplo ut pingeretis.!.cur cito mor 'tui eftis.Ité in neleo nüq numero mri faciemâuolui.i.nuq niniiü faciem'fapud Neuiü neminé uidi qui 'nüero feitet qq; fit opus.i.nimiü fciret-apanurg 'Antoniâhæe ait nûero nimm cito celeriter nimiû.Plau. ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;icaflina:qs uis mea ancilla nimiu fcæuis nûero dicis nimiü cito.Aedâ.o ut ego eém affinis tibi nó ut te
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;extigueré nid petii natd nûero te expûgit timor.Affranian fufpefta p fallu amp;nbsp;abfte creditû numéro ni *
imis celeriter.Gætili'hei perii qd ita nûero uenit fucæ domû.Affraniâ infimuldté hei mifera numéro ac » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neqeq egi gras.Nûero fenatû ait quis fenator cófuli cû impediméto uult eé quo min'^fadat.S.C.poftu»
⢠latcg ut aut res q afferunt diuidant aut finguli cófulant autfi tot nó fint fenatores quo nûero liceat pleri 'bi.S.C.QVlDintâtumulti fuit.tumulti pro nunultâ.tumultâdr td Ciceróis q Quintiliani fnia ubi tanta 'pturbatio oriaûut fit timor multâ.HAVD atticd addecet difdplind.i.moratis attids minime facere con ;ueniat.PRAEpedit difta lingua.poccupat ne lingua,pferre poflit. METVmulitdt.Nimio metu loq nó 1audét. DEIVrauit.i. obnixiffime iurauit.OCCIfu ^ edhac nofte.Cü fit mulier dixit occifu^ nó occilugt; rd:qa infinitü nó ptidpiüeft:ita Cic.iii uerré hac fibi re pfidio Iperdt fututi.Ita gracchus in orone: cuius ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;titulus eft de Quinto Popilio.Circû códliabula credo ego inimicos meos hoc diftup::ita quadrigarius
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in tertio annaliû dû hi códderent hoftiû copias ibi occupatas futuje.Idê in.xii.annali. Si pro tua bonigt;
tare amp;nbsp;lira uolûtate tibi ualetudo fuppctit:eft qd fpemus deos bonis bnlaftui^j-Valeriâandas li.xxiiii- fi '^res diuinæ faftæ reftæc^ plitatæ eéiit harufpices dixerût oia ex fnia ,pceffuje. Addit Aulus Gel.Plau.
ét in caffina cû de puella loquerer oedfu^ dixit nó occifurd.SClENS de iiia in femitd regredere.cû ici.-as inqt qd dicas de uia q te reftü ducit retrorfû te recipis î femitd-népe nó dicas id q? ligua tua coarguit mété pfentifcere.HAEC dolû ex pximo.fubaudi mprena.OCCISfimus lïï oïum q uiuüt.Ancedo inqt oés q uiuüt occifióis piculo.LORIca mdua.me armabo.VILIico nó datü iri.fe nó defpódeda olympio m.SAEPIculæ peccas.a fæpe diminutiuû læpiculætficut a fæpiâ fæpiufcule. PRAEpedit iierba. impedit anq pnûtié acperipir.Sü LEas tibi dabo.Delicatû calciaméti genus qd' maxie cóuenit mulieribâ.luue. Et folea pulfare nates.Nee folû ea ut ait Verrius q folo pedis fubiicit:fed ét pro materia robufta fup qua paries cratitius extruitur.NlSI quippiam remorare me.ibo inquitnifi tu nie uis adhuc morari.El VS ad iutor ponipani ducit.OIpmpio inquitaduenit quiipfum adiuuat cum pompa longo comitum ordine, x^quosei^i fecû adducebat:amp; tibicinas hæc pompa fuit.népe penipo mitto fignificatuin popa dicta.
(quot;Â¥TGE fur.Seiuâ Olpmpio obfonatu ueniés pópa dudtiobur fit feiii amp;nbsp;ntcrqifibi nietuit.VIDE u i fur.coquu furé uocat ut iaulularia-VT SENtis.qa ut fpina ueftes difcerpitnta tu rapiés. SVB .^f'gnü ducas.Tuo in loco pfiftas tanq fub figno.i.lub uexillo.QVl VEro lünt fentes.Quo ni yafto inqt lentes ipfos noiafti.DVPLlci dano mulâât.Quia rapiunt amp;nbsp;quia difcéipunc.FA»« TEOR.fiibaudi me uirum bonum effe.EXGVratus.i.feurarum more niftructus aduenifti. irpctyaraTa art TrapEXE icr.pragmata pturbationes.pragma in fingulari rem fignificatdn plurali pragmata moleftias ^^.eo Ãp ^ft prato:cuius TTs piraeHTiKjo-Trcirpayu.3ii ooep TrpaYaha.ME TtapexEtcr.mihi praebes.DABO meKlt;xKop ut opinornifi rcfiftis 0^6ip.Ordo uerborum eft. Dabo me Kditop o^cip.i. maluni olere.o^ca
-ocr page 80-enim oleo fignificat.Vnde amp;nbsp;o^h fÅtor oris appcUamr.Celfus in tertio itaqj amp;nbsp;remiffioni credédum c quæ etid immoratur amp;nbsp;iadationé fÅtorcq; quédam oris quem ozen græci üoeant minuit.OLYMpife« mi.oiyinpio olympifcus diminutiuum.ABEANT propere.lubaudi coqui. GITO introite Conuertit nunc fermoné ad coquos.VT EBRIA fit.i.copiofa.BARBArico ritu.ut barbari folent.NEmpe perfo-Hora.Perficos odi puer apparatus.Iuue.Perficus orborum lautiflimus.ideo Teretius dinumeret nunc il Babylo uiginti minas:amp; Virg.Barbaricos poftes appelJauit.Senfus eftnolo fuperfluum quippia ut baP bari folent.SlC SINE habcre.omitte ut ita habeat.MALAS nierces. Nenipe mulieres dicit:quas habet fenex fufpeftas.INHJBITVR tecum.Tibi ero comes dum intro ibis.
'~~n ââ-n'EDEPOL ego nemeæ.Quattuor olim in græcia fuere certamina:olympia:pythia:ifthmia:n^ mea.In quibus qui coronabantur tam magno habebantur in ptio q qui Romæ triumphabat de quibus laudes in primis Pindari poetae hymnis celebrattrmnde amp;nbsp;libri,illi oIympia:pythU ----Iki^miamemea.Olympia ioui deputabantur.Pythia apollini.lfthmia herculi.Nemea Arche' moro.In olympiis mfton ex oleaftro corona.In pythiis ex lauro.In ifthmiis ex pinu.In nemeis ex apio Ancilla ergo ait nufq fe uidifle aut audiuiffe ludos pulchriores q qui intus fabricati funt.NEMEAE, ne mea enim filua ubi ludi nemei.OLYMpiæ-olympus mons apud pifam ciuitatem ubi ludi Ioui deputa' ti olympia nominati;quos primus Hercules inftituit.ARMIgerummempe chalinum.FORE huius-né pe fore talis rei aliquid ut faduræ funt.AVEAS PERuortunt.in ignem fubuertuntme quid corium fit⢠ILLARVM oratu. Orant enim mulieres coquos ut cocnam différât.EXTRVdere inccenem. finccagt; na ut comitetur fponfam.VENtres diftendant fuos.impleatæfea potuep.AMBAS æftrices- plurimum comedétes.a lupinis uerborum in or nafeuntur uerbalia nomina:ut leftum Icftortdorium doftor: ama tum amatoria quibus fiunt foemininaiut amatrix:doftrix:leftrix:at fi fupinu in fum mittatur iuxta ana' logiam fÅmininû fieri non poteft ut ab eo q, eft curfor curfrixmemo dicit itaq ? id peripiciens.Cicero i quaeftionibus tufculanis ab eo q; eft tunfum tunftriculas dixit.amp; Martialis tunftrix protulit addendo r. Ita hic Plautus cum fi a lupino æfum æfor mafculinû æftrices fÅmininû protuIir.CORBItant Corbita inquit Nonius eft genus nauigii tardum grande.Plautus in poenulo.Tardiores q corbitæ funt in trän' quilo mari.Corbitant ergo fele ad furnmum implent quafi nauigium onerent.
/lt; 'VT'SAPItis uxor. Cupidus fenex cu caflina iam iam cócumbere in cenis exit domo:ut illam co mitetur.FACIte ueftro animo uolupe.Obleftetis animum ueftrum inquit.SED PROperate in iftum atlt;5 iftam aftutum emittere.propere inquit maritum amp;nbsp;uxore foras educite.VT VEnia l\^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mus luci.quo anteq tenebræ adimant luce rus perueniamus CVNftas.i. cómoraris: amp;nbsp;eufto
/ cunftas:amp; cunftor cunftaris.NVLlum efurit.pro nihil efurit.MEVS focerus.focerâanti«^ nunc focer:fo cerum uocat cp eius uxore tanq filia fit potiturus quafi gener fit futurus fenex.COMpar cómaritus.ideft par mccum in amoreimaritufq? mecum quia ambo mariti fumus caffinæ.
Tl â -Ã^E TIbicen.In hac fccna hortatur fenex tibicines ut canant fonitu^ nuptias côcelebtét. HY' MENEO.quem athcniéfes ut talafioné romanu numinis loco in nuptiis habuerût.HYMEN Cartilago appellatur hymen in animalis corpore.NAM quid illæ nunc tâdiu intus rémora» remeïigines.Illæ fubaudi mulieres.Remeligines inquit Feftus amp;nbsp;remoræ a morando di' /à æ funtapauto in calfina.nam quid illæ nunc td diu intus remorantur remeligines.Ab Afframo inf - dito Remeligo a laribus miifa fum hanc quæ curfü colit.TANTO min^.lubaudi profido.IN NVptiiS cómunibus.td mihi q tibi.ILLO morbo.fubaudi amatorio.NE TV fi effcs.,pferio fi fueris inquit equus nullo modo potuiffes fubdomari.NIMIS tenax es nimis morfus frenû tenuifles:qui in amore fis ta pu nax.NVM men exptus uipid.An tu me inqt alicubi de me fecifti piculû.EXlTVR foras. Exitur impd' fonale uerbû.IAM oboluit caffmapcul.Eminus inquit calfina adueniés de fe odorem laculata eft.
xâ âtYENSIM fupattolle limé pedes.docet ancillæ caffind qualé apud maritû eé oporteat.SENfu» pedetétim ac pede plTim.SVPERattolle.ordo e o noua nupta atolle pedes hip limé SOSpö iiter.ergo hic amp;nbsp;hæc amp;nbsp;hoc fofpes.Ita luue.Depofitu tibi folpes ent.ita amp;nbsp;hofpes:undeamp;iplu rali hofpita amp;nbsp;inhofpita.POTIorpollétia ut ancedas oé qd'pollet ac pcellit.VBI tâtulû petal Jfit.ubi pufillu mo peccauent.ATcy impitæ.q nouitia necdu re^ penta eft.MELLIculu. a melle dinunu tu.VERculu.a uerc.EAM tenebo fubaudi caffind.EDEpol papilld.emmétid mdmæ dicit.TRArias ta-a:r.PENE expofmt i.excuffit e ledo.BELIa bellatula cófcéde thoie.uerbu cóüriü bellatula epte bene amp;nbsp;cómode. Saturæ mulieres exeunt ut inuifant quid amatores faciant caffinæ⢠Imus intus.Intus aduerbium de loco eft:ita in amphitryone pateram intus proferto foras /OD reliquum eft.ideft in futurum quod mihi fupereft uitæ.NOWM nuptum cum no tnarito.nubere proprie mulieres dicebantur a ueteribus quia nubere tegere eft:unde obnu nere, btati -obnubit tenuia ora canis;amp; nubes diftæûta amp;nbsp;mulieres quæ ad maritum pergentes fidmeo tegebantur.hinc amp;nupta uerba dicebantur ab antiquis:quæ uirginem dicere non licebat:ut Plautus in difcolo uirgo fum nó didici uerba nupta dicere.Nuptias autem ait fanrra dirias effe ab eo q, nymphéa dixerunt græd antiqui gamonunde nonam nuptam nein nynrphin.Comificius cpnouapetatur coiuu gia.Curiatus cpnoua ratio fiat.Elius amp;nbsp;Cincius quia flammeo caput nubentis obuoluatur q» antiqiu ob
-ocr page 81-5 r t
gt; t t J / gt;
1 t Z J Z gt;nbsp;Z 1
I
Z
I i Z
r i f 1 l I gt;nbsp;1 l I J
CJSTE.
nubere uocarint:ob quam eaufam legem quoq ; par eft tamrubere caput dus obnubere qui parétem ne caffet q eft obuoIuere.Q_VI locum præbet.Eo inquit qui locum noftro fenilenex uidniis dedit nó exi ftimo quenq effe nequiorem HIC PARdaliica eflc tedubaudi uelim.Q_VI huc exuas - feuern uicinum difpolies.EVM ut ludibrio habeas.pardalifea num loquitur.LIBENS fecero amp;nbsp;folens. Libenter inquit amp;nbsp;ut confueui fadam.SPECTAto hincomnia intus ex hoc ubi fumus loco quia intus funt:utiic aduer bium de loco quid intus agant hoc in loco aduetbiu intus fignificat. PONE me amabo, a tergo meo inquit reftius fpeftaucris.
EQ_VE quo filgiam.erumpens contufus a chalino uilicus fe in fugam inittir:dedccufq; fuum metiiit:at^ adeo etiarn ill coipeftum deuenire mulietum.TANTvM fraudis atq? adeo flagi* tii.Tam magna fraus inquit atq? infuper flagitium noftrum eftfraudem culpam dicit ut uete^ tes locutos non modo Vlpianus de uitiofis amp;nbsp;morbolis oftendit in ædilitii edifti interpretat done uBfdicitur fraudem capitalem committere: idcft culpa iubne talem: utpÅna capitalis fubeUnda Qideatunfed etiam phenf^ aliis in locis precipue apud Titum Liuiumubi annalium citauit teftimonia RESPEfto identidem.itemm ate^ iterum rdpicio.lLLEcebram ftiipri.blandimentum ad ftuprum.FO REM obdo.occludo inquit hoftium fera uduefte.
EMOra ordine ut occeperas.ln hac fcena uetuftate obtrita mulier amp;nbsp;uihe âinter fe collocunf V fuper noua nupta.NON habuit gladium.memoratum enim fupra eft a pardalifca gladio in^ I I â feftatamidum ergo inquit metuo ne intra ueftimeta gladium occultauerit:abripio manubriu led inquit manubrium non eratmam frigidum fuiffet urbane datintelliginon caffinam ; fed â chalinum^ritifTe.NVM radix fuit.i.quiddam quod radici effet conlimile.CLAnutas proferto attigent latnunq.i.grando non contuderat:quæ res folet attenuate. ITA quicqiüd erat ne grande erat. i. ualde grande.Feftus uegrandefignificare alii aiunt ualde grade ut uecors uæfanus malicordis malefanus alii parautninutunuut cutn dicimus uægrande frumentum:»Se Plautus in cafina is uegradi gradu.ET SAE pit uefte id quo eftis.i.circuiidat ac uelat pudibunda ea:unde uos eftis mulieres. ILLVM filtum uideo obfaeptum.faltum appellauit ob multitudinem pilorum.HOC EOdem poculo quo ego bibi biberet. /effugi inquit amp;nbsp;danculumuit fenis os ita contunderetur ut meum contufum eft.
flia W AXIMO ego ardeo flagitio Senex exies pudore latebras qrit. FAVcibâteiieor. i. res mea ita pala é:ut mihi tergmerian nó liceat.HAC daboptina amp;nbsp;fugid.Stati hac fugiaprina pptin'â. ---^^1 TV es.Cleoftrata mulier obuia marito conuiciatur amp;nbsp;deni^ myrenæ uicinæ uerbis igno^ au I feit marito: hac tamen conditione ne quid poft hac eiufmodimoliatur. Q_VI COlere mo-gt; WI res malilieniium poftulas.Apparet mafiliefes eiufmodi moribus inftitutos:ut fuis nó conteri uxoribus etiam uelmt pelices habere Atheneus aut mafiliefes inquit effÅminati muliebre uc ftimétum induebant ob animi molliciem:undc amp;nbsp;prouerbium natu in effoeminatos nauiga mafiliam. SVBIcitareme.Vtme tibi fubiicias ut re habeas mecum.HAC ibo.fugiam hac inquit.CANInd fereud fpero meliore fore rabie.Tam inges inquit uxoris meæ rabies ut pute iiel lexua e canis rabie fututi me horc.QyiD fecifti feipioné aut qd 'habuifti paliu.Prifcus loquedi modus:uenuftalt;5notanda locutio; qijid fecifti lcipioné:baculum iqmtcp habuifti:aut q »habuifti palium quid fedfti. quod pinquius amp;nbsp;im pitius dicitur de fdpione de palio. DVMmÅchus.donec adulter es TVO quid fartum eft palio. Tuo palio datiui cafus ut non iubaudiatur de ne fit de tuo palio.nam amp;nbsp;fupra diftum foret quid fecifti fcipi one -AVT amaflo.amatu iero.AVT occepfo modo-uel fi tantummodo incerpero.
'~''Y^CTAtores.Verba recitantis comÅdiæ.MERItam mercedem dare.emebantur ab xdilibâ fabulæ quas populo uenditabant.PRC) fcorto.loco proftibulx. SVPPOnetur hircus unrtus nantea.Manifeftum eft enim hirci tetrum odorem effe.Quodfi etiam addatur nautea qua fu* / pra foediffimi odoris effe offendimus multo fiet intolerabilius.
Johannis Petri Vallx Placentini in Ciftelariam interprxtatio. Ciffdarix argumentum.
Vni ficyoni effent bachanalia eo uenit mercator Lemnius Demipho nomine appellat' qui adolefcens noftu cum occurriffet phanoftrata: puella: earn compreffit grauidam«^ fecit pepentq^ puellam phanoftrata nomine filenium earn tollit fcruiis Lâpadifeus atqj exponit amp;nbsp;obleruat danculû quis nam tollat:aufert Ixna quidam dedite » mulieri me* lenidi: quæ ipfam loco filix aluichanc cum ad earn aetatem pcrueniffet adamauit Alce* fimarchus.Mercator autem ille Lemnius cuius hanc diximus effe filiam:compreffa pria fioftrata huiusVuenii matre profugit in lemnon;Lemniamlt;$dudt uxorem:ex qua alia habuit filia.mor tua uxore hanc Lemniam filia patre Alcefimarchi exigcte:Alccfimarcho fe tradituri pollicet:fed Alcefi* tuarchus recufabat.Amabat fiquidem filenium ex Phanoftrata filiam: cume g ficyoné mortua ut diximâ Uxore Lemnia fe reccpiffet:quani olim compfferat Phanoftratam Silenii matrem duxit uxorem. Dant operam ambo Lemnius amp;nbsp;phanoftrata ut ex fe natam olim expolitam filiam comperiant.Opera itac^ la padudiqui ipfam expofucrat inueuitur.Namcum meleni^ audiuiffet lenam quae puellam fuftulcrat ia*
padifco confeffani cm dediflet cxiftimamt fintm munuseflé ut ultro ipfaparentibus puellam refl-irueref' amp;nbsp;quo facilius a parentibus filia cognoicerctur crepundia una in clitellaria fecum geftabat;fed cum Af cefimarchum audiuiflent fibi mortem uelle confeifeere tp Silenium erepta eflet a nielcnide:quam tanto pere adamabatudeo enim melenis filenium eripuerat quod audierat alccfimarcho patrem uxorem dcquot; diffezqua paulo ante diximus mercatoris lemnii filiam quide ficutfilenimuemm noex phanoftrata: fcâ ex uxore lemnia.Cum igiturinq perfenliffentalcefimarchum fe uelle ad morte dare accurrerunt utauÆ xilium ferret ac ne id faceret ptohiberet.Halifeaeigitur ancilla; melemdis præ formidine ciftula excidit e manibus in qua filenii puella: fuerant crepundia:hanc ciftulam pro foribus domini fui cum lampadi' fcus uidilTet fultiilinphanoltratxi^ domina: fua: tradidit a qua ciftula comoedia ciftelaria difta:cucp pb^ iioftrata intro perfpexiffet cognouit filias fua: filenii olim expolitae inefle crepundiaiquibus inuenta fib^ eft:amp; quoniam tam ha;c qua: placebat alcefimarclio:q lemnia:qua pater eidé alccfimarcho delpondet^ cupiebat demiphonis erat filia facile alcefimarchus obtinuit ut quam adamabat duceret uxorem.
Omina comÅdiæ.Demipho.i.uir popularis.qui a demos populus dicitur amp;nbsp;phos uir.PhanO n W ftrata.quia phanó cerrû fignificat amp;nbsp;ftomyo ftemotep manifefto fe mercatori illi fubftranerit' â Mercator liquidé iitpotc cognita duxituxoré.Lampadifcus.a lampade nomen habetiquiaut ^lampas obfcura datefadtdra puellam competit fuo aftii.Meretrix gymnafiû. quia gymno erceo figmficatiqd' a multis exercitata uiris elTet Sileniu.a filentio difta cp filens plurimum ingemeret? JVlelenis.çp mello curo fignificat:amp; nus mens dicatur:qih multis angebatur curis. Alcefimarchâ. q? aleo adiuuo lignifitet amp;nbsp;arche principiutqin ut nuberer lilenni utqj a pareribus inuenirefpbuitinitium.
'v/OMPRimit adolefcens.Paucis Plautus comoedia: colligit argumetum.Mox poft binas feCquot; wc nbsp;nbsp;nbsp;i nas praepollere quidcm:fed non tame ab re cognofeédæ fabula: deus que ipfeauxiliû uocat?
n P^ttnbus argumétum proloquii.ADOlcfcens lemnius.Demipho.SlCYonia.phanoftratam⢠ET GNAtam gcnerat.fileiuum.NVPtiis.alcefimarchi.SERuolus tollit.lampadifcus. EX fidiis aucnpat.claculu obfemat.MEREtrix.Lasna multiloqua amp;nbsp;multibiba.ALIl.fubaudi meretridinCquot; pe melcnidi.DVClT.Demipho.Q_VI eam.phanoftratam.DESPONdit adolefcentulo.nempe Alceb' marcho.lLLlVS proieâitiæideft expolite a lampadifcomempe filenii. Q_V AMproietemr. Silenium dicit^Q VEM cognitam.Silenium inq.VT ERAT narius.quia cum ea rem folus habuerat.
EGO ante hac te amaui.Apudfilenium lena amp;nbsp;gymnafium inuitatas epulatae funt: quib commedat domu abies domo lileniû fuofq jerga alcefimarchû amores aperit triftis admodû B / AMlcam elfe creui.i.pfpexi:ab eo q gt;nbsp;eft cerno pteritû.nam amp;nbsp;crefco creiii facit. HONOréim ^*^A^iabitu.i. honorare. A ME magna iniftis gratiam.magnopere uobis debeo.luculéta fanemU' lieris pfano amp;nbsp;plauto digna.VT ILlis qui bn habuere.prium amp;.n.inquit facile eft eiufmodi admitted; ut eo neniamâ ubi nobis bn fit.ACCEpifti.epulum prasbuifti.EA VTexpeftetis.ut exiftimetis menu^ fariur efecus.Q_VI fecundo neto ucrius eft tranquilo man.Qin inquit fecundum ac propitium nauig« ti fibi habuit netum dixit. VENtum gaudeo.mi ueteres gaudeo tam accufatiuo qablatiuo iungebat. 11 le igiturpro fpetum narius eft uentuminfert netum gaudeo.Hoc eft hoc uéto oblerior quo fine moltquot; Ilia plenis uelis in portum poIfum peruenire.ita inquit ego polium dicere uétum gaudeo.in priore ori tione uétum ab eo qd eftuétus acculatinus eft.ln fecunda uerbum eft ut iit integrum gaudeo uenitn cé a nobis ad te.Vel uétum imperfonaliter uétum elfe.HAEC nili difplicina.Cnm difcipnld dicere debilis rit locando uocauit difpliduam:quoniam difplicuit ubi potum daret.nam fubfequitur.RARO mniri dabat quod biberemud meruminfufeabar.non dixit diluebatded infufeabat ideftpturbabat ac obtenu brabat.id.n infufeare eft Plinius in nono de fepiis-Ambo autubi fenfere fe apprathendi effufo atramc' to quod pro fanguine his eftmfufeata aqua ablcondutur.NEMO alienus hic eft.ideoq; poteft quictjd uenit in animum dici.SVMMAtis matronas.Accufatiuâ eft pluralis fummatis ut fit fingulans nomuri tiuus fummatis amp;nbsp;fummate eo modo quo dicimus primates amp;nbsp;optimates.NIHILO nolunt nos porefi fe.In re nulla inquitpoteftaté habere nolunt-POTelfe.quodnunc polle dicimus. SV1Q_VE;omuiuJ» rerum nos indigere.Ordo eft idigere fui.dicimus enim indigeo huius rei amp;nbsp;hac re. OMNlum rerum⢠pro omnibus in rebus.AQ^VAM frigidam fubdolas fuffundut.Infidiofe inquit fi oblata fuerit occafio. offiduntledunt amp;nbsp;rem noftram comminuunaqua liquidé frigida corpori fuffufa rigore gignit.PRAà dicant nos folere.palam aiunt nos habere confuetudinem.EVNT d^reftnm.deprimunt ac peflundat. Q_V1A nos libertinae fnmus.ideft infima: conditionis.Libertus qui fernus fuit dicitur manumiflusinec fere unq nili cuius fit libertusnf libertus Ciceronis tiro.At libertinus qui ad neminem refcrturjfcruuflt;j aliquando fuit uel etiam qtii non fuitded humilistantum.Hora.quem rodunt omnes libertino pre na* tum.REPVli ad meretricium qftum.reied a me ad uiros lucri caufa. HANC uiduam cubare fiui^No» permifi cubare inquit fine uito.nam uidua quae copulata uiro non eft didtut:ficut per tranflarioneni ui duas ulmos.Horatius dixit quibus nites no funt alligatæ^NVNQ_VAM hecate fies.Hecate luna appel* laturmon ab hecaton.i.centum:ut côméti nonnulli funt grammatid;fed quia fol hecatos ab Homer» dicitumit fit hecate ficut a cinthio cinrhia:a delio delia:a pheebo phÅbe.Dirius autemphÅbus hecatos ab hecas löge quod eminus ad nos radios fuos mittat:amp; ob hoc dicatur iaculari.Cum ergo luna a lei«
-ocr page 83-abeundo amp;nbsp;ad eundem redeundo fingulis menfibus noua uetufep fiat eris inquit lenafi ut dicis quead* modum ego te uolo effe utnunq fias nccatc.i.hanamp;iuucnilcm ætaré nonimmutaueris utluna lingulis immutat menfibus. Vitiarunt autem hunc locu quidam ut rem noua inderentur exquilidc hecalemim primentes quia legerunt apud caUmachwnecno apud quofdd alios hecale uetula herbaria non fatis ad uertetes an illa côueniât.nâ no femp uetula hecalé fuifle quis ignorat.'â!! ergo no fiet liecale quia uetula nequidé iuuenis.qa amp;nbsp;illa aliqn iuuenis ac puella fuit.ridiculum igitur eftob hoc non fieri exoptaffe he calem:an nó potuit dixifle uetulâ/ud eo modo ut intelligeref âhoc uoluifle quod prorfus a plautina dignitate aliena eft.Ideo rede fubiungic.SEMpereg iftam qua nunc babes aetatulam obtinebis. Quodfi recipiamus fatius fuit dixifie hecabé.nâ quam nos hccuba græei hecabé dicunt.amp; hecuba cum mortua fit uetula:etiam in cané fertur immutata unde eius fepulchrum cynofema ut inquit ditis appellatu, hoc eft canis fepulchrum ut ob mutationem dixerit nunq hecabe fies praecipue cû pro uetula ponatur.Mai. cum pollis hecuben no potes andromachen.at ne hoc quidem probo.Acfi diceret no immutabere ut hecate frequetecimmutatur.ndfi end hecale immutata eft in naturæ ordine quilibet immutatur nô ma gis hecale q qlibet alia.TAM abhorret htlatitudo.i.tam aliena ab hilaritate es ac tam Iqualida. hilaros dicit a gneeis a nolitis tam hilaris q hilarus unde hilaritas amp;nbsp;hilaritudo.HOCfis uide.mfpice fi uisinqt hoc. VT PEtiuit fufpirium alte.q ab alto pedore fufpirauit.NOSTKAM operd.utnoftra opera fiat tibi melius.LACHRImis tuis mihi excruciatu impare.Quia fuæ lachrymæ me excruciant nedum mihi la-chrymas exciuerunt.MEA excrucior gymnafiu mea. Repetendo mea mentis affedum exprelfit ingentem uel legatur male excutior.MALE mihi eft.Male habeo.MALE maceror. Valde maceror:ut donatus pofuiffe ueteres teftaturficut bene quolt;g ualde Cice.bene dodus : bene litteratus.DOLEO ab aio. In quo infixa amoris moleftia eft.DOLEO ab oculis ob iuges lachrymas.DOLEO ab aegritudine, qa corpus aegrumhabeo.STVLricia mea.ob amorem.RAPIT.Vim affert. INDIde.ibidc.FAClto. dato opam.VT FAcias ftulticid fepelibile.nt ftultitiam fcpelias.lNLAtebras abfeondas.uHarebrofo loco re ponas.PEGTOre penitiffimo.in pedoris parte intima amp;nbsp;penitus occultiffima.CORdolifi e.cordis dolor excruciat.SI Q_V1D eft quod doleat.i.unde dolor oriat.AMAT hxcmulier.amore nexatur, amat enimabfolutum hic uerbu eft.AGGErit.accumulat coftrmt.AD ISTAM facie.in hunc modii. 1N ME peculatum facit.Rapind molitur peculari amp;nbsp;depeculari rapere eft.PecuIatus inquit feftus furtum publicum dici cÅptû eft apecore:qui ab eo initium eius fraudis effe cæpit.fi quidé ante æs aut argentû ligna tu ob delida pÅna grauiffima erat duani ouiû amp;.xxx.bouû ea lege fanxcre.T.menonius lanatus amp;.P. fetius Capitolinuscôf.quæ pecudes poftqære lignato un cæpit.P.R.tarpeia lege cautû eft ut bos centufi bus ouis deculibus extimaretur.FACEre medicina poteft.i.medicina exhibere.ita Cice.ad terentia taq deus aliquis fecerit medicinâ.SPlSfum eft frequés eft or faepius adueniens.illu unit mihi exoptaui dele giinquit folumihi alcefimarchu. Q_VI cuætate degere .cû quo uiuerem.CONducibile.cógruum co ueniens.AETAté exigere . ergo ide eft ætate degere amp;nbsp;ætaté exigere qd' eft uiuere.OÃSEcuta cft.obté paait.GESSIT more morigeræ mihi-Cû ego moré geieré ei ipla quo^g mihi moré geflitidq egit qd* cupieba.GVMcuiq uiro côfueuifti.Gum aliquo ne cofuetudinc habuifti.INSInuauit.i.inflcxit ad te in tg tuos ingeeffus amores eft.POMpam me fpedatum duxit.eâ ornandi caufa bacchanalia emiffionem multonicg côuentû exoenantiû ludos.SPEcitatum duxit.fumma cura inlpiciendû. GÃNfpiclllo côfe-cutus eft.i.oculis intentis quo me recipeté qd ue ageré qudq nonius confpiciliu unde conl'picere poffis Plau. 1 medico i cófpicilio afferuabd:palliü obfetuabä. MVNEribâ âdonis.munenb' ^ut exornarer.donis ut uterer. COMfulas.i. gaudeas. Q^VAM rei tiii.q tuæ utilitati amp;nbsp;cömodo.CONceptis iurauit uerbis. qux in iuremrddo folér adhiberi.SVBEgit.cópiilitcoegit.INIVrium eft.nulla fit iniuna cum amatur. HANC.fubaudi gymnafiu.SINAS effe.pmittas i mea domo.SERuare.domum cuftodire. NOLITO acriter eum inclamare. Noli uehementec reprehendere.INGORdies tamen.in cor immittas ateg con-cilies.SED AMABO TRANquilc. placide quæfo inquit ut iurgia abfint. EXGIV1ST1 lachrymas ad lachrymandum compulifti.AMIGVLVMhoc fuftolle.pufillum ueftimentum leua inquit in fublime aIVRIS grauiter obtundo tuas.fæpius commemoro atque inclamo.
M mihi.Lenaquæ filennium olim fuftulerat dederateg melenidi quid egerit docet atlt;g co morat-Q_VAEftuni facimus.i quxftu meretricio fumus.SABVratæ fumus.i.cibo potuq; tatæ.fumpta a nauibus trdUanonc: quæ faburramin ahio affumunneû onere Icuatæ funt ciu ne inanitas nauim cópellat in fluctibus ,pcftberc Vir.lib.im.geor.ut turbae inftabiles e faburra tollunt.PROieClaaIdpadifco.GOMpIcui flore liberi.Vino eleftiflimo me im* pleui.TACITO ufus eft.opus fuit tacere.HVIG meretrici-népe melenidi.REGENS natu recéter natu quodeuneg illud eét mafculinum an fÅmininum.EANDEM puella peperit.peperiffe fimulauit. S1NE ebftetricis opera.fme opera eius quæ patientem adiuuat SVPPOfitionem eius rei facere gratia. Ea de wraufa inquit puellam fileniumfibifuppofuit.non autem fulpitionem legendum eft-flui TRVMQ_VE hæc.Auxiliû numen utuoluit Plautus hic loquens inducitur non a principio à ^^°gâ^ faciès ut in aliis fieri cófueuit comÅdns maioris caufa euidétiæ quo totius comoedias â^melius â innotefceietargumétuex eis Icenis quæ antecellere.SATIN uix reliquit.ordoé amp;fen
-ocr page 84-fus.anuîx reliquit fatislod deo nempe auxilio quod loqueretur. QVTpoteram planius . qui aperrins fiu6 plenius utpote numê.PLAne pputem.paucis attingafuperfluaammouendo.ndid putare eibunde . amp;nbsp;putamen didunt qd'amputatu abndtur.inde animo reputare ac cóputare amp;fuppntare cum ea quæ ex leno fnntueladuerfintur abiteimus.na putere prima fduda amp;nbsp;fecûdæ inflexionis foetorem dare figni ficatmnde amp;nbsp;putor putoris foetor dicif.MERcatoruenit.fubaudi demiplto.COMpreflit uirginé. cieo-ftrata.MVLta nofte.nodis cotidnio.PEDIbnspfugium peperit.le iquit in pedes deditatq; effugit.PE perit filia.fileniu.PATERnum femum.lapadifcum.HAEC puellam fuftulitJtempe ia memorata lena. EAMpfe.ea ipfam.ILLIC autlenms.ille demipho.DIEMInu obiit.uita defunfta eft.FACTA morige/ xa eftuiro.qma maritus id concupierat.VXORl iuda fedt.paretalia amp;nbsp;exequias pfedt.DVXlT uxore, fubaudi phanoftratd.qudolim coprefferat.SI Q_VA quæat.fi quoquo mo poflit repetite qua: expolita puella fuftulerit.SI POSfiet. antique dictum pro poflit.EXINfidiis uiderat.Ex loco ifidiolb obferuauc rat.VT Expungatur norné. fumpiit iimilitudiné ab eis qui debitores in diariis annotanf.cû.n.fuis farif fecere creditoribus turn eoi/ :nomina expungûtur.i.trâuerfo calamo fuperlducto obliteranf auferunt. ADOIefces hic dl.alcefimarchu dicit. PROlECTIaâ.lilemû.DEPErit.dcamat ut amore perire uidea tur.Q_VI eftamor fuamflimus.népe mutuus ac reciprocus.NIHIL eft peipetuu datu.abeunt pereuntq ad corpus pemnent.manent immortalia qnx animi bona. PERdire pduelles.afflidatehoftes.PARlte laudem amp;nbsp;lauream.Ländern ex uirtute.lauream nempe triumphum ex uidoria.VICTIpÅni.Nam in fe eundo bello punico fuit Plautus.POENAS fnfferant.ad uerbum pÅni alludit poenas pinde at^ fi di' cat qt^niam pÅni uodtati eos etiam fubire poenas par equum^ eft.
^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;REDO ego amorem.AIcefimarchus m amorem multa profunditut oftedatnihil magis exi'
fle 1 tiaie q fit amorcuq j melenis pnnflam fileniumnollet amplius cóeredere quod alcefimarchu J audimflet aliam ducere uxorem.alcefimarchus le non dufturum plurimu iurahCARNlfidna cómentu.i.cófixilTe amp;nbsp;aio conftituifle le carnifice fore.eft.n.carnificina ipfius carnificis exerci' tiu. ANTIdeo.pcedo ,ppter elFugiendu uocalium hiatii.d.intcrponitur.ficut redordior.redoleo, redhi beo.EXAnimor.morti dedor.minticaq; amplificatio eft per côgeriem.ÃMNIA ingenia funt.Ingenii wires atq; .ppofita.APPEtit.me inuadit.MARItimis moribus mecu expitur.perieulii inquit de me ftquot; cit eiufmodi cuiufmodimareiactado uariif^ fluftib* âlactddo.NE EO peflum.non imum peto fundit* C^VISq culpiret.in culpa aduocetqn qmde quod nos ego amp;nbsp;filia,luranimus: id fedulo cuftodiuimuSquot; PERiurare me patiere.fine me iquitlurare ut occepi.Dicimus ergo periurareualde iurare.at fine r.peiC' lare falfo iurare licet in iioie r.teneat in eade hac fignificatione.piurus.11.dicit qui falfuniiurat.TYOiu rimrado latis fit fubfidii.Vnde poliis tibi ex iureiurando fubueniretac fi dicatiurafti fæpius.fed paru ob feriiafti quod iurares.COMfregifti teffarâ.Multa fignificat teffara. nam teffaram taxillum dicimus cdââ diminutiuü tefieUa lu.iiec tefiellaenee calculus ex hac materia.Inde etiam fimilis figura qua aliquid coll ciditur telfellaiunde amp;nbsp;aduerbiumteffelatim.Et teffara belli fignu eft:amp; hofpitalis teffara Laftatius i.yu* thebaidos teffara belloi/: fignu eft ut hofpitale teffara dicimus ueteres.n.qn no poterantoés hofpites fu os nofeere teffara illis dabant qua illi ad hofpitia reuerfi offendebat ppofito holpiti unde intelligebanf hofpites.Q^VIN ego comentor qmde.nunqd tibi uideor cöfingere.AC ITAme dii deæcg.Iurâtis ma* ximus exprimitur affeftus cû quid dicat ipfemet nefciat cótrariacg pronûtiat dcoic trinas poteffates pO nit Appuleius libro de dogmate-Piatóis ad que leftoré ob breuitaté relegamus.OPS.quæ a græcis rea nuncupaâea terra effe phibeftunde amp;nbsp;opulétia qd' in terra oés fint opes:unde ét opis amp;nbsp;opé amp;nbsp;ope geld nuo accufatiuo amp;nbsp;ablatiuo fingularib^pro auxilio ponimus:amp;in plurali opes diurnas dicimus;unde à opulens opulentus;inde opimû inde opipaic.Et opalia dies feffi quibus fupplicatur opi.na opis nonU' natiuo lingulari prima produfta nymphæ nomen effpropnu.Hinc etia opimafpolia dicunf originem quidé trahentia ab ope faturni uxore.qd'ipfe agroje cultor habet nominariuis a fatu tenéfq; falcé effm gitur quæ eff infigneagricolæ.Italt;5 illa quoqg cognominatquot; cóffituta amp;effe inqexiffimaf terra:ideolt;5 111 regia coiit a P.R.qa oés opes humano generi terra tribuit ergo amp;nbsp;opuléti dnr terreftribâreb^ copi® fi amp;nbsp;hoftiaeopimæ pcipue pingues amp;nbsp;opima magnifica amp;nbsp;amplamn fpolia quoqi q duxp.R duci hoffi nm detraxerat quoje:tâta receptio eff ut intra annos aliquot trina corigerint noi romano.una qua: RO' mulus de aerone.Altera q coffus corneli' âde tolumno.Tertia q Claudius marcellus uirdomaro fixerut M.Varro ait opima fpolia effe amp;'fi manipularis miles detraxerit dûmodo ducihoftiû eaq; adædéiouis feretrii poni teffimonio effe libros pötifieü i qb^ fitpro primis Ipoliis boué.p fecudis folitaurilibusTâ^^ tertiis agno publice fieri debere.eé ét cu ferrét reges legé opimoru Ipolio^ talé cuius aufpicio daflep' cinfta. Prima fpolia capiunt ioui feretrio datier oportet amp;nbsp;boué cadito q cepitæris.cc.Secuda fpolia1 marris ara capo Iblitaurilia utra noluerit cedito.Terria fpolia iano quirino agniimaté cadito qui repe tit ex ædito cuius aufpicio capta diis piaculu dato:huiusædifti lex nulla extat neqjexéplum habet ne« feiturmt qui optima lege/uerint adiici folet quum quidam magiftratus creatur.hanc hifforiam:utmul ti ita praecipue Propertius in quarto elegiarum explicuit.amp; in diuerlis Titus imius locis qui iprimo ab Urbe condita Romuli ad ioueni uerba hæc ponir.luppiter,feretri inquit hæc tibi nidor Romulus rex te â gia_ arma fero, templum^ his regionibus: quas modo animo metatus fumdedicodedem opimis fpo'
-ocr page 85-CIST.
Iiis;qnr regibus ducibnfq; hoftium cæfis me auctorem fequcntcs polleri ferent. PRIMO luci cras. Cu cras prio illuxerit:ut fit luci aduerbiu ficut uelperiidicif tn amp;nbsp;uefpere:ut heri here.IBIdem loci in codé ^loco.CAVto opâé.Cautioné adhiber oportet.PERda opera poti^fubaudi filia exhibédo q filiapimaf. BFNVM feftatusfum.Aitldpadifcus 'fc anûmfeftatunuquæ puellam fuftulerat lylenium cu ip^ ftmad nece expofuit.MISERnmam habui.uexaui ufep ad maximam miferiam.lMMEmora .i.nullus memoriæ fe efle confingebat, lNQ_VAEftione.duniquæreré. V1X EXculpfi. wL-__^j^ffcelicere potui.Q_VIA ei promifi modiolum uini dare. Quoniam inquit uini cyathum , â promifi medaturumobtinui ut dicerer.
'-71|rVDIRE uocem uila fum.Phanofhrata lampadiIcum audierat itacp illum fup filia peuftaf.Me Jlenis audiens quid dicatur ex illorum uerbis capit confilium naq; primo rem ex lampadifco 1 cognolcit.AB HYPpodromo uiderimidoco ubi ad curium equi incitantur ippos.n. equ' 'amp; ----Buitomos curfus.EXTImuit tum illa/lnterrogatiue legendu eftiuifa eft inquit ne illa expaue* 'fcere.ââcu dixifti uidide te quid ageret.COR falit.praemetu inquit melenis cor mihi micat ac fublultat. ILLAEC te anus fortunis phibet diuitiis maximis dote altili atq; opima:q gnatam ne fe deferas uocat. Altile inquit Nonius non folum pingue ab alendo.uerum etiam opulentum Plautus in ciftellaria fortu nisprohibet diuitiis maximisidote altili atq; opima amp;c.VBI ex thufeo modo.folebant.n.tu thufei puel las ad meretricium qftum ponere quo ad dotem quasllu turpi eóparaffentinde nubere amp;nbsp;in po Heià fer liare pudicitiam.AN VS ei amplexa eft genua capillo fciflb atq; cxciffatis auribus ploras.Deidaginedo ftorum uitomm Nonius exciflatum inquit laniatum uulneratum hoc plautinum citado teftimonium. OBSTIpat aquul0.pufiUam aquam inquit obftruit ne ultra decurrat prouerbiu diclu de eis qui aliqua reticent amp;nbsp;ftudet aliquo pafto tegere:ficut cum aqua lapfura erat nili quis modo illam colpecuiffet. Sti pare.n.in anguftum locum compefeere unde amp;nbsp;ftipem pulillam pecunia dixere ueteres.ut ait Varro qd marculis obftipetur.Verbum natum a ftupa qua rimae occluduntur.ftipes ante ftipitis quo arboris trux co.fitab eo quod gratei dicunt ftiposia priore uerbo fit obftipus.ideft indinatus.Horatius ftes capite ob ftipo multumfimilis metuenti.Ciceroin.ii.denatura deoje. Atq; uno mentum radiantem fidere lucu» cet.Obftipum caput a tereti ceruice reuulfum.Obftipum in cauda maioris fingere dicas- Columella de luibus.febricitatmm ligna funt cu obftipaefues trafuerfa capita ferût.INSTAre.pro iftabâ. ECQ_VAS ad meas miferias.Ecce ad quas meas milerias facia iquit participé.DOMI openner.pftolan. Depones enim opior prima produfta pftolor.Correpta aur contegor fignificat pafliuum cuius aftiuum operio. Mar.aut operi faciemaut tunicata laua.Q^VAEftioni mihi feit.ne opus lit iquit quaerere.SlQVID eft. tu adde uelim.HEO tu qua uos.mtenecfio heo eft.itaq; afpiratione admittit.CONteris tu tua me ora* tione millier.fenfus eft.Cu me ita occupatu diftines mulier afflidas.ILLVDquæro cófragofum.Difru ptû dilieftünô cohærés.SVPIna fufu ta fulum.q furfum dicing prifciani teftimonio.a fulû.n.fufpicio. tl NVNGiamiftuc quod properabas-Ei antique dictu eft.admonuimus.n.fupra tam Prifciani q Qiiiii tiliani teftimonio uetercs ante 1 produftam pofuiffe e littera quae coiret in diphthôgon.quia igitur i im peratiuum producitur e præpolitum habet.lenfus.n eft ito quo te aiebas properare.NVNC mihi bonæ neceffunft ede i gratis.necefie eft inqt et linollim ut lim bona na qd cognofeeret melenis lore ut aliena opanepe eiâq puella olim tradiderat fileniii reftituédâ parétibus.putat ultro ipfam efle offerendam.
EM ELOcuta fum.Melenis cu de lilenio ut erat accepiflet eam domo abducit ut parentibus lt;nbsp;JöKftitiiat.intercuudiim audiunt alcefimarchum libi mortem uelle cofcifcere que adeunt.is file â*^^ ^* ^^ totum agglutinat ne amplius abeat.Q_VOD tuam in rem bene conducat coii* Wulam.Vt quod tuæ ceflurum lit utilitati potius prouidea.HIC crepundia infunt.in ciftula in* quit hiefunt.quæ afferuaui fedulo crepundia.nempe ornamenta quæapuellæ colo depédebant cû eft adnecem expofita fed apud Pli.uidentutpofita crepûdia pro incunabulis libro.xi. cuminqt. femeftris locutus eft cræli filius in crepûdiis quo prodigio toni id conciditregnum.ALlQ^YIS intus pdear. De loco rurfumaduetbiumintus ut exeat inquit aliquis.PROperea ocius.feftina inquit ut noces quemq\ LVMEN linque.mtâ inquithanc relinque cuc^ morte cómuta.O SAlute mea falus falubrior-Vifa file* nio cuius cauia fe neci dabat alcefimarchus falutem ipfam uocat amp;nbsp;iam uitæ parcit.ISTVC feuem. tam imanetd atrox.HANC ut habeo.fubaudidileniu.AD GLVtmddu.ad alligddu gluten q colla græce df un glutinare fiftu.PESSViis uedib^.qd pefliun dimittant ilimé pefluli didi.Repagula funt obftacula ne ultra tralire liceat a reparddo dicta.EGO retulero introrfum fera. Veteres tollo retuli fecere pteritù.
VLLAM ego me uidifle credo.Ldpadifeus rediens a lena quae fafla fuerat fileniumabftuliffe. nnûc uero ibat ificias.ciftula in uia tollit q halifeæ ancillae exciderat metu pculfæ ex alcefimar* Bchi morte.At phanofteata fua cognolcit crepudia.MAdS anum excruciabile, uetulam quæ ^magis cxcruciet.Q_VAE ue inficias eat.Faftum neget efle.namidinficiari eft.nempetotra id qdfaftu eft ire.CONqumifeam ad ciftellam.Conquinifcere inquit Nonius amp;nbsp;equinifeere inclinari fi* gmficat Plaut.in ciftellaria faciendum puerile amp;c.huius uerbi praeteritum inquit Prifeianus eft conque* xi.uerbumipfum narum eft ab eo quod antiqui cunire dixerunt onus uentris deponere in qua re corpo raiuclinantur-QMNIA infidatatu lege inficiat.i.negat.C^VOYIS exitio interire.Malim inquit quo* e ii
-ocr page 86-quo modo mortem oppetere:^ omittere me ab anu irrifum iri.PERGEhinc.poffunt effe uerbalampa. HAEC funt.uerba phanoftratæ affirmantis ilJa effe crepundia quibus cum expofita fuerat filia.CASS A memoro.i.inania ab eo quod eft careo carui caffum.Vnde caffs retis fpecies amp;nbsp;incaffum aduerbium.i. fruftra.SPES mihiffanfta.Diuinitus conceffa fanftum.n.inuiolabile amp;nbsp;incorruptum a fagminibus her/ bis inqt Vlpian^ un fe legati romanos inuiolabilcs oftendebant ficut amp;nbsp;graeci ceritia inquit geftabanf.
ISl Q_VID mihi opis.Ancillahalifca:qualampadifcus ciftulam fuftulerat multum follicita n nbsp;nbsp;nbsp;quærit tandé cum phanoftrata amp;nbsp;lampadifco habet uerba:unde amp;filia phanoftratæ cognofd 1 Btur.NISr quid mihi opis dii dant difperii.Occidi inquithalifca nifi mihi dii tulerunt pfidiu.
ME ANImi miferam habet.i.animum meum miferia conficit.TAM focordé fciat effe.ta alie nam a corde ac per hoc ftupidam Q^VAM ne in manibus tenui atq jaccepi.qua ciftellam inquit perpe tuo in manibus non tinui. VTRVM hac an illae iter inftiterit.Quod hunc locum fequitur nos addidi* mus excitato ucterum teftimonio DATOres belliffmi negotioli fenecis foletis effe.SENEcis.quia ne* teres fenex fenecis declinabant.NEGOtioli.dediti negotiis.ILLIcet me.Affirmantis aduerbium quod in malam partem fere folet in ulum uenire.ILLE nunc lætus.Vultuofe legendum eft. quia ironicos di* ftum.ASPIce amp;nbsp;delpice.Afpice logins.delpice prope ac dehorfum.ASTVTE augura.Calide coniefta-amp; auguro amp;nbsp;auguror didmasmt aftentio amp;nbsp;affennor.ta pro coniicio:q pro uerum capto augurium qq id feruio non placet qui auguror ad coniefturam uertit.Ad augurium uero auguro.LA.TlBLueriorle dio eft ut legatur eft amp;nbsp;cum fequentibus magis quadrar.SED is hac aut hac.qui inquit eam fuftulit hac aut hac habuit iter.AD NOS attine.corredius legeretur ad duos apparebât.n.in puluere phanoftratæ amp;nbsp;lapadifci ueftigia. SOCCI uideo ueftigiü.Socco.n.calciameto comiciait cothurno tragici utebanf. AT SINgulum uideo ueftigium.Difpartitiua inquit Prifeianus nomina quæ græci epimirizomena uo cant:pluraliter dûtaxat declinantur ut fmguli.æ.a.bini.terni quaterni.quini,feni.fepteni.odoni, noue* ni.deni.uiceni linguli.uiceni bini atq; ita deinceps amp;nbsp;eëteni milleni ac cu nominibus pluraliter dutaxat declinatis coniungi putat ut finguli ludi cu fpeftacula fignificdtur.bina arma, trinae litterae amp;nbsp;id genus alia Plautus tamen hoc loco amp;nbsp;alibi aliter ita amp;nbsp;Cicerone amp;nbsp;alios locutos uideo utfmgulus.a. umdixe rint.CORIum ciftella.fcribe corium cu ciftella ECQ ^VEM uidifti tollere.Dicito ii que uideris hic tol Iere ciftella.NEQ_VAM beftia amp;nbsp;dânificâ.i.uermiculum ut mox dicit inuoluulu qui in pampinis ob** nolutus plurimum nites offendere perhibetur ideo dânificâ dixit:dicitur ét inuoluulus herba quæ late per alias herbas diffunditant frutici alicui obnoluit ad cacumé ufq gperueniens flores albos educens a pediculo anguftos ab imo latos.tintinalis gerens effigiem campandi noie nulgo uocitati:ficnt ualuu* li inquit feftus fabæ folliculi appellati funtquafi ualliuoli quia uallo fabis excutiantur.ITIDEM hæc eX orditur Ordiri inquit feftus eft rei principium facere.unde amp;nbsp;togæ uoeâtur exordiæ.ADOIefcens euo lauit.i.fuftulit quafi in uola recipiens.eft.n.uola manus interioris pars media.ficut amp;nbsp;pedis unde amp;nbsp;uo* lare didum.IN CAued latam oportuit.quoniam propriû nolucmm uolare eft ait oportuiflc in cauea af feruari ciftulam uolucrum ritn.GREX uenalium Multitudo bcftiaitquæ ad uédédum eft expofita.lN NVLla opera gratuita eft.Remunerare inqnit nó poteft.HIC intus ergo habitas.' âInterrogatinum eft. ARIOlare.diuinas nndc amp;nbsp;ariolus diuin^HOC age.aduerte.HAECalüna é tua profedo.i.tua filia é. Q VID hoc negocii.Demiphoni domü redeuti occurrebat multi memorantes quo pafto eius inuenta eftet filia.Lætatur ergo domû rediens.FABVLANTVRper uiam.exponût memorant in uiam.PRAE uorti hoc certum eft rebus aliis.Cundis aliis rebus ftatui hoc præoccupare atq? dinofeere.
*Vn « E EXpeftetis.recitatoris uerba fnnt.ORNAinéta ponent.quæ a faraco inquitinduerunt fee triMca ornamenta exuent.POSTREma in comÅdia.ln comÅdiæ parte nltima.
^ohanuis Petri Vallæ placentini in epidienm interpretatio. Epidici Argumentum.
Eriphanes filium habuit ftratiphoclem ex uxore. At ex epidaurenfi muliere teleftidem filiam:hanc igitur epidico feruo mandat exquirendamliquidé illa ab hoftibus capta au diuerat- At films ftratiphocles fidicina amabat.mandat itaqi epidico ut quoquo modo pecuniam côperiat quo in fuam pueniat poteftatem.Epidicus incognitam periphani à dicillam pro filia fubicit.Dat periphanes pecuniam epidico qua redimitur fidicina filia fuam ratus proq; filia habet domi.ftratiphocles in exercitum ire compellitur itaq; fidici næ miffos afnores facit.Alidq; amat.filiam quidem periphanis ex epidaurenfi muliere . fed ftratiphocli non cognita foroiem elfc-itaq; difpoliatus ftratiphocles ab hoftibus domum rediens narrat epidoco fe nó amare fidicinamded aliam quæ ab hoftibus capta foret amp;nbsp;perinde pecuniam inueniret unde ea libe* raretur.âepidocus igitur periphanem adit;quem facit certiorem captiuam quanda filium adamare ftrati phoclé: quam amp;nbsp;miles quida plurimum adamabat hortatur itac ^periphané eâ emat ne filius corrûpaû ipfum periphané ex ealucrû fafturû eximiu.fiquidem miles cd quouis magno fit ptio redêpturus.loco itaej huius qua diligebat filius fubornat fidicina epidicus:cui ait uelle piphanem fidibus cani in nuptiis ratus piphanes ea effetqua miles adamabat pariter amp;nbsp;ftratophocles;ed feruat domi.nuies domûaditpe
-ocr page 87-nphanis quod inaudierat redéptam quam adamabat mulierem.quam mm periphahes adduciiuflifTet eameç effe negaret miles quam quaerebat aduerfus cpidicum grauiter indignatus eft.Mox epidauréfis quam eóprefferat olim periplranes ipfum aditperiphané quod acceperat luam filia a ftratiphocle redem pram elTe.lenex fidicinam produci iubet:quam filiam elle putauerat at a muliere fit certior illam non eé amp;nbsp;perinde grauilïimeira fucceffus piphanes in epidicû apoddé fené fibi adhibet fociü ad lora coeméda amp;nbsp;exquirédu epidicû quo amp;nbsp;uindaf amp;nbsp;mulder .Interim ftratiphodes amp;nbsp;epidicâ cognita muliere:quäap fe hós redemerat ftratiphocles eé piphanis ex epidauréfi filid ipam nefdéte piphane epidicus domum agit; ob qua ré faftus audador epidicus ultro fe periphani offert-cunq? crij uindri uoluiffet denn do-* cuit periphanem fua opera comperta habere filiam.itaq? eo aftu libertate donatus eft epidicus.
Ominum propriorum etymologire.Periphanes didus quod peri ligniheet circum amp;nbsp;ph.mo^* n nbsp;nbsp;nbsp;me appareo.nam fututu huius uerbi phanume eft.quod circuatut epidicû comperiat:periplra
1 Hnes.i.cofpicuus qm nomen eius cofpicuum amp;nbsp;cognitum uel quod ipfe fe ut apud militem ce-Ã'^bré faciat quia peri fignificat circû amp;nbsp;phÅno luceo.Apoddes autem fenex didus quali fecer nens fe a periphanis confomo.Na apocido fccerno fignificat.Ait liquidé ad periphané dico tibiiam ut fcias aliü tibi te comité meli â qrere.Teleftidemulier.exadæ formæ dicitquot; nâ telo pficio fignificat. amp;nbsp;idof forma df.Epidicus.qa cpidichnynn fignificat oftédo.multa liquidé ondit.Strariphocles.qa rtratos dici tut exercifâ.Phos. uir.Cleos.gloria.qd gloria fibi i exercitu uoluerit cöparare.Tefprio femâ a teiptorica Kgiôe.Chæribuirâ adolefcés.qa chæro gaudeo fignificat.amp; bule cófiliü.gaudet.n.cöfulere ftratiphodi.
ENEX.periphanes.SERVI.cpidici.CÃNdudâ iterû.fubaudi alia fidicina. PRO amica filii.
Loco lUiustquâ amabat filius.EI.periphani fubiecit.DAT herili argenrû.epidicus inquit dat l 1ftratiphodi a periphane fumptumargentû.EO.fubaudi argento.SOROrem pftinat. poccu-patademendum.lMPRVdens iuuenis.ftratiphocles fuam fe emifle fororé nefeius. COMpf-fæ.epidaurenfis mulieris.AC Mllitis.quem oportuit amaliam redimere.SlBI fenex os fublitum.fe decc ptum elfe.VT ILle amicam.Miles inquit amicam quærebat.HIC.fubaudi fenex. SERVOlnm.epidicû. W^ZT âEVS adolefcens.Epidicus tefprioné feruû qui cû ftratiphocle in exercitum ierat redeûtem ab exercitu falutat.De cómuni hero periphanis filio cognofeit.CERte oculis uteris, pofteaq me l nbsp;nbsp;i^onfpexifti ufum habes oculorû ridicule dixit.Côfpicio amp;nbsp;cófpicor dicimusin eadé fignifica
_y4nnp.Adinü altetû.Deponés alterû.AGIS ut uelis.Nûqduitâ ducis ex tua lententia.EXEM plum adSfe intelligo.Tii meadeffe inquituides ueiy ergo potes tu cotéplari.EVGE blandiétis uerbû. CORpuIentioruidere atq; habitior.mihi inquit uideris pinguior fadus à melius toto habere corpore. Donatus quæ habitudo deeft corporis.Plau.in epidico corpulentior hercle atq; habitior. RAPIO pro-paid.quia dixit fe minus furtificum.i.furtum facere amp;nbsp;furtum a fure didum nemo dubitat.amp; fur fiue qd ab antiquis greets phor diceret ut tam iurifc0fultis:q prifeianoplacetifioe a furuo.i.occulto amp;nbsp;tenebro-fo tempore:ut rurfum iuftiniano noniolt;^uidef fignificat olo furé daculum moliri aliena fubtrahere-iô ait rapio ppalam.TE INfelicitent.infelicé agant.CVRticuIo occepi fequi.ftatim inquit cû te rudi fecu-tus fum.curriculo ergo aduerbiû.quâdoeç a curru diminutiuû-Hor.funt quos curriculo pulueré olym picû eoilegiffe iuuat.qn^ pro curfu ponitur.Cicero pro marcello i illo ueftro uetere curriculo.VIX adi pifcendi poteftat. Vix inquit potui tibi itinere adæquari.SCVRra es.feftus fcurræ uocabulum uerrius ineptiSimeut ex graeco tradû.dTro Tou mx^ivautab affequédo cui magis alfentif amp;nbsp;tenuioris fortnnæ holes amp;cæteri alioq g honoris gfa,pfequeréturquépiâ nó âtecedere.fed feq fint foliti ga uidelicet Lucii li^ Corneliââ.p.nofter fcipiadas dido tépus q ïtorquet 1 ipfum oti amp;nbsp;delitiis luci efficite atq; cynedo amp;nbsp;fe ftatori adeo ipfi fuo quo redius dicas ibat forte domû fequimur multi atqi frequentes cölécutos uideri velitob eoi«iurgianó ob affecutum officium.HOMInem militaré.Acfi dicat continétem.fed iiultuo fe legendü eftPERPEtuon ualuifti.An bene femper habuifti.CAPRIgenü hominum.non placet mihi neeg patherinu genus Qina tefprio fe uarie ualuilfe refpóderat ait epidicus fibi id genus hominü nó placere quod caprigenû pätherinücg fit.Hæc.n.animalia uarii fût coloris.PVGIlice ateg athletice. Valet inquitut pugiles amp;nbsp;athletæ.eftq? idé fere dicere.nä qui pugil latine. Athleta græce.quia athlos ta certa-niê:q certaminis primû dicitur eft ergo expofitionis ca didum ut fieri frequéter folet. VOLVptabilem mihi nûtium. Voluptate refertum. NISI fi in nidulo.uidulû facculum dicit in quo aliquid afferuaf undeamp; Plauti uidularia amp;nbsp;in rudente uidulû excidiffe lenoni dicit ubi lenonis fortnnæ erant collocatae. AVT fi in melina attnlifti.Mehna inquit feftns genus tibiæ acutiflimi foni.nidruniusparatoriû nero ex iplis locis unde foditur habet nomen eadé ratione melinum quod eius nis metalli infulae cycladi melo dicitur eife Plinius in.xxxv'-. Melinum auripigmentum apianum.Iulius autem polux de theatri uefti-nicntis.Q_ui autem inquit miferia circûnenti aut alba habent ueftimenta præcipne fugaces uel pertnfa: uel milaena:uel meUnamel glaucina.ergo quia peregre neniebattelprio amp;nbsp;fecum herilem filium aiebat uentitaffe ludens epidicus aut in pera inquit herû attulifti fi tecnm nenit aut in melina hoc eft hoc rhea trail neftimento.OPEram da.i.andt.OPERA reddetur tibi.Te audiam.IVS ducis.Magiftratus ius dicunt, PRAEturam geris.quia dixerat ins dicis.MVLCIBER credo arma fccit.Mulciber uulcanâ a mul-cendo ihre quia id ignis præftaticuius genitiuns eft mulceberis uel bris . ab imbrç.n.fada ut etiam Pri* e iii
-ocr page 88-fdantis docet terti« futit inflexionis ut feptember oftober amp;nbsp;reliqua.errant ergoqui fecus putant gram matici.PROGNAtus theti.natus utachules ex nereidum una que thetis difta.fane cum uxor occani te ihys quae latine falacia dicitur a Cicerone primam habet longam non aipiraramtfecundam rurfus longam afpiratam in qua y.At nereidum unum prorfus contra. Nam amp;nbsp;prima afpiratur.fecundauacat af-piratione amp;nbsp;i.habet.Cu falacia eft tethyos uel tethyis mittit genitiuu.Cum autem nereis.Tum in is uel in dis.ut fitablatiuus tam thetide.qtheti ut hic.ALIA apportabunt nerei fili«. Homerusndq; docet iil liade patroclum achillis armam induifle amp;nbsp;exutum ab lieftore.cuq; achilles arma amifiifet matrem the-tidem a uulcano impetrafle nt alia fabricarentur:quæ nereides ad achillem prctulerunt. id ergo tangit. MATERIES fuppetat fcutariis.Ligna fubueniant eis qui fcuta confidunt.IN SINgulis ftipendiis.in fin gulis ad exercitum expeditionibus.AD HOSTIS exuuias dabit.ab hoftibus difpoliabitur.ANIMI ca. ut fe oblectaret. IN ALTO uentus eft.Intra mare ueiitus exoritur EX IMO udum uortitur.Ab imo ue Ium torquetur. fenfus eft ut fe rei alicuius obtulerit occafio ira noua exoriturcupiditas.ID ADEO argentum. 'Viide earn pecuniam.Aà DAnifta.ab fÅneratore.Daniftes.n.a græcis amp;nbsp;danizo mutuor.lN DIES minafqj argenti lingulas Q_uotquot eunt inquit dies in lingulas minas numus debetur. INTE rii bafilice.idcft uehementer affliftus fum quia balilicus regificus dicitur. VlDEor uidere cômÅruifle. Moerorem idicalTe.POTIN.poflibile ne eft.TE PERduit.perdatprifea locutio. IBI manere, præftolari. PVPIS PEREVNDA. ego taq pupis qui farcinas gefto peribo inquit-MISER PERPVLI.Coegi aftri xi.SIBI DATA ESSE VERBA fe lallum clie.Q_VI LlBIDOST.cur tibi placet inquit.HVC CONGE dam.ieorfum me conferam.cupiebat enim num de fe aliquid loquerentur excipere.
V * ''^EM TIBI fum elocutus.ftratiphocles a cheribullo mutuam dari libi pofeit pecuniam amp;nbsp;qiio-r Juniam cheribullus libi non elfe quod det refpondetipfum obiurgat ftrariphodesunde epidicu
1 '''^^Iloquitur a quo eandem exigit pecuniam-PRAETER ætatem.Q_uoniam «tas tua non exi-^git uth«c facias- ET VIRtutèm.qua probaris in milicia. Q_VI in re dubia re iuuat.Rem dubiamnwdme necefiariam dicit in qua impetranda fit lalus:in amittenda fit mors.RE IVVAT.non uer bis inquit fed fafto prodeft.VBI re eft opus.non uerbisifed fkfo.Q^VID igitur retulit.qd attinebat.Tà BENEficum elfe oratione.uerbis uelle bene facere.IRRlgatû plagis.ob plagas cruentum.PARATAE iam funt fcapulis fymboi«.Vt excipiam inquit uerbera parat« funt fcapui« paratuep dorfum.ideo fyni-bol« quia ut infligentur aliunde uerbera ita a fcapulis meis excipientur.AB ANIMO «ger fui.ideft af-feftu amotis in «gritudine fui-LITTERAS mifliculabas.milficulo iterationem amp;nbsp;rei indicat uilitatem ob quam mittuntur litterae NAM Q_VI.ideft cur operam amifi.ID QVOD facis bene.ad id quod bc ne filcias ubi res irrita eft.DESIpiebam mentis.Defipio amp;nbsp;defipifeo mentis amp;nbsp;mente didmus-MEN pi^ cularem oportet fieri.Vis ne inquit ut luamipfepÅnas pro te tuumeç purgem flagirium.piare.n.purga re amp;nbsp;piaculum purgametum piacularis qui purgirat:piacularis quoe g porta appellatur ut ait cluatius facro per quam piaculo foluitur.ut alii qu« piandipropmandiq; caufaimmolantur.SVBDAS fuccida neum.i.tuo luccedens flagitio:id enim fuccidaneum quod etiam fuedfiuum fecundum fequens Lucilf us libro.xxdii.præterea hanc fuccifiuamfi quando uoles operam.Super hoc quoq? plautino uerbo Au Ius gel.fuccidane«autem inquithofti« dicuntur e littera: per morem compofitiuocabuli in i litteram commutata.Nam quafi fuccedane«appellat«.Quoniam fi primis hoftiis litatum nó erat.Ali« poft eaf dem duftæ hofti« c«debantur:qu« quafi prioribus iam c«lis luendi piaculi gratia fubdebantur:amp; fuc-cedebantob id fuccidane«nominat«:litterai fdlicet tradi pronuntiata. CELERITER callidis. Confe ftim amp;nbsp;aftutc comparatis.ANTE folis occafum.s ;Vjù.i.cÅpero.NE IMbitas.ne fubeas ne igrediare.TV PTE in piftnnum.Tuipfe ito in piftrinum ubi labores-PATlERlN-an patieris.PERIculum potf.fubquot; audi fubibo.ATQ_VE audadam.audax ero-EXTRIcabor aliqua.amp; extrico amp;nbsp;extricorin eadem figni-ficatione ut fabrico amp;nbsp;fabricor:eft autem extricare enodare explicare:amp; rem inuolutam eximere. IAM fenatum conuocabo in corde confiliarium.ConfuIrabo inquit mecum ut argentum tibi comperiani mens mea fenatus erit.ibi confilium amp;nbsp;difputatio de inueniendo argento.INDICAtur bellum.taq fi ad iierfus hoftes fit belligeraturus.CERtu eft confiliu.mihi firmu côfiliû eft ut fené adeâ piphané a quo at gétû elidâ.oppugnare dixit certum libi ut in eadempmaneret trällatione.qd indicatur bellum dixerit-Xquot;'^^LAER1Q^VE homines-Apoddes fenex penphanem carpit quod mulierem bene natam pau
P wperem domu ducere ucllct.PLAEnq;homines.ficnt tu.CVMnihil refert -eu non itereft-VBl 1 nbsp;nbsp;^^udendum eft.Vbi pudore fuffundi debuerunt.CVM ufus eft.opus eft.Q_VA ex anafttopbc
ut q cu qua de re amp;nbsp;fimllia.REVEreor filiû.relpedü habeo filio:un reuerctia difta Inue.maxima debetur puere reuerétia.Q^VAM tu extulifti.i.fepelifti.PVDOre exequi-exeqas amp;nbsp;paréralia facere pudore.SACRVficas illico horcho hoftias.ïferno imolas ftatim inqtqd uxoré tibi eripuerit. VIVEN-do umcere^qnod illam uita fuperaueris.Q^VAE quidem pol non maritaft.pulchram confirmat elfe pc quot;Tl ^^cumam pcriphancsiied non earn qu«coniugio uenit ob magnam uxoris moleftiam.
T AT tacete.epidicus bonum animum ex confilio fuo capit occupat fenes periphanemamp;apo eidem confingitis multorum uerborum ambitu multa ut eo pducat fenem quo uult nempe F -----*^ perfoluat pecuniam qua meretrix a ftratiphodeadamata redimat'. AVSPIcio aui finito.
-ocr page 89-EPIDI.
Aufpicium ab aneinfpcA-a diciturficut a garritu auium augurium, multis autem auibus eft a fmiftra ra. tum augurium ideo aui fmiftra.ACVtum cultrum habeo, acui inquit cultrum.SENiS qui exenterem marfupium.Vtinquit ex fenis marfupio auferam inteftina.nempe pecuniam.Enterea grrce.latineinte ftina.Exenterareergo eftinteftina exhaurirc.ME CONuortamin hirudinem.Hirudo fanguifuga eft. quæ corpori humano affixa non difcedit donec cruoris plena fuerit. Ablaturus igiturpecuniam tanq fanguinem fufturus;fe in hirudinem commutaturum ait.amp; perinde fubiugit atcp coi eexugebo fangui-nem.Exugebo fine f.quia ante confonantem uel pofteonfonantem duplicari confona non poteft nili fit muta cum liquida ut attraho.Exugebo autem pro exugani.quia exugeo:quodnos exugo fere diciz.-musmeteres protulerunt.SENATI.pro fenatus ut fupra quoquo fenati columen.CLVENT.perhiben.-tur putanturan qua fignificatione fepe Lucretius.Piinius tarnen ait ueteres cluere in certandi pofuiffe fi gnificatione unde amp;clipeum dici nolucriiit.PER medicinas, ubi medellæ confiduntur.medidnas loca didt ubi componi foleant medicamina.TVNftrinas.ubi capilli attundentur. IN GYMnafio.ubi palae* ftrita: conueniunt.PER myrrhopalia.ubi unguentum conndtut.Mprehonenim latine unguentum amp;nbsp;polo uendo.ET LANIAS.ubi concifa: carnes uendirantur:amp; qui uendunt tum lanii.Tum laniones no minantur.ARGENtarias.Aut ubi argentarii qui amp;nbsp;trapezitæ:aut ubi ex argento aliquid confidtur.IL* LI uideo praeftolarier.prasftolari tibi amp;nbsp;te dicimus. ANNOS multos deamat.plurimum amat.VBI fidé çtremeg.Amplificatio per incrementum fimuldtis migna exageratio.VT NOVE.in nonum modum. AN REGILLAM-Nonius Mar.Regilla ueftis dimamtiue a regia difta utamp;bafilica Plautus-Oind erat induta amp;C.At feftus regillis tunicis albis amp;nbsp;redimiculis. luteis utrifcg teftis fufum uerfum aftantibus pri die nuptiarum diem uirgines indutae cubitum ibant honoris caufa ut etia in togis uirilibus dandis ob* feruari foIet.INDVCVLAM.fecit adieftiuumiduculus.la.lum.ab induendo. MENDICVLAM.qua magidratus mendix utebatur.nam ut feftus inquit mendix apud ofeos nome magiftratus eft. IMPLV uiatam.ab impluuio.unde repente cadit pluuia:ficutimpluuium.eft enimimpluuium quo aqua implu it collefta de tefto.Compluuium quo de diuerfis teftis aqua pluuialis confluit in eundemlocum.FVN dis exornatae .ita enim inquit mulieres incedunt magnaimpenfa ornata: ut fundos etiam uendere ne* cede fit ut exornentur.PENDI poteffe.exolui poffe.TRIBVtus maior.hic tributus amp;nbsp;hoc tributum.Iu. praedare tributa clientes cogimur.Tributorum conlationem inquit feftus cumfit alia in capita illud ex cenfu.dicituretiam quoddam temerarium ut poft urbema gallis capta conlatum eft quare.xv.proxi** inis anis cenfus alius no crat.ltc bello punico fecfido.M.Val-leuino.M.Cl.marcello cóf.amp;fenatâamp;po pullis in aerarium quod habuit detuIit.Q,VOTannis.quotquot eunt anni noua fibi conficiunt ueftimé ta.TVNICAMrallam-Tunicam fpiffam.a raritate rallam per diminutionem mutato r in duplex 1 ut di cimus tenerum tenellum rubrum rubellum.Ita a fpiffitudme fpiffum.LINTEOLVM cæfirium.Cæfiti* urn linteolum dicitur purum amp;nbsp;candidum a cedendo quod ita ad candorem perueniat uel quo oras cir conciliis habeat Plautus in epidico.INTVSIATAM.intulium eft ueftimentum quod corpori intra plu rimas ueftes adhæret quafi intuftium.Varro unum quod foris ac palam palla.Alterum quod itus a quo intufmmid quod Plautus dicit intufiatam.PATAgiatam.No.M.patagium aurea chlamis quae precio* fis ueftibus immitti folet.Plautus in epidico.CALTVlam:autcroculam a colore calte amp;nbsp;croci herbarii. SVPPARVM.inquit No-M.eft linteum femorale ufq; ad talos pendens diftum quod fubtus apparet Plautus in epidico.Varro indutui alterum quod fubtus a quo fubucula. alterum fupra a quo fuparus. AVTSVBminiam.quafi fubminutam quod aliis ueftimentis fubiicereturmniuta.RICAM.Noni.nca eft quod nos fudarium dicimus Plautus fuparum amp;c.Varro ab eo quod dimidiam partem retrorfum laciebant ab reiiciendo recinium diâaim.Rednium etiam omne ueftimentum quadratum hi qui. xii. tabulas interpretati fuiit effe dixere qua toga mulieres utebantur prætextum clauo purpureo.unde amp;nbsp;re tiatinuni planipedes quam rem diligenter exequitur faiitra libro fecundo de antiquitate uerborum.Ri ea:autem amp;nbsp;nenia; uocaut parua reciniamt palliola ad ufum capitis fafta cranii.qda aiunt eile mulie* bre cingulum capitis quo pro uitta flamminica redimatutat reifte appellantur ueftimeiita uirilia quæ patres liberis fuis conficienda curant honoris caufa ita ufurpata quod adftantibus amp;nbsp;in altum texantur, riciuiumc^ ut Plinius ut diofcorides funt autores fruticis eft cicis fÅtus qui croton a græcis dicit amp;nbsp;illi fimilis beftiola quas affixa iumentis tâdiu perflat quo ad difrumpatur. BASILICVM. quafi regificum. AVT EXOTICVM.peregrinum ita in muflelaria nôomnes .poffunt olere unguenta exotica ficut tu oles.Verbum enim ipfum græcum efl.CYmatile. diftu ueflimentum quod cima .atis.unda dicaturtho ^e ut opinor cimalotum dicimus.AVT PLVMAtile.a plumis inquit No.clauum nome habuitob uil lüieJögitudinc qfi plumas uideât.CERInû.a colore cæræ.AVT gennû.qd geftatu facile ueflimétu có cinû dorfo.GERRAE MAXIMAE-Dcnicç addit interpretatur gerrinum cimfta gerrarum.i. nugarum nomine uocant. VOCANT laconum dixit cani qiioqg etiam ademptum eflnomen.a canibus ergo la canibus nomen habuit ueflimentum.HAEC VOCABVLA auftiones fubigunt: ut fadant uiri. Tot inquit renouata mutataej ueflimenta totiens mulierum maritofq; fubigunt ut fadant auftiones.eft eni anftio ubi uenale propofitum fuerit aliquid amp;nbsp;alius alii plus pollicetur auget^ præciuin.SERMONI
-ocr page 90-ppcr.im dire. Aufcultare quid nam inter fe loquerentur.NEC SATIS EXAVdiebam. non admodum quid dicerent accipiebam.NEC SERMOnis fallebar tamen.Nec tarnen inquit me prætcribat quid 10' querétur.attendédacç locutio eft fallebar fermonis.Q_VAELOQ_VErentur.ad ea qua 'dicerent. HO MIRVM me uis. Ordo uerboruni eft me retruderet inuitum nis hominum;aut uiolentia aut multitu' domain nis utrunq; fignificat. CONliUum catum.acutuminquit Varro.AD EAM REM conducibile, quod ad exitumpoflit conducere.MANE hic Imnc affore.affuturum eras hie tensori.VT ENIMp' ftines.emendo præoccupes.HVI SApis.inrerieftio blandientis ac admirantis.HAEC a te qui abfcedat fufpiciomtinquit abfte haec fufpicio ammoueatur.SAPIT hic plenqpeftore.plenumpedus habet fapi' tia.NAM TE illucnon.non eftinquit opus te illuc tendere.IVRA QVI amp;nbsp;leges tenet.Ius aliud prina* tum.Aliud publiaim.priuatum ut paduminratum.Publicunnaut non fcriptum autferiptum.non feri/' ptum ut mos.confuetudo.Naturale.gentium.fcriptum ut ciuile.municipale.Ciuile quod po.Ro.feiuit Municipale unius cuiufepduitatis fuum.Ciuile rurium quod aut præfores.aut fenatus quod fenatus co fultum dicitur aut fenatus decretum:quod plebs.id plebefcitunnaut aediles curules aliiue fanxere ma' giftratus.Lex a legendo dida quod ex multorum confenfu leda fit ut ait Cicero;ut a gliccis nomos a di ftribuendo quod ab illis nemo diftribuo dicatur. Rogatio quod multorum rogatu, ideft interrogatu fcira fcit.QVOIAST.fidicina.Cuius eft fidicina.ab eo quod eft quis quæ quod uel quid cuius cuia cU' ium.Virgi.Cuium pecus an melibei;urmeus tuus iuns.POSSE enim minimout minus dari non pof' fit ptiû.ÃCCVPATVM.fubaudi datumabfte argentum.ARGENTVM des.profer quam dixi peculii am.VSQ_VE opperiar.affidue expedabo quoad tu ueneris.
y â'V nbsp;VLLVM elfe opinor agrum.Cum fe indet epidicus obtinuiflc ut pcriphanes fit quam uolcquot;
bar dinumeraturus pecuniam uerba habet plena letitiæ.DECVTJO argenti tantum.e quo. 1 nbsp;nbsp;â cunqi inquit abdito loco aufero qmm mihi lubcr argentum. SI SENEX refduerit.fi poften
V pcriphanes inaudierit quæ admiferim.NE VEMOS paraftatos fadat.Ne uitgas aftiftenres ac adiutrices fuæ faciat uItionis.Q_ VOIoftédâ fidicina.Cm inqtnó qua promifi:fed alia oftedä fidicina. So fcnc.Nûc palïiue didû dänofo q ddnû fubear.nd dicimus amp;nbsp;ré dänofam quæ dantiingerat. ?ffâECTANDO. ftratiphodes dteribullum alloquitur fe excrucians quod non tam repcngt; te redeat epidicus cum pecunia quam ipfe cupiebat.quodej porro cheribullus non fubueniat jrauiter molefteq; fert. ATQ^VE exenteror.mtus cuacuor.quia enim græci entera uocanti» eftina.Inde uerbum exenterare fadumiadolefcenti fcp iummam oftendit lenitatem.ANGAS ngo me animi:amp; animo dicimus.fane ango quod græci ancho. qiiia g littera media inter c cum afpiratione dit c fine ea.ab ango angina finquæ a græcis finâche nominata.VE TIBI muricida ho.* mo.Mirum eft quod non nulli exiftimant muricidam dixifte a muris cedendis : concedi dicatur quip* piam aut occidi:aut uerberibus contundi.non autem perforari aut profodi.nam fi ob hoc furem dicere uolmftet non murorum.fed parietum dixiiTet.funt enim muri qui ad eam rem nihil attinent ut ciuitä' turn ut oppidorum.Tales igitur perfoffores parietum uocar Plautus amp;latini alu.præterea nimis maledi cum uerbum amp;nbsp;fcurrile foret fodalem furem appellare quod nomen feruis uiliflimis coquifq; impingi' tur.Addequod ncqdemiocus eflètnit par fuerat in oratione.Voluititaq fodalé fuû minime magnani mû:fed uilé indicare eu nominâdo muricidâ:qui mures infeftetur amp;occidat:utünlgo hodie folemus ta les noîare canicidas:qd 'imitatus Perfi âdixit.An paffim feqris coruos teftaq; lutoij.DLAftis. nugaris. quot;'W'^ÃTECISTI officium iam tuum adiuit.in hac fcena ftratiphoclem cum chenbullo epidicus a peri pilane afferens pecuniam periphaniftç aperit ftratiphocli confilium. OPPIDO hoc politum eft.Oppido ualde dictum olim a rufticis qui in annona nili interrogati quanta effet refpon./ -JiL^^^debant oppido quod ualebat tanta ut oppido fatis effe poffit.lMPORtem in colonia.ideftin locum fuum quemincolat.HVNC aufpicio commeatum.exercitui commeatus comportatur:quafi er. go ad exercitum deferat argentum ita loquitur.TERGVM floccifado.uerbera quæ in tergo cudentui meo paruifacio.FACIAM parenticida.pro paricida parenticidam dixif:fenfus eft ita obuolua eius ca-' put ut paricidis fieri folct-NIHIL MOROR uetera amp;nbsp;uulgata uerba. Nolo loqui inquit ut alii uulga« reflt;5 omnes qui parieidam dicunt.PARATVMDVCTARE.Nolo inquit patre tuû paratû.i.inftrudû eo modo quo nunc habet ductare.AT EGO folliru ductitabo.folliculare inquit feftus pars remi did/' tur quæ folliculo eft leda a quo uita follicularis:fed ad hunc locum id nihil.follitum ergo dicit corio-lupino obuolutum ut paricidis mos ueterum fuit factitare. Cicero ad herenniumrhetoricorum libro primo.Qui parentem necafle indicatus erit is obuolutus amp;nbsp;obligatus corio deuehatur in profluen«' tem.Paulopoft maleolus iudicatus eft matrem nccaffe eo damnaro ftatim folliculo lupino os ob-uolutum eft foleæ ligneæ pedibus indutæ .IAM DOMIST PVELLA.hoc eft puellam quam ego dixi tibi emendaiam domi eft.Sür codices qpelia p puella habct.ut fit pclia pro pelias more prifco lad noif.Ct quéadmodû pelias iafoné ad aureu uellus rapiédûpdédû exiftimauit:ita ialbn iuuenis aftu me dem pelid pdidit ut fit fenfus.ita ego iuuenis igit pda patré meu q noluit arnica priuare quo me nuptiis alligaret ut pelias Iafoné ad udus aureu inifitquo fecui^ regno potiret. Q_VAE adduda é niedtmihi
-ocr page 91-tpipr.
adempfit horchus.Hoc eftpotuerit obtinere ut uxorem ducam fi quam mccum duxi mulierem mihi in femum fuftukrit.VORSVtior eft q rota figularis.Magis inquit hominum uertis ingenia q rota fit uogt; labilis:qua figuli ad uafa terrea utuntur conficienda.CVM PRAEdaincaftra redeoquafi cum hoihbus conflixerit eolij difpoharitndeo ait in caftra redeo. Caftra dida funt quod in eis caftretur libido: uelut alii opinantur quodibi multa oppidamempe quotquot tentoria fint efit: uideaiitur. Nam caftrum iiiqt Serums cuin Prifciano oppidum eft:cuius diminunuum cailellum.
CTnORIS caula.Apocides mulierem fecum adducens: quam inflérat Periphanes ab Epidico I V deceptus ait le forum tradita muliere uelle repetere.At periphanes fecum lætatur ratus obri.-x a wuilfe quod cum epidico conuenerat.Sl ID.hoc eft fi contemplatis os fuum fuiflent.EXCRV â.^lare animi.amp; excrucior animi amp;nbsp;animo dicimus.ME ERGA aduerfum me.MEVS fodalis. fubaudi apocides.SALWM mercatorem.ob coemptam puellam mercatorem uoeat.EXlTEhucali-z qms.hoc eft exite uos huc ut aliquis modo hanc abducat.COPVLARI hanc.quam emifti inquit muli erem noli committere ut cum mea iungatur filia amp;nbsp;ne quidem confpiciat.IAM TEnefis. pro tene fi itis. 1N AEE)Iculam iftanc feorfum.ædem ab aditu didam Varro putatudeo fingulariter templum fignifica ri.quia unus eft in templum aditus ut in plurali templa.At cum pluraliter tantum dicuntur domos in** telligimus quia in domo multi aditus funt multiqj receffusiideo fingulariter diminutiuo aediculam cameram uocitauir.SEORSVM.feparatim.Gur id docet inquiens.DIVORtunt mores uirgini Ordo ac fenfus eft hx lupas nepe meretriculas mores longe diuortunnualde impugnant:ualde in diucrfas agunt partes uirgini.SVMVS prasmercan.hoc eftpraeoccupauimus tepori anteq ipfe mercaretur.NE TV ha.-bes ieiuon graphicon.Ne affirmantis aduerbium eft.GRAPHICVM.calidum aftutum dicit.ET Quart ti uis precii.quanticuiK^ precii dignus.MlRVM hoc quidem potuit fieri.Mirandum inquit eft quo pa.-do id potuerit obtinere.GVM BARdum me faciebam.bardum tardum dicit:ira ueteres per tranipofi-* tionem litterarum.uam grxce bardis dicitur tardus:fed hac litterarum tianfpofitione græd quoq; poe* tx utuntur ficutHomerus.BctpaKrToi axEjj -yupoi Ecrap KdA.^iTpix^a'iTrnoidta Cicero de fato diipu^ tans bardum Socratem didum ait.OSSVBlitum effet.Futurumerat ut deciperer.VNDANtem clami* deni: ut milites folent gloriofi. âA VE PRAEterbitas ullas aedis.Miles dum amici fuam quaerit quod audierat apud peripha* nem effe percundatur ubi nam habitet periphanes: quo inuento cognofcit muliere adduda non effe quam quxrebat.Indignatns periphanes fidicinam eiicit domo amp;nbsp;in epidicum graui* ter ftomachatus eft.CA VE prxterbitras-ideft tranfeas amp;nbsp;praetermittas.NAM fteenuion. Pri-* liquit^ fere grammatici aiunt expofitiuo habente uocalem ante alteram uocalem non fieri co* paratiuum:inuenimus tamen in uiu antiquorum fadummt hoc loco amp;nbsp;apud plxrofq; alios. Sediftum quem quiris.Hoc illi fimile eft naucratem quem conuenire nolui in naui non erat. ARTE DVellica. bellica quia bellum duellum dixere ueteres.Q_VI MEmoret luas.referat recenfeat. CVI CENtones fac Cias.Centones uilia dicit cubilia quae craffiore tela fieri folent nautis:quodq jcrafliore filo ac in tranfuer funi multipliciter confuantur centones didi.Centones quia grxee cento pungo fignificat.FARcias.im pleas tomento uel lana.Prouerbium autem hoc fuit didurn in illos qui in caflunt aliquam infumebanc operam-Farcire ingerere fignifleat atqj inferere:unde fartores amp;nbsp;farcimina dida.POSSldebit mulier fa* xo ferias.fatis ambitiofe didum pro eo quod eft tecum erit Q_VAE intemperias tenent.peruifa muliere quodintelligit miles non effe quam quaerebat qux inquit mtemperix renent: ac fi diceret:quæ mala te uexant.TENEbras cudis.fabricas mihi incognita ut me tenebris udis obruere.NVGARIpotes.frau dem per nugas iniicere fidicinam eropoliftidem Haec ideo ira uidetur dida quod eros amor dicaturipo Io uendo quafi ob amorem uendita.NON NOuiffe meam rere amica,poffe.An tu cenfes me non polle » meam amicam cognofeere.ET PEcatumlargiter.ideft te grauiter deliquiffe. MISI epidicum qui leda* dfolet meum gnatum.ideo hanc effe oportet quia mifi epidicum femum qui filium meum folet comitari HANC mihi prasftinauit fidicinam.ptæoccupauit emendo anteq emeret filius. ARTICVIatim c5 cidit.admutilauit per fingulos artus quia te diripuit te difpoIiauit.OS EST fublitû plane amp;nbsp;probe.nulla dubitatio eft quin tibi uashementer impofuerit.EMVNxifti mucidum.difpoliafti imprudentem:fum pta tranflatione a pecoribus de quibus lac fumiturieifq j quorum mucus e nafo dependet:hi nan^ muci di nominantur PLVSIAM fum libera quinquennium.pius quinquennium amp;nbsp;plus quinquennio dici * mus:ut nodem non amplius unam Falle dolo:nifi fit falle dolo node unammt per fe fumatur non am* pIius.EXENTErauit.DilpoIiauit exhaufit.NEQ_VE fides.quas lanni fides:grasci lyras uocant. FLAG! do cum maiore.ideft damno.Flagitium quafi flagris dignû.IN TANtis lententiis.ideft criminibus:dc quibus feruntur fententias quod lequitur pro eo quod antecedit pofitum. EAM ne ego fententiam im* pune.fubaudiêdû defera.eft.n.elipticos didu.fenlus eft:omitta ne ego hoc inultu'crime. DEPEcuIatu. direptu difpoliatu.LEGVMatej iurû.Notâdû q ab co q eft ins iuris gtüm plurale iup: ,ptulit cu fere in ufu lit iura dûtaxat dicere.GLVET.phibef exiftimat.IS ETIam fefe lape memorat malû.Apodde dicit: que nihil fapere uideii uultimalû-j feparaum legendû cft:ut fit aduerbiû ac fi dicat malo aufpicio .
-ocr page 92-a^VID eft homini miferiarvQiia ólim penphan« compreflératmnlier cóuehit penphana ulris ultro citroq; habitis uerbis demeg le cognofeunt.Q^VOD miferefeat.miferia contabe it.TERritat mentem animi.pauefacit animi cogitationem.Mens difta quod ea omnia me* imur-nel quia mene a græcis a noftris luna diat:ac ficut luna crefcit amp;nbsp;aecrefeit: unde amé' ites difti cum tarnen animus in ina fede maneat.HOSPItium ufus muenit-Confuetudo fe* lenerit hofpitium.VlSItaui antidhac.pro ante hac.i.antea.d.littera interpofita propter hia* turn uocalium.PVDIcidam pepulit.me ex pudica fecitimpudica.INCERtat animum, incertum facit: quia iam pride faftum.ORAtionis aciem.quia in congrelTum tanq cum hofte ucnturus erat orationis aciem dixit CONferâ.pro infetam.INI^ iniurius.nequiter mihi inquit facis iniuriam.IN EPIdauro.aC fi dicat ubi in congrelTum ueni tuum.AH GVtula peftus ardens mihi afpexilh. Cum peftus inquit meû exardefceret uifus es gutulam infparxilTe.VIRGIni pauperculae, tibi inquitquæ uirgo quæ paupercula eras,IN MEA erumna.quia eram paupercula.OBSCAEuifti-incruduifti.MISEriarum compote, qua? Turn in poteftateâmiferiarum ficut impos dicitur qui in poreftate non eft uel in poteftate non habetuni^ tarnâin bonamq in malam parte:ut hie apparet accipitur.DIGItus te. turbat tuus.quia contremifcit. FT' LIAM quam ex te fufcepi:quid eamfOmma per elipfim dicta Tunt pronundatione diftinguéda ut fit in tegrum quam ex te fufcepi filiam habes ne.Q_VID eam/uis tibi facere.EDVftam perdidi.pofteaq edu' caui earn inquitamifufiquidem capta eft ab hoftibus. VT Atlas res.pro ad alias res.EST impéfeimpro bus.i. plurimüïprobus.Impêfenaneg ualde fignificatiquia quod impenditur magnum uidetur:amp; eft fr guraparahyponÅquia dixerat fobrie amp;nbsp;frugaliter accurauit.HEO CANthara.nomé andUætquam ad Te uocat.IVBE theleftidem.nomen eft filiae theleftis.
VID eft pater.Exdta fidicina alias epidici detegitinfidias mentitamig effe periphanis filiam« quam comprelTit in epidauro patefacit.Q V AE exanimata.terrore conculTa.ORNAtum H Oimmutabilem.i.immuratum ideo hanc non nouifti inquit quia ueftimeiita inimutauit. ALI' ^V^..^^er ptuli longe oient aliter fues-Prouerbinmin illos dictu qui facile difcerni polTint. MEAN ego nonnömïTenidego inquit meam non nouenm filiam.ARGENtum egurgite.tanq de gurgite eiio mam ac exhauriam.AVSTRVMperculi.prouerbiu in illos diftum qui aliquo affecti lunt incomnio^ do;auftrum perculi pro eo quod eft ab auftro perculfus fuimqui græce notus ab humedatione diftuse Nam notis notitos dicitur humedatio.Latine ab aufteritate aufter quia tabidus eft uentus afferens non hominibus modo pemidemtfed etiam pecoribus atlt;g adeo amp;nbsp;arboribâ.Ideo ab auftro fe perculfum di' cit.NVNquid ego tibi.eft neinquit aliquid quod ego tibi debeam ubi opera egeas mea. CIRCEM fO' lis filiam.ideft ueneficam amp;nbsp;fagam mulierem ut circe fuiffe perhibetur.Homerus in odiffea ait circeni fo lis filiam fuiffe amp;nbsp;peciestqute filia fuit oceani;quælt;gOetæ foror fuit:amp; infulam texam habitauit. Suntg dicant circen aliam fuiffe filiam Oetæ amp;nbsp;hechates quæ filia fuit perfei.quemadmodii Dionyfius milefius in primo argonauticon.Medias aut lororc ab hac campus ci rceus didus.EXItiabile-exinis obnoxium; zWv ALE morigerus.ftratiphocles dum daniftam præftolatur uidet triftem epidicum.interim epi Ãna AdicusuiTa ftratiphoclis amica eiufdem fororem effe cognofeit.CAPErat frons.Feftus capar^ S I Bruin rugofum a cornuum caprinorum fimilitudme.SEVERItudine ideft feueritate.SI VNde -jLJL_P_44m deos præter te fecum adducat iupiter.Memoratur apud Homerum in primo iliados Iccii in concilio undecim habere deos utfmt tot mares quot fÅminæ Iupiter iuno:Neptunus ceres : Apollo diana:Mars uenus:Mercurius mineruaiVulcan is uefta.EMEre lora uidi.fubaudi quibus cædar. Loroà græddatini corium.GESTANT copulas fecum.ideft uincula a copulando ideft nedendo.SVBVEni. iuccurre.PRIufq pereo.anteq illi me perimant.DEFLOcati fenes.qui florem uiriu depofuere.LIBE^ tas in mundo litaft.Cui libertas inquit eft repofita 111 nudo dorfo:amp; ironicos didu. ILLI melius linadi fuat.feruanerim tibiin uineuhs fi i eoi^ :matrinciderim qa no melinet quoq ire ET ILLE grauafteUui; Feft.GrauaftellusTenior.Plau.ut puto.grauaftellus a grauitate did^-SlGNVM pidu pulchre uideris.^Vi dere inqtpotueris figura a fabro depida:utuideat pidorpoffe hic fibi cape exéplû ad uenuftâ pingéda cffigié.APELles ang zeuxis.hi pidores fuerut;fed ,p his lurgatores intelligit. PIGMENtis uimeis.q uà gis ulmeis loco coloru utantur ad corpus meum pmgeudü.PEDIbus pulmones quod perhibent.quo^ in prouerbio dicitur:prius ueniffet qui pedibus pulmones habuiffet alligatos.amp; eft elipticos didû.HVC inde.hucimpone.MATVra.propera inquit.SATlN ego oculis.Indpit epidicus filiam periphanis cOquot; gnofeere.VTILITATEM obtineo.quæ mihi uentuta eft fi hæc periphanis filia.E PHILIPA matre naquot; ran es thebis.An tu inquit nata es e matre philipa.LVNVLAMateg anulum.Lunula didtur quæ æqn® lern undng rotunditatem habet:quæ fi eminentiam una in parte habeat ligni uel gemmæ anulus erit. SI C^ VID erit dubium.ut fi defit:uel fi nummus aliquis minus placeat.IDEM opera condlio mea.Mea inquit opera tibi concilio fororem in libertate.IVBE ifti huic.lblent prifci ifta frequenter connedereP nomina.Virgilius.Hunc illum fatis externa fede profedum.Cicero in Publium Clodium ad pontifices nemo negathunc iftum ocii amp;nbsp;pacis hoftem.SVPPEtias mihi cum fotore ferte. Dicimus fero amp;nbsp;occur to fuppetias.ideft auxflior:ut apud Caelarem in commentariis.
-ocr page 93-Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BACCHI.
rne ille horao.Dum periphanes queritur ab epidico fe falfum efîe.occurrit fpontc cpidl iucia plenus qgt; filiam periphanis coinperifTet.TACE lis.Tace fi uis.INGEnua fiegmina. udines ita utinfledantuiec me queam fuftinere a fledendo per litterae in litteram coin^ Ionem.OPES argentarias.quas habebam in argento diuitias.APAge illum a me. arce la tâgit.a quacunq? parte attingit.SVPPEtiæ funt domi.quia domi hlia erat periphanis ttédoj.fuminiihando fuppetiæ diftæ- APALAdizo inimicos omnis.paruifacio parui z idtto.nam apaladizo calcibusinuado fignificat.OCVlis concefi tuis.abfte tuoq; côfpc^ 3OUiga.in unum liga.ILLIcet.uultuofc legendû eft hoc affirmantis aduerbium eu iro ' nia pronuntiandû.VADImonium ultro mihi hic facis.firmttudinem ne aliud mihi quaerédum uidea^ obiicis.Q_VIN colligas.Curnó manus reuincis mihi.DE PRAEfaciIi.De eo qiiod facilitate praecellit impetras inquit.HEO quid agis.Interieftio eft heo:quid inquit agis cur no uinds.TRAguIam in re in^ iicere adomat.i.patac fe ut tragula te fauciet.Eft aût tragula iacnlum a traiieiendo difttim.HA LEge.ha interieftioilege.i.uinci.ARCTE colliga.aftrîge firmiter.MIHl nero obnoxias.fubaudi manus mihi de* bentes.FACTO opere.poftq quoduis confecifti.ARBItra in me.fer pro arbitrio in me fententiam BE* NE hoc habet.ita dicendum non ut nunc plerifq gmos eft bene fe habetnam amp;nbsp;ita græci locantur . Ita Iuue.bene habet nil plus interrogo:ita Propertius:!ta Horatiusdta Cicero ut pro milone bene habet ia* da funt fundaméta ac prorfus ueteres omnes.VELVT pignus mea ht filia.Tanq qiiæ mihi pignori da* ta eft mea fit hlia.TVM in talétû pignus daniftæ.nam maximû talentum nonaginta librarum.Minimû tnguiraiquod inter utruncç medium.CAPcioft.fallaciam aduerfum me.lS.fubaudi ego.TE AB ore.Il ludens ait ab ore ac fi dicat te fpedante me.TETIgi.fpoliaui.MELVdos fecifti.facio te ludos amp;nbsp;facio ti bi ludos:amp; illudo tibi amp;nbsp;illudo te dicimâ-'.HEI NON illuc temere c.Intenccbo henuel line afpiratióe an tique dictum ut lit una fyllabatcoeatq? e cum i in diplithongontlitq? imperatiiius modus a uerbo eo is it Eft ergo lenius i quoniam non illud line caufa diftû é. CVM malis melfem metasi. ut pro benefacien* do melfem facias malorum.CEDO cui refoluam manus.Lætus periphanes uifa domi filia.Cedo inquit mihi manus ut adimam uincula-SOCOS.calceos quos comici induebant-OPVS eft quod papet.i.co* medat quod,a grceco defeendit papazo.Homerus oo^tpliatsjj TTctiÃrCTiTOTi youpacn Trcnnia^ovcri.In de pappare comeffe.Perfius.Etlimilis regum pueris pappare minutum Pofcis.Inde amp;nbsp;pappa cibus.Cato deliberis educandis cum cibum ac potione buas ac pappas docent amp;nbsp;matre mania amp;nbsp;piem tata:amp; pap* pas pappantis qui pueros cuftodit.Iuue.Timidus præguftet pocula pappas.ME ORAffis. pro oraueris. ^'quot;''^ECITATOR hic is.Vtpaulo ante memorauimus duo pronomina connexuitprifeo ritu que 4*^W t J^nobis quoq jfequi licet ub fignificantius quippiam uelimus explicare:ita amp;nbsp;hoc loco recitator 1 nbsp;quot;^hic is inquit homo.hoc eft epidicus.MALIcia inuenit fua:quimuenit ut uinceretur quo reuî*
«Sus libertatem nandfcereturimaliciam dolum dicit amp;nbsp;aftuni amp;nbsp;uerfutiani.EVMBOS exurgî à te.quia qui fedent inclinatos habent lumbos.
^ Iohannis Petri Vallaeplacentini in bacchides interpretatio.
Argumentum in Bacchides
zâIcobulus filium fuum Mnefilochum cum feruo Chryfalo mifit ephcfum ut mille amp;nbsp;du* centos philippeos ab hofpite acciperet archidemide qui muefilochus anteq fe itineri co n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mitteretimadauit fodali luo Piftoclero ut e duabus bacchidibus unam:quamipfe ania*
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Abat redimeret anteq miles riualis prreoccuparet.PiftocIerus cü lydo euftode fuo ad bac
| Ã^Bchides uenit:perfeftum reddidit quod Mnelilochus mandauerattdum id facit alteri^ac ^^idis amore capitur:quodægre ferens 1vdus Piftocleri patri lignificat phyloxeno . Cü domum rediifletMnefilochus cum Chryfalo lam memoratam fecum afferens pecuniam prior Chiyfa* lus Nicobulo fit obuiustac ut Mnefilocho iit poteftas ex ea pecunia fumendi quantu uelit confingit cau fam:quamobrem non illam omnem tuleris Mnefilochâ pecuniamtid fecit quo facilius bacchis redimar quam fciebat adamare Mnefilochum.Vt reliquam pecuniam opus effet nicobulo ephefumnauigando ab Archinienide repofcere.At Mnefilochus cumaudiuiffet a lydo PiftocIcri cuftode Piftoderum i amo res bacchidis deueniffe nefeiens binas effe bacchides cenfuit libi ab illo luam amicam ereptam effeundi gnatus patrem adit ac totam reftituit ab hofpite acceptam pecuniam.Cuiiq ^ fe porro nomine deceptum refeiuiffet bacchidis dolet fe omnem reddidifle pccuniam:quod Chryialus accipiens alios adhuc Nico bulo dolos ftruit:utab eo aliquantam auferat pecuniam.!ubet ergo Mnefilochum diPiftoclero amp;nbsp;me* retricibus difcumbere:metiturq? maritum deomachum ee illius bacchidis:quam Mnefilochus adama-batipenculumq; filio Mnefilocho mortis imminere mfi propere fuccurrat pecunia:qna a caede Cleoma* chi filium leuet:id uerum effe ratus Nicobulus:quam pofeebatchryfalus tradit pecuniam. Fastus poftea certior nicobulus deomachum maritum non effe fed riualemmecnon bacchidem meretricem; miris fe excruciat modis:amp; deniq; cum phyloxeno it ad filium quem difeumbentem cum meretricibus uidet:fi* cut amp;nbsp;phyloxenus fuum piftoclerum:qui dum filios ereptum e manibus meretricum ierunt fuos ipfi a meretricibus blandiciis illccebrifq? capiuntur pariterej epulantur.
-ocr page 94-IfFfóminum etymologies:.
â'â ^^CCHIdes.a baccho nomé habere quis nefdatfquod meretrices propemodû oêsnit Bacchi â Wb _JB^es fuit muIieres.NICObulus.Quia iiico uiiico figiiificat:amp; bule confiliû:qm contentio intet ^ftpium amp;nbsp;phyloxenû poftremo oritur: ut confilio prudentior inueniatur-MNESIlochus:quifl mnelis dicitur memoria amp;nbsp;lochos infidiæ çp memorfit inlidiapiiquas a piftoclero fieri exÃh'' mauit.CHRYfalus.quia chryfos aurû amp;nbsp;haloo capto çp nicobulûauro captare uoIuerit.PHYLOxeniis: qa phylo amo figniftcat amp;nbsp;xeiios hofpes dr.PISTOclerâ.q gt;nbsp;piftrix dicat fides:amp; cleros fors:fiqdé mnefi' locho feruauit Hdc.LYdus-a lydia.CLEomachâ.quali darin pugnanâ cleos gloria df amp;nbsp;mache pugna* V1D SI hoc potius eft.Piftoclcrus cû lydo eufiode fiio cû ad bacchides ueniflet: ut unam qua Wq B adamabat mnefilochusminefilocho conciliaret abfenti I'odali fuo illecebris permolitâ bacelli W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dis alterius in amores eius perduellis eftdydo grauiter ac molefte feréte.SVBuenias foror.rne
iiii4iiæ meee fuccurras.POL ego quoq; metuo.ironicos legcndu eft ac uultuofe pronuntiada LVSCIniolæ ne defuerit cantio.quæ nullo modo deelTe poteft.PIi.in x.naturalis hiftoriæ.Lufeiniis die bus ac nodibus cotinuis quindecim garrulus fine intermiffu cantus denfante fe frondiu germine noni nouiflimu digna miratu:autprimu taiita uox tarn paruo in corpufculo tarn pertinax fpiritus: deindeiii uiia perfefte mufica fcietia modulatus edit fonus:amp; nunc continuo fpirit trahif in longu nunc uariatut inflexo nunc diftinguitur condfo:copulatur iiitortoiproniitur reuocaf infufcatur ex inopinatu interdû amp;nbsp;fecu ipfe murniurat:plenus:grauis:acutus:creber:extentus:ubi uifum eft uibrans fumus medius inius breuiterq; oia ram parnulis in faucibus quæ tot exquifitis tibiae tormctis ars hoium excogitauit: utno fit dubiu haiic fuauitate praenionftrata efficaci aufpicio cum in ore fterfichori cecinit infantis.MERErri ces cognomines.ergo non modo hoc cognonié:lêdetid hie amp;nbsp;hæc cognomen: amp;nbsp;cognomines eiufdc nominis.Q^VID in cocilio confuluiftis.^id cofulraftis inquit inter uos conciliatæ.EMEritû fibi fiti-meritis militis fariffecerit nempe datæ pecuniæmerbûcp imperfonale eft.HIC oppetibere.expedes. VE» STRA eft bladitia.ergo fingulanter hæc blanditia ficut in plurali hæ blandiriæ.EXPEtitis palumbem milité fubaudi.PARua hirundo.fubaudi ego.ALAS uerberat.concutit fruftra ut euolet.ET BAGcha,^ iial nm.Tuas furias.MAGIS illeâû.i.attraâ ^û per bldda uerba.LATEbrofiis Iocus.ubi latere uideamui-ADEris huic.opé tuleris bacchidi fotori ineæ TVO fodali .Mnefilocho.ACVleata finit.Aculeis amp;nbsp;ftiquot; mulis referta.ANInium fodicd.percellunt perforant. BONA diftimulauc fada quæ bnfeceris ftinmlis agitant.MALAciiandus es.molificandus:græce malachos mollis dicitur:iinde malagizo mollifico.gd nos malagiffo.folent.n.ut Prifetanus inquitlatiiii z in geminû ffcôuertere.Inde malatia maris pacatio Cæfar î.ii côniétario de rebus geftis in gallia.Tanta fubiro malacia:ac tranquillitas extitit:utfe exioco cômouete no poffenr.lN PAlæftrd.per tranllationé lufum iiocat lÅmincù ubi corpora ad ueneré excP centur:ficut in palæftra ad corporis firmitudiné.DAMiiis defudafcitur.cû pecuniari ablatione corporis robur animittit.PRO difco daniiiü capid.Difeo in palæftra ludebatâ.Metallica eratfigura difciis utiio* bis folis corpus apparet:ideo ét gtæci folare corpus difcu uocitat.hoc ergo pondus m fublime iadabat PRO curfura.curfus exerciratóe.PRO machæra.loco enfis.PRO cæftii canthaje-Ceftus cû græcû uoca biilû eft caret diphthongo amp;nbsp;ueneris fignificat cingulû qd' legitimis tm nuptiis adhibebat:unde iiiceftâ quibus non adhibebat amp;nbsp;inceftare uetbû.Cæftus nero cam diphthongo quartæ declinationis amp;nbsp;latinû piigilû arma fignificat.CANtharus.a fonttu infufi humoris nomé habet ut docuit Alexander.PR0 ga lea feaphium.uas ad urina excipienda.lune.Et ride pofitis Icaphiû ciim fuiiiit arnus.ab alta foffura dein fiquidé fcaptin fodere fignificatninde amp;nbsp;feapha dida eft:amp; poculi genus: ut ab atheneo. PRO INfigui, infignc nocat quod militari uerbo diuifam dicimus.COROLla pledilis.i.corona multis implexa fieri bus.PRO lonca.induméto militari a loris dido.MALAchi'i capid palliû.MoUicuIû indumentmcp ma lachon græci molle uocent.PREciofa es operaria.oparius qui opera fudlocat alicui. IOCON- ioco nt pro q jaduerbio ponit ioco:cuius contrariu ferio:qq feriæ uaia dicuntur lunaria. Teren.releui doliafen as oés.Peril.Senolæ ueteris metuens deradere limû.ISTIS fieri conciaabulis.ubi métes interfe concilia tur.Q^VANiiis fubito.Quantumeu^ propere.ME EMANcupo.mancipiu me tibi dedo.CAEnam ho die dari uolo uiatica. i. poftq uiæ fe comittetmt fit adicciiuu uiaticus uiatica uiaticu: amp;nbsp;uiatieü impend itinens.OBSOnatum.i.inftrudum.OPVlentum obfonium. abundans conuiuium . eft tarnen proprie obfonium edulium diminuriuum ab eo çp græci dicuntopfon faciunt obfonium qua litteram duplice modo in ps uertimus:ut ethiops:modo in bs:ut arabs ita obfonium.Rariffimeautem in ph:ut ciniphs: unde Virg.Ciniphei tondent hirci fetafç comantes.GREdo timida es. hunc locum hæc uerba confeq debent effer nafitemam cum aqua foras.Fulgentius nafiternam dieût aqiiæ urnam:ideft urceum: unde amp;nbsp;in forenfi concordia air:ubinafiterna eft aquam petas.Feftus autem naffiterna eft genus uafis aquarii anfati amp;nbsp;patentis quale eft quo equi perfundi foIent.Plautus in bacchidibus.Hæc qui fe iiocat cum nah fiternam cum aqua fine fuffragio.Et Caro in ea oratione quam compofiut: in qua Sulpitiiun quotiens uidit riuulos naffitemas perfufos aqualis matellas fine anlL.SEDES LASfitudinem. Tranquihoreni te a laflitudine facias.
-ocr page 95-I5ACCHI.
AM DVDVM piftodcre.lydus cû uidet fuû immutatis moribus effe difdpulum piftoderum fert aegerrime eumcp grauirer increpat. VT LYcurgus.qui feueriffimas leges lacedæmoniis de dit.Adducatur ad tuâ eóprimendinequitiâ CVM tanta pompa.Inftmftû liquidé fecû habe* bat obfoniû.ISTIC habet.i.habitat.ES BARbarus.es ruibeus qui non putafti fuaué fuauiati oncm numé elTe.PLVSq thalé.ôi thalé amp;nbsp;thaleté dicimus milefiü e lepte lapientibus unum de quo fu** pra abunde fafta métio.STVLtior es barbaro potitio potitiû inquit Feftus pro ftulto dixit Plau. Quod huic loco congruitudem ni ait potitius «Si pinarius Hercules cû ad ara quæ hodie maxima appellat de * . cima boû quos a gerrone abductos abigebat agros in prima prophanas:fed genus facrificii edocuit ; q familia amp;nbsp;pofteri eius no defuere decumantibus ufe^ ad Apiu Cl.céforé qui.1.milia æris granis his dedi tus feruos publicos edocerét ritu facrificandi quo facto potitii eént ex familia numero.xii.oés interea in tra dié.xxx.pinarius cp non adfuit facrificio cautü eit ne quis pinario ex eo facrificio poftea uefceref.EX ORdire argutias.incipis Itridere aduerfum me.na argutu qnq? Itridulü ligniHcat Virg.Arguto conifix percurrit peftine telas.Et argutu breue idem de forma equi-Argutuq icaput breuis alnusobæfaep terga. Argutu end oftenfum dieimusiquia arguere oltêdere.lune. Arguit ipfoR quos littera gémaep princeps. ILLVC fis pro eo g » eft illud fi uis.NONpædagogû.i.cnftodé amp;nbsp;magiftrü.græci paedagogum uoeât. nempe qui agatpuerûmam pæs pedos puer dicitnr:amp; ago duco. OMITte lyde, fubaudi hoc facere qd* minitaris.CAVE malo.ne malû îcnrras.EXMAgifteatu tuo.ne mihi fis magifter a magiftro magiftra* tû inflexit.OB ARAtrû.o norago inqtlydns quâ malim te adiré qua huncinftmere difeipnIu.MAgro queq difcipulu mini taner.'interrogatine ac uultuofe legedu eft:qno cógrnaloco exprimar indignatio. PLEiios fanguinis.Qui minitenf magiftris interitu.VACuu uiriu.ob fenedute exhanftu niribâo ESSE ego opinor hercules tu aût lynns.Opinorpafllne dixit.fane hercules Ipn u muficu ac poeta habuit pra:** ceptoré:qné ut Theon Alexandrinus tradit in muficis cædere uolenté difcipulû.difcipulus hercules in^ occidit.NE PHOEnix tuis fadis fid.PelensachiUi filio ad troianâ expeditione eunti comité ac magrm phÅnicé ampntons filiû dedit quéadmodû Homerus traditnit ipm moribus inftrueret amp;nbsp;dicédi doce* ret peritiâ his uerbis.ToupEKci aie TrpoEHKs AiZacrKe -uepco Taas irajjTct.Jxuewv TEpHTHpsaiEvcti îTpH * KdapaTE EpyÅp.Vt êt Cicero in oratorc.Nd netus quidé illa dodrina eadé uidef amp;nbsp;rede faciédi amp;nbsp;bene dicédi magiftra neeg difinndi dodores:fed iidé erdt niuédi pceptores ateg dicédimt ille apud Homeru ,⢠phÅnix qui fe a pelleo patre achilli iuueni comité elle datu dicitad bellû ut illû efficeret oratorê uerbo lumiadoréij rep;.Cuius æmulatiôe Quintilianus inquit.Sit ergo tam eloquétia q moribus pftdridimâ qui ad phÅnicis homerici exemplû dicere ac facere doceat.TEQ_VE ad patre effe mortuu renuntiem. Quia rediens domuphoenix pelleo achillis morté apud troid nuntianit.VERI perdidit copendiu.ideft boni cómodnmamifit.nam netum dicebant redum ueteres.Cicero in oratore:quem locum Quint.eti am citat inqnienstfed quem potius ego q.M.TuUium fequar qui in oratore.Non repræhendo inqt feri 'W ^ pfere;fcripferuntelle nerius fentio.OPTABILE.elegibile.
B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ERIlis patria.Chrylalus adneniés patria falutat pcaturapoUinémt prius nicobulu uideat q pi
_j|^__WtocIerum.VENErorcg te.Cur auté mox oftendit.Q^VEMad.anaftrophe pro ad quem.
zTKT^RVM eft me ut redeam te opere tanto qrere.Alloquitur piftoclerus meretricé qua docet nö k qrenduan fit rediturus cû eins illigatû pedus effet mcretricibnsireliqnû cum chrpfalo ferma* 1 né hét.VADAtû amore.Tanguade ocenparû.NIMIS ualet:qa ualere mediû uerbû é fient ua ^etndo.REdones colere mauellé acherûticas.Malimîquit potins moriiq data fidé amico de fercre.VT CONfrlgi nas cito famiû folet.qa uafa famia fidilia funt:amp; bacchidé famiâ dixit p iocû chr/ faills ait pfpiciendû qûo trader.Vafa fiquidé fidilia fi e manibus exciderint facile confringunf.IAM ne Ht foies Æ interrogatme legendû eftun apud fe ré nô hêat ambignam.nt fit fenfus: es ne derifor ut foies . NON herns fed ador nubi.Non inqt herns mens:fed agitator amp;nbsp;qnafi caufagttradator.NVLla xqi in* uitus fpedo.quia fæpins oculis obiedaf meis.FORtis tibi uifa eft.forté antiq oi uirtute ornatü dixerüt nö tm corpore uali dû amp;nbsp;animo tolerantê:ficut amp;nbsp;inftum ita amp;nbsp;temperanté:qnem frugalem dixiffe uete* resiautor eft Cicero ut in quo frugalitas fit ibi nirtutes omnes ita iuftitia ita fortitudo: quæ reliquarum Hirtutum funt genera.Nam prudentia de parte rationali manans rede:nt Ariftoteles ait non his animi* fcwur^ACHInabor machinam.fig ira netusmt feriiio fernitutem.
BO IN pireum.Nicobulns ad portum contendit ut de filio fuo Mnefilochoaliquid modo au diar.Offcndit iraq; Chrpfalnm a quo quæ fuerat fecum Chrylalus commentus audit. IN PL
reum portum athenienfmm.EXTExam ego illum.hoc eft educam extra cogitatum tanq ex** tra curfutam.OPVS eft chrpfo. ideft auro. FACIAM hic arietem phiyxi. Phryxum quidam aiunt filium athamantis cum hcle forore fuper ariete uelleris aurei in puntum tranfuedum fuiffe.heleni in mare excidiffe:inde mare didum helefpuntum.Mortuo Ariete pellis Marti confecrata: quam Tau** ri flammigeri amp;nbsp;peruigil draco cnftodiebat. De quo nellere aureo iiixta hiftoriam locutus tradit: alia Strabo.ASPERXISTI aquam.recreafti me:perinde ateg fi aqua afperxiffes.PANCRATICE atq; athlc* tice. Pancratiftæ a Pancratio didi: non ab herba quæ dicitur pancratium : fed a lufu dido quod Pau oniue figuificet:amp;cratos robur:in quo robur: amp;nbsp;totius corporis firmitudo præcipua oftendebatur.-
-ocr page 96-LVMA dis.Ditem inferni deum pintonem dicit qui ab opibus nomen habet: quaeomnes in tertis dft intdhguntur.nam licut diuitiæ ab hoc dite dida limtdta græce plutos opulédamn pluto dictus.NVt; lum illuxere altera.tranfitiue nunc illuceo qdabiblutum folet ufurpaii. ÃSTENdit fymbolum. fciiptâ quo ille fatebatur fe ad earn accepiffe pecuniaJNFIT dicere adulterinum.infit incipit licut défit deeft di' cimus.Virg.Mec frigore défit.ADVLterare eum aiebat rebus exteris.ideft fraudé iniicere rebus alienis» POSTqprætor recuperatores dedit.Recuperatores iudicestunde nos recuperauimus quod debebatur; Quintiiianus.Etenim recuperatoris non ea fola uis eft:quæ ad corpus noftrü uitamcj peruenit: fed cd* inulto maior ea quas periculo mortis iniero formidine animu prxtentu loco fpe amp;nbsp;datu certo dimO'» .Uet.Nam amp;nbsp;recuperatio eft ut ait Gallus ælius cum inter populu amp;nbsp;regem nationefc g amp;nbsp;duitates peregii nas lex conuenit quomodo per recuperatores reddantur res recupercnturq? quas priuatas inter fe proft quancur.DVCENtos amp;nbsp;mille philippû philippu pro philipporum de qua fyncopa citato Ciceronis te' ftimonio fupra abunde diäum eft:amp; mille lingularis numeri eft:cuius pluralis numerus milia: neutriqt generis.Nam adieftiuumhi amp;nbsp;ha: amp;nbsp;hæc mille dicimus.AVRIlego.aurum legenti ac fuffurenti.AOSt di in ftega.Locus in naui contectus Itega nominal.Nam amp;nbsp;ftega tugurii! eft.RIGOre malefici!.hoc eft malum ladnustunde rigor horror^ maleficus oboriar ME FVilTe fungû.i.nullius momenti ac pruden tia: homine ut fungi corporibus humanis nil nifi mali! gignunt.NOMEN eius archidemidis clamaret adempturu . elfc.Ab etymologia uocabuli fumit argumenti! quod nome inditum uideatunquia arehos princeps a græcis:amp; a noftris demo aufero.Fiunt enim uocabula aliquddo nobis ex latino amp;nbsp;peregrino ueluti etiam memorat Quintilianusdicut eft bidmiii.REMVLco.remis retrorfum nauim attrahendo⢠NAVEM extemplo ftatuimus.ab eo cp eft fifto ftatui pr.rtenti! protulit.RATEM turbare iii portu.Na' tiigium trudere ac reducere in portii cum appellatione ratis trabes copada snominent.EO EXANlma' tus fui.ob id animo perturbatus.ID Factum Icifcerér.cognofcerenttintclligerent. Alioqui fcifcere lcgö populi! dicit Cicero qd* eft fandreiunde amp;nbsp;plebelcita.CAPltibus qualîantibus.minitabûdis. NOS apd theotimû.Nomé inditu uidetur tp theos deus dicatur amp;nbsp;ümo honoro. MEGAlobulli filius.nomébof a megalo.ideftmagno amp;nbsp;bule confilio fidum eft.AVRO tanto ctrcüduxent.fefellerit deceperit.?VBLI citus.aduerbift.ideftpublice.SOCIS fubpidi! folii.qui lub calceis auri! geftat.Q_VANuis fubito.quan tmneûcp repcte.TANdé hoc ætatis pro in hacætatefubaudi lènili.HlC ad illû.lubaudi ibo. Eft enî di' pticos didü.Q^VANtû poteft.q répété a me fieri potuerit.COPEM filmm.Copiofum faciâ.Nonius cO pi inquitpro copiofo.Plau.in pfeudolo. Atep ego nunc me gloriofum facia e copi pedorc.Tur.in epidt ro.Tc quidé omniû iam pater copé caiifa ré facit.Pacu.m perhiboea.o multimodis uarie dubiû amp;nbsp;ptp*^ copé die.IN MAlachi! modii.i-molirende quo iterbo fupra abiide.AVRii abufos.qa ut utor hanc réä hac re:ita amp;nbsp;abutor dixcriit ueteres CRVcifalû me ex chrylaloii crucé faliété.VSVS uenerit.opââfuedt O'.NDITE.lydus cum fui difcipuli piftocleri uidit incontinentia fe ad phyloxeni! recipit deK ratus piftocleri mores.IANVam hanc orchi.fores meretrici! occlufas inferni ianuam uocat⢠eftus orcum qué dicimus.ait Verrius ab antiquis didû urgumtçp amp;nbsp;ulitteræ fonumpoeffeâ :bant.amp; per clitteræ forma nihilominus g ufurpabant:fed nihil affert exemplo;e utita effe credamusmili cp his didis maxime nos urgeat.VT ERVI poffiet.utpoffit frudi! capere. APAge.abigt' CONtuli protinâ in pedes.protinus in fuga dedi.EGO ne ut uifa.i.qua: uidi.GESTEM cläculü.tegain apud me.DlSPOIiabuIa.dirreptiones patris. AMIcofq; oés affedas tuos.i.afficis.Nonii interptatione hunc citado locü.AD PRObrü.dedecus.DAMnii.difpédiü.FLAgitiu.facinus.APPELlere detrudere-PVDItüé.ficut licet licuit amp;nbsp;liciti! eft.ita pudet puduit amp;nbsp;puditi! eft.GERVlifigulos flagitii. gerulihg^ los uerbû tmû eft:quos tu inquit fecifti flagitii tui geftatores a te confidosfiguli funt qui fidilia uafa có fingunt.MALVMiftoc adis.ideftanteq adeas hoc flagitium mulierum. CVLpam hanc denio. EximO inquit hoc a me ciimeii EXLVtulento cæno-ideftinquinatote corporum tuo crimine.
ZWv VLTIS modis.Mnefiloclms cum audiuiffet piftoderumlodaleminuenifle ut ei mandauerat bacchidem abfentem:Iaudat fodalembbiqj congratulatur quod talem nadus fuerit fodalent U H nbsp;nbsp;Q_VAM technam.græci technam artem uocant.latini fere hoc ita ufurpdt uocabulum ut 61*
M rfd^arn mteUigant.NIHIL impenfius.grauius moleftius.Quoniam quod impeditur graue eft iMPENdioTum.plenûimpédio plus impendendo q deceat.OBIVRgato eft opus.ufu euenit ut obiur getur.SPEciméIpecifinuc certamé cernitur.archaifmos figura:Sefpecif ab eo q »eft Ipecio . Nunc nero copofite dutaxat figurae diciturperfpicio confpicio amp;nbsp;reliqua.Specimen pulchritudo eft:nunc q fe fpe* dandum obiicit fpecinien nominatummt certamen nö contentio fed quod fub obtutum uenit.
VNC experiar.lydus qua: incontinenter uiderat fieri a piftoclero apud patré memoratphylo xenii.Atphyloxen%lii partes tucfabnris accedéte aut fodali Mnefilocho aliquati! declinat-J nbsp;nbsp;nbsp;BSIT ne aceti! tibi cor acre in pedore.ordo uerboà tédit ne cor î pedore tibi acetum acre. EU«?
^fenfus experiar num tegernme feras quæ tuns egit filius. LENIter qui fcæuiunt.qui corrigunt emendantej fiIios.HERVM tam ciet.tantopere inclamat.EADEM ne erat difciplina ci! tu adolelcens eras.fenum mos eft utprætentâ ætatem femper laudét:nouam culpétiqd uidés Horatiusætatû expflbt dixit laudator téporis adife puero caftigator cenforc g minormmtum de feniliætate loquitur.NISIiN
-ocr page 97-BACCHI.
palcftram nenerat gymnalliJn eum locum ubi paleftritæ ftia exercebant corpora. CVRSV. enumerat lydus qua: uetenbus fuerint exerdtia.HIPPOdromo.Vbi equi ad curfumincitarentur.Nd hippos equ^ amp;nbsp;dromos curfus eft.CINTIcuIo pwecinftus. Cmticulim uocat amiculi genus quod fere ab umbilico ubi præcingitur ad dimidium crus porrigitur.SI VNAM peccauiiTe foliatam, hoc eft fi minimâsmodo tibi error obtigiffeufyllabam compræheniionem pofiiimus appellar: quia fyldbano græce cóprehendo latine dicitur:ut fit litteraje cópra:henfio.Tam amp;nbsp;fi nocalis unaIpllabd facit non fyllabam modo : fed amp;nbsp;partem orationisâut a præpofitio nec parte orationis tantum:fed etiam orationé.nam iimperatiuu fen* lüm perfedum habet oratio igitur.NVTRIcis pahum.cp fiepe ab infantibus emaculatur.DICTO obefi diensait qua: magifter dicerer etid cu efiet in magiftratu obtemperarer.Q_VASI lueema undo expletus linteo.fenfus eft inagifter uerberatus linten oleo perungit qgt; cæfo loco adhibeat ut putes lucerna exple tum fuifle:ea uis olei adhibita eft ACRIS poftulatio lirec eft.Magna ha:c accufatio.nam poftularemt Vl pianus inquitaus fuum alicui oftendere.TRIDWM non intereft ætatis.fi ieratis differentid quieras Pi ftocleri amp;nbsp;Mnefilochi alter altero triduo maior non eft.MEVMmalii pruptare malim q peculium.i.im penfam facere malii promendo q pecumd.NETV creduas.ne arbitrera.ILLAM muliere capitis no per dam Ita ueteres locuti ut uerbis accufittione uel damnatione fignificantibus geniduo copularent: ut ac cufo illum furti:amp; damno facrilegii.ita hicillam mulierem capitis non perdam.VT IPSVS fefe crucia^ tiir.amp; crucio amp;nbsp;crucior eadem figniticadonetut fabrico amp;nbsp;fabricor.AEGRITVdine.ideft moleftia.AF^ FATIM eft.ideft abunde eft fi adiit Mnefilochus.
ICIOre nunc.Mnefilochus Iccii legrefert fcqj excruciat cp feputauerit a Piftoclero deceptu: itaqiconftituit audiomne patri reddere-ATC^VE aliquid furripid patri. Iromcos amp;nbsp;uultuox fc legendii eft.AMO herclc opinor.ac fi dicat no amo equidé.RAMENta fiat pluma propefi
JRamentû a radédo qd de materia aliqua abradit atq; abiicit ut uile.Pli.raméta quoq jluc* cini oleo addito flagrat dilucidius diutiufq j q lini medulla.PLVmappéfior.fenfus c nó erit bacchis ét tamétl a me ppéfior fiiftaportiücula tanta qta fit pluma.EADEM exorabo.oraiido impetrabo eadé uia amp;nbsp;tatione.ILLl æquum eft me confulere.æquitas poftulat nequid chryfiilo mali infligatur.
EBVS aliis.a bacchide piftocicrus iens dum miratur quid tantû remoretur: mnefilochus it ut hominem conueniat.ANTEuortatur.ficut amp;nbsp;præuertatur.Præuertor præoccupo ut fuga præ uerdtur hebrum: eodem modo amp;nbsp;anteucrtor SI A ME tetigit nuntius.Si que mifi nundû ad ipfum peruenit.IDO amp;nbsp;uifam hue ad eum.Ordo uerborum eft:ibo hue ad eum amp;nbsp;uifam. EDDIDI patri omne aum.Mnefilochus habita de piftoclero falfa fufpitione ait fe omne patri au^K reddidifle factus piftoclero obuius intelligit nihil aftum dolofe leep gtauiter deliquiffe. LINgua fadiofi.qui promittat magna amp;nbsp;nihil præftent.S VBlefta fide.Lelt.Pomp, fublefta in firma Plau.grauior paupertas fit fides fubleftiorideft infirmior idem uinû fubleftiflimü : quia wStmos laciat uel corpore uel animo.SlBI ne inuideatur.impfonaliter diftû.lPSVS fuum.hoc eft rem ^ä-ACCVratu habiut.bnpcurauit.TEcu oraré.ageré tecû areg cótéderé.Q^VIN tibi eius nomé.fubaü iPferâinimiû indignarer uerbum fubticuit.IRES confultum male.properam mihi prouideres.
ARASItus ego fum.Parafitus a milite lam memorato mifius q rit fores bacchidis quas a pue^ pulfari iubet quê fecü agit.VSQ_VE iifti fimul.apparet hunc puerum bacchidis comitem extitifle.ADDl aftutum.confeftini.RECEde hinc dierefte.retrorfum abi.indamat enim pa** rafitus puerum quod fores modeftius pullaret diereftum iiocas eumignominiofe qualimor* lt;WBnatum.VT PVLfat propudium.q egregie inquit fores ferit:qui a pudore longe abit.
.VID iftuc.Cu a milite parafitus ueniifet ut fecü bacchide abduceret:Piftoclerus illi fit obuiä amp;nbsp;3 11 jpni minacibus abire uerbis cópellit.ALIEno iuris tui extetes hoftio.Curinquit ad alienum hoftiu explicas uires ruas.na amp;nbsp;las pro uiribus qiiq? ponit:utlufq j datu fceleri Luca.NON it.
^is indignarer amp;nbsp;paucis amp;nbsp;iracudepfiti ufus indicatiui uerbo.OS AB infortunio.fade tuam regnis côtundâ.lTA dentifrangibula hxc.hoc eft pugni qui dentes cófringere cófucuerunt.MlHI can Æeft opus.mihi cautione inquit opus eft.NE NVci frangibula excuflit malis meis.ne de maxillis meis elites excutiat quibus nuces foleo diffringere.SVFflatus.i.turgidus ira fuccenfus.DlSRuptum uelim. âwttu ais fufflatus ueniet etiam abruptum uelim fufflatum turgidum uocat.Cæfar autem in commen* â^^Ji^uentos fufflare dixit a feptentrione uenientes.
ETVlaspteruo.pofteaq cognouit mnefilochus ucra ee q tetulilTet piftoclerus dolet fe pri di** numeraffe pecuniæquâ chiyialus fuo aftu in mnefilochi pofuerat ptate.PETVlans.lafciuus q fibi petit plura q fit par.PROteruo.pcaci a protcredo.i.pculcado.IMPoiq^ m.i.qnemini ere do qq jalum meu i mea no heo ptdte.Q_V0D fuit p manibus.cp in mea habui ptate.NVNG fattupte tua^ reje.i.habes tu ipe fatis qdin tuis rebââagas.Agitas tuaiy repenotada coftruftio.
VNGhomine decet auro expedi.Gloriae chryfalus fe dolis feciffe fuis ut mnefilochus quatu fibi uellet auri allati fumeret q mnefilocho factus obuid ab eo fit certior totû patri redditu qd' yhrpfalus dolet a mnefilochocj compellitur alios dolos inftruere. IST1 parmeniones fpri.qe iyna fût fermequoi «fcepe comici faciutmcnonc.deftipmenioes quali delides a para amp;nbsp;meno
-ocr page 98-maneo HARPAga fuiibus hatpagam raptorem dicerepoflumus.harpazo'cnim rapio:fed harpax Ml pagis diciturr^ax:amp; hic harpaga narpagæmt ab co quod eft crater crateris:cratera crateræ:amp; caftis c«* fidistcaflida'caiudæ.VERSIpeHeni.uertente fefe a uerteda pelle ip animu trimftertur.HERCulem fed]' qui ioui patri parte decimam uouebat.Q_VIA malum paru.i-ualde parum fubaudiauri abftulifti.M monuimus emmlupra tarn male q bene pro ualde pofuifle ueteres.NlMlO minus multo parumJiidi ualde min' âmulto parû:hoc eft tarn parum id fuit utadmodû minus multo id ipm parum fuerit.DI^' tulis duobus fumebas prioribus.na pollice amp;nbsp;indice coeuntibus fumi non pót quicq nifi parnm.PLVâ praefigitur malt.prædiuinat præfagitur.ergo præfigio amp;nbsp;præfagiormt fabrico amp;nbsp;fabricorin eadem Hiquot; dtur fignificatione-CVM ramento ret^idi.i.ad ramentû ufq; ad æs minutiffimû.ETIAM altera facits' népe fallacia dolofq; inftruas.CONglutina.compone.EMVNgam hercle.i.exuga a muco e nafo fÃquot; laute fumpta tranflatione.MlHI chryfalo effe nomen.quippe qui ab auro nomé obtinui.HOC ubi eg^ ro.fubaudi de militis nûmis ducentis.TVMiftuc agam.fubaudi qd' ad fumptû attinet.lNTENdamb^ liftam in fcnc.parabo tormenta ad fene expugnandu:balifta difta q?balin iacere fignificet.SI PERuoi' tam turrim.fi perturbare potuerim atq? euertere.ET PROpugnacula.a propugnando.!, repelledo ai® hoftilem difta propugnacula:minx quae in muroÃf uerticibus collocantur tp illis defendantur ab afM fu hoftili muri iciuiq? reiiciantur.Oppidum antiquu amp;nbsp;uetus nicobulumuocat. SI ID capfopro coep^' ro.STIlum.quo littera fcribantur:a quo etia oratione dicimus per tranflationé.Horatius. Sæpe ftilu® iiertas:amp; Cicero ftilumdicendi uocat artifice.CAERAS' amp;nbsp;tabellas.Qiiia in cæratis tabellis litterx fig^ bantur.ET LInum.quibus litterae obligentur.SICVT dicis.fubaudi ira faciemus.VBI EST bicliniû uO' bis ftratum.i.bini ledi ubi difcübaris.Ex peregrino inquit Quintilianus amp;nbsp;latino fiunt latina uocahol^ ut biclinium.bis enim latinueft:cline aiite lectus ira dictus q? clino fimplex in ufu fit græcoK cficutnobis compofitû declino inclino.ftratû quoq; quia a græcis ftompoadem fit qgt; nobis ftemo.EVAX.gaudöJ tis mrcneftio.NE INTER turba.ne interpella inquit.SYCOphantias eóponit. dolos infidias ftruit.lN LVftiis comedam.i.lupanaribus abfumam. ET CONgræcer.i. gnecore more turpi luxu dilapidée AD ISTVNC iifus eft confetiptis modu.Ordo eft ad iftunc modu confcriptis.fubaudi litteris ufus eft opus eft.quid in his inquit commodi elfe poteft confcriptis litreris.POTIN ut cures te. potis es ut tui curai» Jubeas eft ne poffibile ut de me nullam habeas curam.
NsANVM magnû.Inftruftis chrpfilus litteris fe ad nicobulum qprimû recipit confingircg
il I nbsp;nbsp;fenem expugnatu^n.INSAnum magnû i.uehementiffime magnûuta diftum inquit Feftusff
infini eunda uehementer faciant MOLIor.impenfe conor a mole faduEft enini moles m^ __jBJ^__gnitudo quæ a grxeis molos dicitur.Homerus.arcoAoerapHoc.i.moles marris, hinc demofr or.i dinio.Ci.in cómuni pariete demoliendo.POSlim emolirier.i-conficere amp;nbsp;extra difficultatemcHu cere quafi extra molcni TAM friefum ego ilium redda q friftum eft cicer.frigo frixi fridummecnonW geo frixi fri(3:um:amp; frico quoq; frictu.ab eo ergo quod eft frigoâfriftum dixitifed frigo duplicem habet fignificationê.Nam amp;nbsp;frigo in farragine aliquidcoquo figmficatait cu Celfus falubriora elixa dixit tO' ftis amp;nbsp;tofta friftis:amp; frigo idem ualet cp frendo cuius preereritum frendi amp;nbsp;fupinum frefunuunde fabai» frefam dicimus. Martialis. Farris fëmodius fabæcç ftefæmnde amp;nbsp;lues nefrendes difti a Varrone qui net dum frendere fabam pofiintibe hic friftum cicer ab eo quod eft frigo in eadem fignificatione.
y - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IMIO iliace res.a mnefilocho chryfalus litreras perfert ad nicobulû ut uidatur:unde amp;nbsp;day»'
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lus alias in nicobulum ftruit fycophan tias.DIVIdiac mihi fubterfugiffe.Nonius Mar.DiuiHi^
eft tedium.Aftius in armoiy iudicio.Huius me diuidia cogit plus q eft par loqui.Tuxpi in 4** x^deto fperabam confilia noftra diuidiæ tibi cumætas accefict non fore.EGO fû facer.i.execW' bilis.NVNC ab tranfenna.Tranfenna inquit Nonius non ut quida purant tranfitus eftded feneftra.Ci⢠de oratore libro.iii.Nunc pete a craffo ut illam copia ornamento^ fuorunnquâ conftruftä uno in lot» quafi per tranfennam praetereuntes ftriftim afpeximus.Salu.hiftoriaje libro.ii. Tranfenna dimiffumui* donie fimulachrum cu machinato ftrepitu corona capiti imponebat.LVMbricum petit. Lumbricis eni turdi pafeunf.PENdebit hodie.Reti implicabitur pedibus . ITA INtendi renum. Nonius de ludagin® doâomm uiro^Tenus eft laqueus diftus a tendicula.Plautus in bacchidibus. Nunc ab tranfenna amp;c. Nam amp;nbsp;tenus præpofitio cû nominibus in fingulari ablatiuo cóncftitur:ut haftenus eatenus. Fæce ten dixit Hora.In plurali cum genitino.Virg.Crurum tenus a mento palearia pendent.Catullus.Nutnewn tenus extantes e gurgite cano.Etlabrorum tenus dixit Lucretiusqq grammatici nonnulli ueteres aiunt cum genitluo aduerbium efle:cum ablatiuo autem praepofitionem cum a fignificatione omnis pars de* nominetur orationis ut mirum fit eadem manente fignificatione aduerbium dici uoluiffe.
âONSTRlNge tu illi arthamo.Nicobulus utmnefilochus per litteras mandauerat fecu fenios
1 adducit qui chrpfalum reuinciant:fed Chryfalus cu Nicobulo aperit quo in loco fit nindilp^ â J chus amp;nbsp;q magno in periculo mentiatur:fe e uinculis eximir.CONftringe tuilli arthamo.fewi nomen ab anhandis membris.IMPlNge pugnu.pugno pcute.Etimpdle-eft.n.impingo pello ac incurro.Vlpianus de lege aqlia. Si nauis tua impacta in med fcapha damnu mihi dederit: qfw eft qua: actio mihi cópeteret:amp; ait Proclus.fi in ptdte nautap: fuit lie id accideret amp;nbsp;culpaeoj: fadumfit
-ocr page 99-Ai jef^ ,V^ dP jOf' eg^ ib^ lOt' ibâ
C iHâ iKX diâ bi^ [dj iH iP nb
au ia id [O' lib id
C^' co nâ* ib iilt;
jb )b 1«'
oi tb bj tb
BACCHI.
lege aquilia cum eis agendum.HEO tu loquitatus ne is.Nugas protulifli. A HA bellorophontem iam tuus me fecit filius.Tam bellotophon. q bellorophontes theocritea homerica^ diciturleftione ab occl fo belloro ita nominatus.is igitur ob cædê domo fugiens proeti hofpicio exceptus cui' âuxor eu de ftu pro bcllorophonté copcHafTet taléi^ concubitu reieciffet bellorophôtes:ad mantû proetû uerib enmie Bellorophóté aceufauit antia ut Homerus.ut uero euripides fthenobÅa;quodægre ferés proetus nefas ratus hofpité necafe miiit bellorophonté in lycia ad foceru fuû iobatä dcditq; bellorophóti litteras qui bus perderer.!obaras aliquot dies apud fe habuit dumnouendiale facrii pagerer litteras nonplegit ne* fas ergo ratus ipfe quoe g necare hofpitem contra folimos mifitpopulos a quibus occifum iri exiftima* uit a quibus cum praeter fpe rediiflet incolumis contra chimera miiit a qua affliftumiri ratus eft.fuit aut chimera môftrû quod tam hefiodus in theogonia q Homerus in fexto iliados uerfu uno defcribit qué Lucretius ad uerbu tranfferés inquit.Primaleo poftrema draco medio ipfa chimera.redeunté uiftoriac cópoté bellorophonté lobatas a quinquaginta hoibus in ifidiis collocatis excipi iuifit.quos omnes bel lorophôtes occidit.lobatas admiratus uirtuté uiri exiflimans diuinû elle hominé:quas tulerat litteras oftédit.At bellorophótes omne ré apuitiqua cognita e filiabus unam fuis ei caffandram locauit. PER GRAECETVRtecum.græcorû ritu ac luxu tecum uiuat.VBI PRAEco pdicat.i.te uenalé effe pronun tiat.TRES unospaffus.Cü tres dixiflet:adhuc breuius iter uoluit indicare amp;nbsp;unos iquit. FRVSTRAS. amp;nbsp;fruftro amp;nbsp;fruftror in eadé lïgnificatione.INVENEris.Cóperies fubaudi ex aliis.
EAM ne hic mnefilochus.Perfpefto cû muliere mnefilocho chrylalus cicomachu milité eius maritû ede mentitur nicobulo:qui ueheméter expauefcit minitante milité ut non difficulter ad liberâdûfiliu qd'poftuletur aurû promat.Q_V AEhæc factio eft.Faâioné nunc faftû dicit ut fupra offendimus a Cicerone politu uerbu pro faftûra.MARS CREduat.pro credat-EXA nimalé faxo.aia priuabo. NIVEexhæredé fecero uitæ fuæ.Amplificatio per cögené.hoc eff hæredita* te uitæ priuauero.AMBO ut necé.utmnefdoeû amp;nbsp;mulierê occidâ.Ambo ta de mafeulino q de neutro cafu aceufandi dixeruntueteres fient amp;nbsp;ambos ita ét duo amp;nbsp;duos.Virg fi duo pterea tales ida tuliffet ter ra luros. ANIMAM ambojü exorbabo.orbû corpus aia fecero.VT NE elamoré hic fadas.ne negandi aduerbiû nô prohibédi.facio elamoré amp;nbsp;facio conuitiû idé eff qd inclamo amp;nbsp;côuicior.REM pepigi. Li té amp;nbsp;caufam paftus fum.nd tam ré:q lité dixerût iurifcófulti.Cicero pro murena ré fine liré dicere opor tet.nö foliipacifcorunde paftus fum:fed etia pago ut putat Quintilian' âunde pepigi ueenó pango un panxi ueluti Prifdanus pango tn ét figo fignificat.amp;cóponoiunde amp;nbsp;panga inftrumétû rufficanû quod humiinfigar amp;nbsp;fupra impinge pugnû fi mutiuerit amp;nbsp;pangi carmé didtur.ET NObis ueruina eff domi, fulgentius ueruina eff genus iaculi lógi quod aliquado uerutu uocatficut Caius baffus in fatyris ait ue ruinx confodiédo nô te nauci fado naud.n pro nihilo did noluerunt. amp;nbsp;hunc iodiplautinii citat.SI ME irritaueris.fi cómoueris.CONfeffioré.humilioré.SORIcina nenia.qphenfns forex nenia pofeere uidetur.donatus proprium inquit foricu eff uel ffridere clarius q mures uel ffrepere magis cum obro** dût frinola ad quam uoceni multi fe intendentes quamuis per tenebras noftis tranffigunt eos : amp;nbsp;hunc citat locu.POLLVCES.quia græce polideuces . quianoftris poUnx.SVMANVS.PlutonemPhnins fumanum diciautumat.VAM audinitnnqdinia ex demetno.Vterqj ciuis atheniéfis.fed demetrius atrociffimein diniam inueftus.MOECHVM MAuifeftatium.Adultenim omnibus cognitum.
RIDAE duo fratres . promiferat nicobulus ie militi daturum pecuniam ut metu filium liberaret pfpeftis tn filii litteris canebat ne qd faceret temere canit fibi.chryfalus alias ad ineo, bulum a filio litteras perfert quo id côiequaf facilius.Exclamat ergo ac triumphat chryfalus iq regna adeptus fniffet potennffima troiainq expugnaffet.ATRIdæ.Agaménon amp;nbsp;Mene* - laus.qui filii pliftems difti fuut atrei.PERgamû.Troiâ didt ob ædificiorû altitudine na iones alta qnæ cmicj ædificia uocat pergama.DIVINA menitû manu.Quodnùc munitum ueteres menitû hinc mÅ nia difta.ARMIS equis exercitu atq; eximiis bellatoribus mile cû numéro nauiû.Magna inter fcripto* les huius Inffonæ diuerfitas.Ditem cretenfem daretem phrygiû amp;nbsp;homemm.quæ res tn hoc tépore ni hil ad nos.hometi fentétia duces fuere.xxxni.nanes mile cétù amp;nbsp;oftuaginta fex: fed poetæ folét fere mi le diceie.NONpdides torméto fnit.pelei filins achilles non ta mÅnia expugnanit troiana q ego mqt chryfalus.amp; qm tormétis urbes expugnantur torméti ufus eft uocabulo.Achilles.n.heftora expugnan do ac occidédo uifus eft torméti uel maximi locû obtinuiffc.MALEmulftabere. ualde puniere. Na ut bn ualde ita amp;nbsp;male fignificat.OBSIgnatas.figno impffà s.CONfignatas.Teftimonio mnefilochi com probatas.EQ ^ VVS qué mifete alchiui ligneü.quafi e quercu côfeftû.Homerus.aA^cfyt ÃHaxE TaÃuoi Keu iTnTovKoa 'JLov cteicrov.ZovpctTt ou op Eire iocr ETroiHcre O'up ciôhjjh. amp;nbsp;paulo poft. ÃoupdTtoy as** 7«P iTinop OOEICITO irctpT.ia ' apiaTonque fecutus Lucretius inquit. Nec tam durateus troianis pgama partn.lnfiamaffet equus nofturno gramgenaru.EPEius eft piftoclerus.Varro Plaut.epeu fimnheû qui legioni noftræ hét coftû dbû epeû fumicû cocu ab epeo illo q didt ad troiâ feciffe equû troianû argi* üis dbû cnraffe.SI NON eft.hoc notû ap Virg.NONin bufto achilli.buftû dicitubiachillis cineres. amp;nbsp;achilli pro achillis.nâ fi græce declined achilleus achillei erit genitiuns qbus uocalibus in diphthógon eoeutib^ dieet achüli.EX LAtebra fiet.quia amp;nbsp;in equo quo^ ligneo idé graeci faftitarmit.NOMEN fa*
c'o iliû fenéinqtilium uoco.VLYSfes lacrtîusJaerfæ filius.EST alcxandcr.q amp;nbsp;paris noïat'.NVNC amp;nbsp;ce obfedidion.igni ilion népe fené inuafi.EIDEM.fubaudi ilio.TRIA fuiffe audiui fata. Imminentes nectffitates.SIGNVM ex arce.palladiû dicit. nà paHadis ftatuâ Vlyffes amp;nbsp;Diomedes ex arce fuftuIifT^ pibenf.PORtæ fcææ.Quæ troiæ fuit.LIMEN fuperû.Qui.i amp;nbsp;inferii eft.diftû qdingrediétibus feï traf uerfum offerat limis fi quidé eff qui obtortis (pedat ocuIis.PVGNAJVà côferui feni.hoc eftpugnaui ci lene ac in eius cógreffum ueni.Q,VI difpenfef.ut difpéfatio fiat eft.n.iperfonale dübéfef. SINE pbro« abflt;5 libidinis flagicio.COMIcialë fené.Aut qa in comiciis populi fuffragiis magiftratus uendebatuf; Ant cómicialé qaipfum fupra ftolidu noïauit.amp; comicialis abaftus fenfibus dolidus uideaf.amp; notadu cü morbu dicamus cómicialé fené dixiffe comidalé ita aftiue amp;nbsp;paffmcnoia fere antiquinta irriguapd ta.ira funté irriguü.ita neqcq populo bibulas donaueris aures Perilâ.amp; bibula lauere faufila Virg.Et po tores bibuli media de node falerni.Oderûtporreda uegaté pocula paffnie dixit Hora. QVID quo te mifi.Quid inquit fecifti de eo quo te mifi.EC Q_VID cogiftin.nuquid copulalK inquitX^VIVI com minifa.quâtûaio potui cophenderemnde amp;nbsp;comentu qd græci uocant enthimema.TVRbat equals' pides.pro deturbat ac deiicit.Aut uitalé tibi.i.fi me modo uis uiuere.ALIVMgerulu quærat. Baintam dicit qui perferat.VÃLGà difpalefcere.i.paffim omnibus înotefcere.ONVftus incederem honeratus dicitur ut baiuius amp;nbsp;magnorum honcrum gerulus.onuftus autem ubi honeri eftonus.quæ rotum dio nbus onufta baccis ambuIer.PERuulgatü e.res nimis atrita triumphus.ego autem feleda ab aliis mihi uolo.AD Q^VAEftoré défera.Quæftorû bini magiftratus erât.Vnus eop: qpeiat carceri a qrendis cd minibus didus.Alter qui perat reditibus a qrédis noiatus pecuniis in qua nunc ponitur fignificatione.
w ''w VAM magis.Phyloxemus fecû dolet piftoclerû filiûeffe corruptu illecebris meretricû. TVR g Abas turbet.Antiqua figura eftTurba multitudo dicit -Turbæ tumultus.PRAEcipitê infeitus W ^Fcapeffat.fme confilio rerum imperitus ad amores declinet. SED more modefto .ideft quod ^SfeiSflioratius in arte poetica inquit dum fenû defcribit mores.Laudaroi teporis adi ft puero.CeO for caftigaronp ininoi«.DESIdi.r.inercia;:unde amp;nbsp;defides dicuntur qui feft perinde ac ftffioni pluriniä dedant.EO EST ingenio natus.ad id maxime natura fuapte inclinatus ut uirtutem foueat.
VICVNà VE ubi funt.Nicobulus fert aegerrime quod refciuit fibi data uerba meretricemij fl q fleffe nó militis uxoré:ob qua tâta pfuderat pecunia.obuius phyloxeno pariter rilillo ftoma* H Wchat aduerfus chryfalu ac filiu utâphyloxenus aduerfus fuü piftocleru.STVLTI.ftuItus dr finc ^sâ,jSBplt;udériaaffedibus obnoxius unde amp;nbsp;Ciceronis paradoxon oés ftultos infanire amp;nbsp;Horatius deauaro locutus inqtftultus amp;nbsp;ifanus.STOlidi fenfibus iperfedi.FATVI.qui falecarent.FVNGI.NuI lius utilitatis.BARdi.quos graece ita didos a latinis tardos noiari fupra diximus uttn græcû nobis id receptu fit nomé.BLEMII.blemios inqt feftus Plau.îdicat uela græco.SAi aidivo To opyi^oaxdi .q^ ut inquit Horatius ira furor brems fit uel ab eo qd 'græci dicunt.ÃAi^co ToBcuyrafai. quod farcinaoî baiuli in contéptu fint BVCONES.quod qui ampla buccam habeant craffaq; labia a phyfiologis nota ftultitiæ dicant infignes unde amp;nbsp;labiones fatui.ERAdicatus fum.ab radicibâ conuulfus a ftirpibus fun* pta tranflanone quæ couulfe exarefcut.HOC eft qd' pacefeit.i.mihi i aio acidii efficif. NON nauci fa* cere.pro puifacere feftus.Naucus pro nugis ponif alias pro oleæ aut nucis nucleo.Alii oîum rep: putaquot; men ita appellari nolunt quidâ ex græco VEKucleiié homine fignificari uolétes quidâ fie uolunt appelé lari mébranulam quæ in nucis uel glâdis eft medio.CHRYfalus optimus hó.ironicos amp;nbsp;pinde pronu' datione adiuuâdû eft.FORES amp;nbsp;poftes.fores quia foris poftes qa poft fores atq ; ambulacrü. Cicero tó in dodium ad pontifices.Poftem inquit teneri in dedicatione oportere uideor audiffe templi ibi.n. po-ftis eftubi aditus tépli eft.ualuæ ambulationis.hinc poftica dida.eft autem poftica poftrema fpacii pars quod augures in acre metiunturficut antica anterior.hinc etiam pofticum genere neutro oftium quod in poftrema domus parte.Horatius.Atria feruantem poftico fallæ clientem.
y VIS fomtu tumultuati.Bacchides fores aperiétes uifis fenibus ludos eis faciunt:quoad tande fl q fliliccebris eos in fud perducut lententia.A PECV balitantcs.pecus pecudisj. amp;nbsp;pecus pecoris. W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'pecu.amp; pecuare pecuaris dicimus Perfius findor ut archadiæ pecuaria rudere dicas.eft
adi^diuH unde amp;nbsp;res pecuaria.balito iteratiuu uerbu eft.na balare dicuntur oues ut hinnii re equi.bante elephantes.Mugire boues.Rudere afini.ita alia fuas edere uoces animalia.RERJN an tc ris.TONfitan.a tondeo iteratiuu uerbû TlNEAminæ.minæ glabræ oues dicunt'.Varro in rebus rufti' cis ubi de ouibus.Extra lufcam lurdd mimi.i.nétte glabro.At a tineis lanæ abrodunt, ergo tineaminae oues glabræmon attôfæ ut prius didû.fed obuetuftaté.nâ uetulæ dixit:obtineas Lanas amiferunt.ói ut banimme diftum quafi eorü filii a quibus fpoliati pecuniis;taqlana:fint tineæ:metaphoricos.n.diftafût omnia.LlMVLIS.ocuIis obrortis.COGANtur quidé intro.i.colliganf inunuq; agantur.Virgilius ty* tire coge pecus.Cicero pro cecinna coafti fuut ii qui ab aliquo unum in locum congregati, fi non mo/* do conuocati non funt:fed ne couuenerunt quidem fed modo fnerütiqui etiam ânea non uis ut fieret netum colendi aut pafcendi caufa effe in agro confuerant defendes homines coaftos non fuiffe.amp; quia plærûcg ubi multitudine opus eft homines cogi folent.ideo de coaftis compofitum interdidum eft ab eo etiam compofitum nomen fub coadamtpote molliorpellis pellibus alus fubiunda.Q^VAE NEC
-ocr page 101-: , nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MOSTE.
âS i ii i ilt; i i j t j
Z J f J i i
ladém.hic Indis quod nunc hoc lac ueteres dixere.LIBEte graffentur.crudefcant.mde amp;nbsp;graffatores Ia trones didi ac ficarii.MEVMpenlum.menm fufum hoc eft*meum onus.CORftimulo foditur. fubaugt; di amoris.AEQ_VIVS eft coxendice.fubaudi perforari q cor ipfum.ut ftimulo coxendice traiedo ena pudibunda perforentur.ET PERfuaftices ab eo quod eftperfuafor uerbale foemininum perfuaftrix fe* cit quia pfuafrix ne diceretur prohibebat euphonia ficut ab eo quod eft amatoramatrix amp;nbsp;ledor ledrix t ergo aditum eft ut tonfortonftrix.CVLPA tua amifis.pro amiferis.VT TErebrat.ideft perforat.Periiâ Varroreguftatum digitum terebrare falinum.TANq quidem addidos-morti deftinatos.
Recitator.
n WEQ_VE adeo hæc faceremus.nos inquit recitator hæc in comÅdia nó memoraremus rufi an ,/^_wea uidiflêmus fenes aliquos id efficere patres inq filiis riuales effc.
I^ohannis Petri Valite placcntini in Moftelariam interpretatio.
O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Argumentum in Moftelariam.
europides dum abeft domo dm tranióis ferui iprobitate phplolachcs corruptus then ipidis filius amore phylocomafii meretricis una cû rallidamante fodali qui delphiû lamabat meretrice rem dilapidat familiarem.Redenti domum theuropidi femus tra* o fit obuius:qui cum pfenfiffet aduetare occludi fores iufferat amp;nbsp;omnes in ædibus co uas tacere mandauerat.aftu occupat theuropidem aitqi ob monftra qua: domi fuerät ignita omnes excefftffe domoædefç phylolachetem alias habitare, phylolachete ob turpiter abfumptd rem grauato fÅnore cum nec alieni cóflati æris nis ulla non effediffoluédi inftat ut get fosnerator lucrum fuum petens.Iterum tranio ftruus theuropidi ludit aitq ; ab hoc poftulante mu* tuamfumptam pecunia ut ædes phylolaches coemeret:quæ nam lintades illae exquirere theuropide ui ciniproximi ait a quo femus impetrat tranio ut uifantur exempli caufa.Aftu omni deniq; detedo trani onis req; omni pcepta theuropidem feruus tranio uitat in aräq; confugit in qua fe tutum facitihanc om né controuerfiam phylolachetis fodalis callidamantes reducit in concordiam:quod omnem phylola** chetis impenfam fe pedbiutumm dicattranioni ut cognofcatur impetrat difficulter.
^Nominum etymologiae.
fÃEVropides.quodgræci theorume dicant quod nos infpicio quod uaria adueniens cogatur « t i infpicere.PHyLOlaches.Quia phylosamoramp;lachano fortior dicatrir.fortitus.n.cû callida U I mante é amores CALLIdamâtes.qa ealon pulchra dr amp;nbsp;damazo domo. Irati nag; theuropi filio amp;nbsp;feruo animû domuit.PHYLOcomafiû meretrix qd phylo amo dicat' amp;nbsp;coniao nu trio $ ppetuo alat augeat«^ phylolachetis amoré.SCAPHA ancilla.qa fcapto fodio figmficat.ftuder.n. phylocomafiû cômonere ut pter phylolachete amet aliosmt.n.fodiedo ftirpis alicmâradiccs auellûtata fcapha amores.DELphiu.qa prifca ligua gra:coie delphos folus dicebat ' : unde amp;nbsp;fol qa polio macrobii fnia delphicus appellatus eC adelphos frater qd folus no fit.Dclphium igitur qa fola callidamanti.TRA nio.quia trapes apertus.Omnes liquidé eius doli aperiunf.GRVnio.quia grunire fuillâ uocé eft edere Iu.amp; eu remigibus grunifee elpenora porcis.ruri ein incubabar armeraq j amp;nbsp;gteges pafcebat.DAMlfta. fenerator qa danizo mutua do.SIMO.qa fimi a nafi qualitate dicunt' Virg.limærj capillæ:quod quali nafo alienas olfaceretinfidias planeq; fulpiceret.ADVERfitor.quod theuropidi aduerfarctur.DAMni feus.quod danio domolignificet.crudelitatem enim theuropidis domuit.
y WV ANVmifit.hberauit amp;nbsp;ex aliéna manu eripuit.EMPTOS fiios amores.Phylocomafium dicit A4 WOMMEMQ_VEabfenre rcmfuoablumir patre.Abfente inquittheuropide luas abfumit fa* I I Ãulntes.nä appellatione rei ut multa nobis inrelleftuoccurrût ita amp;nbsp;facultas.Hora, nuq rem ^-^-^^iicies.TERrifica monftra.Iamarum ftrepitus amp;nbsp;fermones.EMIgratu.alio itum ad habitandu. LVCRIjgt;eta.fibi fortem fÅnoris pofcens.VlCINl proximi.fimonis.SODALE gnati.callidamante.
E culina lis foras.Grunio lernâ uilaticus in urbeuenerat ut pro bobus faginadis in uilla em umafportarer inuenit eorruptiftimu phylolachetem familiare filium cognouitq; tranionem femum eius corruptionis caula extitilfe.ita-q; cum eo contendit plurimum. EXI e culina lis.e coquina fiuis.MASTIgia.uerbero.IMTER patinas.uas quod pateat patina appellatum unde amp;nbsp;patella diminutiuu.ARGVtias Stridores.EGOpolte.fubaudi feuerius uedicabo figura fiopomenon ut illud Virgilianum. Quos ego amp;apud Terentium quem egofi fcnfero.EXI inq nidore culinam, fenfuseft exi e culina ubi ob nidore cupide remoraris-EN HO Ccineuolebas.an tu exquirebas inquit hoc ut te hinc expellerem.POTlN es.an poteftatem aliquam habes.NEC uerum fmtex.hoc frutex ue teres-fane frutex ftirpsinter herbam amp;nbsp;arborem qd magis herba fe atollat nam fruticare atollere. Iu.amp; fiuticantepillo.Necuerum frutex prouerbialiter diftum eft rem neram. AGTVTVM TRADIER.fu** bito traditumiri.PAVCAS TEMpeftates.breue tempus.GENVS FERATILE.generatio praua.a feris enim inclinatum uetbum.POTA perde rem.conuinare dilperde facultates. PERgræcamini . græcorû ritu in omnemluxum eftote profufi.PASCITE parafeiros.Luxibus omnibus incumbite. OBSONA** tepeliucibiliter.fplendide ac copiofe.quodnos perluceo ueteres ut Prifeianus quot j meminit pelluceo f ii
-ocr page 102-Ktîn auluhria Plautus peUucetquafi latemapunfea ab co fit peUucibilitet. PALMAM poflidet. facik antecedit.VIKTVTE id faâù tuaJionicos itacj pronundatione adiuuandum eft.Q^VlD tibi malum» id ipfum malumimprecantis rem malam aduerbium eft.OBOluifti allium germanailluuies.Mibi fee tidum allii præbuifti odorem. Allium ut fethantiochenfis ad Michaelem regem de bumano cibatu inquit callidum eft amp;nbsp;aridum in medio quarti gradusicradum amp;nbsp;glutinofum crudumue humorem dii peicit ac fecat atteimatqj.habetque no nihil mali fucci:quod in aqua coftum abiicit.frigidis complexio nibus krpe numero lamtatem affert.offendi uero calidas complexiones in prinulq oculos amp;nbsp;caputà pulmone:amp; renes..ppriû hét ut lirim mitiget ] ex falfaniêns oborta eft.Lûbricofq? pimit flarufq diftra^ hit.qd il uifum offenditacié ex humiditate obtuiâm leuat ac reficit uifû.fæmé arefacit i calidis corpori bus.Ati frigidis huidifq jcorporibus ipfum calefacit.falaxg ; eft-remediû auté eft aduerfus oés ferpentu morfus fere ut theriaca.ob hoc gaUenus allium ait rufticorum effe theriacam.fugiunt ipfum feipentes taq fibi infeftiflimu.ideo perfæ allio fontes muniunt.aiuntqj fi duo uenenum fumpferint nunus læfum îri qui allium manducant.idem quoq jfi a ferpente mordeantur.amp; perinde perhibent quidam in allio noftr.e calliditatis conlimilem calorem effe.ob hoc partes in nobis folidas confirmat ut offendentia at ceatexcutiatq?.flatus non diftrahitmodo:fed iplbmm etiam ortum inhibet: necnon a flatu colicas affe flioncs:c0ferc9 uetuftis ifchiadicis a pituita cibum fanguinem^ tenuiorem reddit:faciemq? rubore fuc cenditac afperam purgat arteriam.quod li torreatur abrofifq jdentibus opponatur.aut ex humiditate dolentibus iuuat.fi cum meile conteratur humidis capitis hulceribus medicamen acceditaduerfus arti' cujates e pituita morbos tuflefqj prodeft:aduerfum uttiligenes quocp amp;nbsp;lepras:contra uirulentos mot' fus non manfum modo ut diximus fed etiam appofitum iuuar:arq; auertit.adeo ut etiam pulmonis me dentur hulceribus amp;nbsp;ftranguriis:necnon uentris frigidis affedionibus.offendit uocem.hæmorrhoidas amp;nbsp;tenafinos amp;nbsp;alui profluuia amp;nbsp;in ftrumis amp;nbsp;in febribus hefficisipuerperas quoeg offendit amp;nbsp;lac fuggC' ïétes.agitq jmeftruum. Logiorem de allio fecimus mentionem.Tum quia impiushuius meminit Plau tus.Tum quod hic grunio rufticus inducitur ut rufticorum theriaca medicis atteftanribus effe intelliga tutcongrueqp Plautum ruftico accomodaffe.OBOluifti.quia longe allium odorem fuum iaculatur-GERMAna illuuies.Aurquod germani eo libenter uefeantur.Aut germana pura.utipfe in captiuis illi quidem theoromedes fuit germano nomine.Etin pænulo.Tuæ blâdiciæ mihi funt quod dici iolet gei rægermanæ.amp; in rudente atq; ex germana grascia.HARA moftelaria.Vt enim hircus tætrum odorem fpirat:ita ubi moftela commoratur.moleftus odor.hara ftabulum dicitur.CAPRA commifta . quia m male olet ab hirco compreffa.VNGVENta exotica.Exoticum græci peregrinum uocantapuleius quo q; grmcifiator ac plus mmio uerborum nouator.En ecce prmfamur ueniam:fi quid exotici ac forefis fet monis rudis locutor offendero.uerbi compofitio eft.quod ex extra fignificet amp;nbsp;otion auris, peregrine enim ab auribus noftris alienum.SINE me alliatu.Mitte me allio faturatum-PATIBVlatum. patibulo fuffixum.CO Mpendiface. due ad compedium.i.breui utere oratione.ERVVM daturi eftis bobus.fe-guminis fpecies eruum dicit a grascis oroboii appellatum.meminit Plinius reliqua inquies legumina lucculola lunt ex his rarnofa cicer eruum lens.eft amp;nbsp;alia fpecies minutior difta eruila ut paulo poft frm mentis foliumharundinaceum fabæ rotundum amp;nbsp;magnae leguminum parti longiora eruilte amp;nbsp;pifo. DATO æs.dilapida pecuniam appellatione aeris minutiorem ueteres dixere pecuniam.ESTE.comedi te.AC SErite.difpeidire.SAGIna cedite.Pingue quod ufq eft.Amputate amp;nbsp;abfumite . IRE in pirmem j iîpiræea. græce enim piræeus ut Orpheus thefeus dicitur eft enim nomen trium ff11abaruin amp;nbsp;omiiiu diphthong! hoc modo frcipaiEvcr.VOLO in uefperum.ideft fero diei.nam uefperus ftella eftuencris qult;e a graeqs hefperos appellatur mutata afpiratione in u eolicum digamma, inuenimus pro tempore iuxta tertiam inflefti declinationem celfus in tertio.Si per omnia pares fintzpoft earn potius acceflione cibus dari debet.quæ non inter meridiem amp;nbsp;uefperem definit.Ctefar in fecundo bellorum ciuilium có' mentario illi orant atq; obfecrant:ut in ficiliam nauibus reportentur pollicetur magiftrif^ imperat na» uium ut primo uefpere omnes fcaphas adlittus appulfas habeant.
ECORdatus multum.phylolaches priftinæ inemor continentiae uitain illam probat:hanc ta r Ãcitus execrat.ARGVmentaq; in pedtis, hoc eft multa quae oftenderet quae bona quæq; mala. j ^SI EST quod.pro aliquid.MIHI cor.idcft lapictiaiquod a uetcnbusgr.ucis KHp a noftris cot.
VETDIV difputaui.ln diuerfts partes mecu reputaui.SIMVL gnaris nobis.i.mtclligennbus. LOCEM hanc rem mecum.ita iiobis fient amp;nbsp;mihi ipfe locauero PRObe examuffim-ut nihil défît adii bellam atq ; perpendiculum.nam amulis perpendiculum eft.quam græci catheton uocant.INSTREuu ns.fegnis piger.tecors.TEGVias imbncefe^.licet a tegendo iit tegula primam tamen producit.luueua' lis.VItimus ardebit quem tegula fola tuetur.Imbrices fût canales unde opus imbricatu quo utitur uc^ bo Plinius.REDDEre alias.reftituere reficere.PERpItmnt tigna. Tigni appellatione inquit Vipiaims omnis, intelligitur materies.NVMMOS fardri.emendari corrigi pecunia.PRIMVM dum. DumffUa bica adiedioelt.FABRI liberum.pro liberorum. Comprobat Aulus geliiis,in noftibus aticis gracana autoritäre etiam filium unum liberos dici EXPOlnn.decorat.polio mqt nonius a græco é.græci.n.po bon canum uocant.DOCENT litteras.ideft grammaticam.eft enim grammatica quæ litteratura a lari
-ocr page 103-MOSTE.
*11^ amp;nbsp;grammaticus qui dicitur litterator quod ubieg Cicero offendit.ficut de curionequern factindnm fuiffe putat:fed litterarum nihil admodumfdffe air hoc eft nefciffe grammaticam-Talia ni bruto apud ipfum amp;nbsp;aliis in Iods plærifque legas.ADMIniculum eis danunt.præbent inquit ac fuppetunt cis fubfl dium.nam quiequid liiffidruradiumenri caufa adminiculumnominauere uereres.nam qui de re ruftiz ca fcripfere fepe uitium pedamenta uodtant adminicola.VNVMubi emeritum eft ftipendium.Vbi fa lario dato promiflis danfq; annonis fanffccere.DETVRbauit retexit.idcft deiecit acammouit reflum. POST iUam.ficut amp;nbsp;poft illa quo plautus utitur utrocj idem ualet quod poftea.OBTEXERE eam ne-x gligens fui.ut tegerem inquit paruipendi-SIMVL res fides permaduit.ideft facultas amp;nbsp;exiftimario pe., riir.permaduit autem dixit adædes referendo quibus ie fimiJem fcdt.HVMI deputant.humi dle opot tere.quod fuftinere amplius non queant.Q_V0 nequeinduftrior.Aduertendum ubi compatiuum po fitiuum non fuperat amp;nbsp;perinde nequidem fieri polle compatiuum ab eis nominibus quaeuocalem ante alteramuocalem habeantputauere grammanfnur egregius induftrius. cum tamen dixerit luuenalis. Egregius cenatmdiuf^ miferrimus horum.amp; hic quoqjinduftrior a Plauto didum.ARTE gymnafti ca.hoc eftinter paleftritas.VOLVPE parfimonia.uoluptan mihi erat nullum facere difpendium Ium.-ptumçg inanem.ET DVricia.durabam inquit in laboiibus.DlSdphnæ aliis eram.dilcebant a me inqt alii uita bonis monb' ^excolere.OPTIMI q^.ita dicimâ ut boni oés haze interpofitiuû fuplatiuû^ dfia. 'quot;Mnw AM PRIdem.phplocomafium dum fuo ftudet placere phylolachetr iele exotnat.feapha ue-gt; ro ancilla ftudet ab amore phplolachens dehortari.danculû audiente phplolachete indigna« 1R toaduerfus feaphatn amp;nbsp;maiorem îmodum ardentius amante phylocomafmm FRIGIdadbb âaudi aqua.ut medici lauacia laudant nonnullanta galenus aquae frigidae lauacrum probat in. quiens.Frigida lauacra.citra mendam aliquam bene habentibus commoda.colliguntnamqjcorpus to tiur i0c pellem duram amp;nbsp;deiifam efficiunt.quod fane potentifiimum eftaduerfus cladem extronus illa tammeeg eis conferre dixerim qui quoquo modo uitamagunt:fed eis tantum qui examen in niftu ad hibent amp;nbsp;laboribus amp;nbsp;cibis ut conuenit utuntur qui non profufi libidinibus neq; aliter laborofuqui ne« lt;à a coneoftlone alieni amp;nbsp;nequidem præeuomentes neeg oblefi uentreniec g uigilaces periculofum ndeg fit fi quifq aliter utatur-expedit aureminfuetos ad frigidam lauationem accedentes fenlim affuefeere amp;nbsp;primo quidem in æftate incipere iifum primoRp ulus fubitarios non elfe in aquam frigidam. Inde pau« latim alfuefaftus per totam hiemcdit quo incipiet tempore dies line uento.Alioqui per id tempus dies maxime calidus.lireg i meridie prindpium:fit autem futurum ut frigida utatur retate quidem uigefimu amp;nbsp;quintum annum agens fiteg animofus:qui affuefaciat corpus duris exercitationibus deide oleo ex có fuetudine perungatur poft exerceatur deinde naan frigidam defcendat non torpefeens . fed confeftim infiliat quo tempore uno omnia corporis membra pertundarmam fenfim lubies inhorrefeit corpus ob« rigefcitque:fitqueaqua utiam diftum neque tepida nequeimpenfe frigida:excedente autem aqua a pia nbus oleo perfricetur quod occaluerit pellis inde plus folito cibi fumatiplus fiquidem appetunt qui Ia« uantur frigida;meliufque concoquunt minufque fidunt ideo minor potus exhibendus. EVENTA re«« bus omnibus.hic euentus amp;nbsp;hoc euentu.VELVT horno mellis.ornus carens afpiratione arboris fpeci« es eft.habens afpirationem adieftiuum eft amp;nbsp;ab hora deriuatur quae non modo diei.xxiiii. parte fignifi« cat.fed etiam anni quarta pané.itaque hornum unius anni.Horatius amp;nbsp;horna dulci urna promes dolio ergo hoc didt meffis magna hoc eft magna eoileftio rebusin omnibus eft horno hoc eft tepore homo tino cum fuuni admonet tempus.MODESTIAM omnem detexlt.ideft amouit. Q_VAM mihi amor amp;nbsp;cupido in pedtus perpluit meum.hoc ad fimilitudine aedium referendum eft quas lupra memorauit. VESTIS partu-ideft id quod ueftis Iduit amp;nbsp;exuit quod tum parere id uideatur. DONABO ego hodie aliqm.re aliqua putat donatus dicipoffe dono te hac re ficut dono tibi hanc rem non tamen condono nifi cudatiuo.Q_VINinuole illi in oculos.quin manuu uolas ingeram oculis huius uetulæ ftimulâtis. MIHI nihil elfe huius caufa.mecunâa abfumpliffe bona ob hac muliere. PESSVniis exeplis cnecalTo. peffimis modis necuero.SI ILLVM inferuibis folum.ergo amp;nbsp;inferuio te amp;nbsp;inferuio tibi.ita pauloante matronaenon meretricum eft unu inferuire amanteJN ANginaego nunc.meuellc uerdtqua nos an« ginä græd lynandien uocantquia quod illi ovXâ nos ango.hoc etia' morbo fues Jaffhgûtur.eft autem angina acutus in faucib^ motb^ quo interdû neque tumor neque rubor ullus apparet.led corpus andu eftuix fpintus trahitur mebra foluuntur id fynanchen graeci uocant. interdû lingua faucefque cum ru« bore intumefeuntuox nihil fignificans oculi uertuntur facies palet ftngultufque eft uti fpnanche uoca tut illa comunia funtaeger cibûnon denorat non potioné.fpintus eius includitur lenius eft ubi tumor Untumodo amp;nbsp;rubor eft caetera no fecûtur id parafynanchen appellant in his.li quid non prohibeat ma lus languis ftatim mittendus eft amp;nbsp;medicamina funt adhibenda ftiptica quaeque diftrahant.ET CApié dos enne ut fama eft hominiexin in fole pecunia inuenire Prouerbiü in illos diftü quoji conatus ma gnus quidé eft fed trucius irritusmâ crinibus homine tenere non pollis ubi reliquû corpus fit libei e pe« ctmiani quoque in fole uix pollis cernere id praepedientibus radiis folaribus.MlHI feruallb.pro lenia-« nero.PATER uenibit.Veneo ex ueniim amp;nbsp;eo compofitum primiriui inclinationem totam habet.Veni ni præteritum uenitumfupinum quiequid dicant nonnulli cum Prilaano ita naque amp;nbsp;cum aliis uerbw
-ocr page 104-Ãnfledîtumtucnnndo ucnundedi ucmmdatnm.EXHAEredem mek me bomâs fadaddeft prinemut huic dem mulieu.ESTVR-bibitur.ideft efca amp;nbsp;potu abfumitur.SAGINA plane eft.quia ut fagina eJiquot; quefcit ita huius bona diffluunt.VIVO argento facruficalTeni.facrum inquit feciffem argento præfenta neo.nd id uiuû uocat argentû ita nâq j melius q ut intellig.it uilius nempe id quod grteci hydrargyroH nocant aut uiuo argento immixto atop putilato.MEDVJitus.a medulis ufcg.MVLIER quæ fe fua^ æta té fpecit. Quæ mulierinqt quæ fe pulchrauidet amp;nbsp;ætate uiridé,Antiquo ufus uerbo fpecit dicit ufi fped es amp;nbsp;fpecimé pulchritudo.SPECVLO elufa eft.illudit fpeculo fi eo utitur.VBI TV accómodas capilli commodû ehe credito.fenfus eft.Tdta tua eft pulchritudo ut in quécuiuj locum capillumieceris ibi uC' nufte accómodetur.CEDO cerufam.Cerufa é quam græci pfymithion uocant:ex plumbo in acuto ace to foluto comparatur.quomodo cóparetur non alienû puto uiftruuii uerba proferre. Rhodi enim inquot; quit doliis farmenta collocantes aceto fuffufo fupra farmenta collocant plubeas maffas deinde ea opet culis obturant ne fpiramentu obturata emittant.poft certi tempus aperientes inueniunt emaffis plibe is cemffam.eade ratione lamellas æreas collocantes efficiuntæruginem quaeæruca appellatur. Cerufla uero cu in fornace coquitur mutato colore ad ignis incendii efficitur fandaraca.id aute incendio fad^ ex cafu didicerunt holes ex eo multo meliore ufum præftari qquæ de metallis per fe nata foditur.uteü eg igitur ita ceruffa comparetur neq; acutum neq; lancinans quicq habet neqjdiftrahens.fed emplafticu ac refrigerans.Vfta aute inquit aerius pura ceruffa mutatur in id quod fprici nuncupatur.quem medici iandyca uocant.exufta autein ceruffa tenuii fit partii amp;nbsp;ne quide ita calefaciens, fucus aute frigiditate eeruffe cuftodiens partii tenuitate admifit ut ea ad intima poffit corpoj^,penetrare. Compofitio ex ce^ riiffa ad faciei nigrorem ammoueiidi a græcis tradita medicis.Thuris uncia una ac dimidia ceruffa dili genter lota lithargyro fiepius abluto in oleo ac decoffione albori cicerum amili recetis marmoris can didiffimi abrafionis.Maftiches puræ aphronitri albi, faponis unciæ.xii.ouorum dece albumina inde utere.CÃDO purpuriffum.i.colore redés purpurei qd'prifci hoc mó fecere medici.Nucleos pineos cu pauculo aceto diffoluit ouori uitellos âmifeentîde mellis qti fatis fit.îde illiniit. faciunt amp;nbsp;line aceto alii.INTERpolare uis.In alia forma redigere.NEQ_VE melini. Pli- xxxv.libro capite.vii.Melini i^' quit auripigmenti apiani.uiftruuiquot; âat meliniîquit qd eius uis metalli infulæ cycladi melo dicitureffe-NEQ_VE ALIAM ulla offucia.phycos græce dicitur herba qua priftinus lanæ color reparatur hanc la tini fuci uocant.unde amp;nbsp;offucias dixerunt fimulationes rerum.NEOLEANT argenti manus.ideft at* genti coloré pfeferant amp;nbsp;oftendant.apparet fpeculi argento cómuniti.RECTE OLET.Natura fuam VBI nihil olct.fubaudi alieni.INTERpolles. ideftquæ naturalem habitum immutant faciei ac inuerquot; tunt.napauloanteid ualeremtei-pollare diximus.EDENTVLAE.caffæ dentibus.PHVGO occultant. Colore extrario amp;nbsp;aliunde petito obtegunt.NISIid unum ut male olere intelligas.hoc idem alexadet aphrodileus in libro problematum inquiés cur fitum amp;nbsp;fÅtoré olentes couiunch fuerint unguine odorifero tetrum odorê fpirant nunquid quod in multis hoc efficitur acuti.aut quod multi furiantes gM' uiter olent.unguenti enim calefaftorii quiddameft;fudores ergo allidt. PVRpura ætate occultanda eft.Vetulæ inquit fuum eft fenilé ætatê pulchris tegere ornamentis.PEIVS cæno collinunt.magis deturpant qcænum corpus.EMPTVM tibi dare hoc uerbum uolo.pecunia iquit tibi uolo tradere ut hoc ueroii emâ.RATIOné puta.calculato.CVR exprobras.i.memorasq fecifti ut mihi cederepbro uidea-.tur^ONueniunt manipulares.i.fub codé manipulo milites népe qui domi apud me epulantur.
1Tijdvers VM uenire.callidamantes fe ad phylolachcte recipiés percunftatur ubi na fit:amp;inte rim cû amafia fua delphio fe obleftat quo ad tandé aduenit callidamantes.NVNC cómeffatü ibo.Verbu commefor.hoe eft epulor fit ab eo quod græci comazo dicunt.HILARI ingenio.
.._jlLhi^*^rirer ut eius natura expoftulat.VIDEORmamaadire.hoc eft tanta hilaritate q fi manu ^idirem.Mamam nutricé amp;nbsp;unde lac fugitur.SI TIBI eft cordi.fi modo tibi placet. DVCE ME amabo.
blandientis uox amabo.duce pro duc.ebrium effe oftendit. IN VIA accubas. laceas ex ebrietate.LEC-tus eft ftratus cómunis.fubaudt tibi amp;nbsp;mihi.MADEThomo.ebrius eft.NOLO equidé te affligi. Mitte inquit ut te fuftinea ne cadendo te afflictes.EO COMmeffatum.utfim in conuiuio. SIC SINE eu effe ipfum mitte inquit ut ita habeat funt qui loco effe blepfe habeant quod effe fpeftatum ire. CANTAD ,^^rcum^mnibus qui circum ftant inquit da cantarum ut potetur ab omnibus.
''WW'â^VPlTER fuprcmus.fupra oftenfom eft in grunionis amp;nbsp;tranionis contentione tranionemad âpo^*:^^ contendere ut ad epulandu obfoniü coemeret hero.nûc fe in portu peregre rediiffehc 'll rum oftendit theuropidê;q obré aduenienti primas inftruitinfidias fores occlufas inueniat.
itacp domi omnes iubet filere difcûbentes.NVSq ftabuIû eft confidenriæ.Nullo inquitin io-co licet nobis confiftereubi confidamus.ERROris monté maximû.Vifo theoropide eu monté erroris uocat quia qd' a propofito errent facit.HERVS aduenit peregre, népe theoropides. PERIIT tranio ⢠fà periiffe dicit quia herilis filii corruptor.EXCRVdari pro me.locü men fubire in cruciatu poffir.PLAgi Ãati ferrei. qui duricia ferrea patiplagas qant TRIBAces uiri.atriti flagris.tribo nâque tero fignificat.
RIVMnûmopt caufa.i.uiliffimo ptio.SVBEVNT fub hafta.fubhaftari queant amp;nbsp;uiliffima quæ($ pd peti.VT OFfiganf.infixi habcanf.ARGFNtum petito pfentaneu.fuic aiora pbitû.xta Ph.fæpe locutus
-ocr page 105-MOSTE.
præfentaneum tcmediû dicit.CVRRO curriculo douum.CurricuIo ftatini. namaduerbium eft. OM NIA amolirier.dimoueri ne quid innocefcat adueniéri.Q^VI pót.Quo niodo hen poteft ut perieris-Q VID illi reditio ét hue fuit.Quid inquit redire fuit necelfe.CEDO (oleas.calceos dicit.PRO matu^* Ia habebo.matula ac matelio ad naturae fecretiora uentniq^ onus excipiendû.MEDIcabo metu. amp;nbsp;me^ dico amp;medicorcafu accufandi dixerunt ueteres.AMOlimini.magna moleammoucte.NE METVAS potare. Ne metua einquit ob hoc minus q uelis potare.MADEO metu.Ebrius fum ob metum, nam madidum ebritifepe Plau.utficum tempantem dicit.POTIN.an pofiibiie ed.MVTIre queq fiueris.p miferis queq loqui-PLVma haud intereft.No plus differentiae inquit eft q una pluma mó. DEFENfor ncfit.an defenfus ubi in defenforis pectore nulla fiducia eft. Q^VANuis.quantûcûcp.DE SVBIto.repé te.FACERE nequiter.improbe.PROVEniant fine modo.fine ueebum eft-omitte inquitcunda fedata ucniant.Q_VOS CREdo mortuo nunq fore.Mortuo enim ludos ueteres faciebantmt apud Homerum Achilles Patroclo.apud Virgilium AEneas Anchifae.apud Statiumargiui archemoro. SARCINAM imponam feni.Theoropidem inquit metu onerem fenem.
ââ¢rzr^^F.O neptune gratia magna tibi.Theuropides pegre adueniens dum pulfando fores mina In nbsp;nbsp;tut fuorum neminem refpondere a fenio tranione excipit qui confingit monftra domi appa
Wiufic ideo illinc fuiffe emigratu.uix uiuû mó tam uæhementer a fluctibus agitatum.ME PE^ z â--^^mlatu mó fcies impofiffein unda.fenfus eft fiin pofterum menoueris inaquas tantû fpacii ingreffum elfe quantu pedis eft latitudo caufa non eritcur me non eneces qd parum defuit ne nunc fa^ ccres.Q^VOD crediturus tibi fui omne credidi.Cómifiinquit tibi qd era cómifurustcómercii amplius nihil tecum habitu nis.PECcauifti iugiter grauiter deliquifti.INTERdius.aduerbifi eft ut interdiu heut nodu.HASCEambas.fubaudi fores.PERduaxît cû hoc omine.oedderint perdiderint cù tuo hoc au* giirio EXPIAre ut poffies.purgare poffis.ILLOS, quos tecum fubaudi comites adduxifti.CAPlTAlis ædes fada é.i.capitale meretur piaculu amp;nbsp;antique didu eft pro domoædes î fmgulari.ANTIquû amp;nbsp;ue* tiis.Antiquû quia prioribus feculis fitdû.Vetus quia obfeuru.DEREpente confeffim. MAXVrnu. me* talafis figura nomen pro aduerbio.DIApontius.ex diaponto.Q_VIA pmature uita careo. Quia inquit inquitante fatale meæ mortis tepus occifus fum. nam pmaturû diximus qdneedu maturum acerbûtp eft ut tiuam pmaturam quam noce græca omphaca nominamus inde umphacium eum liquore qui de una exprimitur pmarura amp;nbsp;omphacinu oleum quod pariter ex baccis exprimitur præmaturis'. na frudâ qmaturitate alios puenerut pcoces noîanfâ.SIMpla e habitatio.Ad unu Iqtptinetno ad plurcs. fimplfi didm^cui cotrariamultiplex.Q_VID e grege es.Cur a meo fecedis c0fortio.Q_VANtuqs.qtupotes.
CELEftioré ego annû.Vtin oibus Plautinis comoediis ita in hac inuerfa multa pperd ac per* Suerfe multa pofita funt fÅnerator conquerif huc annum locando argento iniquum fuiffe amp;nbsp;theoropides fe ab eo qui ædes uendiderat accepiffe nil monftiofum in his ædibus unq audi* tu fuiffe.renuit tranio.IN FOro ego cotitriui die.in re foeneraria nihil fum cófecutus. Q_VI emptaâdedit inquit pecunid qua pecunia eft empta phylocomafiu. VNDEis. unde te recipis inq.TECHNAEmeæ.faHaciæ in(idiæ.NEQ_VE fÅnus neg? fortem argenti danunt, neq? dant inquit pecunia q ipfe eis dedimeq; ea quam forte fum promeritus . foenus a fetu didiiquod pecunia pecunia pariatdicut a greeds tocos dicitur atroTou Tik7eiv.i.a patiendo- Q_VO te agis.percundatur theuropi des tranione quo fe agat quando feneratori obuiâ contendebat ne pala de accepta fieret pecunia.OC* CVpabo adire.puemam aditu illius ad me.SAT ne iter bene.fatis ne iquit bene iter habui utfi acceptu* rus pecuniam.PILVMiniecifti mihi.me impetere uifus pilo.eft aute pilu hafta pfixa ferro triangulato. AREOlns.diuinus quippe qd nihil habeo.MVTIfeis tricas.fummiffe loqueris uix aufus loqui inuolu* tauerba Tricas.n.inuolucra dicimus.ROGAmini.pofeimini.VENIfti huc oftentatu ut te feneratore onderes.NE erit qde.fubaudi tibi qdhic fere poffis.SENAtu c0filii:taq fenafhabeaf de aliquo cófilio. ZWV ELIVS anno hoc.Simo domo egrediens ait bond fibi ab uxore prandium datum amp;nbsp;perinde Kfe habere quo abeat'negocium factus ei tranio obui' comminifcitimherum futimtheuropidé à H nbsp;nbsp;^ ^â^ f^ â®^^® domo ædificare ac ad exéplum fimonis ædiiim extruere amp;nbsp;perindeinuifere eius
Bmu.ESCA una meruerit magis.non fuit Iquit hoc anno efca una quæ magis mihi profue* tit q quæ mó in prandio fumpta.NEMIné follidtat fopor.nempe quia femper uigil-FLCEnt male.ma lefaciet inquit tibi quod abieris domo uxore inuita.KEPPERI.fubaudi aftuciam.Q_VI fenem ducere. Uttheoropidé Iquit falleré.Q_VO dolo a me dolore procul pellerem.DoIo dolorem pellere lufus ôta lionis agnominatio eft.SALVOS fis.nominatiuus fuigularis faIuos.Q_VID folet fieri hic.iii domo in quit ueftra q turpe uitâ foletis ducere.MVSICE hercle agitis integre.utnihil delit.nam muficd ueteres encyclopædiam dixere in qua omnes funt compræhéfæ difciplinæ:ficut apud ariftophanem ex mufica nihil notii nifi litteras modo amp;nbsp;eas malas male mulicam uocans illum omnium difciplinartim circulu. ELECTILI.facto deleftu rerum omnium .PROcefferunt.aduenerut. VENTVS nauem deferuit. ideft fpes nosideftituit a nauigantibus fumpta'trallatione quos deferit uentus.ME MISErum occidi, diftin** guendum amp;nbsp;feparatim legendum me miferum utinterieftionis locum teneat inde inferendum occidi. COR TENditur.pro extenditur ut pereat.INDE ferit iteru.fubfultat amp;nbsp;tundit.NIHlL quicq.ideft non f iiii
-ocr page 106-quicq.nam nihil amp;nbsp;nihilum ex non amp;nbsp;hilum fadum eft.hilum enirn tenuiffimum quiddam ueteres di* xere:ut Varromt Noniusmtfeftus ut élegere apud Lucretium atq; Cicerone. NVNquid increpauit fill urn.ergo increpo ram increpaui q increpui ut ueto quoq; uetaui amp;nbsp;uetui SENEX gpnæceum ædificarc uult.Locû ubi habitent domi mulieres quia gyne cuius genitiunsgynæcos diciturmulier.ETBALn^ as.Dicimus balnea amp;nbsp;balneas.greci ÃaAapEiop quafi BaAA^v 'Tov vouv i.abucens menté.hoe eft mé* tis curas reiicieiis.Q_VID eófomniauit.eur hoc inquit quafi iii foinniü fecû reputauit AKCHItcchnn-qui ædificiis côcine extruédis peft:unde amp;nbsp;de architeftura uiftruuii liber.SVB dio. quod latine dicimâ fybioue dia.n.græci quem nos iouem uocant.Horatius Manet fub ioue frigido uenator.i.fub aereap' ro.Q^VID farfinatis ecqua eftrfi umbra iió habes.ludenstranio qrh Plau.farfmas fuit percunftat mini farfmas fit quæpiâ fi ex umbria regione non eft huius pofleffiuu umber umbra umbrudarfmatis aut anri que dixic.na quae nunc per as ultima fpllaba circufiexa proferunturp atis antiqui cuüriabâtutnoftr^z tis ueftratis cuiatis qdânucnoftras ueftras cuias.DVO res gefilfe de mafculino.duo dixit anti^ græcoi/ emulative a qbus dvo dicit. VEHIT clitellas.täq afinus aut mulus clitellarius ita.n. qui fateinas geftaiit «ominanturlicutdorfu ini qui homines uehuntnam clitellis onera fiiper imponuntur.
v VNC aufculto.Tranio a fimone rediens ad theuropide ab ipfo tarditatis arguitur de ædibus n Wuifendis locuturus ubi licet intueri peruerfehæc habere cu nec dum tranio theoropidi uifus J nbsp;nbsp;nbsp;â ueritfignificaffe aides emptas:fed mox indicabuntur. TAM diu dedifti. Remoratus es ac de-
SVM opcritus.pftolatus quoad eet oeni feni.ANTIquu obtines.Iam pride hoc tibi uidum cft.lSTAS redhibere.ædes retro fibi habere.amp; cóclauia.i.loca oia quas clauibus cócluduut. ILLICET. i re licet.TAM placida eft qfÅta.i.q ea quæ peperit:quæ catulos fuos gaudeat artractari. lt;nbsp;'ââ¢^quot;EKVI qui culpa carent.Danifeus domû petit theuropidis ut herû fiiû cóueniat.amp; hæc quoep fcena ppoftere habet locû enim Imncoportet poftponere fient A mox fÅnerator fupra memo i y ratus fibi dari unir débita pecuniâ.Iuber tranio feni ut cnumeret.Senex cur debeat pofcit : ob ædes quas emit inquit tranio filius tuus.id turn primû intelligens fenex eas ædes cupit iiuiife re.at iam anteceffit feruu ad Simone iiffe ut liceret ædes inuifere amp;nbsp;theuropide inuififle:quæ omnia prs poltere polita funr.STVLta fibi expetunt confilia.exquirunt adeunt confilia quæ ftulte cogitamnt.FAquot; CIVNT a malo pecuini.libi opes inquit cogrecant a malo.i.malote incurrunt multitudine. Q_V1 NE-queunt auget ex pauxillo malu.hoc eft qui non poliunt effugere ex malo pauxillo augent malû.QVp bus nihil in pedore confilii opem fert.Malam rem prius inueniunt q ut metum effugiant.Hæc ita eme-dauimus uerba.fenfus autem eft quibus confiliu nullu auxilio eft prius malum inueniunt q poffit effugere quod metuunt.VT ADhuc mihi fuit coriu effe oportet fincerum ordo eft ac fenfus.Corium oportet lineem mihi effe ut adhuc fuit.Dorfum meum a uerberibus immune effe oportet ut hadenus fuit. PROPE tedum habebo.i.propinquû habebo qui me protegat ac defendat.MALVM cumimpluit cS teris.i.cu malu alios muadat.NEIMpluatmihi.neid malum me urgeat.NAM ut ferui uolut effe he^-nelut ferui inquit erga fe herum uolunt.ITA foles-fuaudi effe.BONIS bonus iprobis ut malus fiat-huc locû ita correximus ut cocinus fenfus elici quæat.NONeo.moleftus ne fismerba funt mali ferui relpo-détis ac dicetis no eo aduerfum heru ne mihi pbeas moleftid.ALlQ VOia hercle ire uis mula. Carpen tis uox eft.mula ,puerbialiter feruu uocas.ADVERfumhero.fubaudi calidamdti. HOC die craftmi eu herus refeiuerit.pro die craftino.ita nacy locutos ueteres docet Macrobius inquiens.Sed nec die crafti| ni a dodiffimo uiro fine uerem autoritäre pilatu eft quibâ mos erat modo die quinti:modo die quinte pro aduerbio copulate dicere:cuius indiciû eft qd'fyllaba fecuda corripit quæ natura ^ducitur cufolu dicif die.Quod auté diximus extremaiftiâ âuocis fyllaba tu p etupi fcribi cófuetum id ueteribus fuitut his litteris plærûq? in fine indifferenter uteretur licutprilbne amp;priftini:procliue proditii.BVBViisexu-iiiis.ideft coriis boum.Nam dedorfo boum exuuitur MINORIS fpero.fubauch exiftimatum iri.MORAM hercle fads.hic eror.nâcç uerba hæc ubi fupra fimo locutus eftlublequi oportet.nam nunc primo fimonein theoropides uidet qui iam fupra indudus eft domum ingredi. Q_VALIBET perambulo in quamlibet domus partem nolueris.VIDE VESTIBVium ante ædis. qd ueftiat domum primus ille ingteffus ueftibnlum didum.Aut quod ue augendi particula fit amp;nbsp;fto quod exeuntes domo uel ingie-dtentes confiftereibi foieant ita Aulus gelius eft interpretatus.At Ouidius a uefta nomen habuiffe putatdum inquit Stat ui terra fuanu ftando uefta uocatur.Caufaq; par graii nominis effe poteft. At focus a flammis eft quod fouet omnia didus.Qin tarnen in primisædibus ante fuit.Hinc quoe gueftibnlum did reonunde precamur. Qiiæ famuraiefta eft quæ loca prima tenet.LVCVLENTVM.fpecioium luce plenum.Q_VAM a primo credidi q a principio exiftimaui.SISVNT induti pice, fi pice ueftiantur pi-centurq;.NON ENIM pultifagus opifex.ideft humilis amp;abiedus.Quam nos pultem græci poltoii amp;nbsp;phago comoedo. FECIT BARBARVS.ideftindodus amp;nbsp;rerum imperitus.VT CONVENIVNT. ideft concine quadrant. SATIN HABES.an tantundem eft inquit.VICISSIM VELLICAT.a nulw ribus uellicatur amp;nbsp;ipfa quoq; uellicat.id lignificat uiciffim a udlendo uellico fadum.cum in forcipis mo dum digitis duobus primoribus quifpiam pelle attrahitur.ISTAC ad nos obtuere.ubi inquit ego ihm fpeda.lLLI erunt bucedæ.fÅnerator loquit amp;nbsp;hic ordo ppofterus.bucedû inquit feftus pecus de bobus
-ocr page 107-MOSTE.
didmus.hoc eft illi potius erunt rufticani amp;nbsp;barbari t^ut me ita illudat. ARGENtu datas.i. focnori das aliquid.FABVLArier uento-in uentu uerba proricere.ETSl PROculabeft urit male.Quo aliquid pro pinquias eft eo magis urit.ait ergo licet procul adfitmalde tamen urit:male pro ualde.OBIICIargentu ob os impube beluæ.Ordo amp;nbsp;fenfus.Iubeob os impuri in facie turpe beluæmépe feneratoris obiici ar gentu dari pecunia.PAVlu id quidé eftfinterroganue legendumt magnu elfe intelligatur. Q^VANTf præftinat.pretio præoccupat.Q_VlA te aeratus amat.Multo ære munitus nempe diues.nam amp;nbsp;obaerati ut apud Cæfarem amp;nbsp;alios qui obligati fuut pecunia dictintur-RVS.ideft tu rufticanus optas nie tâq cuI-attulam tibi lubiici.SI SO brins fis.ac fi dicat es ebrius.
VID tibi uifû eft merdnionii.Hæc feena fuperiores defiderat locos quibus cóneftat mt hic p/ â q W poftere habent oia.E fimonis nanq ? domo exiens theoropidé tranio percunftaf nunqdredes â nbsp;nbsp;WpIacucnnt.TüTVS gaudeo.Quod grreci gaurio noftri gaudeo.NVM nimio emptae tibi uiz
A,,-^5il^eu£,iiimio fubaudit ptio.ABLEftas redes.qbus allicerer magis atq; obleftarer. I SANE boz lid.Abilane inquit bona:ut bona dicatmó céfeo quae publica fit ulla maiore iimeniri.LONge oium ló giffima eft.non folü longiffima oiuminquiufed longe ut oés porticus longitudine fuperare oftendat. SEX talenta magna argentipro iftis praefenraria nunq accipiet.li quis inquit nie adierit ut has a me auferat aedes lex talentis magnis argenti dinumerata in manum pecunia non abftulerit.EGO ne te iocu -lo modo.i.per iocu uerbo aut farto decipere te auded.AD CONgerones.eos qui mecu nugantur. gt;â 7^ ' nbsp;nbsp;1G Q_VIdé neq; couiua^ fonitâ.Seruus calidamdtis cù obuid it hcroipulfarq; fores ubi coui-
« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiu erat - Vidés theoropides filii phylolachetis incôtinétiæ fit certior. Q_VAE hæc eft fabula.
I nbsp;Wpuerbialiterdirtuqd libi haec noua res uult.PVER nimiu delicatus.Plulq fatis efthabitus in
-A-JWehtnselufufq; é.HIG cerebrofus eft certe.fui cerebri amp;nbsp;furiofus-Hor.Cerebrofus pfilit unus; ac mulæmiutæq} caput lubofep faligno fufte dolat. ERRAS puerfe pr.falleris inqt nui cótrario fenex. DESItu eft eé amp;nbsp;bibi.Ceffatu eft ab efca amp;nbsp;potu.PRAEter fpém ftultus es.ndfpés Ibla te a ftultitia abef fe ple fert. VISAS.eas ut uideas.PERperd ne ueneris.ne puerfe aiio diuerteris.NOVIlocû.népe doniu phylolacheris.MATON apollo.malurdtis eft:ton arriculustapoUo pro apollona more atico PRAEfti natu.i.emiire:amp; pftino amp;nbsp;pftinoriut alfentio amp;nbsp;alfentior eade lignificatioe emptioe poccupo fignificat. PRAEter quos alios dapfiles.i.fuptus largos.id.n.græce e daplilis Herculi coterere qftupót.Sélus qtu cuq; inqtlucriihercules fuis indeptus e laborib.feruus tranio cotriuerit.AMBVret mifero ei corculum carbuculus.tdq carbuculus inqt eicordi admoneat amburef:ufus diminutiuo miferiæ indieddae caufa. QVID merear.qd lucri fecero.AL1O credo comeffatu abiffe.i alid doniu fccclfilfc opinor ut epularet. LiBERtas penula e tergo tuo.qm penuld huit nulla q tergu cotegeret eu ait penulacmoleftia liberatu. Z'''W ERII hercle.Theoropides aduetu fimonis tranionis aftû cognofcit:amp; q decepf- 'fuerit iii ædi-wp W bus quas a filio emptas eé aiebat.IN TERras folas.folitudine abdurtas ab hoiumcôfuetudîe 1 nbsp;nbsp;9PROceHit ad forü.in foro côtingit.INFErtû hoc reddere.Ne fartu eé tiideaf facere.NE IRE
inficias poftules.ne uelis nie negare;amp; côtra id qd fartu é ire.id.n.eft amp;nbsp;inficiar! amp;nbsp;ire inficias. HIC ædificare uolui.indigndtcr legendieft amp;nbsp;pinde uultuofe legédi eft.ME HOdie indignis modis, fubaudi é ludificafâ.SERuoriq; opd amp;nbsp;lora mihi ccdo.ut tranio reuiciat .Q_VIS me exéplis.qbmiodis. y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VI HOMO timidus erit.Theoropides dû tranioni parat infidiasuubetq? quas eniifle filii fui
Ãq W aiebat aedes adire ac eoi « fores pulfare quo a fimonis feruis cophenderet tranio infidias aiad-W nbsp;nbsp;Wuertés in arä pfugit quo fe redderet tutioré.IS NAVei nó erit.nó erit inqt paruifaciédus-dixi
\,_^Bmns nauci fnpius qd ueteres appellarint.indeadiertiui farti hic amp;nbsp;hæc amp;nbsp;hoc nauci ut niaci pi amp;nbsp;ncomadpi.ueluti tradit Prif.EDVxi oéni legioné.i.cóuiuai «multitudiné.EX OBlidióe quali nero exercitus obfelfns eét atq; interdufus ita loqt m qua pmanés limilitudine.EDVxi. inquit manipulares meos. qd. milites fub meo merétes manipulo.SENAtiicógeroné cónocé.ut nugatore inqt fenatu fógrcgé.Q_VOnia ei uocaui.qm pro poftq Donatus exponit. VERti ré in meo foro.i.lité in me refol ui amp;humcns meis iponi.CONtra limé aftare.limonis feruos admonet ut inftrurti maneat ad tranioiié cóphendédi.MANIcas celeriter cónertitc.manibus uincula iniicite.TALENtis magnis, dixim â nanq; taléti magni parui amp;nbsp;medii eé.HINCfipfit quas uidemns.a danifta quas cemimns.IAM appetit me riies.i.aduétardta Linitis id ner appetebat.ABSOLue hic qfo uomitû.Euome ridé hac tua idignatio uë.Q^V AM danifticfi.Nulli iiiqt genus hoium eft magis teri« planec ^ pniciofi q feneratoj «genus. Daniitici.ii.feneratorii dicit.f^VID igif ia cômétusriâ in memoria reuocafti.'Cóminifcor.n.cömé tus fi:ta recordor q cófiiigo fignificat.ALIqué intus a te tranio.noca inqt quépiam uerbis tuis. ANTE ædis pftabo.pro foribus filtere faciâ.CVMilloc.fubandi rlieoropide. MEVMonda fenfi.apia qd fen-tia.MITta lined.quali pifcii captator in quos linea niittif.VERba illi.fubaudi dare nó magis potuerit qlpia:qfi ad lapides uerba héat.SVOs mihi oés qóni.ut ex his potiflimiqrcret ne^c nee neid lit.MAN apio pofcere.i.utmäeuparenf planecj obligarét qd niacipii a nexo diftet fupra abide dirti.IMO primi uolo.qnq j primâ ordiné inqt Priffignificat ficut fecidus amp;nbsp;tertius.Guins aduerbiu primi amp;nbsp;primo quaiido(5fuperlatiuum cuius pofitiuum pridem amp;nbsp;comparatiuum prior amp;nbsp;deriuatiuum nomen prima lesiut optimates diciinâ; ficut a prima fignificatione primæ primarum: ut intelligantnr partes.Cicero in
-ocr page 108-bmto.Ex his Cotta amp;nbsp;Sulpicius cum trico indicio turn oium facile primas tulerunt:amp; iterum erat excel lens indicio unlgi amp;nbsp;facile primas tenebat.HIC ego tibi prælidere.præfidem me effe noloJNTERbiMt Interneniat-NE ÃCCVbaflis.pro ne occubueris.Q_VAM meticulofa res lit.ideft referta metu ac fornii dme.Qriaii a meticula quodiii nfu uerbuin non eft dicimus meticulofum.INTERccdat tertius.inter te amp;nbsp;me.PEREATfame.peribit inquit fame quia nec a te nec a me qnicq indipilci poffit.CEREI3RVM quoq !omne ne capite emnnxifti meum Eduxifti inquit e capite meo cerebrum ita ut effluat.INVITO' fubaudi mihi.DESTInabit tibi.fubaudi filius.deftinare abfolute pofitum deliberare fignificat.Iune.l-au do tamen uacuis quod federn figere cumis deftinet.Tranfirine autem mittere idem.Deftinathoc mon' ftmm cymbae Imiq; magifter Pontifici fnmmo.lVBE ignem amp;nbsp;farmen.ideft farmentnm. Fere enim i» mentum facientia ueteres in en proferebant.mnnime munimentum:monnmen monumentutteftamen teftamentnm:ueftimen.calciamen:ueftimentum:calciamentum.EXEMpla edepol faciam ego in te. it^ te inquit caftigabo:ut aliis facile exemplo elfe qneas.HVC cedere.pro concedere.
~~- ---''|rf^ SOMnum fepelim.Calidamanres ubi crapulam dormiendo concoxit ad theoropide ha^
Ou 1 bet iter facileq texorat ut filio ignofeat fno.egerrime aurem ut feruo tranioni.SOMnum fepct l 1 luti.ammoui.OMNEMq;obdormun crapulam.idcft concoxi quod perpotaneram uinuni: quam nos crapulam greeei crepalen dicunt:quod nos crapulordili crepalo.AIT SE metuereâ fubaudi phylolaches in patris confpedû peruenire-DE SOdalitate.defodalitio quod inter me amp;nbsp;ipluW eft:ac proprie fodalis conuiuiorum:uc focius negociorum:amp; comes dicitur itineris:ac collega magift» tus ORAtor datus.quafi ad litem contradam adorem dicit.CONciliarem pacem.Amorem reducere: conciliamus tamen aiunt grammatici nouis:recondliainus ueteribus.pacem proprie dicimus ubi beliu anteceftit a pacifeendo.MITTEifta hæc.Omitte quæ dicis. De deplicatis demonftratiuis nominibus^ ut füllt ifta hæc abunde fupra.HERILE mihi tecum canendum eft.Cautio mihi adhibenda herilis reçu o ealidamas.NIMIS qui orator cautus.quippe qui nimium acutus fis orator.SINE nie dum-Dum fyll# bica adiedio eft.ENIM iftic captio eft.In ifta re capi planem decipi ac falli quifq queat. TV MEAM ri'' meas uicem.Meo loco metuas.QVI fit capite candido.lenem inquit habere fipientiam oportet-QVf arnica eft.qui:ideft quo fumptu.amica eftdubaudi fumptu.MAGlS ad me impetrabilis.ideft qui magi^ potuerit impetrare adiuemt rem impetrabilem paffiue dicimus quæ poffir obtineri.DISPVdet iftâ ucquot; Iliam.fubaudi dari.Q_VID nie fiet imnc.hoc eft quodnam de me feretur indicium.VERBEribus cxde re.Percutiere ac contundere.LVTVM pendens tanq lutum ab aliquo loco pendens.PESSVM pronia, pelfum mittendo enecem.Q^VlEfce hanc rem niodo petere.fnperfede inquit ab eiufniodi rei petitióe⢠VT SIT quietus fubegero.Compulero inquit ut quietus fit-Q_VID grauans.idcft grauiter fers, uerbum deponens amp;nbsp;modo abfolutum:modo tranlitiuummt cum dicimus grauor adnentum tuuni. i. grauiter fero:amp;paffiuu cuius adiediuu grauomt cu dicimus ingenti grauor onere.SI ALIâ noxia.i.culpd.HViC habeto grand.fis calidamanti obligatus inquit:agere gratia uerbis eft:habere gratia debere cmpia. Ke* ferre ante re ipia eft.SPEdatores.uerba funt recitantis.Fabula hæc eft ada.Comucdia perfeda eft.
^pohannis Petri Valias placentini in Mensch, interpretatio. Argumentum in menechmis.
Ercator ficulns ex fyracufis mofcus nomie ex Theufimatcha filios habuit geminos: quo rum uni menschmo.Alteri fofidi nomen indidit.pater tarentum petens mercimoniis J ià fecum menæchmum ducens.is cum tarenti fierent ludi a patre aberrans fublatus ab epi' tJ H n damnenfiepidamnum aduehitur: adoptinumq )filium facit.uxorem ei locatin multis V diuitiis:iiiorienfq? bona eunda fiia ei reliquit.Eius aure pater præfilii amiffi aegritudine __3 nbsp;M r nbsp;nbsp;nanigans moritut.Auus puerorum id percipiens puero alteri qui domi]eratiofidi nOquot;
men menæchmo indidit:quinatu grandis ladus conftituit q maxime ab ipfo fieri poffer ubiq; difquire re an fratrem ufq itiuü poffer comperire . Gum igitur epidamnum cum feruo mefenione petuenilfet ab amica fratris fui ob fimilitudinem creditus amator fuus menæchmus inuitatus cumiplâ prandit:finiili« tudine quoq; Ibidemmenæchmi uxonuxonlq; pater decepti lites mouent:anibobus tandem prxfeiitf bus uter illorum maritus effet illius dmolcitunlolidelqimenæchmum fecum auehit fratrem.
(jTîominum etymologias.
/Wn OSCVS.Vitulu fignificat pariter amp;nbsp;ftiipé:quia ftirps erat fuop : filiorum.SOSIDES. Quia fd Win Wuatus domi.namtofo feruo lignificat.MENæchmus.quia meno maneo amp;nbsp;æchmi culpis diquot; â l â dtur quod in cufpide foelicitatis permanferit.MESEnio femus.Quia ex mefena ficula ciuita' jJL^ttaufi fit quia metos medius dicitur amp;nbsp;nus mens:quod inter duos fratres fimiles menré fuam indicé adhibuerit.EROtiu meretrix.quafiamatorcnla.nd eros erotos amor dicitur.PENIcuIus.paraii' tus:quia pene ueteres cauda dixereainde peniculus quo méfie tegentunqd'î menfa quicquid paratu cd ab eo tergeretur atq; deuoraretur.CYLINdrus.coquus:quia cylizo uoluo fignificat:in omnes fiquidé fc uolutabat partes quo dominæ erorio menæchmocÿ fubferuiret.SACAErus feruus.Quali fcutigerulus i ut alibi Plautus.Nam facos feutum fignificat:amp; luero tollo.
-ocr page 109-MEMAECH. Argumentum.
ci yïV E^CAtor ficulus.mofcnt.CVI ERANT gemini filii. Sofides amp;nbsp;Menæchmus. S VBREPTI. ^'Wâ W^^â^æâ^hââ^i'^LLI.fofidi.ETIS.fofides.POSTq adoleuit.Adolefcens euaftt.HlC.fubaudi qui nââ I «uæritur- ADVENAM fubaudifofidem. CREDVNT einem menæchmum. cum epidam uenit fimilitudine falfi credunt menæchmum.MERETRIX. Erotium.VXOR amp;nbsp;focer.
0 fubaudimw^chmi ciuis.
1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/^Z^^ ALVTEMprimuiam a principiapropitia.PIautu lingua nô manu- non cxcriptû inquit eius
il* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^Iibni:fed lingua meapnuntiatii.BENIgnis accipiatis auribus.i.liberas nobis antes pbeatis.be
1'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nignitas liquide eft liberalitas-IN VERba cofera pauciflima.qd argumétû inquit attinet pan.
1* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciffimis uerbis nobis explicabo.artedenda eft poetæ copiaiqui in tot comÅdiap i argumentis
11 kam uario explicâdi utat genere:utnufq ulla appareat fimilitudo.Ois res geftas efle athenis autumant. tï qm athenis frequétiflima poematû recitatio:amp; ibide indices eleftiffimi fnere:amp; dicendi genus aticu eu-ftaalia genera annire dixerunt fieri athenis cunfta dixere.GRAEcilïat.græcû tenet eloquiutut Prifdanâ A : nbsp;nbsp;latinos cofuefte z Ifam in geminû ffcóuertere:utpatriffo pro patrizoüta ergo græciffo pro græcizo.utu
i ttut nan^ ut græci inquit z ita latini ffgemino.Vtcûcç ita Pridianus inuenimus tn Cicerone per z Ifam ! enundareaielut in primo de diuinatione.Eft profecto quidda etia in barbans gentibus prophetizans p . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fentiens atq g diuinans.NON aticiffat.i.nó arico qd' longe lautiffimû é:præcipuanag; orator græca dv
ileendi genera Cicerone dicéte tria habita funt quop flonge eleftiffimu dictu aticum eft:utpote Sniffimu '5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;integerrimûcç nihil habens afFeedatum.Secundu rhodium.Tertiû aliaticum.Præfertiin alabandcnfe: ut
^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pote turgidu. amp;nbsp;inflatû;amp; fpiritus elatione gaudes.At poctayzmultiplex:nec humilius ullû ^ doricum î
i lquo paftores uh funt.At ét plænij mathematici.In hoc genere eft liculû quod Plautus ficiliffitat inquit aHVIC argumento elogiu.Dicitur elogium ut quidâ arbitrantur eulogium atteftatio honoris fine uitu ü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perationis de aliqua re.Quintilianus.fi exhæredatu a fe filium pater teftatus fuerit elogio; propterea qd?
1 1meretrice amaret.Cicero in pifonem.At hoc nufq opinor feriptum fuiffe.In illo elogio quod te coniti, y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lein fepulchro.R.P.incifuni eft:uelitis:iubeatis:ut non quod.M.Cicero uerfum fecerit:fed quod uindi.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«:arit.NEQ_VE trimodio.trium menfura modiorum.VERVMipfo horreo.Vbi afferuantur frumenta
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in contignationibus:ab eo quod eft horo ideft cuftodio a grxeis diftu.INTERnofte poffet.inter ipfos
,/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facere difcnmen.Q^VAE mammam dabat.matrem ergo nutricem dicit.NAVEM magna multis mec
e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cibus.Didmus onero nauem mercibus:amp; onero merces naui.Virgilius.Vina bonus quæ deinde cadis
i, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;onerarat aceftes.IMPOnit geminum alteni.fnbaudi menæchmum.lN NAuem pater.mofeus inq- im-
pono in nauem hanc rem;amp; impono naui:qq impono cum datiuo etia fignificat fallo.luuena.Facile cft iibarbato imponere regi.amp; Marnalis.Impofmt nuper mihi caupo rauennÅ.APVD matrem domi.fubau f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;di theufimarcam.ANIMVMdeipondit aquis.ideft nauigat.AEGRItudine.mÅfticia. P VERVM fub.
gt;dnéhim.Menæchmû clam fublatû.VIDI flagitarier.fæpius iterata uoceuocari:urbane diftu.NE MOX * erretis.hocad fpeftatores recitator dicit.PEDIbus redeundum eft mihi.ideft uerfibus qui pedibus con.
duduntur.EXAmuftim difpute.Integre difcutiam.VT DET.fubaudi pecuniam. Q_VI NONargentû dederit.quia argentû amiferit.NVGAS egerit.nihil profecerit.VXOREM dotatâ.hæreditatis dote lo. ciipletatâ.Q_VAMipfe obiit diem.deeftprius:ut fit pnulq uita deceffit. RAPTOri pueri, qui rapuerat menæchmmn.SVBDVxit fides.pro fubdufta eft fides:ut ipfe puerum fubduxerat: ita inquit fluuius ra.. ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptorem fubduxit.SYRAculîs habet.habitat fyracufas.habito.n.hiiic loco amp;nbsp;lune locü dicîmus.SlGVT
^^^*^d^iæ quotg foleiit mutari nam noniina immutant 'cû a familia in familia fit tranfmutatio.
vVENtus nomen.Parafitus pediculus ut mos parafiticus eft de crapula loquitur improbati^ s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illos qui homines uindant quod exiftimet effe là turandos;fiquidé nulla uincula poffint quéq
c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ard:ius tenere:q efcaria.Q^VANdo edo detergen.oftendimus penemaueteribus caudd did:
7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââtinde peniculus qd' cauda quæuis tergeantur.COMpedes.uincula pedû ficut amp;nbsp;pedicas did -
« mus.MAIOR libido.Impenfior cupiditas.COMpediti.eompedibus aftridi.lANVAM.qua occludun 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tur.LIMA proterunt.Limainquit imminuuntait inde effugianr.ROSTRVM deliges.os inquit ligato
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hominis ubi meiifa affuerit copiofa.Tû enim reuinxeris ut effugere non poffit.AFFAtim.Copiofe qua
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turn quis fari queat.ET SI capital fecerit.Duplex erit fenfusiaut li congregarit opes luas omnes;aut fi ré
capitale inciirrerit.Nam rem capitalem committere nihil aliud eft q eo modo deliquere: ut capite ideft dta puniédus uideatur:cui opinioni Nonius aftipulatur.NlMlS lenra.i.plurimü flexibilia quippequæ I in omnem partem deflefti queant.EXTENdas.exhuberes. NON alit. Quod neceffitatis eft. VERVM / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;educat.Quod eft redundantiæ.CEREAlis cenas dat.rebus uariis refertas:utipla ceres uariis præeft rebâ
f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tantas ftrulces concinat patinarias.Tam magnas inquit adhibetftruendi copias eorum quæ in mé
» fam proferuntur.Struere inquit Feftus antiqui dicebant pro addicere augere;undeinduftrios quocj in» xde Cato iure;lege libertate reipublicæ communiter uti oportet gloria atephonore quomodo fibi quifeg t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftruxit;autin.xii.q » eft fi caluit pede ne ftruitmanudado iadto.Alii putat fignificate retrorfus ire.Aliijin
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aha parté. Alii furere.Alii gradu augere.Alii minuere:ac uix pedé pedipferre odofe it temoraf. hinc amp;
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftruices oium regi extruftoesmt hoc loco Plau.amp; LiuiâAndionicâcaftalia p ftrulces faxeas lapfu accidit.
-ocr page 110-STANdum eft in Iefl-o.Difcumbeni.'âm non aliquatenus laborandum. SI Q_VId de fummo petas, fi quid tibi uelis exhiberi quid fummum fit.CARI qui inftruunt Quibusego inquit funi carus: amp;nbsp;inftrU' untquod edam iifdk m me deftituunt.SED APEritur hoftium.Sperat eo magis paralirus fe mdeptuifi cibum quod menæchmum uidet.
â â-w I MALA ni ftulta.domo exiens menacchmus cu uxore fe grauiter oftendit contendere cuiul gt;G n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueftimentu illa nefeiente foras effert ad erotium meretrice.obuio fado peniculo primo me/ Otuir inlidias.Mox eo cognito rem omne aperit fua.IMPOSlt;j animi. Quæ aio tuo moderari ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;queas.PRAEterhac.i.pter id q ? nuc agis. SIMIle tale fi poft huc die faxis. i. fi alias eo mó aduerfu me deliqris quo mic.VIDVA.fmc me manto.PORtitore domu duxi.foler.n.portitores quoS ultro eitroqp inlpexermtpmeates pcuftari MALO cauebis.pofteaq q tuafunt tibi oia luggero caecas ne mali quicq eueniatfi quid fupra expetiueris.VIRVM.maritu.OBSERuare defines. Ceffabis quid rî ru agatmfpiccre.ME HAVE) uxoreulciicit.Mihi liquidé inqtparafitus deerit qdedânó uxori:ideo mà ulcücit.EVAX.lætâtis ïterieftio. OPPugnaui fortiter hanc.ftremie cû hac pu gnaui.PALAM fubripiri Vâeftimentû quo mulieres pala ituræ uti foIent.MEO malo.quia meo impendio. A MAla.uxore mea. AVERti pda ab hoftibus.Capit fimilitudinê ab exercitibus frequenter Plau.ubi quid interuenit follid tudmis.NOSROru falute fociii.pro focio^.Ex Cicerone hac fyncopa fupra abunde ondimus.PERlb in infidias deueni:amp; hoc amilitibus petitu eftaquibus in infidias deuenit.IMO in pfidiu ne time- Qri aliquo in loco milites ftatuunt ut eu tueantpfidii nomeobtinêt.ait ergo parafitus ne time quia non in holies incidifti unde metuas infidias:fed in focios qui tibi fint opitulaturi.OMNIS articulos feio.Mini ma quæcp intelligo quæ cómoditati ceffura fint.Q_VIS id coxit coquus.Cû menæchmus interrogalfe parafitû nu ré luberetinfpicere luculenta.Hoc ad uxoris ueftimentù référés.parafitus nihil luculentum arbitratus nifi qd'ad cibû poru«^ pertineat interrogat quis id coquus coxerit.Nam fi quid deliftû fit fta tim cogniturulè dicit.VBI reliquias uidero.ideftquid fuperfuenc.VBI aquila catamitum raperet.Cati mituni pro ganimede ueteres dixere latmi.raptu auté in cælû ab aquila miniftra louis tradunt fabulae« Vilde Cicero in quæftionibus mfculanis.Nec Hornern audio;qui Ganpmedé a diis raptum ait propter formaturioiii pocula minifttaretmon iiifta caufa cur laomedunti tanta fieretiniuria. Fingebat haec Ho-merus:amp; humana ad deos tranfferebat;diuina mallem ad nos:fed mirum uideri poteft cur dicat Cicero Laomedunti fadainiuria cum necdum laomedon tu effet natus fi tradenti Homero credimus qui in ui gefimoiliadosinqt.^pcoaa -pxieojnoo ^leajLETO TpcoEoan^apaxlctTptootraavlpEio-ircnà ÅaM^ ju.ojioO 'E^EyEpoji 'To.iAocr 'TacssapaKoo^lEKai apTiöEoaryavuai.HaÃcr.ocraH KuTiZiaTJcr yru£T0.e{iH/ Ttav ctvepcoTTcov.Jor Kai avHpEnpapTO öEoi Ãii oivoxo£uEiv.Ka.aA?ooquot;£ivEKaoio.iva0ava 'toi enate TEiH.Verum cum cogito mirum uideri non debet tantum uirum de tam minima re effe follicituni:ute memoria excidiffe uideatur:id quoc g Aulus Gelius in quibufda alus feciffe notauit Ciceroné- Nam pO' tius uirtuti dandu uideatur ut pufilla ifta contemnantur ubi de rebus agit grauiffimistqua ut magnope re ueritate exquifita proferantur.AVT VBI uenus adonaim.Nam amp;nbsp;ipla quoeg adonaim adamafiepen hibetur.QVID iftæ pifturæ ad me attinét.Quid mihi inquit parafitus cû his piduris qui faturari cupio ASSIMVlabo fimià ter.fimilé me fecero.LITIGIVM eft tibi cû uxore. Vtiniuria amp;nbsp;iniurium : ita amp;nbsp;lis amp;nbsp;lirigiü.SEPVLchriihabeamus.Vbi laceamus tanq in fepulchro.HVNC cóburamus dié.i.abfumamâ ut corpora mortuorum igni ambufta abfumuntur.INCENdo rogü.Adhuc a cadaueribus fupta finiili tudo.hoc eftquaiido parandæ funt epulæ.DIES quidé laad umbilicü.i.ad mcndié.iam perduftus eft: ut umbilicus mediû corporis tenet aialiû.DIMIdiatus mortuus.dimidia parte præternt amp;nbsp;ea mortuu« quia q li mortui abierunt.MIHI nu obloquere.i.quæ tibi aperia fecreta deteges. ÃCVlû effodito mihi per folû.Erue niihi inquit ociilû funditus.Sl VLlû uerbû faxo.fi tuû facinus detexero.AB LEOnino ci uo.i.ubi lea in cauerna eft:ob uxoré.n.hoc dicit.CAPTVM qd fit collegiü ut ia cû collegis magiftratâ decretû fit ferto lententia.ABSTIne fummû olfadare.noli plunmû odorari.ACE dû odorare oportet. amp;nbsp;odoro amp;nbsp;odoror in eadé fignificatione dicimus.Horatius in epodo.Proieâû odoraris cibum.SPVR catuiiftnafum.hic quoque iiafum iieutro genereiut alibi PlautuslLLVTIbili.qui lauan nó queat adeo retro.COMMOratus cantharum.expefto inquit ut uiiium afferatur in cantharo . NE FOres famis ii-. ent.Quafiuero inquit fores fiiit fidiles ut uafa famia me clæmenter pullare iufffti.AB SE ecca exit, nul/ Qo citante amica uenit.O SOlem uides.folem enim obruentes obtutum amittimus.
^'âWNIIME mi menæchme Erotium ut pro foribus affate menæchmûamafiû uiditipfum inuitat ut ingrediar.Menæchmus pala uxoris fuæ erotio tradit.ALIIS afcriptiuis ad legioné.Illisui qt:qnecdii afcripti funt fieri hoc folet extra nuine^ aliopzaffiftdnforilqj expedét ut tu:acfi di/ â J^xat tibi 110 hoc agif q ia Icript^ es:hocé mihi familiaris.lVSSI apud te pliû.qa erotiû exerciti fecit mêtioné menæchmâ ^in eadé pliftit fimilitudine ut prâdiû præliiLuocet.VTERiç.parafitus amp;nbsp;ego. 1^ VTERibi melior bellator erit inuentus cantharo . In allegoria adhurpermanct inquiensunfpiciemur uter iioftrum fit fortior ad cantharum expugnandum.parafitus inquam fit ne potor niaior an ego. TV ES legio adiudicata.Tu mihi loco legióis eris amp;nbsp;lata de te fentétia eftiut hac node cû uiro fis.NEQuiï. nó potes.C^VlN eius.fubaudi uxorjs.Q_VlD hoceftmduuiæ tuæ atr^ uxoris exumæ.Quia palam me
-ocr page 111-JVIEMAECH.
næchmus uxoris induerat erotiû pendat 'quid ipiè induerit nxoréq; exuerit. VT SVpiorfis mihi q qfq (5qui imperat.Tâti inqt te facio ut nullû qui cû imperio fit tannfacia.NASVM abreptu mordicus.fi ut ais 1^/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eu ailles proruere ad ofculandû debuifti furore ut abriperes nafû morfu.EXVVIas facere.i. me exuere
jû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hac palâ:qu3 tu fuftuleras.AB HYPpolita fubcinguhi.hpppolita amazonû regina a thefeo fupata eft ab
lato ciâ et fubcingulo a qua et a fe eóprefla hyppoJitû accepit filiû;qui uirbius poftea é appellatâ.HAVD , iti hercules. Hercule dicit fubcingulû fuftulilfcqué plæniÿ thelèa aiût: fed mirâdû no eftinuertut.n fiepe ^/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noia poetæ Caftora pro Polluce amp;nbsp;polluce pro caftorcJ îcrculé pro Tliefeo:amp; thefefi pro hercule pone-
iH do.EMI iftoc anno uxori meæ.fubaudi palatquâ tibi trado GLANdiomcä fuilla.fuis inquit carné qua: 10 glandio conftet:quid fit glâdiû fupra oftenlu. A VT finciput.Aulis capitis pars anterior finciputuit pOxgt; of nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fterior occiput.AVTpulmeta porcina.hoc é e porco pulpas.MADIda.fubaudi fapore aliquo iuruléto.
MENfammiluinä fuggerât.i.niéfiini referta faciat ta bonis codimétis ut ab oibus rapi cupiaiifâ: ut rape ftf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nullius folct.MEREam deoj e diuitias.nolim deoj enumero cftc ut rc.amirtLliocq? prandio caream.
'â^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;^fÃ^QRTVla cape.Eroriü obfonatü cylindm coquümittir.ltaq? ait fportula cape atq ? argentu .
11* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M^(|k SPORTA.a græcis fames dicitur.uas a Iannis nominatur quia ex fparto herba çonfedumtex '
.u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iqua fane lierba hodie quoq tfunes fiunt.Veteres etiam ut fiepe apudluuenalem fportulam digt;
d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r*- nbsp;xcre congiarium quod roma tpopulo diftribucbatur.Porte quod primo fportulis afportaref.
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NEQ_VE defiat.ideft défit.Virgilius.Lac mihi non æftate nouumnec frigore défit.
ili quot;X VLLA cft uoluptas.Sofides qui menæchmus aduena cû mefenione feruo in cpidanu puenit: 10 n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deep duitatis natura interfe collocunf iùbdolâ elfe genté ait mefenio multitudine meretricû.
10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 «NON dicâ dolo.ne dolus in uerbis clTc uideat . nâ inquitfi terra uideas quæ tua fit erit qd tu ÿ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Edicis magna uoluptas atq; lingularis.NVNC epidâiiû uenimus.Feft.epidamnü dyrrachiû di 0 ci fegefta quæ iiunc appellat oppidû iii ficilia eft:qd ' uidet æneas codidiffe præpofito ibi egefto : qui eâ 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;egefta noiauittfed ppofita eft ei littera fine obfcÅno iioîe appellaret:ut faftû eft in maleuéto cp beneue^ 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lu diftû eft amp;nbsp;in epidano qd* ufurpatur dprrachiû.I AM quali mare.fubaudi dreuimâ.GRAEciâcg exoti -. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cam.i.peregnna.nâ iraliai pars ilia ad inareloniû olim magna græcia difta eft-Ouidius-Itala nam relus 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;græcia maior erat.Cur aût ita oftendit inquiés.Venerat euäder magna cû elaffe fuo^y . Venerat alcides jgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clams uterep genus.IN SYRpo nodû quæris.hinc fumpfit Terentius.hoc in adularia expofitû qddfit. O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Facesfias datû.i.femoueas nec mihi aduerferis quia non tuo hoc fiet modo. VIATIcati hercle admoli diim prouilo.ideft cum ego inlpicio loculos intueor fatis nos uiaticos;ideft in uia multum impendifie // nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a uiatico uiaticornouauit uerbum.PALPATOres plurimi.blanditores.Cedo dum.dum fyllabica adie R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dio eft. IN EPJdamno dias- ideft dederis mihi damnû in epidano:!! ut dicis a damno nomen habet. Æ ^'quot;'â'^ENE obfonaui.Cylindrus coquus redies domû cû obfonio pro foribâmeretricis menæchmu à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peregrinû cû mefenione feruo uidens ratus due menæchmû ut domû ingrediatur monet, is r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;miratur hoïemij irridet-VIDEon.an uideo.ECCVM.ecce eum.IN Vidulo faluum fero-Ad-f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;monuimus fupra péné mébrü uirile dixiffe ueteres amp;nbsp;caudaiunde diminutiuü peniculus que t/fe in nidulo habere.i.in faculo dixit feu in fubligaculo.NVMEro hue aduenis.i.cito uel rationabiliter: ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ita nanq ifupra locutos ueteres oftendimus IPS1 naturæ deo mihi refpondc.refpódc inquit mihi:perin-$ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de atq; fi deo maximo optimo refpondeas lioc eft ex animi lententia. Q_VIbus hic ptiis porci ueneunt Æfactes. Varro in rebus rufticis fere ad quattuor menfes a mama non difiûgunf agni:hedi très: pord duo li nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;equiszqm puri fuut ad facrificiü ut ïmolenf olim appellati:facres quos appellat Plau.cü ait qti funt por -1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cllacrcs fic boues altiles ad facrifida publica faginati dicunt optimi-IVBE te piari, purgari quia infanis !CORIANdrus.amp; coliandtus óe coriandrus dr fæmen finis notû.S AEPISfime cyatiffo.i.cyathos admi j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niftro.PERdmnt.pdiderint afflixerint.Q_VANuis ridiculus eft.quis quätücüc^.Q_VOD te urget fee-} lus.quo fcelere cötaminatus.HAEC madebuntiquae inquitpro obfonio attuli ia elixabunt.PROIN.^ Æ proinde.AD VOLcani uiolentia.ad flama ignis ut coquant. HAVE) mendacia, abeo cp efthic amp;nbsp;haec
amp; hoc mendax mendacia dixit.CVIAtis fit.lt;2lia de gente:and.$diftû cuiatis pro cuias: ut fiepe fupra. t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EXTEMplo fe applieant.adiungunt.AGGLVtinant.adhærefcût.SI pellexerût.in fuâ adduxerût finiam j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Navis pdatona.mulier meretricula tâq nanis pdatoria HOCpond iteri.hocinqt marfiupiû depond. --âquot;w INE FOres fic abi uolo operiri.Exiés domo erotiû ut intro adducat menæchmû ipm deinde z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â'ihoquit tanq cognirü qua primo auerlatur menæchmus deniq; cedit ac intro fiequit' mulieré
1SINE fores fic.Erotiû fuos alloquit iiultqi fores fic apertas pmitti. VOLO operiri, libet mihi t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expeftare.INTVS para.fubaudiq paratu neccffina fiunt.STERiiite leftos.parate inqt addif-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cûbédû leftos MVNdida illecebra animo eft amantum.res inquit mundæ animas amantum alliciunt,
yAMANti amoenitas malo.ideft malumaffert.Q_VI MIHI eft ufiui.utilitate affert lTEM huic ultro fit.
itidema me fit ipfi.De loco nane paduerbium:ut cum dicimus ultro citrocp.Eft etiam ultro quod fpon-,, nbsp;nbsp;nbsp;* tclignificat:unde ultroneum ideft fpontancum.IRE Licet accubitum.Licet tibi accùbere.FOLIA nunc
; cadunt prmeipiû exiguum:fed maiora cófiequent.TETVLIT.nûq intulit pedem in hanc urbem inquit âUilinunc modo.EIA delicias facis.i.nos deludis. OBOluit marfiupiû hme.Hæc inquit olfafta pecunia , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft.AGCIpe dufiyllablca adleftio dnm.HAEC me mage amet.nouero inquit marfiupiû ne an me ma »
-ocr page 112-gis amet.CVI malum.id maluni aduerbîum ut læpe.Q_VI extergentur balcs.i.cauda qua cathedra; pi'â gantur fordibusdra nan^ balls a græcis dicitur ficut amp;nbsp;hedra.i.ledes:unde cathedra amp;nbsp;exhedra ponito^ |gt;ro bafuinde figurae iHæ platonicæ elementorum a philofophis fiepe memoratae icofahedron dodee^' hedron odahedron.nam terra cubicam habere figuram perhibetur*C^Nrhandum ritu. Venenofaan' maha cantharides linealis lethalia-nam alæ medentur.IREinficias ire côtra id quod lââû eft. SAEP^ tritâ.fubaudi longa nauigationc*SAEPE fixam.fubandi clauis ubi rimas admiferat.Q^VASI fuppdlö' cehonis.qui primus perhibetur rufticis inftrumenta comparalTe.REGNVMhieroni tradidit, qui in ft' eundo bello punico regnauit cui coniundiflimus fuit archimedes præftantiflimns geometres.Ty\Md te.tamacute.Catum enim acutu Varronis fententia dixerunt ueteies nam apud Enniumdani cata fign^ fere fonitum dare noce parabant.Cata cuta hoc enim uerbo labini dicunt quare catus ælius fextus non nt aiunt lapiensded acutus:amp; quod eft tunc coepit memorari fimulcata ditia accipienda acuta dida.V^ REconcinetur.Quam dederas inquit pallam uxoris tum uelim reconemanda deferas ad phregionem-HEO mefenio.uocantis aduerbium.SVSVRra.fummiffe loquitor ne mulier intelligat.IN TAbernai# aftutum diuerforiam.Domuncula omnis meritoria q? tabulis conftemerctur antiquitus taberna uocaÆ ta eft.Aliquando etiam pro diuerforio ponitur.nam diuerforium ubi dinertunt uiatores quiefeendic^' Cicero in fecundo rethoricoçti.Quareenm in quanda taberna diuerriilentifimul coenare:amp;in eodemft co Ibmnum capere noluerunt cÅnari difeubuerunt ibidem.Caupo autem amp;nbsp;quæ fecuntur ad omnem italt;5ambiguitatem ammouedam tabernam dixit meritoriam DVCIT lembum dieredumadeftmof' ti deftinatum ut fiepe fupra.DlCTO me emit audientem.ideft obedientem ditiis fuis.
' xâLVS triginta annos natus fum-Peniculus fecum queritur parafitus quod menæchmum ami* p * ferititaq; fe recipitubi promilfum eóniuium. IN CÃNdonem mediam, i. mediam homiim 1 ^multitudine ubi concio erat.VBI egomet.ftibaudi me fubrraxi.Q_VI PRImus contentus eft condonare.Cui primoin mentem uenitfacere condonem.conemo amp;nbsp;concinor : ut affeniio amp;nbsp;aUcnrior.CVMcitentur.i aduocantur.CENfus percipitur. Cenin muldantar .AFFATIMeft hominum in dies.Quottidie inquit multa funthominibus oblata négocia.ATQ_VE comiciis.nbi fuffragu) creantur magiftratus.CREdo datum noluifle.i.exiftimo a menæchmo dari noluilfe.IN COrona Qm coronati difeumbebant ueteres.VENlO aduorfum tepori.uenio per tepusinquitobuid menæchmo;
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OTIN ne ut quiefcas.Menæchmus ab erotio exiens ipfani alloquitur docens fe fatis contoni
Xp jjtum quid fuper palla faciendu uidereriqua dederat ad phrpgione deferendi.REFErdtpi.Di 7K nbsp;nbsp;X/oâous tpi tpe amp;nbsp;per tps.NON faxo ed ee dices.Ordo eft taxo dices ednó eé: ta inqtimutabit
®® *^* ipla fis diftura ed nó elfe.CVIVS-fubaudipallæ.HAEres nunq ent.nó cófequet mulief' MINÃre nufq bn tui diipendio,Senfus eft nufq bene habui ubi minus mihi fuerit difpédiû.FEChhft nus.fepeliuifti meû prandiû me abnte.NON fanû eft ribi adolelcés fmciput.nô fanû cerebrû finecdoti-cos cû lit finciput pars capitis anterior.OCCIfa fit hæc res.hæc res fane perierit. Oecilu a necato dinin' gui quidd noluerat ut inqt Feft.çp alteie a cædédo atcj iftu fieri dicût:alte^ fine iftuutaq; in nûmæpom pilii régis legibus fcriptû elle li hoïem fulminibus occifit ne fupra germa tollito: amp;nbsp;alibi homo fi fulmft occifus eft ei iufta nulla fieri oportet.Noni.aût hûc plautinfi dtâdolocû ait interfici amp;nbsp;occidi:ueteres ét in inanimantia pofuiffe. PIAriiube.piaculo fubiici.lN TE iftæc recident.damno ribi cedent
ENAEchme orare ait. Ancilla exiens ab erotio cómonct menæchmû ut Ipintrem tecondnan dû præbeat cû palla.VNA opa.eadé uia. VT ADdas auripondo uncid.Addidit pondo qa ét tincia cuius uis rei toti^pars duodecima eft qn amp;nbsp;hæreditas q as nûcupat tota ira ét diuidit né rifei ita quodlibet itegrû ptiti id alfem uocdtes undecim uncias deunce dixere.decem dexta te.Nouem^odrantem.odo bes:ut alii biffe.Septem feptdté:Alii quincûcem.Sex femis.Quinç Quin-eûcem.Quatruortrientem.Tres quadrantem.Duas fextdtem.Vnd unciam hifqj figuris annotarunt*
As . Deunx. Dextans.DodransâBiire.Seprunx.Semis.Quantunx.Triens.Quadrans.Sextans.Vnd3' Vnciam porro in fcrupula diuifere duodecim femunciam dimidiam atqj ita mciffim ut lubiccHshgumâ exprimunturpanterq; nominibus*
Semiuiciam. Duella* Sicilicus-
Sextula* Dragma*
Emiffecla*
Thremilfis*
Scrupulus.
Obulus.
Biffiliqua*.
Cerates.
Siliqua.
Caicus.
IVBEASq? fpinter nonum recondnarier.Prifeianus amp;nbsp;fpinter quod cutpo/epioviaut fibulam in humamp;^ ris aut armillam lignificat.Plautus in menæchmis.EX ARMARIO te fubrupuiffe autumabas . Aiebas clam uxori fuftulifle.armarium diftum quod armaudeft inftrumenta in eo multa contineantur * AR-MULAE funt.Omamenta atmorum.nam amp;nbsp;inde nomen habent Prifeiani feutéria. MI MENAEchinc
âl'f tö^
If* ff'
rf^ f^ n' 111â
;3' Ki :iâ 3*'
!» ill Ili' lil ni y JH pi iK
fn .0'
nâ Jf ft
üf ^f 11« it« K
i«-li*
if' ftf Lquot; flf
MENAECH.
AN audis.fubaudiquæ fum diftura.DA MIhi fidenda pondo duum nummum fpathaKa.PIinnw.xHÃ. naturalis hiHonæùuba tradit drca troglodytamm infulas frutice in alto iiocari ifidos plocamon coral* bo fimile fine folnszpcifu mutato colore in nigrû durefcere.Cû cadat frangiJté aliû qui uocet charito -blepharon efficace in amatoriis.Spatalia eo facere amp;nbsp;monilia fÅminas:fpatalia a deliriis ornaméta nogt; mé habuenit.nâ fpatalo idé eft çp deltdofe ago fi fcribaf fine afpiratôe.nâ fparhe cû afpiratiôe unde fpa^ thaïe diciturab ipfis grazds.lo ult;pa|JTi Kov £pyctAsio{j Trapa 'To cmapTHji KpoKHV. ut fi pâniculû dicas. Eftét apud græcos.CTTraoap io cnraTaAap 7o à ÃEiÃwo -apaAEio 'Kïip.utfint fpatalia a minime neceffa-rio fumptu dicta planeq?,pdigo.DA SOdes a te.fac impefam de tuo.HAEC menæchme cura . fubaudi quae dixi.OBTRVdit lores.impellit ut claudat.
GO NE.Mulier menæchmi cinis oîum q euenerät fada certior ira cócita marito it obuiâ cum parafito.MENdiciar.medica ero.VJR cópllet.diripiat:difpoliet. EX INfidiis aucupa, ex loco \.^^^-_gt;^infidiofo amp;nbsp;occulto aufculta qdagat trafiatóe lupta ab anicula^ captatoribus dixit aucupa.
ÃfTTlOG utunf.Menæchmus cinis cû fe ad erotiû recipit fit obuius uxori a parafito fadæ certio ri ut fuâ maritus palla ad meretrice pertulerat pnte quoq iparafito coarguere.Ordo igitur ner bop :eft.Oés hoc more maxime utunf more.i.fere eófuemdo maxima olum eft ut inter mo^-J|u____JB^es oés hoc utanf more ut multos fibi uelinc effe clientes hancq; exhibét moleftia. VTI qmq? Vfunt optumubprimu in urbelocû tenétes optunateiq; funt.RES magis qrif.opes inquit fint ne cliétibâ G potius exquime q iploic exiftimationé.CVIVSmodi duat.fit perhibcaf.hoc.n.fenfu ta Lncreri'âqPlau. Jæpe utunf Nonio ét teftante.Pli.tn cluere ait in certâdi fignificatóe diftû. SI Dlues malus eft. is cliens frugi habef.hic amp;nbsp;hase amp;nbsp;hoc frugitunde frugalisdrugalitate parfimoma fere oés uoedr. fed Cicero fru galitaté oés ait cótinere uirtutes luquieus.Reliquas ét nirtutes frugalitas côtinet:quæ nifi tanta effet: amp;nbsp;fi is anguillis quibus plæriq? putant:teneref:nunq effet.L.Pifonis cognomé tantopere laudatu . Sed qa nec propter metu pfidiu relinquit qd' eft ignauiae:nec qui ,pprer anantid clam depofitu non reddidit:qd eftiniuihnæmec qui propter temeritaté male ré geffitiqcf eft ftultitiæ:frngi appellari folet:eo tres uirtu* tes;fortitudiné:infticia:prndentia:frugalitas eft cóplexa:amp; fi hoc q aidé cómune eft uittutu. oés.n. inter fenexæ;amp; itigatæ funt:reliqua igitur amp;nbsp;quarta uirtus utfit ipfa frugalitas neceffe eft. Eins enim nidef eé propriumotus animi appetétis regere amp;nbsp;fcdarcilempq; aduerfanté libidini moderata in omni referuare conftantia:cui conttariû uitiû nequitia dr.Frugalitas ut opinor a frnge:qua nihil melius e terra oritur. Nequitia ab eo fi hoc erit fortaffe durins:fed tétemus amp;nbsp;lufiffe putemus fi ml fit ab eo qd ne quicq eft in tali homine:ex quo nihil idé dr.ergo amp;nbsp;Plau.frugi opponés malo uimitibus omnibus cumnlatü uolu.lt; it Itelligi.HABENT rem parata.Opes cóftrndas.ITA me adtinuit.apud fe habuit.ITA me detinnit.oo cupauit.QyiDille.fubaudi dixit.NE ILLAM.fubaudi palla.ME ECAftor.per caftora. FOENErator abftulifti.quia plus tibi ingéra mali q tu mihi mtuleris.SIC daf.fubaudi palla.POTEffe.pro poffe.PAL PAtiones.blandiméta-PÃLLApalIoré incutit.quafi pallor a palla fiat.ME COinocffes abfente prâdiû. ibis inquit comÅfû me abfente prandiû.NVTAT ne loquar.figno monet ne qd dicâ.NEQ^VE nido, do figiiû ocnlis.Q^VID tibi aegre eft.Cur eft q mihi fuccéfeas.NON te appello.nö tecû loquor.CVM corona hederæ.perhibetnr hedera inhibere ebrietaté incinda capiti.HVC intro tetnlifti pedé.Meretrix., cis domüingreffus es.EGO edidani.i.expofni.didare.n.exponere ueteres dixerut:nt Varro teftaf:undc diftatores quali magiftri popnli.Horatius in epiftolis.Nó equidé infedor dolédaq carmina liui.Effe re onmemini qnæ plagofum mihi paruo orbilium didare.Idem in fermonibus. An tua demens uilibâ âin ludis didari carmina malistinde didata dicuntur intetptetaméta.Iuuenalis.donee didata magiftri per.« agat.Pedius.Ten ciratorum centum didata fuiffe pro nihilo pendas.Ci.de finibus bonorum amp;nbsp;maloK. Superiores autem artificio amp;nbsp;uia tradideruntiquæ quidem res efficit ne neceffe fit iifdem de rebus feinp quafididata decantareineq a comentariolis difcedere.Idem ad Quintum fratrem de caluenti marii ora done quod feribis miror tibi placere eidem referibere præfertim cum illam nemo ledurus fit:fi ego ni--hil referipfero meam iii illum pueri omnes tanq didata perdifcant.HVIC fubrepta eft.ideft ad utilitate huius non tuam.SALVA nunc foret.quia in tua poteftate.VIN afferri noduam.Cuius cantus eft tu tu. DEFESSI fumus dicendo tu tu.Iterando fepius tu tu.Defecifeor defeffus fumifcd fecifeorin ufunô eft unde feffus.EX RE tua.utile tibi feceris.EGO domum.fubaudi non intrabo.Q_VI TIBI hanc operam dedi.O mulier te adiuui.
VIS HIC mequærit fibi.Cum domo exceffilfet menæchmus peregrinâ: ratataq effet erotium â q W ainafium fuuin elfe meuæchmum duem:audiuiffet(^ pulfari fores:alium effe exiftimans qué V Wfibi quærere ait inimicitiasmempe quod qui meretrices petant aliunde fibi uenentur inimici, ^^^Jiuias.MAGIS q astati fnanquam libi ob uoluptatem amicam putant. Q_VIA cömifi ut me de, , nbsp;nbsp;nbsp;fraudes.Quia deliqui cum tibi palam dedi ac fpinter:undetibi ad defraudandum parata uideretur occa
fio.AD EAM rem.Ad fallendum.AFFEdas uiam.Tibi uis caufaminuenire.NEC TE ultro oraui:fcd. Obaudi coadus ab uxore.IN OCVlos compingite.figite in oculis.NE FRVftraffis.ne fruftratum eas . QVAM habeas fruftratui.fatis inquit mihi cognitus es aliam tibi exquire quam fallas. IRATA, mihi fuicenfens.AEDIbus nunc ego fum exdufiffimus.maxime exdufus undicj ab uxore ab amafia-
-ocr page 114-v''â'^ IMIS ftultc dudû feci.Mcnæchmus aduena dû mefenioné feruû fuum quærit obuius fadiis^ n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uxori fratris nempe ciuis menæchmi que niaritu fuû eft arbitratautaej inter ambos nafcit hf
J nbsp;nbsp;nbsp;â giumJN GAneu.m lupanar.ganonia.n-fuauitas corporis.amp; ganafthae gaudere diftolui folquot;
ftudere fignificat.hæc.n.funt quibâ lapanarii homines ftudent. Q_VIBVS didis moerd' nempe conmens.HOMINIS impudété audaciam.hoc exclamanter ac uultuofe Jegendü eft.NVMTV fcis mulier hecubâ priami uxore quapropter cané.hoc in ciftelJaria abunde didû.EI DEcio.Ei pro iid peratiuus modus;utfupra aliquotiens didü meminimus.Decio ferui nomen.SANAN es.uideris niib* ftulta quæ flagitia mea dicas.Qikxnam hæc.'âSVPPILlas furripis.TVAE degeris amicæ.ad tuam ami' cam deferendo abfumis.CVM pertimes me derides.quia metuis inquit a me qnippiäadeo me déridé' NOVI cû calcha fimul.noui ita ut calchantéma amp;nbsp;calchas calchæ:amp; calebas Calchantis dr.Calchas the' ftoris filius in exerdtu græco ^ apud troiâ nates fuit.ATQ^VE alias res foles.quia perpera agis omnis-«quot;TAETAS mea eft.Accitus a menæchmi uxore pater.ut fenex eft tardus incedit qrés fenefl« nu I tem fuâdnde porro filia carpit fuâ.poft re percepta menaechmû peregrinû pro marito:quipd Iinfano fe habitu inrelligens fe fimulat infanire.GRAdü proferâ.incedâ.HAVD fum falfus-
tis intelligo.CONfitus fum fenedute. fenio eófedus. Quafi uno in loco cófixus. VT AET.AS mala eft ergo.fubaudi feneftus.Q_VASfi autumé omnis.referte omnes contéderim. Q^VID meâced fit.Cur meuocet.COMmifli iurgii eft caufa i.contentio aliqua interuenit ac inter ipfos oborta eft JR^ TVS deftitit.fuccenfens abfte eft alienus.VELltati cftis inter uos.Lcuiter conteudilhs.Velites.n.rotan' ac leuis armaturæ militesiquos Cicero uolites ;n libro de re militari appellauit inquiens:more uetewd uelociffimi cu fcutis leuibus pedites ad hocipfum exercitati iifdé mifcendi quos expeditos quali uolid tes uolites appdlabantande iierfa littera o in e uelites a quo uelitari leuiter contendere; quod uerbûfd qui putant a uellendo fieri.Nam uellicare eft duobus primoribus digitis quépiâ apprehendédo allnftn laiicinare.NON longos logos.noli longa uti otationemanq; a græds logos a noftris oratio.CVl mS' dauifti.fubaudi me concredidifti dedifti.Q^ VOtiens tandé edixi.pradcnpii pra-cepuunde edidapræfO rum amp;nbsp;ædiliû.Q^VI ego iftuc.Qui quomodo.Q_VAE hæc malû.aduerbiallter malû.VNA opéra.uns eademep ratione.PENfum.fufum.IVBEAS lanâ carere.Varro;in menæchmis Plautus mbeas lana ran reddem eft hoc uerbu in Åmotria neuii carendo q, earn turn purgant ac deducunt ut careat fpurcitia er quo fcarminari tu dicitur cû ex ea carent quodiii ea hæret.AVRAtd.auro compta.SVPPIlat mihiaun furtim rapit.AD MEretrices degerit.Apud meretrices abfumit.INSONté infimules. innocenté crimineris a morbo funtico quo totum corpus eötabefeit infons didus.At«lius ftilo fontidimorbum ⢠riâ' fignificare ait certu cu iufta caufa;quonia nonnulli putant effe qui noceat q? fontes lignificat nocento-Neuius ait fonneâ elfe oportere câin;qobrem perdas muliere. ALIQ^VA loquar, profabor quaipiam⢠C^VID uos diferratis.difputatis inter uos.ABSTVliffe delirat.infanit.NISI qua node emigrafti- iæ® ad meretrice -AVT ob qua ré obfecro.fubaudi emigraucrini.OCVLOS uiere.i.defledi.Diuus AugUquot; ftinus in dialedicis flexu nelut mcuruû uiccû uetercs dixerunt;unde uieros cp cantu ambiantur rotaturi ligna uocant.VT OCVli fcintillant uide.quodinfanof^ propriû eft.Perlius Scintillant oculi diciftà fr ^^â¢5 Q.*^ nbsp;nbsp;nbsp;^^ ^Ãe hominis non fanus iuret oreftes.A ME abfterreâ.terrore animoueâ.VT PANlt;li
culans ofcitatur.Feftus.Pandicularis dicebatur dies idé amp;nbsp;cómunicarius in quo omnibus diis cómuiii' ter facrificabatur pandiculari dicuntur qui toto corpore oleiliantes extendunt eo q? pandi fiant.Taolfl to q ofcirorin eade fignificatione.Perfius.Ofeitatheftemu diflultis undicg malis.Olcitatio inquit Donatus eft animi ociuamp;fecuritas dida ab ore ciendo in cómouendo.HEV bromie.bromius Bacchus'* greeeis dicitur:quia bremo fremo.Lucanus.Cardine parnafus gemino peritæthera colle.Mons bromio phoebocp facer ILLI circu alius.Illi foemina::alius fenex intclligitur.AMPLIus.n.hæreo.magis dubiw inquit.NI OCcupo.nifi prius capio.BARbaçz.i.fcæuû amp;nbsp;immité.nà barbarus a prifcis non mófermót norabaturifed end uita amp;nbsp;fadis.TITAnu.ab eo qd' eft titan titanis: tiranus titani: ut elephas elephanti« elephdtus elephantiicyclops cyclopis:cyclopus cpdopi.notu eft i fabulis titanas didos qui furripereeff lumioui contenderunt a matre titea:ut Diodorus.GYGNO patre.quafi furiofo nempe filio mattis que ut Heliodus tradit in afpide occidit hercules:Ii pro cygno carlo Iegatur:quia titanes cæli filii:ut Hefiodui in theogonia.ATQ_VE artua.artua annep didû.nd nunc artus artus dicitur. SI ATtigeris. per fiopefiri figurd diduiac fi diceret grauius muldabo.ANCIpité.quæ Utting lecer.DEDOlabo.Dedolaie eft eraf fius c0minuere:unde amp;nbsp;dolabra dida:ficut leuigare polire.ASSVLtanm.alluItando in ipfum.ACCVra dû mihi.magna cura prouidendû.OLENté.fÅtoré mittenté.EDENtulû.fine dentibus. SONItus un-gulai^;.licet ungula formd diminutiud habeatmon tarnen dimiiiutionem fignificat. Eft enim animaliu fiflum unguem non habentium ut equorum multorum.EDICTVM apollinis:quod mihi apollo prat' fcripfit.IAM quantum poteftiq celeriter a me fieri potuerit.
NE ifti abiere.Menæchmus illis abeuntibus proripit fe in fuga ad nane.facetus fetuâ m£' idicû præftolatur cuius ope curetur Menæchmus.VT VAlidus.pro ut ualeo.DVMfaluo licet Il donee faluus fum.LVMbi fedendo.Lubus dexter inquit PI.hominibus eft latior amp;nbsp;min ' pi^ guis ficciorij utriej auté pinguitudo e medio exit.Q_VA platea.qua parte plateæ.OCVli ip^
-ocr page 115-MENAECH.
Ãando.dum fpefto an medicà uideam.EX OPEre. fubaudi medicatio.AESCVlapïo. ftatn« »fculapif quéafdepiadé uocat græci q de medicina cóplures reliquitlibros.quéapollinis tiJiu ex coronide uide* ü noluere.AN FAbrû.qui concinet ftatuas. FORMIcinum gradû.paflùm breuê formicis confimilem.
VID effet illi morbi differas.pdiftatur medicus fenequæ morbi fit fpes.At fencx a medico ex uult.ordo uerbo^ âeft differas qd morbi eet illi fubaudimenæchmo.NVM laruatus.i.la V nbsp;nbsp;J/rnis nepeimudis fpiritibâ agitatquot;âqdnue uulgo dicif herbatâ.AVT ceritus.Cereris fpiritu affc
^j^diä^us.N VM eum uetemus.morbus a langoris uetuftate diftus feftus uetemofus dicitquot; qui gra-ai ptnitur fomno.Cato ueternofum hydropici! intelligi noluit diait uetemofus q plurimu bibit tä ma xirac fitit.Donatus in eu.uetemofus morbo uetere cótedus.i.uetemo quales fiint qui hydrope patiunf Seruius uetemû eftmorbus intercus qui holes pigros efficit un amp;nbsp;pro pigritia capitur.Vit. Nec torpere grain paffus fua regna ueterno.Veterina beftiâ iumétû cato appellauit a uehendo opilius ueterinam di.gt; ci uult quafi uefterinä uel ut uenterinâ qd ad uerrem onus religatu gerat. AVT aqua îtercus q a græds hydrops appellat:cû obftrudo iecore cibus incoctus iter cuté carnem^ dimittif.MAGNA cû cura.i.dt hgentia.Ac medicus curatanimi anxietate interptatus quin inquit fufpirabo plus fexcentû dies.
VEDEPOL ne hic dies.Menæchmus peregrinus fe infanire oftéditmedicus accitus eft ut eum J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;curet is abiuit ciuis menæchmus occurrit Ãd is pro infano habetur que excipiunt medicus amp;nbsp;fe
â nex:quæritur ergo fecû a principio diei iniquitaté.PERuorfus atq âaduorlus.oia in contrariû Wl_,_Jlkagés.na id puertere arq^ aduerfum me oia producés.COMpleuit flagitio amp;nbsp;formidinis inuo luit me criminibus amp;nbsp;in formidine impulit.MEVS Vlyffes.uerfutus ut Vlyffes.SVO qui regi.népe mi v hi.TANtum cöcinnat mali.In taiitu cópellit maluSE Mlferu prædicat.ex pfpefta hoc credit dicere in* fania.NONpoteft hate res.i.hic morbus.OBTInerier.pro obtineri.i.curari.ELEbori iugere.i.ui.maxi ma elebori.iugera dicunt ut ta Varro q columella inquit a iungis aâibus.nâ hæc ita diftingunfdocen» te columella.modus ois areæ pedali méfura comphéditur qui digiropi.xvi.pes multiplicatus in paffus amp;nbsp;aftus amp;nbsp;climata amp;nbsp;iugera amp;nbsp;ftadia cencunaft^ mox end in maiora fpatia ^icedit.paffus pedes hét qn«^ Adus minimustut ait.M.Varro.Latitudniis pedes quattuordongitudinis habet pedes.c.xx.CIima quo ^ uerfus pedu eft.lx-Adus quadratus iindi^ rinit pedibus.c.xx.hoc duplicatu facit iiigerû: amp;nbsp;ab eo qd erat iunftûmoméiugeri ufurpauit.Eleborus græcc.latine ueratrü. duplex eft albus amp;nbsp;niger. Albus citât uomitû amp;nbsp;pinde fupioré uentrem purgat:pituitâ inquâ amp;nbsp;uétos ut e capite educit. Niger aut aluû fub-ducit.Attâ bilé purgat ab infania liberat amp;nbsp;corporis alia adducit habitudine q quæ fuerat prius. Aufte-hffimu utrûç^ fed maxime pfentaneu remediuin acutiffimis ægritudmibâ. INSANIre primulu. ia iam inquit mens incipit inuerti.SOLEam ne effe.i.maducare quæ móftrofa funt amp;nbsp;iiufq inueniunf ut aues cufquâmis amp;nbsp;pifces cû pénis.PERcipit infania.lnuadit amentia.LOCVftam cenlés.nâ locuftæ durifli mos habet oculos.fiue quæ inmari line quæ i agris capiunt.PERDOmiftm ufqj ad lucefAn cû is dot mitû tota inquit node dormis.FACIlin.an facile.TE ESSEcópadum feio.in carceré detrufum inquit feio te pro facrilego qppe qui corona ioui fuftulifti.SCIN quid facias optumum.feis ne inquit qdab^ fte fieri optime poffit- fac ut ad me deportetquot;.HVImfanire uideor.hei mihi inquit cû iftis uideorinfanus elle. ABIIT focerus.ita iieteres nâ hodie focer LITIS cæpio.qdnûc cæpi anomale dicit.ab antiquis cæ-pio integre.NIMIS prouentû eft nequiter.Prouenit male.prouentum eft imperfonaliter. /â''quot;^^ECTArne bono feruo.Mcfenio dû occurrere hero uult fuo.qdna fuum offidû fit amp;nbsp;nouit
amp; explicat.REGTIVS tergû;q gula.ut ftudeat magis corpus tegere.q gulæ mteruire.CRVra Iq uétré.cótegere crura q ftudere libidini.QVI nihili fuut.nullius pretii. Q_V1D iis ptii det.
Quid boni cófequantur recordetur.MÃLAE magna laffitudo ubi admolas manuarias alii* gctur.enumeratcg prorfus oia quibus incruciatus mali foleanr fcrui dari.MOLItum.alieno labore com paratû.Q_VA'M molitû pbeo:q qdmeo labore aliis paré.VT IN rem effe dicunt.ut effe utile aiût.SIM præfto.ad firn fûminifter.HERIS utibiles.Hominé elicimus utibilé:rem nero utilem.ALIVM cluda fo xas.Tum ergo me recipiam alios excludam:utfirn acceptior.DEPVgnato plio.i.re omni pada.
ER EGO uobis deos.Adducit feues lorarios:ut meuæchmum ciuê reuinciant : qué mefenio à p Wherum arbitratus fuum adiuuat:amp; ambo lorarios fugant. IN MEdicina ablatus fublimis fier.
^Facite inquit.ut inter manâ uefttas fublatus in medici apotecd deportet.NISi ueftra crura.nifi ïquit uelitis crura lateraq? cotera ueftra.NESdO quid.qua de caufa ferat ifti fublatü.SVPPE nas mini audetafferre.nó eftinqt quifpid qui aufit mihi fubuenire.dicimus ét fero affero amp;nbsp;occurro fup petias.pro eo qd eft auxilior.LVCI deripier in uia.utinterdui in uia rapiatquot;. Q_VIN mittitis. Cur abire uófinitis.ME DESEri a te.Meatc deftitui.CVI uis.fubaudi qui tibi faciatiniurid.HlSCE his aliis pter eu cui tu oculû erueris.SEMENtem in ore facid.ita cóterd détes:ut in ore fæmê geftarc uideantquot;. PERI mus.iquiût lorarii a menæchmo amp;nbsp;mefenione cæfi ORA cômétaui.Ora côfixi ut més mea cogitauit. AD SÃIc occafû.i.occiduû.Nô.n.nûcnomé fed fupinû.CVM uiatico.cû ea qud tu pbuifti mihi pecu* yWV nia.EST iteri mihi-Dü hæc ego loquor.OBSIgnatüi uidulo.i faciilo i pera ut locuiit græci.
G 1 1hodieufq cóuciffe.Dü a diuerforio fert nieiénio marlûpiû menæchmo occurrit hero a quo fe donatu iibercatemegat menæchinâ fe iUû ufq uidiffe.Q^V ANtû pt.q celerrie fieri poffit, S
-ocr page 116-I VOLTIS per oculos iimre.Meuæchmi ambo tandé conucniunt mefeiiionc iudice ut.rult;j iterrogante fratres cognofcunf.SI VOLtis per oculos.Ciuis inefiacchâmus in meretrices hæc proloquit.SPEGVlumtuû.i.facie ta confimilé qquæ tibi referf î fpeculo.NÃN mé edepol-| fubaudipiguerit.EXHIbui negotiü.moleftiapbui.AEQ^VVMpoftnlas.refte ais.NEC LA'I «c lafti.Quod nuc lac ueteres hoc lafte.Q_VAMhic tui eft.fubaudi*fimilis.SIINuentus . feparatim k* 1 gédu eft amp;nbsp;fubaudiendü frater.Q_VIPpini affirmatis aduerbiü acfi dicat curnó.Q^VIDlógiflime mC' ïiimifti.iQyid eftqd meminens in prima ufcg pueritia.DENtes cadebant pnmulû.Tû primû dentes im Lz ^âutabâ.Sl INterpellas.Vrbane fatismefenio Ii me loquenté inquit abrûpis nullâ afferrâ fenrentiâ.Mà i iMOrare.i.in mora me detines amp;nbsp;occupas.VT IVfti ficut iuffnb.AEQVISfimum orat.iuftiffimeagit«I ^^CTlOné hic fadâ.proponâ uendéda bona mea SCJTIN.an fitis.PkAECOniûutmihi detis, hoc} ut ego pconis uicé habea ut quæ uenalia funtipfe proponâ.Præconiû magna laus dicif.qiha præco pro laudatore ponitur.fed hic peoniu pconis officiû.VIS conclamari audioné fore.Vis ne inquit arten facia populu noce mea amp;nbsp;,pnûtiê bonore tuoj ufore audioné.MANE fane feptimi uenibunt.Maneà quot;^ ^^gendu eft amp;nbsp;inter punftis diftinguendu ab eo qdfequit ut fit fenfus expefta.deinde qd fequif ink' rat.aut mane dixit matutino tepore. Septimiaût.i.feptimo diedta diftû ut fupra craftnn dixiffe ueteres niacrobii fentétia cómonuimus.FVNDI.i.agri.ita diffi quod redituu fint fundaméta ut inquit Varro. Q Vlqm.pro qcûcp.LICEbuntur.prerio fannct.PRAEfenti pecunia.!manunumerata.VENibit uxori Venudabif.CAPlET qnquagefies.fubaudi fextertiû.i.uis fumma pueniet ad qiuquaginta feftertia.
^pohannis Petri Vallæ placentini in militem gloriofum commentarius.
Eiufdem Argumentum in militem gloriofum.
yLeufides iuuenis phylocomafiu adamabattea miles quoq j pyrgopolinices pleufides 1^ gatus domo abut.Interim miles ea a matre cóléquitur.feruus paleftrio ut id pleufidihe
* P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ro fuo fignificet nauigat a pdonibââcapif:militi Pyrgopolinici donaf ap que phyloeO'
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mafiû cognofdt mutuo inter fe cóueniünut militi paret infidiastpleufidem litteris facit
,certiore paleftrio.eo pleufides uenit in ephefum inq:quo miles abduxeratphylocoma* fiû.hofpitiû pipleftomenis uicini militis ueterifij fui hofpitis naftusâ mediü pfoditj» rietê loco abdito quo liceret mulieri fine fufpirione ultro citroeç ptrâfire.militis feruus fceledrus ab eo phylocomafio additus erat cuftos.dû is igif p teftû fimiâ infedaf in uicini pipleftomenis fpeftando in pluuiu ibi Cà pleufide cernit phylocomafimqd cu paleftrioni per aftuto feruo fignificaffet. a paleftrionc mulier cömonita repente in domû träfit militis iacenfq; in lefto dormire cöfingitiquä cu uidiffet feeler drus paleftrionis altu multa a fe amouit fufpitione eoc pmagis:qdcu aufus effet eandé attinere periplf ftomenis domo exeüté.ei pipleftomenes grauiter fuccéfuerit.fororé li quide phylocomafii ei perfinti lé:nó phylocomafiu cu paleftrione peripleftomenes uideri uolebat.ut ergo a milite mulierem abducat fubornat binas mulieres milphidipa quali ancilla amp;nbsp;dcrotelatiu quafi herazut acrotelâtiü deperire mi^ té uideafad que p ancilla anulu mittat ut illa fibi habeat uxore fpreto fenepipleftomeno:cui â fe uxore fingit.credulus milespmifit fe accepturi amp;nbsp;pinde amica phylocomafiu remittit domuzeui ut multa alis donat ita amp;nbsp;paleftrionésabeûte illa cu amafio amp;nbsp;paleftrione miles pipleftomenis domû ingreffus exdif atlt;5 ita domo elicit . nulla habens uxoré amp;nbsp;ne amica quidem iatifq; habet ut a periculo uitæ fit imulus« f/TTominum etymologiae.
LEVfides quia pleo cuius future pleufo nauigo fignificat qd'in ephefumnauigarit ut amicam cofequeret phylocomafiû.quæ ita appellata qd amore aleret fuum erga pleufidem uel erga fe pleiifidis.phylo.n.amo amp;nbsp;comao nutrio.PALEftrio.a paleftra diftus qd'luftatus multum at» uerfus fceled^ feruu PERIpleftomenâ.qdperi circû fignificet amp;nbsp;pleco iplico qd iplicaueritk officio pleufidem hofpité cumulando amp;nbsp;militem infidiis circuueniendo.MYLphidippa.quia milo UCquot; nerem exerceo fignificat:undernylas proftibula amp;nbsp;ippos.ideft equus amp;nbsp;equa meretrix dici uideaturzqP' pe quæ militem aftu aggreditur amp;nbsp;infultat.ACROtelantium quia acroii extremu dicimus amp;nbsp;telo perf Cio quoniam rem omne ut abiret phylocomafiu perfecit.CARIO.quia caroo perturbo fignificat.miH' tem fiquidem inuafitipfum perturbans.?YRGOpolinices.qwa pyrgos turris polis ciuitas amp;nbsp;nico lupo quodlupetet duitatumturres.LVCRIÃ.alucro diftus:quod efculenris peffer.SCELEdrus.Q_uia fce« los lacertus cruf($ dicatur amp;nbsp;hedra fedes:quod apud amicam militis cuftos adhibitus nufq pedes rrany ferret fuos amp;nbsp;manibus quæ effet opus fumminiftraret.ARTHOTROgus. patafitus quia arthos panis dicito amp;nbsp;ttogo comÅdo.ob efearn enim militi adulabatur.
ERETRICEM athenis ephefum miles auehit fubaudi pyrgopolinices.prouehere eft procul M nbsp;nbsp;nbsp;Wauehere.Auehere autem ad locum conftitutuperduceremt ipfe mox oftendit in rudente. 10
w I wDVMhero pleufidi.SERWSpaleftrio.LEGATO peregre.naupaftum.IPSVS capms.p^k â*ftrio.MILITI.pyrgopolinici.ARCESlere.euocauere.GEMINIS.phylocomafio amp;pleufidi« OBHAErciffls.phylocomafium amp;nbsp;pleufidem. Eft enim cafus accufatiuuspluralis.CVSTOS. fubaudi phylocomafu a milite adhibitus.QVASl ficalia.nempe foror.IMPELLIT militem.perfuadet milid'
-ocr page 117-MILI.GLO.
CONCVBINAM.phylocomafiiim.CAELIBtS fenis.finc uxore pcripleftomciiî.VXOR.acrotdanti-um.faJfo appellata uxor.IPSE.MilesIN DOMO fenis.peripleftomeni.
EKEtrice ingenua.phylocomafiu athenienfetn.ATHEniefis iuuenis. pleulides. NAVPAdi ^omo legatus abiit.Athenis inquit in naupaftû infula legatus-DEPORtatephefumin uita. aubaudi phylocomafium.SERuos aticus.paleftrio.VT NVNtiaret dno.pleufidi.FACTVM. ^qc eft ut res habuit.CAPftur.a pdonibus.DONAtur ille, paleftrio. MILITI, pyrgopoliui-* d.ADVOlat adolefces.ln ephefum celerrime nauigat pleufidcs.IN PROximo.ap pipledomenu. DL VORtif.Taq in diuerforiu fe recipit. APVD hofpité paternu.peripledomenum.PERfodit feruus.pale ftrio.COMmeatusdaculu qua forer amatium.Qu t inquit ultro citroq; ignaris militis feruis cômearét amantes.Alioqui cómeatus cfculéta atq; poculenta qua: in exercitum afferuntur neenon cü expungun tur e militia milites nominantur.GEMINAM fingit mulier fororem. fubaudi phylocomafium fuam. DOMINVS ædium.peripleftomenus.SVAM dientam.acrotelantium.CAPITVRiUe.miles. Dimittit concubinam phylocomafium.MOECVS uapulat.pro adultero habitus ceditur.
VRATE utfpledor.Mlles ut pote gloriofus amp;nbsp;de fe uana opinione turgidus facile parafiti ad l mittit affentationes comentinaq; multa congeritimprimifqi offendit fe cura habere armoru. 1CVM fuduftfolét.pro fudiieft.fudu fine udo eû nubibus abaftis nullo impedimeto obiero folares radii micant- Virgin.viii.Arma inter nubes caeli regione ferena.Per fudum rutilare ui dent.CONferta manu.cu certat.PRAEftingat oculos aciem.nó pftringat a ftrmgo.n fit qd'in ufu no eft.funttn cópofita.ita naq; legendu pediani cómonet autoritas:q in Ciceronis uerré inquit praeftingat acie uel a pihgiatoribus traffulit uerbu uel latronibus q ignari amp;nbsp;rudes pugiiæ etia uano fonitu terrent pftridu luminis Plau.in milire glor.utubi ufus ueniat amp;c.ANIMVM defpódeat.mété abalienet.FERIâ ATAM gelhte.i.nihil moliente a feriis:quae utiquit feftus a feriédis appellatæ uiftimis.Ité ferias prifei fefta uncabataliæq; erat fine die fefto ut nûdinæ.Aliæ cû fello ut faturnalia quibâadiungebatur epulati ones ex ,puctu foetus porcore frugucp.Vt ét feriæ quæ qrinalia nominaturméfe februario dies quo qri-ni fiuntfacra.Idé fluitole feriæ appellant :anteq in eu cómigrarent fere fabinis curibus ueniétes poft foedus inter romulû amp;nbsp;taciû qdquidé fuoy zfomacaliu factoic icognominat eo potiffimu re diuina faciut. FRAtres facere ex hoftibus:quæ inquit eo ufqi lenis fafta ut maxime cócupifcat fratres facere qm nemine occidit.EX Hoftib'â.cx eis quos holles eé oportuit.PROpter ui^r.iuxta eu q uiget uiribuslN CAM pis curriculis.cométida hæc uerba oîa.bübomatides.a ftrepitu uocabulû hoîem uult uideri magnû in cuius cógreffum uenerit.CLVTVM.f.p.clutû græci KAu lov dicfitunde accepta ppofitione fit inclytus IN STAridis arohidis erat iperator.Mérita hæc oîa amp;nbsp;cóméticia ut etia däculum îdicat parafitus. loléc en! médaces q coarguinolût quæ nufq fût aut fuerût noia cófingere.SVMMVS neptuni nepos. Home ins.nat^ ut a ioue reges. Ab apolline uates ita a neptuno fortes ducit uiros.DIFFLauifti.In partes diner fas iecifti.Aut péniculû tedoriû.i.caudd qua teftoria.i.parietû incruftationes expoliunt.feftus pôpeius péné caudauocabât unde amp;nbsp;offam porcina cû cauda offam pennita dicebat.hinc amp;nbsp;peniculos dicimus qmb ' calciameta tergetur qdâde caudap : extremitate fiût.ME MANcupio dabo.feruû me illi eöftituam ei qmihi oftéderit ftultioré hoc milite.SI VNVM cpytii/ eda ap illü efunés infane.Varro cum hûc in terptetur locû ut nunc fcriptû eft ita ait.SI VNVM epytira æftiiet. epytirû uocabulû eft cibi quo frequé tins ficilia q italia ufaûd Plautus uæheméter uellet dicere îfane dixit qdinfam oîa faciat ueheméter. qd aut fit epiriK cato docet inquies cpytiic aJbum:nigrû:uariûlt;g fie facito ex oleis albis nigris uariifq; nucleos elicito fic códito.cócidito ipfas addito oleûacetû coriandrû cyminû fÅniculû ruta mentha in or ctilâ códito oleû fupra ftet ita utitor.VENTER creat.hæc fecû parafitus.DENTES dentiant.in ore con cutiant.VT PRAEuolet mihi.Vtmés mea tuos fenfus antecedat.IN SIcIo latroniæ.amp; hócómenriciu notü aüt eft ficlü qd pedeat fed hic pro pprio noie loci ponit ' ad pódus nihil ptinés. OFFAmonet.of-fam pro cibo pofuit cû fit tumefaftus in iure panis.unde illud,puerbiû nefcis qd diftet inter os amp;nbsp;offam. VT ILIæ.fubaudi mulieres.HERE.pro heri.Q_VASf pompâ.nô negocii alicuius canfaried utpopam ageres tecû multos comités adducédo.nâ pépo cû aliquo fallu mitto eft unde pópa.LATROnibââ.i.fti pédiariis.Virg.fixûtj latronis îpauidus frangit telû.ubi Seruius inquit latronis uenatoris amp;nbsp;eft græcum nd AaTpEusiv dicût obfequi.moris aût erat ut hos iperator amp;nbsp;circa fe haberet Ãe primos mitteret ad om ne difcrimémn nunc dicit latronis telo fixû leoné quia ét uenatores operas fuas locate côfuerût. Varro tn dicit hoc nomé poffe habere etiam latind etymologia ut latrones dicti fint quafi laterones: quia circa latera regum funt quos nûc fatelites uocant una tamé eft fignificatio Plau.in pyrgopolinice oftédit quid fint latrones;ftipédiü:unde ftipédiarii a ftipe ut inquit Varro quod pufilla pecunia in arculis obili pet.nd latrûculus eft quo in alea ludimus qui amp;nbsp;calculus nominatur.Ouidius fiue latrocinii fub imagi ne calculus ibit.Fac peat uitreo miles ab holle tu'.luue.nec teffellæ nec calculus ex hac materia latro-nesj^oij.Oui.latrücuIos uocat Cauta^ no ftulte latronû plia ludat.LATROnes cogeré.Cógregaré i
unû adducerem.SEQ Vimini fatelites milites mei unde amp;nbsp;fatelitium diftum.
1HI ad enarrandum.Cognita fuperius per militem amp;nbsp;parafitum militis inani gloria paritercg amentia quo in prima comÅdiæ frpnte obledatus populus ad quæ fecuntur effet attentior id g»
-ocr page 118-pakdrio qü« ad comxdiam pertinent reliquam commemorat.EST COmitas.ï IcnïtaS:unde comitas lit Cicero docet pro lucio balbo inquiens erat accufatorisinterptatio indigna rcfponfione;qui ita dice* bat comiter effe cómuniter:quafiuero prifcum aliquod autinfolitu uerbuinterptaret'. comes, benigni faciles:fuaues homines effe dicuntuoqui erranti comiter mouftiat uiam benigne non grauate.cómuni ter quidem certe non conuenitJN FEftiuo loco comÅdiæ.feftiua.n.funt quæ de milite antecefferunt. HALAzon græce.halazoma.n.iaftanna dicitur-latine.STERcoreus.fÅtidus ut ftercus.AIT SEfe . hoc amphibologicos diftû per duos accufatiuos.eft.n.quantum in ipfa oratione mulieres ne lêdenf milite ail miles mulieres fenfus tamé eft pfpicuus.nâ ait a mulieribus ide plurimû delideran amp;nbsp;appeti.Q_VA' qua.pro quacû^.VAGIS fuauiis.non certis atq; ffabiIibus.ATHEnis atticis.fiquidem ut ait Vatro trô fuerunt athenæ.Q_VI eft amor cultu optimus.qué colamus quia mutuus.Infmuat fefe in gratiam fccô ciliat.OPIPAniq; obfoniisJautis inquit cóuiuiis ab opum.n.copia dicunt ' opipara. VÃl primum eue* iiit.Quâ primum oblata eft occatio. SVBLInit os. fallit decipit matre puelis.COMpegit in naué.î ni' nem itrulit atq; conciulit.PRIVS peni.libertate amifi.lLLEme cepitur.e pdonibus quidem.NE SE ap' pcllare.ne alloquerer FORtunas fuas.fuos cafus.fua infortunia.na amp;nbsp;in bona parte quando^ capiunt ut cum Cæfar in cómétarüs de geftis in galiis ait milites fortunas fuas népe bona alicubi collocaffe.EX hac domu.e familia militis-lN PROximo hic diuortif.népe peripleftomeni domo.Veteres fui hofpi' tis.MAGNA'S machinas.magnas infidias.ab oppidorû oppugnatione lumpta träflatione quoie mff' nibus fubmendis machins admouentur.FACErent conuenientias.i.conuéticula.ut fefe inq poffent co uenire ac colloqui.VNVM cócIaue-Porticü unlcum camera.Q_VA cómeatus.fubaudi parte.cómcac tranfitus.SENE fdente.pipledomeno.CVSTOdé addidir.adiunxit.feruius auté interptatur additum inimicumait nee teucris addita iuno ufq aberit.FACTlciis fabricis confeftis atq; limulatis. GLAVCO ma ob oculos obiiciemus.Celfus in fexto.Nônûq autem nimium fub hac curatione excifa cute euenit ut oculus no c0tegatur.idq; interdiiena alia de caufa fit glaucophthalmos grsci appellant in quo à nà mium palpebrs deeft id reftituere curatio poteft.Ariftoteles de animalibus.Aegritudines etiam oculo ru utrorueg inditium faciunt.glaucoma.n.csfiis potius accidit.lufciolitas nigris.eft auté glaucoma N' citas potius oculorum naq; fenefeeutibus potius euenir.na oculi quoq; ut reliquu corpus feneftuteliC' cdcuntdufdofitas uero humoris copia eft.DVArum hodie uicem.nempefuam amp;nbsp;forons.
\ I HERGLE defregeritis talos.Periplectomenus cum domi pdpexiffet fceledrum cuftodénm n nbsp;nbsp;nbsp;lieris militis in fpeâando fimia per tegulas per impluuium uidiffe pleulide amp;nbsp;phylocomafm
J Wfefe inuice ampledentes iratus minitatur feruis fuis fe grauiter in eos animaduerfuru nifi miM ^tis fetuum csciderint.fi que uiderint per tegulas ambulante quid quæ perarum offenderit cômonet paleftnoné.Talos Iraq; finechdoticos pro cruribus pofuit;qq proprie tali homini neganturel fe:qui taxilorum gerut effigie amp;nbsp;inde a latinis nominati a grscis tn aftragali ficut cubi quibus iulitatut in alea.nâ amp;puells quoq; in aera ludentes iaftât aftragalos:ut Ariftoteles quoq; cómeminit in fecundo de cslo dicens.oiop arupioua otCTpctyaAoucr ÃecAAtip oÃwaTtûv aAAsva h Avo paop.inde per tram Hationé in colüins ét aftragali didi.uiftruuius.Aftragali faciendi funt oftaus partis partis.LOREArelt; loris csdi atqj uerberari.ITA per impluuiü fpariü domus medium in quod pluuia cadit.EDlCO ontquot; uibus.pfenpo pcipio.DETVRbate in uid.de redo in ma deiidte.VT NEC legi fraudé facia talaris.a ta lis lex talaria aduerfum eos qui talis lufitant.Talani ludi dicuntunquibus uidentur ueteres ufi faltitado Cicero in primo officiorum adde his fi placet unguentarios lairatores totûq; ludû talari ft inde etiani ta lapidare feftus talipidare antiqui dicebant pro uacillare pedibus laffitudinem quafi qui trahit pedes ut talis uideaturinfiftere autidétidem tollere pedes.CONtubcrnaIis.qui codé icôtubernio cómoraniur. Arté amp;nbsp;diiciplinâ fubaudi ad diffimuladu. CONfirmitaté.ad cófirmddü qus uoluerit aptitudiné.DO Ml habet.Hoc eft apud fe non qrendü aliunde.FALfiiurium ad falfo deierandü.DüLEneftca . fabrica* trix doloru amp;nbsp;malitiaiv.OLIton nüq fupplicat.quafihortu malitiape apud fe habet.AD OMnes molö malifica.Mole inquitquaeuq; obiefta malefaciendo fe explicat.CÃNferuo.nempe fceledro. AEGRB fuppetunt.difficulter fuggeruntur.NON ofculü natum.deprauatu hunclocum ex prifds autoribus ca* ftigamus.NAN hoc colunatim pofti effe inaudiui barbaro cui iuffi cuftodes.fenfus auté eft ideo min hsc placet sdiHcatio quia pro muris ac parietibus cuftodes habet qui ingredientibus totis occurrutiui 11 horis id naq; nimiû negotiû exhibet habitantibus.pofti barbaro fuperbo amp;nbsp;nimio fumptu amp;nbsp;appara* tu extrudodic Virg.barbarico poftes auro fpoliif^ fupbi.Hora.pficos odi puer appatus.Iuue pficus ot borû lautifftmus.Ierenti^ dinumeret ille babylo tibi triginta minas;columnatim collinis fuffultasdin catio:aut colûnatû ut iit hoc ædificiû colunatu legitur et uiui cp fi ueru tum erit ut illud uiuos dueüt de marmore uultus.ASTltifti amp;nbsp;dulce cc comÅdice . Suamter amp;nbsp;ut de te fieri poffit comcedia. HAUET opinor fubaudi quod erat in queftione.HAESItatus ne fis.Vt fit ita hæfitor ut hefito. TE ALLOquof palefttiO.Vtiam expedias.EXPERgisinq.ut expergifcorita expergo amp;nbsp;expergot.Diomedes Expergi icor experreftus:amp; expergor expgitus expgefio expgefaftus.feths expergitus dicitur qui excitatus fom* no fpôte uigilat.undc amp;nbsp;LuciHius ait ergo e fomno pueros eu mane expergitus clamoiexperreftus aure a quiete Ipeditusiunde Saluftms.expredus fomuo arreptis armis tumultu tacere.expergetadus porro e
-ocr page 119-MILLGLO.
qui per alium fomnocxdtatus-C^VAERE ergo obfidium.f.quo modo oblidere holes ' poffisflcut pH dium dicimus cû milites alicui plidentloco que defendat.Subfidium.ubi in tertia acie fubfidcnt triarii uticiinata acie ab hoftibus fuftincant.ita obfidiu ubi hoftes obfidio interclufi amp;nbsp;indeobfides difti.AV Xlliu.ex alienis copiis augumentu unde etia nome habet.IN OBfidiu pduellis:utobfideatur ab hofti-» bus.na perduelles hoftes difti.INTERclude inimicis comeatu.ne comeatus hoftibâfubportetur uide. Alegoricos oia ab exercitu fumpta.ut tota facetior appareat oratio.Q^VA cibatus cdmeatnl^ . Cibatu efculenta amp;nbsp;poculenta dicit cibu quo uefcimur dû maducamus.cômeatû uocat quicqd ad uita fuftinen da prince.GOMminifcere.cöfinge.FACTA inferta ut fient.Inferta non farta.na eft ubi infertu intinrtû dicimus utipfe fupra infertores crocotarii.INlMIcos cófligere poffe.qd fere affligere uel afflirtare dici inus in ea fignificatione cófligere politu eft.IMPARti me.fac me participé.SALua fûmes indidé.ut de deris inquit ita abftuleris quæ ap me depofueris.ELEphanti corio drcûtertus.belua inquit eft non homo.EOS.de forore phylocomafii amp;nbsp;amatore dixit quia mafculinu genus fÅmininû ad fe trahit.quem admodu amp;nbsp;fÅmininû neutrû.Luca.leges amp;nbsp;plebefcita coartæ.NIMIS dortû dolû.ehpticos dirtum amp;nbsp;diferte deeft uerbû-TREcentæ poffunt caufæ côcini.numerû finitû pro infinite pofuitcócini duci ut có gruant.ABIIT ambulatû .abiit ut fe exerceret animi caufa.nâ etiâ de rebus mortuis dicitur ambulatio. Cato ubinaues ambulant. Q_ VA Ntûuis prolationi!.Quâtûcûq; proferri pöt.INDVeamus. perfuadea mus.AE) EVM uineas pluteoiqiagä.i.oppugnabo.Vineas dixerunt uereres.Vegefius quas nunc milita ri barbaricoep ufu cattos uocant.de lignis leutonbus machina colligatur: lata pedibus orto:alta pedibâ fepte.Longa pedib' âfexdectm huius tertû munitione duplici tabulatis: crattbufq; cótexitur.Latera quo «uimine fepiunûne faxop z telorûcg ipetu penetrent, extrinfecus aût ne îmiffo côcrement incendio cru dis ac recentibus coriis:ac centonibus operituriftæ cum plures fartæ fuerint.iunguntur in ordinê:fub g bus fubfidentes tuti ad fubruenda muto^ penetrent fundaméta.PIutet dicuntur:qui ad fimilitudiné caf fidis córexuiitur eüimine:amp; ciliciis iiel coriis protegunt:ternifq; rotulis:quaç i unain medio duae in capitibus opponunt.In quacuncj parte nolueris admonentur more carpenti.quos oblideres applicat mu ris.eoniq; munitione protertiiagittis fine fnndis:uel miflilibus defenfores oes de propugnaculis ciuira tis extnrbantmt fcalis afeendendi facilior pftetur occafio.IBO odorans quafi canis nenatiens.i.neftigiis amp;nbsp;côiefturis exquira nû poflâim nfpid iuenire quis niderit.PERfecutus uolpé ero.Quo ad aftutû hoiem offendero ita.n.unlpes pro aftuto amp;nbsp;pro inuertione aftuta.Perfms.Aftuta uapido feruas fub pertore uul pem.MODErabo me.amp; modero de moderor in eade fignificatione amp;nbsp;ta me quam mihi.
1SI quidem ego hodieambulaui dormés in tegulis.fceledrns qd pimpluuinm uicini uiderit r^iemorat paleftnoni a quo retunditur amp;nbsp;quanto ipfe fit in periculo fi militi narret quæ uiderit-1TVOLVpeftcöucinfle.nie delertat tibioccumfle.NAM iftdinfultnram.ncpe infilicndo ï que V^Iocü.ET DEfuItura'.i.defiliendo.DefnItores qui docent equos incelfum ac defultorii. Cicero pro mureiia.Qui nefcio quo parto mihi uideturptorius candidatus in confularé quafi defultorius in quadrigarum curriculos currere.TVPten.an tu ipfe.LIPVS uideor.cui oculi ftilétægritudie.HAVD dedolas tabulam.nó bene inquicincipis tabulam cocinare.na dedolare crafliore modo cócinare cft. ergo tu inquit tibi ingens ftruis malû CAPItiq gfraudé capitale hinc creas iamtibi.hoc eft culpaiam tibi pducis qua pÅna infligatur capitalis fraudé.n.culpa uetuftiffimi dixere.Vlpianus digcftoin.xxi.de ædi litio edirto.Excipit ét ille qui capitalé fraudé admifit.Capitalé fraudé admittere eft tale aliqd delinque-Kpp qd? capite puniendus fit ueteres.n.fraudé pro poena ponere folcbât:capitalê fraudé admifiife accipiendus dolo malo amp;nbsp;p nequitia. Cæterû fi quis errore fi quis cafu fecerit ceffabitedirtû unde Póp.ait neq in puberé neq; funofum capitalé fraudé uideri admifiife.PERgin infÅlix.an pfeueras in tuo ftulti loquio ut fis infÅlix.Q_VAM mox ad ftabulüiunix recipiat de pabulo.quam répété inquit iuuenca e pabulo ptatéfi fe recipiat ad ftabulû.amicâ militis iunicé uocat.lunices dicûtur aerate uiridiores uaeæ. PeriV.Tottibi cû in flamaiunicû omenta liquefcant.na ut cornutus inquit.hic amp;nbsp;hæc iunis amp;nbsp;hoc iunc state uiridis dicit:undeiunior cópatiuum.SIMIIe fiat.fi foleat fieri hoc ædes Iquit totae auferétur. AT Q_VEM hic.'âfubaudi q fimile fecent.'intetrogatiueq; legendüeft.iraq; refpódet.CRVcem.ut fubaudia tur tulerit.MVSItabo.filebo lNTERmmat.hoc eft minaci noce inclamat. VITIOfa nuce, cariofa. MIR VS lolio uirtitares ta mli tritico.fulgentius aût legit Mirum lolio uirtitare te ta uili tritico inquiens lufciofos dici noluerunt in dié parû uidentes quos græci myopas appellant amp;nbsp;Plau.in milite glor. hæc uerba fubnertédo.dicut.n.qd' loliü comÅdénbquot;â oculi obfeuretur.ldq; ét Ouid.in prlo faftoç^.Et care-ant loliis oculis uitiantibâ agri.Q_VIA luläofus-Nufciofum ateius philologus ait appellari folitû qpp oculop :uitiû parû uidet.at popilius aurelius nufciciones elfe caecitudines norturnas.Elius ftilo qui plus Uidét uefperi q meridiemec cognofcét nifi qdufqi ad oculos admouilfent. ubi licet ïtueri uetuftilfimos p n, nó pi littera enütialfe forte qda norte hoc uerbû ïclinarint. Aulus gelius in.iiii.de myope quoq;g lufciofus latine appellat diffenfum eft.Vlpianus quoq? ubihó neque matutino tépore uideat neeg iiefp-tino^d* genus myopa graeci uocaiit talé lufcationé elfe ea quida putat ubihó lumine adhibito nihil ui lu*^o id.qm manus ait ingnate puto nó erit alienû inertiÃc littera d in t amp;nbsp;luto dixiffe nó re ferédo qd feeJedrus uerbû ptulerat.fed loei caula littera mia modo iuertiffe qd faepe facit Plau. ut alibi g iü
-ocr page 120-at bat etiam litteram una addidit.SE SVBrepfit mihi.ne oculis meis me non ipeftante fe furripiat.D^' TVRbabo.deiiciâ.DE PROpugnaculis . de locis ubi cöfiüit ad pugnd.NEQ_VE folariû.nüc córign^ tionem uocat illam quæ in teftis ad folem excipiendumfolet excitari nominat folarium.cû lit etiam 1^ lariuhorologiû quo in foie horas intuemur.Cice.pro quinrio uixit.n.femper inculte atq horride.natu ta trifti ateg recondita fuit.non ad folarium.non in campo.non in conuiuiis uerfatus eft. SVÃparahtuS â¢Efubminiftrauit blâdiciis.HlC obfifta.contra mulieré exeuntem me fiftâ atep obfirmabo.
z^-^RAECEpti facito ut memineris.Paleftrionis dolis mulier infttuâa tingit fe fôniafle fororciw à p Wuidiffe accefliffe ipfam uifendi caufa altante paleltrione amp;nbsp;fceledro, TOLle monere . aufer u( ^Fme admoneas-SOLA ego fupfum.Aliis emineo ego.EXTRA portädubaudi ad patibulum' Dispellis manibus.hac atq; iliac diduftis a littera in e mutata per cópofiti uocabuli moré diâ pellis dicit:pro eo qd* eft difpaflis;ut Aulus gelius inquit ab eo qd' eftpario palfum ueteres dixerat: noH panfum amp;nbsp;eu ppolitione expaflimnnó expanfum.Cedlius in fynariftofis.heri uero plpexilTe eu fe ex r^ gulis hæc nûciaffe.amp;flâmeû expalïum domi-Capillo quocà eilemulier pallo dicitur quali porrecto ^ expâfo.Et paffis manibus:^ uelis pallis dicimus.quodfignificat diduftrsaatqj diftetis.IN SAno fabulé-fabulo amp;nbsp;fabulor in eade lignificatione diftum.CAPItis pda. uita priuaboutaccufo facrilegii ilimulol cædis.ita pda capitis dixit.SVNT liti.Politi fepulti.Qui liti dicant docet Cicero ubi de legibus. hic eft ille fitus uere na liti dicunt ii qui códiti funt:nec tn eoje ante fepulchrû eft qiuxta fafta amp;nbsp;corpus cæfim amp;nbsp;qd' nuc comiter in orbus fepulti penitus humati dicatur.id erat ppriû tu in iis quos humus imcftacó tegerat eû^ moré lus pônficale cófirmat.na prius qin eos iniefta gleba eft locus ille ubi crematu écoP pus nihil habet religionis.iniefta gleba tumulus amp;nbsp;humatus amp;nbsp;gleba uocat.ME Vldcte uideo.Vt m^' gis fceledru cotudat paleftno hoc dicitcû uideo no polium quin uided NEQ_VE feneftra nifi clatrata datus qui a græcis cletron quod diftum eft quafi elufura ab eo quod eft clifo quod lignificat claudam per fyllabæ mutationem ei in diphthongum abufiuam.noftri uero genere mafculino protulerunt. Ho ratius.obieftos caueæ ualuit 11 frangere clatros.unde clatratum.DIVORTl funt uili.in diuorformm 1* jecipere.V IGIlanri expetunt.eueniunt quæ uidifti in fornuis.
RdE igné in arâ.phpiocomafiû täq alia fit mulierneraq; phylocomalii foror a pipleftomen* domo exiés oftédit fe germana ut fororé uideat uenilTe in ephefum uelleqj facrificare.gnaruf palleftrio dilTimuIat fceledrus aut ea phendir.ARAbico fumificé odore.ut fuffiméta inqtp .âfacrificädo Arabicis odoraméris.LOCIS neptuniis.mari ubi neptunus colif.VICINOS uages.amp; uago.amp; uagor eadélïgniHcatione.nd uagio pueroje eft îfantiû.PERpera pplexo nole.puerfc noie a me alieno.CREpabût manibus malæ tibi, maxillis inquit alapas tibi incuria nifi me oiniferis. DETfnes altrinfecus.i.ex altera parte.NEGOtiofum mihi eé tergu.Verberib^cótufum.VOLVtatim.i; item amp;nbsp;iteru reuoluédo.HüSTlum hoc.dûhoc dicit peripleftomeni fores oftédit.MIHI eft domicilié athenis domus é.domos prifca lingua græco jz:ufi nobis dom^ eft dicunt ædes a quo adhucé ÅcodO' mo qdualetap nos ædifico.domus tn quarts amp;nbsp;fecûdæ nobis eft.fecûdæ lignificat fitu ut domi fum no domus amp;nbsp;inde domos abeût no domus.côtra aût quartæ ædificiû ipfum ideo tefta domus amp;nbsp;parietes domââ.Domâ quoep familia dicif.At domicilia ubi habitet âut hic é dria.AT EGO abeo.difcedo. TAM ea nfa q potis.i-q poffibile é.VlN tu facere hoc ftrenue.Vis ne îqtîtegre agere ac ualide.RATIOné do fte diût.dat îqt rôné perite eogi q faciât.VTSVblimit os cuftodi:ut fallit -NIMIS beat.multum mereri cit.COMmeatus eft trâlpaneté.cômeatû trafitum dicit.MVSItabis.fiIebis Virg.amp; dicere mufant.
''^lt;A'T1N abiit.peripleftomen â fibiinfigné fafta elfe iniuriä limulas erupens domo minitabunt' dus oftendit fe ulturus aiaduerfuiulcp in eu q hofpita fua aufus fueritattingere petit neniam iÆfceledrusægre cocedit.IN VIA hofpita.hic hofpes amp;nbsp;haec hofpitameenó hic amp;nbsp;hæc hofpes-MALO magno fuat.magnû afferat malum.fuat profit. Vir.Tros rutulus ue fuat.hîc futuje di ^imus.LATROcinari arbitramini.putatis ne uos inqt hic ficut cû latrones oblidetis uias polfe efficere. iMBRIces amp;nbsp;tegulas.tegula: unæ funt ac fmgulæ-atibrices expluribus fiât tegulis. Vnde amp;nbsp;IbricarePli niâ formauit qd eft canaliculis diftingui.PRObri pudica.q ab oi,pbro imunis SVPpliciu ftimuleude daf.cruceatâ multis ftimulis illigat.Herum tuu coplebo dedecore magis q undis abudet mare cum ma gnus uétus ieubuit.TRANfeurre curriculo.ppere ad nos tranfi.ITA negotia eft.ita res expoftulaf. NE qd ifucauerit.i.inqnarit a fuco herba dufta fimilitudine ut ia fæpe diftu.SlT ne ifta hæc.exprimédæ nia gis demóftrationis caufa bina cóiunguné pnoh.notâdû qd dixit domû uoftrâ intus qd itus nuc guafi ppofirio cafum afciuit accufatiuu.FVlSfe excordé.i.ifanu amp;nbsp;fine corde.INCOgitabilem.ergo aftiueà palflue.na amp;nbsp;de re q no cogitet amp;nbsp;de hole dicimus icogitabilé.INCVbinä.p cócubina.icubare tn pro* prie dicuntmt glocæ ouis.ita amp;nbsp;oés uolucres.hic multæ trallationes.EGO q uiderim.q pro quo pado ponif.NONmalitiofe tn.nó ut me illaturi malu arbitrarer.MVTIuero.filuero.NE ME noucris.ne do mu med nolle cocupifcas.EX ifta nalfa.ex hoc loco ubi me tdq pifcé cóphendat.DVM me confilefcunt turbæ.quo ad métes pturbatæ côricefcât.REDEO in fenatû-i.in côciliû mulieris amp;nbsp;paleftrionis.PALà ftrio frequés fenatus.ubi inqtpaleftno eft pinde atcg fenatO9^totamultitudo habédus eftacfi dicatfa* pit ipfe pro omnibus.MVLTI fortirilfud.i.lamam quod multipliciter fortia fumus.
-ocr page 121-MILLGLO.
OHIBETEintra limcn.Paleftrio pleufides amp;nbsp;piplcdomcnus inter fc meant confUiumtat mt lite circûueniant liberentq? phylocomafiû.fubométqi mulierem quafi peripJedomeni uxore quae milité maritii pofcat fibi.NE VSpil iHdiæ fint.ne alicubi fit qui noftra obferuet confilia. NOSTRIS fpolia capiat cofiliis.i.fuperare noftra qat confilia SPOlia capiat auribus.i.noftra andiedo confilia ne fibi côfiliû capiat unde polît effe fuperior.IN CONfultum fi fita.no bene captu có-filmm.INIMIcis ufui.utilitati celturu fir.CATAlogo loquédi.ratiocinio amp;nbsp;enumeratione.unde amp;nbsp;lio* meri catalogus ubi enumerant 'qui ad excidédâ troiam puenere.nâ catalego enumero fignificat.CVM auritis plagis.i.retibus aures habêtibus.népe auribââ.STErilis laine prolpedus-i.nemo arbiter eft nobis quiqj qd agamusperfentifcat ad ultima ufqg plateae parté.PROgredimini.jgt;pius accedite.VTIbile.quo utamur.nâ utilem liominé amp;nbsp;utibilem dicimus.At de re potius utibile dicimus ficut utenfile queadmo du uas in quo utile aliquid reponaf.LOQ_VEre lepide.hic loquere ea fignificatióc qua amp;nbsp;loqueris. EA' TE expederei.adire.lRE opitulatû.opê terre.ab ope.n.ideft auxilio uerbû eft opitulor.OPlDO ache-runticus.i.ualde decrepitus amp;nbsp;in extrema aetate eóftitutus ut id ad acherunté fluuii inferni iturus nempe moriturus uideref.TAM capulari-ftamine.i.morti uidnus.fumpta de parcis fimilitudine.quae colum 5C ftame geftare phibentur uulgo haec notiora q ut pluribus explicanda mdeantur.CapuIu fupra quo^ co monuimus feretru did-unde amp;nbsp;capularis fenex nome habet.EMVfitara.peficulata examinata.cogiran do fi quidem mufitamus.INGEnua.naturalis ut luue.lngenuu uiolaret marmora tophu.Lucretius un. de mare ingenui fontes.NEQ^VE dum exarui.i.nec dum arefaftustd fumut amore non capiar. VEL cauilator facetus.cauilationennqudgræci fcomadicut.amp; cauilari a nodris quod ab illis fcopnn.nepe ut b no aliquo difto uelicando.SCREAtor fum.non foleo inquit fcreare. MINIme fueddus-non luceo redundans non humore fupcrfluo-NEQ_VE puorto coculum.feftus Cocula uala ahenea coftionibus apta.Alia cocula dicunt ligna minuta quibus facile decoquantur obfonia. ORITVRdifiidiu.i.difcon ueniunt ac diffident mea caula.SERmone fegrego.non collocor.ACCVbans exerceo.!.iacens no ere ftus.CEDO tres mihi holes orichalco ita emptos.i.magno ptio.Admonuimus.n.fupramtmaiore pretio olini fuerit orichalci! q aurii.Q_VAM mutu eft mare,Cum nullis agitatur nentis. Q_VAM uentus eft fauonius.qui a gr.rcis zephprus appellatur quod faueat rebus e terra nafcentibus.OBSOnatore.ob-fonii ftruâoré.AD SALtandu non dnædus magis.nd ócindecmædi nome cino.n.moueo.amp; ado cano fignificat.Q^VIbus.fubaudi rebus expiendû effet Q_VÃD fumitur.i.impenditui.nam inde ét fum ptus did:^.HONERATO.fubaudi ie.HlLIarit^aduerbium ut humanitus.ODLAtrarricé.quæ mihi do mi ob ingentem dotem obloquatur rdq oblatrans canis.PALIVM malachuucftem mollé. DA MIHI uir caleiidis.ira.n.mariti dabant.Hora.martiis caelebs quid agd calendis Calendæ diftæ q? pontifex calata.i uocata in capitoliû plebe quot numéro dies a calendis ad nonas fupereffent pronuntiarettita ut qntanos difto quinquies uerbû calo feptimas repetito fepties pdicaret. Verbum auté calo uoco fignifi-car.amp; quia primus dies ex bis qui calarentur calendas uocari placuit.Minor auté pontifex numeriidiew qui ad nonas fupereffent calando prodebar quo primus nouam lund exponebar ut nonarum die popu lares qui in agris effent eófluerein urbé oporteret feiruros quod effet eo méfe faciendü hinc nonas qda didas putant quafinouæ inniû obferuationismel quod ab eo die ad idus nouern purent d esfficut apud thufcos nouæ plures habebant quod in nono quoq; die regé fuum falutarent ac de fuis conlülerent ne gotiis.Iduum porro iiomê a thufcis a quibus is dies itis uocabatur quod iouis fiducia uolebanr fignifi-careaui amp;nbsp;omnes idus iouis ferias obferuan noluere.Ain putantidus quod ea die plena luna uidererur auidendo idus detr3fta ulitrera:uta græcisido q? nos uidco.Alii putant abeo quod eft idos.i. ipecics ff eo die plenam Ipecié luna demoiiftret.Sunt qui exiftimétidus ab oue iduli diftas quæa thufcis ita uocat.amp; cûftis idibusiouiimolatur.Alu quod méfem diuidat. Iduare.n.etrufca lingua diuidere inde üidua quafi ualdeidua.i.diuifa aut a uiro diuifa fane utidus ioui ita calendaelunoni attributae ut uerej^ confirmat autoritas.DA O VI faciem côdiâ.i.ppoliâ amp;nbsp;exomé.DA Q_VOD dé quinquatribus.feftus Quinquatrus appellari quida putant a numero diej equi fere his celebrantur qui.f.errät tam hercule qq triduo fatunialia amp;nbsp;rotidé dies cöpitalia.nä omnibus his fmgulis diebus fiunt facra.formaautem uoca-buli eius exéplo multoje populoiu italicoj eenûtiata eft.quod poft diem qntû iduû eft his dies feftusiut apud Tufculanos rriatrus amp;nbsp;fexatrus.Mmeruæ auté dicari eu diem exiftimant qdeo die ædis eius i Aue tino confecrata eft.Q_VAE fupcilio.i.fuperbia.amp; fuperciliu tranllatiuepro montis capitur cacumine. Vi^.m georgicis.Ecce fupcilio cliuofi tramitis unda Elicit.illa cadés rauucu per leuamurmur.faxa ci-et.SPIClT prifcu eft.nûc non nifi côpofitû dicitur.Ennius libro.xvi.Quos ubi res paulo fpexit de mon libus celfis.ponit ét fpeftio in auguralibus pro afpeftioneænunciatio ut feftus qa oélus facroje habent 3nguribus.Idé inquit fpeftio dutaxat quorum confilio rem gererent magiftratus non ut poffent impedire nunciando qua: cu uidiffcnt fatis ipeftio fine nunciatione data eft:ut ipfi aufpicio rem gererentnó ut alios impedirent nunciando.Inde fpeculumsamp; fpecula locus eminens unde profpeftus longe latc^ pateat.fpecularquoep feneftra qua fpeculamur.Iu.Quæ uehitur claufo latis fpecularibus antro.hinc fpe 9^â°d oculis admonemus uitreum inftrumétum quo facilius fpeftemus aliquid.Diciturend fpe ifttnmétü ferreu ad pfenudu uulnexu alütudiué.SpeciUu ité uocari ait opilf aureliâ capræ barba.
g idi
-ocr page 122-TVM pctrei.1.petreiinocabafquæ pompa Pcedensin colonie aut municipiisimitabaf anum ebriaab agri uitio petrens appellata.NON potis eft.non poffibile cft.SVCcenfet celariadrafcitut qua: cells pt^f eft.EOXpoftulauit mecu.i.eonqueredo popofcit.GENEri monunientu.Vt genus logins propagetul-Q^ VANdo habeo.quâdo pro fiqde.PRIufq lucet.ante dié.PARtem mihi.fubaudi facrificlop^. SE R^ tur.exiftitnat feqme paru cumulate affecit.MEGVMmufito.Reputo ifta in animo.BONA mea inhv ant.defiderat cocupifeunt quod in magna cupiditate riftus diduci côfueuerit.CERtatim.inter fe côté' dentes muneribus. CENferé mÅroré.mecü reputare mÅfticiam.AVT ceruices fibi.hunclocü ex alÃS autoribus drantibââha:c uerba didicimus hos deeffe binos uerlus.EA MIHI infignitos pueros pariat.Po ftea aut uarrü aut ualgu aut cóperné aut petu aut brochü Hliü.EAMihi.fubaudi uxor. INSIgnitos puC' tos pariat.malo aliquo puentos.VARVM.itortis cruribquot; âdixere ueteres.Hora.in libro fermonû. Hunt uarü diftortis cruribus.AVT ualgum.Nonius ualgueft proprie intortum neuius militibus pomeciné' fibus ualgus ueternofus genibus magnis talis turgidus.feftus quoqjualgos opilius aurelius alii^ com plures aiunt dici qui diuerfas furas habeant Plaut.iii milite glor.metuerem ne tibi amp;c.Aut cóperné.f.P' eópnes nominantur homines genibus plus iufto cóiunftis.uel a longis pedibus compernes didi ut tr^ dit nonius.PETVIVI.qui obtortos habet oculos ftrabo appellat qui leuiter declinatos petus. Hora.UM' bone appellat petu pater.AVT brochü filiü.Plinius lib xi.Non alii animalium nares eminent auibâ âlef pentibus pifcibus foramina tm ad olfaftus fine naribus amp;nbsp;hinc cognomina finior filonum feptimo me fe genitis fæpe numero foramina aurium amp;nbsp;nanti defuere labra quibus brochi labeones difti.Ide paulo poftabfumpta hac obferuatione feneftus in equis amp;nbsp;citeris ueterinis inteUigitur dentium brochitate. Nonius brochi funt^dufto ore amp;nbsp;dentibus prominetibus.Lucillius lib.iii.fatyrajtnouit lanius delire auerfo brochus hic eft rhmoceros.PRO uirtute. fubaudi merciu.PREtio paupat.fua uilitate pauperem facit.INGEnuatâeffet.ingenuepcreatus amp;nbsp;ingenue tura duces.ESSET his annona uilior.i.uiftus copio fior.qa paucis hoibus pauca annona fufficeret-DEVORti poteft.deorfumab aliis locis dedinare.Irera' fti.reperiuifti.MOREM remigiore.adobeûdù negotiû facilioré:ut remigio facilius impellitur nanis* SI CERtum tibi.Si ita conftituifti.MlHl qd' uis fat eft.Quodeuquepbueris fatis efie poterit. NAM ,p laetatio fermone.i.puulgaro quidfit,plcranus apud Aulu gelui lib.xv.cap.x.pluribus uerbis q hic fit ne ceffarium referre explicatu inuenias.feftus Proletami capite céfum diftû quod ex iis ciuitas confiet qua fi proles progenie iidé amp;nbsp;proletâci.Nonius proletarii dues appellabant q in plebe tenuiffima erat êi no amplius q miile amp;nbsp;quingetos æris incéfum deferebar Ennius in annali.,pictam ut publicitus feutaq; fef ri(5ornatas.Q^VANdo accubuere.ad menfam difcubuere.PERna nihil moror, nolo mihi fuillâ hanc carnem falfam.AVFER illam offam penitam.Nonius peniculametu a ueteribus pars ueftis dicitur En Ilius pendent peniculameta unii ad quenuj edit Luc.peniculamenta uere rephendere noli.Cecilius uo^ lat fagus fimul uolat peniculamentum.Pennes antiqui uocabant a qua antiquitate etiam nunc offa pof cina cum cauda in cænis puris offa pennita uocatur amp;nbsp;penniculi quis caldamenta tergentur quod eto dis extremis faciebant antiqui diftus eft forfitan apédédo.CONger frigidus.qui amp;nbsp;congrus longitudi ne anguilæ uel murenæ pfimihs.SEDprocellunt:in ^iceUæ modii fe inferiit.PROciibiit.pfternuiit.Dl MIdiatim appetunt.fibi nolunt dari parte dimidia.PRAEuertim decet poccupare.Q_VI.ideft ut. AD* mutilef. extenuetur.CAEfariatus .Cæfarie comptus.PERpurgatis.Intentis alii rei non obnoxiis. ITA Q_VE alexadri.qui regis priami ftlius.PErgin paleftrio.An tu ultra uis tedere.AD cópendiu.Ad breui loquiii.AN NE libertinâ.quæ olim feruitto fuerit obnoxia.Q^VOD nulla habet.Nulla inquit muliei cócorde eft excordefej funt oés.CONfuddâ.Quæ fucci habeat multii opulentula inq.CRINlS.pro cri lies diftinftos capilos na crino difcerno dicitur. VlTtafij.i.capillos uittis redimitos.ECQ_VAEancil* la eft illifNiiquam habet ancillam.' âEST priuira.i.unica.priuum enim uiiicu dixiflè ueteres teftatut Au lus gelius amp;nbsp;hinc priuilegiii dici.Q_VASI hunc anulum famefeæ ancilla: dedent.i.famula:.lient fanm* fcecum dixere ueteres quod nunc fenutium qq uideo loco fin qmbuldd 1 legi.Ancilla quæ andllauit.i* feruitquo uerbo frequenter utitur Cice.ne dû iuniores.NISI adultero ftudiofus.amp; adulterii amp;nbsp;adulte** rio ftudiofus.ut multa utroq;uerfus dicuntur noia.REI nulli aliæ.ita ueteres declinabant ut et Prifeiu* nus meminit.Aliae ergo pro alii.eft ergo fenfus in ore nulla alia nifiin adulterio eft iprobus. PAX abi. fatis eft inquit nec plura loquitor.PRAECEpta.quae ego preferipfi.SOBRIE.fine ulla titubatione.
VANTAS res turbo.Paleftrio fcifcitan nolens quid agat fceledrus longiorem cum lucrione wqWpuero habet orationem de re familiari.CONCVbinam militi,népe phylocomafiü.SI CEN O9turiati.i.bene parati amp;nbsp;expeditiiquafi fub céturione unde amp;nbsp;fub céturiarii donatus fuccétuarii ^gt;=;4fcdicunf q explédae gratia lubiiciût fe adTupplemêtu ordinu amp;nbsp;eft tranflatio a re militari.MA* NIpuIares mei.i.milites fub eodé manipulo.TETIgit calicé.i.potus é ac ebnâ.DJ Mlfit nardini una am phorä cellariâ.i.q cella: uinariae peft uinü e nardo cöcinatü dimitrit.Eiufmodi nac^ umu confert Itonia cho amp;nbsp;capiti atep inteftinis.quomodo aut cócinef apiiDiofcondes nardus nero .alia indica iyriaca alia alia ceItica.Q_VIilli fub promus.lioc eft qd tu ei q fub promus es pbcsieft cnim fub promus promiIo* cum habens promus qui pÅnario peft.NEQ_VE equidé cÅnicas.CÅnix qua cyathis ipletur ap alios totidem fextariis.EXVXlT.haufit.i.potauitab ex amp;lügo.BONO fub promo.Ironicos diftu Ãperinde
-ocr page 123-MILLGLO.
nultuofe legendurn cd. SAGINA ego eiidar celaria.ideftpoft ego carcam illo pingui : amp;nbsp;iUa facultate quæ milii in ceUa uinaria eft.ILLE celebri capite.ideft frequenti ob duftu capitis.ARVALIS, uas quo aqua manibus infunditur.PROPTER cados.iuxta cados:quid fit cadus fupra diftum eft.VBI BACcha batur obuia.ideft ubi ad bacchationem inuirabat occurrens.BACCHAnal facitis.locum ubi baccho fa crificetur.EXTOLlam.ideft auferam.uel differam prodncainquut ipfe in pÅnulo omnis extollo ex hoc die in alium diem Nonii lententia.SVB GVftodem fuum.ideft qui loco cuftodis effet.HANG rem iu.-lt; uant.huic rei fuccurrunt SVGCEdit fub manum ex noftra euenit fenteiiria.
EM OMNEM accedere.Pcnpleclomenus 'milphidippam amp;nbsp;acrotelantium adducit mulieres ut ab ipfo inftruantur paleftrione:quo dolis miles decipiatur ad ablegandam a fe cócubinam. J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EAM opificinam.ad opus efficiendum meam aftionein.MAGIS referat, ideft interiit. MIHI
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft.nefcio.Q_VEMadmodum potis eft.ideft quemadmodum poffibile fit hominem fal
lere.Eft enim prouerbialiter diftum oleas dareap foris amaritudine habeant intus fanfas duriffimas nul li ufui nudero.REGIOnem fugere confilii.Confilii locum non tenere.MEMIniffe nequeunt.Vnde illd uetus adagium eft.Nec mulieri nec gremio credi oportereap amp;nbsp;illa incerti amp;nbsp;leuis animi eftiamp;pixrunqg in gremio pofita cum in obliuionem uenetuue pro exurgentium procidunt.MEGVM conuenit. cótro ueiiiam habet nullam.NOSTER architeftus-fabricatornoftrarii machinarum. ELOcuta es. dixifti qd fentio.ANlmum adieccris.adamanens.COMmeminere.antique diftum cpnunc cómeminiffe. BENE liniatam.Iini filo nempe ad perpédiculum aftam.AT NON funt ebrii architefti.leptote figura eft.ideft fuut integri.Q_V1 te armantnee imperiri.i.non funt nefcii qui te communiunt.MATEriarus remorar, qui materiamparauit in mora detinet.DICVNT cindnatum.Cæfarie comptum.cinciiius enim intortâ ferro capillus.unde amp;nbsp;quem græd comocten uocant Plinius ftellam crinitam.At Cicero dndnâ.MOE chum unguentatum.adulterum unguentis delibutum.lN ME impingito.mihi imputato.DOLVM do lanius. Paramus ad perficiendum: tranflatione fumpea a materia quae primo dolatur poftea leuigatur. VBI miles uenerit.cum inquit miles accefferit ne qua ueftrum titubet.
âw^LVpeft qd * agas.Paleftrio pyrgopohnicem conueniens comminifeitur effe mulierem quas 1 illum depereat dediffcq; anulum adipfnm perferendum fui amoris monumétum. VT LAtro â I nes quos conduxi.fateiites didticur latrones appellati paulo ante abunde diftum eft . Lepide ex lententia concine ut uelis.POSTEriores pono.pofthabendas puto. AVCEPS fermoni. i. arbiter Ilt;Kutioni.CLANdeftino.occulto.HVNC arjbone.i.pro arabone.hoc eft arra quo uerbo utunf iurifcofulti.EA INgenua.i.nata libera.AN FEftuca fafta.i.in libertatem dufta.Nam feftucam uindifta: ideft uirgam qua manu mittebantur ferui.Perfius.Hic hic qd'quærnnus hic eft.non in feftuca liftor qua iaftat ineptus.A uindifta umdici.e diftæ.uindidæ appellantur res eae de quibus controuerfia eft de qui * bus Cincius fic ait:uindiciæ olim dicebantur quæ ex fundo fumptui in ins allata: erant.Seruius Sulpiciâ uindidani effe ait ab eo çp uindicatur res ex controuerfia. Feftuca naneg uirga didtur.Columella lib. x. In hancrem liquida rubrica qua tunc feftuds illitis cótigerit.Diuus Hieronymus de regimine præfedu* ræ facerdotio.Heu immundo fpiritu pleni quid conamini de oculo fratris feftucam extrahere qui fertis continuein ueftro ttabem.Cæfar in quarto commentario de rebus fuis geftis iii galiis.In ratione pontis hac cum machinationibus immiffa in flumine defixerat: feftucif^ adh^ferat non fublicæ modo direftæ ad perpendiculum:fedproiiæ ac faftigiatæ.LIBEra an ferua eft.ita correximus.num libera mulier an fer uitiitem feruit.AB Libertina effe audereminternundus.palam eft libertinam did quæ olim ferua:inter nuntius qui nuncius inter aliquos ultro citroeg commeat.Q_VO modo potis.quo modo id poffibile . DONES habere.Doiies ut habeat fibi. VAH delicatus.fubaudi es.i.nimiuni delinquis te ipfnm. nam a delinquendo.HAEG celox illius eft.ideft miniftra ut celoces aliis fubiiduntur nauibus.PHOEnicopte rigiu hæc é.i.paruula phoenicopterix:q a purpureis aliis nomé hêt.ET fpinturnidû.i.puula fpintumix. Feft.fpiiiturnix e auis gen^turpis figurae occurfatrix artificû pdita fpîturnix ea græce dr ut ait fantra aim ^ttVHQ-.Pli Lx.de ïcédiaria.alii Ipîturnicé ea uocât:fed hæcipla q eét iter anes q fe fcire diceretnô mem.
ÃM EST ante aedis hircus.Milphidippa acrotelantii ferua accedit paleftrione duce ad milité: ^âæ âioâ^hiam fuam acrotelantium ei conciliat Hircum militem uocat:quod hirco par fÅto te uideatur.Q^VI aucupet.ideft obferuet-VESperi iuuat fuo.ideft qui muât fuo aere ut fit abla â â«iL-Utnii cafus uelperi.nam admonuimus fupra etiam tertiæ declinationis inueniri:fin nefperi ad uctbiûeftfuo erit fubftantiuû notaries liberum hominem uoluit.HAVD cinerem quæritant.i.mori no lunt:quia noluntamburi digni inq ne intereant.ADLVbefdt primulum.hoc é hoc ipfo prindpio pla^^ cet mihi.TV amaffis.amaueris.CÃDO te mihi foie folû.lble antique diftû pro foli. NVLlû eft hoc ftol lidins faxû.hæc feen paleftrio cû militis pproperâ uidet cupiditate.DE meis uenator uerbis.Augurator côieftator.Q^VlD illa.fubaudi ait.Eft eni elipticos diftû cui refpondet paleftrio. HAEC narrat tibi pol fe lamétari.i.qri de te çp fe paruipédas.Q,VlA ris egeat.tâ.n.tui q tis dicimus.FASTIdii pleuû.fupbiæ amp;arrogâtiæ.ME inclamato.Cicero dixit metuo ne mihi inclametis.ergo amp;nbsp;inchmoke amp;nbsp;tibi didmus ideft repræhendo. VVLGO uulgem. Archaifmosideftomnibus aperiam. TE DEMEretur. merita eft wtibi coniungatnr. NAMYVLTYrioamp;uuIturicuins nominatinns nuitur amp;uultmis amp;nbsp;ultmius: ut
-ocr page 124-paulo ante memorauimus.PLVS humani credo.Nam nuitur uefdturcadaueribus. VT SE SE inferat, ideft fuperbe adueniat : amp;nbsp;haec fecum paleftrio.Q_VA AB illarum ⢠Anaftrophe eftpro a qua illarumgt; ITA NE occurfant.amp; me amp;nbsp;mihi dicimus occurfant.AB TV1 cupiente.ab ea quae te concupifcit. HVJC porro.ideft paleftnoni.ILLI fers fupperias.nifi fuccurras amanti ANIMVM deipondebit.morte peridi tabitur.INTERdixi.uetui prohibui.POLLIciteris operam.iie omnibus palam facias. HVIC uerri. pol' co nondu caftrato.na caffran maiales dicuntur.SVO faeniinio.amp; fænnniû amp;nbsp;faementis amp;nbsp;fæmé dicitut-PORCVlenam pariturufta porco porculena quali a diminutiuo porculo fecit. AETNA mós nô reçue alfus.mons inquit in ficilia aetna monti militis argenti comparatus poterit fupari altitudine.NI SVBl«' ftus.ideft effluens amp;nbsp;uanus nam amp;nbsp;fupra fubleftam fidé dixit fluxam.RESpódes aliquid.fubaudi millia li.RISV meo moderaner-rifu pro rifui:ita multa ueteres ut Seruius in Virgiliu ondit. EX OPE natuse Quae a nfis ops opis:ut a Cicerone tranfferf a graecis rea noiatur. DOCTE amp;cordate.perire amp;nbsp;fapiétel. VT COR ei faliat.ideft fubfulcec amp;nbsp;emicet.SVBlegerint fermonem.Animo conceperint. REMOrate* pro remoraris increpantis uerbafunt non impanns.PRAEuortemur.praeoccupabimus ante alia.
VID mihi nunc es autor-pyrgopolinices cu paleftrione init cofiliu de omittenda concubina. ES AVror.i fuades HAEC in aedis recipi.q pollicetur fe mihi.O V AM illam.fubaudi count binam.OMJferim.reliquerim.Q_VlD me confultas.i.quid confulis mecu faciam.CLAEmé' LlJJme.placidi fllme.CONuenit ne ea.fimilis ne inquit.ECQ^VlD fortis uifa eft. ficutioftirii amp;nbsp;teperanria ita amp;nbsp;fortitudo pro reliquis omnibus uirtutibus ueteres pofuerut;ut nue fortis pro corpo* ns forma ponitur.OCVlis turgidis.morbo ægris.HOSpicio diuortirur.in quo diuerforio cft.ECf^tud fortis.nûquid formofus inqt eft.ABI fis hmc.iublà nâdo ,pnûtiandû e SCItus admifari^â. inbaudi ad luf' ficiéda gregi fobolé.ndadnuflani dicunf q in ftabulis foemininis admittunf.ME prouoces.pro foribus uoces.YT VEtiiat ufuft.i.opus eft ut hue fe cóferat offuciis mulier fuis acrotelantium.
^'-âquot;'^ÃQ^VImini fimul circuipicite.Acrotelantium cü ancilla milphidippa amp;nbsp;pleufides paleftrion^ ^â¢^^JJkadeüt ut pleufides naudeni forma fumata paleftrione eruditur.DICNVS præ re.i.compatar l/tibi.DERVNcinauit milité.ppurgauit ab omni fufpitioue.derundunt iquit Feftus depurgat.
runcare eft uepribus purgare agros.M.Varro.fecundoinquit interuallo iter uemum xquino-â¢firam amp;nbsp;nergilianim exortumhæc fleri.Segetes runcari.herbam ex legetibus expurgari.boues terra pW feindere falicein cædi pratum defendi.Perlins autem runcare pilos euellere pénemq; arcana^ lumbi ul' cantem dicendo.lNSTRVxitmuiieri inftrud:a elargitus eft. VIDEO falis fans.tcódnnenti atlt;^ fapiep' tiæ.AMOre iftms differri.In diuerlas abduci partes.AN TEnetis/num mea difta accipitisfAEDlS diquot; cas dotalis.dicito inquit pro dote has ei dediffe ædes.POSTq feceris diuortium.Repudium eft inprin' cipio copulæ.dmortium cum aiiquddiu una fuerint coniuges.PRAE illius fonna.Côparatione forms illius.OPVlenntatem reuereans.Multam habeas eus Iauticiæ reuerentiam.üRNAtu huc naucleriaco i.quo nauclerii uti infueuerunt.CAVSA hac habeas ferrugenas.i-genas hac de caula habeas ferrugineo colore obfcuro atrato.ld nanq? ferrugineum dicimus.Virgilius in primo georgicon. Ille etiam extido nnieratus Cæfâre romam.Cum caput oblcura nitidum ferugine tcxit.OCCVLtutara ad oculos- Tegumen ob oculos quod indicet ægritudinem.NAM is colos thalaffcus.colos amp;nbsp;eoionut arbor amp;nbsp;arbos⢠Thalalhcum aurem dicit marinum.Nam thalaffi a latinis mare dicitur.EX P Apillato brachio, i. exerro nudatoq quali ufqj ad papillam.PRAEcindus aliquid.præcmftum habeas aliquem amiffum. VENw opera dare.i.cömonere ut Iit nauigandû.NVNquid aliud.p eliplim lubaudi me lubes.HAEC ut menii nens.ruriii diplis fubaudi iubeo.INHIat q nufq eft.uæheme'ter cócupifcit qd futurum eft nihil.
ODuolui ut noIo.Exiens miles laetatur fe confecutum quoduolebar apudcôcubmaimidç aleftrioni commemorat.FVISfe dicam tandiu.quid inquit eft quod remoratus intus es tam ongo temporis interuallo. LENTA materies . Tarda ad impetrandum lumpra ab arboribus milTinonc.Mutuo enimhæc uerba filua amp;nbsp;materies fele relpiciunt.Qumtus Curti ' de geto Alexandri multam Fauonius materiem deieceratsideft liluam.Contra lilua pro materie Cicero in orato re habes omnem dicédiâfiluam meum de oratore Brute iudicium.Inde Statius multiplicem illain liia» ac uariam materiam filuas appellauitndq j a græcis.Nam phiJofophi primam illam amp;nbsp;informem materi am hyden dixere communi uocabulo cum lilua quæ arborola materia.,VERYMOPpreflit . Tantopere inftitit nt me opprimere uideretur.
quot;ERA eccum præfto milité.Acrotelantiu cum ancilla paleftrione amp;nbsp;militem pariter adeunt co fenfu utriulq militis ac mulieris flunt fponfalia.ECCVM præfto.Ecce praefentem eum.lblet à ^loc aduerbiû præfto uerbo copulari fubftantiuo.LIMIS oculis.obtortis in ipfuin.VT TV in â-^dy-tus.i.gJoriolus glonaq inlignis.EXPEtiffo.adire concupifco.ATQ_VE luam elcgantiani i.fuam forma pfulgenté amp;nbsp;mea loge lupenoré.CüNlcilcâ læthû.Me iplà m occidâ.ADHIbon.an adhi bo.SINE ultro ueniat.pmitte ut ultro accedat-GA VElis taxis.Gaue li uis hoc feceris. ET PHaôi lefbio. que cû fapho depiret fe de móte pcipité dedit.MVTuû fit.nó min ilia me amat q ego iHd.ARIOLÃai uinat.PER oculos me defit.deflcit Inqt aïus obtuédo milité.VT qq; afpexit.ficut qlibet te uidit.VTali as.fubaudi üdi.Q.VANdü oiafti.qn p hqdé. AETAté exigere.flmre ætaté metu - EXEgit uiiü. eiedt.
-ocr page 125-MILLGLO.
NE ILLAM animi excrucies.amp; animi amp;nbsp;animo excrucio didmus.ORNATV quidem thalaffico. ideft m^iomtpaulo aure oftendinius.Nauderiacus enim erat habitus iph pleufidi.
WLlVM alio pafto.Pleufides naucleriaco habitu accitu uenitphylocomafiö:cui paleftrio amp;nbsp;mi les rndet.AüMIfiffe accepim.cû inaudiuerim inqtmultos deliqiTe amoris câ. ACHlLles qd K I uis paflus é.Quéadmodû tota Homeri ilias canit ob amore rapta: brileidis cædes amp;nbsp;mala alia ---^Lgræds obuenüle.NATA eft ex ipfa mora.qa tädiu moratiQ_VAErito a mre-Mrilli^pftolaf.
. MORAtur.in mora detinet.OCVLO faélû eft tuo.q eft oculi tui ægritudo. AT LEuum dico, fubaudi oculum.TANqhoc.qui mihi eft incoIumis.ECCOS exeunt.ecce eos dorno ueniunt.
QV1D modi fledo.Paleftrio phylocomafiu a milite una abituri cû pleufide fimulat ambo ægct rime le difceder fletu mulier.paleftno laudado milité adhuc ftultioré faciût.Q_VlD modi.i. qd finis flédo in lachrymis facies.EGI ætaté.uixi. V1DEN hoîem.an tu uides nauderiû inqt. VENtus opera du dat.Du nobis fecûdus nauigatói é uétus.OCVli fi ualerêt.eént incolumes PlEtas fic cohibet.mhsamor amp;nbsp;neceflitudo qd nolim facere côpellût Q_VANuis potes.Qualibet qua tûcuniç potés es fi uis.VT FVat.i.fit.EA NObilitate.pp eâ q in te eft nobilitate.HVNC lachrumo.La * chr/mis ^lequor milité.OBSEcro te millier.p dipfim diâû.fnbaudiédû.n eft cauédû ut fit integrû caz uédûneaffligat.ANIMO malefaftû.aius excruciat.DVM refipifcit.dûin fefe redit fenfufcp redintegra tur.LABRA labellis feruminauit acre. malû.Séfus eft morbi atrocitas coloré labiis imutauir îpaâuerûnj labia.TENtabâ fpirarét an nô auræ.Dû nauderiû pleufides fe côfinginoüdit fe tétafle an uéti flarét cô^ modi.AT NOS iâ oportuit.fubaudi nauim côfcédifle.SlN magis ms. fi diutius udis îmorari. AMbos mittâ.apherefis pathos p omittâ.Q_VID uideo.Excirara phplocomafiû qd eft inqt qd 'uideo.SVM NE ego apudme^nû amifi an héo fenfus^METVOlt;j amp;nbsp;timco.Metus a piculo eft.Timor a reuerétia. timo nâlt; 5 a græcis é honoro.VITio uortat.i.iputat tibi OBLIuifcédi ftratiotici.i.mili tares.Nâ ftratos exerci tûfigniftcat;amp; ftratiotes miles noiaf.AMIli oéni libidiné.oém cupidiraré ïqt bn faciédi amifi qa te pro ho nu carédû é.NE morer.i.i mora detîeas.NON é meû.fubaudi quéq deferere.STréue.i.celeri greflii.
E ME moneatis.Puer a muliere ad milité uenit quo pducaf iinfidias aittg illû iadudû expefta Wri intus:itacg ait ne me monueris domo exiés mulieres alloqt.VBI ubi eft génû.i.ubicûq; tue-I I Kit ufq.^NVEftigabo.a uenâtibus füpta rräHatio q p ueftigia fetasdnlcftanf.OPEræ no parco jLJLtmeæ.oéin laboré fubibo utid mó efficia.lMPEdiuit in plagas.lnuoluit in retia.plaga pcuffio graecü é.plaga regio;amp; plaga rete ét dr ut hic.IN SALtu ftat fenex.duplex fenfus eê pót.aut in faltu pa* * ratus adinfiliendum cædendumcç militemtaut permanet in allegoria.nam ut plagas dixit : quibus fere innolnuntumta feuern paratum in faltu.ideft in filua ut adoriatur mÅchum.
VClte ipm fi no fequit.Milité ædes ingteilu undiq; domefticiinuaferût cædétes quo ad tadé Wnihil tale ïpofte^^ fe admifu ^ pollicitus eft.RAPlte fublimé.fublatu in aeré.Sublime eft in al Wtitudiné eiatuiut Ennius m thyefte.Afpice hoc fublime cadés qué iiocat oés ioué.Virgi.ind« geor.Hic uertex nobis fp fublimis.Sublimauit ét dixit Cato onginû Iib.ii-i.in alm extulit. In maximû decus attç in cxcellilfimâ claritudine fublimauitdd aut dr a limine fiipiore qa fupra nos eft.DI SClNdite.difcerpite.TlBI fit acutus cario culter probe.pipleftomenus coqiiû canone alloquit. infpice inqens an no retufam:fed bn acuta.Tuus culter béat acié quo militi e nétte abdomé poflis abducere.IN CÃLIo pédedt crepudia a collo.ii.puerore antiq crepudia omaméta inqqdd pédere uolebatiut fiepe di ftu.NVMEro hoc dicis.i.cito uel niniiu.Vt in amphytnoneamp;in cairmaabude diftû- IAM nelhoîem iniieho.uis ne inquitinuadd hoîem.VERberet fuftibus.cotundat uirgis.Fufté ét torré dicimquot;âqué ticio né imlgus.VBIlubet.qn uobis placet.DISpénite hoîem i.in diuerfas pres pédété pedibus amp;nbsp;manibus expâfis.Nâ ut Nonius inqt difpénere é expadereitraftu a pénis amp;nbsp;uolatu atnu huct^ citatlocû.DIVOR fu.in diuerfiis ptes cóuerfü.ANCILla cóciliatrix.q mihi illius amoré côciliabat.Côciliamus nonos: re-cóciliamus ueteres.SI INteftatus.i.infamis.fiqdé infames teftari nó qunt.V1VAM fp imeftabilis. qnó poflim apud quéq eé teftis.POSTibi amittédu céfeo.deinde inqt:cü adhuc cæfns fuerit tû exiftimo ad mittédû.DES mind auri nobis.Librd pecuniaria ex auro.SALuis teftibus.qd tibi licuerit hinc abire cû teftibus q folét adulteris amputari:ut apud Hora.MÅchop z enumeranf picnla.Hic fe pcipité tefto dedit ille flagellis.Ad morte cæfus:fugiés hic decidit acré.Prædonû in t irbâ:dedit hic pro corpore numos -Hûc pminxenint calonesiqn ét illud Accidit:ut qdd telles canddc^ falacé Demeteret ferro iure oés. DE TVnica.Tunicd dicit lined uefté:qud fubuculd ét dixereiutipfe fupra in aulularia ne inter tunicas habez as:amp; alibi tunica propior palio eft.CHAlamis.neftimétu militare.ET MVcrone.mucroné pugioné uo catiquia punâim tm cædit:amp; cuinfuis rei acumen illud fummum mucro appellaturmt fiepe Plinius het baruin mucrones dicit. ANIMO mitis. Vtinquit feroculum habuifti animum iam mitior effetius es . ACERBO teftibus.tefticulos amputanero.HAG illexit fraude.hoc dolo adduxit me in hoc periculum ut a me mulierem abducerer.MINVS has res ftudeant.non folum ftudeo huic rei: fed hanc rem dicimâ ut hic amp;nbsp;apud Ciceronem de reditu fuo fenatui agens gratias.Idem domi q libidinofus:qimpurus:q ni tenipetans:non in auare ceptis:fed porro intermilfis noluptatibus': cumuero litteras ftudere incipit ; Si heUuo immanis cum graculis philofophari tum cft epicureus.
-ocr page 126-^lohannw Petri VaUæ pheentîni in Mercatorem commcntariuï.
Argumentum in Mercatorem.
Emîpho fenex charinû filiû domo cmifit cû merdmoniismt mercaturae opera dareÃcd aeâthioné femû comité dedir.Re itaq; ex Ihîa pafta f.iftoq; nô mediocri lucro rhodi a?
1 H hofpitem cum domum rediturus effet andUæ holpitis captus amore eft paficumpræ-a^ hofpite ipfam impetrat pcibustcu itaqjdomu in portu pueniffet nauim egreffus charin forte fortuna dus pf demipho portu uifens nû applicuiffet nauis aliqua unde fieri ceW' or de filioâpoffet fuo:offendit nauim qua ueftus fuerat:qua cu infcedlffet pulcherrima? muliere illä filii plpexiffet ab aeâthione accepit charinû ancilla eâ emiffe matri.At demipho eius amoi^
^^® H^Ho fuo cóeredidit lyfimacho quoad uxor lyfimachi dorippa a uilla rediret.Charinus ablatam â®tlt;î.uâ tâtope amabat muliere fecu gemes ab urbe abire deftmat:luilt;j participe facit cofilii fodale euty chu filiû lyfimachi.Eutychus cófolat ' chalinû ftudês magnopeipm in urbe retinere ac tâdé inuenit ipà donii apudpatré fuû eë paficûpfam.Interim doryppa lyfimachi uxor domû rediés eóperit aliéna domj muliere hac ipfam rata'mariti eé côcubinâ grauiffime aduerfus maritû ftomachata eft:ut Lyfimachustâ domo eiicere coaftus fit.At eutychus pattern lyfimachum amp;nbsp;demiphonem charini pattern docet antici charini effe paficumpfamiquamobrem reditur channo mulier iamiam ex urbe properaturo.
^Rominum propriorum etymologia:-
y^MIplio.quia demos populus amp;nbsp;phos uir.popularis uir eft popularia cófeftatus.CHArinâ ^ ^ nbsp;nbsp;Wharis gra df.ACANthio.quia acathos fpina df quafi fpinofus.afper.n.fermóe inducif.L1^SI J^iachus:qa lyfis folutio amp;nbsp;mache pugna qa certamê difioluit.EVTYchus.qa eu fignificat bo-' na amp;nbsp;tychefonunâ.eutychus ergo fortunatus qa ei oia fuccedut ex fnîa PASIcûpfa.quia paft df oïs amp;nbsp;cópfotes artificiofiffimus amp;nbsp;eópfeuome ïfero me fubnixe.iaftat.n.fefe mulier artificio.DOwP pa.qa dory df Idcea amp;nbsp;hippos equa ficut amp;nbsp;equ^.qm maritû iurgiis inuadit quafi lacea.qq legim^ap g^ COS.2copl7niH H JXHTHpTwp OlVOTpOTTüüp CùVOXLà cJTOU ÃE ÃldTo UTraÃHaTÅp aÃTHV.-AHÃGEUjaV curooptt
KHOquot;2ioôHVà i ctviŠtoiEpEiTou2iHAiouciTro2iAcojJOCrauTi iiTnov 2cüpoji.SYRA.ät anus;quia efyria.
y'BV ISSVS mercatû a fuo adolefcés patre.mercatû fupinû eft.i.ad mercimonia rraftanda Charin ma demiphone.SCITA forma.fpeciofa amp;nbsp;pinde côfpicua.nâ quæ pulchra feiunf: ficut foedant m l ^ghgunt.MVLlEré.paficûpfam.VIDIT fenex.deinipho.CONfingit femus. Acâthio. BMP« ^-- _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i pedifequa.q matre feqretVpediffequ\n.amp;pediffequa a feqndis pedib^diai. AMAT fenûj hac.Demi^o paficûpfâ.TRAdit uicino.lyfimacho.COMputat uxor.lputat doryppa. ergo coputo ét* fignificatóe iputddi é.OBDVxiffe fcortû.aduerfû le ducta meretricé.REtrahit fodalis.retinet eutychuî-z1flt; ERCAtû a fe filiû extrudit pf.Charinû emittit demipho.IS.Charinus.PEREgre. népe rliodij ÃANClLlâ hofpitis.paficûpfam.PATER aduolat,Demipho celerrime nauim cófcédit.ANCil WIi depit.paficûpfam ardétiffime amat.SERuus.acâthio.AB ADOlefcéte.charino.SIBl plp**^ ^.âjLllJJJ^^s.fuas uoluptati cófulés-VT AMIco fuo ueniret4. daref uenum.NATVM orabat.cû Euty* cho pcibuscôtêdebat charinus.VICIni pf.eutychi lyfimachus.PRAEmercatur ancilla fenex ante quéQ aliû mercat paficûpfam lyfimachus.CONiunx illius.doryppa lyfimachi.SCORtû ifimulat.lälfo cnniiquot; natur côcubinâ lyfimachi.PROtellat uiy;.pturbat maritû.Nomus protellareinqt eft pentereprutbare â Ter.in phor.ne te iratus fuis fcæuis diftis protelet fifenna romanos impetu luo protelantprolefti profe^ cuntur.protelare adiuuare.protelare etiam excludere.MERCAtor.Charinus.EXPERS, paficumpiapd uatus-FVGEre deftinat.patriam relinquere deliberat.PROHlbetur a fodale.eutycho.Q_VI patrein.de
miphonem.eVM fuo parre.lyfimacho.NATO ut cederet.Charino relinqueret.
VAS res fimul nûc agere decretûft mihi.Chanirargumctû comÅdiæ amp;nbsp;q pf ipfi hûgeretat? '^d Wpfcriberet narrat uefooff^planiufqg q ut plimb^nideaf expllcâdû.DEcretûft mihi.cottitui. Hv ^MAiiis qtimoniis.Lamétatôib^ q ad holes ptinét:amp; holes crebris folét ufurpare fermonibur« GRAEce hæ uocat empörâ philemoiiis. Empörâ df mercatoraui amp;nbsp;emporiü locâ mercaturi idoneus.ió Titus Liuiânobilé emporiü ligurite ait genuâ.philemon aût comicus quo tpe menander ui' xit puetfo eins tpis iudicio menadro q tü uiuebat ppofitus ut fnïa populari nidus menâder foleret dice re philemoni non te pudet cû me uincis.Cumitaqj is pluma interruptam comoedia uellet abfoluere die deftmata qua erat ablbluenda cum magna populi expeftatione diu commoratum fuiffet interim: ut in* quit Apuleius in dies ire neq? philemon ad condidum uenire . Quidam tarditatem poetæ murmured pluies defendcre:fed ubi diutius æquo fedetur nec philemon ufpiam comparer mifli ex promptiorib*® q accipcrctiatq; eü in fuo fibi left ulo mortuu offendût qûo ille ala ædita obriguerat lacebatq; mcùbetd thoro fimilis cogitati adhuc manus uolumini implexa ad os refto libro impflus:fed.n.iâ aiæ iiacuus li' bri oblitus amp;nbsp;auditorii fecurus ftertere paulifp q introierat pculfi ta îopinatæ rei:tâ lormola;mortis ini' raculotdcinde regreffi ad populû renûtiauere philemoné poeta qui expeftaret:qui in thearro fidum at' gumetum finiret iam domi nerd fabula cófumaffe.Enim nero iam dixiffe rebus humanis nalere amp;nbsp;pia«' dereifnis uero familiaribus dolere amp;nbsp;plangereihefternum illi imbremlachrynias anlpicafle comoediam
-ocr page 127-MERGA.
dus {Triâad funebre fate q ad nuptiale uénilTe.MERcator martici. Feft.martid cognoïanfhoïcs malaja magnap jatcp oribus late patéübus.hic tn uiri proprii nomé uidef.OPVST aunbus.opus eft inquitaiu diétia.NIMIAlt;p elegatij.ninnus nitor fplédorq; corporis,SOLIdo mulftatinfortunio. Ingenti excru gt;nbsp;cut infÅlicirate.PRAEq res patif.inagifq adlint facultates.STVdet elegâtiæ.Nirori corporis curd exhi â¢cP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bet.INSOMnia.pauca dornntio:ut fit hæc infomnia infomniænâ infomnia qua: in fonnns uidem' ^ni^
pF nbsp;nbsp;nbsp;hil ad hue locu. AER.VMna qa amds multu fefe excruciat.ERROR.allucinatio.INCOgitantia.qa prat
[^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceps oiaagit.EXGORS.infipies,ADVERfo tpe.q ei aduerfa funt.ANInius ephebis astate exiit, ephebâ
ifl idicif puber latine.hic amp;nbsp;hæc ephebis amp;nbsp;hoc ephebe fit ut dicat alus cphebis;ut fit fenfus eu exui pueritia -fd' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;indui ephebiâ.REXexulatû abibat.regé uocat lenone cp eâ regeret muliere q ab ipfo adamabat.RA
^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PIEbd donio.fubaudi mea ut deferre ad meretrice.OBIVRgare pr.pro obiurgabat.EXPRimere.^exgt;
oi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;primebat.MVSAT Joq.Ambigit dicere.ABNVere negitare.j gt;abnuebat ncgitabat:figura metalafis poe
^(â âtis amp;nbsp;hiiloricis treques-VT PRAEdieare.fubaudiipm mihi.OMNES teneret.cudi intelligeret.MlNL tii^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tari amore.fubaudi aiebat.MVLtos illexit.i.blade attraxit fubaudi amor.lN DIfpediiii danu.INTEM
pf^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perâté.fubaudi effe aiebat amore.INIVriu.cotumeha amp;nbsp;iniuria affidété.ESVrire.in famé pducere. RA
ijjdTlOne peffima.fubaudi mea.EAqjipiius.fubaudi pris rónelNDE ueniffe pferit.ex amoreingt nenifle ;e^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mores dilTerninat.ARCTE cohibitu.Angufte aifnftü.JN MOdû ruftici exercitu.fe iqt aiebat a pre fuo
jC^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exercitatu ad qcuq. uiliflimamtfi ex fimili fortuna ad mdioié pueniffet maioré frudu inde conciperet.
QVINto âno quoc^.fingulis qntis annis no citius urbé inuifere.CONfeftim exigi folitu.fubito ab ur^ be ad rura emitti cófuetü.IBI multo priinû fe familiariù laborauiflè.Ad labores fullinédos peuftis fami ,^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hanbus accefiilTe.TIBI occaflis.occationi inleruis.ut n.occo occas ita amp;nbsp;occabo dixerut ueteres . Quid
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit occare;amp; unde dictu in captiuis abûde fignificatûdSTE pariet lætitiâ obexdudmqt labor q tute uolu
0''prati uidef obiici ateg oblillcre ad poftremu tibi lætitiâ cóparabit.AGRVM fe uédiaiffe.fubaudi aiebat J0 METREtafc]} trecétas tolleret.metreta a méfura nomé hét.metron.n.méfura.luue.Hic tigni capiti in * jF ciitit ille metreta.Metreta inquit limius BalTus duo bati cóplétnépe fextarii cétû.ADEO dû qftû héret. li fTâdiu hoc fecilfe qdiu lueru facere potuit.ANImu offirmo meû.me pris côfirmo fnïæ. DVM illiobfe* p^âquar.Dû pri meo obtéperé.NAVlM gerariâ i.ad onera fubneftâda.geranâ tn uel ut alii legût cercurû .
PAEDAgogus fuerat.i.cuftos uel fi uerbû uerbo reddere nolumus pucie âgés.VENdidi ex fnîa.nô feeâ (i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;q uolebd.LVCRVM ingés faftu.fubaudi a me.PRAEterq mihi mcâpf dedit eftimatas merces. Quanti
fi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inqteftimauerit niihi pi meâmerces no modo illas tâti uédidufcd fupra eâ eftimationé amplû feci lueje
âp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ITA peculiû cóficio grâde ingété mihi cógregaui pecuniâ.a pecudibdiäq; tâ pecunia q peculiû diftum
«^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Na qa ueteres redit' âoés aut ex agris aut ex peconb'Vôgetebât inde locupletes:amp; q dixiniâpeculiu ut Vl
t' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pianus inqt dictu eft quali pufilla pecunia fine pfimoniû pufillû peculiû.Tubero ita diffinit: ut Celfus Ii.
if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vi.digeftow refert cp fetuâdiu pmiffu feparatû a rónibus dnicis hét dedufto inde fi qd dno debet: uelut
11; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qdâ alii peculiû ex eo cöfiftit cp parfimonia fua qs parauit uel officio meruerit a quolibet fibi donari pe*
gt; 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;culià crefeit ac decrefdt amp;nbsp;morit':amp; io elegâtcr Papyrius Froto dicebat peculiû eé fimile hoi:fi id acqliuit
id nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fetuâ çp dûs neceffenó hét pftare id eé peculiû dicit. Si nero tunicas aut aliqd fimile cp ei dûs héat pfta*
Æ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re non elTe peculiü.lta igiturnafci peculium crefcere:cum auâû fuerit decrefcere cû ferui uicarii moriuii
:^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tunmori ciun demptumfit:a pecuniis auté peculium diftum.DlSCVbitum noftu ut imus.In dmerla lo
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ca cubitum.ET MVnem fore.Municas inquit Feftus pro communicas dicebant.ergo etiam ita munem
; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utnunc immune.nam inde fit amp;nbsp;munio amp;nbsp;munimétû.NAVI abire uetui.prohibui ne relinqret naué.
SVMniis opibâ.Aeâthio charinu currés addit cômonetq îut demipho charini pr nauemin ld AIiiJ grelTus mulieré palicûpfâ abduximtacp amp;nbsp;ipfi charino ingété curâ follicitudinéq; inuexit. HE* 1^ W J RVS minor.charinu ducit.CAVE pigritiæ puerti.eaue ne a pigritia pueniaris. ASPELLIto . abfte.feorfû pellito.IVRgâdû.côtumeliis inftâdû.CVR A eft.ingerit curâ mihi qd fit negocii (^ RESIfto.i.cómoror.SEDItioné facit lien.corpore näq; Iaborätibus:fiue currétibus:fiue nitétibus quicq vfplen dolet:amp; inde lienoli q a græcis fplenici : feditio in duitate dr cû pres diuerfæ inter fe cotédût.fcdi S' no diftaquafi feorfûitio d hiatus câ interpolito ut in redoleo redhibeo amp;nbsp;fimilibus.feditioné ergo facit lien inqt nó cóuenit cû cæteris inteftinis:qa hoc dolet cætera nó dolét.OCCVpat pcordia.occupat dia y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;phragma q latine fæptû trâfuerfû dicimus intra qd'pcordia codudunt.SVME tibi laciniâ.Imâ ueftimé
:^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti pané ut diximus in afinaria.ANlmipâdo.fum alo fufpéfushæfito addubito.FORIbus facere his affu
i^ las.affis uel after afferis.hinc affulas fecit.Senfus eft.cefto fores diffringere in alTuIas.TIBI fortito.ideftp yfortem eiienit tibi.TVA caufa rupi ramices Nonius ramices dicuntur pulmones uel hernia. Plautus in 0niercatore.Tui caufa amp;c.Columella autem in ramo ramicem fecit inquiens.Deinde per tranfuerfa late* tum caueæ tranfmittunt ramices qui exitus ferarum obferent.luuenalis autem lacet exiguus cum ratnl s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceneruus inquit. Cum de Venere loquitur:ad pudibunda igitur ramex pertinet quod oftendit Celfus.
y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam ubi de tefticulis loquitur inquiens ofeheon græci.Scroton noftri uocant:iflt;^ ab ima parte mediis
y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tunicis leuiter innexus eft a fuperiore tantum dreudatus eft.fub hoc igitur plura uitia effe confueuerunt:
y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quæ modo ruptis tunicis quas ab inguinibus incipere propofui:modo his integris fiunt aliquanto poft,
y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;At fi inquitlub media tunica eft intentum ferorum magis fe attollit: adeo ut fuperioi coles fub tumor«
-ocr page 128-eo deÃtefcat pter h®c «que integris tunicis ramex innafeit' eprfoeden gr^dappcllat:amp; mox de ramicis Curatione.ramex aüt inquit fi fup ipm ferotu eftaduredus eft tenuibus amp;nbsp;acutis ferrametisundeftatim⢠At ubi Cupra tertia tunica ramex inCedit media excidi necefie eft.His itacp apparet ramicé ad pulmones nihil attinere: fed ad partes uétris infimas amp;nbsp;uena aliqua oblæfam eé.RHEfinâex melle ægyptia uom; to faluû feceris.Rhefma a medicis multiplex defcribiC de multis inq Hillas arboubus.Dua: tn lur fpcsafl da una.humida altera appellata:amp; ,prfus ois ftomacho facit amp;nbsp;fanguinis reieftioni. in primifeç ,pbafqs termintho arbore terminthina eft appellata.ea plænfq; in locis nafcit in arabiann iudæad Cpna:in cypw in libya:ac in cycladibus infulis:cj aiba pftantior uitri coloré hns amp;nbsp;nónihil cærulei. Secûdû locû obii' net poft terméthinâ q fehinina dr:inde q pityina.i.e pinu ,pfluit inde reliquæ oés uim hór moliédi:cal^ faciédi:difFundédi:amp; purgädi tuffiq; côueniût amp;nbsp;phtifi per fefe aut cù melle amp;nbsp;ex thorace noxios educût humores.uiina excitât aluûlt; ^ molmt.Nó ergo fruftra inquit rhcfinâ ex melle uorato.CALldâ picé.qn^ guttur exurafPHILOfophati nunq didici.qm philofophiaiqua Arifto.'in inetaphyficis fapiam uocat: euftis peft difciplinis nó modo metaphyficis cogitationibus amp;nbsp;mathematicis demóftrationibus amp;nbsp;phF fiologids indagationibus expiétiifq; medicinalibus:fed ad oroiié amp;nbsp;aftioné humana ptinêtibus.MlHl obfequété.mihi obtéperaté.PALpo pcutis.Bladitor tens.palpare.n.blddiédo manu mulcere ê.HlóN tibus diduftis patétibus.hiare.n.apire ferecg ad os attinet.ninc inhiare defiderare qdfacimus cü aliquid attétius audimus aut fpeftamus.HlNC d ereftus.fubaudi abi in malâ crucé.diereftus.n.in dié ereftusé» morti deputatus.HEà tu heo tu.Exclamans amp;nbsp;increpatis uox eft:ideoq; adiuuâdûpnuntiatôe amp;nbsp;uulni« ARMAmétis cóplicddis i.fuo loco collocâdis.Sunt aütarmaméta naualia oiainftra amp;nbsp;armamêrariuni ubi ea coUocanC.LEMbo.i.nauicula pifcatoria Nonii interptatióe hue citando locû. DONEC in nani fnp.p eclypfim diâû cft deeft.n.tmr.INTERpello.loquêtc interrûpo.GYTTAtim côtabefdt.coUiqu6-fcit ac diftillat.Ennius in hecuba.Videhincmeæ inq lachrymæ guttatim cadûr.Q_VJD faciâ cedo.pt^ be inquitmihi confilium quid mihi faciendum fit.NE PAtrem prédat.ne fufpitio paths animum Ribt' at.EXANImatû.Aîo cómotum.ATO VE eieftaret.multis iierbis interrogando te uacillanrc redderetâ IRIS modis dii ludos faciutTiominibus.Demipho fenex cogitat quo modo poffit cóiicerein ril nbsp;nbsp;nbsp;fomniü qdnoftu fibi mins fit capra Ipedofam emiffe amp;nbsp;funiæ côcredidiffe.obortâ deinde cü
0 G Ã^étioné q? totüinComniu ad paficüpfam amp;nbsp;lyfimachüdonppdq; ptinet:utmox liquebir.SOM ï-MxJiia in fomnis.i.dormiétibus q appareat tribuut.fane feite oportet qneg eé Ipés eoie q dorniié tibus appâte diuo Aug.in lib.de fpu amp;nbsp;aia tradéte pter alios.Vifiones quas libi uidere uideat dormie tes qiiq: funt genera.f.ôraculû:uifio:fomniû:infomniû:phârafia.Oraculû eft cû in fomnis parés uel aliâ qua fanda grauifq; pfona feu facerdos uel deus euétu^ iqd apte uel nó euétn^ faciêdü uel euitandude/ nuntiat.Vifio eft cü qs uidet id qd eodé modo quo apparuerat eueniet.Sôniû eft figuris redii amp;nbsp;finem' terptatoe intelligi nó pót.Infomniü eft qn id qd* fatigauerat uigilâté ingerit fe dormicn:licut eft cibi cu ra uel patiis uel artes:uel infirmitates.Secûdû miq? ftudia q qfeg exercuit iomniat amp;nbsp;folitoicaduù finiul ada in pntia metis impfla apparet in fomnis iuxta étinfirmitatü diuerfitates diuerfa accidût fomnia:à fcdm moje amp;nbsp;humore uarietates uarianf ét fomnia.Alia.n.uidét fanguinei.alia cholerici.alia ineiacho-lid.alia flegmatici.!lli uidet uaria amp;nbsp;rubra.Ifti alba amp;nbsp;nigra.Phatafma é qn uix dormire qs coepit amp;nbsp;ad hue uigilare fe exiftimat afpicere uidetquot; irruétes in fe uel paflim uagâtes formas diietepâtes amp;nbsp;uanas lx' tafqi amp;nbsp;turbulétas.In hoc gne eft ephiadis qua publica pfuafio qeleétes opinat inuadere ac pondere fuo plTos ac fenriétes grauare qd â nihil aliud eft qqdâ fumolitas a ftomacho uel a corde ad cerebriafcédenf amp;nbsp;ibi uim aiale opprimés.DAMnût.dât.EGI fatis.multû feci.ET FVIhó exercitus.exercui me muiiù⢠Ironicos didü:ideo ét uultuofe legédu é.NEV difcordarét-ïter fe difcôuemréc.paücûpia dicit cû uxore fua.lN GVftodiâ fimiæ.q limia referebat lyfimachü.ET facit cóuitiü.cóuitiaf.INftare.p îftabat.FActu. fubaudi eé. NON hre.nó hébâ:uel fi hre uifus fü p lógd hipbató.BENE uelle illi.fubaudi cap. Q^VID ageré fubaudiaïo.QVID faceré.fubaudi ope.HEdus uifuft agredirier.hedü eutychü dicic.lNfit mihiâ icipit EGO.n.lugere.plugeba.CVMlucelimul.cü primü coepitlucefcer.IELIC afpicio.i naui itueor-ROFEdo ego illuc hircü.Lyfimachâexiés domo qd feruos luos facere uelit docet.Dem occur
Arés demiphoni ab eo itelligit q amonb' 'pdit^ eét. Hireü dicit caftrari qué forte fortunai uih à ^habuit.Demipho aüt id audiés ailpiciü fibi malü accipit ne a lua caftref uxore.ISTOSraftror Lcgimâquot;amp; raftra:amp; p diminutionê raftella.PRAEfto ipfi facito cord ut tradas in manu. In oro ne emphafis maxiaaiâ amp;nbsp;pfto amp;nbsp;cord amp;nbsp;îmanû p eodé accipiûtur.NEGOtiû mihi eé i urbe.hre qdagd in urbe nec in uilld pofte cócedere.TANtum eft.hoc eft nil aliud. DII hoc qdé faeiüt.fubaudi ut miferri me fiat mihi.Q_VlD tibi ego ætatis uideor.quot inqt annos nat^tibi uideor.ACHEtuntus. ut phnms iturus fis ad acheruntcm.VlETVS.ideft incuruusmnde amp;nbsp;uietus tigni incuruitas quo rotae uinduntut. AIVNT folere eum rurfum repuerafcere.Redire ad pueritiam fené.Adagium enim graecorum eft .Ãiff ircti2;o 'oi ytpopTtÅ.ideft bis pueri fenes.IRE IN ludum occepi litterarium.ideft Icholam grâniaticâ. Nam ut graeci icnolammoftn ludum dicunt quia ut fchola otium fignificat.ita amp;nbsp;ludus quieté corporis Litterarium aüt quia ut grdmatica a graecis.ita a noftris litteratura:amp; qui a graecis gramaticus a wis Ira/ tor.TERnas ftio lam.lubaudi iras.AMO.quia tribus conftat iiis.DEGldc collum.amputa caputniibilt;
-ocr page 129-MERGA.
AMANdo enecw.quianô deficris ob hoc me amare:amp; ne ego qde te minus amauero.Tanridé eft.hoc eft tantus amp;nbsp;ide eft.Q_VASI fit fignu piftu in pariete.nö magis inqt fentit amator qquæ î pariete piftii ra.NONuolûtas me impulit.Cü fintinquit Ariftoreles in ethicis tria appetériaj e genera;de parte rónali uolûtas fola:de parte irrationah bina.népe excâdefcétia amp;nbsp;libido fine cupiditas ait nó fe uolûtate addu^ ftü.i.rónis deleftuifed cupiditate:q de pte ifurrexit irrönah. EGOne te.fubaudiédu duxeri uel drerioré uelnó.ATHEnæ defciuerit.i.nmr ' feitæ fuerit areg lapières.Ãromcos diftü:amp; pindeuultu amp;nbsp;pnûciatiôe adiuuâdû eft.PericuIû inquitportédit ne tua infciria delinat fcire amp;nbsp;lapere athenæJLLVC ibo. Ad por tûme trâfferâ. OPERIar hoiem.expeftabo fihu.Q^VOmo potis fim.i.utpotuero.DONO addudâ.ut donaretur matri adductam ùel adueâam legitur.SEDpræcauto opus-Anteq tradatur mihi prius cauen duni eft. NE AD illam me animumadieciffe.i.aliquo modo intelligat me illam deperire . ALlQ_VA fentiat.Aliqua de parte intelligatara didum aliqua:ut apud Virgilium.Si qua fata linant.
OMO me miferior nullus eft.Demipho apud charinû filiu magnopecôtédit ut abducatpali/ â ^cupfam.Charinâ côtra eónitit ut ipfe eâ heat -Vtriqj oboriunt indignatóes.Pf tandé aufert fi* 1 Wio mulieré.HOMO me miferior nullus.more hoïum affeftibus nimiu cedétiü charinus facit â Wir cu boni qppiâ cótigerit nimia exulter lætitia.Cû uero mali aliquid tu fuccûbant amp;nbsp;tolerare nó pofliiuiTecg oés putet orbus elfe infÅliciores. SINT fempiterna.ut fp me mala circûueniant nec unq aius a labore côqefeat.PROpriû nequit mihi euenire meu eg fit no pot mihi obtineri.ANImi cd-ut me obleftaré.COGItarûft.cogitatû eft.fenfus cftli me peucter no fatis cófilii héo quid rndcâ.VEnû afpor-tet.uenû auferédü exiftimet.Coponit.n.hoc ipm uenû cû eo amp;nbsp;fit ueneo:cü do amp;nbsp;fit uenûdo:cû afporto amp;nbsp;fit uenûafporto.plurimû ergo fallunt qui putat fupinû uenû eé a ueneo:qm certû eft ab eo amp;nbsp;uenû fie ri iienco erit preritû ueniui amp;nbsp;fupinû uenitû.VBI uoluptaté ægritudo uincat.ægritudo ablatas mulieris uincar uoluptaté: quâ de empta cepitmuliere.NEC lacrfi nec id pphanû.nô inqt res facra ulla:aut peul a rebdacns qn ftati ea cord ipfo fit.ANImo meo eft ægre.aîo meo ilédit aegrimonia anxius fû.HAC no fte iió quieui fatis ex fnia.Vt fuos adolefcés tegataffectus nó fe ut uolebat ait cóqeuifle:id inuenit exen-fationis genus:qm aliud non erat magis obuiû.OCVli terrd mirant' tui.Id fignû pudoris eft.PRAEuot ti uolo.Trdfigere inquit uolo prius q mihi mddata funt:q ut meü procuré corpus. PERENdie agito, fi eras nó poteris agito fecûdo die id.n.ualet perédieiun dies perédinus amp;nbsp;uerbû perédinare.SALuus fû. fefaluftcharinus dicit fi faciat demipho qd pollicet.népe eius adueiïari nolle fnîæ.Ad amicam.n.refert hoc charinus.At demipho nô ad amicdifed ad amicos quop amddatis fe obtéperare uelle dicat. SE 1N cófiliu feuocat.i-feorfû fe uertit ad cöfiiltddü.ESSET alia oio.Aliter inquitloqueref fi illd me amare exi ftiniaret.HlNC me amolior.i.ab eo hæc fecû.Ad piem porro eo ego.NON ex ufu noftroft. n ad uram ptinetutilitaté.Q_VI uero.Curnó.fubaudinó placet.Q_VAE molat nd amp;nbsp;frumétû domi molebat ue-teres:amp; qufui alia erdt.PENfû faciat.filet. AEDIS uerrae.Domû fcobibus purget.NIHJiû quicq facere poterit adfnodû.Quæ memoraui eop:prliis nihil facere potent.TE ADuexifle . Te naui nexifie ed noli matri tuæ fignificare. DII me adiuudt.hoc charin' âdicit ratus muheré libi reliftû iri.LADEfafto paulati⢠pedepffim inquitammoueo a domo mulieré ut ipfe héam:co.n.tédüthæc oïa.ILLA forma.ablatiui ca Ihs eft NVTENT.nitét.fignû aliquod dent.VELIcét.digitis cóprelïis primoribus fûmd cótrahdt cute. 0CCENtent.Cantu pfonét cóuidando.Occétaflint inquit Feftus antiqui dicebdt q nüc cóuiciü fece--tint dicimus qd id clare amp;nbsp;cû quodd canore firmt procul exaudiri polfitqd turpehétur : quia nó fine cd fieri putafände cantilend dici.quia illd nó cantus iucunditaté pufo.HOSTIVM.pro ad hoftium.CAR-BOnibus elegiop:.ideft elegiis fcriptis carbonibus.elegos uerfus a grascis dicitur:uel a laude mortuose ut Cicero inquit in libro de legibus his uerbis.Laudes in concione memorato cafq etiam ad cantus:ad tibiciné profequantur:cui nomen Næniæ quo uocabulo end græcos lugubres nominant.Extrui autem uetat fepulchrum altiufq qui quinq diebus abfoluerint:nec e lapide excitari prius nec imponi q qd capi atlaudé mortui incifam:nec plus quattuor uerfibus quos elegos appellat Ennius.nempe atro ToueuAs ynp Tquo -ftopaKoTacr.Idemq; Horatius cumin arte poetica inquit uerfibus impariter iûftis quærimo nia primû.poft etidinclufa eft uoti fententia compos.Alii eminantur a cómiferatione nomen obtimuif fe.nain eleos dicitur cómiferatio in qua uidetur Horatius ehe fententia ad Galbium Tibullum elegio-graphuni fcribens. Albi ne doleas plus nimio memor diceremeu miferabiles decantes elegos.Quis au tem primusautor fuerit elegiarum Horatius ait incertum eé.Quis tame exiguos elegos emiferit autOr. grammatici certant amp;nbsp;adhuc fub iudice Iis eft.præcipui tamen apud græcosmnde noftri fuere philetas. Mimnerimus amp;nbsp;CaIIimachus:fane ab eo q eft elegos fit elegia:cuius penultimæ diplith^on diuidés Ouidius inquit.EIegeia folue capillos.Diminutiuum ab eo q eft elegos elegidium.Perfi.EIegidia cru -di Diftarunt proceres.Carbonibus elegiorum ab eo q eft elegos poflefliuum protulit elegius elegia ele gium.ab eo nanq hic genitiuus.ANCILld uiraginé aliquam.quæ iiiri ihres héat.PENfet. computetur qd fecerit.FL Agro.ut uapuIet.SE REdhibere.retro habituic.POTIN ne ut ne litigere. Poflibile ne eft ut conticefeas amp;nbsp;ne aduerfus meam animi fniam loquaris.EFFLIftim perit.affliffat fefe ut periturus ui-dcatur ob amoré.MANcupio accepi.non ego emi illam:fedille adolefcés. SV AM ré eéæquû é in max nu.æquû inquit eft ut fudré in fua heat ptdte.AD PORtu ne bites dico lam tibiaie te recipias ad portu.
-ocr page 130-x-gt;^ ENTHEVM diripuifTe aiut bacchas.Chariunx a patte certior fadus nt paficupfam uédeK ton P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^®âf ®Pâlt; ^eutfchü fodalé fuos memorat merorcs ac fibi abeudu exiftimat.PENtheü dixii
â'Jr nbsp;nbsp;^uemfto more dechnâs.noîa.n.græca neteres ritu latino cûfta dcclinabât:cû ergo fit pentheus
-V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;urus pérhcaiut orphea amp;nbsp;thefea erit accufatiuus.Pétheû tn dixit.is jgifagauc habuit matréi
qiubacchate creditus nitulusmt uero alii putat fus occifus eftiqd atrociter in bacchû amp;nbsp;bacchâtes lotU' tus eér.a luftu aût nomé péthei eftnâ pédios a græcis a noftns luftus.PRAEut.In mea cópararióe.Dl' VORfus diftrahorin diuerfas trahor partes.TüXico morti dabo.ueneno me pcnmä:a taxo arboreto xicû dici Pli.ait inquies.Ex oibus taxus fola baccas fert mas noxio fniftu læthale qppebaccis i hifpami peipue uenenu inert.Vafa et uinatoria ex ea uinis in gallia fafta mortifera fuiffe cópertü eft. Hâc Icxnuî fimilacé a græcis uocari dicit amp;nbsp;elfein arcadia ta pntis uenenimt fi qui dormiat fub ea cibû uecapiatmo riant.Sût qui et toxica hinc appellata dicat uenena;q nue toxica dicimus qbus fagirr« onguntirepettu innoxia fieri fi in ipfa arbore clauus æreus adigat.Diofeorides autqd fagittæ inficiantur ita diftû ^»c® quia toxon a græcis a noftris arcus inquies.70 Xslo^iKop äokeuuep wpojaacrOcti ekTou Tci'To^üt^ petpôapÅp vnauTûu /piecrû cd .TVVS pater uult uédere.hæc dicéti eutycho interpellât charinus oéö ré tenes nó furtinet ut plura loquaf ut irati folét.TIS ingratis.i.te noléte.lPSVS mihi.Elipiis eft fub«»' di dixifti.C^Và letho céfes qua morte me occidà côfulis.lSTVC dixeris.hoc dicas.VIN pri fublini^* pulchre os.laUere decipere patré.'Q_VAM auçe expédas.q pbeas pecunia pro muliere no uideo qdP®' rius faciédu.VNDE a te eritd.unde poteris id auieabfte hfe.ACHlLlé orabo au^ mihi ut det:heftol5 expclus fuit.Notû eft Achille Heftoris cadauer Priamo patri penfo auro uédidiflé: unde illud Virgei* nû.Eximiméq? auro coipus uédebat achilles.AVCTAriû adiicito uel mille nûmû. i. ut in aufttone hen folet ei prio qd ' pater dabitâmeus adiicito mille numumcfitnûmû proânûmoju ea uetep « côfuetudinc? a nobis Ciceronis eft cóprobata tcftimonio:amp; mille qdé fingularis numeri neutricç generis cuius phm lis milia amp;nbsp;hinc miles dift^ut eutropiYcribitin hiftoria.Alioq mille nûmos diceref.Aut é ordo adnexo uel nullemt fubaudiafiupra id cppr niequot;lirq; auftariû nûmû p ephexegefim diftû. ENEcas ia iftuc aliQâ fiet.me occidis ïqt cü nó dicis dabo ego:led aliqd fiet.MVTüîpas.cû ego filed mqtipas mihi ut tace^-''quot;Tr nbsp;nbsp;ITMICE amico opain dedi.Lyfimachus naftâ demiphoné in portu ab ipfo domû tradita abdu'
CCS paficûpfam:q fit rej emuliebriû pita ed peunftat.HOC emi mercimoniû. paficupfam dio' M I VT Q_VOD impetur facias.fenfus eftme putes impiû meû tibi fore moleftûidego impabo
*^^* mihi impes fecerim.FACEre certû.i.facere cóftitui.PRO copia amp;nbsp;fapiétia.pro uinbâ^ meis amp;nbsp;q in me eft fapiétia.NONædepol- Repetita negatio hic nó ait:fed magis negat.NON didici ba iulare.geftare onera ut baiuli q lignatü mittunt uel aquatmuel ad eiufmodi obeunda munera. NECp^ cua run pafcere.fupra admonuimus amp;nbsp;pecus pecudis:amp; pecus pecoris;amp; pecu pecu.unde hicpecua:amp;l^ cuare pecuarismn pecuari^pecuana pecuanü;rélt;5 dicim pecuarid.NEC pueros nutricare.fuggereie Ã* quibus aluntur pueri.Nutrif amp;nbsp;nutricat ' inquit Noni.pro nutrit amp;nbsp;nutricat.Vnde nutricatus Varro inJ^ rei truft.de paftione:de fÅtura:de nutricatu:de lanitate.ORAtio ædepol pluris eft hui ^i. magis db®* da huius oratio q qua empta eft pecunia.EX forma nomeindiriieft.qa copfo eft eleganter amp;nbsp;taceteag® ut paulo ante memorammus inde nome eft mulieri,POSfin tu fi ufus uenerit.an tu poffis inquitfi opu^ fuerit.SVBtegme tenue nereffubtegmécp in ordiéda tella dicitur pro acia filotj ponit.CVM feis tacC' re officiû tuû.Cum noueris qd ad muliere attinet.DAI3O nata annos fexaginta peculiare.uetula: iq®! ré admimftrabis erifqg ei præcipua.PERbona eft tondet .hoc eft lucrofa tibi crittqfiquidé perbonadtb eam bene curaueris. CAPVT laniaret.i.inquinaret.cp fi limaret legatur erit reftius. nd limare inqtNo nius ét dicitur cóiungere.Plau.in bacchidibus ne cû quoq acceperis alio mercedc annua niifi ab eé:nec Cà quid limares caput.Idé in ftematico.nd pater tuus nunq cû illa limabit caput.Ncuius in tereo.CK® to cû illos fol in ea uoluntate nunq limauit caput.Cec.in paufimacho.hoc a te poftulo ne cum eo giw® pofth^hmaffes caput.Turpilius in leucadia.Ventus fum ne amoris caula cum ilia limaffes caput.
â''-^ÃH^-ANDEM impetraui.Denupho fuum probat confilium quod emerit mulierem quæ fibifituP JR nbsp;nbsp;nbsp;Aluptatiddqp facere omnes in feneftute debere exiftimat argumentatus ab eo quod fibi uidenii
f1 nbsp;nbsp;nbsp;/ ANTfQ_VA recolam.quæ iam abfoleta funt redmtegrem.DECVRfo in fpacio.ætate iandf
profligata.VOLVPtate uiiio amp;nbsp;amore.hoc eft ea uoluptate quæ in uino amp;nbsp;amore, uanicâ fit multiplex uoluptas per fe uoluptatcm non legendum eft.Alioqui fruftra diceretur uino amp;nbsp;amore. SI VALES id iam lucroft fi fis incolumis feceris inquit lucrû. VÃl habitet iftæc mulkr.fubaudi paficûpûâ WDDVCAM ego illam.Lyfimachus denuphoni obuid faftus cómonenut prandii cura habe» pnufq adeat muhereutaq^ fafta côfultatione ad comparandû itur obfoniû. Q^VOD opus eft facito ut cogites.q funt tactu necefläria inqt recoIe.ITA NE uero ueruex introeas.Veruex afl' Rf ---Mxs caftratus quafi inuerfamhabés naturd ut inquit Varro.lrriforie itaqg ait tu qui ob feneftute
ta officio ueheno îpar es q q caftratâad lpeciofd ,ppas mulieié/Q_VAM me ames.fenfus eft an ergaiH^ qudames puorfe fecero.ANIma fÅtida.i.flatu fÅtido.SENEX nircofus.q hirci fÅtoré pbeas.VüMl tû excurias mulieri.ne mulieré mqtpducas ad uomitü.PRAEmóftrds mi.,p mihi.VSQ_VE aduefpe^* uf^ ad ferü diei inqt in prddio pduremus-P VLchre ut letmus.Ta bninqt elculcrapcuremus q nouim -
-ocr page 131-MERGA-
feiâ liii'' itiX
VM NEcgo mifer-Charinus dum Te excruciat ob à miflam mulierem ab cutychö fit ccftiot queadmodum abalienata fit a charinn amp;nbsp;abduftaenaui:fed quonia quo abdufta fit nondum potuit cognofcere id eft quod magis charino dolet.EXVlatum abiit falus.difccdens a me fa* lus in exilium profiigit.SI POdagrofis pedibus effet eutythus.hoc charinus facit quod maxi 'âme ocs auide expeftantes.ut ét celer tardus uideatur.fenfus ergo eft fi eutychus articulari pedum mor-
Jf?*
â¢if? er«*
Jin' iji* p*â' 3 ili^l if** 1«^ 11!^
«e
JH'
ii»*
bo nexetur potuit iam adueniffe podagra.nab eo qd 'græce dicitur pus podos pes pedis amp;nbsp;agra uena-tio;cu taq uenatio bumoic in pedes dilabitur:fiquidé cü obftruftioms.opilationifq ^ incómodo ftoma-thus cibü non cócoquit in tranea quocp reliqua exardefcat neceffe eft uene arteriæq; obftruanf.frigidi« täte nimia epatis fplen oblâguefcit uéter turget.Aut calore nimio bilis incenditur arquatus confurgit morbustac ex utraq; iecoris qualitate ifchiadid efficimur cu inifchiahumor delcendit incoffus toftuf tic.Cu in pedes podagra.cum in manus cheragra.Cu per dorfi fpina qui ppno noie dicitur reticularis. DIVVM atq ihominu-fottuna dicit hac holes undefic ea caufa nefcientes olim dea incerta effe dixere. VOltus neutiq huius placet.Ex trifti eutychi unitu malü fibi fore ariolaf.AD CApita rerum pueni. ad terû finem.CAPItal facis.i.mepimis-unde amp;nbsp;capitale facinus id eft quod ait ad rete capita fe pueniffe. ANIMVM ne defpóde.noli te abiicere amp;nbsp;in defperarionem puemre.NVLLVS e.fiibaudi animus qm piit.MVLIer cui eftempta.quis emit mulierem.!AM addifta atq; abdufta erat.ln aliena inqt iam erat poteftite amp;nbsp;iainde abdufta cu mead portu recepi.MONtis tu quidé mali.fenfus eft non unum amp;nbsp;fim* plex malumffed montes m me ardétes iacis mali.NEC tibi iiftucmagis diuidix eft.i.tedio eft. ISTVG ineft.hocinqt fuit boni fodalis talé opera dare.ET Fidem mecû tuâ.i.nihil concrediderim amplius tibiac fidei tuæ.Q_VI ego iftuc creda tibi.quo na pafto hoc ego tibi crediderim.AD MANdata.ad ea quae comifi fidei tuæ.CLAVdus.mutilus.TE OS fublinire.i.fallere.HOMIni dofto rem mandaris lapidi maximo.Multum amplificationis indignationiflt;^hxc habet oratio fenfus.n.eftputaui hac ego ,p uindahomini dofto dediffe:fed exptus fum lapidé maximu effe.Q^VlD ego facerem^quid me facere oportuit.REQ_VIres.requirere debueras ROGItaies.pcunftari debueras.VARVM.qui amp;nbsp;naro dicif Perfius naro reguftatu digito terebrare falinu conrétus perages cruribus intortu.VENtriofum.patico-funi ac uétre porreftum.BVCVlentu.bucis turgidum.PANium.latu.TANtu quod fciam.hoc tantum inquit eft quod ego nofce potuerim.Q_VAM capià ciuitaté.fubaudi ad hinc profugiédii. EREthryâ. Vildefybilla erethrya.CHALcidé.quæ in euboea.GNIdum.in filicia ZACynthu.unde faguntus amp;nbsp;ex-trufta amp;nbsp;nolatamt Laftatius in.iii.adpbü uolumine ait.IREparitas.multû paras.Sl ID forte ira fac alo acceptû eft.fi animus tuus inquit eft utamoré effugias par nó eft ut alienaspatrias potius exquiras q uil là tua ubi commorare quo ad miffum feceris amoré.VT CORripuit.i.e confpeftu meo fefe rapuit atep abduxit.PRAEconiû inhere, pcoiiis noce omnibus fignificare quo haec fit abdufta mulier.ILLIGO ora bo.ftatim agâ.NIHIL relifti qcq aliud.nihil aliud eft quod reliquerim pter hoc unum modo.
y^W VONIAM a uiro ad me rus aduenit nuntius.lyfimachi uxor cum fyra anu a uilla redit.poftq a q B fenfit in urbe maritum reftiriffe.ingreffa prior domum fyra paficupfamibi offendens ad herd a nbsp;nbsp;y exclamatfuâ aliéna domieffe mulieré.QVIN is ocius.ad fyra dorippa cur non celerius in-
quit iter habes pofiriuu gra:cum eft oca uel ocis ab hocalatinis fit ocius compatiuüamp; ociffi mus fupIatiuu.SIMVLhæc.ola iqthæc cógeffa Igés on^pbét.DA SAne.fubaudi aræ.VT PArcas gna 10.Obaudi eutycho.VERON ferie.uere ne acnó riforie.VIRI belliffimi.Ironicos. amp;nbsp;pinde adiuuadu pnuciatióe.TVAM alcmena pelicé.ut alcmena pellex iouis fuit.EO Quatû pôt.i.quâ celerrie poffii.
10'
j(ââ
ARVMne eft.Lyfimacus fecum quærif demiphoneni nó modo amore perditum ; fed etiam iimptum facere mtoIerabilem.C^VASI in mari folet hortator remiges.Ita coquos inquit ur gebat ut properarent ut commode facerent omniatut remigum hortator folet.
cH^ t*
ISERIORmulier.Exiens domo pindignatione ob ea quamâdomiinuenit mulierem maritu lyfimacum grauiter increpat dorippa uxor.DEMIpho pdiunt perdant inquit te dii.VRBA ni fiunt ruftici.Amphibologicu eft.an ab urbanis tranfitus fit ad mfticos an a rnfticis ad urba nos.féfus tn aperfâ na qin rure ueniebat q urbani:ex rufticis dicit fieri urbanos.RESClfcâ'tn. Cognouero Iqt. SC1O inoxios.ironicos pnûtiâdû atq; uultuofe legédû é.ENIM liæreo.eqdé abigo.
iH
E ite aftutum.Coqui a demiphone conduftiaduentantes aliamlyfimaco curam adnciut renn^ ipfam dorippæ magis aperiunt.AGITE ite.Coquus ad fub coquos hæc profaf.ONV-ftos redituros domum.fubaudi obfonio.nam amatores parum comedunt.lLLl.fubaudi qui ]^s fuifti index infferût ferri obfomu.QVOS inter.anaftrophe pro inter quos. SATIS fcita liam mulieris.Quam pulchella inquit hæc filia.AVET- ideft appetinper elipfim diftum eft.nt fit inte-« grumanet copulari uiro.ERAdicas miferum.radicitus cóuellis.APPÃnite obfonium.Sub coquos alloquitur fnos ut ubi pcipitur ibi deponant obfonium.ME NVNq qnicq cû illa.fub libidine expleuiffe. CUNcinit.connocauit exdtauit.HOSTIS mihi.ideft familiares meos mihi hoftes fecit.! RA quæ me mifit ad patrem.Redit fyra anus ut ad patrem dorippæ citandum miffa fuerat. Obuius ei faftus eius alumnus eutychus lyfimachi cognofcit patris fui cum matre oborta iur gia.NON eft domi.fubaudi pater.
h
0
-ocr page 132-CASTOR, lege dura, fyn fecum qu«ritnr mulierum condiciones miferas.EXIGItur matri' monio.eücit mrimonio fitq; repudiü.PLVres fint uiri uidui.priuati cóiugibâ:g nüc muliereïgt; IMEN fiipuminferumej.Chanuus domo exire eóftimés amp;nbsp;exiliu fibi deliges ultroneumsta^ abiturus omnia pfalutat.LIMEN fupuminferumqj.Ianuä ingrediétibus tam quod iminetta l I piti:q quod pedibus conculcatquot; limen appellat quia nobis occurrit in trâfuerfumnô per reda ate^g e regione na limis trafuerfus dicitur.DII PEnates.quibâ penitus uiuimus inquitMa crobius.hinaq? quattuor funt elementa quibâ âoia compofita confiant corpora.MANdo meu parctuW-pro meoie.dc hac fincopa lupra abunde locuti fumus.AB ATIcis abhorreo.In attica amplius non com morabor. VBI qd eripiat aio tuo qd' placet maxime.In qua iqtattica fût holes g eripiat qd'tibi magno pere placeat.NON é cupita duitas.nóeqtfgfqcupe debeat ibi regnü habere ubi fint mig homines.
1VV M atq; hominuEutychus charinum confolatur abire properante fua oratione remotat d Wqd fe dicat ubi fit eóperiffe muliere . Q_VAE fpeftatrix atq;hera.fortuna dicit qua homines fretum domina eÃe aiunt.GRAtes ago.poetice diftum.naminfoluta oratione gratias magis ufurpamusJTA peiTumaspefTum dedi pedibus conculeaui quas mox indicantur.CALAtot. calatores.n. dicunt, aparitores qui pfto adfuntut euocatum quég mittantur.Calo.n.uoco figniheat. AGASSO.qui afinù agit.ficut equi(To qui equû. amp;nbsp;mulio qui mulum. Q_VO naillû currâ quasritatu* ordo eft cogito quo nd currâ quæritatû iHû.fubaudi charinum.Q_VAErere illam.fubaudi paficûpfam. NEQ_VE mihi ulla obfiftat amnis Docet Prifdanus de,incertis generibâ ueteres tam fÅminino g ma* fculino genereamné protulilTe eft auté Amnis utinquit Varro ab ambitu ditius ubi fluminis multi an fraftus.lMBREM pperiar.pluuia fenfim cadens a grasds Ombros.a noftris imber repente ac cu tumui' tu ueniens nimbus.Ab imbre imbrices canales amp;nbsp;tegulis amp;nbsp;opus,imbricatu Plinius uocat canaliculati!. Erinde imbridu uas.Martia.Quod tibi crura adfintfimulentg jcornua lunas.Imbrido poteras phoebe lauace pedes.ita a nimbo nimbofus.ut nimbofus orion.NEQ_VE diu.Aduerbiû ficutnodu a node ita a die diu unde amp;nbsp;interdiu.VOS diales ut me bene tutetis dies.Diales iouiales qm genitiuus grascus eft dios.i-iouismnde amp;nbsp;flame dialis.i.facerdos iouis.Lares diales inuocat quia iouis benigna ftella eft.tUquot; tetis.quia tam tuto tutas:qud tutor tutaris dixerunt ueteres.IVPPlter.exclamatis uox eft pariterg; aduri rantis ipfumnag j eutychus quaerebat cui occurrit in fperato.Q_VI me reuocat.relariuu pro interrogati' uo qui pro quis.At quis pro qui nug ut Prifdanus aflerit.REPVdia iftos comités.reiiee.tranflatione fa pta a matrimonio.FABVlari uis.fabulaméta amp;nbsp;quæ ad me nihil attineant loqui uis.lSTVC propas ⢠fi hoc qd ergo dica properarer fadas.SECVNdus uentus.Ad nauigandû propicius.CAPE modo uotfo riâ.Conuerte te aliorfum.SEREnus fauonius eft.zephyrus a græcis appellatus qui ferenus bonus.HlG aiifter imbricusimbré afferes iiö.n.femper eiufmodi.nâ eft ubi ferenû adducat H1C facit trJquilitate. hic pacat mares-ISTE ois fluctus codet.ab imo mare fubuertit.SAPIS.inquit eutychus fapere mihi ui dere cu hoc dicis. CONfer pede, propius accedito.EGO me mauelim.fubaudi fdre.TVTO fifta Ani' muinquit tuu que ais fluctuare ego obhrmabo tutû.EMVtis oîa.ad oia c0filefcis.NEQ_VE eft ciri ma gis me uelle aequum fiet.Non eft inquit alius qui amore mihi carior fit: g is qui habet tua arnica nem pe pater.DVDVM ut obiecifti.i.memorafti nempe te fcire ubi effet.id ego potiflimum fcire defidero. C^VID tua refert.quid tua itereft.Q^vr cuiftæ uenerir.fubaudi memorare cu quo uenerit ifta.declina, bât.n.ueteres iftic ifteee iftuc.quod nue ifte ifta iftud.SED quin.Cur nó.ORNAtum huc reiido.g fub' audi eft peregrinatis.HOC itiner.Ita ueteres a quo iuxta analogia genitiuus itineris.OPEri no,eft. Exlt; pedanó eft opus uel tempus introeundi-CHLAmyde fumâ denuo ueftimétu pegrinâtis mihi accipit. CAPEfis . cape fi uis.SOLAM fuftuli.Amoui,fedile.i.fundamentum huius rei.nam utfeftus iquitfol® fedilia in quibus finguli rantu poffunt federe,ideo^ foliar fternere dicunf qui folifterniu habent amp;nbsp;fola ria uocantur babylonica quibus eadé ftetnunt.TOLLO ampuHâ.Quod fe abituri :mineret etiâfe affl' pullâ accepturum dicit qua.opus fit in itinere fadundo quod uas quoniâ uentre porrigitur pro fuperbia ponit tâ apud græcos:ut Homerus hyperphialos uocat:quâ apud latinos.Horati^. Proiicit ampullas amp;nbsp;fefquipedalia uerba.amp; inde uerbû ampuIlotJde amp;nbsp;ampullatur in arte.IN curriculû conficitis . in parmi Ium confcenditis currû.EXAEquift.exæqui eft certû.hæc facere cóftitui.OPEram ut fummam.ut labo rem mihi capiam.Q_VID eo aduenerim.Curin zacintum infulam me contulerim.INAVdiffe.non au diffe.CALchas iftej.diuinatonut calchas liâtes fuit.DORIPpa mater.fubaudi ualuit SIC decet.fic fieri oportet.Ira expedit inquit facere.CLAEméter quæfo.i.pedetétim amp;nbsp;placide.CALces deteris.pedes at* teris.Calx teftimonio uete^i fine cementu fignificet fine pedis parte extremâ fÅminini generis eft.non ut nónulli barbari grâmatici juniores diffinxerunt.Ab eo qd' eft calx amp;nbsp;exuftis lapidibâ âfit calcarius ; uri' amp;nbsp;fornax calcaria ap columellâ.Calx iiero ,p extrema pedis pte acalcâdo un calcaneû amp;nbsp;calcar amp;nbsp;calceâ q e corio fit aiantis.quâg,ut feftiis tradit nephas ueteres putaucrût mortua: pecudis corio calceos aut'fo leas fieri flâminicis:fed aut occifæ autimmolatæ.quoniam fua morte extinda omnia funefta funt.
VASI tu nung quicg adfinule.Coargutus amp;nbsp;obiurgatusalyfimacho demiphoob importa 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amorem refpondet hoc me iacis qiiafi nung tu adhunc modum deIiqueris.PROpteril
W_gt;^lain.fuhaiidi amicam tuam.TOTA in fermento iacet.ideft indignatione amp;nbsp;flomadio.namfi
-ocr page 133-PSEV.
mt fermentum maflam corrumpit frumentaceamtaut faltem turgere compellit.ita amp;nbsp;mentem indigna ^.^oundeö^ro indignatione ponitur luue. Accipe amp;nbsp;illud fermentum tibi habe.
TAM credo placet principium.a lyfimacho increpitus amp;nbsp;inclamatus demipho parefadis eius M amoribus mifiam facit mulierem amp;nbsp;eutychi Iplimachicp uerbis filio charino concedit.CER^ te dextrû nuntiû.fubaudi attulifti-EX GEnere capiunt genus.i.ex malo genere luo quia malu â«'ââ¢Â»^onfeftanf fallunt genus fuuJNGEnuum improbat.i.nobile genus uituperant. Aut capiunt genus.fubaudi malum ut improbent bonu.VETVSpuer-uetus ætate.puer moribus-ECO affitam hic altrinfecus.i.ex altera parte aduerfusJBATexulatum.archaifmos i.exulabat.ETlAMloquere lama: au des loqui quafi Iarua.ut.n.Apuleius inquit amp;nbsp;in libro de ciuitate dei diuus meminit Augufhnus fuerut olim qui opinarentur animas hominum e corpore exeuntes fieri daemonas.fi bonog ifuiffent meritoru lares dici.fin fuiflet incertum manes quod fi mali fuiflent meriti lamas aut lemures.putat ante leniures dici Ouidius mutata littera r in 1a remo.n.remures inde lemures.VT TEMpus anniætatem aliam.hoc cft ut anni tempus uarium eft ita uaria facere conuenit alia fiquidem facia uernu tempus defiderat. Alia æftiuû.Alia autûnale.Alia hibernû.Ita amp;nbsp;ætas.HABEte cû porcis cû fifcina.hoc prouerbialiter diftum ut ïomni humili genere dicêdi.nâ in uilaticis partionibus aut pecoris carnis ufum tantu fpeâamusme porco« quemadmodum Iquit Varro amp;nbsp;Iu.Animal ,ppter conuiuia natu.Aut tu his alia quoejj. nam ex ouillo caprino ^bubulo lac quoq jfumimus quod concretu in fifcinis côponitur.perinde ergo didû eft cû porcis cûfifcina ac fi diceret cû rebus omnibus-REDDE filio.fubaudi amicam.ORA ut ne mihi ira tus.pcare ne mihi fuccéfeat.HVNC fené.cu deniipho hoc dicit fe cómoftrat digito.LORIS cædite.feu licis côtundite me.ARBItri ut fint.qui tua fada intelligant qui haciilatq? iter habeant.ME VIDE, cum hoc dicit bene fperandi fignum dedit.INSCIturn.rerum inipitum.SVVM prodigerit.fuam prodigus rem dilapidarit.profligaritcj-Q^VOD bono fietmodo.ne cuiquâ faciat iniuriam.EX HAC node prb mum.ut hæc nox proxime futura fit legis principium.qua lege in pofterum teneantur-ÃB SEnum het de induftriam.propter earn induftriani qua fenes in uos utuntur.
^olwnnis Petri Vallæ placemini in pfeudolum commentarius. Argumentum in pfeudolum.
yquot; Allidorus adolefcés phæniciû adamabat meretricé.Riualis erat miles macedonicus g
M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abiens ballioni lenoni cuius erat phæniCium reliquerat minas quindecim amp;)ymbolu
Mâ ut q fymbolu ferret cu quin^ minis.ei ad fe ducenda traderet phæniciû.MuIier potio^: W I ré ap fe callidorü.q milité habebat maccdonicû.Callidorû irac^ facit certiorem qd itet ballioné amp;nbsp;milité cóuenerit.Callidorus porro feruum pfeudolü commonet oratq? ut il ylas uiginti mitias inuenianquibus liberare phæniciû poflit.pollicet plcudolus fe decep mrumballionéabdudujec^muïieré.Simo callidori paterballioné admonet, ut fibi a pfeudolo feruo fuo caueat qd promiferit fe a ballione abdudu« mulieré per fallacia.ballio pmittitfimoni fi id effecerit fe uiginti minas traditu«.uenit ergo a milite arpax noie nuntius qui ad ballioné litteras pfert cu fimbo lo amp;nbsp;minis quitus quæ a milite reliquae debebanfmt phæniciû abduceref.pro foribusitaq; ballionis ut pfeudolus conftiterat militis feruû arpagé excipittâq de ballionis familia aliquis qd fibi uelit pcundaf cült;gpfeudolus nó effe domi ballioné dixiffet picudolo litteras cû fymbolo tradidit ballioni referendas ipfe uero arpax ait in diuerforiû fe rediturû fertum^ ex itinere côquieturû quo ad ballio domû redierit expedaturûcg ut fe euocet pfeudolus. At pfeudolus ballionis fallédi naffus occafioné.charino adoleicé le adiutore finiia ficophama fubornat quafi a macedonico milite adueniété pedcrentéq; litteras cû fym bolo amp;nbsp;minis quincj quas a charino acceperat ut inde abduceret phæniciû â confecutus quod nolebat callidoro phæniciû tradit.Harpax aût diu expedias ut a ballionis feruo uocaret cû ad fe nó iri uidet ipfe met ballioné addit ut phæniciû abducat.ratus ballio fubomatu mitti aliqué a pfeudolo arpaga irridet primo. Dein re percepta amp;nbsp;fibi impofitü a pfeudolo intcUigens fele excruciat.fimo uiginti minas quas de côpado ballio debuerat fibi dinumerari poftulat.amp; perinde pfeudolus apud fimoné exultât læticia.
^J Mominum etymologiæ.
SEVdoIus.mcndax feruus quia pfeudos mendacium amp;nbsp;dulos femus.CALEIdoms.quia ca-P M^o^ pulchritudo dicitur.amp; doron donum quafi munus pulchritudinis. BALlio. quia ballo ia à ^fto.iadat.n.multa leno aduerfum fuas ancillas.SIMO.ut etià diximus alias a fimi nafi ,ppieta te.CALIpho.quia calos;ut pulchritudo na etiahonertas dicif.quæ animi quædâ pulchritudo cft aphos luméiqm fermone honeftaté p fe fertmel ét quafi uir honeftus.nd ut plios neutri generis cit cûflexû luméfignificat.Ita mafculini generis acutû hominé notat.HARpax.ab harpazo rapio, qdmili lü ferui fe rape hortes i bello dicat.Idé quocg.CAcula qa cacos malâ.oés.n.ferui rnilitü mali.CHArinââ.-qa charizomæ gratificorfigtuficar qd' fit callidoro gratificaturus.SIMIA.qin ut fimia hûanos imitaf ge ftus ita amp;nbsp;hic militis feruû qidé amp;nbsp;lycophata cui^ etymologia abûde fupra expffimus.nó ut fere cés loz létinterptari calunator.hüc.n.ut oftédimus iafinana graeci diabolü uocat:fed is eft fycophata: qué m. fticiis ferma barru uocat.PHÃniciû.a gentephæiucia uel a colore phæniceo ita nuncupata.
hü
-ocr page 134-XPORGI.pro exporrigi.!.extendi.nam qui fele lenatlûbos uidef extédere.Curaut hoe dixe rit oftendit dicédo lôgâ Plauti fabula in feenâ uenire ubi fabulæ recitabantur.
'iRAESENtis numerat quidecim miles minas.præfentes dicit in manum dinumeratas . noiit .libris debitas ut folent in epliemeridibus.i.diariis notari.CONfignat fymbolum.fignu quo mnter le conueniebatquia Cymbalio coniefto.VT Phæmdum.meretricé ballionis.El DET12 Fno.ballio. CVM reliquo.Cu qniiiq; minis quae reliquae crat.VENJente caculâ.qué diximus ____ét harpaganominari.INTERuortit fymbolo.Intercipiendo fymbolu euerrit. DICENS Cytu e fyria adduftum ienm.PSEVdolus.fane qm ex primis arguméti litteris apparet pfeudolunó pfeudU' Ium did a médacio dolofo nomé habuerit ut fit non dulos:fed dolos.OPEM^.auxiliû.HERIli.fiibau , di filio.népe callidoro.NAMfimiæ.qm óc fyeophanra.HARpax uerus.i.qiii non falfus a milite nûtiuî ut fimia.SENEXlt;^.fubaudi fimo.ARGENtû qd'er it paftus reddidit.paftus.n.erat cu pfeudo fi phalli ciu p fallacia ballioni fubduceret fe tradituri argentum quanta mulier empta findet pecunia.
. âgt;ilt;TEX te tacente fieri poffern certior.pfeudolus inquit callidoro geftanti a phænido fecumlit' teras amp;nbsp;diu gemen.quid namfitid;cui callidorus Iegédas deditlitteras:liberationéa lenone Ã1fuâ depofcétes.ac nifi detur pecunia a callidoro fore propedié ut a milite redimatur macedo' nico.pfeudolus ergo pollicet fe callidoro redépturü.LACHRYmis lauis.notauit hoc quoij Prifcianus ta laiio lauis q laiio lauas dixilfe ueteres.lVPPIter phibcfcit.phibeat.NISl fybilia legerit.i. diuiiia aliqua mulier.fane libyllas ueteres puellas oés dixerüt;qua^ peftus numen recipet:amp; a conhliis deoj enundadis hoc nomé ipofuerunt:fius.n.deosnó theus amp;nbsp;confilium non buléded bylen æoles di cebätntaq; fibyllam dixerunt quafiésou ÃouAwv.fuerût aûtfibyllæ decé:quarû prima noîara eft fambc the hac chalcidicam ueteres fmfle phibent:funt qui hæbræâ dicant amp;nbsp;uni filiol eNoe nupfiffe de cûipfo archâ côfcendilîe amp;nbsp;ipfam pdixifle quai de turri eóftrufta ferunf linguaruc^ uacietatedingua^ ufam hx braica amp;nbsp;de Alexandro macedone pdixifle multa ut nicanot refert qui alexandri uitâ fcripfit. Secunda libyfla cuius facit mentione Euripides in falanunis prologo Tertia delphis quas nata i delphis eft ficut chryfippus fcribit.Quarta italica quæ in italiæ folitudinibus uixit.Quinta eruthraea quæ bdlû immines troianû pdixit: de qua apoHodoms fcribit erythræus.Sexta famia quâ pytho nominata ferût.Septima cumæa nomineamalrhiamtalii erophfie fimrqm taraxandrâ uoccur.Virgilms auté ipfam deiphoben nominat.üftaua hellefpontiaca que in uico marmiflb nata ferf prope quoddâ oppidulû georgetiona. Nona phrygia.Decima at tiburtia noie albumea:hâc ai fit oracula eófenpfifle certiflïmaicùftis nero pfti rifle erithræâ ferunt quæ cû primû nata eft cæpit loq amp;nbsp;grama amp;nbsp;nomine fuo multos compellare.CVR inclementer dicis.pperä amp;nbsp;neqter.AT TV cita.uoca ut adfir. IN CAEra cubat. In figillo implfa. aiit in cæra in tabella.propter uerba quæ affeftfi oftendfit. Q_VASI folftitialis herba.Plinius códurdon het' ba folfticialis flore rubeo fufpéfa in collo cóprimere dicif Urumas.Dicitur etia græce heliofcopos amp;nbsp;he îiofeopiû quæ femper folé intuetur amp;nbsp;heliotropiû mains amp;nbsp;heliotropifi minus quod tropas.i. folfticia fpeftent.Heliotropiû minus in hiberno folfticio ftatim concidit amp;nbsp;exarefcit amp;nbsp;ex radiculis fuis repulu/ lat ftatim.LITTEraflt;5 interpres.fubaudi dus métis.VSVS inuéto fiet.i-opus fit nmenire.VNAE quin cg.non iteratæ:fed femel quince remorant in mora tenét.EXPRESlam in cæra ex anulo fuâ imagine, hoc erat quo inter fe couenerant fymbolu.El REI.ad hanc rem côficiédâ.DIES hæc pftituta eft.hæc di es cóftituta p cæteris.QVAE eft proxima dionyfia.i.bacchanalia. HORridularû.quæ horroremebris moueât.PVNIceos oculos habeo.i.aridos quia nihil æque aridû ac pumex.VT EXpuantuna modo, ut lachrymâ eliciantfi exprimaiitur.GENVS noftrum femp fie coculum fuit.feftus cocula uafaaheneä coftionibus apta-Alii cocula dicunt ligna minuta quibus facile decoquant obfonia.coculum ergo ut ligna funt arida.SINCOclatfi legatur.quia coclaces funt lapides duriflimi amp;nbsp;glareofi melius tamen ac fimpheius erit legere ficco oculo nec in fermone ulla apparebit afperitas quod maxime conuenit conii cis congruit«^ efi fupiore puniceos oculos habeo.VT PARfis.i.æqualis mihi.DRAchmam dare nii^ hi.drachma.quæ amp;nbsp;dragma dicitur a latinis.c h in mediam litteram mutata:fiue ut inquit Prifcianus at genteus nfimus:fiue fcrupuli tres.Q_VI me faciam penfilem.i.fufpendam.ut inde pended.Quados pc« file quod pependerat Horatius.penlilis uua ornabat menfas cum dupIice ficu.NON pluris refert. Non plus intereft.Q_ VAM fi imbrem in cribrum geras.i.genere tentaueris.nam gen qui poteft imber1cd' bro fafta fuppetat.ita fada fuggerantur ut tu dicis.MEA fi cómoui facra.ideft fi me ut polfum commo uero.ûd hoc prouerbialiter didum.nam cum ad facra uentum eft nihil ultra quaerendum efle funt uete* res opinari.DABIS ne argéti mihi hodie uiginti minas dabo.Hæc ftipulatio pfeda eft.ideo fubdic mo leftus nnnc ia ne fis mihi.VTRVMuis conquinifdtod. inclinato id.n.cóquinifcere eft ut fupra quoç oftenfum.conquinifeo conquexi preritum.P VISE pfente.feftus pube pfente é populo pfente ab his qui puberes fint oém populfi fignificans.CRVRA mauellem modo.fubaudi crepuifle.
gt;XITE agite.ballio qd dies eius effet natalis obfoniu erat amplû paraturus.qd domi fieri uelit primû pferibit feruis.dein ancillis madat ut ab amatoribâ fingulæ fuis pro ut illot e funt facul tarés afferri iubeât muneri.ITE ignaui.Nanus unde nauiter.i.folerter amp;nbsp;nauare opera.i.Diet ter opera dare hie ignau^Nauus quoc g celer ac ftremf^ a nauiu ueloarate uidet didus. Edh
-ocr page 135-PSEV.
Ãbro.vuuimç repertus homo graîo patre graius homo rex.amp; lib.xvi.nauorum împium fernarc eft in fuperatû.PJaut.m trinolaria.nane agere oportet ep agas non duftarier MALE concdiati-lubaudi mihi. Quos ego non diligo.NISI ad hoc exéplum.nifi hoc modo quo nûc.PLAgis coftæ calent.CaHum ad miferunt.Naacallo callidus eft inquit Cice.FLAâgricibæ.Qui pro cibo flagris cædi habeant. CLEPE. ideft furator.na clepto furor fignificat.un depris fut.HAR -paga.i.rape.Arpazo.n.græci rapio.VT MA uellis lupûap ouis linquere.i.latius ducas ouibus cuftodé lupum dare:q his meretricibus domi cufto* des.Inde netus prouerbiu pulcher ouiù cuftos lupus deillis diftu quibâpniciolis iniunAa aliqua cura fit HANC ediftioné pferiptioné.VALIde uaria fint.i.flagris multis uarient.VT NE periftromata quide. Periftroniata amp;nbsp;pipatefmata.ornameta funtquibâ fedilia amp;nbsp;dorfa parietu ad mefam difeûbériû exorna turut aulea altius pedentia.CAMpanica.quibus caponop: luxuria primoufa eft. NEQ_VE alexadrina beluata eófuta taperia.Quæ ab alexädria deferunt beluis exornata amp;nbsp;quaeuariaecôluûtur.Tapena.tapes tapetis arnphitapes amphitapetis.tapetu tapeti óiamphitapetiitapetw amp;nbsp;amphiraperiu.dedud at pmu tatione Ifap: ab eo cp é talpo.i.foueo.alii ab eo ep é paro q, fignificat coculco ppofter pofiris Ifis fieri pu tauerut.PLAgigera generahominu.Qui eftis holes ad plagas geniti.Q_VAM terginu hoc meu.i.lop: amp;nbsp;fcurica de tergore animatis faAu.fenliis eft no erit durius dorfum ueftm ad ferêdû uerbera:q hoc me um fuerit lorû ad uos uerberandû.Q_VI urnam habes.qui aquatu mitteris cû unia.ab urinädo.i. merigendo urina dida unde amp;nbsp;urinatores qui fub aqua natant.CAVdicali pficio .puinciæ.i ppono te oneri Icindédop: lignop: cralTiorum.q codicis nâq; ea noie appellantquot; luue.horrida quale facit refidés in codi ce pellex.unde codicalis amp;nbsp;po in au caudicalis.codex caudex ut coda cauda forex laurex.ploftrû plau-« ftrû.AT hæc retunfa eft.fecuris inqt obtufam habet aciem ut ad feindéda ligna non fit idonea . LECTI fterniator.Leâis fternédis péris.TV argenti! eluito, tergeto Iquit uafa argetea.VERfa pftega.i.feobibâ purgata.ftega graece tuguriolum dicit.pftega aute ubi ocii cauia fint fub tefto tantu.pamla reliqua pat te tag fub porticu.uerrédâ ergo eâ parte ait.PERnâ callû.perna petafoné uocat callû;qué in corpe animalis lumbum uocitamus.GLANdiû amp;nbsp;fumen.ln captiuis expofuimus.MIHI rem elle reantur. Mc pu teilt habere opes.rë nâcç ,p opibus.Hora.nûq rem facies-ûè ré lité.Cicero pro murena ré line litem dice le oportet.CITO celebrate.Celebro ab eo qgt; græci celado fieri oftédit Hora.cû inquit qué uirû aut heroa lyra uel aeri tibia fumis celebrare clio.a pidari hymnollarini iuerres.quo ilie.KsAaÃHtroaxfv- inqt. PREtio pftiné.emendo poccupem.VEL operire.cû puero dixiffet i præ recordatus adhuc qdfibi domi couftitaendit ait expeda.lN MVNdiciis moHidis.quæ mundae eé ftudetis amp;nbsp;molles.Q_VAE capiri.i. quae libera uelit effe ac iielit honorari.Q^VAE uenrri.i.qux no curet nifi uétré modo implere. Q_VAE fuæ rei.fuo comodo.POEnus annuus.Tantu mihi in poenario cogerat ut ad anni fatis fit, POPVlo proftituâ uos.e plebe oîbus uos proftibulas faciam.MAMILla nielita.mamilla dulcis ut mel.MANlpu latimi.turmarim per fiiigulos manipulos.fumpta a militaribus ordinibus tranflatione. MVNIgeruli. niunep: geftores.Q_VIbus eft uobis copia.quibus abüdatis.VESTROS pantices- feftus pantices fatui uétres ac luilli uentris partes.Indepanticofi uentriofi FRVmétu hunc annü.i.ad hunc annum eft.n.eli-pticos diftu.AEDIJium.ideo uidetur dida quodædibus exornädis fatis elfe poffit.REGEM iafonem. qui primus lóganaui ufos eft.AESCHRÃdora.a turpibus nomé habere uidet muneribus;æfchrün.n. turpe fignificat amp;nbsp;doron donù.LANIOS.qm a laniädis carnibus nomé habét.quas populo uenditant. dicunf ö4laniones.TERgoribus onerata.Tergora uocat kila bifaria aïalia.lVSSEriris hodiemihi elfe. fubaudip uros amatores.CRAS quali dircen.Lycus rex thebanotuantiopa uxore niftei régis ut Home rus inquitafopi filia fpreta dircen duxit antiopa cöclufit.Iuppiter eins amore captus mutatus in fätyrum eâ abftulit in motes proximos cuius eópreflu nati funt.Zetus amp;nbsp;amphiomqui cûadætaté eâ perueniflet Ut matris polfent ulcifci iniurias.multis conftipan agricolis lyciiocciderut:dircen tauris alligata diicer-pferunt ubi dirce cótabuit de eius nomie dirce fons emanauit a quo dircei thebani funtappellari.HVICI obfonas.i.obftrepis ne poffim qd dicat accipcre.XYSTHis.quali abrafa.xyftii.n.dicimus locum terfum iuxta iplumum apcmucolunis fuffultii ut ex uidrumo licet accipere amp;nbsp;Cicero in bruto cu ambularé ill xyfto Iquit.OLIvinadomi habent.i.olei copia ex oliuarum multitudine.Inde oliuitdinquit feftus an tiqui dicebat quii olea cogebat.ut meflem quû fruméta.aut uindemid quù unas.quod uocabuliipotius frequetari debebat q nuUu eius fignificarionis caufam haberemus:quis qiiidd oliuitaté med dicdt.CVL leius oliui.duo inquit iuniiis baflus cullei modii fexagmta.DEPÃRtere in pguld.Pergula aliquddo to pianiiopus fignificat columellatubi de mncis in pgulis aiit inquit fingulae denas amphoras pæquét amp;nbsp;iutfûilla.n.pgulæ magis q uineæ figurd obtinet.amp; pgula breue dbulacrü cameratiiqi dicta puto a pgé-do.Vlpianus de iudiciis amp;nbsp;ubiciieç agere uel couenin aliqs debeatdunllimû eft quotquot locis qs naui gat uel iter faciès delatus eft tot locis le defendi:at fi quo côfiftir non dico iure domicilii.fed tabernulas pguld:horreii:armariii;officind códuxitibiqj dillraxit egit defédere le eo loco debebit.idé de his q deie cernit uel effuderit.nd amp;nbsp;cû piäoripgula clypeû uel tabuid expolita habuiffet eaq; excidifiet amp;nbsp;trà feûti dani qd dediffet Seruius refpódit ad exéplü huius actionis dari oportere aâioné.itacp Propertius lynec dochicos uideri pót dixiffe.Atq; aiam-i tegetes putré expirare paternas. Corruit algenti pgula curua fo co.PIbide pfeffaopa,pponebatjpgulatrdfeûnb atq; poftipiam tabula latês urna q notarent aufculta h in
-ocr page 136-bat.V5Q_VE ad langorcm.pcr cKpfim diftu eft.fübaudiendum .habeas.EXECRATO.i.obfecrcs qi« turn quæas üLEO onuftos.diuites oleo.MAGIS unftiunfculo.Cópatiuo amp;nbsp;diminutino ufus:ut pn' ter folitum oftédat magis unftiim.VINO te deuinds.ebriofa es.OMNIA facis fcelefta.itocatiu^eft ft^ lefta.SVMmaturn uirum.ideftprimorum.fummates.n.dicûturutoptimates.CRASpÅni pÅnicio.^ tu corio pÅnicio qd' amp;nbsp;phÅniciu dicimusJnuifes pgulâ de qua fupra diftumpÅni quia id ob poenû.
SEVdoIe nó audis.fafta phÅnidi mentioneiam diutius callidorus amp;nbsp;pfeudolus fe côtinet^ no queunt quin ballionem inuadantiurgiis cötumelüfqà obruant.Q_VID mihi es autor.qfî faades facià .BENE curaliis.curauens.LlQVldo es animo.esimperariuus modus. liqdo aio nihil admodû metuéte.AT.BAT.pfeudolus bat relpódet callidoro.quafi nó refte fenticti ca a principio at uideret' plura iniundutus nó finit mplura loquatur.IN REM quod fit puortaris.Conucf te re ad id quod utile eft ac id primum capias ut ea res animo aduerfetur tuo ita alum uinces.i. animicu piditate.EGO mihi ceflb.ideft in danum meû.Nâ fuo natali die fupta dixit ballio fe uelle bene habere-Q_VID properas placide.interpundim legendu eft.hæc enim ballioni dicuntquot;.ut fit quidpperas ballio: cult;p is obaudieret additplacide.hoc eft clementer quicquid facis facito quo nos queas audire.PVERB hodie.cu adhuc properaret ballio puerumuult confiftere ballionis quo ballio quoq; confidat ideo ait puere.pro o puer.fubaudi confiftito iterate^ pfeudolus.NATE heus hodie nate:amp; quae fecuntur.omnia enim eo tedunt ut in itinere pfiftat ballio.SOSPItalis fuit.i.qui attulit cómodü. ADSEquere.lcedein^ quit amp;nbsp;fequere homine cótumeliis. SIN tuam eftquippiain rem.fi tuae ceiTurum utilitati. MANTA.i-mane obmatas.Liuius andronicus in odiflea cum ait in pillum deuenies aut ibi obmantds fignificat ob manens:fed ea fignificationequa fæpe fieri diciturid.n.eft mantare.lNAnilogus es i.inania loquerisi in rem meam non fint.eópofim ex graeco latinoc^.Inanis latinû logos græcû quae dicitur oratio.REAl afta agis.quae pteriit redordiris.NVNC qui eft is ipfus fciat. ordo eft nuc is fciatipfus qui eft.fenfus eft noui cd dabat mihi pecunia nunc ipfe fenouerit qui fit.mihi curæ fcire nó eft.AMBVla tu.ad puern® haec uerba.EGEtur actiter.hæcimpfonaliter ola difta funt.EGO prope modû.fubaudi feio. nimis inq fcio.IN PAVca confer quid uelis.paucis abfolue quae loqui uelis.PROmifit dare.pollicitus eft pro am! ca pecunia.lD Q^VOD pudet.quia ad fama pertmet.QVAM illud quod piget.qa refpidt rem- MAN ta modo.iteratiuu efta maneo.na matare faepe manere eft. Adderes fÅnufculum.fÅnus foenori adiuo geres.NON lenonis cft.non ptinet ad lenone rede móftrare.AVDIO.Ironice latis amp;nbsp;uultuole legen-dû eft ac cû ftomacho.NE CREdant alteri.ne cuiq quicq cómittat. EME die caeca hercle oliuuad uen dito oculata.hoc puerbiaUter diftum ut holes oporteat emere uilnqd' caro uendantptio Cæca näq; di es holes notât cæcos-i- paru pfpicientes occulatum auté dié ubi multum intueantur.LEX me perdit ni-detur autem lex lata ut fi cuipiam crederent fupra uigintiquiq minas redhibitio nulla effet nec debitor deberet quicq.EADEM eft mihi lex.ait leno eadelex pro me facit uttibi credere mihi non libeat.PER petuat data.qua ufus dandi ratione:ea utatur perpetua.INAnis incedes.uacuus ibis. APVD nouercaw lamentaris apud nouercam.i.ap me q tdq'nouerca fum tibi.TV HVius nupfifti patri.fubaudi ut callido ri fueris nouerca.DII MElius faciant.fubaudi q ut nupferim huius patri.C^VA opa creditibi.quo tibi credi modo.VNA opa-codéinó.ALLIgemfugitiua cane agninis laftibus.quia laftes ftatim deuora-turaiq intranea fintlaftes fupra memorauimus:ac fi dicat quomodo tibi crediderim qcq cui ab hæris ft des nulla.PSEVdole accerfi hoftias.poftea qinqt callidorus phæniciû uenalis nó eft accerfi hoftias ui-ftimafi^.i.facrifidemus ob ea q interptrauimus.Viftimas dicimus a uincédis hofbb^nâ hoftibâa uidis hoftia nomé habet inqt Oui.LANIos qlmoIét:HVIC facruficé.fubaudi ballioni. SVMmoioui.q mihi pro fumo loue é.AC Nimis me extis placari uolo.nolo inqt mihi honoré hoftiaje amp;uiftimap ^utma ftenftfed in ufus meos uolo.DVO greges.duos dicit ut Lepe fupra.GREges uirgaie.i.Ieftores q te uii-gis cæda't.ADEGEro.cópulero.AD Lltationé.ad ipetrabile facrificiü.nam id litare eft.EX TVA re.de tua utilitate.CVM ïteftmis oibus.hocirriforie amp;nbsp;pinde ^nudatione adiuuâdû eft.ASSifte altrinfecus. ab alterapte cófifte.LITE utar manu.loco litis ego uerberabo.Q_VIPpini.ncgligcri uox eft.BVSTIra-pe.q ex bufto rapis mortuos. BAbæ.hoc aduerbiû græcû eft quo nos pro îterieftione utiniur négligez tis.BOMbax.Iterieftio quo negligétis.IN PERtufum.duæ funt partes fenfus é nos î doliû perforatum difta ingerimus.OPErd ludimus.i.nihil agimus.Q_VASI caflà m nucé.i.înané,ab eo qd 'é careo carni caffum.SICVThæceft pftituta.ordo eft ficut hæc dies pftitura.i ordmata.TVI mifereri poftulas.utme cómiferatione erga te putes cómoueri.VTMVrenâ coquus.hoc in amphitryone diftû.NON qui mgi las dormiat.hoc puerbiû fumptû eft a cepione q pararenchus eft appellatus nó oîbus dormio.is nâ^ 1^ dormire limulabat quo uxor impunemercharef ciufq; meminit Lucilius luue.qnoqi.Doftus amp;nbsp;ad call ce uigilati ftertere nafo.Q_VID es fafturus.qd cóftitueris inqt facere me admone.Q_V1 certi fient.Q® ftabiles amici.FAXO adent.facia pfto erit.POTIN ut abeas, poffibile eft ut difcedas.
~OSTq illic hinc abiit.Pfeudolus fecum cogitat quomodo aliquem argento poffit interuerte be.DICTIS dapfilis.largus pfufus uerbis.ab eo qd' græci dapto dicûr.i.comÅdo un ét dapes uiftæ.DETExûdâ.ualde texûdâ.VOLVI ïcipc tragnla.i.ordiri iaftû a traiidédo trâgula.EX HOC fepulchro uetere.i.fine decrepito pximo utfepeliaf.SERmoné lega.Auribus concipit
PSEV.
/^T^iDE danofis.Duni fimo cum caliphone filii fui callido« queritur interperantiam amoris in temenit pfeudolus qui pollicetur fe effefturum ut uiginti minas dinumeret pro liberada ami i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ca callidori.Ait ergo fimo primum fi oportuerit de eis qui danu faciant maioribufe pamatori
pKâz 'bus eum deligere qui fit diftatotnó potius quifq q meus diligeret filius. ATHEnis atticis. qa »tres athenæ.Varro cû trinae fuerint athenæ ab una didi athenæi.Ab altera athenaufi.a tertia atheneopo litæ.feftus autë quadrurbé inquit athenas aftius appellauit quod fic ex quattuor urbibus in und domici lia contulere braurone eleufme piræheo funio.ET SVbolermihi in fufpicioné uenit.HAEret hoc nego ciû ambigui eft quo tnodo poffim hominem interuertere.COMmeatu uolui argentarium ptoficifei. ideft uolni profidfd:ut quéadmodû ad exercitum cómeatus fubportatur : ita ego ad commeatum arge tariû.ab fene auferendi ad herile filium cótenderem callidori.NIHIL eft pdæ pdonibus. pdam nuJJa nos pdones poffumus auferre.SI MEO arbitratu liceat.Si me arbitrio fiat.NEQ^VICq uis.Fruftra hoc tibi.VIRItim potuit difpartiticr.Tam magnimali inquitat^ flagitium ut ingens multitudo populi particeps elfe potuerit ut Unguli fud haberent partem.SI PAtriflat hlius.i.patris mores cófeflatur Åsu qpaud.oiuppiter.uocatiu^ enim eft a nominatiuo jsuo.EST pædagogus.i. ad male faciédi cuftos. SINT illa nee ne.ni uera fint an non fint.BON VS animus in mala re dimidium eft mali.Si bonum in quit aîum habeas ubi res fit mala mali pars dimidia auferef.Q_VASI bafilici.i.regifici. Qiiia bafileus græce rex didtur.PER nebula nos met feimus.Cognouimus inquit in obfeuro rem ufq quac^p explora tifiimd no habetes.SOCRAtem tecuin loqui.i.td argumetofum amp;nbsp;argumetis infupabilem q focrates apud Platonem difputat. AEDIS aurium .i-fpacium per quod uerba ingredi mea polTint aurium tuaru facuacer iierbis meis.i.me audias.HERCLE quin ut tu pdicas.Ironicos diftum ó c irrifonepronidanz du.DELphis refponfum dicito.In delphis enim oraculi fuit apollinis in phocideiun amp;nbsp;delphicus apol Io qq Macrobius aliorfum noiat.Delphos.n.inqmt graeca prilca ligua folus dicit:unde amp;nbsp;adelphos frater qa no folus quia inter estera fidera ita emmet fol ut prope modi folus habere poteftaté mdeaf eade ratione amp;nbsp;a latinis fol didus-NEGAS mei effe liberate qua uelit arnica prohibere.Ordo ucrboieeft fi-mill amp;nbsp;fenfus negas mei.i.ad me attinere fubaudi filium meum prohibere qua uelit amicam liberate. KaTacravTov Kc ti Tou Tov.i.per te ipfum amp;nbsp;hunc fubaudi filium meum.ECQ_VAS uiginti minas. Ec ce quam hac pecuniam.PARItas.i.multi paras.VT A me auferas.ut mihi fubtrahas.puerco To iva Kat äuTocr Epuaoaxup. Liberetur fubaudi amica:quo étipe libéré.fubaudi me.EN Tibi fatet.uerba calipho nis.PRAEgigni mali.nc tua cognitionemalus euaderes.1STVC.fubaudi qd'abfte mali. ILLVD.fub audi qd afilio.ERAT dieculæ.i.parunlæ diei Iterualli.STREnue.acriter fubaudi fuma. EXCLVDlto mihi hercle oculi. Eruito inquit mihi oculi fiargéti dedero.SdO dabis.fubaudi uiginti minas.TE ætaté.i.q diu uixeris.MORtalé graphici ii feruathdé.hoiem uerfutiflimi fifacit qddicit. EAM circi ducalepidule oém.liberâ illa faciédo nenufte ab lenone aufera per fallacia.VIRtute regi agatocli ante-cefferis.qui in fidlia multi probabat.Q^VANtus.fubaudi fum condar in piftrino.DABO inquit. Dici to inquit calipho dabo.ARGENto drciuertat.i.falIdt.STlIis me toti ufqj ulmeis eoferibito lenfus eft fi unqcouenimus inter nos nulla caufa eiit.quin toti corpus mei ita uirga^ uibicibus facias infigniti qliber litteris eft ifignitus.Sane feribere coponere unde feriptorautor fcnptoie.Hora.Scriptor honora ti fi forte reponis Achillé.Cicero in P.Clodii.Quaere hoc eft clodio fcriptoré legi tuait:.afcriptor ait q1cxépli ducit feripta amp;nbsp;fubferiptoribidé Cice.demq; ille nouitiâ ligur aferiptor amp;nbsp;fnbfenptor tuoSeri ba uero q publica monuméta fcriptis notat ibide Cice.feribsq nobifei in rônibus monumétif^ pu bli cis nerfanf nó obfcuri de meis ï re publica beneficiis fui ludicii decretiq jeffe noluerit. Scribas etiam inqt feftus,pprio noie antiqui librarios amp;nbsp;poetas uocabat a numero dicunt feribs eqdé librarii q tones publicas fcribit 1 tabulisitagg ci Liniâ' 'Andronicus bello punico fecido feripliffet canné q? a uirginibâ e catatu qa pfperius res p.populi R-geri espta eft publice attributa eft in auétino aedis mineruae m qua liceret feribis amp;nbsp;hiftrionibus cófiftere ac dona ponere in honorem liuii quia is ét amp;nbsp;fcribebat fabulas amp;nbsp;agebat.DISTVRBA quas ftatuifti machinas.diflipa q teci fueras machinatus.FLAgitabere . Vt ea dinumeres pecunia.OPEra dico.i.tribuo eft.n.dico dicas.CONcedere aliquatifper.paululi modo egredi domi.CVM cócéturio.donec cógredo quafi céturias.FACInus magnitimido cordi credere, fi qui dé ex corde oésemanat cogitatióes bonae uel malæ.CVMhoftibus cógrediar.mani côferâ. MALIcia frauduléti-ab eo qd eft fraudulés.na amp;nbsp;fraudulétus frauduléra frauduléti ét dicimus.MOS pduellis.i. hoftes.BALlioné exbaliftabo lepide.i.iaculabor taq e balifta.é.n.balifta ad iaculadi iftruméti qa bal lo.idé é qdiacio.ADMÅmre.qd nie admunire hoc é eo mó adaptare ballioné.n.oppidi uocat.HVG meas legiones abducam.i.meumfpeophätiarum exercitum parabo in ballionem.OPPIdum hoc uetus .i.limoué fené.MEVMexercitum.mea promiffa.OPPLEbo niecum.implebo ficut amp;nbsp;me fubaudi cra-pula.M[Hl clara amp;nbsp;diu cluat.i.grâdîa fafta q memoret logo téporemeq jcôdecorét. IGNOrabilis obii riturquumhi inqtincognitus obuia faftus eft.HVIC dabo mlidias.adinfididdi me comparabo.
lEOCi funt ati^ ha: regiones.harpax cacula a milite ad ballionem miffus ci litteris fymbolo fir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quinep minis quae debebant ballioni pro phæmcioait phænicii fecum abducat pfeudolo
â obuius a quo dolis fpmbolo amp;nbsp;litteris interiiortitur ci fe ballionis ferui fgrum uocat. AB h iiii
-ocr page 138-HERO.fubaudi milite macedonico.SI TACE tacete.fi uox eil iubentîs filentium. HOC fuortat- pgt;^® occupabo ante alia.HVNC ftratioticû.i.feruû militaré.nam ftratiotes dicitur miles : unde pofleffuuâââ ftratioticus ca.cum.COMpédiû ego te facere pultâdi uolo.hunc labore miiTurn facias:q ad pullando^ püner.CONdus promus.i.códo domi q afferunt amp;^mo quæ prolatu funt neceflaria qprocuro pö®* t^VASJ te dicas atriéfem.Atrienfis eft qué Ariftoteles tamian uocat qui familiæ peft ac difpefationi-VEI tu me nouiftigétiûd.ubi cognouifti me a milite huc ire.ANTIdhac.i.antea.pro ante hac ad niti® dû hiatu uocaliuni d iterpofitû ut redhibeo redordior óe fimilibus.Q_VIA uidere inde effe.qa iquitiâ* hi a milite effe uideris.DIES pftituta eit.i.ordinata utnûtiû mitterer.ARGENtû accepto.baHionisn®' mine iquit qd' affert accipio.EXPENfo.i.pro familia facio ipédiû.ET CVI debet dato.iteratiuû uerbgt;t eft dato.PRVMptas refauros iouis.i.frequenter promis itidenr iteratiuum uerbuifi etiam inquit fis P® mus iouis.NETV ftrenuas.i.ftrenuum re facias. Q_VI furcilles fidé.i. exiftimationé med peffum dct* feftus furcilla fine furcilles quibus homines fufpendebät.ARGENto circûducere.ut argentû auferam fallere-Q_VIN prouocas.i.an ædes uocas.HOC febrtn tibi effe.quia non licet tibi habere inde tibi %* bris uidef oboriri.HOCiniicere ungulas.dccft in ppofitio ut fitin hoc fubaudi argentum.AduertédU' ^ ungulas dixiffe quæ animalium dicunt coUedum ungue habentiü ut equorum hic auté diminutiuU ergo amp;nbsp;ungula amp;nbsp;ungaicula.ATILlic.uetufte ditium.nd ut nunc ille illa illud ira ucteres illic illæcilW dixere.NE Q_ViDharpax feceris.i.rapueris quippid quddo quidem nome a rapiendo inditu.ECO dc uortor.i.diuerforiu habeo.ANVMillam doliarem.quæ uenditat dolia.CLOdam.i.claudd nepe daU' dicante quia ut fæpe diximus o amp;nbsp;au apud ueteres fuecur reciproca.ME VOlo curare-ibidem quiefeett-NEIN quæftione fis.Ne quærédi mihi laboré obiicias.ARCESfante.euocabo.SANE cenfeo.bn fcc® us.IVBE fis te operiri.i.iube fi uis tegi nd ab eo qd eft operio unico p uerbuadmu cuius paffmuopiot«
II IMniortales.Pfeudolus lecu ac fibi congratulatur fortuna^ laudatfud:qud eundis rem hU' M d I 1manis pferédd autumat quod ea adueniens fapientes.abiens ftolidos faciat homines.ILLlG / l nbsp;nbsp;/xhomo.fubaudiharpax.SVO uiatico.i.fuo acceffu licet maticu.pprie fit uiæ impenfa. CAVA'
ta eft mihi.i.eruta.EA CORnucopiæ eft.hocipfnni conuicopiai aiuntfuiffe acheloi qui cûfc in diuerfas formas traimutaret cû hercule coHudatus mutatus in taurum cornu priuams eft. quod in i^ plo fortunæ collocatû floribus plenum annonam hubeiem fore oftendebat.Inane ftenlem. Alii iderà cornu fuiffe amalteæ capræ tradût quæ ioueni aluit infantem quod neflar amp;nbsp;ambrofiam effunderet.Eà copi pedore.Nonius copi pro copiofo.Plaurus in plèudolo areg ego.Tur.in epichero, te quidé oîuin iam pater cope caufa rem facit.Pacu.in phiboea o multimodis uarie dubium amp;nbsp;peofpemm cope dieim DOGTVM hoïiim.4 gt;dodo^ de hac fyncopa fupra abüde didu.CVPIenter dan.i.cupiditate alledipf timâ.IGNari.bn ne an male ceffuie fit.Q_VID i ré fir.ad utilitate attineat.!AM fatis e philofophatu.qW hæc a philofophis difputant amp;nbsp;i comoediis fere uulgaria,pfeiunt fe coargues ait fatis ee philofophatu* AVRichalco cótra.i.fi emat aurichalco n erit cani. Admonuim^di.fupra aurichalcu piatu auro a ueteri bââ.COMmétâ fui.i.côfinxi.SED ueiut eccù callidorus.dû*hæcpfeudolus loqt'Caliidor âobui effcdVlb atqj amara.Nadus litteras cû fymbolo a milite pfeudolus cómonuit callidoie utlue* W d Wniret hoïeni q ad ed ré trdfigédd opitularet is ergo fodalé fuü adduxit charinù DVEcia atq; 1 ^^mara.q pro me amp;nbsp;q cótra me.MORtalis graphicus.hó uerfutus. HEVretes mihi eft. græce
EvpHlHcr.i.copeztus.C^VO iter.In qua parté eas.lN Libello hoc obfignato.i.in litteris ami lite obfignans.ILLIC hó eft. intertogahue legédû eft.an ille eft de quo mecû dudû locutus es. Deinde fubdit ut ipfumloquété audiuit.VT PAratragÅdiat.i.ut tragico more turget amp;nbsp;iflaf.tragÅdiæn.oés ob pfona^ dignitaté amp;amplitudiné turgidos fermones ufurpdt.para ppofitio é græca tragoedia quo^ uerbû græcû ergo patragoedia de uocib græcis latinû formauit uerbû.AT falté brachy.breue hoc é bie uib'â.ADduxi uolui dicef.adducüt.n.n afferut hoïes.lNTercæpi éi fymbolü de medio eripui militisà ballióis.OS fubleui mó.i.ipofui fefelli.INVEniensppcre.copictispperdrer.PRO fua uirtute. Callidita te aftu.NVNqd refcrt.Intercft ne qcq. Q_VINq; luens op'âé.opquot; iqt é ut id iuentæ fint.N AM unad.xx-quoq; uel uicéa mihi debet fimo.paulo.n.anpmiferat fi baUio fallebat fe traditure.CHlamyde amp;mache ra amp;petalo;hæc oîa militis iter laciétis.deqj iterptatóe abüde fupra.EX Charifto.i.ex gratiofo nd charis i-gra gtum charitos amp;nbsp;chariftos facit.amp; chariftos quoq; fuplatiuu gratiofiffimü.n.fignificat.VScj a eda bulis.fubaudihüit fapiétid.MANVleatd tunicd.i.cü manicis.nd fine manicis uetuftimmi tunicas gefta bdt. Vir.Sd tûicæ nidicas amp;nbsp;hnt redimicula mitræ.ECqd hétis hó aceti î pedor.Nû îqt.n.î corde acumé é ei aliqdab acumie-n.aeetû didû.lNDIdé ecqdhét.Itidé iqt hét ne aliqd dulcedis li dulce qcq op^fue lit depromef.ROgas.iterrgas nû hæc héat.M Vrind paflü defrutu.Pl.i.iii.fabiMofenii^hisuerfib â decre uit.Mittebd uiiiu pulchrimyrind.Pané amp;nbsp;polétd uinü myrind.amp; i achanlhöe fcæuold quoq; amp;nbsp;læliû amp;nbsp;ateiû capitone i eadé Inia luilieuideo qm i pfeudolo fit qd' fi opus é ut dulce pmatide ecqd béat roga murina paflü.defrutü mella qb' âappetnó inter uina mo murina fed itefldulcia quoegnoiatù Fe muria gns potlóis q grxee dr vtkTup.hac mulieres uocabdt munold qdd muriatd uinüqdam id dici putateX uuæ giiemunnæ noie.No.lord côfedæ potióis gei? grddæuis aptû.Varro de uita patrii i prio antique mulieres maioresnatu bibebantlotd aut fapdaut defrutü aut palfum qua murina qdé Plautû appellare
-ocr page 139-puur.Sapi fp nücneHirü dicimus muftu ad media parte decoxerät.Defrutu fi ex duabus ad tertia redegerat deferuefaciedo.Palfu .Varro de uita patru.paflu noiabantfi iii uindemia und diutius coda legeret camqjpaffieént in foie aduri.Moriold. Varro de uita patriiuino addito pafib lotamuocare cÅpere: mu rilam nominabat qdâ ex unis exprelTum erat paffum ad folliculos reliquos amp;nbsp;uinatia earn dicebant fapâ. MELLItu meld.alüs rebus ämixtum.QVOIVSmodi.cuna admiratione legenda.i.eiufmodi cuiufmo di dicere nó quæam.INSTItuere quonda coepit thermipolia.i.apotecam ubi callidae uenderent potio -nes ueluti fupra quocg diximus:amp; in curgulione cü de graecis locutus inquit.Quos femp uideas bibétes effe in thermopolio ubi quid fubripuere operto capitulo calidû bibuntJta igitur legenda potius exifti-niauerim:q ut quida cenfent monopolio.i.ubi unus dûtaxat uédat.IN RE aduorfa.ubi res aduorfetur: fit ne fefe uortere.TVRBO nó aeque citus eft.Turbo quandoq; uiri propriü:fed tu genitiuus eft rurbóis. Hora.Turbonis in amus.Cum auté genitiuus turbinis duo fignificat:quem græci trochum uoeât a currendo nomen habes quo lufitant pueri:amp; que græci tiphone dicunt nempe uentû aufteriflîmû qui qua dolt;ÿ fubuertit nauigia amp;nbsp;radicitus conuellit arbores:ficut Ãi ecnephias.Dubiû ergo eft num per turbine uentum an trochum dicat.ECQ_VID argutus eft.nunquid acutus ad inueftigandu. nd inde funt argu -nienta.Arguere enim acute oftendere.Nam amp;nbsp;argutum erid ftridulum Virg.Arguto coniunx percurrit peftine telas;amp; argutum breue.PLEBEfcitum non æque feitu eft.q plebs legé fciuir plebefcitû diftum a plebe enim amp;nbsp;feiieo fit plebeicitudicut qd fenatus fenatus decretum amp;nbsp;fcnatus côfulnuquæ tarnen ita di ftingunturmt Feftus inquit.fenatus decretum a confulto.Aelius gallus fic diftinguit;utid dicat particu-lam quandam efle fenatus confulti ut cum prouincia alicui decernitur q? tantû iplùm fenatus côfulri eft Scita autem plebei appellantur ea quæ plebs fuo fufFragio fine patribuslulfir plebei magiftratu rogante. SVBdititium.i.loco alterius pofitum nempe pro feruo nuliris.OMNEM fabuld.i.rem omne quæ mihi foret memoranda.ita enim tabulam dixere ueteres a fandomnde natum prouerbium lupus eft in fabula quo Plautus Tereutiufq; utuntur.Iuue quolt;$.Itnoua nec triftis per caftas fibula cÅiias. NVNG liquet nûc defæcatum.CIarum eft ac ab onini fæce femorum.OMNES ordines fub fignis.a militibus fumpra tranllatio:ordines imperia eorum qui in magiftratu quo utitur fæpe Cicero.fub lignis fub uexillis.AVI fuiiftra.Nam fæpe bonum augurium putabant ueteres auem a finifteamnde illud Virgilianum.Sæpe fi -niftra caua prædixitab ilice cornix.HOC ipfum opidumOpidum. dicit lenonis penucadatr.
.VISERuitutem dii damnunt.Puer ballionis qritur feruitutefuam apud ballione mileramamp; ^1c infÅlicé efle.DII ddnnnt.i.pbcnt.TVRPltudine.Iibidinis dicit inréperantid. MVLtafi^ ærû-E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nas ddnunt.multas ddt caIamitates.Labor.n.inges amp;nbsp;uix fupabilis ærûnaninde amp;nbsp;Herculanas
. ærunas dicimus PR AEfulgior.prx cunftis quali fulgore fuminfignis. CVRET tandem niti-diufcule.Curam mei habeat ut aliquantulum modo nitefeam amp;nbsp;elueefeam.INTERminatuft.inter alios lingulis minitatus.FRVCTVS eft fullonius.ut ita conculcer ut fullones ueftes ipfas.
lIp^nZJRVM coqnu.Vt abies domo ballio in macella pftinatu dculeta amp;nbsp;coqua côducédû nunc cu eo colloqfaliqdiu:amp; is fe cæteris pfert coquis.In coqnaria re adminiftrdda.FVRInu é fojs i.furibus referrii.INOpia.fubaudi aliole.NE ILlu qrut.ne exuruntinqt eu. SOLVS oblefibr
__^ri.folus affedi in foro.SVBlgere.impellere.nam nauim dicimur fubigere cû aliquo eamim pellimus?Virg.Non aliter q qui aduerfo uix flumine lembum Remigiis fubigit.CONdita prata.i.her-basquæ paflim in pratis inueniuntur. Prata quafi parata utait Varro q? citra ullum laborem humanum parentur,ATRVMolus.qd græci hippofelmû amp;nbsp;agriofelinü.i.ingens apium fine agrefte apium. Altitudinem enim reliqua fuperat apium.Vim hét ut medici phibent potu in cenomdle ad meftrua dtdda amp;nbsp;rigores febriles fedandos nó modo potû:fed ér,illitu ftraguriæ opitulatur tam radix q fruft.BRAS ficam.Qua Cato ufus eft in multis ægritudinibââ:uei « hebetat uifû humore gignit meldcholicu. Dup ex tarnen eft una quæ domeftica:altera agreftis.Ciemaiplius domefticæ magis ftomacho confert ce urina at.lallum auté ftomacho improbum ee uentrem perturbandus fuccus crudus cum iride amp;nbsp;nitro potus aluum mollificat cum uino potus læthalibus morfibus opem fert.Vt cum farina fÅni græci amp;nbsp;aceto po dagris amp;nbsp;artretids-i.articularibus morbis.attraftus per nares folus purgat caput.folia ipfius p femel fub afta cuni farina aduerfus omnem inflammationem amp;nbsp;tumorem fadunt.Herifipelata amp;nbsp;lepras cum file carbunculos eurat.â¢fluorem e capite capillorum retinent coafta amp;nbsp;mixta cum melle.Cruda autem mdfa cum aceto lienofis profût.Decoftio mfq; ipfop :potum aluu fubdudtmeftruaq j citat.Flos eius prohibet partum.Lentes abfterget e corpore.Caulis eius uiridis ambuftus cû radicibus amp;nbsp;dmixtus porcinæ adipi uetuftæ doloréij lateri fedat fi loco fupponat Eft amp;nbsp;tertia fpecies qud medici brafficd marina uocannq guftu fubfalfa óeamara eft ftomacho improba.non dubiû igitur qui olitoria intelligat brafficd. iiépe q in hortis fæminaâq cofta amp;nbsp;refrigerata amp;nbsp;recalefafta pniciofamnde uetus prouerbiû bis braffica mors . BETAM.Hæc uulgaris herbamn amp;nbsp;Perfiusiçp haud deceat plebeia radere beta.Citat aluû amp;nbsp;fuccus eius radicis p nares attraftus purgat caput.BLITVM.olus eftprius nihil hns comodinili ad aluû mó dtdda EO LAlerpicu.SoImus apud cyrenenfes pterea fyrpe gignif odoratis radicibus uirgulto herbido magis qarbuftoicmâ e culmo exudatæftatis tpe pingue rofidûidqipafcétiû hircoR :ihæret barbulis ubicu arefaftû molcmt guttis ftyriadsiegif ad ufuminelaiemel medela magisidiftu eft primum lac lyrpium
-ocr page 140-qm manat î modiilaflistdein nfu dermate laflerpiciu noîatu.DILuût.difeutiut amp;nbsp;aliis amifeét rebâ. Pet fms-Dilins elebo^ certo cópefcere puto.TERItut finapis.Dr amp;nbsp;finapi amp;nbsp;napi:amp;inde finapifmquot; âquo HiÃ' did utunf ad totu corp' âpurgadu:fiiccus finapis cu hydro meUe afpitati arteria^ medet amp;nbsp;tofilis medei gargarizado:dtat fternutameta:comitiali cófert morbo cófert ifehiadids amp;liéofis ac,prius oi dolori ubi opmierit ad cute fundit^leuare qppiadade purgat.alopeciis amp;lepris cófert cu meile uel adipe:fedipetigi ni amp;nbsp;lepris cu aceto. Cu ficu aut ipaefu auriculae auditui pdefiHonitufq; ämouet auriii.Eius fuceVu mei le uifu acuit.SEID ftrigibus.ftringédo amp;nbsp;lacerâdo inteftina.Q^VI ,progarc.lögms ,pducere- ClCllédtu. forte melius duo uerba utlit cici.i.galla:amp; lindû.nâ lindû ponit atheneus ad lâpores cócinados cû mj^ rha calamo ftyrace amp;nbsp;barro.Q_VANdo i patina feifetdi.ita ueteres fcido fecerût pteritûâdeo adhucpiW fyllaba corripit'.AD NEptuni pecudes côdiméta lïït.i.ad pifces.ATq; terreftriù.i.uitâ agétium in terra-OMNIS opio.oés tego ne qdfpurd in eas cadat.CEClmâdro códio aut paropfide.fpés uafoj ifût. pa-roplidé poliumâ accipe:quâ ét fcutellâ dicimus.Cic.in qónibus tufcul.Collocem^ i culcitra plumea:pial tria adducamâ;cedricû incedamâ:demus fcutellâ dulciculae potióis aliqd.amp; luue.Multa magnatj paro* pfide cena.a para ppoütöe amp;nbsp;opto:un obfoniû diftû quali edulm dicas.NISI miluinis.aut aqlinis ungo hs.adund.n.fût haj zauiû ungues.Aduertédû rurfus q? ungulis nô unguiculis dixit- TVq meus es. lui! alloqt feruû.PROperes âmoliri.feftines a .pfpedu huiâamouere.Q_VO gradief.i.in aliqué locû greffe tulcrit.TENEto altrîfecus.i.ab altéra pte.Sl CONqmlcet i.inclinabit.Pnf.Vnû inuenit in fco delinens uerbû ap uetuflalTimos cuiâpteritûin xi .ptulerut teftc capro.coqnifeo conqxi.Eft aùt cóqnifco caput in clino.Pôponius in uacca uel marfupio ait limul introueni accelii ad piem fudi manu î terra ut cubabat nuda ad eu ut coqxi interi mulieres côfpidût.VT MEdea pelia recoxit fené.fecuta iafoné medea utDio dor Lautor eft in theftalia cu uellere aureo ad pelia rege medicamétis fuis fe uetulâ foedauideri deditpct fuadés ut oés ita peliæ filias pofte a feneftute in iuuêtuté rcpareicüq? in cocobü ueruecé imiliftcr agnült;5 eduxilfendixilTentqp cur fe ex uetula in iuuenilé ætaté no reducerernd quoq; egit.âmotis näq; pigmetis qbus uetula apparebat:puella euafit.peliæ filiæ idé arbitratae pii luo polte fieri piem cocobo ampliftimo imerfu cocoxerut.Interi ut ftatuerat medea e fublimi reflo face iafoni fignu dedit ut noflu lubirct urbe atqiita potifdmpio eft.Hic tn coquâab eo q? medea pollicebaf ait ad iuuenilé reparatu eé ætaté. recoxit aut fené dixit.i.a fenili aetate reuocauit.id n.re ppolino ualet.na cofluuetus dixerut ueteres.Hor. in fet' monibus.Plærûçp recoflus fcriba ex qnq; uiro.Seruiâquolt;5fup illo Virgi.amp; robore coflo. Aut antiqua haftâ fuiffefignificat.nâ multi tpis aliqd coflu uocamâ.Ita pii.Vt ramale uetâpgradi fuber coflu. iSTuc unume coqnare.hoc iqt q? nue coqnas ap me qn mihi cóftiterit. VEftras furtificas manâ.i.ad furtuiftm flas.MVliere iteruorteret i.auferret mulieré eaqjmepriuaret.Q_VIcq credar.i.ne fidei eiâcómittat aliqu /â'''âquot;^^j^TVNg quéq.Pfeudolus limia fycophâtâ in dolos inftruit ut ballioné adeat: ipmq jphaenido drcuueniat.MALVS cu malo.ego cû fmiia no fatis mihi caui.VERbereâ ftatuâ.i.dignâ net* I1benbnqppeq! ita me illuferit. VT magnifice îfert fefe.magnifico acceditapparatu.STRAtioti-__eus hó.i.q effeflus fim iâ militaris g ferui militis uices gero.CLVEar.céfear.VOLO qd' oece* jptuftagi.qd ncgoci ftincepinrpfeq.DVM ille dormit.Donec harpax cacula in diuerforio gefcit.QVl * pót.quo paflo qd * polliceris fieri pót.SATIS códecet.i.an fatis militaris uideaf.TVN id mihi.fublanaiv do hoepnûnâdü eft ut uultus fenfum admuet.MEDItati funt doli dofte.Paftiue meditati font, q cnim nunc deponentia uerba olim omnia fuere comunia. 1STVC aliis dare condidici . Blandimenta inquit ifta tua tibi teneas aliis ipfe obiicere foleo.OBTRVdere non potes palpû.obiicere mihi non potes adu' lationem.palpare eft uerbis maiiiiq; mulcere quépiam ac etiam muneribus.Iuue.Quem munere palpat cams.Inde palpo palponis.Perfius.Ius habet ille fui palpo quem ducit hianté cretata ambitio amp;nbsp;palpum palpi blandimentum ut hic.PVLPAmentis.ideft e carne condimétis qd' dentibus pulfetur pulpa dida-AEDES hifcunt. diducuntur:aperiuntur. Hifcere Stenim ab hio hias: amp;nbsp;iteratiiium ito itas-ideft ricini diduco:unde amp;nbsp;hifcere loqui niodo aliquid-Iuue.Si quid tentauetis ung hifcere.NON prouerfus. i. «* fla uia aduerfus lenoné fed tranfoetfosit.Q^VASI cancer folet.ut folitus eft cancer incedere.
INVS malu.Pfeudolus in inlidns obferuat gdagat limia cû ballione.limia quafi ignarus bal* Ãnl lioiié addit:quo facilius ipmpducat in ifidias.NIHIL ét dû harpagauit.Du fyllabica adiedio â I Hé ut nû.tâ.n.ueteres ét dû g ét nû dixereJn freqntiori tn ufo ét nü.pfertim citra Ciceróis æW' TM r ^ iunionbufep.Semel Virg.gtû meminerim ulus Celfus.Pli.amp; nônuUi alii frequétiâLharpaga uit rapuiTPROximû angiportû.Vbi mæ nô fit exitus.ME DEuorti iufferat.Quafi fit a milite ira loquif Q^V OTAS has ædis.i.num primam fecundamue domum mihi incertum eft.IGNObilis.abiefta: into gnita.ADIT refta.fubaudi uia.SALVS dataria.quam tibi uelim dare.TANTVNdem accipies, quia ut tu quidem a me falutabere.PAVCI iftuc faciunt homines.fubaudi ut fe cognofcant.Ex oraculo enim e cognofee te ipfum.luue.e coelo defcendit ypÅoi o-auTop.Platonis interpres in primo de legibus inqt* Qiiidâ aiunt hoc pceptû Chilonis philofophi Alii aût labiis eunuchi iuuenis.Alii aût aiût çp interroga' te Chilone apolliné quid eét optimû pythia refponderit cognofee te ipm:qd'ipfe quog; Plato eöfirmat-SALVVS fû philofophaf.^uerbialiter ab eo cp faluus fû:faltat fenex dicebat ' ut in captiuis diflû é. PER folfor parietû.g ad furandû paratas fodit parietes.PVRVS put'''.purü purgatu dixerut ueteresait adhut
-ocr page 141-PSEV.
rt
ï' it 1^
apudiurifcófultos aum puril.itu.Et alphenus inrifcoiiiJfzur é apudAulu geliu inqtpuryputu iialdepugt; rü:ficutnouünouitiü:amp; ,ppiü ppitiü augere ateg inrédere uolétes noui atq j ,pprii lignificationé.Nó pro bat Aldus Gelius illa fimilitudiné.nouinü.n.dicit nó magis nouü:italt; 5 a putado putu dici putat.i. nou neceflatia auferédo amp;nbsp;excidédo relinquédo^ cp fit fine uitio:amp; pinde in carthaginéfi fbcdere argetu pu tu eft diftû quafi exputatu cxcoftûqroîq? aliena materia cares emaculatu amp;nbsp;câdefadû. HARPAX calla tor.harpax proprium:callatorappellatiuu ab eo q »calo.i.uoco dicunt græci.Latini calatorem nuntium quem aliquo mittant negocii obeundi caufa uel uocandi caufa dixere. VTER remoratur. Num ego te in exhibenda pecunia:an tu me in tradenda muliere.
y ril
15 lH üf P ci
EIOREM ego lioiem.pfeudolus fecu metuitme fimia qq cautiflimâ aliquo allueinet mo uel aduerlu fe couertat.MEtuo amp;nbsp;formido male.Metuo ne qd erret:formido ne qd mali aduerfu me agat.lN RE fecuda.ubi res uertit bn.MIHl obuertat cornua.Aduerfum me fe cóuertat.SI OCcafioné cÅpit.fi opportunitate héat.HVNC cóparem metuo meum, ideft fimiam qui eft mihi par in aftu.NIMIVM tarde egreditur.Hoc folentauide expeftantes ut omnia tarda uideanf.COL ligatis ualis.a militibus funipta tranfiatio qui monentes exercitum uafa dicuntur colligare.Cor ergo in quit meum expeftat ut expeditus ihm fi non ducat mulietemmt e corpore effugiat.
EPLOra nefcis ut res fit phÅniciû.Simia fecu abducés muliere fe ad milité abduci exiftiman ' cófolatitarditatifq jab pfeudolo arguif.GV1AM te eé uis.i.cuius cupis eé nempe caHidon.
VAEfo defedifti.i.defes fuifti.CORretufuft oppugnado pector.Acies ferri alicuiMuræ ali materiaeimpafta retudit.Ita ergo amp;nbsp;mucro cordis in peftus fubfultans: retufus inquit eft. HiNC metimur.ideft abimus acceleramus quo greffu milites utuntur:fed dixit gradibus militariis. 'Et* go non modo militatis amp;nbsp;militare:fed amp;nbsp;militarius militaria militarium*
if' i«
fî
JO ti'
lit 10' lit 01 ÿ. 01 0^
BAE nue demu.balio fe ad milité exiftimans mififfe mulieré amp;nbsp;uitaffe pfeudoliinfidias fibi congratuIatur.FALLAciis cóceptis.dolis quos aio conceperit.Aut ordo eft nerbose cóceptis heide uerbis ut aduerfu me uerba cócepit.LAETltia laetus promifeua.i. tam ipfius q mea. 'SO qd re^ meââulyffes.ballio factus obui^fimoni lætat quafi fê dolis pfeudoli fubtraxerit.Si* mo quoqifibi explicari unit qua id fiducia dicat.MEVS ulyffes egerit.i.feruus me'^pfeudolus: qué ulyffi eóferédu dolis putoadeoq? cû ulyfié uocat.HADEat fignu ex arce ballióia.Na ulyf fes dolis troiae arcé ingreffus occifis euftodibâ fuftulit paHadiü.na fignu Itatud quoq; dicimus Hor.Cétû potiore fignis munere donat. Vlyffi ergo pfeudolû côferés ait:Vifo ex domo ballionis. i. qd? dicit ex arce ballionia.Héat phoeniciû id fignu uocat.INSTIpulat^pfeudoIus.i.p ftipulationé:népep in terrogationépmittédo tu pfeudoIopmififti.Eft ét alia ftipulatôis Ipés q dr mortis ca ftipulatio q ut an tiftflabco ait ita fit ut morte pmifforis cófirmet.Aut ut qda dixerut cui^ftipulatóis mors fuit cä.RÃGA to obfecro hercle. Vult.ii.légitima eé ftipulationé:amp; qa carere ambiguitate putat qd' cogitaritaó eófidé ter ftipiilat.HABEto mulieré.fubaudi phoeniciû.VT CONcepifti uerbaut tu ptulifti. VIGINti minas dabinfhaec ftipulatôis interrogatio.DABVNtur.pmiffio nil ergo deeft ftipulationnqa interceffit nihil inediu ïterrogatôi amp;nbsp;pmiffiói.NVGAS theatri.Nugas q î theatris folét actitari.NAM qti refert.Ac fi di cat nihil maledicere q malefacere nó qat.EAM ueniffe.uéditâ eé.SlT cótechnafâ qppia.Neinqt fabrica rit aliqd pfeudolus.diximâ.n.technas artes notari a giæcis oés:fed a latinis malas: un uerbû cótechnor fecit.DETnomé ad molaria eoionia.i.piftor appellet:ut in piftrinû mittat ut ibi in molédi labore fit p petuo.coloniam dicit locum qui colitur.NON edepol feio.propter illud interpofitum edepol.Iunâû é nó cum feio.proptcrea q? fi Ciceroni tradenti in oratore nó fcio latinû nó eft pro quo nefcio dicimus.
jO Clt;gt; gt;âf 1^
at'
10*^
ALVS amp;nbsp;neqéhó.Harpax uerus a milite nûti^ad ballioné uenitmt qnq; minas dinüeretphce inciuq? abducat.putat ar ballio primé a pfeudolo fubornatü: amp;nbsp;pinde aliqdiu hoiem irridet. At tadéueic dmofcit amp;nbsp;fe a pfeudolo ïtetuerfu dolet:amp; fimo quoqj illudit ballioni . MALVS neq éhô.hæc ïpfeudolû iadané q cû litteras amp;nbsp;fimbolû accepiffet ft ut pmiferat ex taberna nó acciueritXvXVrianf.luxuriofe umût.LVSTRANt.1 lupanaribâuitä agût.IMPRObis fe artib Irene ant Sût.n.artiû aliæ liberales;aliæ mæchanicæ.Rurfus aliæ bonænprobæ aliæ:q a græcis cacotechniæ. aliæ meteotechniæ.i.fupuacuæ artiû îmitatôes:q nihil bói:nihil mali héant:fed uanû laboré qualis fuit â^^âq grana ciceris ex fpacio diftate milTa î acû côtinue amp;nbsp;fine fruftratóeîferebat:q cû ipedaffet alexâder donaffe eû df eiufdé leguminis modio qd qdépmiû fuit illo ope digniffimû.Improbas ergo artes dicit q ad holum fût excogitatæ pnicié.IlS nûq nobilis fui.apd hos fp îcognitâ.MANfi.expeftaui fi acci-ret mô.VT HOCpulté.fubaudi hoftiû.ADMORdere hunc.i.auferre ab eo pecuniâ.COMmefurus es. Ait fimo fi admordeas nûqd es ét deuoratur''.BONl uiri me paupant.paupem faciût.IMPRObi alunt, qa bona fiia ad me pferût.VT SCEleftâ-qtû flagitiofus.ob hoc dixit.MALVM.qd* dii tibi dabût.LVcri fugas.qui lucrû fugiût:dû fua dilapidât bona.OPErâ fac eópeni quærere.fac in quærendo inquit ut ope ram tuam ad compendiû ducas.i.corripias.CAVE fis tibi a craffo infortunio.caue fi uis tibi ne malum îfortuniû te iuadat.lNTENde digitû.iôlemus digitomóftrare aut nobilé uirtute:aut nobilé Iprobitate Ergo intéde digitü qa pellimus eft.FLAGItare.pro flagitaris.INCLAmare.pro inclamaris, i. clamore repréderis.CVMlibello.fnbaudi aduerfum te.LENO hic.Cü hoc dicit fe ondit.LECTAE. de ledo ar*
-ocr page 142-geto-NAM propero.i.res mea feftina efllVXTA eu ignariflimîs.tâ feio qqnihil feit.EXPLOfatoren* hue fadanrludot;j.iUudamu$q nenit ut exploretnu poflit hfe mulieré.SVPPOfitieiü.lub aliéna plO' na pofitfi. AIÃO donicû.eo ulcp donee.ALTEro.fubaudi die.AD MEridié.ut fit dies amp;nbsp;dimidia: quis pernix quâtûcunq; uelox.NOCTV in uigiliâ.noftê.n.milites in quattuor dmidebât uigilias i. quate* militii uigiliæ mutabanâut læpe Cæfar ondit in cômérariis.Q_VANti eóduftafteódufticid.n. elanif' dé putauit:qa fnppofiti tui ipm ét eéfuit.Q^VlD meret maehera. Quati côduâus eft gladius . ELEbon* hifeehoibus opus eft.Hi inqtinfaniûr:amp; pinde eleborus opus eft.Dicimus opus efthase restopus eft hae re:amp; hanc ré:ut hic.Q_VlD dormiris.i.qdita loquimini ut plane dormire uideamini. Q_VAE foeniio* fuma fuftinét.hæe impudica intelligéda funt.Q^VANtulo argéti te coduxit pieudolus-QinddeditiH' quit pfeudolus tibi ut fubomatus uenires.NVG1S méditât â male.In re nugali inqt nefcit meditari qdto ferat.NISI mirüft.nifi mirii fit ut fecus euetierit.SVBniger.pauluIû modo niger.HAVD te find eniorid no pmittd ut moriaris anteq promiflu mihi tradas argentu.AVFEret hic pmiû.ironicos id pronuntiat* dû ne afferere uideat qdnegare cötédit.MÃDlcis muldabit minis.modicis dixit ironicos:ut dicere fo leinus illis paucis ut tu magnifaciédas effe exiftimé.PSEVdolus mihi céturiata habuit capitis comitia' Suffragiainqt oîa aduerfû me côfecutus eft pfeudolus.Nd in comitio fuifragia pbebanf ad creddos ma giftratus.Céturiata comitia dixit quia erdt amp;nbsp;curiata.Aulus gelius Iib.xiiu.noftiû atticair; in libro LsHi felicisad.Q^Mutiû primo feriprû eft.Labeoné fcribere calata comitia elfe quæ pro collegio pótificüha benturtaut regis facro^:aut flaminü in augurandoic ed.Eoà : aut alia effe curiata:alia céturiata . CuibO per liftoré curiatim calari.i.cóuocari.Céturiata per corniciné.Iifdem comitiis q calata appellari dixim* amp;nbsp;facroruni deteftatio:amp; teftamenta fieri folebant.HABVIT capitis.ut me uita priuaret.HVNC emorquot; tualem facere ex natali die.i. non ut nunc natus uidear:fed mortuus.lta Cato mortuaria glofiaria.moi' tales locutiones appellauit.Emortualem ergo mortis nomen habentem dixit.
^/'â'''^ENE ego illu tetigi.fimoiecû hme loquit de ballione qué ait amp;nbsp;a fe amp;nbsp;a feriio fuo bn taftu.lN âItus.no ut alii flagris cæddt:fed uiginti minas dabo SVPEraui dolû troianum atq; ulyfteiâ' J^non tam inquit graeci non tam ulyifes dolofi fuerunt:q pfeudolus.
OVID hocficcine hoc fit.Pfeudolus exiés ebrius cûfta pkqt.q ebrio folét accidere.PEDES^ tin annó.utpote ebrius titubâtes alloqt pedcs.PRObe habeo madulfam-i.probe crapulatâ^f** Feft.madulfa ebrius a graeco axoauaquot; deduftmuel qa madidus fatis uiuo.VlCTVM excurato-iin uiuédo feura fis.PKOpinare mitiflimd amicitid propinare ut fiipra onfum eft potu exhP bere.Nuc uero ad amicicid refersALIVMalio.pro alii ita declinabat ueteres.SEKmonibus morologi* i ftultis:ab eo q? eft moros prima produfta.i.ftultus-nd eadé correpta mortem fignificat amp;nbsp;logos fernio ODOres lentilcos.i.ex maftiche.Létilcus.n.frutex eft.Vnde maftiche jifluit.nd glutinandi cd pulueK* odoriferos oés maftiche pót adhiberi.COROLias dari dapfiles.largas coroiias.PRümi uiftû cæte^-*-' reliqua quæ ad uiftû ptinedt.HOSTIbus fugatis.a militia hoc fûptû.fupato îqt ballione amp;nbsp;nûtio q eW' a milité.CÃRDI atq; aïo fuo obfequétes i.defiderio amp;nbsp;q uenilfentin mécé faciétes.ADhûc modû. fut* audi ebriû.PALIOlatim amiftus.iita cûpalio obuolutus-SICincefli ludibûdus.ita ueni lufitans. VB* circûuortor.uini fumo obuoluor DVM enitorpauxilatim.dû pede pflîm conor.NIMIE turn uoluptatl fui.uoluptatem praebui cadens.COMmuto illico palliû.quia inquinatum quod prius habueram.CRA ^^lam dum ammouerem.i.concoqueré:qud nos crapulam græci crapalen.illi crapaloicp nos crapuloi-n®^ VIRI pefliimi.Pfeudolus ebrius fimoiii fit obuius côfidéter nimiû ac ,pcaciter cû herolo' Æ M w cutus utpote ebrius - VIDE ftatû.Dûhoc dicit mirat ferui petulantid.SCAEuiter blanditernj à alloquar.MuIta hoc mó ptuk'rütueteres ut ab eo qd' eft humanus humanahumanû non mó '*Vliumane;fed ét humaniter dicerét.Ita fcæuirer amp;nbsp;bldditer.Q^VüD fero.fubaudi uiiiü. SED 1 in maid crucé.ideo hoc fimo dixitpfeudolo:qaruftû in os fimóis exhalauerat piêudolus.MC)LIiter fift* obfirma me elegdter.VT MAdidus aded. ficcü cótinété amp;nbsp;madidü ebriü dixere ueteres.INTERdius-^^ ïterdius amp;nbsp;intcrdiu dixere ueteres.MASTIci motis.in cdpania.HVBERrimos quattuor fiuftus.quattU' or uindemias.HIBERna adito.i.hiberni mótis.ONVftd celocé.nauim:hoc eft te onuftum uino.CVM tno.fubaudi filio.PRObe taftus.i.ualde deceptus.AT NEgafti datui«eé.hoc.n.fupra memoratü CNà ra hûc hoïem.Impone mihi hoc argétû.VAE uiftis.hoc ex ^uerbio diftû.Feft.Væ uiftis in ,puerbiûuC nifle exiftimaf cû romd capta a fenonibâ gallis am^cex cóuétióe amp;nbsp;pafto péfü ut recederét qdiniqs poU deribus ex barbaris qréte a claudio brenus dux galloicad pódera adiecit gladiü amp;nbsp;dixit uæ uiftis quciï^ poftea camillus cû infidiis circûuétû cócideret amp;nbsp;qrerenf cótra foedus fieri eadé uoce renumeralfe df.Tl tus LiuiTn quarto ab urbe códita-Pódera a gallis allata iniqua amp;nbsp;tribuno recufante additus mfoleteg^ lo poderis gladius audita q; intolerdda romanis uox uæ uiftis eé.EGO doleré.qa minitat lueratlinioci id impetraretiqdpollicebat fe in priftinû mifiuit pfeudolû. AVFERre qcq: uel pecunia uel phocnicid' NVMmo diuitior.no utqdd grdmatici diues facit copauuu ditior: fed id ab eo qd 'é dis ditis, nd due* diuitior fadnut hic ita amp;nbsp;apud Martialem.Crefo diuitiorlicet fuiflem.Phalecinum enim metrum é ubi ditior efle non poteft HABEO tergum.fubaudi ad fufferendas plagas.Sl IS-fi accedis. NEC^VE e*gââ ego iftos.fubaudi uocabo.HVNC gregem hiftnonum.
-ocr page 143-POENV.
^Iohannis Petri Vallae placemini in pÅnuluni commentatio. Argumentum in pÅnulum.
[0 «0 10 V :^ if* 10 IF i'
10 10 t0
oraftodes puer feptuénis fubreptus Carthagine ab antidamante emptus adoptinâ ab f eo factus eft atej hæres.hâno aûtipfius agoraftodis patruus codé ,ppc modo binas ami à | fit filias anteraftilê amp;nbsp;adelphafiû cû nutrice gindenemeJnuifit ergo urbes oés ut filias in ueniat fuas:quaiK uni adamabat agoraftocles;eius riuinus antamenides miles.Dum er^ go pater omnia fubit pftibula quo filiasinueniat fuas:eas rädern apud Ipcum lenonem imienit.Agoraftocles cholabifcum uilicum fubomauit fuum:ut cum pecunia fua ago * laftoclis lycum adiretucapudipfum ageretuoluptarie.Adhibitis teftibus lycuni alligat furto; ut patruâ quo^ filias fuas cognofcés fraude fubrepras arguit:ita agoraftocles potitus ea quam adamabat eft.
^^ominum etymologice.
RAftodes.qa agora dr foj^ amp;nbsp;agorazo cocmoraibiq; enim tontendit.MILphio.barbaru amp;nbsp;carthaginenfe nome eft.milizo tn fignificat idé cp metior:qm multa inducit â metiri atq; in * uenire.ADELphafiu.quafi fororia.nâ adelphos frater amp;nbsp;adelphi foror. ANTEraftilis. ab anti fignificat cótra amp;nbsp;erizo cótendo:amp; eris eridos contétio amp;nbsp;ftelo mitto.Opponit.n.fefe.LY* 'CVS.quafi deuorator uel raptor.lycos.n.lupus:qa rapuit mulieres-ANTHamonedes.qa anthemó rofa dr corona hns.Q^m miles lefe multü infert fuäij patefacit fupbiâ.COLabifeus.Quia colabos dicit mu tilus;qm lycu lenone mutilat amp;nbsp;in paupertate deuoluit.SINceraftus.qa fin cum fignificat;amp; ceras cornu quia inuadit heru fuiilycmuel quia ceraftæ funt ferpentes cornigercE amp;nbsp;uirulentaeqd' iaefet uenenu fuu inlenone.GINdeneme amp;nbsp;hanno.barbara funt uocabula nempe carthaginenfia.
Z^Vs^ER. feptuénis.fubaudi agoraftocles. OSormulieyi.odiuctbu nue é anomalu.Veteres odio P rÆâ^ ofu.Vn ofus amp;nbsp;hodie pofuspneipiu a quo nucofor.ADOptat hûc fenex. antidamastqui jMiomé inde uidet huiffe qd * idomitus anti ndqicôtra fignificat amp;nbsp;damazo domo- ElVS.fubau , di agoraftodis.COGnatæ duæ.patrueles népe äteraftilis amp;nbsp;adelphafiû.NVtrixq;caRâ. gïdene me.MERcat lycus.leno.VEXATcg amâté.agoraftoclé.AT ille.agoraftocles.CVMauro uilicû.colabigt; fcû.FVRto alligat.furé uideri facit.VENIThäno.pf äteraftilidis amp;nbsp;adelphafii.GNatû.hûc agoraftoclé-
a»
A C O' ,
1^
10 » 0'
J« 10 0»
pi if'
pt if
â ân'CHILle anftarehi.i.fabula qua anftarclfaragicus cômentus é.Fuit.n.ariftarchus unus tragicâ: grâmaticus alter:cuius in arte poëtica meminit Hor.cû inqt.fiet ariftarchus;amp; Cic. in pifoné. Quia te nó ariftarchû hémus grämaticu;fed phalarim qnon nota ad malü apponas uerfû:fed Aj^m poeta lapidibus infeftere.Et alter ariftarchus famius mathematicus cuius libp ide magni* ludinc terr^unæ amp;nbsp;folis pi meus uertit in latinu.SiLEteq; amp;nbsp;tacete.hoc ab euripide uidet fumptû dice te figa fiopa.Siga dixit ad eos qui necdu locuti erät.Siopa ad eos qui loq cÅpant.IMPErator hiftricus. urbane diftiiquafi exteros anteire uideaf.ab hiftro aût flumine hiftricus.FAC populo audiétiâ.i.attétû adaudiedu EXERce uocé.,pclama.Q_VAM.puiuis.ob qua uocé tu uita ducis qd 'ondit ftatim fubden do.Nä nifi clamabis ftatim te obrepet tames.SCORtû exoletû.nouû amp;nbsp;pinde impudés amp;nbsp;infolitû. NE qs in pfeÅnio fedeat.i.federe faciat:ut fedeo uerbû abfolutû fiat träfitinü.AVT uirgæ quas liftores ge.-* ftare cöfueuerät.MVTIant.fignû ullû edät;qa mutire paululû loq.Perfius.Men mutire nephas.NEv de fignatorpteriens obambulet.i.ne qs qui fele populo ondet ac iter heat.id.n.defignare ac defignator.Te retins modo qd defignauit.Donatus.Defignare eft re no la facere in utra^ parte amp;nbsp;bond amp;nbsp;maläNä amp;nbsp;defignatores difti q ludis funebribus pinnt credo ob eä cam qdipfis ludis multa fiât noua amp;nbsp;fpeftanda fimulmt iâ turba retmeaf q fuerataut in Ipeftaculis aut in litibus.Defignauit hoc uerbû apud ueteres du as res fignificabat amp;.n.praue amp;nbsp;rede fafta defignata dicebanf:modo quide defignauit puto ego defigna tione cótradiftioné aut códudioné populi in unum intelligi.hoc.n.cótigit ei qui aliquo flagitio popu Ii in fe oculos amp;nbsp;ora cóuertit amp;nbsp;fpeftaculo eft uulgo quéadmodû defignatores qui ludis funebribâ mul* titudiné retinet.Hor.Dü ficus prima calore ^ defignatoré decorat liftoribus atris.Vlpianus de iis qui in* famia notant iib.ui.Defignatores aût quos graeci ÃpaÃsuTaorappeHät arte ludicri non facere Celfus p bat DORmire téperét.ne diu dormiät.SERVI ne obfideât.Ne ferui quoq feflû eant.LIBEris ut fit locâ fnbandi fedédi.VEL æs pro capite dét.i.impédâr pecunia pro cófequédo loco:q amp;nbsp;capite cenfi uocabaii luuntIulius Paulus apud Aulû geliû noftiû atticaje Hb.xv.cap.x.Qniqad militia potius ille refert.Qui in plebe inquit romana tennifliinitpauperrimiq ^ erant:necg amplius q mille quingentu teris incéfum de ferebant:proletarii appellati Ihnt.C^i uero nullo aut perq partio acre cenfebantur;capite cenfi uocabanf Extremus autem cenlus capite céforum æris fuit.ccclxxv.Sed quoniam res pecuniacg familiaris oblidis uice:pignorifqj elfe apud rem publi.uidebatur;amorifq}in patriam fides quædam in eatütmamentumq^ crat:ne(5proletarii:ne^ capitecenli milites:nifi in tumultu maximo fcribebantur: quia familia quaèuis : aut tennisiautnulla iis erat.proletariorum tarnen ordo honeftior aliquanio:amp; re amp;nbsp;nomine;q capite cé forum fuit.VITENTancipiti infortunio.fubaudi ne obfideantur.Eft enim id elipticos diftum.HIC ua* rientur uirgis.Ne in theatro inqt eorum terga uirgis contundant amp;nbsp;narient uibicibus.ET LOris domi. i.lcuticis.Lü^,ii.grxce;conüiatine.MINVS curalhnt.pro curauerint.PVEios infantis .i.qui necdu fari
-ocr page 144-queant.Horatius tamennafantes dixit ftatuas qnæ fan nullo modo poffmt.nam fari ut inquit Varro «â¢* fignificabilem aliqua uoce exprimo.Infantia quoq; de brutis dici animalibus ondit Plinius qui de bal® na locutus inqt uberibus ficut balæna atqg ét geftât foetus infantia.Infirmos quin amp;nbsp;adultos mu comité, tut magna erga partii caritatc.amp; Cic.fæpe infante pro eloquere pofnit;ficut ad Heréniü in fophiftas io^* tiffimiinueniunt inqt.ANNIculos.unius annidicut bimos:trimos;quadrimos.a duobus tribus qua^ or annis dicimus.C^VAfi hedi euagiant. qin itantes dû luget hedis pfimiles uidenf.TlNNIre tepeat' i.Clamare fûpta träflatione a tintinabulis:ut itaipfæ quo^ perftrepere uideant.SERmones fabuladic® ferant.Ordo amp;nbsp;fenfus eft:cóferant domu fermones:faduladi.i.ad tabulâdû hoc eft loquirâdû.LVDOiâ curatores;qui ludis pfunt.ARTIfid iniuria.Iniuria i.per iniuria aduerbialiter didu.EXTRVdantur.y* eiiciantm.lN POpina pediifequi.In coquina pedes dni fequétes femi.popina.n.culina.quia popa piiâ' guis dr.unde Perluis popa ueter.INRVptioné facite.i.irrûpite.DVM fcriblitæ Åftuant.i calét edulia'^ n.fcriblita genus edulii qd Cato fieri docet inquies.Scriblita fic facito in balcco traftes, cafeuad cun^^ modu facito uti placenta fine melle coquito«^. VlClSfatî uolo remigrare.i.pari ter redire ad comoedi^ materiaiab eo qd' eft uicilfim aducrbiû faftu eft uiciflatim.LIMItes.limes principiû amp;nbsp;finis.StatiâJinâ^ mihi carminis efto oedipode confufa domus.El REI ego fum faftus finitor.finitores inquitNoni^-hâ*â citado locu dicebanf quos nuc agri méfores dicimus.didi cp fines dimderér.NOMEN dare nobis uol^ comoedias.gtus eft groens pro comÅdiæ.ita.n.prifd declinabatueluti prifd docét grâmarid.Inde «^ adhuc nobis reftat paterfamilias amp;nbsp;materfamilias pro familiæ.CARchedonius uocaf haec comoedia.i' carthaginéfis:a græds.n.carchedon q a nids carthago dr.LATlne plautus.fubaudi trâftulit.PATRVuî pultiphagonides.i.pultis deuorator.quâ nos pulté graed poltó uocaf amp;nbsp;phago comoedo lignifient qu* fi uilé dicaspatruû.VÃS uiatores eftis.qm itis amp;nbsp;reditis ad fpeftacula-MIHI pollingor dixir.i.q fepd^ Hi nanqj pollinftores ut in afinaria diximus.Q_VI eü poIinxerat.i.fepelierat.Q_VI fuerat abductus pi^' que pr domo lêcu abduxerat.PERiiffe fibi uidet.i.a cofpeftu fuo feinotu cc.EX acgritudinc.i.aninii^ xietare.AD ACHErunté fine uianco.Dû abit ad inferna inquit nihil in itinere impédir.id ioculariter® dum qdcomÅdiæ propriû eft rifû monet.EMIT hofpitalé is filiü.nefdés inqt emit filiû eius que holp* té habuerat.NVGAScgerit.mhil pfecerit.Maioris nugas egerit qa amp;nbsp;pecunia amp;nbsp;pecuniae opera amitt^î ILLI patruo.hdnoni.HVIvs.agoraftoclis.DVAE fuere filiæ.adelphafiû amp;nbsp;anteraftilis.CVM nutriesT* deneme.VNA pierc.fimul fubreptæ fût.PRAEfenti argéto.dmûerata î manu pecûia.SACermmo crabiliflimo.GVIlyco nome fiet i.lupo.dr ét a uetenb*græcis lyce lux:un Ipdgcnes.i.lucé generas loy HIC adolefcés.agoraftocles.EFFLIftim pit.adamâs fe excruciat.NEqj fit q fiet.nefcit cognata fuam t^' ETIâ nû ftupri.adhuc n ftuprauit. ét nû amp;nbsp;ét dû dixerût ueteres.TANger hoîem uolebat.difpoliaf ai^^ toré.MILES qdâ.fubaudi antamenides.SED diffimulat fciés.cû fciat fimulat fencfdre.DlCIte ne d^ patis^ne î media comoedia uos nefcire arguatis hiftrionicoft^ acFpturbetis.Sinite träifigi.pfid abfoIiS'
AEPE ego res multas tibi mandaui milphio.Hæc nos fcæna docet q fint difficiles amp;nbsp;moro* amates.Seruus.n.miIphio leuiffima de cd inipm aîaduertere docet agoraftodé.agoraftod â tn fubbhidit feruo;fibiq; ignofci poftulat fiqd ob amoré deliqrit.DVBIas.in qbus dubiû efid an poffes obtiiiere.EGEnas.in qbus tua egebâ opa.INOpiofas confilii.ubi maxime tuo nwâ ©pus crat côfilio.DOCTE amp;nbsp;cordate.i.pite amp;nbsp;ui cordis magna.ET CAte.i.acute.OPIparas.i.opuleW$ amp;nbsp;copiofas.SCItûft.i.pitû.PER tépus.i.tpi.GERRAE gcrmanæ.i.purae nugae.un gerræ amp;nbsp;gerones â*' * 01 funt abunde fupra.EDEpol liræ liræ.hoc irriforie didû ut amp;nbsp;ariftophanes î batrachis ubi poetalud^^ iple quoq; liron didt.OBNVLlâ noxiâ.Cæcidifti inquit me cû nihil fuiffem ,pmeritus. AVTORfâ*^* lubeo ut id efficias.SI AVtoritaté poftea defugeris.fi earn autoritaté qua mihi præbes exueris. iftuc fcapulæ fentiunt.fubaudi tuam î modeftia.MEREtricé mafculam.ideft quae fenfus mafeuli habd non fÅminæ.ita Horatius.Mafcula fapho ponitur aliquando proingenti:ut apudPerfium mafculabi' lis intumuit.Qua non extinxerit urna cicuræ.NONlutûft lutulentius nullu caenum inqt fordidinstft' VIN TV illi neq dare nûc.hic amp;nbsp;haec amp;nbsp;hocneq indeclinabile eft.Dubiû ergo eft dicat ne illi neqiand^ re neq.SlNE damno amp;nbsp;difpendio tuo.Damnum a demendo ubi enim quicq demituribi damnû. interimentum ab intereundo plufq damnû eft.Difpendium uero cum quid impeditur incaffum.Q.' ', euades.quorfum haec dicas amp;nbsp;que finé fint habitura haec tua cófilia nefeio.OBSEqui aio fuo. Capeuo' luptaté q fibi ueniat in aio.VBl neq faciat da.Vbi neqter agat.EX TEMplo tibi duplicet aurum. Furd enim in duplo codemnabant.Cato in rebus. rufticis.Maiores noftri hoc fic habnere;amp; ita in legibus^ fuere furem dupli códénari focneratoré quadrupliiquäto peioré ciué cxiftnnannt fÅneratoré : q foio*? hinc licet exiftimare.VBl in ins uenerit.citer ad pr.rtorc.ABDIeet ptor familia tota tibi.i.abalienetj eo amp;nbsp;tradat nbi.prætor inquit Varro a præeundo oés prætores didnergo qui praeeant. Itaqj amp;nbsp;in bd* ptor amp;nbsp;domi ptor quop i unâ 'urbanus:alter pegrinus.Pôponius de origine luns.Cûcç côfules auocate tur bellis finitimisaierj eét qui in duitateius reddere ponet.Faftü eft ut ptor quoeç crearef q urbanus^P peUatus eft eo q? in urbe lus redderet.Poft aliquot deinde annos non fufficiente eo ptore qd'nmlw ^, ba in duitatem etiam peregrinorum ueniret.Creatus eft amp;nbsp;alius praetor qui peregrinus appellatus co quod plaerunqj inter peregrinos ius dicebat.DECIpiemus fouea lenonemlycmn. Quia lycus InPâ*
-ocr page 145-PENV.
dr:amp; lupi foucis capi folent.ideo intulit decipicnr fóuca.NVNC ét rudeft.i.nouü amp;nbsp;infabre.APHRà difia hodie fucXuenecis feih.nâ aphrodite uenus noîaâunde amp;nbsp;aprilis qnafi,aphrilis ut inqt Macro, ue neri deputatus.Venus aut aphrodite;quia de fpuma in mari dicitur nata.Nam cum Saturnus : ut inquit Hefiodus coelo patri genitalia præfecmflet iaftaffet^ in pelagus de ipforum fpuma nata eft Venus. IN.* FORtunü intenta balifteft.fpeciofa a poeta conticium uerbuin ut iaculari infortunium uideatur.MITtâ e baliftado. Baliftariû locum dicit ubi bahftæ continen tur.baliftam autem quia ballo iacuIorligniHcar.
EGOCJI fibi quolet cóparare.Adelphafm amp;nbsp;anteraftilis téplü ueneris uifuræ amp;nbsp;aphrodifia fe* '^11 Wfta.exeunt Ulter fe loqntes qjmuliebna fut.Agoraftocles amp;nbsp;milphio ipfasabeutes adeüt.agora Bftocles qdé luu amore apiens.Mulieres aut eins auerfanf ofoné.Adelphafiû prio duab in rebâ vh^^ximü negociu cóparddis eé ait muliere amp;nbsp;naui.neutra.n.unq fatis exornata.SATis fatieras eft.a fatis.n.üt fatieras.NVNCdocta dico.qa hui rei pita fü poffu eqdéinqt de ipfa ferre finam.AD au* rora ad hoc qd* diei c.a matutino tpe.Ab hoc ulq; tps ab aura aurora difta.Surgétc.n.foIe pufilla qdain fentit aura.AVROra illuxit-id dies clams emicmt.POLIri expoliri.polon canû ,dicut græci ; uh polire amp;nbsp;expolire.ifINGl fingi.pingi ad colores attinet:fingi ad habitû.MODVS muliebris.finis in cÅmedia muliere.Modus moderationnodus modular â;amp; modus finis ut hic.Q_VAfi iniufta eft.i.iniqua. no illa naftaæqualitaté q deceat.OPTlmus é him i.ad habédû hic modus moderatio intelligit. Q_VAfi falfa muriatica eé.Muria é quéadmodû Veranf^ docet ea q fit ex iale fordido i pila pifato:amp; in olla ftftile eo* iefto ibilt;5opto gipfatoq jamp; in furno pcofto cui uirgines ueftales ferra ferrea fefto amp;nbsp;in feria coieftoq é intus in aede ueftæ mpÅnu exteriore aqua iugé uel qliber prerq quae per fiftulas uenit adderet:atq j ea de mu in facrifiens utunt.uel fi nuriatica legatnit Feft.inqt.nurica eft gen pifcis minuti.Plau. nuriatica aut uideo in uafis ftaneis nunca bond amp;nbsp;cautd amp;nbsp;tagumas qnas fartas cochas pifcmanas.INSVLfæ admo** du.fmeialis côdiméto.hoc eft fine fapiétia SINE mûdicia amp;nbsp;fûptu.mundae iió exiftimamur nec qcq er ga nos fûptû facit.AD dcû pace.ad dcoilt; 'uenid depofeédd.pax.n.ubi bellû interuenit a pacifcédo.at ad numinû trdqlitaté pax a paeddomt duplex deriuatio ita amp;nbsp;fignificatio.Q_VID hic malü.malo cuétmirâ feif n.milphio g? agoraftocles obticuerit.MALE.i.ualde.PROfedas.profedæ inqt Feilâ; q ante ftabula fedct.id eni fedû qgt; fÅtor.RELIquas.i.q relique furit.ALIcarias.Alicariæ meretrices appellabant in cam pania folitæ an priftina alicario^ uerfari qftus gra ficut hae q an ftabula pftibulatæ.SCHÅno delibutas ichoemculæ inqt Fell appellant meretrices pp ufum unguéti fchoeni qd* eft pelftmi gnis.OLEant ftabu lu.i.odoré pbedt ftabuli.STAtûcg.i.tetrû odoré ex nimiu ftadoiqd âmagis exprimit cû dicit ieftibulum. SORdidulojij.Ibrdidd uefté indutoçï.SGORta diabolaria.i.meretriculae duoK oboloK.PROpudiu . i-pcuIapudore.REGES difcruciêt.i.amore affliftent.MONftrû mulieris.môftrofam muIieré.TANtu la.td parua.PROHnebulæ.i.q flacefeit ut nebulatun ét nebulones dicti.Q_VI mage.p magis. AT Ego elixus fis uolo.iaqua dccoftus.Iixd.il.aqua dixerut ueteres;un lixæ militu Iâerui q aquarii mittunt ; ficut calones q lignatû.Inde Iixiuiü.Pli.Cato lubcrmqt uina cöcinari.hoe.n.utit uerbo cineris lixiiii cum de frufto cofti parte quadringétefima cullei! uel failli fefquilibrd îterim amp;nbsp;tûfo marmore. FACIS delicias, ita facio delicias dicimus:ut occurro luppetias.PRO noftro qftu.quantu ad nofttu attinet lucrum. LA* pidem filicem.Vnde ignis excutitur amp;nbsp;ob hoc dunor.NVNq limaui capur.prouerbialiter diftuin elbut enim lima res cöminuuntur:ita inquit ne ego quidem de meo minui quippiam.LIMVM petam-fubau di ut limo inquines caput.Nam limoideft ceno limare uerbum milphio fumit.a lima fit oblimo quod eft minuo amp;nbsp;contemno:a fabris tranilatum Horatius rem patris oblimare.Virgilius in tertio gcorgico-Hoc faciunt nimio ne luxu obtufior ufus Sit genitali aruo amp;nbsp;Iuleos oblimet inertes.Cicero in.ii.de natu ra deorum aegyptum nilus irrigat amp;nbsp;cu tota æftate obrutam oppletamc ^ tenuerit tum recedit niollirofqj amp;nbsp;oblimatos agros ad ferendü relinquit.Limare etiam coniungere exquirere delinire:ut Nonius ueluti fupra mercatore.LVDOS amp;nbsp;delicias facis.ideft amp;nbsp;ludis amp;nbsp;deliciofe me irrides- AVRVMin fortuna in-ueniturideo diuesqui a fortuna facilis neq; laudeinmcq; honorem meretur.NATVRA ingenium bo* num.ob hoc honorabile ut docet Ariftoteles.Nam uirtutes amp;nbsp;mores probos laus confequitur. PEIVS coeno collinunt.inficiunt foedant magis q fi caeno inuoIuantur.FACTIS comprobant.ab eis quæ fiunt inquit de lepidis moribus turpis ornatus fit elegans atq; facerus.POTES ne mihi aufcultari.ergo amp;nbsp;au* fellito amp;nbsp;aufcultor quomodo aflentio amp;nbsp;alTentior.PRO una penfili.Loco uuæ quæ pendeat.IN MEdio oculo parum fordis cft.Lepidiflime Plautus mores deferibit muliebres.TRACTES aut teras.uerfes aut frices.DEPROperant fedulo.mmium feftinant acutate facra facere.Ephano fugent ex templo infuga mittentob turpitudinem.VT MVLfa loquitur.ideft dulcia ut mulfum.NIHIL nifi laterculos, minutos lateres uel atritos SESAMVM.hoc enim læmen lædit ftomachum. PAP Aneremq^ tritum.nunc hoc papauer: ueteres hie papauer.Tritum autem papauer opium facit quod eft in quarto gradu frigiditatis: amp;nbsp;perinde læthale.ET FRIftas nuces.quas inutiles omnino efle oportet- DAMNVM quod mercurius minime amat.Nam ut in amphptrione ofteiifum eft mercurius lucro præeft.T VM pol ego amp;nbsp;oleum amp;nbsp;operam perdidi.Hoc prouerbialiter diftum propter illos qui docent aniculas humanum fermonem ad lucernam.Cu poftea loqui nefciant;ut de eo narratur qui Augufti tepore cornu docuittunu .qdé docile indocile altejz ad que aiebat fe oleû amp;nbsp;operam amififle.generaliter tn hoc diftum de omnibus;quorum
-ocr page 146-fninptns amp;nbsp;labor amîttitnr.MERCAtüs meretricius.ubi qua â placuerint emuntur- CONueniuntm^^^^ tores.congregant amatores qui meretrices emant.JNVENdibiiimerce.i.ad mercem quæuédinô^^â :IN ABftruio.i.occulto.Q_VO die ho rchus ab acheron te mortuos emiferit.i.nunq.hoc enim uolnifââ xtelligi 9â mortuos reuiuikere non pofle putent.diximus enim horchûinfemû nominari amp;nbsp;acheronf^â' inferni Ãuuiû.NVMmi aurei lymphatici.i.dæmonico fpiritu agitati.nam lymphatus dicitur ipiritn'^| xatus:uel quoquo modo furore agitatus -Vt currit lymphata per urbem.DEFERto ad me.Dato mih't .los nûmos lymphaticos amp;nbsp;ftatim conquiefcet illud lymphaticu.MAGlS eft nymbata i. offuciis pigââ^ . tata:tanq nymbo afperfa.SVSTOLle hoc amiculù.i.amiftû ab amidendodicur a lupino amiftus ek 'diximus in calTma.FACEre compedi potes.pro cöpcndii.i.hanc curd pores ad compendiû perducere' Q_VI agas milphio.quid tu in hac re ageres ft fis ut ego. CVMibi alcedo pulos educit fuos. hoc quo^ -fupra docuimus alciones aniculas quo tepore pariant in mari amp;nbsp;pulos alant fuos totum id tempus ö* quiUum efte mare.Alciones a græcis:alcedones dici a noftris.EXPALpa.i.dernulce. MVLta ex mulf^' hoc folet fieri:ut qui multa promittat nihil agant.ABSCEde tu a me.agoraftodes dicit-A4EA coluftr^ Lac concretû.Eternû aqueü humore remittens.Q_VI bene nolunt bene facinnt.Entimema a contrarié' tu nung benefecifti mihi quomodo ergo bene nis mihi.ABUce te dehmea.hine abi.HOMO trioboli; ideft trini oboli non fum ptii.ILLI maftigiæ.Illi nerberoni.AMIGA mâmeata.i.mâmofa q mâmamP bes huic. VlCTItandû forbillo-i.fnfpirandû ac gemendû in uita. nd mgitcr Jugent ac fnlpirant forbô* uideantur.OSTREAtum tcrgnm.ideft incruftatum rang oftrearû crnftis.DE \ Eftro negocio ideft ftrum negocium.I ERGO ftrenue.eeleti grelfu.VENEré credo fafturâ tibi.i-obfecnturâ fuæ nolûw®'
VID nulle mihi es antor milphio.Agoraftocles cû milphione contendit amp;nbsp;loge fanionsÆÆ filii fernus g dominus appâterait ergo agoraftocles quid tu cenfes milphio mihi elle faded«' VT ME netberesAT coinetudo inquit ma eft quoties nô ex tui animiIhîa loquos me cædaS' __â VCTIOné facias.Védas qd'fupeft tibnqrh iam abalienatu eft id qdâ mains.NAM impu®quot;' fime.maxime fine fniäu ullo.ab aduerbio enim impuneimpuniflime protulit inplatiuû.MAlOrep^d^ minus habitas.Ordo eft.-habitas minus parte maiore.Séfus pars ea qua tu habitas domus minoreit' maiore uendidifti.HEM nunc obfecras.per facra enim orare obfecrare eft eu tu tot citas teftimonia oo' fecraremdcns.ADHVC amp;nbsp;teftis.Adducito qui teftiScari poffmr qd' tu dixeris .MEVM eft iftucn^^g' officiti.quia ferui officiu eft potius fugere q domini.Q_VANtft acheruteftpro acherunti eftudeft iiP®' femo.NEQ^VE ftellae in cÅlo.fteHa inquit Quintilianus quafi luminis ftila.NAMifti qnidé hercled^ tioni oedippo opus eft conieftare qui fphyngi interpres fuit.Sphynx monftm cuius caputpuellae: eoip canis:alæ auismox hominis:amp; ungues leonis.Hoc monftrû ut Hefiodus tradit chimaera produxit abd rho comprælTa paritent nemieum leotié que confecifle hercules perhibetur. Vt auté tota hæc pateat 1^ ftoria ob multopealioi^ locoie apud poetas obfeuritate aperiendam breniter amp;nbsp;utiliter a nobis refera^ qua Ut Statins apud latinos.Ita apud graecos celebrati nominis fcripfere Dionyfms milefiusiAntimaeb amp;nbsp;flifmach'â.A principio exordiedo hoc modo habuit ex ioue helen progenitus creditur.Ex helenebt lus:ex bello abas:ex abante agenor.Agenoris filia fuit europc.Filii cilix: badiistphoenixipolydorus:öâ mus.Cum igitur europe ut ex fabulis cognitum eft a tauro fnblata indein creta delata foret mandant cadmo agenor ut filiaufqiqnaq j exquireretmec prius domu q innenta europe rediret.Emenfus italt;5'â'â ria multa cadmus ad oracnlu tandé peruenit delphicn : ab eoq; cófulrus apollo de fotoris certitudinei« hil admodu refpondit;fed illud duntaxat ut cum a templo longiufcule abnflet boneobuiam feqretur^ ubi demu ea procnbuiffet ibi duitatem extrueret atq ? habitaremd^ ab eo faftum eft . Itaqj cum ubi bd procubuit urbe edificare inftltuiftet:adinuantibns ut quidam perhibent amphióe amp;nbsp;mercurio: ut amp«' on qnidé citharæ cantulaxa deliniret conioueretq;. Mercurius aut nirga tangedo ad opificium fubuoW re compellcret:ut erat neceffe.Socios cadmus mifitin filuam lignatu aquatûcp cum nulli redirent ptoK ftus eftipic ac offendit ibi ferpenté marti dicatu qué occidit:admonituf^ a pallade dentes fenit ferpe«'' tis.Vnde nari funt ut elanicus in primo phoronidis tradit quinqg:Platonius:Pelor: Echion:Hyperenon Vdæns.Hippias autem delius amp;nbsp;atrometus amp;nbsp;pherecydes in fexto cum dentes feniffet ferpentis ficunoi» cadmus ex his lapide perculfilTet.Nam homines armati exurrexernnt ea fada fatione a proximo k fum arbitratus in eum impetu fecir:amp; perinde præter quinq; nominatos omnes mutuis concidere aul' neribns.Sdendu aut eftnulla inter fcribétes efte differentia in nominibus nifi qd' ndæum alii: alii ogP gem uocat.Duxitinde filia marris amp;nbsp;ueneris uxoré cadmus harmonia noie appellata:ex qua natus épo lydorus.Polydori aût filius labacus fuit.Labdaci Jaius:qui cû forte fortuna ad helin archadiæ duiratenâ fe rcccpiffet amore exarfit pelopis filii Chryfippi eumqjabduxitiqui tarnen non ex uxore natus:led ex^ lice fuerat.pelops autem indignatus imprecatus eft ut aliquando a filio oedderetur.Cû igitur lams apâ linis adiuiftet oracnlu ut tu mos fuit confuluit de fortuna lua.refpondit apollo:ut tragicus fcnbit Aide* piades futniiiut fi uxoré duceret ex ea filius nafceretur a'quo occideretur.Ita nanc ^ pelopa fuifteimpt^ tum cuiâ âfilm abftuliffet olim.his népe quo fecimus latinos uerfibus.Laie labdacide gnati ditefeere 4®* Progenie:dabit gnarus:fed fata minant Interitu gnati manibus tibimam iouis ordo Faroinhæc poleis qué no tu euadere poffis Infeftis graurbulqj pelops ad uocibus urget Filiolû is qnf dulcé rapuiffechft'
-ocr page 147-POENV.
fippum.Te patas e gremio fcæuumJnde hæc eunda procatur.Cum igiturlaïus îocailam creontis fo* rorem duxiffet uxore ex ea filium fudulit. Metuens ergo q, apollo relponderat nealiquâdo ab eo occideret eu neci exponendû exiftimauit.Traieftis itaq j pedibus ad arboré apenfus eft:huuc pallores fuftu-lerunt detuleruntq; ad pliocidos regem polybum cuius uxor merope hunc pue^rcû fobole prorfus careret pro filio educauit. is cû adoleuilTet nd ideo Ådipus eft appellatus q? traiefti pedes itumuiflèntapol liné cófuluit.ut fortuna fudipfe quoq icognofceret.Relpódit apollo future ut patrem occideret amp;nbsp;matrem duceret uxore torus adolefcens aio cömotus exammariorq; dum ab apolline redit obuius fit patri laio qui ab apolline certior fieri cupiebat uiueret necne filius.oboritur rixa interlamm amp;nbsp;Ådipû quorû neuter alterum cognofcebat.facile lams ut pote fenex a uiridis ætaris amp;nbsp;robuftoiuuene filio occidi(. In team exiftimds polybu amp;nbsp;meropen fuos parentes efle domu redire detredauit.p idem auré tempus ap thebas monftrû fuit in rupe confidens cuius caput erat uirginis amp;nbsp;manus.Alæ nolueris.Vngues leonis amp;nbsp;cauda draconis fphynxnoie ita appellatu tp tranfeuntes cogeret cófiftere.proponebat aute ænygma quod erathmoi quid nd id effet in orbe terram quod quaternis primus pedibus inambularet, inde tri-bustduobus porro.Ate^ mos tribus amp;nbsp;poftremo quaternis quosnefcietes diluere fublatos in rupe agebat pcipites.Creon it.iq; farnd circutulit uoluitq? oibus innotefeere ut qui hoc monftrû afflixiffet ioca-ftd duceretuxoré.Oedipus igituriliac iter habesenygma diluitqppe q refpondit Ipeftare hoïem ab in eûte ætate ad decrepitd nlq; côiûâa aût fphynx le e rupe pcipitem dedit amp;nbsp;pinde Ådipus iocafta nelcies potitus eft uxore.ignorabar.n.matré.ex ea ante filios habuit polynicé amp;nbsp;etheoclea:filias antigone amp;nbsp;hif mine poft aliqdiu rhebas pellis îuafit grauis quo pafto dt fedari peftis poffer p thirefid uaté cökiltâ apol lo é.q uerit'^prïo de Ådipo qppid moleftûpnûtiare.poftremo dixit exortd pefté pp Ådipodé q amp;nbsp;patré occiderat amp;nbsp;matré duxerat uxoré.ocdipâ ^doloris magnitudie affeftâfibi morte côfcifcere cupiebat.Cûq^ nó daret occalio libi oculos eruit.OEDIpo opus cft.Licet deriueturÅdipus ab eo qd' eftÅdima. ideft tumor amp;nbsp;pus podos.i.pes pedis.non folum tn Ådipus Ådipodis: fed etiam Ådipus Åpidi idqi more attico ut Teodofius tradit grdmaticustficut etid polypus polypodis amp;nbsp;polypus polypi.OPVS eft con iedore.Nd ad cas ambiguitates cognofeendas erat opus côieftura ut in ifonuiio^ interpratione qui co iedore appellant.Q^Vl fphyngi interpres fuit Appellatû ira hoc monftrû.quod fphyto græce dicatur aftringoiaftriftos nag? holes de rupe agebat peipites ab eo dorifphyræ ut feftus ait didi.Pigati appella^ quoi,« pedes formati funt in fpeciem fphyngum;quod eos dorifphoros uocdt. MEO amori obiecerim moram ne poffim quod nolebam in amore perficere.
ILlnminfælicitent.lycus leno facrificiû execratur ucneris qnodfihi uifusfuerit quod litare d l pcppicid libi facere uenere neutiq potuent.Inde militi antemenidi obuiusipfum initat ap fe y 1 nbsp;nbsp;L^Mu^ in conuiuio.miles aût ut fpeciofe Plautus hominum depingit naturas gloriabundus fe
fe laaat.IMFMElicitent.infoelicem faciant.LlTAre nequeo.i.ex imolatione obtinere ut faepe diftû.EXTRA profecarierJnteftinahoftiaje difeindimttû mos fuit.NON BONA.fubaudi exta.PVE chre adii manum.hic loquendi modus Plauto freques eft.Eft ergo fenfus per ironia uerboy tdictus ut Iknon bene adiui ucneré.Auarâ ante appellauit quod fatis habere noluerit qduidebat fatis effe. PAV-fam fed.i.quieui.nâ pauo quiefco cuius future paufo a quo fit paufa quies.AVIDI minus.i.minus aua-ziimmoIationû.VENEri ut adierit leno manû. Adeo tibi manû me fupplicé facio tibi uel obnoxium. QVID ei.fubaudi harufpici diuiniaut humani æquum fit crcdcrc.'Inrerrogarine legendum eft ac fi di cat nihil fit credendû.Quoniâ mina mihi argéti data eft.POSTilla.i.poftea hoc freques eft Plauto ut ta poft illa q poftea dicat.LENVle.ab eo qdâ eft leno diminutiuû iiixta analogia erit lenunculus.hic tamen lenulû fecit.PVGNA pétetornica.plautinus mos eft ubi aut ftultos aut gloriofosiducat uerba có fingat q nufq funt.VTFOlia farfari.Seruius in feptimoæneidos qui tibenmlabarimij bibût.Fabarim que dicit p fabinos trafit amp;nbsp;farfaris dicit Plau.Di ilipabo te tâq folia farfari.Ãui.amp; amoenae farfarus iim-bræ.amp; cóuenit potius ut arbor dicéda fit.GRANdiculos globos, quae a græcis fphæra a noftris globus died. globos ergo dicit pilas aut e plûbo aut e ferro uel hmoi aliqua materia ut fieri folet.Q^VEMqne .i.quêcûcg.ficut.n.quifqj Licit quéç accufatiuû.ita amp;nbsp;quifqs qncqné.PINNA fua.Serufâin.n.æne . fup illo correpta dura bipént hoc nome feruauit antiquitate qa ueteres pénas dicebatnó pinnas.Qiiin. amp;nbsp;apinna:qd eftacutü fecuris utrinq; habés aciem bipennismeiHoK fequaf erroré qui quia a pi unis duabus hoc effe nomen exiftimant.Pennas auium dici uolunt. VT SEMper facruficé nee unqlitem. Ad litandi fignificationem exprimédam a grammaticis hoc Plautinum citatur reftimonnim.NIHIL moror ^olo mihi narres pugnas.RES ferias omnis extollo.res graues inquit omnes miffas facio nel differo. '-'quot;WyâTVVS funt mercenarius.Tibi mercede addiftus.
W nbsp;nbsp;TA me dii amét.In hac fcena dû agoraftocles telles adducit qfintaduocati ad lydi oftédédû
furé.uenufte natura callidori amantis iraeûdâ amp;nbsp;aduocatorû ondit in rndédâ pariter fupbiâ. SPISIgradiffimos.i.tardiffimos.qbus.n.gradus fût breiles hi fere tardi.Q_VAM corbitæ fût in träquillo mari.Naues onerarias dicit ut fupra oftéfum q uéto tm aguntquot;.NE qcq hos porcos mihi ele gi.porcos aduocatos uocat quali uetre obelo tardos.LORIpedis.quali loris pedes uiftos habeat, lori pedes dnrqtiahüt pedes lu.îoripedé reftâ derideat qûo ét amp;ferpétes repût.ISTEqdé gradusfuccretuft i
-ocr page 148-cribfo polinano.î.hoc itetuffeledu cribropoh'narîo.fuccretu a fob amp;nbsp;ccmo qd*nS modo confpicorf* gnificanfed étieligo ac feparo:un amp;nbsp;fecretu dicimus amp;nbsp;in cerniculu quo a granis grana fepanf cnbriiat polmanu dicit quo farina: flos amp;nbsp;tenuior a craffiore feparaf.amp; qm foramina tenuiflima funt id tardius flat necefle eft.Dicifaût polis polinis carifii opinione ut uero ^bus ac cælar polin polinis ex qua panis ut celfus infirmioreft bis uerbis firmius eft trincû qmiliû id ipfum qordeû ex tritico firmiffima fdigo deide fimula deide cui nihil adeptu é qdautopyron græci uoedt ifirmioreft ex poli ne infirmiffmus d* barius panis.CVM pedicis.i.uinculis pedü.CONdidiciftis occraffari gradu.i.gradu craffo icedere ga 4 craflii léta óiq gracilia leuia att^ celeria.MACTAre ifortunio.Magis augere cótumcliis.OBNÃxii û* mus.i.obligati amp;nbsp;lubiedli.SERuos tuos effe addiftos.i.obligaros amp;nbsp;deftinatos.PRü ceritis i. pro mia nis.de centis in amphitryone diélû é qd fit fatis ne eadé crebrius repetamus.VEL glararorê. feftus gb' latores appellant pâtomimi q ut rfaltatione imitarent ægyptianas adiedis pticis furcula hntib^at^ ill his fupftätes ob fimilitudiné erutu cius generis gradiebant utiqjpp difficultate côfiftédi.Plau.uincete' tis amp;C. Videmus codices q haberet clarigatote ut no coueniat apta iierbi fignificationenobis licebit in tueri clarigatio nde^ qd fit i principio decimi ap Virgi.Tu res rapuiffe licebit feruius.i.darigationeexd cere hoc é p faciales bellû idicere.Clarigatio aût difta aut a clara noce qua urebaf pater patratâ aut cito Thct KAMpoo hoc eft forte nd bellica forte inuadebdt agroshoftiles unde grasce KAHpovoaxoi dicunturg iure fortiuiit bona defunfti.Pli.in.xxii.hac femp amp;nbsp;legati cû ad hoftes darigatûq^ mitterentquot; ufi.i.res W' ptas clare repetitu unus uticp uerbenatius uocabat .PODAgrofi eftis.eo ulq; Icnti ut mihi podagram} pedibâ habere uideamini.VlClftis coded tarditudine.tarditate inqt fupauiftis cocleas, dicimus coclea amp;nbsp;cocleta:quas a limo limachas dici feftus pópeius afferit.VSQ_VE affatim, eo ufqj ut abüde.CONm^ prim coteras.côténendo cöculces.lD ÃMne itus eft.i.domihabemâ nö alii'idc petimus.SVOS mptU' rus ramices.Abude in pcedéte comoedia de ramicibus diftû.OPErâ celocé.i.celerem ita Nonius inter prat.NE CORbitd date.i.tarda a,corbitis nauibâ de quibus paulo ante. AT TREpidate falté.i.cómoue mini ocius .NE CVraffis ne curaueris.ISQ_VE.{ubaudi col]abiicus.SERuum aduentes tuu. Adueniaj ad leruu tuü.LENO addicet nbi.Tuæ poteftan deputabit. VIX quidé herde.quia dixit agoraftodeste tenctis.iocofe refpódét aduocati uix tenemus:quia ré maioré potïumus:pufilld auté iió polTumus.in 4i gitis.n.tenen nö pt qd pufillü eft.ió ait uix teneri pofte digitulis primoribus.!.primis digitos parabo-PRopatin.i.an,ppatis qtû fieri poftit.DEClderît uobis tÅmina i talos ueli.Pudibudaiqtudi uobisipe des caddt.ElA haud uoftrû é ii ad uos attiet.BAfilice regifice.ET fabrei.artificiofe ut a fabris eé uideafi tenes pcepta i corde.hæc fcena colabifcù edoftû obdita milphione uilicu qd fieri opoP H nbsp;nbsp;teat ad lenoné fallédû.Agoraftodes cû aduocatis adftatiut lenené falIdt.Meminifti tenaci^
habes memoria q pcepi.CALlû aprugnû calere atqueiió find.Calleo uerbû aftute inteUigo^ __^Ji^__tal]o;ut Cice.uult amp;nbsp;qcqd é folidû fine ofibus callum dicit.quid aût aprugnû callû docet feftâ Pli.feruins'hoc mó.lte^ â fpodylos glycomaridas urticas ficedulas lûbos caprigiiies aprugnos Altilia cX farina inuoluta ficedulas murices amp;nbsp;purpuras in caena fuminafincipur aprugnum: patinam pifeium pati nam fmninis anates querquedulas elixas lepores altilia afta:Amilum panes pienetes ubi luxuria tunC accufaretquot; qn tot rebus fafta fmt caena pôtificû.Pli.catonis ocioris orones aprinû exprobrat cailû.lii tres tn pres diuifo apro media ponebat lûbos aprunos appellatos.Seruius in.xi.xne.funt aliquae durae dtA nationes rn eis lic utimur ut qmû colurnû ueru ficulnû lignû ité aprugnû callû p aprinû.Q_VAM i tta goedia comici.îqbâ oîa diuerfa.nâ i tragÅdia eleftiftimi hoîes potétia ac diuitiis.ln comoedia aût uil^ ôtabiefti inducunt.NEfaftuft.nefario aliquo crimine côtammatus. COMIciales fût meri.a comicio té micialis q i connens uerfat.Mirabûdus qd agit alii fpeftäs.cöimcialis a morbo quoejj ftupidus ubifem fus defidût.ergo comiciales fût meri nil hnt pter ftuporé.Q_Vlq.qcûiç.nâ qfqs quiq ntûm pluralé Ã' cit p totâ.n.dedinationé pqj oés cafus côfimilis uox itérât .SATIS pceptû.i.mâdatû ut nô opus fit ade^ le qcq.PROfefto Ipeftatores comicû.O fpeftatores îquit hoc comicû aurû é ac fi dicat loco auri id q4 comici foléradhlbere.PlNgue fiût î barbaria boues.docet at hoc bouû pabulû eé ap barbaros qd auri loco adhibeat AD hac ré agûdâ.qdad comÅdiâ ptinet.PHllippeû é.i.tâq philippeû hûdû é.ASSlniu labimus.iîmile niden uolemus.VUluptariû.uoluptati inferuiés.PüSfes pgræcan.i.ntu græco uiuetc diftolunftime.FALlaciæ ppedimentum.ne fit qd ' ppediat noftrain fallaciam.SAPIenrer lapit. Archaïf mos.SED uos.uocantis eft.infert deinde.SATIS diftunft.i.fatis commonuimus.PHI tace.uox quae filé numiubet phi onomotopeia figura.PONEnos.in fine habens accentum graué. eft enim aduerbium nt pone fubit coniunx Virgilius.SANguinem exugam.quafi fanguifuga exhauriam.
M|^'AM iftuc ego reuortar miles.Colabifcus uilicus fubomatus a tallidoro cû aduocatis it ad Ip Cà fiiigés fe uelle obleftare mcretncib'amp; crapulis auidiffime a lyco excipitmn callidoro nara é occalio pdédi lycû.REVORtar miles.milité appellat antemonidé quéfibicöuiud luitaut' â^Bfa^at. VN A liét.Alios ïqt mihi cómodos i cóuiuio q fint una tecüuolo cóperire.lNTERibi at* tulerit exta.Iiiterim inqthoftiait quas maftaui exta afferent.ET fortunaid nec fafturd.fubaudi bn mi' hi.ISTIC é thefaurus ftultis.q uerehoc diftû ta uenufte imalosiquop: tefaurus é ad loquédû male mt/ lioribâjac ficut q mare uultiuenire pótfluminibâ comitibâ cöpireata q uult Hulton holes cognofcei uei
-ocr page 149-POENV.
ba côiedct.BONO fiqd malefaciasætaté expetit -Adit ætaté hoïs tota.IT A uoftra benignitas . hoc îro nicos diftu amp;nbsp;pinde uultuofe legédû é.GVMrheda.i. totu amp;nbsp;qcqd ufq hét rheda uehiculi gcnâ quot;u.eibu^ gallicü é ut autor.Quin.a quo epirhediü ab epi ppône græca faclû amp;nbsp;rheda.nô unû athoc:fed amp;nbsp;alia ue hiculop: uocabula uelut cifiûa quo cifarii.Carpétû.Sarracû.petoritû.Plauftrû.Carfâ.Currus.rheda. epi rhediû.Efeda.Arcerra.Liburnus.traha.Pilétû.Bafterna.Vehis.HVChodie îcedit uenaror. ucnit inqt q uenaf uoluptates.CANES côpellût.nos canes îquit côpelJimus.IN Plagas.In retia.VBI neq faciat.neg ter uiuat.POTAre arnare uult.Crapulari meretricari.LATRO i fparta fuit.i.fatelles ut i milite diximus gloriofo abûde.NIMIS lepide de latrone.Cû rifu pnûtiâdû ut ad fyeophdtid cómodeîuétu ondatur. HOMiné allexero.blddis excepero uerbis i medeg adduxero fniam.DEVortat ad me. Diuerfonû béat ap meatq; hofpiciü.PALVMbé ad ared uftj adduxim;.i.t:Tq palubé q capit i areis i domutud adduxit mus.Q^VID qd *uobis mddaui.EIipticos diftü.i.qdeffeciftis i eo qd'uobis mddaui.Q^VORIum afuiâ cædit calcib'â.i.Ieno tdq afinâ q blddiri nefcit nifi calcibâ ita hic nifi malo.TE qritare a mufcis.i. hofpiciu ubi mufearu nó fit ipedimétû hoc é ab arbitris ne qfpid qd agat nolle qat.Q_VAM régi antiocho. fubz audi qcqd apponit curari folet.q rex adeo dplus fint.ut duce Annibale populo Ro.bellu indicere aufus fit multitudine nó robore hoïum fretus.IS LEno uid.i.tenes fnlam med.Idq; puerbialiter dictuita lu. Ire uid pgdt.Dicimâ auté ut îquit Prifeianâeo nid Sein uid.Cicero pro murenaiftd uid dico inite uid pfto aderat fapiés ille q inire uid doceret redite uid-Eodé duce redibdt.LEVcadio lefbio thaffio choo.alocif uiuapbata memorat.VETVftate uino edétulo.grddi.n.ætate holes multi détes dmittunt.edentulus.n. qui fine détibus.fenfus ergo eft ea tibi apponef uetuftate uinû ut détes exciderint.i.ois afperitas abierit amp;nbsp;faporfit amoeniffimus.AETAté irrigés.mollifices p ætaté te ipfum.nd ut prata aquis dnr irrigari ita te uariis rebâ ap me irrigabis VNGuento amp;nbsp;geumate.unguéto quo pfundas corpus.Geumate nero gut tur.geuo.n.gufto figmficat.cums futuri geuiómn geufis guftus dr a quo geuomæ.cuius pteritû gegen me:un hoc geuma geumatisificut de prima pfona uerbi preriti uocifpalïiuæ neutra nafci folét ut emble ma emblematis reuma reumatis flegma flegmatis.de fecuda fGeminina.de tertia mafculina. Geuma gu ftatus ulpianus ephippus in peltafte tpo opwv iTrnnwp Tectthcte nr kui ysuaiaTa o ivÅv.BALneator.fa-ciat unguentariam.Artem unguétoruni exercitiumq5:ut fcias redolituraomina.HAEC latrocinatur.ri-tu latronum rapiunt.AVRVMpolcunt præfentarium.ideft in manum illico dinumeratum ptæfentaxz neurn autem fubitarium dicere folemus ut præfentaneum remedium quo plinius celfufij frequenter utunturuerbo.ADDICTVM tenes.ideft tibi alligatum.
VID eft qd' uultis telles.Agoraftocles acitus pro foribus ut fpeélet qd leno q collabifcus agat « q ut ré fud cótépletur.HINGme pcura.ex his inquit pecuniis me peurari nolo.PROdigû pro.-U LZmû.fubaudime:qa ftatim pmd tibi ubi abfumas:qudmihi dedifti pecuniam.ALIA fabulabis* '^rf^inmr.Inter nos fabulabimur alia.ADDIdû tenes.habesme pro mdcipio.AVTOres eftis.quid agdîquit ex opinione ueftra.ADptoré ufus ueniet.Gu ad ptoré ibimus amp;nbsp;res ipfa poftulabit. REGEN tis aedis pultem.i.recenter harum aedium fores puIfauero.NON recludet i.apiet cuius contrarium clau dere. PEDE frangito.Pultato tddiu quoad fores perfregeris,Q_VlPpini.uox rufticana tune quæ figinfi-cat affirmationem. BEne putaflis.refte putaueris.MALE rei ante fuimus mlices. ad malam rem inquit rendam nos hominem illexinius.Inlices.ideft blandientes.
lt; ^2VVSPENddt oés nucid fe harufpices.Vtlycus leno a principii fibi côgratulat.qd aduerfus ha rufpicu fentétid lucratus fuerit ita ftatim i ai deuenitægrimoniam ubi refciuit libi data uerba.
1 yAffuerut ndep aduocati cu agoraftocle q hominé furti alIigarét.Q_VODloqudtur creduam. ut qd dicant credd.IS EXplicaui med ré-ego in qué haec erdt difta ré med feci locupletiorem. VOSTilla.i.poftea.hoc faepe a Plau.ita.Q_VAfi naui imari.fenfus é noli initari fi aliâ tibi uideor qm in mari quoep idé folet euenireiqóq; fecudus é uétus:qnlt;ç aduerfus ita amp;,hoïum uolûras.Velû ergo uertif quo amp;nbsp;uétus.i.ita hoïum uolutas uertif ut res iplæ uel triftiores uel funt blddiores.GOMpofita eft falla cia,Inrer fe cóuenerut ut me falldt.LVPO agnu eripere poftuldt.ndleno qa Ipcus lupi nomen hét. HAVO atbitrario.nó ut qfq me piilTe arbitret fed res explorata é.ARIoIos harufpices.q mihi diuinarût qd euernt.PRO fpiffo euenit.i.greirulentiflimo qui fpiflus eft.ficut malum quoa pronucidt illico aduemr. quot;TI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu pgredere.Agoraftocles uilicu fuuabducit. Aduocati comités eût q iniurid fibi faftd exi ftimdtiqd opam feduld dederint amp;nbsp;nihil inde adepti fint neqdé cibi:quo fit ut iure uidedt fto I machari.hoc fere folet ïter dilutes paupelq? cueinte.QVIcü litigas.Gum quo contédis. AB ---Uü^iriufubaudi leno.SVBfcribd hoï dicd;ut hodie uulgo dicere folemus accufationê. Dica.n. Judicatio amp;nbsp;accufatio a græcis nominatur.IN GOMicio eftote obuiam.Vbi magiftratus petuntur fuL fragia.TV Sequere.Ad collabifcu hæc loquitur.INIVrid illic infignire poftulat.in figné cupit facere in iuriam.LEVIOR pluma eft gratia.nullius momenti habetur.PLVMbeas iras gerunt.Diu ira perdurat uefeiunLobIluifei.QVOD in re.ideft ad utilitatem pertinuit.
XPEGTO quo pacto.Milphio feruus cupitfeire quo artes fuæ peruenennttquos fruftus edi-derint-MEAE techuæ.meæ fabrica;.MEVM herum.Callidorum.INCVRfatpugnis.GoncL to ita cuifuinuadit pugnis.
i ii
-ocr page 150-. ââ^ ATIS fpeftâtû ein hac fecna Icnôî ptfus paf cxîtiu c.-illidon nJe g fertiâ a fyiiccrafto leno«fer «O pdifeit anraftilé amp;nbsp;adelphafiû uirgies olïlycu pperä emiffe liberas qdcótra leges fadu up l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deaf.NE^ ra luteâ.i-td cÅnofus a luto.n.fit.aliter luteâ color éqfiruffo dilutior ita didâ- CE*
no côlitâ.i.fÅdatâ.PRAEpeditâIatera.i.reuîftâcathéa.ACHerûté uenerisdfema perlueris loca lAVT.fugitiuu uelis ut qdlibet holum genita fugitiuû holum genâap nos facile luenias.ADdiftü-obH Jgatu.LAtebræ.ubi occultef qfpiâ.BIbif eftur.crapulis iferuifXlTteratas epulas.Iris obfignatas ebriolo ru. Plce fignatas.picatas qa pice uafa illiniûf ubi côcludûf q cuiufeç fmt.ut fieri folet 1uinariis uafis.CV bitofa.Tââpla ut cubitos expleat.VlNAreow.coK q ulna cocupifeût.VERba facit emortuo.loqf itaut ipfi lenoni mortuo tata lefi dicit.EXPEculiatos.oi peculio priuatos.i oi facultate oiq; uitae ptio.MAk ptu male difperit. Vetâ puerbiû iqt Ci.male pta male dilabunf.IGNAuioré potis é facere ignauiâ uiou inquitignaniæ ur poffe augere gnaû ueteres folerté dixere.un gnauitec fo]erter.amp; nauare opera fedulo dare opera.Cótraria ignauâ amp;nbsp;ignauia.CVMonere.oneratus.n.uafis. REDdd ubi uoles. refartia danu. NEfcio qd uiri fis.p obloquiu cóuiciatcs loqmui ut qd hols.Scire cupiéres p reftu ut qs hó. Hl Meethi haud ferme folét.id iquit facio qd adulterinó folét facere ut uafa domu referat falua.qa dephéfi 1adub terio nó folét faluü corpus domu referte qn aut loris cædanf aut gemtalibâpriuétur.MEmora dû.fylb bica adieftio dû.Q_VOD ames affati.abûde.qtû qs fari qar ab eo.n.eft aduerbm affatim.NOLI te ede pol deueliffe.nobis iquit pénas deuellere ab alis.VOLVcres tibi crût pénæ.Intra duos méfes tâ obloiv ge excrefcétpénæ ut qas uoIare.ClTO puorti pót.fubito pueniri ac poccupari.TACiciâ tibi reftituani. magis tacitu reddâ tibi.Q_VAM qd dich! é malæ mulieri.hæc figura pahyponæan fiqdé fecus q expe' ftabaf dicitppterea qd cû le tacitû fore dicere dcbuiffet dixit tâ fore tacitû q qddiftû fit malæ mulieri4 filere nihil quæût.NE A te pdar.ne tuo fermouc detegéte qd dixerimipfe affligar.EX fyncerafto fecerit laceraftû.fvnceraftus.n.quali cornutus qd quali cornibquot; dâm fuû lpetiuerit.metuit ergo ne ab codé Js' ceref amp;nbsp;pinde dicat laceraftus.FACin' ex te ortû.i.abfte habuiffe prindpiu.OCCAfioc p é libere.lubaU' di loquedi.VOlet facere frugê.i.utilitaté: un amp;nbsp;frugalitas dida.HErus deamat tuâ.ualde amatae depit. DVO de.xx.minis.i.dece amp;nbsp;ofto.i.duobâ déptis de uiginti.MANV eas afferat.i.liberet de hoc fenno^ ne fupra qdfatis c locuti fumus.SVAS popularismépe carthaginéfes.LIBERtatis acitus ca.quo ipfasà beret.AD INcitas lenoné rediget.i.médicitaté.Nonius icitas dicif ægeftas.Pli.i trinümo. Alii exulaO' abierut.Idé 1 poenulo pfefto ad Icitâ lenoné rediget atq; fi eas abduxerit.Luci fatp.lib.iii.illud ad ind» cü rediit atq; intemetioné.NON diftü eft.pinde erit iquit ac fi dictum non fit.DVM calet, donee resÆ recens.TANtû eum inftat exitii.eum pro in eû.nam infto tibi dicimus.SEVOcem. feorfum uocem.Sl NON dat ceffatio.fi nó ceffauerimâ.CONfiliü uemaculünó ab aliis qanobis petituamp;nobis familiare.
yTHllonim uilon uth.hæc uerba punica ipemox iterptatur uerbis latinis.pcaf hano fuas pol n nbsp;nbsp;nbsp;fc iuenire filias neenó fris fui filiü.HOSpitalé teffarä mecü fero.cu teffara de qua abude fupö
Bdidü multa fignificet fuit amp;nbsp;hofpitalis qua hofpites ab hofpitibus internofci poffent.
TV tibi dixiffe lÿnceraftû.Dû a milphioneagoraftodes fit certior a fyncerafto pceptum fo Jr 'a^y^ores lilas meretrices carthaginéfes amp;nbsp;igenuas cognofcit hânoné patruû fuû eé.LIBErali iam afferere ca manu.i.liberas efficere.ABfferferütoém forditudiné.oés fordes ex auribâ ppinga; Ji^t.i.qua moleftia ego de meifcócepera filiabâmihi âmouerût.Q_VAEna illec auis é.ob aini , ' öu carthagiiiéfem aué appellat talé hnté fimilitudiné cu alis.SARClnatos confequi. farcinis onuftos. S'.' 'CVM anulatis auribâ.i.de qbâpédét gémæ:q anulis folét illigari. SEXénis pierim.i. q fubreptus tuen fex anos natâ.NVLlus me é peenus pÅnior.Côpatiuû faftû é a gétili noie p lufum ut côuenit comicis. NE pferis ne pepceris die oia iquit.AVO.falutâtis uox eft.Q_VI zona nó habes.Cindi.n.nó erat aphri ió Vir.difeindos mulciber aphros.LINgulas canalis a ligua ligula amp;nbsp;p diminutioné ligula utmqt Pri. qd exertæ linguae habeat fimilitudiné.ARVInâ quidé.pinguedo dr aruina.ET mergas datas.Mergem quit feftus forculæ quibâaeerui frugû fiût diftæ a uolucnbâ mergis qa ut illi fe in aquâ mergût dû pilees pfequunf fie meffores eas in fruges dimergunt ut eleuare polfint manipulos.AD meflim credo rniffus-ut metat iquit tuû triticû.SVBEratim.a fubere qm fuber fnbiicif nó a fub tes æris aliq auru fubæratû di cimus qd fubter æs habeat.Perfius Ne qua fubærato médofum tiniat auro.MlDIlia bifulci ligua.Ab eo qd eft myo mucu exprimo mydilia quafi mucofa amp;nbsp;ipedita.nâ carthaginéfes bilingues ió ait bifulci.fe dâ uero ligua dixit qa barbara.bilingues qa aftutimn amp;nbsp;uocabulù uapher ue apher ualde affutus dicit. JMEIS cófanguineis.un ego natus fum.VT fis feiens.Aticifmus eft fermomtnoris.ADOPtaticiû.i.q ni adoptioné uenit antidamarehi. TESfaram cófer fi uis hofpitalé.nâ Paulo an fibi effe dixit teffarä hofpi talé.TVVS pi frater.i.q tuâ erat pi fuit frater meâ.Tuus ergo hofpes antidamas qm ex teffara ita eé colli go.NANq; Carthagine inde fum oriudus.i.originé ducés quin amp;nbsp;ibidé natâ ergo carthagine nat â amp;nbsp;ori undus.DEmarcho ité ipfe.fubaudi antidamas.AEGRE tuh.moleftû habui SV AM ré libi faluâ fiftam« tradidero q ab eius pie habuibona.ET SI hic hét tn.licet iquit hic habitet.fiquidé habito ab habeo ite. ratiuû é.POTlN fieri fubdolus.An maliciofus iquit fieri poffis.Male faxim lubés.leno libérer malefece tim.EFFLIftino pit.pdite adatnat.NEq; eä iceftauit unq.i.corrupit cæftus quartæ declinatióis pugili arma.fcdæ græcû é fÅminini^ generis:qd cingulû uenexis figmficat legitimis copulis dûtaxat adbibi
-ocr page 151-POENV.
Him ideo qn« legitims non funtincefti nomen habent un uerbû inceftare.MORtalem catil.acutu ad innenicndu CR -Vduq;. qm trucem fe fore lenoni dixerat.ADflet quo illud geftu faciat faciliâ.Quo ap» tins iquit poffit fe affimulare pattern geftu oftendit quippe qui flet.SVPErat architeftonem.græce io** quutus architeâonem dixit:quem nox architedum-CORpore aquilo.colorem habes inquit aquilinu. y'-'VikVIS pultat.gindenemeexeûte lenonis domo filiashano p ill J cognofdt fuas amp;nbsp;pinde exulta H q 1 Jtio Istitis utrio p exorif.TVNicatu hoiem.Tunica indutu iupne utmos fuit carthaginêfiû eu V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alii tunica habeatlineTquä fubuculd dicimus amp;nbsp;uerbo militari ut inqt diuâ Hicronp.Camilli
gt;Ã3JÃRAEftigiator hic qdé pÅnus.i.diuinator que græci necyomitin uocit.NEq; me cótéptari er.i.afpnan ab eo qd * eft côténo côtéptor côtéptaris uerbû iteratiuû fecit.IN ipfo tpe.In téporis oportu no articuIo.TVabduc.hinc abducito.FACIas mö:q memores mauelim.ubiq; ut hic inducif agorafto* des amp;nbsp;iraeûdus amp;pperas:ut luue.ut amitis mos eft.AD robuftû codicé.i.trabé de robore in quo reuin. fti pedes,habeitur;un'amp; codices difti uel qa in ceratis tabulis q e robore fcriberétuel qd'affulis roboris cóteganóael qdâ cortex de codicibâ eximeret ubi fcriberét un ét liber nomé hét.AD latomias.i. lapidi-cinas uel opus lapidariü.laas.n.lapis amp;nbsp;tomos feftio dicit.INTER nias pbitamd.ne inter eundû pueni am ni bitare fæpe fupra oftéfum é ire ueteres ptulifTe.Q^VANta: e quitulis.q magnæ ex paruis. GENI tæ funr.cenitæ inquit feftus credebant elfe fortiû des qd tenédi habeit poteftaté. tâq eigo illæ fortitæ funt^corporis proceritatem.HASCE hic pftolabimur.milphionem agoraftocles dimittit ne plurium fit confufio perfonarum quad amp;nbsp;Horatius pcipit.nec quarta loqui perfona laboret inquiens. âquot;W'^lirVIT hodie opere peiu.ab aphrodifiis domuredeutes lenonis puelis quæ uiderint dû comme morat ex iprouifo patri hanoni occnmltihtqj Isticia inter ocs cditer.hanoni qd' filias cóperit
M nbsp;nbsp;nbsp;1puellis qd' patré nofeitarint.Agoraftocli qd 'uoti côpos extiteritnaftus qua adamabat.AMA
.^bilitati aium addiceret.q adamare cocupifeeret.DELVbrû q hodie omatû eo uifere uenit.qui ucniteo iquit ut omatû uifetet téplû.Afeonius i diuinationis arguméto funt q inquit tépla eé dicat fin gulo^ diis attributoj elocow.Delubra multam ædiû fub uno redo ac diluuio imutatû.Alii delubra di cunt ea tépla qbus nûc delubra corpoic abluendoi y more dodonei iouis autapollinis delphici in quopa delubris lebetes tripodefq ? uifunt.funt ét q delubra ligna delibrata.i.decoriata pro fimulacris deoie mo le uctclepofita exiftimét:fed male. DEAmaui ecaftor.ualde amaui.ARAbius.qa ex arabia pferrim fÅ-lici odorata^ reps fere uis magna adducit.MVRiinuf^ ois odor.qÃnûc a myrra myrrinus uetuftiffimi uertédo ipfilon in u murrinü dixere.PAcifqj potentes.q potuimus pacé iieneris cöfequi.MALIM iftuc aliis uideaf.fubaudi utlauderis q ut te laudes.INGEniis qb â fumus atq j alis cognofco.non funi inquit ita repsimpita.ut nó nouerim nos alio elfe ingenio:q alis fint mulieres.A CVLpa caftas.i.uacare culpa quafi cafas.Vivimusuitale suû.uiuimus quâtû hsc corporis uita pmittat.REBVS mis agundis. nam ego mei uel mis facit.IN Vlftü pmiü.qd 'fortuna nulla eripiat.uel ita legédû redde his libcrtaté inuiââ ut deinde fubfequat pmiû ut elle feid pietati quo norim inqt piis hoibus dari pmiû.CLVET mftona.i. enenit.PRAEftitimus pulchritudine.excelluimus. NON os oblitû eft fuligine.nó inqnatû amp;nbsp;fuligine ab eo qd * eft oblino folét.n.mulieres pingeremtluue-ille fupciliû magis a fuliginetmtîû aliqua,pciucit acu:id medici docét pfertim ubi de pice loquunf Diofcorides aetius.SAPIétid tui ecqua abufa eft. lam pridé tua ïqt nó utif fapiétia:fed ea fapiétid a me hét.lN EXtis nfis portéftuft.In hoftiis nfis eft fignifica tü.SI VIS clama has.,p ad has.HAVD depcor.i.nó recufo n refuto.nd depcari amp;nbsp;iialde depcari amp;refuta ie é.VT aftu fü aggrelfus eas.i.ut adiui illas cû aftucia.VIN ego hac apphéda.fubaudi adclphafiû, AN teftdte me.nó.n.in ins trahi potuerat nili anftaiet qfpiâ hoc fupra abûde qd fit aüftari diftû eft.ETIAM ne mes latratcanes.Hoc fmerbialiter didû in illos q aduerfum fuos loquuiit .PRO offa fauiû.qa ut of fa ori ifenf.ita amp;nbsp;fauiû ori adhibef.offa qcqdin iure aliquo inmmefcitmel qcqd olo turget citra figura ulla ut luue.illud patruo funiles effunderet offas.Etrurfumliuida tumoribus offam amp;^uerbiû illud ne fcis qd diftet iter os amp;nbsp;offam.OLEO ttaqliorem.quo oés folemus mitigare Ifldmationes-ITE fultis, fi uultis.FVrs eftis ambs.licet hic amp;nbsp;hsc fur dicat ueteres tn hic fur amp;hscfura ab antiqua grscop sligua q for dicebaf⢠PATronâfim.qa patruâ me â é prociniû eiâ mihi fufcepi.HAC uoluptate fedo.reficio mul top: miferias dnopsqd' uos filias nieas repi.O APELla zeuxis piftor cur numero eftis mortui.Curtd cigt;-to mortui eftis.Apellex fui téporis piftorinfignis.Pli.uep: amp;nbsp;oés priâ genitos futurofg ; poftea fupauit apelles eo ufe^ olympiade cétefima.xii.i piftura ,pueftus;ut plura folus ppe q csteri oés cótulerit:uolu-niinibâ ediftis q doftrind ed cötinés.Prscipua eius in arte uenuftas fuit: cû eadé state maximi piftores effent:quop: opa cû ammiraretsollaudatis oibus:deeffe ils und illa uencré dicebat.quam grsci charita uoedt estera ola cótigiffe.Zeufis aüt eracleotes qui ut inquit Cicero fuo tempore longe csreris excelle re piftoribus cxiftimabaf. Complures tabulas pinxit quorum nonnulla pars ufq ^ noftram ad memori am inquit remanfit.is rifu mortuus dum rideret effufe piftani a fe anum.
/quot;'ââS^hEGO mind nó uultus fuero pro me.ola in lenone nûc pimendû cóuertunfitaq ? miles anta-menides cû lenoni mind dediffet quo apud illû fibi bn elfet.fruftratus ilia mina abfenti fuccé i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j fet lenonitobonf ét cótétio iter milité amp;nbsp;hdnonê amp;nbsp;agoraftoclé fiip muliere qua fibi potiûdû
ratus erat miles. LVDIficis caueisd.in theatris ubifiût ludi.fupra ndlt;^ cómonuimus caueam 7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i iii
-ocr page 152-theatru dici.PRO atricü.downs,pcuMtore.NEq? ilte redeut.Anteraftilé dicit amp;nbsp;adelphafm.PRO mea pte pradü.i.mina qua dedi.SIC deduxero ré militaréJta uilifcer fmä ré militare.NAdus é hoîem. fut audi me 0C fubfanddo pnutiadu é.CIRcûduceret.falIeret.JVlEAM arnica.Adelphafiu dicit. VT fit mela tea.i.atrata.nä mêlas meiena melâ.i.qd niger nigra nigrû a quo melateus. A VT q cortina ludis pencil ferät.feruituti mâcipatos notât hoies q turpes humilima ét exercebatofficia.METVO miluos.In naeg ï pulos galmaciosipetu folét facere.p miluos lenoné amp;nbsp;milité dat itelIigi.OBSOnare prâdiû.i. ftrueie pare.Q_VAfi puer cauponi'nCauponü.n.Icrui quo fint expeditiores ftatim tunica totü cótegüt corpus-NIHIlipédier nullo exiftimari mométo.AMplexari baioIûî media uia.farcinap igeftoré q fc mercede locat ad magna gelldda onera.TVNIcis demificiis.i.q derniti ad imos ufep pedes polTût.DIGIto radio eft q tibi licétia ut uel digito hac liceat attigere.LINgula i imala crucé.a logitudmc tunicati lingulam uocat.ALLEX uiri.q allicere ad te uiros Ioles fiqdéppnis accedés uideris mihi ad mulieres qad iiiros. Q_VOD mares hoies amat.i.militares DEgluta mena larapis.Côténâdi câ hæc uerba funta deglnncn do degluta.mena at pifciculus q à menis menidis dr fatis uilis Periiâ.Menaqj qd'primanódü defeceiit orcha.farapis amp;nbsp;hoc quoq; aial.óe qa carthaginéfis maxime ægyptia tagit.SENEcinfliû.ab eo qdâ eft ft' nex diminutiuû é fenecio.Inde aliud diminutiuû fecit fenccinftiû.MAStruga.nâ maftrugä inqt Quiu* qd fardii é ilIudés.Cice.ex iduftria dixit.p fcauro qué purpura regalis nó cómouit eü fardoitmaftrugä mutauit.Et de ,puiciis cófularib â res i fardinia cü niaftrucatis latrüculis a ptore una cohorte auxiliari g^ ftæ.ALLAgoras.fori captator.alo.n-captoamp;agora forü.PLEnior alii ulpici:q romani remiges.i.qplus alii ulpici comoedis q romani remiges.capite.n.refert albû amp;nbsp;faporé.Aliter uariû hui â meminerût cato columella Plini.hoîem abicdû dat îtelligi qd' uiliflîmis cibisimpleret.MAlæ an détes pruriût. qppcU inaniter ita p os ligua euoluis.DVMiftæc loqreris tympanû.i.poftea q gaudes ftrepitu debuifti ét tpm pami adhibere ut magis adhuc obftreperes.NAM te cinedü eé arbitror.cinedi nacpnonio docéte ntd pra quoq? fæpius in feenis uerfati. amp;nbsp;canentes molles uiri dicebantur. EFFERTE fiiftis. Antamenid« ægreférés quod effoeminatus uocarettir feruos citât cum fuftibus.C^VIA iiiiura eum multo induci ft tins eft.Præftat inquit hominem in ins rapere.
^'''''^ECIpif nemo.leno à fuma oftédif ueniffe defperationê.cü cæteri exultét læticia ut fieri in eü' d Btremaiblet comoedia.ID DEmu côuenit.i.côtrouerfiâ hét nulld.NE addicar.i.fernituti fubii ^ciar agoraftoclis.EAS î ius.fubaudi ut furti luas poenas alfereret manu.Liberas pdicaiet.DV'
/ plû,p fuito.Quia furti dänatus dupIûfoluit.ET mihi Inppliciis multis.ob filias quas diu habui ftimeas petlingulis duplum.SVME hinc.ideft a corpore meo.C^VAfi baiolus.qui ferat onera. ARA' bonem hoc minadoco mina : quam tibi dedi.Quodabftuli inquit a te habebo mihi arram.TIBImead dico.feruitute mancipo.LICEAT limplum foluere.nempe idipfum quod habui. CREDO córadipO' teft.de meis facultatibus puto abradi poffe.SIS apud me lignea in cuftodia.ideft ut cuftodiaris reuindiJ iligno pedibus.HVIVS malo, nempe lenonis.
VAM ré agitis.agoraftodes lycii rephédit qd'is nollet filias patré feq.pÅnus deniq; poftrew^ q micomedia remittéda lenonimulta putatnelt;$ ra fceuiédü qmaxime mereri uideref lycus ad â nbsp;nbsp;nbsp;â¢puellas qua ré agitis îqt qd feq patré eas ituereficrepado ait quaré agitis.VNDE hae pierut.
cajiiortis meæ é a patre iftoicuui olim pierât.i.amifiæ fuerât.DVO de uiginti mmæ.decent amp;nbsp;odo iquit minae quas p iftis refolni pienit.Q^VlS hafeeemi.qs p qbus has emi puellas.NOVELLE noueUicusd.nouo quoda mó nouus ipfehomo.nouu ueteres dixeriit ignobilem.VESTRO fubueni^ tis fupplici.milii fuccurratis q fum uobis fupplex.EGO met confulä.i.confultabo quid fit equû me fac« re.INTER negoriü.Dum his angor nialis.DII meliora faxint.q fubaudi ut î neruu. adducar .idqtpuer' bialirer didum eft-AVRVM argentum colliii.Aurum mihi quod accepifti a uillico.argentu militi qui dedit minam.CoIIu hannoni cuius ingenuas mercatus es filias.LITIS fequor.Cum fim inquit in aliéna ciuitate conducibile mihi non eft ut fera lites NON audiui ingenium amp;nbsp;mores.cuiufmodi ifti fint opi dani mihi non liquet.DISiunge inimicitias cuimprobo.noli inimicitias improbi tibi irritare.NON cd pingere in carcerem.nô mea inquit caufa detrudere in carceré.NIHIL moror tibicind.nolo mihi tibid' nam dari. NESCIAS utrum ei maiores buccae an mammaefient.Non poffis fatis cognofcere cum in.' fiat tibias maiores ne buccas an mammas habeat.buccæ fingulis funt hominibus binae. Plinius Nec genae quidem ommbus.ideo ne^ nictationes nsiquæ animal generant.grauiores alitum inferiore gC' na conniuenr.eædem niftantur ab angulis membrana obeunt. Columbæ amp;nbsp;fimilia utraq; conniuent. At quadrupedes quae oua pariunt ut teftudines.crocodili.Inferiore tantum fine ulla nidanone: propter præduros oculos.Extremum ambitum genae fuperioris antiqui cilium uocauere : unde amp;nbsp;fupercilft. hoc uuânere aliquo didudum nó coalefcit.In paucis humani corporis membris.Infra oculos malaehÅ mini tantum:quas prii'ei genas uocabant.xii.tabulamm interdido radi a foeminis eas uetantes. PudO' ris hæc fedes.ibi maxime oftendituc lubor. Infra eas hilaritates rifumqg indicantes buccæ.VBI PW* MVM POtero illico.deeftibo.eft enim elipfis.DVM AVCUONEM fado.iteratiuum uerbum fato NOS GVREMVS.ideft corporum noftrorum curam habeamus.nempe ut epulemur.apud fe enim fu' pra fore hannonem dixerat agoraftodes.
-ocr page 153-PERSA. ^lolûnnis Petri VaHæ placentini in perfam commcntairuï. Argumentum in perfam.
^'~'-lt;^ à i«ÃOxiIus feruus dno abfente amore captuslénifilenesttâ liberare a dordalo lenone cupîc i^bat copia nó erat:feruus alter fagariftio iuenit quo pafto liberate poffetma cu dós eius 1 ad ie mififletpecunia:ut boues mercaret domitos.is toxilo dedirnit amica ihd redime* 1 rct.toxilus parafiti Saturionis filiam fubomatam perfam emendam dordalo prasbet .is 'ïï^^^^^emit parafitus adeft.qui filiam fuam abducit ea pecunia qua perla empta fuerat redenv pta lemnifiiene.Dordalus deceptus amp;nbsp;perfa priuams eft ee muliere.
^ Mominum etpmologiæ.
/^^^AGAriftio.qa fagaris ligua pfica enfis.amp; fagaris phrygiæ fluuius diftus a fagari midæ filio re phry^iæ;amp; qm phtyges pleriq? feruituté feruiere ide fagaris fetuile nomé.ut ap Vir-æneæ l /leruus eu inqt fagaris phegeufcj ferebat.TOXllus.qa græce toxoii dr arcus ï'dordalû näg; le none ut eu fautiet itédit arcu ac muliere priuat.SATVrio aut parafitus p antiphrafim.qa nuq jfatur.SOPHOclidifca.quafi lapiété lend dicas.fophon.n.fapiés amp;nbsp;cleos gloriauiel clis clidos clauis qd* Maues uideaf geftare fapiétü.PEGNIum.puer luforius.pæzo nag ^ ludo.pafliuu pezome: unde pegniü. 1PERfa.qa fe pfam.i.a pfideadduftd.DORdalus.qa doron donû fignificat amp;nbsp;dalos torris fiue ticio no* v minafqd toxilo tdq torris e mediis abduftus Admis uideref.LEMmfilene.Aut a léno dicipöt aut a lé* nifeis fafciolis de qbus feftus iquit.lénilci.i.fafciolæ coloriffæ depédétes ex coronis ppterea dnrqd an* tiqffimu fuit genâ coronali: laneae;.græci tn uocdt A4.uviüKov qd nri lénifcu amp;nbsp;uoce latina linamentü cellux i feptimo.Tu ab ora uel uulfella uel hamo apphéfam tdq habenula excidere amp;nbsp;itus ipheitû i logi* tudinem linametumlenifcum graeci uocant:in aceto tinftu demittere.fupra^ fucidd lana aceto maden tern deligare.ergo lemnifdlene a lemnifco amp;nbsp;lena quod lenam habeat taiiq lemnifcum quod a fopho* didifca tdq lemnifco utereturad fe tuendam amp;nbsp;inftruendam.
^quot;'â^ROFEfto dno.fubaudi toxili.SVOS amores.léuifcilcnê.EMIT.fubaudi leno.ATg; carat le H^oâut emittat manu.Ordo c amp;nbsp;fenfus curat toxilus ut leno emittat manu.fubaudi lénifeilené. Aprdqi ut emeret de pdone uirginé.féfus ê curauit ut leno emeret uirginé.fubaudi piam ia turióis filid raptd de pdone q eófteta erat de pdone fublata.ló fubiùgit fubornard. PARAfiti ^liam.ncmpc faturionis.INTRIcatum-inuolutû.POTANS in côumio crapulatus.DORdalû.lcnoné.
TAMANS.toxilus amp;nbsp;fagariftio ferui iter fe côueniût quo pafto pofiint pecunia inuenire qua â u 1 lénifcilene a lenone liberet â toxili amicamt eadépoftea pecunia a lenóe auferat p dolos:ut fe W 1 pÃeiner exiftimct captiua amp;emat pafiti filid.PRlnceps iamoris uias.primâadamddü.AERû ^â^^ nas herculis:qs diodor'âamp;oui.amp; plenqj alii duodeci eé tradiderüt.amp;his carmïbâq Vir.dputat. Prima clionei tolerata erüna Iconis.Proximalernea ferro:amp; face côtudit hydra.Mox erymdtheü uis ter lia pculu aphni.Aeripedis.quarto tulit aurea cornua cerui.Styniphahdas pepulit uolucres diferie qnto. Threicid fexto fpoliauit amazona balteo.Septimaiargeis ftabulis ipéfa laboris.Oftauo expulfo nume rat adorea tauro.In diomedeis uiftoria nona quadrigis.Geryone extinfto decima dat hibcria palmd. Vndecimu mala hefpendu diftrafta triûphû.Cerberus extremi liiprema eftmÅta laboris. ET CVM ex cedra.i.hydra Ser.i.vi.æne.hydra dicit q tuit i lerna argiuow palude:fed latine excedra dr qd'uno cælo tria capita excrefcebdt.GVM anteo.cuiâ Lucanâ multis uerlibâ tabula coplexus ê.NEq j fatis turn hero ex fnia i.queadmodi iherus uellet.S VIS negocis pfulciar.i.pficiat ira ut fulcime me habeat.VT qumo.i.ut facultates mere ut me currepmittüt.SATIN ex fnia.an fatis ut cupis.ERAS mortuâ.putauerd te mortu* umee qa te no uiderd.NEGOtiu redepol.fubaudi fuit'i ed.eftq; clipticos diftû.FERreû fortaÃe negotiû îqt tuû forte fuit qdquot; cathenis reuiftus es ferreis.PLVfculû dnû.Aliqudto plus q lit dnuû tps.F VI ptérra* lus.ap molas.FERro uiftus i piftrino ad molédû.TRIbunâ uapulans.iucûdifiime amp;nbsp;comiciffe.TRibu* nusiqtfui.nó q aliis tribueré:fed cui tribueret i.q fiagris côtûderer.uapularis q uapularé. VETVS iam iftæc militia c tua.ia pridé iqthoc militafti ftipédio ut crebro uapulares.ERGOædepol palles. ob hoc qanó bn hûifti.IN plio.fubaudi amoris.nd ftatim aitueneris fagitta ueneré p cupidine pofuit.IA'M fer ui hic amdt.nouû inqt é ut ferui quotj amori iferuidt.DIiS ne aduorfer.Nu qd ego aduerfus ueneré amp;nbsp;cupidineq dei funt belli gerd.Q_VAfi titani.amp; titan tiranis amp;nbsp;titanus titani q cæli terræq; filii fuifle phi beut ut Hefiodus tradit i teogonia.Q_VIbâ fat eÃe no qued.quote fentétiaeaduerlari nó poflini. VIDE mó ut mere catapultam.mea telanépe uerbera qbâab hero meo frepe côtüdor.Tuû ne trdfrigdt latus, ne te ci redierit dns trdffigdr.i.uerbenbâ multis fiat obnoxius.BASHicc agito.i.î régalé modi ago.qa baft leus rex dr.nd bafis fedes amp;nbsp;laos populus.qd'i rege populi aluscóqefcar.ELEVtheria.i.libertate eleutheâ .n.liber dr.Q_VIA her ' pegre é.meiqt herus pegrinat.BASIlico accipere uiftu.epuli îqt tibi fi ad me ueneris regale parauero.1AM fcapulre pruriit.fore ndq; fibi mali pnindt ac pfagiit.TII31 me. fubaudi obnoxii obligati.p elipfim difti honeftior é locutio.Pütis es potés es.PRà capite illiâ.p libertate re diméda inulieris pédd.Q_VÃS cönnuo tibi rcpond.i.reftitud.repono.nut inulta fignificat-nd amp;nbsp;collo dr.Lucre.l.üi.ut bona frepe ualetudo ci dr eé.Corporis amp;nbsp;nó é tn hæc pars illa ualéns.Sic ai lenium nó i ilii
-ocr page 154-certa ptc rcponut.Pono n.fcrîbo fignîficat.ut ap Perfiu.Nec ponere lucrû qnq? fcnlpere amp;nbsp;pïgere.Hot. Solers nûc hoïem ponere nûc deû.Cuf côpofitû repono qnq? reuoco fine cohibeo.Sta.quoties iâ torta reponâ fulmina.Aliqn reddo reftiruo ut hic Plau.ita Hora.lnfpice fi poffum donata reponere hTtâ.Re' pono depono.Mar.ullus fi pudor e repone cænâ.Repono reficio.Vir.in geor.amp; qtu logis carpet armé ta diebâ.Exigua tm gelidus ros node reponet.Repono fup agero.Idé i titulo georgico.Atq nó maffica bacchi Muncramó illis epula: nocuere repoftæ.REPono fcribo.Hor.fcriptor honoratu fi forte reponis achillé.amp; lu.Sêper ego auditor tm nuq ne repona.BEnign^ fubueni.liberalis fuccurre metalalïis figura nome,p aduerbio p benigne benignâ didû.VIX recipi potis e. Vix heri potuerit fi uédat tâta pecunia. AQVAM a pumice.110 minâ facete hoc didu qpuerbiahter.qs.n.a pumice humore abftulerit.VT faci arn teduio.ut accurate q pofTim ,p amico effidâ.ÃPErâ da hac mihi fide.Opera. ,p opariâ.nâ duo fub« ftâtiua fine nexu côiûdiôis nó admittunf.Aut deeft copula ut fit amp;nbsp;fidé.MOrologus fio.i.fermone ftul tus euado.moros.il.pria pdiida ftultus amp;nbsp;logos fermo.ficut eadem correpta mors df ab eo qd' inerizo diuido figmficat.qd ' aia a corpe diuidat.FVAS mihi in qóne.Caue Iquit ne te quærere mihi neceffe fit. EXCOxcro lenoni malû.i.excogitauero amp;nbsp;mecû ipfe côpofuero qd * lenoni firn dadurus malum.
WÃTEic atq i antiquu.Parafitus farurio.inhae feæna holum mores cóquerif.Veterem atq; anti. Ou I quü qftu.Ia prided an fadû.MAlo feruo.Ambo uerba fut.SEMp edere'alienudbu. Aliéna W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1méfa fp uitâ duxerüt.NEc ^ edacitate eos qfqpoterat ulcere.crapulis nemo potuit fupare ma.
gt;s.---^iores meos.NANq; his cognométû duris capitomb'uló dun capiróes iquit funt appellati qlt;f nöq de fiu mutarent fnla.OBtineo amp;nbsp;maioie locûid facio qd ' maiores mei. NEq; qdruplari me uolo .i.quadruplatoris ac delatoris nomé obtinere.Afconiâ quadruplatores delatores erat criminû publico ru 1 qua re quarta pté de ^feriptoçt :bonis quos detulerateófequebanf.Alii dicut quadruplatores eé eo rû reoici accufatores q cóiüdi quadrupli dânari foleât:aut aleæ aut pecuniæ gtauioribâufuris foencrat«. NAMpublicæ rei câ.i.ob cômnné bonû.VBI quadruplator quépiâ illexitmanû.Quépiâ deeft ppofitó J iî quépiâ.Illexitmanû.mm adduxit.PROdeât ad tris uiros.Ad qftores capitales. ALBà rete aliéna oppuguâr bona-fimulata bona cófciétia ereptu eunt aliéna bona.idq; .puerbialirer didû-ut. n. cadidati petebat magiftratû ut fe itemeratos onderét.ita q aliéna captât bona alieno maleficio albu pfe ferutifed rete luoluere alios uolut.VISâ heftemas reliqs.q heri fupfuerût.Q_VI euenenit.Qiio pado illis cótige rit.NVM Ifuerit febris.i.nû male hûerlt urbane ab holbâfûpta fimilitudine q rû bn nó hnt cû febri ica. luerît.OPportûæ fuerint.nû fuo tpe aduenerit.NEqs obreptauerit.ne qfq ad illas irrepferit eófupfent^ OMNé ré îueni.Docet toxilus fe tâdé îuenidêrquo pado ab lenone liberâ abducat mulieréiqua adamabat.pafiti filiitâq pegrinâ fubomaturus ut eâ leno mercer qua amicâ fuâ liberet pecu, nia amp;nbsp;rurfus pâlit â filiâ fuâ iliâ eé dicatab lenoneq? auferat.VT fua fibi pecunia:quâ dinumera uerit fl filia pafiti.LENO faciatlibertam.eâdem affumat pecuniâ nefciés liberetq? lénifeilené. IT A eliciâ.ab eo q uoluero educâ.APpropate oculos.feftinate ilia îfpicere q fpedare opus fit. Cóimfcc mulfum.id græci appellât melicratû ut Antoni â mufa augufti medicus trâffert.id ex aqua amp;nbsp;melle erat ut docet dioicondes.nâ ex uino amp;nbsp;melle Ånomel dr qq é amp;nbsp;hydromel fed codióe differût.p mulfo at codices qdâ hüt muç iqd' fi legafunguétû fignificat myron.n.græci. Pli.unguétû iterptat. nifi a myrta nomé duci putauerimâ qd Pli.ur ondere q lib.xiiii.cap.xui.iquit.laudatiffima ap prifcos uina erât myt Tæ odore códita;ut apparet î plauti fabula q pfaJfcribif qq amp;nbsp;i ea calamu addi iubet ; ió qdâ aromaticis deledatos maxime credrit.STRVtca.Pli.li.xv.cap.xi.de cidoniis locutus.Minora ex codé genere ftruquot; tea odoratiâ âmbrät ferotino puétu.feftus ftruteumImimis peipue uocât obfcænâpté uirilé a falacitate palleris q grmee ftruthos dr.COLlutheacj appara.collutilet fignificat dedccoretifed hic collutea condi-méta funt a colluédo dida uel coluthra q ficus mature a philemone i comoedia didaautoratheneâ. ET calamuiniice.Calami fpés duplex.nâ unâqdé calamus dr phragmites. Alter calamiodorat'â.Vtercj me dicaminibâ unguetis amp;nbsp;códimétis adhibit' â utilitate amp;nbsp;fuauitate ut medici docét.funt amp;nbsp;aliae fpés plûtes calami:fed ad hue locu nihil.CONgero meâ.q mecû nugari folet gerrae fiqdé a ueteribus ut faepe diftü nugae funtappellatae.COLlore facite ut madeat.In iure macerent.Apicius m.ii..uel cama^ defrutumit tas qd romani coloré uocât.ET colliphia ne mihi incoda detis.fpecies panis colliphium ut apudluuc. comÅdût colliphia paucæ.Q^VAE madida glutias . fapore pfufa comÅdas.TVM nifi cremore craiTo focias.cremoré uocat ubi ad ignis uiolétiâ torret.nâ eu ab eo faporé admittitJd qd loco medicaminis î ptifana fieri folet.Celfus de cura febriû peftilétiû.DVcéda aluns uel aqua.uel ptifanæ cremor tûdemû îs lemb' âabis nutriédus amp;nbsp;de lateiv dolorib'â.Sed hic umû forbere ut fupra pcipimââ;morb' âipe nó patif Inuicé eiâ cremor ptifanæ fumédus é.COLIuricû nihil é coHunû græci uocâtqd colix prifca ligua panis dicat'.un colobû poftea colIuriû.E NIgro cû pellucidû.Sapore nigro ficut hodie cû pipere.cû peUu cidû,p pluddû.i.naideluddû.lucet.n.ius multiplici aromate.SEâmifcet.cû hæcaromata cû iure ami-fcenf.I VS decet.cômodû é lus amp;nbsp;cómode uti pollis.COLIuricû nolo î uefied qgt; eat.Ob nimiû aq liquo ré cito migif qa penetrat ftati i ueficâ.At cû fpilTû fruftulétûiç fuerit ad cócodioné diuti'âïuétre detinef IVPpiter terreftris.i.toxile qué iouis loco i terra habeo.EPVlóis cópellatiuâ.q ad epulas me cópellare cófuefti.epulóes.n.qfacrificiis peiât iftitutis a nûma Pópi.Ci.i.iii.de oratore fed ut póufices ueteres pp facrificiop i multitudinê tres uiros epulóes eé uoluerütcü eéntipfi a nûma ut étiUudludo^ epulare fa-
-ocr page 155-PERSA.
crifidû faceret iftituti.Et Aulus gel.î prîo noftiü atticapzJté cuius pf flamézaut augur:aut quindccï uit facris] facódis:aut qui fepté uir epulonum:aut falius effet.ad iUu ergo alludes magiftratfi epulonis com.-j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pellatfdixir.NAM efurto uenio:nóaduenio faturio.Parafito dignu rüfum:iiqdéimq fatur.VENtris fu
.^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mât focula.No-focula dca fût nuttimétatuA amp;nbsp;foculare dem fouere.plautinüq ; hue citât locû. Si cocula
^ât legat uafa fût ut inqt Feft.ahenea coftôibâapta.PERnâ iulïi apponi frigidâ.qa forrafiis ita magis pia-j cnetattut amp;nbsp;apici'^ius frigtdû apro apponi iuberutac^ legi potuerit ac ee fenfus.pna,p ad pnaius ét appói j ftigidû.Verba aût fût apicii ubi»de multiplici loqt iure.Ius frigidûîaprû elixû pip careû ligufticû coriâ-î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dri læmé thimû origanû filfii modicûtemcæ fæmé plufculû fuffûdes meiv côdiméta uiria modica cæpas
1, pôticas:uel amigdala trifta daftilû mel acetû mejamodicû coloris defruto liquamé oleû. ECqd has le -i gis.Nûqd has dicis uocabulo graeco ufus.amp; fæpe legis îquit.S APIS multû ad geniû.multû nouifti qd , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad corp^attincat tuédû.geniû.n.unû queep fuühie dixerijt ueteres.FeftPö.Geniales deos dixerût aqua
il terrâigné aeré.ea.n.fût laemia reçiqgræcofualii cr -roix^'ajalii aÃMAcovemoeät.Duodcci quoq; figna 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lunà amp;nbsp;folé iter hos deos côputabât.geniales ât difti a gerédo qaplurimû polfe putabant' : quos poftea
gt; gerulos dein genios appellarût.Céforinlt;Geniâ'eft deustcuiâin tntelamt qq; nare uiuitsfiue ét ut qd gera mur:currat;fiue q una gignit 'nobifeû-Siue ét cp nos genitos fufcipiatac tueaf.certe a gignédo geur ap v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pellat.Eüdé eé geniu amp;nbsp;laré multi ueteres memoriæpdiderût.In quis ét.C.flaccâin libro qué ad Cæfaré
î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de idigitamétis reliquit fcriptû laûc i hos maxîmâxquin imo oém hie ptâté creditû é.NônuIli binos ge
iz nios i his dûtaxat domibâ q eént maritae;colédos putauere.Euclides at focratic âduplicé oibus oino no { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bis geniû dicit appofitû.Qiiâ ré ap LuciUiû in lib.fat.ix-licet cognofeere.Genio igit potiffimû p omne
? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ætaté quot annis facrifican?;qq nó folû hic fed amp;nbsp;alii fût pterea dei coplures hoi uitä p fiia quifeg portio
0 ne adminiculares Quos uolété cognofcere ïdigitaméto^ libri fatis edocebût. Sed oés hi femel in uno a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoep hoienuminû fuoK effeftû repntauquo circa no p oé uitæ fpaciû nonis religionibâarceflut .Geniâ
,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à t ita nobis aflidu^obferuator appofifâamp;ut ne pûfto quidé tpis lôgiâabfcedattfed ab utero miis acceptos
5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adextremû uitæ dié comiter'.MEMIni ut muréa amp;nbsp;côger ne calefierét.Multa fût apicii côdiméta de mu
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rena amp;nbsp;cögroded p lingulis uno cótéti erinvcödimctomt fi plura ahâ defideretipm legat in ope ultimo
i murenæ igit côdimétû affe.Pip ligufticû;fatureiâ croco magna expaspruna damafcena enucleata, uinû 1 mulfû acetû liquamé defrutû oleû amp;nbsp;coques-In congro ât pip ligufticû enminû friftû origanû cæpâ fie c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;câiouoç: uitella cofta uinû mulfû acetû liquamé defrutû amp;nbsp;coques.APPEtunt' frigida.appctétiâ ftoma
U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chi faciût.PRAEliû cômittere.i.mâducare.hoc.n.parafiti pliû é.DVMmanc cft.matutinû tps rebus ob
çcudis magis idoneum. OMNIS eé mortalis decet.oé genTioîum decet mâducareJD TOtûpcedit dié a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.fruftû affert in totû dié.COEpe é côuiuiû.p incipe.nâ qdnûc coepianomalmoh integrû fuit coepio.
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TVBVRcinari de fuoi.de reb'domefticis abtumere.No.tuburcinari fignificat rapti comedere titinius i
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plia tuburcinari fine me uultis reliquias Plau.in pfa.GYNIcû eé egété oportet.Qiiia cynici philofophi
â¢, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex iopia uiftitabât.nâ fepté fuiffe fedas philofophow certû é inter quas canino iiidu fuiffe cynicosiuii amp;
e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nomé habuere.AMpullâ.cuiâin ipfa côtéto liquore corpus inungebât.STRIgilé.qua corp pundû ftrin
it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geret.Sueto.i augufto:amp; callis quibufdâ ex prurigine corporis affiduoq? amp;nbsp;uæheméte ftrigilis ufu pluri
it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iaria côcretis adipetiginis forma.Cic-de finib' âbo.amp; ma.lib.iii.Sed ad illa uitä q cû uirtute degatur am
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pulla a it ftrigilis accedat fûptu^ fapiété eâ uitä potiâquo hæc adieftaïint.Stra.lib.xv. Inde ftrigilum amp;
it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ampullarum artifices mature euaferunt.Nam ftriges funt uolueres.Ouidius faftorum libro fexto.
U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sunt auidx uolucres non quæ plaineia menÃs Guttura fraudabantifed genus inde trahunt.
,z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Grande caputiftantes oculiiroftra apta rapinx Canicies pennis unguibus hamus ineft.
,6 Node uolant:pueroflt;5petuntmutricis egentes Et nuntiant cunis corpora rupta fuis, vCarpere dicuntur ladentia corpora roftris Et plenum poto fanguine gutturhabent, f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eft illis ftriaibus nomended nominis huius Caufa quodhorréda ftridere node folent.SCAPhiû.uas
ie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adlociû excipiédü.Iuue.amp; ride politis fcaphiû cû fumit armis.Q_VOD tu ïfimulas.i.eriminis câ céfes a
it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;me fieri.ME VT qfq nouerit.facete didû amp;nbsp;comice:qs é inqt qui me nouiffe debeat. HVC comigrauit.
ä nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Venithitatû.PEREût reliqæ.Parafiti més ad reliqas erat intétaùdeo ea? : fæpiâ cómeminit.POSTErius
it nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iftuc tn püt.poftenusd.minus ut in afinaria.hoc eft facere nó poffû qd pofeis. NE FRVffis.ne te fallas .
;. QyANtû pót.qprimü fieri poftit.EXIgâ.excludâ.TE EX hac decuria.Decuriöes inquit Feft.appellanf h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui denis equitibus pfunt.Decores inquit idé decuriones-ergo inquit ex hac decuria.i.ex hac familiari-
i S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;täte qua mecû deuindus es.rroesp omaméta.i.un ornaméta. AB CHOrago fumito. De chorago abun
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de didum eft in duobus captiuisieû nunc dicit a quo fcenica ornamenta accipiebantur.PRAEbédaædi
if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;les locauere.fcenicis.nludis peurandis ædiles pfuere.ASSErito manu.liberam facitoiabducito libera .
^f*â^ idode.fophoclidifca lenalénifdlené coarguit qife tâ putet eé rudé ac rey^ ignara : ill®^ qdfit faciédü fibi ignorare exiftimet.lNDOde.ut ab aliis iâ nó didiceri qfim anus.lMME p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mori.q memoria nó teneâ q mihi dida fût.lNSIpiéti.q p me nihil fapiä.ME Quidé p barda.
0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îât^ïda ad accipiédû $ dicat'-No.bardû é ui ppria amp;nbsp;îgemo tardû.nâ græci bardos tardos dût
jf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ho.xi.ilia.öapÃio'ToiJU.EV yap oi terav KaAAi-rpiX^cr itmot.Plau.ipfa.VNâ eqdéiâ.putaui ft h alias me
jefaite fatis fpedauiffes.BlS à t dicit çp ad toxilû femel attj itejimiffa tueût.Qyluis h i ludii iret.ludû dié
-ocr page 156-que graeci fcolâ fubindi Inina.VT ,pbc Iras fcîrct.ut admodû nofcet grâmaticâ qppcq a Ifis nomé hét jViEVM ingeniû.naturâ meâ.FANSnô edidicifti atq? infans.Dicédo uel filédo:qppeq; ér fi nihil dicas nouerim qd fit offîciû mcû.TVVS fcatet aîus.i.abundat Fubaudi amore.Hora.Scarenré beUuis pontum amp;nbsp;ipfe in auhilaria.Interbibere fola fi uino fcateat corintienfeni tonte ac pyreneû pôr.ERO oblequens⢠tibi qbtéperabo.EIVSaurit q inâdata fût onerabo.Implebo inqteius aures plcriptis ac mädaris ruis.
ATINhæc tibi fiant plana.Toxilus ad lénifciJenê puerepegniû deibnacmädatis inftrufturejäâ lénifcilene fophoclidifca s occurrit:iniploqj innere fefe inuicé tétant ubi maximus pueri aftusi indicat.Toxilus ergo ad pegniû iqt fatis hæc tibi funt plana.VERBEreu caput.ita côtufû uö' beribâ ut plane ex eis eóftare uideat.EO.i.ad ca ré. DEM pignus reçu.oppond pignon nere'' fte teneas oîa.Q^Và ergo is nûc.pegnius.n.fe domû recipiebat ut eét domi cû toxilus apud lénifcilene ipm eé putaret uenufteludithoiem.ALIQuid te peculiabo.Aliqd peculii tibi tradd.de peculio amp;nbsp;pecu-Jiatis feruis diftu fupra qdâ fatis fit.GVM cura geras.i.fedulitate trdfigas.VOLA curriculo.i.,ppera utuo lare uidearis ftatim.ISTVC matin' âpafler.fubaudi fecerit qd' me iubes.PER circu.i.circulatim.PAEgni um hic qdê eft.hæc fecû fo phoclidifca.APVD hac obiicé.mihi é ftddù apudhde anû q obiefta eft.P^à gniû deliciae pueri falue.Delicias iiocatquafi ab aliis tanq ré faerd ob ingenii próptitudiné femotû.iiamà delicata iiiqt Feftus dicebatquot; diis coiccrata q nûc delicataain adhuc manet delicatus quafi luxui dicatus â¢â i.cófecratus.CVI pol cuqj.pro cuicûc^.temefis figura eft.SED qd tu cofitere. qd é qdquot; fatearis mihi ueluti tefie arbitror.CERtû eftj.côftituifti liiere quo fis itura.ET POL ego iteJubaudi^pero. NE ME attract fubigatrix.Impudicd dicit tribacé.n.dat ïtelligi.HANG uigilare oportet formuld.muliebré pulchritudi ïié expedit uigilé effe ad lucrü.VBI capillus uerfipellis ftat.i.canefcar.FOEde fp feruias . In turpi maneas feruitute.HAVD ét es oftoginta pódo.i.oftoginta Iibraji:.Q,VID eo.i.cur ad eu locû.EXTEREbrabis i.elicies a terebra füpta fimilitudo q alleres pforamus.uü nobis îtrorfû licuerit infpicere.EDIftû eft.pleri ptû mddatû mihi ne loquerer ciiiq qdmihimddatû elt.LEVIfidæleué ftdé hiitcs:qbus fecretû nô pofRs tute cômirtere:eftlt; ^ leuifidus.da-dû.NEcp tipulæ leui pôdus.Feft.Tipula beltiolæ genâ fex pedes lintis i fed tdtæ lenitatis ut flip aqiid currés nô defidat Plan.DIG amabo.blddiétis uox eft qua ét Cic.ufus eft in epiftolis.Pegniâitac?^eadé iterat uerba:fed fophoclidifca iiocéilld amabo nó blddientis uocé accipitifeel futupz uerbi anio:amp; pinde rudet nolo ames OBSIgnatd abietem.i.ex abiete tabellam.abiegnam tabelquot; lam pro ex omni materia pofuitJii extalis enim tabulis fcribere prifcus mos fuit.Vnde hodie quotj ta-bellarii dicuntur nuntii litterarum.IVXTA tecum fi tii nefdsdeio tautundem quantum tu fi nefeias.
VI opuléto inclpto.fagariftio ferula toxilo rogat â ut pecunia inueniret qua fibi amica libéra ret cógrarulatquot; fecû q »dûs cöcrediderit pecunia un mercarerquot; boues:traditu^.n.ea fe toxilo éi cit,p liberada muliere.opulétü uaq; appellat ioué aut qa ops eius mf qua ihea uocat:aut qatâ ^is peft opibâ.INCLYto.i.gIoriofo;aut q oés audit.nä clyo cp nos audio dicunt graeci. 0PE gnato,ex ope nato. VIRIporéti.q uiribus oia ancedit.VlTVlorq; merito.Lætitia exuito. Vitulari, n. ié fignificat.Macr.ï.iii.fat.Ndprio pótifici libro apdpiftoré uerbü hoc pofiiû é uitulari.De cuiquot;uerbi ligni' ficarii ritius ita retulit. Vitulari eft iioce lætan.Var.ét in lib.xv.rep ediiiina^ ita referticp pontifex in fee®[ qbufdâ uitulari foleancp graeci traiapi^Evuocant.Has tot intetprariois ambages q paucis uerbis doda Maróis elegatia expfiir.Lætûq; choro pæana canétes.Nâfi uitulari é noce lætari:q gt;nbsp;é iraidvqeipinônei; eâtu læti Trcuapoaquot; enarratio uerbi pfeda feruata éfôi ut huic uocabulo diutius imoremur. Hylus libro que de diis côpofuitiait intula iiocari deâ q læticiæ peft.Pofo ait uitiilâ uidoriâ noian.Cuiârei hoc argü nicrû pfert: çp poftridie nouas iulias re bn gefta;cû populus a thufeis î fuga uerfus fitain populifuginno câl.Püft Lnetonâ feqiiété certis facrificiis fiat uitiilatio.qdâ nomé eiâaîaduerfû putât:çp potés fit uitæ tôle râdæ.Iô huic deæ^ fru ^ibâtien facra dur qa fmgibmitahûana tolérât.Vn hoc eé aiaduertimâ:qd'ait Vir-Ãû facia mrulap frugilripfe néito.Vt iiitula dixerit^ uitulatóe:qd'nomé eé facrificii ob læticiâ lacti Inp cxpftimus.Noni. ité inqt uituldtes ueteres dixifte gaudétes diftû a bonæ uitæ cómodo:ficuti qui nûc eft ni fûmalæticia innere eû dicinAMeuius in lycnrgo ut in nenatu uitulatis ex fuis locis nos mittat poenig decoratos feris.MEO amico amiciter.pro amiceiuthumaniterp humane.NON magis fomniabä.i.nlh ^â ^^ura cófeqni poterämt neqnidé fomniare potuerim quia qd* fieri nô pofte iiidebatquot; nequidé cupieb^â ^n fiûtinfomnia.DlE feptimi.pro feptimo:ut lüpra oüdimus ueteres locutos eé.AMIGO meo.toxilo« ET GEnio meo multa bona faciä.i.meo coiporimtpaulo an de genio locuti ondimus. TAX tax tergo erit meo.onomoropeia é ut tinit^fibilns.Vox.n.ncl poti fonitâ ex peufto corpore eft tax.BOVES domi . tojj.pecuid q ,p bobâ eniédis tradita é.TRIparcos.i.maxïe parcos:quia hic immerâ pricipiû mediûée.à fignificat;amp; oém âpledit diméfioné ueliit Arift.cû mathematicis ftati î pricipiode cÅlo ondit.AVI dos.anaros.ARIdos.lucci largitatis iiihil hôtes.BENeadmordef.ualde diripe.OBfiguât fale.qiié large latû eé oportuit.COMpedes îponi.pedicas admonere.NE ILLI.certe ab illo:qin oiumuerber clupit®* ââ ^^ENSVM r.ieû qd * darii côfeci.Pægmû rediés domû a lénifcilene obuius fad â agariftioni uri' â bis Indos ei facit cótemnit afpernaf amp;nbsp;irridet irritate^ ad cóaidwut ab ipfo libétiftimeabeatfi ^^gariftio.PENlü meü.puincia inqtpægniû med cóteci abfolui Q_VI nüc.cur nûc adnerbiûe ^itcirogadi amp;nbsp;inulta figiuficac.MALEdidû.iubaudi a me.IMPV ne auferes.qa ob ætaté nre^
-ocr page 157-PERSA.
imputabit tibinemo-NEq; te côfulit.nô te interrogat qd fibifadedu.VBI fitucneficc.nó dicis ubi iit he rus tuus quenefica loqueris uerba.VLMItribatu-i.ut meis uirgis mâcipiü côrritû. ab ulmo amp;nbsp;tribo qd' fignificat tero.CAEDEre hodie tu reftibus.fi mihi manibus cæpero reftim te diuerberabo. TVA quidé cucule câ.meticulofû hoiem dicit uocado cuculü:q auis eft pauida.SI OS pädenm tibi. Si uerberaùerî os tuû ac pfecueiim.NONmetud morricine.i.q pene mortuus es.nâ amp;nbsp;inde morticiniû cadauer appel lanius.AT NONfû in te gratus.Aduerfû te no loquor q tibi grata fint.CONfidés-temerarie.pegniû at ait:nä ego me côtido liberi fore in bond parte accipies cófido:ut in maid fagariftio cöfidens accipiebat. POTIN ut moleftus ne feies.fieri ne pot ut mihi nó exhibeas moleftid NON quis.nó potes . PAKAta pftoft.lubaudi res mala. VADAtur hic me.Præftat mihi ut ualere liceat.VADES dehnt in carceré ut fis. ne lit quili] inqt qui tuas uices fubeat quo minus carcere careas.lT A nc.interpûâim fufpédéda oratio ac cû indignationelegédû cft.SPECTA.Hoc quoqj cum ftomacho efferendum.Etrurfum.Q^VlN dede ro.feparatim legendum quo affeftus irati magis elucefcat.NlSl hodie.fufpédendus eft fermo:amp; cû ftomacho hoc pnuntiandû qd'per eliplim diftû eft ac fi diceret nifi hinc cofeftim abieris hodie te affligam. SI PRAEhédero defigd in terrd colophis.fi inqt in te irrupero tôt colophos icutid capiti tuo ut te terræ defigd.NISl linguae moderari qam.td aduerfû te ftomachor ut fim hodie mali aliqd difturus nifi mode ter linguæ.POTIN abeas poftbde ne eft ut difccdasiapnftme Plautus ferui fagariftionis contemptum ab ignobili oftendit perfona PRO lerpens beftia bilinguis.bifulcam enim ferpentes habent linguam. Bilinguem ergo eum dicit quafi profufum lingua.
ARAtû iam ee diciro.abeûté fophoclidifcd toxilus alloquif parata^ oîa dicit ad liberanda lé Ãp WnifcilencdVBEto hre aium bonû.Dic nihil metuat. VBI feadiuuatibi meadiuuat. Dic mei J Wmrd medq; læticid ex fua pedereifit ergo bono aio.MAGIS caleo qudaprugnû callû callet.hîc manifeftû calleo.i.cogiiofco a callo deriuari.Callû aût lûbû diximus fupra.Aprugnû ab apro denuâtûêt fupra ondimâ.GRAphice.i.nitide amp;nbsp;aftute.FACEtus fû.elegds.SVBnixis alis utauld dicas. Manibus in lateribus defixis amp;nbsp;ereftis ut exiftimes me auld elfe.ME INterd.fupbe incedd.Q_VlS hic an fatus ambulat.Anfa aulx manubriû:aut quicqd oio a toto corpore exit unde pofts capere nd amp;nbsp;ligulas calceo^ Aulus gelius aulas uocat.CONteftabor.quali tefté magnificû me oppond.EST nein te Ipecu-læ.fubaudi aliquid eft ne inqt uel exigua aliqua fpes a fpe.n.diminutiuû eft.nd Ipecula et eft locus emines mi fpeftare poliis dreûquaqj.nd ita afpe Ipeculamt a re recula diminutiuû eft.ADIto uidebitur factu Cócine Plau. 1 magnifice fele offerente.adito fufpédenda eft oro.Videbit faftû:amp; hoc fuperbe.VOLA. celeriter accedito.VENIto ^jmoueto.fingula fufpédéda magnifieeq? inferéda funt ac magnifico appara tu.Q_VID hoc id.Demôftratiuû pnomé hoc:id relatiuü;q ola ontationé lignificant magna poetæ em-phali.IN COLlo tibi turnet.marfupiû.n.in collû cöiecerat.toxilus ergo ob hoc peunftatquot; quidnd id fibi uelit tumor.VOMIcaft.Tumor ille q in collo nafci cofueuit.PRESfare parce.noli attreftare.NE EXhi-beat plus negocii fi necdû maturuit inquit et fecé plus mali potuerit ingerere.INSPIcere morbû tuû lu bet.difplicet hæc mihi tua aegritudo fpeftaueri Iibés li poflim fuccurrere. CAVE fis a cornu. Caue fi uis ne a cornu feriaris.BOVES bini.pecûia qua binos boues emere oportuit.EMlTte fodes.fine exire fi au-des.NE ENEcet fames.ne fame moridtur-ENIM metuo ut poffimin bubile reiicere.Metuo inqt ne po.-ftea poffim in ftabulü reducere.NE VAgentur.ue errenc.lNCOlume redigam.integrum reftituam. ÃVAE res bn uortdt.Parafitus faturio ut toxilo pmiferat fe filid fud traditurd quafi uenalé.nunc ipfam adducit inftruftd quo lenoni dordalo parent infidiæ.ET VENtri meo.utipm quæd fa turare.PERENnitatis.i.ppetuitatis;eftq ordo uerbof« amp;nbsp;fenfus:ut fupfit:fuppetat:lupftitet pe-Liemtatis.HVIG.mihi ppetuo cibo.SVPERelfit.fignificat inqt feft.fupererit,Ennius dû quidé unushô romanus toga fupeffit:amp; Acius in Chryfippo qui hinc fupeliit fpartd atq amicitias trado:fed p fe fup fignificat quidé fupra:ut cû dicimus flip illû feditmerû ponit ét pro de græca cófuetudine ut illi di cut cnrsp.Plau.in milite mea opera fup hac uicina qud ego nûc cócilio tibi-In phafmate tandé pcipio:fu per rebus nris loquite Pacu.in medo qua fup re inrerfeftûeé hippoté dixifti.Cato in trdniû nemo antea fecit fup tali re cû hoc magiftratu utiq; ré.Affra.in uirginé.Aliis de rebus in qua ræpifti fuper. SVPpe-tat.fubueniat.SVPERftitet.nunq defit.CVI rei opera def fds.habes cognitione huius rei cui damâ ope â ram.TENES.meminifti.INTELligis.cognofds ut facere oporteat.VENIbis.uéderis per fyeophantid â REGIS philippi cd.pris alexddri macedonû régis.ATTAli.regis afiæ qui populûromanû haerede reli-quit.IN VENtris ré uidcbif.Q_d' inquit uentri magis côducet.MODIcæ.i.pufillæ.in hac ét fignificatio ne ponif.Statius in primo thebaidos imodicû irae tydea.IMMIgrauit infamia.Vbi pauptati inqt iniiin-fta infamia eft. Fl DES fubleftior.nonius fubleftû eft leue friuolû.Plautus.nam ubi ad paupertatem amp;c» QVAM menfa inanis-ubi nihil fit appofitum paralio prorfns fimilitudo congrua qui nulli alii rei ftu -dear q uentri. INSIMVlan nolo, fallo crimine accufari. DVMTVnicas ponit.ideft ueftimenta exiuit. PRAETER fapit q placet parentibus, quae plus uult fapere q a parentibus permittatur. Q_VAE reticet fi quid fieri peruorfe uidet.Qux non coarguit quod perperam ac nequiter fieri uideatur. SI NON licet cauere.Hoc dicit tu inquis malo cauere melius elfe.Velim hoc ego fi mihi liceat.Parafitus enim ut caue-at malo: ideftuetberibus.Filia auté malû infamid didt.EGO tibi cautuuolo. Vellem ego tibi caneresâº
-ocr page 158-LICET Iuberc,'âinterrogatiue legcdu efiMn nuhiinqt licebit id qd ' lubct.LrCErc intelligo.i.po(Tc te qui fis pater.VERVM libere baud liceat fi libeatmihi.Sed fi mihi placeat inquit non licebit libere : fubaudi aduerfus patrem.DICTO obediens.obteperans uerbis meismotandaq ? locutio fu obediens tibi dido. VEIVOles nuptu dare.i.ubi me nubere cuipia nolueris facias repudiofas nuptias. Vtcu nuptiae futurs fint illico fiat repudiû reficiar^ qd'uédita olim efle pdicer.NVLlü uitiu uitio uortit. qdâ uitiofum iquit eftnó exiftimatur uitiü.didmus aut uerto hoc tibi uitio:amp; do hoc tibi uitio.i.imputo hoc tibi uitium-LlBROrû ecce illû habeo plenû foracû.Feft.foracû eft quo ornaméta portant' fcænicoR. Senfus eftl*' bros habeo multos parafiticis urbanitatibus refertossunde tibi dotem poflim côperare.SI HOC accural fis.pro accuraueris.DABVNtur dotis.fubaudi loco ut fit elipticos diâû.SEXcéti logi.i.oratiócs.ATlt;? attici omnes.i.eleftilïimæ orones.nihil.n.nitidius habirû eft attica eloquétia:cui fecûda fuccelïit rhodia Tertia afiatica nimiû turgida ab atticis repudiata amp;nbsp;irnfamt autor eft Cice.NVLlü ficulû acceperis.i.do' ricupaftoralé ac rufticü:quo dicédi genere ufus eft Theocritus:mathematicicp cóplures Timæus: Aichi medes Eutocius amp;nbsp;alii.Afconius quoq j citat hunc Plautinû uerficulum ficinquiens in expofitione diui nationû.M.TuIlii dicitillû græcas lias fimul latinas in ficilia didiciffe in ea infula quæ neutra lingua be ne utatur - VEL mendica nubere.fi mendica inquit etiam fuiffes poteras cum his nubere orationib^us.Dl CTO fum audiens.obediens eis quæ imperaueris.
VID nam efie-Dordalus leno mirari fe dicitcptoxilus non edqud fuerat pollicitus dinumero â pecunid.EGO argentu.fubaudi amifero.figura enexærumenosæû aut fenfibus pluribus unu y^uerbum accommodatunq? aut præponitunautm medio inferit:aut ultimo fubiungitur.
^J^JyVRATE iftuc.Toxilus qud a fagariftione mutud acceperat pecunia dordalo lenoni tradit: amp;nbsp;। lénifcilené liberat fud eiq; conuiciaf q? fide non habuerit cû fe datui «promitteret.LVTVM1^ Æ noniuduto afperfe leno.COMmixtu.ftupratu.HEO fterquiliniu publicu.heo inclamatis uoX ( ^cft.Sterquiliniü dicit ftercoris aceruu ad agros ftercorddos Varro amp;nbsp;Columella docet.lN IV' rc.i.finemre eft enim unu uerbuanominatiuo iniurus.lVre labes populi.i.merito appellddus labespO' puli.Vel legas iniure a nominatiuoiniurus iniura iniurumi.inferens iniurid.lN LEX-i.finelege.^Ho ratius dicit exlex.LABES populi.qne populus labis loco habet.Labes.n.a labedo cp cu in eam incidim labentur pedes hinc etid labina difta uelut cu pueri lufitantes fup glacie longius effufis pedibus dilabu® tur-PECVniæ aedpiter.raprorpccuniaK;tanq accipiter uoluci«.PROcax. petulans: unde amp;nbsp;proci dich tp petulantes in alienis fintmulieribus.RAPAX trahax-In ax hæc nok fere uerbalia eiufdé propeligâ'' ficationis:cuius amp;nbsp;in ofus definétia fere denoîatiua.ficut enini emax:uédax:bibax:ita uinofus: médofuS; famofus:amp; fimilia dicunt.TREcentis uerfibus.i.longiflima oratione- Verfus.n.dicunt quia a fine ad pâ cipiû uertitur ftilus.TVAS impuridas.ficut ab eo cp eft amicus amici amicicia:amp; pudicus pudici pudiO' cia.Ita ab eo q? eft impurus impuri impuridafit.POPVli ftabulû.qué populus loco ftabuliheat.SERquot;* tridu.feruituti mddpatu.SVBfculu flagri.fuppofite fubiedecg flagellis.COMpedu tritor.qex cotinumâ eópedü ufu terrere cofuefti.PISTRInopz duitas.In que piftrina oia deputant'.PERENniferue.unu ue^ bum eft qui ppetuo feruus.LVRCO.Lurcones inquit Nonius didifunt a lurcddo. Lurcare eft cu auidi' täte dbufumere.Lucil.far.lib.ii.nd quid metino fubieftoq; huic opus figno.ut lurcare lardu amp;nbsp;carnaria. Pompo.Siris lapathii! nulld utebafdardulurcabatlubens.Plautus in perfa.Pereniferue lurco edax.Eu^* fatp.lib.v.Viuite lurcones comoedones uiuite uetres.Var.in eumenidibus.Contra cu pfalrcpiUa amp;nbsp;flora lurcare aftrepis.Hocuerbû ét Serums ex cófuetudine afpitationé admittere exiftimat.SOLIta feruitu?' i-in folitudine collocata:cp Plinius folitariû dicit id folitû Plautus ut etid in amphitryone qui foliriimü ti cubant:atfi id dirius uidebitur.legas folida feruitus.i.firma amp;nbsp;ppetua feruitus- EODEM mihi ptiofal perhibetur quo tibi.Tanti inquit mihi fal conftat quanti amp;nbsp;tibi.ideftnó pluris te ego fado q tu meddç prouerbialiter didum.NISI me hæc defendet.fubaudi lingua.NVNq delinget falem.non præbeboin' quit falem ipfi linguæ lingendû nifi me defenderit.MIRVM quin tibi ego crederem.an tibi inquit nii^ uideCur qd non crediderim.Q_VAM ex porta.fubaudi fpeftaculi uel erid urbis.CVM emiffuft.pro effli' fus eft lepus.i.cum liber cffeftus eft ex ludis.FORtafle metuis-Quoniam probos fexcentos nûmos dixh toxilus amp;nbsp;dordalus refpondit fe nefcire cui fpedddum dct argenni toxilus ait fortalfe metuis ne non fit probum argentfi:argentariis oftende amp;nbsp;occurre illis a foro abeuntibus tam celeriter q drcuuertitur rÅ tula dum currit:ut ergo illis occurras.ABI iftacaduerfis angiportis.eo nanq itinere ibis ad forum ilW occurres.EADEM.fubaudi uia.lSTA hæc facito mulier ad me tranfeat.Ad maiorem aperienda dend' Aratione binis ufus eft pronominibus ut fupra quoq aliquotiens attingimus. AT NE propala.fubauffl facias:id p elipfim diftù-D VM flas reditu oportuit.dû inquit non te quoqud mones id redufie potuilh;
Q_VAMre.Toxilus fecufuas.pbataftutiasdtaq; facere oportere quélibet ait q qddieht ÃW ex fnia,pcedere id meditate amp;nbsp;accurate agat refte fub manus fuccedere.i.in ptdtem fud cupit Ãypducere.FlRME.obnixe.SIC EI pcedit.ita eucnit.FACEre amp;nbsp;calide.cómonet refte Q«âö®' facetu nó fp de urbanitate didtfed qi'iq; de exafta rep: elegdtia ficut hic.INTRIcatu dabo-i''quot; /uolutu.Trdflatio ab eo cp capillis iuoluif.Trichas.ii.capillos græci uocdt:un îtricarc amp;nbsp;extricare a la^ faftû.VTIPfus quo fefe expediat nefdat.ut fitignoratur âquo fe explicet.VS^ e pfia.Tanq ueneris
-ocr page 159-PERSA.
i 1/ i i e
dl
y o
li
iV S* 4 0'
tp
0'
3-
KI 10'
01'
0â
notandum perfia quoniam perfis perfidis frequens ufus eft ut dicatur: ergo amp;nbsp;perfia amp;nbsp;perfis.
VMC^VID miror.Sagariftio lubornatus tanqparafiti filia e pfidepegmradduxerit toxilum addit a quo decôpofito ducit ad dordalu.ORNAtus bafilice.i.in regiu modu.TYAraoma^z tu lepide códecorat tuu.de hac diifHiero.de ueftibquot;facerdotalibâ âlocut'â. Quarniinqt genâ eft ueftimétirotûdû pileoliuquale piftû in culixeo eófpidm^ quafi fpæra media fit diuifa amp;nbsp;pars una ponat in capite.Hoc graeci amp;nbsp;nh tyarâ uoeât.nônuUi gale^:nó liét acumé i fumo nec totû ufq; ad coma caput tegitsfed tertia pté a fróte inoperta reliquitiat^ ita in occipitio eóftriftus eft uitta ut non fa cile labat ex capite.AT TREpidula.i.fimulâs metû.VT GRAphice decet:ut decoro aftu uenit. SATIN eftis meditati.lubaudi q dicéda.TRAgici amp;nbsp;comici.hoc eft qui eöfigüt poemata fcriptores tragÅdiarû amp;nbsp;comc^diap: nó æcj meditati.DEPROcul.unû eft uerbû:quia ppofitio nó cohaeret aduerbio fepatim. ~VIHOmini dii ppitii funt.Dordalus ut lenoniimos eft nihil cogitare nifi de lucro Istat fe ué didifte amica amp;nbsp;pecunia potitü.Interim toxilus cü fagariftióe amp;nbsp;perfa admonet ifidias. COM pédifeci.unû eft uerbû.i.cômodû fû côfecutus.NON panes in dies, hoc puerbialiter diftû.i ⢠nó paruâ utilitate lu côfecutustep fit panes in dies pmereri.MAIOré feci.quia q liberata eft ci Uis erit attica.AVXI ciui fÅminâ.nâ hic amp;nbsp;haec ciuis dicimus.NEC metuo quibus credidi.quia nil jiifi accepta credidi pecunia.NeQ_VIS mihi in iure abiuraflit.i.ne quis creditu neget.id.n.abinrare ut i cur gulione diximusJN TRANfenna.i.a loco un trafitus fiat ut diximus in bacchidibus.CEDO un agis te Die un is.Aliqn in dâdi ptâte cedo ponit cuius pluralis tin cete:ut cete pri meo dixit Teré.I AD fop: ad ptore.quia a ptore uindida fiebat liberi:ut fiipra abude diftu.BENEdittis tuis:bnfafta aures mes auxiz liiiexpoftuldt.Verbosi ordo ac fenfus eft.Aures mes expoftulatexigût bnfaftamtfibi bnfacias. auxiliu pro auxilio.eft.n.ephexegefis-.bndidis ad ea q bndixifti.PELLEge.pro plege uetufte diftu.HAVD duz dû.nô diu qndoquideià dudû pene mó fignificatmt id dudû funiite poenas.PERcûftare ex ipfis.exqui* re ex iris-AT GLAre recitato.Dic ea uoce qd' ibi feriptû eft:ut nos quoq audiamus.TIMARchides. To xili herus quafi multû honoratu dicas nomé indeptus eftmani tinio honoro fignificat amp;nbsp;archos dr prin ceps.REM gero.facultates nieas fuftineo amp;nbsp;adminiftro HELIopolim.Str ibo quoq; huius noïs urbé in arabia ede afient-VT FIAT auftio publicitus.ut publice qd ab eo opido direptu eft ueneatmbi expofitu. ptiü augeat.MEDOmo experte facit.ne domu redire qam.OPEtä ateghofpidû ego ifti phiberiuolo. Ifti inquit qui has ad te iras pfert uolo pberi auxiliû ubi te egeat amp;nbsp;domi elfe ei hofpitiû apud nos. FAz CVlâ lucrificâ.aliquâ fecé.i.facultaté unde lucjï facias tibi uult adducere.ISTAS.fubaudi tabellas. RO GA.percûdare.Ã^VOD refert tua.qd tus ceffiiK eft utilitati.FORma expetéda.i.fpeciola.FVRtiuam. furtim ablatâ.EX ARAbia penitiflima . Ex intimis arabiæ partibusub eo qd â eft penitus fuplatiuu fecit penitiffimus.ISTIG ueneat.Venüeat uédaf.AG SVO piculo.ne teneaf quifqdolo nialo fadü effe fe ar^ guaf.NEcg próptet.i.teferat qua accepit pecuniâ.PRObû amp;nbsp;numeratu argétütut accipiat face. Senfus é fac ut is ab emptore capiat pro ea argentû qd facile inipédipoffit ac pntariu amp;nbsp;in manu dinumeratumî nó utieg feriptis debitù.Q_VOD erat cæræ creditû.i.tabulis cæratis cômiffû. ACCERfire illâ mâdauit, pcepit inquitut ilia euocaret.NEcg trochis.i.curfibus ut uoluter hac atq illac turbinis modo:Nam tro-z chus quo lufitant pueri turbo eft a rotando didus.Nam trecho Sc curro Sc roto fignificat. Si aut legatur trichis:erit aut trica ut paulo poft ut me in trichas cóiecifti.TE TAM effe matula credidi.i.tam amété ac infulfu.Matula eni Sc matella ac matellio uas ad naturae fecretiora Sc onus uétris excipiendü.TALI ut i luto hæreâ.Vtfiga me in luto un exire nó det.VT Tlbi refte cóciliandi:ut primus effes apud qué hac có ciharé.GRAtiâ habeo.fubaudi qd id cfficiasdu inquit obligams.SED te de aliis:q alios de te fuauius é fieri doftos.Dulcius iquit eft ut alieno tu difcas periculo q tuo alius difcat. NE Q_VIS uero ex barbaria penitiflima perfequatur.PERcunftanter ac ironicos fimul^ uultuofe legendum eft:tu ne inquit metuis ne de extremis orbis terrarum partibus adueniat qui perfequatur, TV ILLAM deftinas . ideft deliberas fubaudi emere aut deftinas reculas ac remittis abfte.VlDEam modo mercimonium.cedo iquit expefta
tO' » IÃ'. 130 ai' ibi
00 10^ li
dam dato mihi mulicrcm.lVXta tecum.ideft tam fcio q tu.LIBEralift.libetalis eftudeft forma habetnó feruæ fed liberæ.CONcina facie.apta cómoda.VT Gótépti carnufex. hæc fecu.toxilus de dordalo loqt qnómultu curare indebat qd folét aftuti facere holes ne nimia éptoris^auiditas uéditoré faciat cariore, OvTIN athenæ tibi uilæ funt fortunatæ.Sagariftio perfam interrogatiquo eius praeclare refpóz dis lenonem magis ad emendum alliciat at facilius capiaturxquod urgente toxilo Sc magis ac magis iftante facit dordalus.FORtunatæ ang opiperæ.fortunam infignem adeptae ac foelices PROfpexi parum.non admodum aduerti.BENE funt morati.bonis moribus iftituti. PECV |latus.direptio publica.OBTREftatio.ne alienæ ifidient famae.Q_VODpeffimu . aggreffu fcelus.Quod **iaggrediendum omnibus ante ftat fcelus quod de morte alicuius eft.HAC nifi unde aberunt.haec fla gitia nifi abfuerint undecuntg fi centies niuro ciuitas accingatur ad res fuas feruandas parum fuerit. 1N ILLIS es decemfodalibus.ideft collocandus ne tibi uideris inter illa criminamthinc^ibi in exiliûabeûz dû uideaf.DIIîmortalcs.cû admiratióe legédû eft.EVERtes tuo arbitratu.abduces ut uoles epdiis fuis hoies.fûdus.n.qd fit fûdamétû redituû didâzficut fûdû uafis dicim^un amp;nbsp;fûdo uerbû amp;nbsp;fûda qua iacula mur a qua fûdibulatores.GRAtiâ cupiéttuâ.tibicôciliari defiderabût ob hac muliere.YENlét ad te co
-ocr page 160-mcffatû.î.epulatu ab eo $ græd dicut comazo.i.epulotmn amp;nbsp;comoedia gdâ dici uoluerutmos cómep for dicimâ.INTRomitti nolo.nolo accipiant ap me nd itromitti nolo rale niulieré.NOCtu occetabut Catus circa fores adlnbebfmcftq; elypticos diftu occétabût lioftiûp ad hoftiû.EXVrét fores.lùbaudi ni fi îtromittant'.FERreâ fera.qua ferat.i.claudit iannamn referare apire dr.SI FERro parferis.fi ipéfa fei' ri facere nolueris.TVPte tibi îpingi iubeas craflas côpedes.Nifi inqt te ferro circumlinieris tu i coped« craflâs ferro ipingeris.Hoc«^ p figura parah^ponæâ aidû.nô.n.dordalus id fibi dici expeftabat.VÃNIn hac uolo.Venû iri ac uédi. Venu nâcg noméc nô fupinûiqd 'diftu ridiculû eft a nónullis putatu granit ticis:cóponit fiqdé cû eo ficut amp;nbsp;cû do ac uelût uenûdedi ucnûdatûdta amp;nbsp;ueniui amp;nbsp;uenitû. ab hoc noie uenû fit uenalis amp;nbsp;ucnale qd uédif.Mart.Ne tn ignores ubi fim uenalis.Fit amp;nbsp;uenalid'^a uenaÃ.Nonius Venalicii uéditores.Cic.in ofone comeliana neq jme diuitiæ mouét qbus oés africanos amp;nbsp;lælios inulfl uenalicii mercatorefij fupauere.Cicero in oratore nec qfq eft eorlt; q fi id fit edifcëdû fibi aliqd no teucK Pacuuii malit q mamilianas uenaliu ucdedow leges edifcere:a uenalido uenalidan^:ut.xxi.lib. digero ru Vlpianâ.Plærilt;5 folétmâcipia q nouicianó fûtquali nouicia diftrahere.Adhoc.f.iit pluris uédat.pfo ptu eft.n.ea mâcipia q rudia fût fimpliciora eé amp;nbsp;ad mïfteria aptiora amp;nbsp;dociliora amp;nbsp;ad oé minifteriu M' bilia.Trita uero mâcipia amp;nbsp;uetarana difficile é reformare;amp; ad fuos mores formare.Qina ergo uenalida rii fciüt facile decurri ad nouitiop iemptionédccirco ïterpollât ueteranos amp;nbsp;pro nouiciis uédut.Pauluï-Proponit aftio ex hoc edifto in eu cui^ maxia pars in uéditóe fuerit qa plærûcp uenaliciarii ira focictate coeut ut qcqd agit in côe uideat agereJRE hinc uolo qtû pot hic uolo abire q celerrime poffû.OPVS left hac tibi empta.oportet hâc emas SI T1B1 ueniffe é opus.Si tibi utile e uédere mihi quoq; emere uri le eft inqt dordalus.SI TIB1 fiibiti nihil é.fi iió eft qd.pperes.lNDIcapgnariter.i.fiferedo ut intelligad n.an amp;nbsp;gnarus feitâ.MANcupio.nemo tibi dabit:utmâcipiû tiiû fit.Quid fit mäcipi amp;nbsp;mâceps amp;nbsp;mäcU' pared ancedetib^Miftu é comÅdiis.JVllNImo daturus. Ad minus quo ptio fis uéditur^.STVLtus es pne riliter.i.in pueri modû.Q^VAE ad ré referût.i.q ad ruâ hâc ré ptinét.IN FOueâ decidi.paie inqt defuri qn caper-SVASV atq; impulfu meo.Ne mihi iputes qd' fuaferim amp;nbsp;impulerim. PERcuftari hâc paucis« pauca fcifcitari a puella uult.ET SI mihi dixit dare ptâté eius.fenfus eft.Licet hâc mihi dederit ptâté pu« ellâ interrogâdi:tu tn adi ipfâ amp;nbsp;ré tuâ peurato.A TERra ad cælù.iqrûcûq; uelis interroga.lVBE dm» Dû fpHabica adieftio eft.VT INgrediare aufpicato.Vt-n.hodie nemo eft q nihil agat prius q aftrologf ca infpexerit diaria.Ita olim multi nil agebâ^nifi aufpicato.i-captato infpeftu amû.LI^VIdû eftaufp' dû.mihi nó aduerfat inqtaufpiciü.AGE.hoc da ad puellâ loquit.VT REM eé in nram putas.ut ceflH' riinobis exiftimas utilitati.Q_VID hic.fubaudihofpes nolit me affifterc.DO EGO tibi operâ.Vtiub« afto.HEVS tu aduigila.hoc clâ ipfi uirgini.MIHI interdixit.i.uetuit.HABET cor.i.cordata ut uetereslo cuti funt.Q_VOD opuft.pro opus eft.nihil extra ré loquit.NVNC metuo ne peccet, hoc fecû toxiluj⢠EXPEdiuit.Iocuta eft ut oportuit.hoc quoq; fecû toxilus.HVNC méfem uertété.i.ad méfem integtua quo méfis uertaf ali'^TACTVS é leno.i.captus hæc fecû toxilus-LEPfde lufit.fubaudi lenoné.Q,VAE mihi fit.q mihi eÃe debeat:uultuofe legendû amp;nbsp;miferabiliter.Q_VANdoaîam efflauit.mortuus eftà llu liquidé nô eê amplius oés dicût.MISEret tn.fubaudi me eins.CAPtus ne eft pater.fubaudi ab hoftibiU; Q_VOiufmodi.i.quo pafto fuit gratus populo.ETIAM opinor.adhuc ambigis.ET SI res fût fraôae.Ij cet bona côcoxerit réq; fregerit fuâ.NESlS plora.Ordo eft ac fenfus ne plora fi uis. SIC reor euades. a feruitutis moleftia liberabere.DABIThæc tibi grâdis bolos.i.pclarâ fortunâ;fûpta fimilitudine ab eis iaftû retis î pelagus cuipiâ uédût.bolus.n.qa ballo iacio.Q_VANti indica.fignifica nobis qti uelis uéde re.HABE tibi centû minis.fubaudi emptâ.NVMmus abeffe hinc no pot.no dederi inqt fi de oftoginu minis numu demas.Q_VI hâc nó pperes pftinare. q emere nó poccupes.id.n.pftinarc. FECIfti lucii.fa do lucrû amp;nbsp;lucri dicim^ificut ét facio dânû amp;nbsp;dâni.ABSCEdét.i a me abierint.Q_VAErere anfanii-o^ cafioné ad diffoluédâ uéditioné.qcqd.n.ab aliquo corporepminet un capi poffit aiifa noîaf . Ita amp;nbsp;hit çp a tota uéditione femorum uidebatur anfam uocat.INFEftum ut fadat.ne fit faftum quod fecit.
''~7i ----qCDEPOL dedifti uirgo operam.Cüleno abiiffet ut ferret argétum pro perfa. Interim toxilus Ar 'perfa amp;nbsp;fagariftio fuas ftruunt infidiasiut lenoné captét.PROBAM.quia nihil improbâdum 'fapienté.quia prudéter refpódifti.SOBRIam.quia continenter locuta es.AVDIN tup« t ifa.Vbi argentum ab hoc acceperis.Duo fimul alloquitur perfam amp;nbsp;fagariftionemiut perfa ent Muertat quæ dicantquot; admonet:amp; fagariftioné ut accepto argento ne a lenone exquiratur fimulet fe ftan mauigaturuni.Q_VOD futuri eft pdicas.id dicis qd faftura lum.PROtinâ pmutes domü.ftatim ne tra feas a lenone ad iios.PARCE uoci.moderare uerbis.PRAEda.fubaudi a lenonenoftra.
.âROBAti hic argéti fût fexaginta minæ.Dinumerat leno pro pafta perfa pecunia. Simulât aut .^p * fagariftio fepperare ob trâfigéda negocia:amp; liberaturû fratré e feruitute düq ^ fe uult ondere 11 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;guâ perficâ admodû tenere pplexe noîa quædâ barbara pronûtiat quæ imaginé illius référant
hnguæ.DVObus nûmis minus é.Quomin^ inqt fint fexagita minæ bini defûtnûmi.QViD ei nümi fût.i.qd fibiuolût retéti nûmi.nûmos.n.illos fibi hébat lenop marfupio in quo pecuniâ locatie rat.NE NON fat cés leno.nó fatis inqt eés leno fi nó talia faceres.EGO aufpicam ihüc dié. ex aufpido perfpexi pro aufpicatus fum:amp; mecü ipfe reputaui ad hoc ufij tempus nihil effe quin me perdere pigeat.
-ocr page 161-PERSA.
AC NE ddutJ.ne défit quicq.ECQuid me uoltis.f»pero inquit uultis ne aliquid.COMmonnidi haud male.bene admonuifti inquit ut ita putem.FRAter liet.ut mihi frater uideaf.AVSCVLta ergo ut fcias. Cûhæc dixit fe perfice loqui fimulat.HEV hercle.Cû audimffet fagariftioné nomé fuu amp;nbsp;fratris,pferre p fica Iqcutóe demirat.CRAS ire potius.fubaudi potes.HODIE hic cÅnares.nifi abeascÅnaueris niecü.' OSTq illic abiit.Dordalus fine fufpicione nó eft ac metuit fibi ob ta repétinû abitû uéditoris.
? i
« 1 1
oxilus recreat primo.dein faturioné in lenone excitat ut fua abducat tilia.lLLVxit lucrifica* ilis.hic dies aduenit tibi afferens lucrfi amp;nbsp;cómodü.NONemiftihanc.no impefam fecifti iii quitted Iucru.Q_VI ego nunc fcio.quo pado fcire poffum.AN IAM afferat haec manu, an Ii* bcret.IN PERiasrlnterrogatme legendu eft.an ego inquit ad perfas ibo ut hunc compena: qui refpon* det fibi.NVGAS.fubaudi egero.1deft profecero nihil.AT AT.inquit dordalus domum ingreffurus eft quod-uolui demi praecipere meis.Interim tu toxile.ASSERua hanc.perfam.
'CANSddi loris.Dordalus domo exiens in fuos fe grauiter animadnertiffe oftendit:dum to xilus fe abire confingit ut uices fuas parafitus exigat hoc ergo dicit leno difeerpi loris familia res oes^aeostquia fuppellex fqualet amp;nbsp;fordidæ funt aedes.VSVRpabo domi.fubaudi ut mihi ene fit.INCLlnabo me cum liberta tua.Cum lemnilcilene rem agam.
SI EGO illuhoiem perdo.Saturio parafitus a lenone abdudurus filia ipfum cum fremitu in* uadit in iuftj ipm euocat.PESSVM dedit.afflixit.MINAS fexaginta iubaudi amififfe.EGO ol te facia fcelus.Ordo eft amp;nbsp;fenfus.o fcelus.i o federate faciâ te ipfum ut lamenteris.fubau** di ut ego lamentor-NONne anteftaris.Id enim in ius uocatis dicebatur q ample fatis in cur* g^on^idum eft.AVRIS atteram.i.trahamauresmt turn mos fuitin ius uocantibus:ac ne dida fxpiâ iterentur petendahaec a curguhone.MERGAns contrains homines.contra id quod decet.
GDSTIbus uidis dumus faluis.Toxilus ut domiicóceffit cu faganftione amp;nbsp;lenifdlenc couiuiis obledaffecurufq epulaf.fum.it aut ut frequéter ab exercitu fimilitudiné.PAClbus perledis.
otandu eft plurali numero pace dici.BELLO extindchi.ammota oi mete nobis infefta^ . ET RAEfidiis.fubaudi integris.i locatis militibus in pfidiis.ANTE hoftiû amp;nbsp;ianuâ.hoftiû qui* déintcrii anuâ uero foris pofitâ.EGO uero.fubaudi fecero.QV AMin ledis nos adutû accomoda* mus.Quâ répété nos difeubimus.ACCVMbein fûmo.pnmû méfae locû teneto.CEDO paré qué pepi gi.exige mihi ut paftus fum.FLORENtem..fubaudi aetate. AGE puere a fummo.Incipe puer a lumino potuin præbere.COMMITte hos ludos.i.confer.BENE El.fubaudi fagariftioni.
VI SVNT qui erût.Dordalus leno dolet cruciat fe fycophâtiis exceptu eê. Adiré Dordalu to* xilus iubet ut hoi illudat ludufeç ac locus de lenone fumif.ANTldeo.p anteo dob hiatu uo caliû iterpofita.MEAM ré diuexauit.in diuerfas ptes facultate meâ diftraxit.Q_VAMobré eie ^âihéo.Ca nuila eft cur ciccenm.Q_VIN illu petiem.qepfide uenit.Multis qdc modis qn po nif.Aliter.n dici putaf quafi quo ïcrepâtes uel interrogätesiuel exhortâtes diciinâ qn uenis:qn legis qn fugis.Aliter cû ita cöfirmam'iiö dubiû eft qn.M.Tullius oium fit eloquénffimus. Aliter quo fic coponi mus q quali priori uidef côtrariû.nô iccirco cas ifocrates nó defendit:qn id utile effe amp;nbsp;honeftû exifti** marit*EO Mlhi.eo.i.ideo.EAS machinas.i.fycophätias.PRAEben.an pbes.AQ_VAM pediKâ.Dece* plus dordalus adhuc eludif ut nô manibââ:fed pedib'^pbédâ aqua puero diditet.NE SI me.Adiurâtis eft ne.AD TERrâ fcelus affhgâ.minitaf puero dordalus qué fcelus uocat.CYAtho oculû excutiâ.eruâ tibi oculû poculo.Eft ubi ét cyathusiut apudPli.p acetabuli mélura ponat.STlMVlop: tritor.in cuius cor* pore ftimuli côteruntut. IN TRlcas.tricas uocat iuolucra MANVS mihi addidaft.i iniefta in laqueu EVMpuorti litibâ.ftultitia inqt magna fit cui bn eë poffit id bn litibus iuolucre.TIBER loeuft.eft locus liber inqt adilludédii.BABAE.nobis iteriedio:græcis aduerbiü é.BASllice.regifice.hoc didû pegiiio cft.HOG leno tibi.petit pegniû lenone cû hoc dicit.HERVS dû hinc abeft.ordo uerboi;z eft ac lenius. Mepbe.i.admodû delude ut Iubet dû hefâ.fubaudi timatehides hic abeft.NE tibi hoc fcipióe.i.baculo MALû magnû demutere.i.p noie tuo magnû fubeas malû.D A PAVfam.qefce.ERAdicabo.radicitus pdâ.ID Bibatis qd * nos nûq trâfeat.i.nûq einingatis.SALticulû.plaufû paucû pedib'h VSq admutilaui fti ad cuté.attôdifti ad cuté ufq.AT ME haud par é.nô æquû é ut ego illudâ q herus meus fuit . NON icôciliauit.nô egit qcq in diuerfû quo miiT te emeré NON tn.Verba toxili obiurgâtis lénifeilené eâm lenonis excipiété.SEqre me-qipfe ago inqt tu quoq agas.FAGEret tcpftibulâ.ln lupanar detruderet. IT A PARS libertinorum eft.qui in libertatem uendicati nifi ut fe liberos effe plane oftendant fuis do** minis aduerlantur fe liberos effe non exiftimant. Q_VID aduerfatus eft.In aliquo repugnant.Gum dr* xiffet pars intulit aduerfatus eft q mafculiiium genus praeponderet.NE EI male dixit, ei fubaudi patro* no.GRAto.qipm liberauit.lNGRAtus.qui aduerfef.MEO ego in loco.ego inqt lemnifcilene meum tuebor locû ad illudédû.Q_VlD facietrlnterrogatiue legédû é ac ftomachofe.Q_\T fun quôdà fortis. Cûhoc dicit ei icutitcolaphû.HEl colaphû icit.Dolétis dordali iterieftio é ico icis dixerüt ueteres. Lu* ctetius.Gorpus propellit óc icit.HEl nates perueTit.gemit dordalus q fibi uelicarentur nates.FRVftum pueri.pægnio dicit quia ftatura breuis.SGlVNT.fubaudi fexcenti nümi quibus abfte deceptus fum.SA TIS fumpfimus fupplicü.fatis illufus inqt eft leno.MANVS uobis do fupetatus uiftufq auobis frun.
1
-ocr page 162-// Iohannis Petri Vallæ placcnrini in rudentem'commentatio. Argumentum in rudentem.
gt;^ ^^ Emones atheniéfis amiffa filia paruula amp;nbsp;benignitate fua nimia re frada athenis fccdTit comigrauirq; cirenas cum feruo feparnione extra urbé apud ueneris tcmplü:quam ewf d 1 1 rat uilJamincolebat.In duitate auté labrax Jeno filiam huius Demonis emerat paruula A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lJP^^e^t® ^ ^*^â^â ^^ ampelifcam cuius amore captus pleufidippus adolefcés lenoni pro «* parius fuerat dare triginta minas pro qua dederatarabonéiureiurando ne cameuiq®^ derer.Leno aût eu a Charmide hortaretficulo ut ficiliâ peteret pofleibi multas facere uitlas cû his puellis çp ea gens effet uoluptaria.Pleufidippo fe epulû fariuje promifit ad iâ memoratu Vf neris templû-noriu it.up cû familia omni amp;nbsp;Charmide nauim c0fcendit:ut in ficiliâ perueniat. Obort* in mari tepefias frangitur nauigiû.enatant ut poffuncoésipueHæ primo paleftta amp;nbsp;ampelifca ad id uOâ^ ris tempi11 pemeniunttamp;a facerdote exdpiuntur.lnterim labrax leno amp;nbsp;Charmides adlittus dedifu®-Labrax fenfit puellas fuas in têplo elfe ueneris:eas cû abducere ui cuperetduccurrit Demones cû familie ut eis opem ferrcr.Intenm pleufidippus cum feruo trachalione eodem peruenit.labrads fraude percepi ipfum male agit.Vidulus labrads in quo ipfius erat pecunia necnon pafeftræ crepundia quibus cû oli® fubrepta fuerat in mare delapfus agripo demonis feruo cû pifcaretur rete e mari abftrahitur. Cunq; fotf ditiffimû Opinaretur fûmas nariû diuitias aftitit trachalio qui fibi partem pofcereticontrouerfia arbitrio demonis conceffa eft rcclufo uidulo ciepundiil^ infperiis paleftram idid luam cognofcit gripus cumif brace couenit ut fi combnftret uidulu daretpecuniämöftrat demoné hept -fuû.demones tm fibi affurnât qudro gripû manu emittat reliquû ipli lenoni redit.Demonis aût filia adolefcéti pleufidippo deipödef
OfKfôminum etymologi«.,
/^'''w LEVSIdippus.qa pleo quodfignificat nauigo pleufo futurû f.icit amp;nbsp;ippos equus:qgt; tangenâ à p â fûma celeritate lenone fuerit c0fecutus.DEMOnes.fi fine diphthógo fcribat quia demospO' A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pulus quafi populate dicasiqm fe fuas populates ait uelle tueri.lm cû æ diphrhongo quia dito
fignificat intelligo fdo:unde amp;nbsp;dæmon péri tus.AMPElifca . Quia ampelos uitis:aut quia leftram tanq uitis ampleriebat:necnon ueneris ftatud ne a lenone abducerer.PALEftr.i. quia pale did^ luriatioiqrh de ipfa multa fit luriatio præfertim ob crepundia.SCEpatmo.quia feepamon diciturafeia: ut enim id inftrumentû adhibetur lignis præparandis in aliquod opus:ita amp;nbsp;hic feruus in tegéda domo nel quia multü ftrepit ut fabri tignarii cum aida ftrepunt.Tegumen etiâ nominat feeparnon qdfetoil^ eft ut fceparmo feruus.TRAchalio.aut quia trachis dicituralper:ut ipfe atrox aduerlus gripum.autquia trachelos dicitur coHuimqd 'ut collum fubeft capititita is herum fuum pleufidippû fuftinebat.LAB^aX-aut quia cÅnofus nempeleno.nam labrax cÅnum.aut quia labrax pifeis eft:qui larine lupus nominat' Viuit enim rapto amp;nbsp;uix expleri poteft:ut hie leno cunria ad fe rapere cupiebat;amp; ferine folet Plautus!^ nones rapacis nomine appellare.CHARmides.quia charma dicitur rifus quoniam defpicatui denfuià lenonem Imber.GRIP VS-quia gripeufis incuruatio eft cp ad rete plicandum incuruaretur cû ei magna oborta eft moleftia.Aut quia gripeus diciturpifeator.nam pifcator fuit.
ETE pifcator.fubaudi gripus.EXTRaxit uidulû.inanticâ lenonis HERllis filiæ.paleftræ fill® I demonis.CREpundia.ornainenta a collo pendentia infantium a crepitu diria.DOMlnn ad j*Slenonem.labracem.Q_VAEfurrepta.fubaudi athenis.VENIerat.uendira erat.IN CLIcntella
^n patrocinium pater fiquidemimprudes tanq patronus eam tuebatur liefdés filia.EiECTA-fubaudi a tempeftate.DEVEmt.ad littus.SVOq; amico.Amafio.Iungitur defpondetur.
yV1 GENtes oesmariaq ; amp;nbsp;terras mouet.Loquitur arriurus quod figiiû eft amp;nbsp;ftella. Signum fi â quidem arriophylax dicitur amp;nbsp;bootes amp;nbsp;arriurus quéadmodû epheftion de fideribus docet-S ^Aratus uero inquit. apKroçuAa^ Top plt;xpÃp£cr £TrtKAEiou(Ti ÃocoTHp. cr.^A»v apKTOupoö ^'^'\?io3STcci aJXlt;fa2ov ao^THp.Ptolemæ' 'de boote.oars tci^utwv aaupeov o KaAsiTai opxToV' poÅ.Oriens hoc fignû aut occidens largas ciet tempeftates quod fignificat hoc loco Plautus. CENTes omnes.quoniä hæc inferiora cum fint corporibus contigua obnoxiacg fuperioribus ab illis adinimftt^' tur neceife eft;ac ut elementa:!ta amp;nbsp;quæ ex elementis conftât humana corpora cæterarumej rerum mOquot; neantur neceife eft.CIVirate emiitum.qui caelum in colo:qu« ciuitas eft cmli colatum. SVM iplendens ftella.eft quemadmodû diximus amp;nbsp;lignum amp;nbsp;ftella:ideo cum dixiifet Iplendens ftella adiecitligniim ut utruno pindicaret.nam fignû pluribus côftat ftellis:ut ex arato Ptolemaeocg Higino ac reliquis tâcilede* préderis.Q_VODfemper tepore exoritur fuo.Demophilus mêfis inquit lanuarii die fexro arriurusma rutinus occidit.Columella in duodecimo.Mono calé.martii arriurus prima norie oritur: frigidus dits aquilone uel coro:interdumpluuia.Aetius medicus de fiinplidbus medicaminibus ubi quid obfeman dum medico docet.menfis inquit feptembris quartodedmo die oritur aeremq perturbat per eos dies-INTER deos amp;nbsp;inter mortales ambulo.Quia Ipiritus qui hodie ita dicitur:ab aliis inteUigentia fiueaui mam uocare uelis in loco non eft nifi per accidens.INTER mortales ambulo.inter orniie hominû ge; nus.Aulus Gelius de hoc nomine mortalium inquit naneg multorum holum appellatio^ intra modio»
-ocr page 163-RYDEN.
5
i» 1» li
ie
1-»
n e o U
quotp numerum cohiberi atej includi pot.Alteri aut mortalesncfdo quo pafto amp;nbsp;quoda fexu inenar* rabili oé fere genus quodin duitate eft amp;nbsp;ordinu amp;nbsp;actatu amp;nbsp;fexuscomprehédit uidete tn ne extimetis feniper atq; in omni loco mortales multos pro multis holbus dicedumne plane fiat græcû illud deuar tonis fatyraprouerbiu'To ettiTh çcikh axupop.ET alia figna.non mo illa quæ in zodiaco nota fuiit duo decimsfed etia extra zodiacu feptétrionalia uel auftralia de quib' âaratus amp;nbsp;higinus necnó ptolemasus in feptimoamp;odauo magnæ côftruftionis mathematicaî.DE caelo ad terra occidût. uimfuâ in terras di. mittut. ALlum alia difparat.Aliu fubaudi deû difparat in diuerfas ptes euftodiendas parat.Q_VI fafta. ordo eft q alia faftahominu.PlEtaté.q erga deos.ABIVrant pecunia.i.negat ré creditam piurio.IVDI cata iudicat,Iudicata ab holbus indicat iupiter.MVLftat.impéfius punit . Q_Y AMlitem auferutd.qua lucrent ' p litem.ET fumptû pduunt-pro perdût Ipenfam.Sl Qui pius eft.qui pro quis ut faepe At qs pro qui nuqét Prifciani aftipulatu.CYREnas.in.xvii.ftrabo inquit. Acyrene urbe maxima oftoginta quae in capo quodaiacet adeo editomtex mari ea uideremus.Cyrené therei condidere qui ex laconia profe fti.thera infula coluerût.thera olim califto dicebaûut callimachus ait.Nole califto primû fed poft mo** do thera.Difta fuit tellus urbis origo meæ.Cyrenéfiû portus cótra occidentale cretæ extremiraté.i. arie lis fronte iacet mille ftadiorû interuallo.Nauigaf auté leuconoto dicût cyrené a batto conditam quem callimachus ait progenitore fuiffe fuû-Ea ob regionis bonitate plurimü creuit. na amp;nbsp;equoy : nutrix eft amp;nbsp;fruftus optimos fert ea uiros claros coplures habuit qui amp;nbsp;liberati optime peffe poterant amp;nbsp;immine tibus barbaris fortiter refiftcre.Na amp;nbsp;olim libera fuitxpoftea cu macedonu potentia effeadauftaægypto occupta ea adorti funtthibrone Ipante.aquo harp dus occifus cft.cüq, aliquâdiu fob regibâ fuiflet : tan dé in romanos praté deuehit.amp; nunc prouincia eft cum crete coniunftaicyrenaica oppida funt apollo* niabarcæ amp;nbsp;theuchira amp;nbsp;berenice amp;nbsp;alia qdâ proxima:cyreneis finitima é regio q filphiu gignit amp;nbsp;cyre-naicü fucefnqué filphifipofterius effert.id propemodû defecit:cû aliquâdo barbari odio quoda ingruif fentac radices eins pene oés eruiffent.fuere hi nomades uiri ex cyrene illuftres Ariftippus Socraticus:q Cyrenaicam philofophiaminftiruit amp;nbsp;areta eius filia.quæ in fchola fucccffit.amp; ariftipus filius qui matri fucceffit:amp; mirrodidaftus cognominatus eft amp;nbsp;anniccris:q cyrenaicâ feftâ uidef emédaffe amp;äniceriä ab ea deriuaffe.Callimachus quo cyreneus eft.amp; eratofthenes:ambo ab ægipti regibus in honore habiti.A1 ter poetatfimul amp;nbsp;grâmanex ftudiofus.Alter amp;1his amp;ipbia:amp; i mathematicis pftatiffmâ.Ité carneades qué academico^ : optiinu cófttét:amp; cronâ apollonius hiiic etiam fuit diodori dialeftici magiftenq amp;nbsp;ipfe croifdiftus eft.PROpter mare.i.iuxta mare.Oui- propterhumüuolitat: pomtq5 in fepibus oua. Antiq t^ memor metuit fublimia cafus.ALIOS leruat.fide iuffor p aliis.HViC filiola.lubaudi paleftra.PERiit paniula.furtim fublata cft.VlK mercatur peffimus.labrax.ADOlefcés qdü. pleufidippus.E LVdo fidici nio.ubi lira pulfare didicerat.Lira.n.græce.fides latine ut inquit uarro.lS LEnodabrax.FLOGei non fe cit fidé.nó floccifecit.temefis figura.i.iiö magnifecit.lanæ.n.fiocus res pcxigua é.PRAuus ficulus.fub audi charmides.LAVdare infit.incipit.POteffe antique eft pro poffe,Q_VlCquid eratd.oém fuam fup pelleftilé atq; familia.TETVli ei auxilium.tollo.n.tetuli dicebat ueteres i pterito.ideo ét penultima coc ripit.INCKEpuihibernü.fonitiidedi uentoje ut hiberno folet fieri tépore nomé pro aduerbio pofitu hi bemû.VEHEmens fum exoriens cû occido uchcmétior,fubaudi largas citando tépeftates.NAVIS co* fracta eft iis.hofpiti ac lenoni.AD uillâ illius.fubaudi demonis.CVlVS deturbaturuétus teftû amp;nbsp;tegu* las.feptétrioné uétû dicit aut aqlonem gallicuuc:nd arfturus a feptétrioiie pcipue mouet uetosmifi ob* ftet uis planets alicuius.na ut ét a feptétrioneiupiter.ita ab oriéte fol.ab occidéte luna.A meridie mars tientos fufcitat.ET SERuus illic.pro ille fubaudi fceparnio.ADOlefcens.fubaudi pleuhdippus.
ROH di immortales.fcepamio feruus fecum qritur nenti uiolentiam quæ pridie eius diei de efto tegulas detuibauit-TEMpeftatem cuiul'modi.i.aeris marifqg itcmpeiiem.Neptunus no* ^is.quia ex mari cui neptunus iperat oborta uidebat.NON uétus fuit.hoc eft no unus modo fedplttres. VERVMalcumenæ euripidis-i.tragÅdia qua de alcumena fcripfit euripides uariis tempeftatibus amp;nbsp;ui uentorum multa referta . huic fimile illud catulli eft epigramma.
Furi uillula ueftra non adauftri Flatus oppofita eftmec ad fauoiii Nec fcæui borestaut pheliotæ. Verum ad milia quindecim amp;nbsp;ducentos O uentum horribilem atq; peftilenté . ILLYftriores fecit.i. magis lumine perfufas.FENEftrafij indidit.ideft foramina tanq feneftras fecit.
WTVOS amp;uoftris adduxi negociis.Pleuhdippus adolefcens quosfecu comites adduxerat ut â u । leno puderet ita alloquittut fe eo fruftra ueniffe dicat.Inde demone feepamioné^ aduerfum. W 1qué feruus fceparnio multu barbare rndettut leniter demones fe nö uidiffe qué qrebat adole-gt;^gt;Aicés.VOliris abduxi negociis.q me eftis inqtcomitati ab ope amotu uro. NEq; id pceffit.i. nil pfeci.qa no fum qd cupieba cofecutus.SPEM deferere nolui.nolui ceffare defelq dici ubi fpes ine. tat.AD V Eneris phanu.ubiuenus colebat.phanii diftu qa phano aptu hgnificat amp;nbsp;oib' âadeutibus aper ta fût tépla.HOG qd' me maftat.i.negotiû exhibet.GONemé.pro cocinauero.i.aptauero.LVTO ulus multoj.opus eft multo luto ad teftoria fupinducéda.MVLta terra cófode.appet craticeü parieté erige re iioluiffe.PELlucet ea.rimas inqt admittit.Q_V AM enbrii crebrius.plures inqt qin cribro uideas.P A ter falueio ambo^ adeo.Demoné patré uocat pleuhdippus ut mos iuuenu eft falutare fenes.lnde ét amp;
K
-ocr page 164-fetuum eu dicit ambo cui tefpondet feepamio pennatus uit ne an foemina fit quod patre falutaffet qm demones pter filia una qua amififlet libero^ nihil Iiabuiffer.VIRUe fexu.Olim hoc lexu nuc hie fexitf dicif.Prifcia.tn in quinto hie îquit fexus dieif quis Plau.in rudete hoc fexus huius fexi neutro genere jitulit uirile fexus nuq ullu habui. VESTIgas loeu.exqris locu ubi habitemus.PEGVliofum efle decet feruu.De peculio fupra abude ac de peculiatis feruis diximus.peculiofum ergo diuité dicit:fed cu adie-citpbü:figura eft paraiponea.i.pter opinione côfequês.n.erat ut îprobû diceret.Q_VEM hero pnte.fub audi demone.PREtereat oro.i.pteruolet.hoc e îprudéter efferat.iSTI.fubaudi feruo opus eft îfortuni um.Q_VI pfeftinet.poeeupet.PREloq.pri^dno loq.PAVeis.î pauca uerba.ATi^înegotio.quâg ego fum negotiofus.Auget.n.ré hare pticula atq; ut uaric ponit.Aulus gel.in.x.At^ pticula a grämaticisq dé coniuftio eé dr cónexiua.amp; plærûqg fane côiungit uerba.amp; cóneftit:fed interdû alias quafdipotefta tes hét nó fatis notasmifi in uetejc litterati traftatióe:atcp cura exercitatis.Na pro aduerbio ualet cu did mus.Aliter ego feci atq; tu.fignificat.n.aliter:q tu.amp; gemina li fiat augetitéditq; ré de qua agitur utauf maduerrimus in.Q_.ennii annalibâ 'nifî memoria î hoc uerfu labor.Atej ateg accedit muros romana in uétus.Cui fignificationi côtrariû eft qd* itidé a ueteribâ diftû eft.Decj amp;nbsp;prereap alio quoq; aduerbio dicif.i.ftatimqdinhis Virgilii uerlibâexiftimaf.obfcure amp;nbsp;infequéter pticula ifta pofira.eftauté.Atlt;5 illû in peeps pno rapit alueus amni.EXAgitafc^ har udines.i.fublecas amp;nbsp;abducis ⢠QVl ptegamus. Vt ualde itegam'^uilla.DVM fuduft.p fudû eft.i.ferenû tépus:quia line udo.i humido ÃACE.dicit feruo TV.pleulidippo.DlES compiufculos.Diminutiuû é.i.multos.un amp;nbsp;côpluria dicimus ab eo qd'écóplu ris amp;nbsp;cóplure.na plus eópatiuu annomalu cuins politiiiu multus plura facit ut reliqua eópanua r antea nó iutrefte. Aul.gel.fignificauit.AVT ueru.quo torrent carnes a cuius fimilitudiue telû uerutû dicim, AVT alllid extaré.Dimmutiuû é ab eo qd'é alula.ói alula rurlû diminutiuû ab ala Cranculd ergo dicit1 qua torretquot; ad igné quicq.EXTAré . nero ab extis q craticula; fupet iponûtur hollia pi.NVLlus uenit.f nó uenit.ADMOdû.affirmâtis nox ell.AMOré hæc.fubaudi uenus.SECVNdum littus.iuxta littus. PROpter uia.adhærérer uiæ.Coniungit cû pter amp;nbsp;fit unû uerbû pter ppter ut ap Euniû in iphigenia tra gÅdia pter ppter uitd uiuif.Nifi fit unum uerbû ,ppter uiâ genus facrificii uel cibiita uocitatû. i fragnie tis.n.fefti nôdûimpffis paucula hæcmueniuné.Protemiâ fit lacrificiû qd ' eft pficifeédi gratia herculi auf fanfto.qm fandus idé eft deus.inuenit ité catoné cû adolefcens qdd domûfua incédiflèt dixiffe hic pro teruiâ fadt.i.facrificiû reliquiasigniabfumédo. AT HERCLE nobis uilla. fubaudi frada eft.HVI HOquot; MVNculi.ideftinfÅliccs homincs.VlR SACERRlM\ S.idcll leno exacr.ibiJiffmus.NCSMET WE Mlnimus.fubandi ualere.SED O palæmon fände.mannus deus palæmon cum iuno pelices iouis dij cal infedara oés.ét in atamaté qué maritü habuitino foror femeles q pellex fuit iouis;un natus bacch' ïmifit furoré ut learchü filiü fuü fagittis cófixit:metués fibi ino amp;nbsp;filio palæmoni fe dedit cû illo papite in pelagus deiq; marini ambo fadi amp;nbsp;qpalæmô dicebatquot; melicertes notatus eft.p fuis exclametmelier' ta piffe Ironté de rebus.a latinis portunus didus. Oui.Qué nos portunû fua ligua palæmôna dicet.lno a græcis leucothea;a latinis matura Ouid.Leucothea grails matuta uocabere noftris.Q_Vl herculesfo/ cius effe diceris.Admonet Cice.hercules dicédum p adiuradi uocabulû.nâ qa comes uel feruus dici po teft:maioris dignitatis gut feruus fit uolés idicare adiecit q pfedo diceris effe focius.SCApha.nauigiO' 1à dicit quali paruulû fundû habens.nâ fcapto fodio eft.NEq; gubernator unq potuit.fubaudi id facere qd* nûc mulieres.INVAdoft.i.in loco unde pedibus poffir euadere.HORfum lê capeffit.In hanc pté fe recipit.IN GEnua in undas cócipir.geniculata ï undis eft ac genibâ ïnixa dû lapfa. C^VOD capeflit . ad qd tédit ut capiat.ERrónis fecerit cópédiü.Defierit errare.hoc é piclitabit.DE ILlai « ornatu-utornet. VSVue.uel qd'ad ufü illaic ptineat.hoc é li illis ïferuias n imhi curâdû eé céfeo ut illis peas.i.obtéperes
IMIO hoium fortunæ.Paleftra fua grit iformnia aitq; minus miferas dici hoium fortunas q n nbsp;nbsp;nbsp;re ipfa fint:qd lenoni qd fibi contigerit docés.NlMlÃ.i.ualde expmndo.Cû uétû ad experié
1 nbsp;nbsp;nbsp;Hela eft.IIS.pro ab his.HOGdeo cóplacitü eft.folét homines cû rei caulâm ignorât dicere ita
^deo placuiffeut Virg.amp;ficuifum fupis.OB pietaté pcipuâ.Quæritquot; aduerfumnumia caufam nefciés pteritope amp;nbsp;ignara quorfum hæc tédât.HAVDlaborift.nó laboris é. LABOrem hûc pati.Quo uagot.IMPIAui.i.fi îpiâ me patcteaffcm.lMMÃdefte daris dii.pter modeftia.FEGlSfe aut para fie.i.in tra me cogitaffe.Q_VAEfimul uefta mecû. fubaudi âpelifca. Q^VID capelÃfiterrogatiue legédûacfi dicat nefcio.HIG foils locis cópotita.Gópos fada fum huius folitudinismt hinc mihi faxa hinc mareui dea amp;nbsp;nil aliudadmodû.SVMmæ opes opido.opes mqt meæ omnes funt qîduta fum ueftiméta. Ai' GOR.i.frigidus.quia algeo græce quidé fignificat doleo.latine frigeo.undealgor ficut nigreo nlgtor. tepeo tepor.Rubeo rubor.Ranceo rancor.Albeo albor amp;nbsp;fimilia.Nam rubedo nigredo paledo nullus dixit antiquorum cui fama data fit eloquétiæ fic.n.barbari loquuntur. NEQ_VlGq fui.fruftra nata fum liben cum nunc feruiam feruitutem.Q^VI me fibi eduxerunt nempe parentes..
'^VID mihi mell' é.Ampelifca pariter fortunas fuas qrif quo ad tadem ex uoce:tû fuaitum illiâ M q â cognitæ iter fe copulantquot; ac fele cófolant.MAGIS iré é.é utili''.VITAM fecludâ. mihi morte
^Fcôfeifeâ.GVRAE exanimales.q aîam eripuit.DEMANT uitâ.auferât. PERceptaui. Iteratiuû ^^^^ÃxpÅio.Q^VAErere côferuâ.Ad qréda palcftiâ.CÃNfultùft.i.pmfuni eft.NEq magis fais
-ocr page 165-RVDEM-
.Kiontarcs hoc e4 löge abfunt a téperie quêadmodû itorrida zona amp;fngidiffima.SVBiieta tnihjJtera tiuu eft a fubuenio.MIHI es urnula.Ide ego cupio.VIX mihi credo.ea mihi lædcia eft ex te îuéta ut uix mihi creda te tâgere.OCCVpas præloqui.quod ego uolebam tu loqueris.LITTVS hoc perfequamur. Cótinuatim procedamus.CVMunida uefte grauabimur.ideft madeiada.grauabimur. excruciabimur: EX Hac aerumna eximat.e tanto labore eripiar.
VI funt.Audies facerdos ueneris foriû pulfationê peedit ultro.Cûq^ puellas ad le uétitaflâe co gnouit comiter amp;nbsp;benigne eas excipit.A PAttona.i.uencre.EXpeteres funt.p expetût ancif mos.HAVD grauata.qm ftella neneris obtéperatâ côplexioné benignos holes facere credit M moeftiter.uthumaniter ita mocftiter dixeriit ueteres.HAVD lôgulæ.nô hincadmodû löge.eft.n.abaduerbio loge diminutiuû.EQ_VO ligneo.naui.PER nias cæruleas.p mare coloris cæ-* tulei.CANdidatas uéire.i.câdida uefté îdutas.HOSTiatafcg.i.hoftiis coïtas ad îmoladu uened.LOds nefciis.Adiue ergo amp;palïiue nefdâ.Loeâ.n.nefciâqa nefeit .amp;hó nefei â qnefcit. Mlferaæ qfo äba^.nfm iq.VlXuitâ eoio.uix uiuo.HVi phâi facerdos clueor.dicor céfeor.Q_Vicqdé-fubaudi î me é facultatif MNlbus modis q paupes funt.Pifeatores fua qrunfinopiâ qdq? pifeiû nihil admodû cÅpe^ tint eu tn plurimiîfudarît uiii^ huic rei ftuduerint.ID fat ê hndü.qa ita cogit neceffitas. Hf fchæni.i.funiculi.na fcheifâ funis.SVNT nobis qftu amp;nbsp;cultu.i.noftrü hïc nos habent â lucrum amp;nbsp;hinc un colamur.PROdimus pabulatu.TrâHatio fumpta é a miliraribâ 'ferais q mittunt pa bulatû.PRü exercitu gymnaftico.i.^ multitudine ea quæ igymnafiis fefe exercet.PALEftneu hoc ha* bernai.paleibas accomodati.ECHInos.echinus aial aquatici hiefuti i thece caftaneæ moduni.de hoc Mar.Ille licet digitos teftudine pigat acura.Cortice depolito mollis echinus eritdäxa petit inter q fe lo cat ne a flnftiriafter hie tépeftates metues amp;nbsp;ne fcopulis illidar cauet.qd'amp; opian â ubi de natura pifeiû Eft amp;nbsp;echinus caftanea^ theca tunica i qua ilia q undiq? eóptigénb ' cólürgit fpinis.Pli.nuces uocamus amp;nbsp;caftaneas qq accómodatiores gladii generi armati his echinato cortice uallum.eft amp;nbsp;echinus uas ut ap Hor.Aftat echinus uillis ci patera guttus Câpana fupellex.Echinquot; âét duitas fuit cuius demofthenes i philippicis meminit.amp; Cice.in arato.Vtquödä orió manibus uiolalfe diana Dr excellis erras in collibâ ames Quos tenet ægæo defixa î gurgite echinââ.eft et ap Nicadri echinâ uétris pars. Echeneis uero ficut Pli. etdocet pileis natura: icredibilis ci.n.nauib' âhæferit ut citj ucn icubuerit mari amp;nbsp;ab imo exreftnet fundo pelagus imobiles tn ea firmat.hinc Luca.Nopupimretines euro tidéte ruderes.In mediis echi* neis aquis.LOPAdas.pifees ita noiatos ab ollas fimilirudine q agræds lopas dr.Aut cochas marinas ut iterptat No.ap Plau.iparafito é amp;nbsp;lopas ét ueftis q eelope dr.BALAnos.qd 'gladis fadé habeit.balanâ .n.a græds anoftns glasmi amp;nbsp;myrobalano amp;nbsp;balanini unguéti qq appellatione balani ficut amp;nbsp;appel* latione gladis fruftus medios dicimus iter poma amp;nbsp;nuces cuiufmodilunt caftaneæ q nec corticis admo di teneri utpomamec duri admodû utiuglädes.CüNchas.appellatione cocha^e iteUigimus pifces in cruftis illis cótétos q duriflimæ funt.pprie tn pulillæ.amp; cocha unde tuba: ftûtmn amp;nbsp;noméhabét ut pfo* natæquora côcha.Nâ côchus quo cato urit uerbo uas culinarii eftCóchis auté fabæ fpésluue.Curace to cuius cóche tumcs.cuius diminutiui cóchicula ut ta neftus fultus ad afinii pollioné:q Prilaanus do cet.MARIna urtica.hæc ut fpógia media eft iter aial amp;nbsp;ftirpé.ideo utralt;$ a græds dr zohophyti qa zo* hon aial amp;nbsp;phyton ftirps na radidbâ utraq; figit i pelago amp;nbsp;fi {»pius accedas tele cóprimit. M VSculos pi fees a niuji limilitudine diftos.PLAgulias, quia in obliqui cedir.Plagion.n.obliqui dr.STRIAtas.a ftrigofitate diftas.PlSCAti hamatilé.q ex hamofit.ET SAxatilé.qui iter faxa.SI EVENtus.i. fortunae ^cafus non fuccurrit.VALIde fluftuat.i.æftuat fluftu pelagus.CASlimus. cæperimus.
WNTMO aduerfaui fedulo.pleulidippi feraus trachalio qd ci fuo dno egerit côfilii docet.inde pifcatores pciftaf domini fni defcribédo an uiderint ni ét lenone ei pariter deferibédo ne S®^ illi.Itaçg follidtudine qd agat îcertus eft.ANlmo aduerfaui.fubaudi meo q alioq côtra he fentiebat.Aduerfo ait amp;nbsp;aduerfor dicimus in eadé lignificatiôe.NE heje ufq pteriré. ne ab /len peeptis difcederé.SALuete fures maritimi.i.pifeatores q mans bóa diripitis.CONchitæ. q cochas legitis.HAMIotæ.q hamo captatis pifces.FAMElica hoium natio.q niq faturi eftis.VT piris. Quo pe riculo amp;nbsp;cruciatu in morte dedudmUii.REcaluu.in poftrema pre calui.AC Slloné.filus inqt fclb ap * pellaf nafus furfi uerfus amp;nbsp;repddus:un galeae quoqi a limilitudine lilæ dicebant.No.Silones fupciliis{» minctibus difti manifefta fignificatóe nomé nó uni fcibit elTe gradibus fupciliis filoné quadratu q, Ii* knus hirfutis fupciliis fingeref.na filanos quos alii tullosialn nuosialn uehemétes pieftores dixere fan guinis medid arcuatim fluctis ut multi aqualÆ ^duftus.Ennius.Sanguide tepido ralli efflantes euolant. Cellus in.iii.Cófert ét aliqd ad fomnû lilanus iuxta cadés.STAtuti-i.foetidi a ftadi ppetuitate nifi ma* uis a ftatuta deduci.i.ftaturofi quo uerbo utit Auguftmus CVM iftiufmodi turturibus.Iromaiqua: dif lunulatio^citur a latinis.HARIÃlus fum.diuinaui. SCEleris fernen.ideft origo Icelerum.
NTELIigo hac q pxima eft.a facerdote neneris miffa mulier ampelifcaad demonis domi ut aqua caper trachalioni feruo pleulidippi fit obuia ubi qd' cuencrat fit paid.prima fit uerba ad facerdoté neneris aqua miffa aquati fuerat. CVius ad auris.hic loqf trachalio. CAlator ple« ââ¢â¢^â¡idippi.Internutius.callo.n.uoco fignificat.HAVD mala:ego inqt q no mala male ætaté lüb * KÃ
-ocr page 166-audiago.SED q mox coftû eft prandiû.putauît trachalio falfû ruderi: ideo interrogat q mox coftü ft prandiû çp leno coquendi dixerat.C APItaliq? ex piculo.uitae in quo fuimuspiculo.ORBAS.priuatas NEC te aleator ullus eft fapientior.qain alea tua excipis nauigantes inde fubducis quicqd hnt.LEPlde iecifti boll.bolus iaftus e. qa ballo iacio.ta.n.q i alea lufitat dû talos iaciût fpé lucri hnr:q q in pelagus rete iaciût fpem capiedoi« pilciû hnt.PERiuæ.fubaudi lenone. ANTE ei datû qd' biberet.i.ppinatü qd potaret,VENTifcg fludibufqg iaftate.Vétis fupra aquas fiuftibus fubter.EXEMpIis plurimis.multis mo dis.NOVI.hoc fepatiminterpüftimcp legcdü C^VANuis faftidiofus.quâtûcûcj fupb^.AEDIlis eftan édiles mercib' perdtin urbé cóuehcdis:fed putidas merces pfertim edulia no amittebat.VAE capiti at* qg ætati tuæ.hoc i trachalioné dicit ampelifca qd * dixerit neptunû iprobas iaftate merces lenonem itelli gés.At qa ipfæ quoçp mulieres iaftatæ fuerint in fe dici putauit ampelifca. TVN O mea ampelifca. An tu inqt in me ta atrociter loqris.CAPILlû ^mittä optimûft ,pphetæ.n.ac diuini lioîes nó attondet bal ba aut capillos.fed finût excrefcere ut maior fides adhibeaf.aut qdtófura negligât.CapiUû ergo^mitri i.find excrefcere..pmittere.n.prer pollicédi fignificationé.fignificat pilos lôgius abire finere.Liuius con iefto in carcere manlio fatis cóftat magna pté plebis uefté mutaffe multos mortales capillû ac barbant jmnfifle.CAVlftisfiterrogatinc legédû élioc é capere oportuit.Q_VlD faceret.qd facere potuerat. VT muln.fubaudi foIét.FALlus eft.Quia nó aduertit deceptus eft.EXcruciat al. amp;nbsp;ai amp;nbsp;aio extrucio dicimâ-EAM.fubaudi ciftula cü crepüdiis.ABIISfe peUum.fundum maris petiiffe.MAGIS ufus fafto c . magis opus eft ut faciam nempe ut confolet.AERVMna: condimétü.ut animi aequalitas nil libi promittat ni fi quod in fua poteftate politum é nempe in animamam externa amp;nbsp;corporis bona ludibris fortune fob' iefta fapiens fibi non promiferit.SI VT uerbis fuis peterem.fi inquit pofcerem aquam uerbis facerdotis dixit ipla fore ut daretur.SVCCiNfta.fubtärdnata.
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VIS eft q nfis ta ,pterue foribus facit iniurid.Ampelifca pullante fores audiés fcepamio.ut ob à q Wiurgatoreé folet irrüpit in liac uocé.HEM qa hoc boni eft.cû puella pfpexilfet ampelifca mf H Status formd puellae hoc dicit.SPEcie lepida mulier.i.elegati forma.VT AFfedé.i. cocupil^-^S,^^^V£d^Eris 'effigia.p effigies.SVBuoltunû.i.rapies ad fe homines ut uulrures.ILVDfiqdc fob' aqlû uolui dicere.Correftio figura eft.qm uultures cadauera diripiût ut honeftius loquaraqlæ affimuh uit:q amp;nbsp;ipfa rapto uiuit funtq ad coloré referdt nó ad rapind aqlæ.NON ego fum polluta pago.i. rufo' cana amp;nbsp;i uillis nutrita.pagû.n.uilld græci uocdt-lnde pagdi ruftici qfi ex uno fête potdtes.nd page ions dr Perfius ipfe femipaganâ^.amp; reliq .Oui.Et date paganis anua liba focis:fed in qbufdd codicib' ^legit pd po ut palpo palpóis de quo alibi dixinfAVT me abitincas .p a me:notdda eöftruftio abftineo te manfo LVDO amp;nbsp;deliciæ.ut deliciæ deliciarum.Ita delicia deliciætamp;delidû delicii.Mar.ftellæ deliciû mei colu ba.VEL tu mihi aias.i.affenraris:ut amp;nbsp;Iperatiuo modo uri ai uel nega.SAPIétior natus.uel puer cogno Iceret qd uelim cû urna.MEVS hic fapiétior natus.uirile fignat mébrü fud patefaciés libidini Ipatieiitia attêtiginé.BASIlicus fum.i.regius.PROpa amabo efferre.feftina inquit ut ad me extra ex edibus feras Alioq efferre ad fepulchrû fere fignificat.Teré.efferf corpus.Iuue.elatd id crede nurûfi limina ura mot itifera cum dote fubit.MANTAiam hic.Mane perpetuo quo ad rediero.SED quid ego mifera uideo. Lenonem confpicata mulier effugit in templum.Sldlienfemij hofpitem.Charmideni dicit.Q_VAA1 xatae.quam putauerimus.RES ita fuppetit.fuccurrit.
ROH di immortales.fceparnio ut auxitaqud magna uoluptate.ita dolet abiiffe ampelifcaw-â¡ P MPROfeci ne fatis.an inqt fatis pfecerimnefdo.NEq fum.nequitia refertus.MEA tubelliata.
9Ampelifca beJliatd uocat quafi belluld dicas.DELIcata.q delicias de me facis.nó effugilfeded delituiffe ed opinatus eft.Tandé uero ferio.nó inquitfoco iam loquor.NVSq herde-fubaufo eamcbnfpicor.IN MEdia uia.fubaudi reliquam.SEDENtem.ideft ita pofitd in terns.MlHi infidias lŠcet.Infidiofe aliquid agat.l VREin uinculis enecet.ut pore facrilegum.LlTTErataft.ideft litteris ifigfo' ta cuius nam fit oftendens.AB SE cdtac.ex fefe aperit.SVBITO mea gratia.ideft pprer me tolle. REP' peri negotium.in moleftiam incidi fi non niodo exhibendaifed etiam deferenda aqua fit.
gt; nbsp;nbsp;nbsp;'âw VIhó fefe miferû.labrax cû charmide angitur amp;nbsp;fefe excruciat qd mare cófcéderit.maris incó â 9 â rnoda pferés ipfu^ ét fuccéfet charmiducuius pfuafu nauim cófcéderit traiefturus ï fidlidNE W ^ptuno credat fefe.Deû maris ,p mari pofuit:utcû cereré p pane amp;nbsp;bacchû p uino nota figura e
v .^BAIXhoc exéplum.i.hoc modo ut nos. Q_VO malû pperas.malû mala hora.eft.n. itenedio-TAM ftrenue.i.td celeri greffu.lN SIcilid pbiteres.i.iter haberes.MALAM fortund.qmihi fuifti luala fortuna.Q^VlD mihi fcelefto tibi erat aufcultatio.Ordo é amp;nbsp;fenfus. Quid mihi erat aufcultatio.i. opus ut te aufcultaré.tibi fcelefto.q fcelcftus fis.HINC abitio.ut hinc abiré.NAVEMifcêfio.ut nauélfcédeté SCElus te.i.te fceleratü.amp; fcelefte pta.q p fcelus tibi peperifti.Q_VAMqthieftæ quódd antepofita cd ab atrio.Notû i tragoediis quéadmodù atreus thieftæ fratri ira luccéfus fimulauit fe uelle recóciliariamp; in piftrind redire gratid quo gr.iuf^ ulcifceret.Jtaqj id thyeftes amp;nbsp;credés amp;nbsp;optas ut atreus poftularatfib' os ad ipfum pmilit fuos quoiv carnes pfi dedit epulddas N uino fanguiné potddü admixtü dedit.Cæiw para cû tyheftes fæpius fuos filios uifere cupiiffet iuffit afferri caput amp;nbsp;pedes en inquit tibi tuos filios reb quû habes i uétre.ió Perff'Cû capite amp;nbsp;pedibus plebeiag jprddia noris inqt.De hac re ap græcos fcripfo
-ocr page 167-t s
'S Ã 3 i 1 f J J 1 f I
S j
P S
) k
J S 11 i ? 9 S £
1* 1 i P
gt;/ b B J iS b ft 5£ V a It
RVDEN.
îunt multi.Seneca aà nos amp;nbsp;multo ante Ennius apud que thyeftes exeeraturprimû ut inquit Cicero in primo qftionû tufculanarû ut naufragio pereat atreus duK hoc fane talis.n.îteritus nó eft fine graui fen fu ille inania ipfe fumis faxis fixus afperis euifeeratus latere pendens faxa fparges tabo fanie amp;nbsp;ianguine atro. Id quo^ Hora.meniinitiÅpodo dices.Mifitthyerteas pces.cur aut tantuodiu ortu fuerit dubm eft:an ob filia atrei corruptman ob uxore ut alii phibent:an ob uelus aureu: qd ' ut Varro putat ad oues refert.PVLmoneu ædepolnimis uelimuomitu uomas.i.uelim moriaris pulmone euomédo.ptyfici.n. nominant quoK diftillatione pulmo contabuit amp;nbsp;paulatim expuit.AVSculto magnidicis médaciis.i. magna mihi dicetibus pofteluctati.EX INfulfo falfum.Quia ifulfus df demens ac fätu^quafi fine fale amp;nbsp;falfus dr prudés-pariter q in mari lotus eft maris falfugine uifus eft falfusdtaq^ culibrax antea mari non maduerat uidebat infulfus.Deinde falfus effetius eftquafi prudes alludo eftnaq fignificationis. DVcas quas res ageba c0modu.Aio inquit reputes quas res ego cómodas eé agerc.SCIRpe feirpe laudo fortu nas tuas.feirpusiûcus de quo fupra abûde ac tu uocabulû latinu eft.Cû uero ænygma græcû Aulus ge-lius.QuægrædÅnygma dicût ænygmata.hoc gen' âqdam ex nfis ueteribâ feirpos appellauerût. Quale eft qdnup muenimus p hercle antiquû pq lepidû trib' 'nerbis fenariis cópofitiiænygma qdâ reliquim* in enarratûmt legétiû coieduras in reqnirédo acueremus.Et q fecund.GLOriâ aritudinis. No.Aritudi* né inquit pro ariditate Varro in metheo.hb.prîo re^ humanare quâdâ géré ftirpis inqt frigus caloreat que humore aritudine mifcet.EQ_VIdé mea uelitationé exerceä.No.uelirano df lenis cótétio ditia ex cógreffione uelitu.plau.in afinaria uerbis uelitationé fieri cópédio uolo.ldé in menæchmis. Nefcio qd uos uelitati eftis inter nos duos-Turp.in lidia cóparce uerbis uelitare;ad ré redi. Affranius in priuigno Interea uerbaiatlare:amp; labris her fe uelitari uelificarier. Velitatio hic pro tremore ponit ac corrufcatióe corpis qua certares utunt udites.nä fequit ora coerulea p tremore fiibnlor.hoc.n. frigus pftabat.CVM ueftimetis.poftq abfte abiui.Ad neptunu.n.Ioquif pro mari a quo madefatlis ueftimctis abiés frigore inalgait.NEthermopoliu qdé ullu inftruit.Neptunus inqt nuUû parat locû ubi corpora poffmtincale* fcere.ubi ptio id fiat.na thermo caUidufignifitat amp;nbsp;polo uedo.FORtuna nue anatina uterer.Anatis for tuna nûc habere q diu in aquis cófiftit nec tn corpus madefacit aut refrigerat.ME PRO maduce loce. Fe. Madnees effigies in popa antiquoj einter exteras ridiculas formidolofafq? ire folebat magnis malis ac late dehifcés amp;nbsp;ingéré dénbquot; fonitù faciès de qua PIau.ait qd fi ad ludos me p maducelocê.OMNE côpatlum fuit-i.aftritlum amp;nbsp;âguftatum.IN SAciperio.i.qui faccus amp;nbsp;pera eft facci habens;fed pera.pera â¢n.reticulumî quo aut panis.aut tale quicq geftetur.CONfiliare mihi quidem.ideft confilium capere at 9 confultare. Hor. confiliantibus iunone diuis-EXHIbebit hic mihi negotium.prxbebit moleftiam.
VID eft illuc obfecro negotii.Sceparnio mirat ampelifcâ.amp;paleftrâ amplexas elfe ftatuâ uenc q nbsp;nbsp;lis amp;nbsp;tremere:qd ' ui diflent lenonem aduêtare ex mari.Adueniût ergo ambo ut a feepamione
\1 JF ope implorét.fedfd fruftra.SIGNVM fientes amplexe tenent.i.ueneris ftatuâ.SCItula.i. pul^ ^^:^^cheUa.nâ qd* eft corporis plerûq^ trdffert ad aîum.qd'lt;5 aî ad corpus.SI PRObe ad potuiffé.i. fi poteftaté in illas habuiffem;uellegas.fi pbe appotusfiem ut in amphyttione. credo noânnrum appox ta pbe.IN BAratru mauelim.i.in uoraginé.pro loco.n.pfundiflimo qnouis baratru ueteres pofuerunt que dixirnquot; âfupra locû fuiffe ap atheniéles in qué noxii pcipitarent.TIGILlû eo illud mihi uiiû arefcit. eo.i.ad eu locû.Diminutiuû aût eft tigillû a tigno.amp; appellatione tigni oîs îtelligif materia utîquit V1 pianus:eft amp;nbsp;tigillû qd fororiû a ueteribns diftû feftus.Tigillû fororiû appellari incipiût ex agris q ibi uillas nó habét ut marfi aut peligni:fed ex uicis parté habét ré.p.amp; ius df ptim nihil eofó amp;nbsp;tn ibi nüdi* næ agunf negocii gerédi ca amp;nbsp;magiftri uici.Ité magiftri pauci quotanis fiüt altero cû id genus edificii q cótinétia funt his oppidis q itincribus.regionibus q diftributa Diftatnoibufeg diffimilibus difcrimi-nis caufa funt difpartita.Tertio quu id genus edificiop idefinif qin oppido prim in fuo qfq; loco pprio ita edificat ut ï eo edificio puiü fit quo itinere habitatores ad fuâqfq habitationû habeat acceffum q nó dicunt uicarii fient hi qaut in oppidi nias aut hi q magiftri funt uicarii appellant. HEO an te poemtet. heo interieftio eft.Q_VOD delaui.i.inqnaui.IN terra elud.i.abftergea.AN exugare ficcus.fiue tu ficcus ut fis humore udis auferre.INTErim.dû ifta cócupifcis.SVDAuel péri algu.Antique diftû é aigus ut uifus.BARbap: hofpitem.i.immité fcæuû.MIHI te edis.i.apis oftédis.EDORmifcam hâc crapulâ.hac maris potatione concoquâ.C^VASI uinis græcis neptunus nobis fuffudit mare.Côptû eft uino graeco aqua marina âmifeeri ut melius fiat.Vnde Hora.uinû maris exps:id qd amp;nbsp;Plutar.î phyficis ,pb] ematis q pater meus latina fecitinqens.Cur uinû aqua marina diluunt.ut urilitatê quâdâ fe affequi aiût pifcatogt; res ut pfenbat Dionyfus.nâ ita bacchus noiafd mari madefaciédus.q uero a mari logins abfnnt zacyn thiâ gypfum torrétes îmittunt^Vtrû caliditas opitulat adnerfum circûfufam frigiditaté uel ipfam poti^ e uino edncit exfinguédo ac corrûpédo ipfius mmaiel qd aquofum fpiritofumqj in uino é piculofam hüte mutationé fiftit.terreftres ptes q pollineobftruere amp;nbsp;atcenuaredal auté amp;nbsp;aqua marina attenuat amp;nbsp;eliquat quod extrarium ac fupfluum eftmeq finit txtru odoré ac tabem admittere.Prxterea quicqdin his fæculétû fit amp;nbsp;terreftre grauioribus iplicitu ac côuulfum fubfidere facit amp;nbsp;fæcé cöftitmt ninûq purû ac defaecatu relinquit.ALV VMp dyfenterauit uobisd.pro dyfenteria dtauit.Quid ât fit dylenteria cd fus in quarto oftendit his uerbis Proxima his inter inteftinorum mala : tormina eÃe eonfueuerunt dygt;
K iii
-ocr page 168-fenterion grace uocatur.Intus inteftina exulcerantur.Ex his eruor manatJfque modo cum ftercorcali quo femperhquidomiodo cum quibufdam quafi muccofis excemiturJnterdum fimul quædam canio fa ddeenduntdeequens deiiciendi cnpiditas.dolorcj in ano eft.Cum eodem dolore exiguum aliqui^ emittit.Atq ; eo quoq;tormétû intéditMdeg poft tépus aliqd leuat exiguaq; reqes eft fomnus iterpeUar: febricula orit.longocp tépore id malû cû inueterauerir:aut tollithominé.aut ét fi finitur excruciat.
^â¢v IRIS modis-Demones memorat quid fomniauerit quod totumïfomnium fignificauit ope latujt mulierculis quas leno de ueneiis templo rapere cupiebat.DII LVdos faciunt hominis' â IBbus.i.illudunt hominesJN SOMnis ddnunt.i.pbent.INSCItum fomniu.Cuius fententiani ^LUr^jôieftarenô polium.HIRVNdininum nidum.pro quo mulieres intelligunfpaleftra amp;nbsp;ampe hfca.jVISA'eft fimia.is eratleno.ADMOliner.ideftconiti.ROGAre fchalas.gramaticopi : fententia in plurali dûtaxat fchalæ fchalaiy.Necnô Quintiliani.qui iquit de barbarifmo folÅcifmoq; locutus. Scha la tn amp;nbsp;kopa côtraqj ordea amp;nbsp;mulla licet litterair: mutatione dettaétioné adieftionem non habeanww in alio uiciofa funt q quod pluralia fingulariter amp;nbsp;pluraliter lingularia efferunt.amp; gladia qui dixerût ge nere exciderunt obferuauimus tn amp;nbsp;fingulariter dici.Caius libro.xlvij.de furtis.Vel fchalam leiens co-modauic adafeendédû.Cornellus celfus neceffaria eft fchala lignea amp;nbsp;quae craffitudinem duorumdigi torum habeat lógitudinem ab ala ad digitos perueniat.Etpaulopoft.Si brachium deligatum fup fdw læ gallinarii« gradum romanas aquilas.malo enim afeenfum q fchalam aut gradulos ut quida.EX phy lomella atep progne effe himndines.notû eft per poetas phylomellam amp;nbsp;prognem padionis regis athe niéûum knife filias.uerfam phplomeHam in lufeiniam amp;nbsp;prognem in hirundinem.AD CONiefturam euadere.ideft interpretari.nam amp;nbsp;fomniorum interptcs conieftores appellantur.
ROHcftenéfes populates.Trachalio cum uidiffet mulierculis uim a lenoneafferri exclamat P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cyrenéfem populum ut fuccurrat.Demones igitur affert auxilium amp;nbsp;lenonem a propofito
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Wctutbat.POPVlares.i.de uno populo amici.nam populate ut Nonius inquit fignificar popii
hamorem conciliareiunde populares difti de uno populo amici.Pacu.Ingreirc atq? ut prome ruit pater mihi patriam populauitmea.Teren.in phor.Amicus fummus meus amp;nbsp;popularis geta. FER« opeminopiæ.pauperibus inquit mulierculis ferte auxilium.EXEMpIum pellimum.Quodin exemple futurum eft pemmitm ut ex templo audeat quifÅquéquam e templo erripcre.PESfum date.pedib' ^con culcate.POTIor fit polentia.i.poteftas.na poliere excellere eft unde polentia.SCEIere fieri noluntnobi les.i.cognolâci non probitateffed flagiciis.nam nobilis tain in bonaimq in malam partem accipitur ; ut egiegiusâfingularis illuftris pcipuus amp;nbsp;huiufmodi multa alia.Clarus autem non nili ad laudem ptinet. iiam amp;nbsp;Cicero dionyfii nobilitate crudelitas inquit.STAtuite exemplum impudenti.Date ut hic impf' dens lit pofteris exemplum.DATE pudori pmium.Concedite ut has mulieres quæ pudorem fuum do fendunt præmium habeant.LEGE potius liceat.q iniuria uiuere.Vtin legibus uiuatur quas iure fadte fuunquam iniuria.quas contra ius.quia leno diripere mulieres nolebat e templo.quod non licebat. VE NEnæcp antiftæ.hic amp;nbsp;hme antiftes.amp; hic antiftes.amp;hæc anrifta ut hic.SVVM CÃMMIferunt caput, præter^ ininriam prius clueat, exiftimetur. jMIHI EXpedi.Quid fibi nuit hic tumultus explica inquit mihi.ECQ_ViS tu es.mihi es incognims.qni fis dicito.FVTVRVMfirpem amp;nbsp;laferpicium. Pli.lib.xix* cap.iii.Alii tradut lafferpicii radicé fuiffe maiore cubitali tubereg î ea fop terra hoc icifo profluere foliw fucen ceu laciis fupnato caule que magudari uocarût.EAM^ futura exagogd.i.redirû . grascum.n .eft uocabnlû ab exago.i-ednco. CAPtâ lalnJ. Quæ fumpta fuerit incolumis: led qm pli. cauliæ meminit his uerbis ubi de lafcerpitio loquit.Ex his oibus fuccus duobus modis accipiebar e radice aregcauiæà hæc duo erantnola rhiziasatcg canlias poffet legi cauliæ.ATegab lipitudie.q folet maxime feneslfo ftare. FOre multa magudarim. Plinius ibide aiteru genus e qdâmagydaris uocaf tenerius amp;nbsp;minusuæ hemes fine fncco qd circa lyria nafcif nópneniés in cyrenaica regione.gignif amp;nbsp;in parnafo möte copio fum qbuldülallérpiciu nocatibâ.Pri.de accufatiuo tertiæ declinatióis.PIan.i rudéte feu tibi cófidis toie multa magydarî qd'fignificat frugi genââ.canlisjq nafcit ex pte cui â radix lirpis auellit uel ut alii uolut filigine.VIRgidemia.ut uîdemiâ a uino demedo.ita a nirgis demedis de filua ad tergu côtûdédû peat fenex iratus qdâ ftatim nó refpóderet qd exqrebat.optabat.n.trachalio qd fibi fere euernje exoprarét cy renéfes.At qa demones erat atheniêfis amp;nbsp;icola nó arbitrabat id fibihonoridó iratus refpódet.REVOR tere.i.rnde qd iterrogo.lNSIgnite ut nemini fit obfcnra.lNFORtunio donabilé.i.q debeat donari amp;nbsp;cumulari mala fortuna.TVRoalio.Qui turbas côcitas.SPArax.qni fpargis tellalVDE oculos elidere-eruere iube famulos tuos ne norit qd faciat.MALAS cdétauerinr.i.e maxillis ocs dentes exenfferinr.
y quot;v VNCide cu oinm copiaic.Tradwiio feru'âamp; dpelifea ac paleftra mulieres fe iuice cófolant na W chalioe pleni admonete ut eas icolumes ee oporteat.VIDuiras nos tenear.i.prinatio. uidua* â Le.n.prinare.AEDES hæc cuia e:cui' ^hoc téplü.TVEri neqt.Deféders né pôt-NEfeim-quâ in ^pté 5gredI pfeqmur.ignoranfâquorfu nobis tédédûlit.TÃNta îportùitas tâtaqj iiuria adiier fum nos.qppecg ex téplo extrahimur.IS NAMq; fceleftns.fnbaudi leno.SACERdotis manu peeps rep puilt.Impetu irruens manu iquit facerdotis neneriæ a qua defendebamur reiecit.AÃSIgno intimo. In rima parte ftatnæ.VIS ne opprimat.i.uioléria fuggiIet.Q_VAE uis.Verbafunt trachaliôis ad mulieres
-ocr page 169-RVDEN.
VIM Mlhi afferam.hæc paieUra.AH DEfine. Noli in te defceuire. ACTA hæc tes eft. Sumusextindæ. HVNC acerbum bonum animum habete.hunc inquit animum quem acerbum habetis mitigate amp;nbsp;boz num facitelNTVS mihi inuenitur.intus.i.in uobis ad meam menteminuenitur.ABREpræ.fubaudi ab lenone.PRO caftris.loco caftroæ:quâdolt;5 ante caftra;ut pro foribus ante fores.CONtra inceda. aduetz labo.ET VEnus alma.Lucretius.Aeneadii genitrix hominu diuucj uoluptas Alma uenus.Et Virgi. AL ma uenus phrygii genuit funoenris ad undd.Diuus Hieronymus in matthæi euagelium. cap.ptimo.Virgo Hebraice bethula appellaturtqd non Icnbitur in propheta:fed,p eo pofitu eft halma qd'praeter.lxx-o« adolefccutulâ tranftulerunt.porro halma apud eosambiguû.dicitur enim amp;nbsp;adolefcentula amp;nbsp;abfcoiidiz ta:eigo halma nó folum puella uel uirgodéd uirgo abfcondita dicitur:amp; fecreta qua: nunq uirorum paz tuent afpeftibus:fed magna parentu diligentia cultodira fit.Lingua quoq ? punica quæ de hebræorû fon tibus ducitur proprie uirgo halma appellaturhn noftro quo^ fermée halma dicitur fanfta-GENIbus ni xæà .geniculatæ.FECErunt phauû parui cifpellas tueare nofq;.Qui paruifecenît tuû téplum citro repelz las -amp; nos defendas-OBSEdere amplexæ.quæ mulieres iquit tuâ aram fore fibi auxilio iperantes ample z xæ tuearis.OPEra neptuni îcolumes.quæ a neptuno fumus liberata:.uel legas uuidæ ambæ fumus.i-ma dulæ ambæ fumus ex naufragio.NOGTV.nodu.i.extrema noftemel fcribe nûctn bn béas.AEQuû has petere intelligo.i.mea qiiidé fentétia æquû petunt.BENE effe lautas.in aquis dm uerfatas. TE EX con-z cha natam effe autumât. De coucha cnim marina quidammt ex fpuma Heliodus natam uenerem ferunt Cum faturnus cælo patri præfecuiffet genitalia cis in pelagus proiedis nata uenus.
XIEphano.Demones eu feruis in tempiû irrumpit in lenone faciens cu feruis impetu ipfuq; ex replo elicit gemibundiiminitabûdûqj.NATVMquâtû eft hoîum.pro naroreholum. ABI TE feffurn.mulieribus dicit abeantut fedeant in ara.HVNC legirupionem, qui rumpit leges. SIC nobifeumt cû diis facere poftulas.fic inquit putas te uiolatuy :nosmt deos uiolas.PVGnu in osimpinge.pugno myftacé contunde.CVM ptio tuo.hoc eft uIcifcar.MIHI inuito eripis memineris Meinéto inquit q? ancillas meas mihi eripis.lHudc gmemineris feparatim legédû eft.Q_VANuis opule tus.In quacunq jparte fis diues.SI TVAS effe oportet.Ira inquit feceris fihæ tuæ fint mulieres acfi dicat tua: nofunt.IN CARceré copingi.i.intrudi.TECVM carceré cótriueris.i.amp; te amp;nbsp;carceré ob uetnftatem dirueris.ISTI rei aufpicaui.i.aufpiciû habui.FOLlem pugillatoriû faciâ.i.folié quo pugiles utunf. folié dicit utrem:qué pugiles incurfabant pedibus. HVC adeas argéto eft opus, fi inquit has adire udis cedo mihi pecunia.AFFERre uim loculo.hoc uultuofe legendu eft.qih minitanter fe illinc dimiffuj eait talé ut Ipfe fe noffe non poffit.CAPVT exoculaffitis.i.oculis priuaueritis.Q_VASl murteta iuncis. ut myrti inquit iuncis alligantur.VIM obprobras.obiedas mihi hanc effe uim.FLAgitii flagrantia.Que oportu itob flagitia cóflagrare.ADOlefcens quid ego ex te audio.Hæc trachalioni dicit demones . ATHEnls natus altuflt;5 educatufeg atticis- Athenis atticis dicit quia trinæ fuerût ut fupra qiio^ memorauimus arhe næ.altus cibo;educatus inftitutis.TRIma quæ periit.quâ amifi mqt très natâ annos.lTA ne impudens. Cum ftomacho pronûtiandû eft.Q_VAEftu conteres.Turpi lucro fÅdabis.IMpuratiffime.qui impuriz täte oés antecedis.INTERfit ergo utrius.Tua ne an mea interfit.OFFErumétas habebis pluris.i. incru z ftationes.Nani feruminare eft cóglutinare. Q^VIuis dicat ampullarius, q ampullas cû unguetis fert ad uulnera perungenda.OPERE faciundo.ubi aliquod opus in tegendu corio fit.VOLcanü adduca.igne affera.MESfis in ore fiet.fubaudi detiu.MERgis.i.manipuli.Merges manipulus fpicaje.Vir.in.ii geor. Aut fÅtu pecoÃ: aut cerealis mergite culmi.ID VOIo.uultuofe legendu.eft.n.ironia. AMBVftulatu.i. igni midi^ attadu.Cice.pro milone infodiciffimis lignis femiuftulatû.Catullus.InfÅIicibus nftillanda lignis tardipedi deo datura.Vbi quæ fintinfÅlida ligna difta licet ex Plinio dephedere qui inqt.achaia aut bryan filueftreminfigne in ea cp fatiua tin ferat gallæ fimilê fruâû in fyria amp;nbsp;in ægypto copiofa liæc eft cuius infoelicia ligna appellamus quæ tn infoeliciora fuut græciæ:gignit enim arboré oftrim: qua amp;nbsp;oftream uocaiit folitariam circa faxa aquofa fimilem fraxino cortice amp;nbsp;ramis amp;nbsp;folio.ERIPere ingratis, ideft me obliftente.VIN defendere.fubaudi puellas.AT HIC ne. Elipfis figura eft. fubaudiendum enim diligenter caue ne in eas aliquid moliatur.Sl VE occept.iffit.i.molietur incipere.NE Q^VO abeat.ne di fccdat.CARNIfici fiftere.in carnificis poteffatem dare.
^^RVM tu leno.Demones cu feruis lenoné dreudederutndej peurdtmtné modo nó abducat â u I mulieres:fed ne ipfe qdé abeat.FLOCd nó facio.nó magmtado.MEAS qdé.fubaudi acillas W nbsp;nbsp;1TANge dû.fyllabicaadieâio é dü.MINadas ego iftas.amp; minæ minay::amp; minadæ minadape
^^-^''NON licet.fubaudi appellate.TINininétu é auribâ.llle rhiitusififtitiünoméé:tâ tinmmétû q tïnitus;amp; tinio uerbu.EXOcuIaffitis.oculos côtûdédo eiidtis.Q^VANtû póti.q celerrime. NON deft nérfno pmittét:amp; interrogatiue legédûé.PHAna mutant dto.iita folétimutari loca.nd qd ueneris té plu erat fadü eft Herculis.Herculis liqdétéplo arma figebant.Hora.Armis Herculis ad pofté fixis latet ab dirus agro.At uenus ipfa ferena omnia facit Lucretius.Te dea te fugiuntuenti te nubila cæli.Aduentûiç tuû:tibifuauis dædala tellus.Submitrit flores:tibi ridétæquora póti. Placatumcg nitet diftufos lumine cælum.HIC.i.a parte una.VTRVNqj fcæuit amp;nbsp;terra amp;nbsp;mare.Crudelitatem inquitinueni in mari amp;î ter ' ris. VTPOteftà .quantum fieri poffn.CERtfift.conftitui:dcliberam.OBSIdione.diutius imorando.
-ocr page 170-yWv EAM ne ille arnica leno.PIeufidippus a trachalione feruo cdoftus omnia quæ euenerant amp;nbsp;« Ãâ^*â ®^ lenone properat perdendû.Qin cum raperetur fruftra charmidis implorat auxiliumâ G nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VlOlcntad.uiribus uioletis.CONuerret.ira fuihbus dedolabit a capite ad imos pedes qu^
ueftimeta cu excutitur puluis cotundet.CVM ad me profeftus ire. Cù itineri te cömibfn ut ad me ires.AD LEnoné refta.nó per obliqua:fed refta inquit uia due ubi eft leno.AGItato hic euftodiâ frequété age cuftodiâ.Q_VJA pol prouexi auchere nó quiui. manifefta pofita eft uerboi tdifferentia: ut aueftus dicaf qui ad pftitutu deductus eft locû.Proneftus nero ultra aliquäto uedns : nó tn co ufq: quo uolebat a ueho ueftiarius qui torcular uehit apud uiftruuiû.MELIus eft te in neruû corripe.fupra adnio nuimus Nonio docete inftfm dici quo rei pleftunr.VT ID qd'grant inueniat fibi.Euenit tibi qd'paucis ut inueniantqdqrant.tuaûtquærebas malû:malû inuenifti.DVM relipis.i.dû redisJISTJ capitidubau' di tuo.II.LIC m colunibu credo leno uortif.nam m colûbari collu haud multo pofterit. Prifeianus de generibus locutus noîum columbar inquit fignificat genus uinenU.Feft.Naualis feriba qui in naniap^ rebat inter aliud genus fcnbaic; minimae dignitatis habebat q? periculis quoq; eius minifteriû effe obie' ftum.Plau Non ego te noui naualis feriba colûbari impudes:fiue q? columbaria in nauc appellanturea quibus remi geniinet:fiue qd' colubarioni qftus temerarius incertuf^.Quæ latini cuba colubaria grab ophas uocat MILLE hodie nidaméta.ideft infinitas reuolutiones in uinculo: quod columbar appellat tand in nido.SI Quid mea opera.i.dum ego ero aduocatus celerius excrucietur.
NEfaftû amp;nbsp;uolupe eft.Lætat demones qp mulieribus ope tuleritimirafcj gripû pifeatoréfuu b domû nccdû rednffe pfertim cû nô potuerit in tâta tépeftate pifees cape.Atille lenonis uidiP cæpat.TETVliffe.protuliffe.nâ tollo tetuli fecere ueteres prætentû.Ideo cum biffyHabûft;
prima tamé habet breué.FORma fcitula.i.pulchella cû eft adieftiuum. nam cum fubftantiuû eftâac generis fÅmininimas eft aquaticû:utipfe in amphitrpone.fi fcitulâ iam cepero nûq ædepol tu mf hi diuini quicq creduis amp;nbsp;quæ fecuntur.SED uxor fcelefta.Quippequæ me amore illarum captû putat-DE NOfte qui abiit.Dicimus de nofteutnoftu.Horatius.Vtiugulent homines furguntde node latro nes.OPEram ludos facit.ideftamifit operam:facio te ludos amp;nbsp;tibi dicimus. ET REtia.fubaudi ludos ff cit.IN Digitis hodie percoquam.nam quia id non poffum ira nihil attulent.OPPLEbit aures fua uani' Ioquentia.Inanibus uerbis inquit mihi obtundet aures.
EPTVno hac ego meo patrono.Gripus cû rete attraxiffet uiduluq; plenû pfpexiffet fe locupl^ u n tiffimü fore gloriafmouaqgmt mos hominu eft admittit confilia.PlSCVlentis.pifcibus referquot; 4 nbsp;nbsp;nbsp;ytis.TEMplis reducem.Qui conceffit ut a fuis remplis poffim redire.Téplû nanq; Varronis fnia
....,^jribus dicit modis.a naturaub aufpicando:a fimilitudineia natura in cælo.Ab aufpidis 1terra: a fimilitudine fub terra.In cælo replum dicitur ut in hecuba.o magna tépla cæli.Tum cómifta ftellis fplr didis.In terra ut in periboca.Scrupea faxa bacchi templa prope aggreditur. Sub terra ut in andromacha acherufia templa altahorchi faluete ïfera:quia initium erat oculi a tuendo primum templum diftu: quo circa cælum quod attuimur didunt templum eft.Idem Varro in ifagogico de officio fenatus habendi:। fcripfit de locis in quibus fenatus confultû faftumeffetnuftum id non fuiffe.propterea amp;nbsp;in curia hoftilia amp;nbsp;in pompeia:amp; poft in iulia:cum profana ea loca fuiffent:templa effe per augures cóftitutaiutin iis fena tus confulta more maiorumiufta fieri poffent.lnterq; id quoq; fcriptum reliquit non omnis ædes faeWJ templa effe.Ac ne ædem quidem uefiæ templum effe.Minora irem templa inquit Feftus fiunt ab auguti bus quum loca aliqua tabulis aut linteis fæpiuntur ne uno amplius hoftio pateant certis uerbis définira: ita tp templû eft locus ita effatus:autita feptus ut ea un a parte pateat angulus quæ adfixus habeat adren ram.ADOreaqp.ideft gloria quæ unde difta fint in amphitryone fatis didumiep fi legatur oria erit fpedquot; es nauigii Fulgentius oriam ueteres dixeruntnauim pifcaroriam.Plautus in rudete mea opera labore re te amp;nbsp;oria.COMpotiuit.i.compote fecit.VLLAM unciam hodie pondo cæpi.hoc eft nihil cæpi.lD CEquot; nus.fubaudi hominum.MALE i.uaIde.PlGER fi uelim fiem.i.fim quietus fi uelim. GRAVEM quidem thefaurum.i.diuitiarum repofitionem.PRO capite.i.ut me liberemdiquidem maxima capitis diminué tio eft feruitus.IMITAborftratonicum.Ducem aliquem ita appellatum aut fidum nomen eft quodft« tos dicatur exercitus amp;nbsp;nico uinco.SED H1C lex.Trachalioms uerba infpidentis. CVM aceto pranfui eft cum fale.i.fitis excitabitur:fed potum non habebit bonum.SlNE bono pulmeto.i.abfq; cibo bono. ^W..quot;quot;1:VS mane.Trachalio gripum deftinet dum cófingit illum fe uelle adiuuare ut prædæ partem â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confequatur.nafeitur itaq^ inter eos contentio:quod totum litigium ad arbitriû demonis trai
J nbsp;nbsp;Wextur qui gripi herus.TRAhis rudentem.i,funem.Rudentes inquit Nonius ea caufa fapientif
-j^-~.^Jrimi didos uoluntcp funes cum nento uerberentur rudere exiftimentur:at(p hunc fonumprOquot; prium funlum:non afmorum putant.VVldum rete fine fquamofo pecu.Nuper madefadum finepilbb piphrafticos uocas fquamofû pecus.CAVE fis malo.Cane ne quid in te mali a me ueniat.LOqre gduis Inftada trachaliois fe liberate noles gripus loqre qduis inqt.Q_VODmea referat.ad me attineat.I MO do.fero fniam ut amplius dare debeat.NE fmftraffis.p fruftraueris ne fruftra uerba heas.NlSl ego nemo natuft.nullus inqtnatus hô dns é huius uiduli pret me.lTA ne uero.Ironicos ac uultuofe legêdu eft ne affeuerare uideatur gp negare contédit.NEG manu afïeruntur. ideftin côtrouerfiam ueniunt amp;nbsp;in lü®quot;
-ocr page 171-RVDEN.
^ddacunfJMO herdehand eft.non dl tuil qd 'dicis qcqdevcepifli.nam fi nas aliqd' id fuerit tuu nóé. PHILOfophe.hæc gripus per ironiam lapientem illum uocans qui ita ratiocinetur.ET VEdorem amp;nbsp;pi-fcatorem te effe impure poftulas.æquû non eft inquit cum fis pileator ut te etiam ueftoré facias.i -qui uc hat mercimonia.SCElusjdcelcftc amp;nbsp;uocatiui cafus eft.PVNIceu coriû.cû uerberabere- POSTEA atru denuo.Vbi uibices apparedt.SALue thales.pofteaq inquit ego ftultus fum tu eris thaïes milefius e feptê rapientibus unus.ELEborofus fudea eft inquit affumpfideboivplufq deceret.nam fi minus fumatur ma gtiamægritudiné leuare non poteft fi,plus fumatur portendit periculum:idco Perfius inquit. Diluis de^ borum certo copefeerepunfto-ATEGO cerritus Cereris fpirituafflatus.de hoc in amphitrpone diftû . IN CErebro colophos abftmda tuo.Caput tuu co uRp perfringd ut in ipfo colcphos poffim abftruderc: ideft infigere.ITIDEM quafi pénicillus.Penné antiqui quondduocabant a qua antiquitate etiam nunc offa porcina cum cauda in cÅnis puris offa pennita uocatur amp;: peniculi quis calciamenta tergentur qd* e codis extremis faciebant. Antiqui foifitan a pendendo neutrius in tunicularia bubulo fignificat.penni culo grandi.i.cauda.Feft.peniculi fpongcælôgæ propter fnmlirudinccandareappeUatæ. pennes enim uocabantur caudæ.ECHlnos exugere folet.apparet péniciUû pifeé effe qui echinos abforbet.De echino paulo ante abunde diftum.NI HVNCamittis.fubaudi rudenté, VT Plfcé foleo polypum. amp;nbsp;polypû amp;nbsp;poivpodem tam pro morbo q pro animali de quo in aulularia diftum.nam aliter non bene coquunt ni fi diu uerberentur.NlSImalû fruifei.ut fruor hanc ré amp;nbsp;hac re ita amp;nbsp;fruifcor . HINC offleftâ naué. ideft me conuertam alio naui.Sl TV proretad.in prora refidens.EGO gubernator ero.fubaudi ex pupc.RA* MENta fies fortunatiorddn minima parte:quid fit ramenta in bacchidibus didum.ET RETE amp;nbsp;oriai. meo nauigiomt paulo ante expofitu eft.Qua: ab ora dida.Sunt aut oræ inquit Feft. extremarpartes ten-rarum.i.maritimæiunde amp;nbsp;ueftimétoie extremae partes quæ quia amp;nbsp;prima dici poffunt Cecilius in ethri one ufus eftpro initio rei quum ait oram reperire nullam qud expediam quaco-Oram maritimam graeci uocant aften ut oftendit Aulus gelius lib.xiii.Liuius quoe g de fecundo bello punico.In ipfis quocp rre pidatum nauibus eft:dum nehoftes cum fuis fimul irrumperet trahunt fcalas orafej amp;nbsp;anchoras neimo liendo mora effet præcidunt;multilt;5 adnatantes nauibus incerto prae tenebris quid aut peteret aut uita-rent foede interierunt.Quint.permittamus uela uentis:amp; oram foluétibus bene precemus.paulopoft in quarto nauim perlpexi quanti ueheret interrogaui de pretio cônenic côfcendi.fublatæ funt anchoiæ fol inmus oram.profefti fumus-nomé auté habuit ab eo çp græci dicuntÅainterpofita r littera a latinis: ut in ode anabathon centefimo trigefimo fecüdo pfalmo.To KcerctSaipov etti Tup wav Tou EvÃuaxtxToej auTou Åo-apocrorr drpxussji.ideft quod defcédit in oram ueftiméti eius ficut ros aermô. FVRfum q tu nihilo minus.Tritûenim illud eft agentes amp;nbsp;confentiétes pari pÅna puniuntur.ABI tacitus tua uiam.i. iter tuum quod tibi inftitutu eft facito.INDlcaffis pro indicaueris IAMdudum fero.fubaudi conditio nem.DVM cocedo amp;: confulo.Donec ego me contraho amp;nbsp;confiliu men mecûago.INTRApfepis me-as.i.domu med hoc pfepe amp;nbsp;hæc præfepis.ABIVdicabit ab fuo rriobolu.nó indicabit aduerfum me qui eins fum femus tam minimû qeft triobolus ptiû triû obolop^.NE ifte.ne affirmatis eft.HAVD fcit.ne-feit inqtq nd fit hæc códitio qud tulit.ME APpellis.me deducis.appelli pprie dr nauis in portü.SI EST ignotus notus.loco noti habebitur.SIN notus ignotiffimus.amp; fi nouerim mihi pro ignotiffmo hébit'. ^^quot;''^VPIO ædepol In hac fcena dû demones mulieribus blddit amp;nbsp;uxoris fuæ metuit fufpitioné ar Ac nbsp;nbsp;nbsp;1 biter efficit ' de gripi qidulo que cü reclufit cognouit crepundia filiæ ac filia fud paleftrd ample
H J ftitur.MEExtrudatædibus.eliciat amoris fufpitione.IN aram.fubaudi ueneris.EX pfidio p-'*\»âx^fiidis.i.ope mea qui fum uobis profes.Hoc cum audiiuffet gripus ait ridés o pfes ialue.NIHIL ago tecu.Quia tu apud dominum.TALÃS fuffringi uolo.per talos finecdoticos crura intelligimusiqq tali homini non effe perhibeantur officula quæ inter pedem amp;nbsp;crus agni nel liedi a græcis aftragali nominati quibus etiam lufitarunt ueteres ut Ariftoteles in primo de cælo docetin numeros inquiens iafta re allragalos iaftare non quæastpaucos quæas.lnde Vidruuius in columnis aftragalos per fimilitndiné nocitauit talos illi quibus in alea lufitamus cibos uocant uertendo nos ipfilon in u cubos dicimus.unde amp;nbsp;geometrie figuras illas quæ de quadratis exurgunt cubos uocant. Vnde amp;nbsp;illa quæftio ab Ariftotele memorataicuius amp;nbsp;Viftruuius meminit de duplicando cubo quæ miiltd follicitudinem diu multis præ-buit philofophis quo pafto per lineas medias proportionales poffitinueniri olim ab Apolline oraculo propofita quo refpondit turn demum ceffaturam pellem fi aras quæ cubi erant duplicarent hanc pr meâ multis demonftrauit modis aduerfus illos qui ridicule amp;nbsp;imperitiffime dixeruntintelligi cubum dupli cem ex binario numero oftonarium duplicatum per quadratum fexaginta quattuor. In numeris enim potentia cubus eft unitas;re autem primus a binario oftonarius ut uiginti amp;nbsp;feprem a trinario amp;nbsp;fexagi ta quattuor a quattuor. Quibus quattuor cubis pythagorei ut inquit Ariftoteles omnia conflare noluerunt.Et quoniam decem confiant proportionibus inter fe atq; reuinduntur faftû effe ut denarius oium numerorum fit terminus.Cubum ergo latini hoc modo dixerût;officulû aût illud aîalium ut officulum cernitur aftragalu pariter amp;nbsp;talû.At figura illam ex offe qua luditur i alea tam talu qteffarâ dixere abiqj ullo difcrimine. Mart, aut ut diftinguatur fignificatio talum uocauit qui proprie talus eft officulu inter erusamp;pedé quo ét lufitari diximus-At teffarâ qué diximus cubum a græcis appellari.Nempe quoinam
-ocr page 172-de quadrato q gt;quattorhét latera eófurgat a numeroeç quaternario teflara appcllatâcu inqt.Nó mea nu gnaiiimo depugnat teflara talo.Feft.at nuger dici lokt a caftréfibâ hoibus q nuc coins is q talis male lU' dit.HINC facelTo.i dilcedo.Seruii ac Nonii fnîa.faceflb difee do.Teré.in phor.Hæc hincfacefiat tuniO' leftus ne fies.Cic.de legib.lib.i.paulilp facelîânt rogemus.Afraniusnolo hic re uideat dns puer facefce-hinc Plau.in rudere fiquidé fis pudicus amp;nbsp;q feeütur Q_VOD herus cófueuit tibi.hoc ad impudicitia pti net ISTIneq; ufui eft.i.utilis eé pót.SVPpetias feret.i.adminiculabif.Q^VI fuos parères. Vtfuos paren tes.AVjv auro expédet.pro auro tin auri tradif. TE huius cómiferefcat mulieris.cómiferatóe monearis HAEpoterût.fubaudi mulieres.INSIgnite inicg.i.infighis iniqtas aduerfü mePERiurii caput, q ortequot; lOS periurii antecedis. A ME nó fentiat.i.aduerfü me.PARVM intellexti.pro intellexifti.VT DEhatai' es.aducniat nox q dirimarlitigiü.OPORtet caudea.i.e caudice faciam nó e uiminibus.TAClta bomft mulier fempqloques.notada locutio ubi qua point licet cóparatiui nó fit deriuatio:id auré eft quia res lei cóparatur.C^VICquid ibi eft.fubaudi in nidulo.CISTELlâ ifticcine efie oportet caudicea.e caudice cófeftü.SINgulatim.fingula fuo nomieappellado.IVS meÃ; oras.a iure nihil abeft.oras at pro agis: un amp;nbsp;oratores difti adores.SVPERftitiola aut ariola.fupftitiofampofuit pro ea q fpiritu aliquo nexet.Ari ola pro quacuq; diuinatrice.AN NE abit ariola.nû cedes diuinatrici.HOC bn hét.Air demones.O Mi parétes.hocpp crepûdia dicit.CONpegeris.aftnnxensnnfixeris.PERU in primo plio.i.in primo coiiquot; greffu quia ue9 edixit.pliu amp;nbsp;enim quali pludiu eft acrioris pugna îminentis. ENSIculuft. pro enficulus eft.DICE du.Du fyUabica adieftio eft.ALTRINfecus.ex altera parte. SECVriculi ancipes, pro anceps: Ut Pn.quoci; legit. Ancipité uocat qd utrincpfecet.DAEDAlis.a uarietate uidet nome habuifie. uii iH« daedalus artifex daedalo fiquidé nano fignificat.hinc dædala circe amp;nbsp;dædala relus a Virg Lncretioqidût POST é fcitula argéteola.uas aquariu dicit.MANknlæ.a manica diminutinû.SVCcula.a lue facià ner bû.1 DIE reda.1.111 crncé crcda.BVLLA aurea.hoc.n.ptextatoà :pueront erat infigne a collo ad pedâpc dens.ita dida q bule græce dicat côiihwaut q? ea parté attingeret in qua naturale manet confiliu:Autif ea cetaté onderet alterius regédâ efie cófilio.na cû tutores eualiflent hoc infigne deponebdt:laribufcg do nabant.Perfius.Bulla q fuccindis laribus donata pepédit.hoc infigne ad romanos ab etrufcis peruenÃÃc oftendit Macrobius.POT£ntargumentis.ideftfigms.-nt etiam apud oratores Quintilianus docet.argu ere enim oftendere.Iuue.Arguit ipforum quos littera.amp; rurfu.In aure feneftrae arguerint licet ipfenege OPEra promifena ab oibus indifFeréter data.IN SOlo abftrufi loco, occnltaui in foJitudiiic-P R ROH di immortales.Inuéta filia demones exultât lætioa.plenlidippûq ad le acciri lubet- ÃE NEfadu uolunt.pro benefacere uolunt.OPTAtum piis.nam pios amare numina par eft⢠LiQuado ofculado.demones p trachalioné acciri iubet pleufidippuiut fiat ex plaftra nuptiJ:
2|a gt;nbsp;fed trachalionis rnà odiofiihér feinp licet riidentis.PAVfam fieri.Quiefcere.pano.n.quidco cuius futuri panfo.ET PORci fiacres.apti facrificiis.de his amp;nbsp;in menechmis latis diftu.VTMt y IL enutt.it.idcft liberum faciat.HERCVies.Adiurâtis eft ut fupra quoq diximus Ciceronis alhquot; /pulatudedpoteft elle utherculem innocet.
y â «wVAM mox licet te cópellare.Gripus ob eópertu uidulü plenus læticia ut in rebus humanis fo let euenire in maxima cóuerfus ægrimonia apud demoné heru cü ftomacho ^loquif.DU Eo v ldanutidat q mihi cótulere med hiid.AEQiiü uidet.interrogatiue legédü eft ac fi dicatini eft.NIMIS fände pius.ut illud pfianu.Varro reguftatû digito terebrare falinû eötentusp ages fi uiueré cû loue tédis.PLVrimæ funt traiènhæ.i.muiti tranfitus:qd fit hoc uerbûin bacchidibusex pofitü.DIVTIne.a diu fadû.i.longo tépore.CVM maiore dote abeat.i.a te difcedat maiore cómodoQ tibi cóniodü afferre potuerit.AD ME allatu eé alienû feid celerem.'ego inqt furtum ciiiufq celauerini; quafi ego fur firn.NOSTERdemones.de fe hoc dicit tanq de alieno. MIHI conlufi. cum me obledate uolui.lAM diuorfi'domu.i.ad fuos fe recipiebant.ET ILIû forti afttingeret.i.forte aliqua cû illo côiieui ret.PRAEdari duceref.Aliéna rapere putaretur.lVBEBO nobis cænd cóuiuio coqui.i.nuptias fieri.
TÃRVM mihiiftæc ob.ut trachalio hero fuo q euenifient expofuit eadé cupit enarrari nimio * ^lotus gaudio:amp; pinde inqt.ITErû mihi iftæc ora itera.Amplificationis cd dictu eft lieà amp;iw ra.ASSVme qdé.Cape tibi aliud nefemp cenfeo dicas.EAMpfeilld.ed ipfd fubaudi paleftw« VlS me eftmortaliu miferior.Labrax felé afflidat oibus drcüuentus incómodis: qd' mulieres q pi qd uidulü amiferit.AD REcuperatores.Feft.recuperantia eft cum inter ciuitates lex conuenit OUt res pnuatæ reddantur lingulis recuperenturij.ABIVdicata.ideft mdicio a me abduda . EX gaudio.ut gaudium alus ferant.DEBOnis quod reftat.quia nil aliud mihifupereft.
VNQ_VAM ædepol Gripus fefe exanimat excnitiac^ animipdam amififlezqud in mari nad n fuerat:fed lenoni obuius aliquantü recreat quippe qui pacifdtur fi offenderit quis fuumhab« 1 Mat uidulü fe ingenté datuÃ: pecunid.lSTIC fceleftus.iâ trachalio.ARRExit auris.effecit ut libe Wter audid.Ter.arrige aures pdphile.NON feretis iffu.nó habebitis uobis.ANTEhoffiu exterge re.i.purgare rubigine.IN MAnibus cófenefcit.Quta quo inagis fricatquot; eo magis atterif/NVM medicus quælb es.nd niedicow eff exqrere aliend uaatudiné.lETIgiffi acu.pupugiffi me. 1N MAri elui. notum eft fupra;ut fado naufragio euaferit labrax SI NON hoedubaudr fabulamurJN MARfupio infuerunt-
-ocr page 173-STICHVS.
inerat in loculis.PRAEtcrea ccntû denaria Philippea.^ hic denarius amp;nbsp;hoc denariû ut feftertius amp;nbsp;feilet num dixerunt ueteres.Vifttuuius.Noftri aûr primo fecerunt antiquû numerum amp;nbsp;in denario denarios teris côftituerût amp;nbsp;ea re cöpofitio nominis ad hodierni diem denarii retinet etiam quae quarta parsed! efficiebatur ex duobus affibus amp;nbsp;tertio femiffc feftertii uocitarunt.lN PAfceolo feorfus.Noniustpafeeo Ius ex aluta facculus.Plautus in mdcntc.Prætcrea centi amp;c.Luc.adde fyracufts fola pafceoli aluta, Cato in panfam pueris in ludis pafceolos furare.HINC praedatus ibo.prxda exornatus. TALENtum argenti comodum magni.Quonia amp;nbsp;talenti parui triginta librawxficut magni nonaginta:amp; inter utric g me^ diunugraeci talantonmoftri ucrfa a in e littera talenti a ponderddo nomé habuit.Quia pondere ueteres pecunia metiebantur.PRAEterea linus.prima produda finus cp amp;nbsp;fini dicit uas eft : ut ét in curgulioné diximus.EPIchyfis.uas difti ab epicheo qd' infundo figniftcat.ergo infundibuli é a nobis difti.CANz thatus.uas a fonitu infufi uel effufi liquoris ab horis anguftias ut putat Alexander aphrodifeus diftum. GAVlus.uas.Feftus tarnen nauigii fpeciem dicit.CYAthus.uas ad potandum atubo nifi ci cyathus pro acetabuli méfura poniturmt inquit Pli.quæ etiam oxibaphus nominatur.PROpere celeriter, amplifica^ nonis caufa utrun^ politi eft.TRIchas.refponfum conténentis eftd.crinesdta nanc j graeci uoeât.TRA mas putridas.iftlia putrefafta-trama ut inquit Varro cp trameet frigus difta.CASSAM glandé.i.inane-Appellatione glandismt Plinius etiâ teftaf arboi efÅtus dicunt qui funt inter teneri amp;nbsp;duri corticis fru* ftus.i.inter poma amp;nbsp;nucesmt funt caftancætgræci balanon uocatmnde amp;nbsp;mirobalanon dicimus no mo do unguenti balanini:fcd etiam frufti.glande etiam medici uocant uirilis membri apicem ut Celiis. CVRGVliunculos minutos fabulare, hoc eft nihil dicis q gt;cutguliunculi nullius momenti fmt,NVM git frigefaftas.Columella in.vii.lntcrdi taftidio ciboi tlaguefeit pecusteius remedii eft genus feminis qd git appellat .Plinius in.xxanquit tradunt in dolore dentii adalligati brachio qua doleat compefcegt; re dolore git.ex græcis alii melanthion.Alii melafpcrmon uocat;optimi q excitatiffimi odoris amp;qni,⢠getriminnedef lerpentii plagis amp;nbsp;fcorpioni.galenus ait medicus Melantii inquit calefacit amp;nbsp;arefacit in tertio ordine omnino ubiintendere ac abftergere arefacere«^ amp;nbsp;calefacere opus fit longe utiliffimum eft medicamen.prouerbialiter ergo diftum git frigefaftas ci os caleatiquiaid fieri non poteft.TALEN-turn magni.fubaudi destut minus triobolus non abfit.TANge aram hac ueneris,lurciurando gripus aftringit lenone.DEIVra-i.uaide lura.VlDVli ubi fis potitus.potior hanc réthac re: amp;nbsp;huius rei. ut reri potiri uolit.amp; ap Solinireie potiebat i lybiatita amp;nbsp;hic.Sl FRAudaffis.^ fraudaueris.VENVS eradicet, radicitdepdat.lLLA negat.hæc feci labrax pecaflb-p peccauero.REDiderit, i meaptate ut fit exfecerit.
Q VEre hac. Adducit gripus demoné heri fui ut reftituat lenoni uiduli.ipetrat leno xgre lamé ob hoc affumit id pecuniae quo gripus libertati poffit uindicari. S ALVA fiftentur.in tua poteftate firmabunt.TIBI ex fententia.i.ut cupiebas.BENIgne.liberaliter.Q^VAE hæc faftio eft.i.quod negocii.expofuimus etiam fupratquæ alia fignifeet hoc uerbi uel Ciceronis in to-Ãpicis aftipulatmREI referuandae.i.tuendæ facultatis meæ.PONTlfex periurii es.i.præes ne tanq potifex ipetiuriis.Varro facerdotes uniuerfi a factis difti pôtifices ut Sceuola qui pontifex maximus dicebat. Dicebatur a poffe amp;nbsp;facere ut pôtifices ego aponte arbitror,Nam ab iis fublicius eft faftus primi amp;nbsp;reftitut â fæpe,DOLO malo inftipulatus fis,quia amp;nbsp;bonus dolus eft.Inftipulor aftiue amp;nbsp;paffiue ut affentior ut etb am PrifcianuS docet.Eft auté ftipulari per légitima interrogatione promittere. Arguit auté leno légitima non effe ftipulationé feci quippe quod uiginti amp;nbsp;quineg annos necdum adierit,QVIN( ^ amp;nbsp;uiginti natus annos.funtpleræcg conftruftiones per elipfim enuntiatae hoc modo ut natus tot annos pridie ca -lendasitertio nonas.Hic foluédo non eft amp;nbsp;fimilia quæ certe omnia recepit latinitas etiâ fi minus grammatica.AT SIN.fed an fcis leno fubaudi ⢠MEO periculo.meo damnoxac fi dicat ftulti fuerit utlus tui expetam in mei damni.LENO labafcit,i.uacillat.PORtenditur.fignificatur.TIBI minitor, interrogati uelegédieft ut dicat non.ME INteruortes.i.falles - ALIA credita,i.qute tibi credidi.NlSI talento com-ptimor.i.talenti detur ut taceam.NOLO ego murmurilli.i.murmurationé:ut Nonius interptatur : ut idem quid murmurilas tecum ac te difcrucias paulo poft.CONditionem luculentam.paftum fplendiâ diffimum.DlVIduum talentum faciam, ideft in duas partes aequales diuifum.HVIC cedo. Da gripo. Q_VID murmunlas tecum ac te difeutias , ita demones ad gripum quae defuntin codicibus hæc uerba confequitur hic hodie cænato.GOMESfaium,i.epulaium,unde hoc aduerbium diftum fuperius.
^Jjohannis Petri Vallaeplacentini in ftichum commentarius.
Argumentum in ftichum-
ipho filias duas panagyrim amp;nbsp;pinacium. nuptumlocauit fratribus duobus Pamphilo amp;nbsp;epienomotqui abfumptis male opibus peregre ietuntiut mercaturis fefe reficeret. Antipho puellarum pater cum uidet hos diutius abeffe domo metuens maritis ipfis cum filiabus agitiut alios maritos accipiant.renuunt filiae ac expeftandos effe maritos ducunt, redeunt mariti domum locupletes hilariter ab omnibus excipiuntur. Gelafimus parafi-s praebet ludos aduenientibus.Sagarinus amp;nbsp;ftichus interim fecedunt feorfumadomi his luis ac cum ftephamo ancilla fefe obleftant.
-ocr page 174-Nominum etymologie.
âTT NUpho-aduerfitot dici pot qa anti contra amp;nbsp;phone uox dicitut.PANEgyris. Yndiep cong« /4gatioma amp;nbsp;hoc noie férié nuncupant.pan n.omne figmficat amp;nbsp;agyrome cógrego:qgt; fua con itantia in admiratione agat muitos.PINaciû.quia pinax pinacos tabula.ergo pinaciu dimin'* ----iAtinu tabella in qud reipiciathoies tanq i tabella.DINAciu;qa dineo amp;nbsp;dineuo uerto fignific*' dimi dicit uertex:uertitnanc ^ feft uarie. Aut fi aliter feribat quia dinotis dicitquot; aftutia;amp; dinos aftuuo hemcus:perafhitus enim defctibitur.CROCOtium.ancilla.quia crocizo tum neo tum nexo figmftcnC' GELAfunus.parafitus. quia gelos gelotos rifus: amp;nbsp;gelo rideo fignificat. STEphanium. corolla. Hephaquot; nos enini corona dicit: deftepho uerbum corono. SAGArinus. qa fagans lingua perfica enfis ac fetui» nome eft:ut apud Virg.Sagaris phegeufejferebat.STIChus.quia ftichos uerfus dicifiunde diftiebum te traftichu hexaftichû amp;nbsp;iinulia dicimus:amp; ftichos ordo miliraris.ftruit.n.qd fieri oporreat.PAMplidipP qa pan fignificat oé amp;nbsp;philippos ftudiofus equoie dr.EPIcnomârecognitor.na epicnofis dr rccognitiO' 'âquot;â '^ENEX.kibaudi antipho.CASTIgat filias.panegyrim amp;nbsp;pinadu.Q_VOD heuiros. paplulif ^'^llPIk pu amp;nbsp;epicnomu.TAM pfeuerét ptinaciter amddo.PEREgnndtis pegre eures.DELEuit w^ Ãtigat antipho a filiabâ.Q_VOS femel.maritos.OPIbââaufti trdfmare.rrdfmarinis opib 'locup» Æ tati.STIcho ludus dat.qa dno re bn gefta redietütïcolües feruo licétiofe ager cöcedit Ihcho-/REDO ego miferd fuiffe penelopd.CóIiliü bine uxores forores hmoie fratiiiinter fe incutnc nc \ maritos fuos deferatuitcp pri abalienare cupiéti rndeant.MlSErd fuiflé penelopd.ulyflis uxoie que ad uiginti annos marito caruit fuo ulyffe dum apud troid rcfiderdecé annis.Du totideW ttépeftatibus aftus uagaf per maria.Penelopam more antiquo dixit.Refpuebdt.n. uetuftiHin? grecas declinatóes.ADSIS dû.nolis quoq fecedere.SALue ne amabo.i.die fi me amas res noftrojcui' toy: funt ne falue.i.incolumes qui dixerat federe uiri uelle fecû loq:amp; hoc ex afteftu didû.EX oîbwF bus phibef.Interoés probus exiftimat.IVRE me foror fâturanc.ut ins inqtipfum poftulat me fanat.M aut legas uire:ut in omnibus fere impreflis codicibus Icgit.Hic erit fenfus.He res faciüt ut uire fariet^ me capiat.i.ut cnpid finire uird.DlVldie.i.moleftie.ET fenio.i.tedio.Neui âm gallinaria.opere q aóo^ cautor curfor fcnm fonticu.Adius in epinaufimache.Mors amici fubigit qd* mihi eft feniu multo ace® mû.Pôponius in peone pofteriore.Calue apportas nundû nobis difparé diuifü huic feni feniu amp;nbsp;mequot;*' Luc.fat.lib.xv.ln numero quojenûc primus trebellius multos tiros lucios marcefcebat febris feniuuo* mitum plus.Turpil.jn demiurgo.Quia.n.odio ac fenio mihi nuptiæ.Pacuuius in periboea.Moetus:cge ftas:ma:ror:feniu exiliuc5amp;feneftus amp;:firis ppetua TYO id aio male fac. noli inqt triftari qdpüacquot;' MEREat plaie mores.Si a maritis inqt noftris nos abduxerit tefauros nó merebit pfaje.uei nóhoc fact ret ut mereat.i.aqrat illosmóres aureos quos eé apud perfas aiunt eofq jgripheas.i.picos incolere actu ftodire phibét:de quibus diximus in aulularia.CAVE pofthac ex te.fubaudi iit tale aliqd audid.AEQquot;â eft colere amp;nbsp;facere hoc dicit fuû eft fapiénsiut exerceatluü officiû ac faciat cp ii mariti nó faciüt nüttq'*quot; nó eft ne nos faciamus.ATcpaliter in nos faciat qæquû efti.fi cótra nos delingût nec fuo erga nos tuquot; ganf officio.Et ME quidc haie códitio nûc nó periit.Legit lue locus rrifarid.amp; mi pro mihi:uel ap m® iiel me nó pterit.OMNIbus obnoxias opibus.ne pp opes illos deferamus ME HERcle.iurdtis eft amp;uquot;** pars orationis.IN P Atris poteftate.ut de nobis faciat quid nelit.FACTO ufus fuit.Quid opus tacere. OVI MAnet ut moneat' femper.Antipho filias inuifurus fuas domoplicifeens fuû lemos como net offidû.mox tiifti facie nó tâ animo filias adit quas inuenit in eo pfiftere ,ppoliio ut a fuquot; minime abduci maritis cupient:amp; neipfe quidé fecus moliri fe uelle oftédat. VOLVNtatew facere meminit fua.nó meminit per fe:fed flagellis cogit meminilTe.HABItu haud probus£⢠habitu.n.probus folus laudabilis quia uirtus habitus eft optimus ut philofophi defiuiucdicut uitiu hab' tus peffimus.qfimulate enim probus is fraude gerit nó ergo probus.Q^VOTquot calédis.i.cûdis ®® fium principiis.primi dies melium nominati calendas.ut Varro inquit ab eo cphis diebus calent efnuquot; fes.DSMENfû cibü.Certa uobis mêfura traditu.ita.n.ueteres un amp;nbsp;libripédia quæ cibû pédebat feiu'S-MONVmétis cómonefacid bubulis.ln memoriâ adduxero uobis fcuticis ex corio bubulo cófedis. FA
CITE fultis.pro fi unitis-Vox.n.increpans eft.Ennius.Pandite fultigenas amp;nbsp;corde relinquite fomnuW' INDE uocatote.nempe a meas filiæ domo.HlC fefe malint.i.potius cü maritis fuis eé qui peregreiew* POTlufq alio nubere.Autalio pro alii ut prifci declinauerüriautaduerbiü çft ut fit nubere eundo alio⢠MINlmeuolo turbas.nolo pturbatóes mihi pberi.lD RAtiocinor mecü argumétor amp;nbsp;colligo dilpquot;** tione.fplJogifmus.n.grasce latine dr ratiocinatio PERplexim laceflam otonem. i. pplexe ac inuolutic loquédo.elicid ut dicdt qd' fentiüt.IN EAS fimulé.aduerfü eas cófingd.EXOrando.orationeimpcquot;quot;'* do.ADVERfando.ipfis obliftcdo SVincndd opera cenfeo.Moliendü mihi puto.fane cenfeo ut mulö uerba a Prifciano annotant.ita hoc fecûdæ cóiugatóis amp;nbsp;quartas eft.Cû fecûdæ lupinum facit ceil»quot;quot;* cenfui pteritû.Quartæ aût cenfui cenfitû.hoc quia remotius eft cóprobabimus.Cic.pro archia.Efte®® obfcurü proximus celocibus hunc cû clariflimo imperatore.L.Lucullo apud exercitû fuilTeilupenoflb® eû codé qftore fuiflé in afia:primis iulio amp;nbsp;craflb nulla populi parté elfe cenfitd.Claudianus pnlca reetquot; fitis euoluite fascula faftis.AB EO impetrafte.i.impetratu ne.EXOiabiJis eft. eft hmoi ut flecti oratioquot;«
-ocr page 175-STICHVS.
poflif.PERplexabiliter.p iimoIucraloquedo.PERpauefacia.magnu pauoré incuti5.0CCVpcm^olcu' lu.patré adueniétem ofcuIemur.SATeft mihi ofculi ueftri.Qui amabo mi pater qlt; finter cognatos,p-pinquofog inftitutü ab antiquis eft maximeq; fÅminas.Hæc uerba feftus opponit dû interprat dici ofeu lu fauium.ANImæ falfurauenit noxia ariditas ita ac ai moleftia.utfal nimius in cibis offendit.EGO fe dero in fubfelio.in fede humiliore.MANE puluinu.expefta ut puluinu tibi fubiiciamus quo melius fe-deas.SATIS fic fultum eft.Cócine habet fic ut fedea.AEC^VIVS e.proæquû eft.NOSpotiore no here quate nemine patri pferre.AVCEPS auribus.q taq auceps captatauiculas.ita qfq eftne qui auribus uet ba noftra excipiat.OMNIbus os obturent.i.occludant ne ullu uerbù mô loquantur.hoc.n.,pprium pu-dicæ mulieris.MERIto maledicatfibi.quia îmerito quinis poteft.HAVD male iftuc.leptote figura eft. hoc eft bene refpôdifti.CONdicio péfior.i.pluriffacienda.nâ quod ponderoltus eft i re bona id melius PRldie caueat.cautione adhibeit die priore:quam nifi adhibuerit poftero die pigeat.Aliter autores fumus.Aliter nobis elfe faciendum exiftimamus.CVM medicis.eu maritis ueftris qui oïa bona fua cóco-xerunt.EX peffuma primaria.Cur nó inquitpmutatis fortuna ueftta cû poffitis ex infima in ea quæ pti mu teneatlocu. INVlta.una pars eft oratioms.i.reluftans ac repugnas.ARBItrabuntur.fubaudi idem qà nos.INTERuifam domum.rnterim uifam qd domi agatur.TV me eelaffis.pro celaueris. M1TTE-re ad portu uolo.fubaudi pacafitum gelafimu.VOLO rteruifi Interim pfpid.fubaudi a parafito.
''W''*C7aN1EjM fuiffe fufpicor matre mihi.DVMgelafimus qritur Iccii fe faturare nûq potuiffe miffa nBa crocotiu ancilla ludithoîem ut dicat ab liera fua acciri ut in magna ei fubueniat inopia cû tn / 1iillanô id:lcd ad portû uellet mittete.Q_VAM ego matri meæ refero inuirifiimus.maximein J^uit inuitus matri meæ fami refero gratia fiquidé:ut illa meata ego illa in aluo ia pridem ge-fto.ARIdi dolores.ficut illi dolores ex humorenta mihi ex ariditate oboriuntur.VENAlis ego fum.ut faturer ine uédâ.CVM ornamétis.oîbus armaméris.Conditiones uenalium fere exponit . in re.u. aliq lienali ita loqui infueuimus.ficut.n.arma cuiuflibet exercitii funt inftrumentahta armâmentû illoie co-gregatio.Armamétariû locus ubi ea continent, exin fupplimentû qd coplendi ca addit.A PVfillo puc ro ridiculus fui.rifum oibus elidebâ.nâ gelao rideo fignificat-lLLA oes artes pdocet pauptas inquit fa cit utoia facile pdifcam'^.Ita Per. magifter artis igeniq; largitor uéter negatas artifex feq uoces.PER an nona catd.fmguloiv anoic redit ' ânonæ nomé habét.ORAtio una interit oîum peffima.quâ,oés peffi-md putant ut me ad cænauocét.ATq? optima hercle meo animo.Ego aût q feorfum ab illis fentio opti mdelfe reor oratione.VENI illo ad cæna.hæc eft illa oratio quam gelalimus pbatqintemfcautumat. SIC face.uerba funt inuitatis urgetife ^ utadueniat:amp; quæ fecunf oia eo tédût.EST cômodum fubaudi nt aduenias.nó amittd.Inftdtis adhuc uerba amp;nbsp;tenetis mâu.Q_VIN eas.fubaudimecû ad cænd.NVNG repetere ei uerbo-i.ei orationi.VICArm.i.qd uices illius gereret.VOCEM te ad cama.hoc eft uerbum qd illius prioris uices gerit.NISI egomet cæné foris.hoc eft cur no admittor.EI HERcIe ego uerbo lu bos deftaftos uelim.ei inquit orationi quæ hac exeufationem fumit uelirn lumbos defraftos.i.abolitos ut id uerbùnufq audiaf.ElQ ^VE.fubaudi uerbo.NI ME repleuerit.fi nó fatiauerit.SI NON cænaffim domi.uerba funt lecnfantis cæna pberi parafito.Interpunftim legenda eftbæc oratio-nd ubi finó dicit, fubaudiendù eft inftiterit q me inuirat. GAEnaffim domi.Cænauerim domi amp;nbsp;tu mecû.VT mores barbaros difcam.rufticos fcæuos.FACIam pconis cópédiü.pconis nó utar clamore adauftioné facienda ut fere mos eft;fedipfe ego de me pdicé auftionénne inq effe uenaIé.Q_VI curdt ftudio maximo. Qui ftiidiofi magis rep: aliénais funt q fuap«. ALIEiiû æs cogitat.exquirût inquit an quifpid ære alieno gra-uatus.dû uelit æs alienù dilfoluere faciatauftioné.VXOri infit redéda.q fubaudi diuortio abierat dos reftituéda. DlCâ auftionis caulam.i.cur me uenalé faciâ.MANcupia miferû affecerût male.me ferui in quit in hdc miferid detruferût.ita^ memorat cuiufmodi hæc lint mddpia.POTAtióes plurimæ demor tuæ.fubaudi mihihæc multitudo una mancipio^.Q^VOT adeo cænæ quas defleui mortuæ.ac fi dicat multæ.ordo(ÿ uerboj ^ eft quot adeo mortuæ cænæ quas defleui.et hæc alia uis mâcipioru.Q^VOT po tiones mulfi.fubaudi mortuæ.Q_VOT aût prandia.oîa hæc interroganter amp;nbsp;cû amplificatione legéda funt.PRAE mærore.ob mÅroré tôt mortuoja.CONfenui.fenio eófeduffum.PRAEda erit pfentium. Vendd pfentibus.LICEmini.ptiü indiciteliceor.nutuocé pafliud habet ita aftiuâ lignificationé liceor .11.te didmus.Perfius amp;nbsp;centû græcos curto centufe licef.Liceo aûtpafliuæ fignificationis ut liceo a te tad uel pluris.At licet imperfonale uerbù licitü eft amp;nbsp;licet côiûâio.i.quis.amp; licet aduerbiû cóhrmddimt in riidéte læpius hac iioce repetita ad cóhrmddü.Q_Vl cæna poflît.i.qs ad cæna exigit me. CAEnatin ibi.An ibi cænatis.HENadnuiftin.pro adnuiftis.hoc eft aflenli eftis.VEL cantiones græcas. quia effÅ minatiores.SVDAtorias.quæ fudores excutiant mihi dum cano.uel quæ adhibebunt in alieno Indore. MALAchasj.molIes.AMPVLlatias.i. qbâmn balneis fruaris ubi ampullæ amp;nbsp;ftrigiles adhibent corpori bus.GAuillationes.urbane difta quæ quempiam ludant.PERiuratiunculas.ubi parafitica fiant periuria. RVÃlginqfam ftrigilem.de qua abunde lupra diäum qua in balneis utebantur ad corpus frringendû cum punxilfent.AMPVLIam rubidam.In qua oleum uel potius rubrum unguetum quo corpus pfun-datunut rubida lit appofitum quo diftinguatur ab olearia quæ unguétaria é.PARAfitum inanem quo recondas reliquias.i.tâq in armario reponas.quod reliquum e menfa fublatum eft.HAEC uemfle.uen-
-ocr page 176-dita eé,HERcuIipoHuceä.^ poUiccariutîpfciouihercules dedmas pfoluebat ucl polluto.i.Iauto facrift do Herculi decima plblua:cur at herculi decia pfolueref docet Plu.ADHAEfit hoi.aftitit pafito fames. FVIT defertulnterpunftim diftinguendû.eft.u.fenfus fuit quidê hoc mihi nomé:ièd deiertû hoc cité me deftituru.NVNC micotrogus noior.i.paruula quæcg ut grana comÅdens a mica,n. fit amp;nbsp;rrogo co. mÅdo.MECVM fimitu.i.fimuI.EO qtû poteft.q celerrime fieri poffit Q_VAE hefterna fecerat. Ex cis 4 hefterna die fupfuerantuifi forte legas termifecerat.i.calefecerat.nâ termon grecee calidu dicituKunde termopoliu ubi calidu ucditur.Q_VID igitur me uolt.Cur me ad fe acciri iubet.LlNgua quo etid uen ditaria.i.ad uédédû expofitam.VETErem reliqui.fubaudi linguam quæ dicat dabo.qm dare nihil pof fum.HAEC eadê dicit tibi.fenfus efthæc lingua mea dicit eadé nbi:quætu mihi.nêpe malum tibi dii dent^VT PEriculû fiat.Aliquid expiatur.EX Pictura aüitit.i-ut picturam te fpeftare putes.NE ISTEede pol.ne cette.V1NVM poculo pauxilulo.Iconicos.i.ingenti uel ne negantis eft ut fit non poculo panxi' luIo.SCltiffime.aftutiffime.SVà metrum.fub menfurd uel fub merü.i.fere puru.EXANtlauit.i. exhau fit.Antlao.n.aurio exantlo exhaurio dicût græci.nam exanclare aliud eft fignificat.n.perpeti uel ftipera re ut etiam Nonius docet.Cicero academicorû libro quarto credoqiditomacho ita feribéti ut herculi quendam laborem exanclatum eft ergo fenfus dinacium mihi ebrii effigiem refert.
/â K EKCVrius iouis qui nundus.Pinadum a portu ueniens uidit fratres duos paphilippu amp;nbsp;epic ^iomii rediiffe.amp; perinde gaudibundus læricia plenus ut eorum uxoribus ifta enuciet domu I »enit. id parafitus fdre cupiens iplu irridetamp;multis ludit modis.PATRI fuo.iouicumfitipe __5L _à _l!jQl}*idus deorû.OMNIum uenerum.i.uolupratum.RlPlSq! fupat.a riuis fumpta tranflatioq lupra ripas inundat.DlNAciü.ad fe hæc uerba.NVNC expedi.ab omni te feuoca impcdimento.CAue quemq floccifeceris.lntereundu inquit noli quéq magnitacere.DEP VLla.Deiice.TRANquilla códna mani.Padto uiâ tuo iteneri aptam.PRIus peruortiro.ut comités cedant regii rege ipfum de uia demiquot; dito.Q_VIP)iiä dicam.i.quid nd hoc effepotuerit.Plicatu.n.licuit amp;nbsp;tanta miniraf. DONAç ex auro, ob tantû nüdum-ET quadrigas qui uehar.amp; obuid ut mittat quadrigasmt in eis uehar.AN uero nugas cenfeasflnterrogatiue legendû clhait parafitus an quæ dinadû feit pluris eftiindda: q quæ ego fcio.SE VT nudo hoc impartiam.i.ut pticipé facid.SECVNdas fortunas decent fuperbe.Vulgaris hæc opinio amp;nbsp;perindecóueniens feruo panter amp;nbsp;comÅdiæ.FACTA maiore meü exaugeâ.MAlÃrû inquitmcoÃi augebo amp;nbsp;accumulabo fafta CONtuda fafta talthibn.i.qnæcüq; unqnunciauit ralthibius ego fupabo talrhibius.n.amp; eurybates in bello troiano peones amp;nbsp;nudi fuerunt.nominat talthibiu qa is ab agameiioj ne miffus eft ut ab achille brifeida abduceret.Horum pleriiq in locis Homerus meminit uelut cum di' cir.aAAo-yE Td.AöuÃiov Kcti EupuÃdTHvnâpoo'tti 'iTe.'Tcöoi etrdpKHpuKc Kttio TpHpŠöEpetTToVTS.amp; Oui.i epiftolis.Nâ fimul e tibates me talthibiufc^ uocarut.Et tibati data fu talthibioq comes. AD Cut fura meditabor.cogitabo quo me currere oporteat.AD LVdos olpmpiæ.olympia ioui dicata in olpU' po macedoniæ mote ab hcrcule;quoie uidoribus oleaftri corona pbebaf de quibus pidarus fua fcripft olympia uidop elaudes celebras.no hominû modo:fed etiâ equorum.BREueft curriculo.fpatiû inquis curfiis bteue eft.ob hoc tantû olympiis 'nó pót cópari. VIDE qdudû hic ædes pulto ita fit amp;nbsp;cû aliqui affedu qfpia fuerit exanimatus oés putet fcire quod ipfe fciat.AN CVBITI an pedes.mafculino gentri ÿtulit cubiti dices.At Pli.neutro hoc cubitu amp;nbsp;hæc cubira.Q_VAM pridemnó edifti.Dinadûparafito refpódet quæ parafito cógruant.Q_VlD iftinc eft.i.quid noui affers.dinaciû auté qnouarü rerü cupit' bat effe nücius parafito cóuicians inquit:uel legas iftic.i.in fportula na fupra dixerat dinacium IpomiH amp;nbsp;arüdinem fecere.Q_VAS tu uides colubras.hoc auté ita didü ut infanus parafitus inrelligigatur.inH norû-n.é iferni furias ipedare q colubris ,p capillis refertæ funt.poffet fortaffe nó abfurde legi uitespori US q uides quam fi dixerit ne introfpidas in fporiulam nam infunt colubre a quibus debes cauere nete modeant.NONme appellabis.i.non affabere.HOdie nó cænabis.Vt ex refponfo moleftiflimo a fepa rafitum ammoueat ne diutius percundetur.ita refpondet dinacium.
VIS na obfecro has frangit fores.Pulfatu iugi effecit dinacium ut tandem panegpris ad foW a 9 â pueniret.maritû igitur adueniffe pronûdat quo nûcio nó ipfa modo uxor gaudio refertancd Aetia parafitus de ipH ' aduétu plurimû exultât lætitia.TVNmihi hue hoftis uenis.hoc dicit pä ^^=r^J!lWKigyris;qd âputaretparafitû pulfitaffe. TVOSîclama.i rephéde.iclamo te amp;nbsp;tibi dicimus Ci. î bruto metuo ne mihi îcIametis.NON eqdé haÃtdubaudi foriuni.MEN faftidis.Dc me faftidiû capis-PROpudiofe.pcul a pudore.CELEri curriculo.fubito curfu.na aliqn a curru diminutiuû eft.Hora.Sut quos curriculo pulueré olympicû.Er curriculo fubito aduerbiû.Et curfu ut Ci.pro marcello . In iHo ftro liefere curriculo.NIMIO îparnor multo.Ordo uerbog ieft amp;nbsp;fenfus.Nimio multo.Lóge plus mi« to tâta îpartior pticipé te fado.AD uirû ecqué.nû quépiâ offendifti qd marito referret aliqd.Sl JV1E iâ® taffis.Vitra cómouens.dipticos diftû ac fi dicat uldfcar.OPErâ oém araneo;^.Araneas oamp;.uult.na«â da eé oia fub aduétu uin.MlSEræ frigebût poftea.féfus é fi araneas ut pote ueftiméta abftuleris arane® frigebüt ut pote nudæ.lTIdé eé céfes quafi te.Rndet dinaciû putas ne araneas unû mó habere ueffinj^ tûmt tu habes.NASCIterna cû aqua.Vas aquariû de quo ibacchidib' âdiftum.SINE fuffragio popu1*; Plauti ndqi ætate populus fuffragiis oés creabat magirtratus fuis.PINCE humû.Nâqpingût pinidW
-ocr page 177-STICHVS.
panenbus Riper indncuntut qui iicmint fcopas in humû poffet îteHigi didu de erqeo pa mos «at, fpat geretheatrû croco ut eft uidere ap Mat.qd minus ,pbo.LECTOS fternitc.Parate ftemo qd graeci ftot nio dicut exaequo fignificat.PERnâ amp;nbsp;glâdiû deiicire.parate inqtobfonia cuiufmodi hæc funr. PRAE qd tu uelis.fi eópeturqd tu nelis cû exteris rebâ tua ppono uoIûraté.CVM luci fimuLLud 4 )luce amp;nbsp;luci qnlt;5aduerbiû.INTÃrim cercuçi.i.nauigiûap Noniû tn legit dreerus cû inqt drcerus nanis é afiaria pgradis, Plau.in ftico.cû pcûâor portitores ecquæ nauis uenerit ex afia.negat ueniffe.confpicatus fum intérim dreepe quo ego me maioré nô nidifie céfeo.Lne.in.viü-fatpr.Verû Pumé uti atq; ipfo diuortio igneis pedibâcirces cócurretæqsddé in.xiüi.ad rege legatus rhodiû amp;nbsp;bathauà amp;nbsp;babyloné ibo circe-iu amp;nbsp;merces emit.VELO pafib.i.téfo.pâdor.n.pams fum.Virg.paffis de littore palmis.Aut paflb ut in quit No.rugofo uelficco.Paffum eft ,pprie rugofum uel ficcu Pla.in ftico . in portu amp;c.Q_VI uétre ue-ftia:uttega corpus.LECTOS eburatos.ex ebore cóftrnftos.BAbylonica.i.fyriaca.na ibi babylóia regio amp;nbsp;babylon ciuitas q lingua fyriaca didfcófufio qa ibi côfufæ linguae nota eft hiftoria.ET piftromaton fellas.i.piftromata ubi fedeaf de his quoq; fupra diftu eft.NIMIum bonx res.nimiu .,p ualde. FJDICI-nas tibicinas fambudnas.qux fidibus.i.lyris tibiis fambucifiç canât.fambuca.n.inqt porphyrins i pro-lemæi armonica triâgulû iftrumétû é qd ex inxqualib'^lógitudine ficut amp;nbsp;crafiitudine neruis effidê.At epherus amp;nbsp;nicomedes î orphaidsmeenô (canon ubi dephÅnicû îuétionibâ pria inquiût ufa eft fibylla. Inuéta aût a fambiico prima amp;nbsp;indenomé obtinnifie.Q^V ANdo adbibero.i.latur fuero.ADLVdiabo â¢i.lufitabo.MVLtigenerû.i.multis generib' âut decimet multigenus multigeneris.NON nédo logos.i. orationes uel ridicula difta hoc é no fum âplius tadurus audioné.ADauftâ tibi.qm lucrû meû ent tuû REVERrâ.retrorfumagd amp;nbsp;mqnabo qd cóuerri.VENAies logi funt.adhuc fum fadurus audionem. GAVdeât.capiét eni uoluptaté ex meo malo.DIScefiâlTes nô maledeptote figura é.bn fuifles côfecutus qafi ego fuiffemuoti copos tu habuifies decima uberem amp;nbsp;copiofam.I INtro dinadum .Panegyric ad facra faciéda iubet parari necefiaria.VENIfti futile, (.inaniter nomé ,p aduerbio.futile uas eft inqtLadä bus quoddä lato ore fundo angufto quo utebatur i facris ueftx qa aqua ad facra ueftx i terra nö ponit qd fi fiat piacula eft.un excogitatu ê qd ftare nö pofier;iêd fi pofitu ftatim funderetur unde amp;nbsp;homo co niiffa nô retines futilis dicitur.contra non futilis bonus in cofiliis refidion a grxcis dicif.DE Didis me gdeft magis ridiculis.ILLOS hoîes.parafiros.OCddi planiffime.pii fine ulla controuerlia.
VM bn re gefta.Epichnomus ftitû feruû alloquif ut q iubet domu adducat.Inde fefe qtum li bet obletet:ei rei fe nó de futui/ fticus pollicet.RE bn gefta.opibus cóparatis-GRAtes habeo tépeftatibâ.qaab illis uexatusnó fum dû nauigaté.QVAdiuplicaui.Quadrupla feci.EX INI micitia 1 grand.phibét grâmâtici dici fmgulariterinimiciriä:fed nô mö hic Plautû autoré hé mustuepi amp;nbsp;alios autores ut Aulû geliû nodiû atticaçixvhi.Qui inqt uidebimâ aût poft de inimicitiis: amp;nbsp;qdrigis ac fortafie an de quadrigis uetei/ autoritati cóceflero.Inimicitia tn ficut ilciétiâ amp;nbsp;ipotetia:amp; iniuriä q ró eft.Quâobré.C.exfar uel didâ ec a ueteribââ;uel dicédâ a nobis nó putat.Quando Plau.liii-gux latinx decus delicia quoq; Evitoo-.i.fmgulariter dixerit ,p delitiis.Mea inqt uoluptas:mea delicia. Inimicitia aût.Q_.ennius i illo memoratiflimo lib.dixit.Eo inqtigenio natus (umomicitia atq; inimicitia ifrôte próped gero.IBIdé i cercuro i ftega i cercuro i nauigio de quo pauloante.ftega aût df tugu-riû hoc é loco ubi tegebamuriftegazo.n.tegomn ftega.ET frater meus.fubaudi pâphilippus. MISErias mulftauerim.i.icruciatus fubieri tdq mihi alicuius delidimulda fit ihidamn aût dida fit mulda Varro docet îquics.Mulda a pecunia q a magiftratu dida ut exigi poflit ob peccatû qd ' fingulx dicût appella tæ eé muldas qd* olim mnü dicebatmuldx.VOLO me eleuterid cape.i.libc/ eé.eleuterus.n. liber df. amp;nbsp;eleuteria libertas.!VS xquü poftulas.Ius ad id qdhoies fanciuerüt.xquum qd ratio exigit. TE nihil nioror.nolo te.PROpinod tua ptdte pono.CONducam fimbolüJubebo pferriiun cxna fiat.RIVAies fumus.i.eadé muliere potimur.Riuales amp;nbsp;riuini quafi ex codé riuo potates q eadê abutunf muliere Ide riaalitas.Clce.Itufculanis qónibus obtredare nero alterisautilla uitiofa xmulatione: q riualitati fimilis eft.NISI pcruciauero.i.uexauero.fubaudi hüc dié.AD cænd códicere.Inire cöditioné acpacifd.IN DI uidia.i.defidia.COMmeat^cótinuet.Ab exercitibâlupra trdfiatio ad quos cömeatâ afferri neceffe c ad côtinédû exercitûne rebâ priuet necefidnis.SEcûdû uofme.i.pquot; me.HVNC lacero dié.ad nihilü pduco W'^IBROS Ifpexi.Gelafimâ cófidit ap epignomüneminé fore fe melioré.Ait igit epignon? non 11 / pofte gelalimü ob hominû multitudiné epulâtiû ap fe exnare.^VAM pór.Qua fieri poffit. 1 nbsp;nbsp;! MEVM obtétu/ tegé.fore ut ap meû epignomü nemini exdä.AVSpicio hodie optimo.Lî-
ab auiû afpedu dicat aufpiciû.qcqd tu obuiû fuit répété ucteres aufpiciü facere putauerût ut mô muffellâ.hxc auguria pedeftria uoeâtur apópeio q fiunt ab alalibus quadrupedib'â. GYM fpina occultauit.hoc eft pter pedes amp;nbsp;fpina ambedit.Vel loco occultauit.fi legaf occifitauit.qa occifitare Ixpe occidere é fxpe abrodit Itdligaf uel certe ut in pleriftj Icgit cû ftrena obfccrauit.Fe.mqt ftrena uocanft qdat die religiofo ominis boni gra a numero quo fignificat ininu mediü amp;nbsp;finis uentura^ reçu fimilis cómodi ueluti trena ppolita s Ira ut 1 loco amp;lite folebatantiq ftoeû amp;nbsp;flité dicere.Et ap atheneü de con-uiuiis TTapHarip o-ufpEicr imTHyKAivHCPnpocnrüÃcüv kuóhctto fenfus ergo é cû ftrena.qa ominis loco mihi fuit.obfccramt qap rdligione ac re facra mihi fuit -AVGYriû hoc facit epignonft.Quod uidiinqt 1 ii
-ocr page 178-ptînct ad epîgnomû.PRAEIaetida.ob igenté laetîciâ.LAchrymæpfiliût mihi.Nä utex doloredta «1« titia caput fuccedit;quo fuccéfodefeédant humores necefle eft.PROpino tibi faluté.i.^fcro.ficut enim qui potupbet alicui isppinare df:ita amp;nbsp;qui ïaluté^fert.VOCAta eft opa.i.opa tua inanis eft. QVAN do ufus ueniet.i.opus fuerit.FIET.i.cu apud te fuero.NEScio qd nero habeo in mundo.cft inquitmihi ufq çp tibi poHim pararc.SI POSfiem.pro fi poffim.SCIS tu me effe imi fubfelii uiif.In longo fatis mi* hi effe fcabillo federe amp;nbsp;ad pedes ueftros cpulari:ut a Martia.illud.Méfa ponif a pcdibus.SVMAres ui' ri.ita diftu eft ut optimates.EGO infimatis.ut hic amp;nbsp;hæc noftratis amp;nbsp;hoc noftrate:ita hic amp;nbsp;hæc infimi' tis amp;nbsp;hoc infimate dixere ueteres.PROcedit pa^i.i.parum ,pficio. CRAS de reliquis, uolo fupra loquit fi legas de reliquiis intelligif faturari.NIHIL obnixe uni gelafimo minus eft. ideft mihi gelafimo nihil minus abeftiq qd dixi.nempe me periifte.lN RE capitali mealn uita mea tuenda.Q_V A lege nunc nie efuriie oporteat.guæ lex rogata fuerit a populo ut mihi necefle fit efurire.
T TA ME dii bn amet.Pamphilippus amp;nbsp;epignomusagut iter fe de exonerada naui: ut tn prius fefe obleftét.Interim antipho ridicule narrat apologü:quo fe obtéturû ap eos aliqd arbitral SATIS abfte acdpiâ.puté ego multa accipiéda ut credâ.Q_VAM me ad illu.pmittere ad iUû L no illi dixit qaadipfum iturus.EATap me.i.ueniat utfit ap me.PERendie.pofteaq eras futu ri ap te fumus.PAClficatus fum.i.recóciliatus amp;nbsp;i antiqua rediui amicitiâ.COMmerdû^.i.côiûftio Si copula quafi ad eafdé merces.VT cuiep res parata é.i.utqlibetré fuâ bn gefleritita firmi amici erûnhoc iter amicos ex utilitatepédétes fitmó ét ex honeftare cui fint tria amicitiaj igenera unü a uoluptare. Al' terii ab utilitate.Tertiü ab honeftate pfidfcés.folu ab honeftate eófiatü diu durat.RES amicos iuenir.i-facultas uiuédi.ficHora.nunq ré fades-na ré quoq; lité dicimus amp;nbsp;qcqd nobis occurrit fiue aio:fiue cor pori.EXIIé atq; inanê fecit ægritudmum.abfterfit inqt mihi oés aegritudines.POST ilia.fient amp;nbsp;polira frequéter PIrutus.CLAEmérer uolo.i.fenfimmó pperdter.Q^V AM mox cofta eft cæna.q cito coftuni fit ad cænâ.DEOS falutatû.fubaudi iero pnus. MORE minus eft.minor erit mora ad cænâ. APOJogi agere unü uolo.fabula q nec ueramec uerifimilis eftded q ad mores hoium prineatnoiaf apologus qlt;l abfit a róne difta ab apo amp;nbsp;logos.CAElebs fenex.fme uxore MEVM ne conrrücéteibü.i.admutiletde uorét.SI POSfiet idipifci.fi poffer acqrere fibi cöcubina cü cibo.GRAtuIaborueftrü aduétü filiis, ergo u filiis qfiliabus de fÅminis ét dicimus.amp; gratulor tibi hâcré.IBO lauatûî pilû.nâ in uafeamplo pih forma habéte fe ueteres abluebant ut hodie quoq; i nónullis fit locis: ut fi pilû nô habeât in feria ualeç uinario.GRAphicû mortalé.aftutû quafi hois penicilla depiftû.nâ grapheus græce.piftor latine. DV' CItur p adoIefcétulo.Qui affedat uoluptates ut adolefcétulus.ACCENdet fené.i.calefaciat. ECCVM tibi lupû in fermone.hoc^uerbialiter diâû.ut a Terétio lupus eft in fabula.Cû repente fefe quifpiä obtu lit de quo mentio fieret quæpid.CAPTI confilii.i.id ego quolt;j mecum cogitaueram.
quot;ita quod occepi narrare uobis. Gelafim^ fecu primo ob famé intolerabilé fefe iugulare co h^ÃÃk gitat.poft a duobus fratribâ paphilippo amp;nbsp;epignomo commode irndef.MlHl autores fuere. 1cóliliü præbucre.ADVÃRlum te fabulare.tibimetipfi aduerfaris.OBSTRViero aliquidftie nue.obftrudendo acriter mihi ipfe locum aliquem inuenero.AD ILlum renuntiari, ideft iube ârenudari te non iturum ad illum a quo fis inuitatus.SüLVS cænabo domi.'lnterrogatiue legendû eft ac uultuofe pnünandv.iac fi dicat.hoc ego non faciam. NON enim folus.fubaudi eris:quia ego tecum cænauero.AT ILLE ne fucceiifeat.ideft mihi irafcatur.TVAM haereditatem inhiac.tuus effe haeres con cupifcit:ideo te ad camem inuitat.NON tu fcis.an tu ignoras.Q_VAM affliftétur homines noftuhicin uia.fenfus eft recula ire ad camam fiquidem tibi poteritquod multis aliis euenire ut in uia afflicteris cû noftuaeæna redeas domum.NON IT.non ego finam ire. SI Q_VIdem mea rcfert.ideft ad me attinet: utere etiam opera mea.SI ARfte poteris accubare.fi loco angufto effe potueris ad menfam. VEL inter cuneos ferreos:fubaudi poffum accubare.TANtilIü loei ubi catellus cubet.Occupabo inquit pufillü ad modum locum:ut uel catello fatis fit.Q_VIN fi iuffens.ibo inqtquoeûqj me iufferis. SVMmam in cru. cem.ideft in fummum cruciatum modo comÅdat pduci poteft.Q_VI cü uis depugnabo . cu quolibet inquit manum conferam pugna potius q cu fame.SPEftata eft tibi iam tua foelicitas.i.faris fuifti fÅÃ* quo ad.REM confregimus.i.concoximus:ut creditoribus noftris foluendo non effemus.NOLO c gC' lafimo mihi te catagelafimum.i.nolo te ex eo qui nobis nfum excites te derifum iri.gelafimus amp;.n. qui rifum mouet catagelafimus uero qui deridetur.nä catagelo derideo fignificat.VIDE quid es capturus confilii.ridicule admodum fecum difputat gelafimus interrogans ac refpondens. VIDE ut annona eft grauis.uides q reditus anni funt difficiles.BENlgintas hominum perire amp;nbsp;prothymias fenfus eft:uides ne ut liberalitates hominum piditentur amp;nbsp;promptitudmes.prothymia.n. promptitudo amp;nbsp;protliymus promptus compofitum nomen ex pro ppofitione amp;nbsp;thymo animo prima produda.nam eadem corre-Ãta thymos quod amp;nbsp;thymon neutro genere dicitur herba eftmultum probata: uirtutis a medicis. POquot; lOnepancea onerabo gulam.ideft potione quae me exurat totum ac pimat quia pan fignificat omne amp;nbsp;ceo uro:Autpancea.ideftquæ medeatur oibus aegritudinibus meis ut fit pan amp;nbsp;aceo medeor:un ace ftes medicus dicitur amp;nbsp;panacea herba dicitur quod omnibus medeatur ægritudinibus.NEQ VE EGO hoc committani.ideft non delinquam:ita Cicero in officiis committendum non eft ne dictum fitî
-ocr page 179-STICHVS.
putaram.Committere qnoq; fignificat compararemt committo hanc rem hide rei:amp; committere concegt; aeremt in prónerbio eft cómittis ouem lupo.Donatus tamé credimus nos cognitis inquit:cómittimus aut mcognitis:amp; cómittere côneftere accôiûgere î anguftû ut cômiifura fiat quæ et inde difta eft, ' /||v ORE hoc fit.Srichns femus dû fagarinû ad uoluptatem fecum capiendaptæftolatur inuifit nu ^nH ^adhuc ueniatcu tarnen inquit nihilo celerius uenturus fit.MORE hoc fit.Ita inquitfieri cófuc G^it.PROuifere.procuI uifere an ueniat.CADVM modo.uas inquituinarium hue tranfferam n r uniim ut potus mihi fuggeraturfoli.SENEXtabefdt dies.i.iam ad occafum perduftus eft a re bus quæ fenefeunt fumpta tranflatione:tabefcit emarcefcit ad interitum perducitur.
atVEte athenæ.fagarinus adueniens iam pridem non uifas a fe falutat athenas:amp; cû fticho fe
: obleftat parare^ ad futurum conuiuiû.Athenae diftæ funt quia athena græce minerua:de eu is appellatione diuus Anguftinus inquit Varronis fententia Minerua tanq dea colebatur re. liante atheniéfibus cecrope fub quo rege ét uelinftauratâ ferût uel códita ciuitaté.Nâ ut athe tur qd certe nomen a minerua eft quæ græce athena df.haccamVarro indicat.Cum apparu ; Mivi UHU ic^ente oliuæ arbor;amp;alio loco aqua erupiflet rege prodigia ifta mouerunt;amp; mifit ad apolliné idelphicum fcifcitatum quid intelligendum effenquidue faciendum, ille refpondit q? olea mineruam fu.-'quot;^ gnificaret.Vnda neptunum amp;nbsp;qd effet in duium poteftate ex cunis potius nomine duorumdeorû quo. rum illa ligna effent duitas uocaremr.Cecrops oraculo accepto dues omnes utriufq; fexus. moseni tue in eifdem locis erat:ut etiam fÅminæ publicis confulrationibus intereffent ad ferendum fuffragium con uocauit.Confulta igitur multitudine mares pro neptuno fÅminæ pro minerua tulere fentétias: amp;nbsp;quia una plus inuenta eft fÅminarum minerua uicit:tumneptunus iratus marinis fludibus exæftuâtibus tex ras athenienfium populatus eft: quoniam fpargere latius quallibet aquas difficile daemonibus non eft . QVAE nutrices grædæolim nanq? totius græciæ habuerunt imperium.HERIlis patria:quä herus me us habet patriam.FECIfti hercle facetias.i.folemnitates:nam facetus elegans.TWMferuum.i.me feruu qui Ium tuus nempe amator.SALTAtiones.i.pedum plaufus.PROthymias.i.promptitudinesiut paulo ante expofitum.GONuiuamdionyfmm.i bacchum.is enim multis eft appellatus nominibus . Euthius appcHatuN bromius;amp;hemerides:amp; bacchides:amp; filenus:amp; dimitri^amp; iraphiotes:amp; thelymitris:amp; pria. pus:amp; æolomitris:amp; genes.amp; omadius:amp; fphaltes;amp; phyxelis:amp; mænoles:amp; lcnchamp; hyis:^ artis:N lyæ us:amp; dithprambus:amp; nyfius:amp; bafareus:amp; lifius:amp; lichmtes.DONO datum eft.i.conceffum ut epularet Q_VIS obfonauit aurumd.aurum praebuit ad obfonium apparandum.PEREgrina omnia relinque, i. omnes foUicitudines quas peregre fubiuimus . BON A cæna ftrena^ ad bolû acceffit mihi.tranflatio a pileantibus fumpta eft:quop ibolus dicitur iaftus.ftrena inquit Nonius difta eft a ftrenuitate.Pomponi'â in piftoribus.afdde liquauentura eft alia ftrena ftrene.Alii tarnen putant a ftrena ftrenuum did cui lire» na dabatur.i.ómium;amp; ftrenuus miles a fternendis hoftibus appellatus.
f'Muideri.Stephanium mulier exiens domo fpeftatores commonefacitait epulum amp;nbsp;hila :em fuis parat amafiis nempe fticho amp;nbsp;fagarino.Munditiifq j apparandis ut omnia munda :nientibus fratribus adhiberentur.
E ite foras.Sagarinus amp;nbsp;ftichus ad futurum epulum fefe comparat delidafep feruiles adhi. it:morefc^ aperiant.EERTE pompa.i.ad pompa.hoc eftlongu ordine.CADO te perficio obis potu ex cado haurias.C^VI hoc recipient.m loco qui hic epulabunt.COMES'fatum ) uocari.i.epulatu.MONOtrophe.i.large ad ftudédû nulli rei alii q ut nos alamâ, monos ,ho alo nutrio.PRO opibus noftris.ut opes feruntnoUræ. FABVlis. a fabis diminutiuu. INTERruptdlupillo.i.dempta tunica de lupinis.COMminuto cruftulo.i.difdfo.SCAphio amp;nbsp;catharis. fupra hæc uafo^ genera diximus. Athenens inter uafa ad potandu ponit fcaphiu.BATHYochis.i.profu dis.nam bathy profundu fignificat amp;nbsp;echo habeo.SAMIolod.fiftili amp;nbsp;terreo.a famon.ferebantur uafa fiftilia:unde amp;nbsp;nomen habent.POTErio.i.poculo:qlt;f. n.nospoculu grædpoteriü. NOSTra moenia ⢠moenia dixit:q nücmunia.i.officia.Hor.Vegetufq; ad munia furgit.AMIca utemnr.fubaudi ftephanio. VTRVM funtali an liberi imperiû.i.nû uelis imperiû hie ac pefle aquæ an uiiio pbendo.STRAtegû te facio.i.ducé:ut in curgulione expofuimus.IN SVBfelio.humiliore loco amp;nbsp;fcabillo-CYNIce accipiemur Vt cynici philofophi folent epulabimur:qui ex medicatis uiuebât rebus.MAGIS eft dulcius. Notädum ad cóparatiuum appofitû effe magis qd * ét apud alios nó rarenterlegimus-CVR hic ceffat cantharâ. cut non uino plenus.CANtio eft græca cæ pente pine.fane diodes in miliffis quo pado mixtu potare uinu oporteat docet inquiens.aiSTd 'T£T'Tcipcikui 2rvo.mixtio igitur quæ a confuetudine abeft inquitmemo rabilis prouerbiu fecit. HTTEvrg iTive HTpH HaxH injjs TsTTetpuH yap Ãveo TrpoCTuEpTt Ãam äeivh spet npoarlpEla.De tali mixtione ion poeta in eis quæ de chio ait uatem inueniffcipalamediqj enuntiaffe ua ricinio græcis nauigandum potantibus très ad unum cyathos . Alii autem maiore ufi amp;nbsp;ampliore potu duos uini potarunt ad quin^ aquæ.Nicochares igiturin amymone ad nomenludédoinquit.oipojaa» ocouti Xlt;i*pE TTEviE Kcti2uo Kayaffe kcu CTujAirolai yEpoiaaeOu.eadem propemodum dixit etiam in lemniis ubi uiciffim cottabis inferuiebant.eyaas aioyucoCTTracnvuAi.iv eijai ttevte kui äuo. Eupolis 1 iii
-ocr page 180-#ȣi %iov\jtf£ Xdipe jugTdTKVT? Kdi Ãuo.Hermippus de eis inquitcum biberim?aut fitiuetiflius deple--famuruinum profundentes ludendo finiul amp;nbsp;torrendo quinq j amp;nbsp;duos potando cyathos, Apudanacre^ ontem Eicr oivoun-poo quot;nbsp;2uo uÃuTocr ctycÃH 2EpHJiHp MTrai KeAsuHjjoitcoa 'ciajiuO âTip 'n -pOTiito let â¢â*^V 2^6Her uÃaToÅ- Vous uini ad duos aquæ age eia nobis o puer poculum utâmyftin propinem.alios dece aquae.Alios dece uini cyathos ut cóuicier infurgite badarco iacnfieddo. Progrediendo autémteperate potionédcythica uocat potionédpfi quoq; lacones cu intéperantius potare noluerint fe potare feytharu ritu uelje dient q gt;græce enuntiatur ETr.crKueicaizacfi dicas fcythicari.Atapudnos Horatius inquiem. Da luna: propere nouæ Da noctis mediæ.da puer auguris Murenænnbus autnouem Mifeentur cyathis pocula commodis Qui mufas amat impares Ternos ter cyathos attonitus petet Vates tris prohibet fupra Rixarum metuens tangere gratia Nudis iunfta fotoribus.
Apuleius autem prima inquit cratera ad firim prinet.Secunda ad hilaritatem.Tettia ad uoIuptate.Qi'^^ ta ad inianiam.Verum enimueromufarum cratera uerfa nice quanto crebrior quantoegmeratior tanto propior adanimj fanitatem.prima cratera litteratores rudato eximit. Secunda grammatici dorinnam extruit Tertia rhetores eloquentia armat. Haftenus a plærifçp potatur: ego amp;nbsp;alias crateras athenis bibi poeticae commenta:geometricæ limpidammmficae dulcenndialefticre aufterd.lam nero uniuerfitas pW lofophiae fcilicet neftaream caijit.Empedocles carmina.Plato dialogos.Socrates hymnos Epicharmus inodQs.X6nophon hiftorias,Xeirocrates fatytas.Apulçius nofter hæc omnia:nouélt;5 mufas pari ftudio colit.Hoc ergo dicit Plautus:intcrrogatus ftichus a fagarino quot bibiflent cyathos;refpondet tot quot digiti funt tibi in manu.CANtio eftgræca.ac fi dicat cantio admonet graeca ut quemadmodum oftenquot; dimus uel tres cyathos potemus uejrçt ternos fi mufis:uel tres dimidios: uel quattuor: uel qumqi.âW cum dixiflet fe porafle quinc jquafi aliud fymendo exordium:amp; alia de caufa alium fepofle numera cU' plere-inquit ergo.EPENte.i.uel qmncp.PlNE.pota.quia pino poto:unde propino de quo abide fupw E.uel.TRleme.tres diniidios.PINE.pota.TETtara.quattuor:quod totum grmce ita fenbatur. h kevIê ÃT1VE nTpiaHacH TiipE TETTcip«.DECVmof0te.ideft ex decima parte aqua: quæ de fonte-TlBI nipte in dendert ego amplius non propinabo tu ipfe propinato.SI BIBIS.ideft fi bibere uis . VELLEM aliquitl pulpamenti.ideftquippiam efculenn.NIHIL moror cupedia.Nonius çupedia cupiditas,Cicero mfcula narumlibro quarto,Ambitio mulierofitas peruicacia liguritio tumnleta cupedia.Donatus fuper illoto tentiano cupedinarii omnes inquit Varro humanarum rerum numerus equitius cuppes inquit amp;nbsp;aonia Ilius Macellus fingulari latrocinio multa loca habueruntinfefta:his in exilium aftis publicata fit bona amp;nbsp;aides ubi habitant dirutae æque ea pecunia fcalæ deum penatum ædificatæ funt ubi habitantlocâubi uennent ea quas uelcendi caufa in urbem erant aHata.ltacà ab altero macellum.Ab altero forum cuptlt;li nis appellatum ert.Cupedinarii omnes qui efculenta amp;nbsp;poculenta uendunt a rebus cupidinis ab almicu to cupedinarii appellantur.HAVD tuum.ideft non ad te attinet. VEL TV dabis.fubaudimodi.NVLLli releuerimus poftea.ideft depropferimus.Teretius.releui dolia ferias omnes. SVFFLA celeriter tibi but' cas.uento imple. Aliter Cæfar in commentariis.unde fufflant inquit nenti.Si PECcaffis multa.pro nm^ { turn metalaflis figura.EGO TV fum tu es ego . Hoc inquit Anftotelcs in amicitia eft ut dicatur amicus alter ego.NEVtçr neutri inuidet.ut neuter altemita neuter neutri dicimu5:ficut uterq; utricj. Hircius de bello alexandrino Caefaris libro quarto cum utera utri*^ infidiaretur.Liuius ab urbe condita libro yri' mo.Qua utri utris imperent.Nam amp;nbsp;utercj alteri dicimus.SATIS modo obfees.obfeet inquit Feft.adequot; lit.AD AMOres tuos.nempe ad nos.STEPHAnifcidium.ftephanium dimmutiuum eft amp;nbsp;ftephanifeu hinc diminutiuum ftephanifcidium,ACCEpti fumus,placemus.
gt;^«x OREM uobis geram.Accita ftephanium cum fuis amatoribus Jufitat.EXlLIifTem uobifcum' Ãarepente excurnlfem. POTVS tanto miftrior-fubaudi quia haufimus totum, VAPVlatpecU'*: â lâ huin.ideft facuItas mea diripietur tibi QVlNnon faltet.faltandum enim fupra dixit mulieri.â JLx IBIDEM pruriam.Libidinis inçentiua moueam.PERPRVrifcamus.admcentiua moueamut libidinisTrNDE.ideft ingere.
NEboc.potum probent inuicem fibiferui amp;nbsp;cantionibus inferuiunt,MINVS grauateiam accepinQuia uifa eft potio bona.POST bibes.poft hunc tu potaueris.Q VID igitur. Anpia* cet potus inquitboc tibicini dicit.NON nocui.fubaudi in potu præbendo.VETEri pro mno ut ego uetus uinum præbmzita tu nonam cantionem præbeto.
y VIlOnicus.Tnterrogatiue legendum eftideft quis poffit canere ionice. BABAE. Cantio eft inuicem fibi refpondentiuni.BOMbax,his fibi tefpondent uocibus, SALTAtum fatis proyf â nbsp;nbsp;nbsp;V noft.pro uino quod bibimus fatis inquit plaufimus pedibus choicas.ITE AD uos comeflâtu.
A^_^5^te domuminquit«bi epuleminimtnos epulati fumus.
-ocr page 181-TRINVM
. ^lohawnii Peni Valls placeMini in trinummum commentarium.. AegMmentum in trinununom.
Harmides peregre iens lelbonicum impmdentiflimnm filinm reliquit domi cû ftafimo feruo pmdennore domino amp;nbsp;amantiore honoris ipfius heri.Pater non fatis filio fidens cum domo abiret callidi amico fuo rem fuam omnem cömendauit quos domi theian ros habebatabftrufos ei apeminut li necdTe foret illo nuptum daret quam reliquerat fi/ liam-Filius ergo lefbonicus intemperans cum quotidie magis bona fua meretricib* ^di/ largiretur agros domofej uenditaret uiliffimo etid pretio.CallicIes amicus ne bona dif perderentur emebat omnia:hoc peripiciens lyfiteles lodalis Icfbonici ei fuccurrendum putauit quoquo modo pofierait eius fotorem fine dote acciperetiad earn rem impetrandam phiJtonem patrem lüum ai legauitmon uult indotatam lefbonicus dare fotorem nephas putansded agrum qui ex luxuria fiiperat.p doce deftmandutn putat:huic rei ftafimus feruus obfiftic domini amator fui. Callides igitur ut filio oia tegerentur charmidis fubomat fyeophantamâquafi a charmide uenientem cum litteris amp;nbsp;pecuniisait nn ptum illis daretur filia. At cum fycophanta ad lefbonicum iret pantcrep datums a patre litteras offendit peregre uenientem charmidem pro fo ib us inter quos aliquandiu lufus habitus citre cognita qui in famis habebatur Callides ciuis bonus cognitus eft.Defpondetur ergo Icfbonici foror Ipfitdli.
^/Nominum etymologiae.
7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EGAROnides.Qnia megara atria dicuntur amp;nbsp;ido fpefto. CALIides. Quia calos honeftas amp;nbsp;B.n B deos gloria ab honeftate enimgloriam confequi cupiebat.LYSIteles. Quia lyfitelo cômodo Ium fignificat.Fuit enimcômodus erga fodalem Idbonicum.PHILto.Quia philto amo:qua fi ad amorem concilians.LESBOnicus.a lefbo placidus,Hi nan^ erant naturaemitiorismt amp;nbsp;uimim quoij Jefbium quod amp;nbsp;in fententia difcipulorum fuojié oftédit Ari ftoteles.STAfimus.i.ftabilis. quoniam in heri comedo pcrfiftit.CHARmides.Quia chara lanitia amp;nbsp;midos confiliumzfuo nanep ga -uifus eft confilio.S YCOphanta.fimuIatonut aliquem fallat cuius etymologia fupra expolita: graece fy-cophantes mafculinum eft cuius foemminum fycopliantria:ut mathetes mathetri.a:auletes auletria:poc tes ria:pharmaceutes pharmaceutria:pfaltes pfaltria.
SAVrumabftrufum abiens.occultas fuas diuitias.MALE.uaIde.REM perdit. Diffipat fa-cultates.FILIVS.Lefbonicus.POSCltnr.a lyfitde.MINVS quo cu inuidia ei det.ordo amp;nbsp;fen fus quo minus ut non det ei fororemlyfitdncum inuidia maliuolentia.MANdat. fycophan-te.A PAtre:charmide.VT VEnit.fycophanta.SENEX.charmides.VT REdiit. poftejperegte teuerfus eft.CVIVS nubunt liberi.nempe filius lefbonicus amp;nbsp;filia.
ÃQ^VEre me mea gnata.Luxuria uerba habet ad filiam fuam inopiam ut fefe tranfferatin do mum lefbonici.VT MVnus fungaris tuum.fungor enim hanc rem amp;nbsp;hac re dicimus.LVXV riæ indidit.fuperfluitas enim luxuria; nomen habet.luxuriari enim fupAuere.Virg.Luxuriatqg thoris animofum pedtus hanc fequiturinopiatquia ubi negligenter quippiam dilperditurino /pia mulftat.ME ADiutrice.fubaudiluxuria.DEDImeam gnatamdnopiam cum qua uitam agat. THE-' fauro.appellatur inquit graece hæc fabula thefaurus qd eftopum repofitio.PHIlemo fcripfit.de philemo ne didlù eft fupra abunde.PLAVtus uertit barbare.i.in aha linguâ.nâ graeci barbaros oês pter fc appella uerunt.TRlnûmo fecit.quare trinûmus mox apparebit.ADEfte cum ülentio.audite ac filete.
EAMIcû caftigare. Aliter haec uerba apud Cicerone leguntur qui ad Herenniü inquit. Viriola ratio eft quae ad expolitione non eft accomodata uel propter uanitaté. Infirma ratio e: quæ ion neceffario oftendit ita effe quéadmodû expolitu cftiuclut apud Plautu.Amicu ob merita Jioxa îmane caftigare facinusmerum in aetate utile amp;nbsp;conducibile.Hæc præpofitio eft:uideamâ quæ ratio afferatur.Nd ego amictimeu hodie nó caftigabo pro cômiflà noxa ex eo quod fadturus: non ex eo quod fieri conuenit utile quid fit ratiocinatur.lMMAne eft facinus.Immaned.crudele ficut imma nes beftias quas uocabulo græco feras 'dicimus; ut Cicero in quaeftionibus tufculanis de beftiis locutus iiiqtimanis alias qualda ait cicures.Differt aut facinus a Hagino diui Auguftini fnia qd indomita cupi ditas ad corrûpendû animû amp;nbsp;corpus fuû flagitiû uocatur.^od aût agit ut alteri noceatfacinus dr. Et hæc fuut duo genera olum peccatojeffed flagitia priora lünt quæ cû exinnaniuerunt alum amp;nbsp;ad quandâ ægeftaté perduxerunt in facinora profiliüt.f^VAli herba irrigua.i.quæ aquafirrigaturmomina fere apd latinos uerbaUa frequentiflime aftiue amp;nbsp;paffiue ponuntur.nam amp;nbsp;prata irrigua amp;nbsp;hortos irriguos qui it iigantur:amp; irriguû uiolaria fontem dixit Virg.MESlem metere maximâ.Ex malis inquit moribus pot fis uberem facere meffemcREMOraq/ faciût.i. retardant.Eft aut remora pileis q græce echincis a remorando diffus qd ut Pli.inqt cû nauigiis adhæfent per maria properantibus firmet immobilia.
W nbsp;nbsp;nbsp;AREM corona noftrum decorari uoIa.Callicle mandante familiaribus famiJiai!es ftamas ha
nore decorari megaronides amicus inuifmuthominem uerbis corripiat amiciffimu ex rumore qui paffimferpebat falfo ipfum exiftimans lureobiurgandûaqdcôtta faftû eft.nd peepta cal lu pbitate ad id qd incepat exhortaf.VT NObis hæc bitatio bóa- Lefbouici bas ædes dide
-ocr page 182-quascmît caHicIcs. VALEN.i.aii ualcs.ET Suppent.i.fibi ipfi uitam fuggetat. FAXO-haud feias quam rem egeris.tam repente dedéróait noti poffis quid egeris animadùértere.NOTAMALA resqptuniaft. Cum inqt res mala cognita eft ideo eft optima: quoniam ab ea facile cauere poffumus. AEGROtant ar^ tes animiq; tui.i.fi bona quæ olim in te erant dégénérant. AEGROti fient.ægrimonia afficiantur te ui* dendo audiendoij.MEO fum promus peftori.i.promo animo meo bona amp;nbsp;mala:quoniam cogitation nes noftræ funt liberæ:non utiop fufpitiones quæ aliéna fibi pectora concupiunt.HAVO dicam dolo.lo quar ex animi fententia uerum.TVRpilueri.unum eft uerbum:ut fit hoc turpilucrum. WLTVriutnuo cant.i.rapacemiita Cicero in pifonem efthocnouum:multo illud magis appellatus eft hicuulturiusilli US prouinciæ fi diis placet imperator.HAEC cum audio in te dici, paruipendere te in hoftes ne an in d* ues fceuias.REM cofregit.opes climinauit.AD Frugem corrigis.nfrugalem facis.Sl Q^VI.i.in aliquo* ANIMI impoti.i.infano in cuius poteftate mens non eft.Q_VI exediftcaret.ut amplificaret multiplied/ retq; fuam infaniam.Q_VI deterior effet.ut effet improbior.lNCONciliauiftin.aninconciliauifti initui cumq; fecifti.EXTVRbafti exædibus. eiedfti domo. lAJyi fuam melius ré gefferitflnterrogatiue legen dumnum ob hocmelius uiuet.'SVÃlgis malediftis.maledicendo compellis.POSfet permanefeere.i p uenire.SI Q_VID eo ufus fuerit.fi illo thefauro opus fuerit.ILLEignauus.fubaudi Lemonicus- VNOS fex dies-i.ad fex dies continuos.ADEfuriuit magis, rang famelicus magis concupiuit.ET INhiauit aeri us.i.patenti ore tanqlupus obferuauit quo pafto deuoraret.tangit alique qui ad eius facultates afpiraret rapiendas.DVM donnitarent canesci.non adeffet qui prouideret. GREgem uniuerfum. i. omnes opes ac totam familiam.VOLVit fecum auertere.m fuam deducere poteftatem.NEC ufuræ meæd.in nieuiu ijfum.PAVfainftituifti i.ad paufam me impulifti:ut aduerfari non audeam.ADOlefcens habet.i-habi' tat lefbonicus.POSTIcuIum hoc recepit.pofticum poft aides hoftiolum eft.nunc pofticulum tugurio/ Ium dicit ipfum recepiffe ubi habitaret.MENdaciloquius.çp plura profundat mendacia.ATQ_VEatgn tum magis.i.ftridulum.Virg.Arguto coniunx percurrit pedine teIas.Q_VOS fcurras uocaut. dixituu^ de hoc uerbo abunde in epidico.ADOIefcentem euertiffet.i.difpoliaffet. EORVM famigeratorum.i' famam malam perperam ac nequiter diffeminatium.NISI id appareat famigerator.i.qui primani hanc pronuntiauit infamiam plodendus eft q gt;fi fiat publico bono cedet.OCCLVfioreq? habeant ftultiloqâ^ tiam.i.ftultum fermoné fuum comprimant amp;nbsp;apud fe retineant potius q ut in quenq profundant. , y ÃX VLTAS res finmlin meo corde uerfo.lyfiteles amoris Ingres amp;nbsp;miferrimos fines eius fecuco/ ÃWiedat ac fibi omnino miffos effe faciedos ducit.EGOmet me concoquo.i.tabefacio.ET MAc^ â I Oro amp;nbsp;defatico.mira poetae ampliftcatio:amp; in affeftibus explicandis ingens uarietas ac fingm^' T I r riselegantia..HQC non liquet.apertum non eft.ARTEM expetelfain.expetendo capefteuda putenvPLVS uoluptati fit uitae nam cumfituoluptas duplex:bona una:altera mala.bona immortalité' tem appetit:amp; in perpetua animi uigilantia eft.Contra mala defidet amp;nbsp;in langore animi uerfatur. Cauâ' ca facileqi mutabilisignauiam gignit amp;nbsp;focordiam laudum omnium contemptrix foli inferuit corpoo ut bona animo.SIMVL exputem.mecum cogitem.putare enim a fuperfluis purgare é : unde éi putatot uitium dicitur.hinc difputare reputare amp;nbsp;exputare.!VDEX fim reufqj.utipfe indicem quid meli' â reum faciam.SI IN plagas coniicere.ideft in retia.AB RE confulit.prouidet fibi quod fit inutile.DLAN diloquentulns.ut blande alloquatur mulieres.HARP Ago.i.raptor parentum bonorum acalienoru*â' eft harpago harpagonis:ut palpo palponis.Sunt autem harpagones manus ferreae quae ubi bellumn^o^ le inciderit a pugnantibus interfe inuicem iadantuc quo naues ftabiliatui:at cogantur inter fe depng'â^ re.Cælà r in commentariis de bello ad maffiliam facio hi manus ferreas atq^ harpagones parauerant to* gno numero pilorum tragularum reliquorum^ telorum fe inftruxerant.At hic harpago ad homingââ refertur.MENdax cupes.cupiditate plenus.cupes cupedinis:unde cupiaria amp;nbsp;cupedinarii: ut paulo aiU* didum eft.ELEGANS.qui ornatui nimium ftuder corporis.Fuir aliquando hoc nomentut Aulus g^*' US inquit datum uitiotinde deuenit in laudem.LATEbricolamm hominum.i.incolentium latebras at? habitantium.CELAti indagator.qui res occultas nititur exquirere.Q_VAM ex templo.q mox.SCAt' uis fagittis.Quia cupido q amori peft fagittis monitus cofingitur.Proper.naqj ipfum ludes ita dcplg*^' Qtiicunq; ille fuit puerum qui pinxit amorem Nonne putas miras hunc habuiffc manus
Hic primum uidit fine fenfu uiuere amantes Et leuibus curis magna perire bona Idem non fruftra uentofas addidit alas Fecit amp;nbsp;humano corde uolare deum Scilicet alternaqnoniam iadamur in unda Noftraq; non ullis permanet aura locis Et merito hamatis manus eft armata fagittis Et pharetra ex humero gnofia utroq; iacet Ante ferit quoniam tuti q cernimus hoftem Nec quifq ex illo uulnere fanus abit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
At inquit Alexander aphrodifieus non unus eft cupido:fed plures.Aut quia diftindi fint rerum cupilt;^ nes quandoquidem aliter:atlt;5 aliter quiuis concupifeit nimium, ficut diuinus ait Plato amorem fc^^ multorum capi tum effe certum eft:aut quod multis amoribus unus amp;nbsp;idem fæpe fuccumbit .
res foras labitur.ideft opes eliminantur. LlQ_VItur.Tranflatio fumpta eft a pinguedine quæ fub calot colliquefcit DA MIHI hoc mel meum.meretricularum uerba ponit; quibus facultates pereunt.VEy' fpici.Nonius hunc Plautinum citans locum;ueftifpici inquit appellantur cuftodes ueftium ferui çpb^'
-ocr page 183-TRINVM.
quenti diligentia ueftes infpiciantzAffranius in uopifco.Noui non infcia ancillulam nefpere amp;nbsp;nelHfct cam.Varro in pappo:aut indigenas turcium indigne non inuides;in co difti cp nafum torqueat neftiipi.« cam (pueftem fpiciat. Vefticipii aut pucri pubertate ueftiti.Feftus uefticeps puer qui iam ueftitus eft pu* bertate:e cótrario inueftis qui necdum pubertate ueftitus eft.Seruius quoep in illo Virgiliano-Aurea cæ* fanes ollis atep aurea ueftisndeft barbacazunde contra inueftes dicimus imberbes. VNCTOR. ideft qui unguenta uenditat.FLAbelliferæ.quæ flabellû afferant ad uentulum admonendum. SANdaligerulai . Sandalium calceorum genus aut caligari altiorum.Terentius in cunu.Vtinam tibi uideamcdminui fan dalio caput.ergo fandaligerulæ quæ calceos fuggerät amatrici.dSTELlatrices.qua: ciftellas liiggerât-NVNtii renunrii.qui quicq nuntient ac renunuent.RAPTOR panis amp;nbsp;peeni fit ipfe. ideft qui abiumit amp;nbsp;penem amp;:pÅnû fuum.MEO animo recolo.i.mecû repuro.AMORamara dat.Quia inopiam praebet animi affliftióes corporis ibecillitates æftimatio amp;nbsp;fides perit.FVGatipfe fe a fuo contuitu.i.a fuo afpe-ftu fefe Ipeftare nolit.PROcuIadhibedus eftloge âmouédûs ê.Q_VAM fi laxo faliat.i.fe de faxo pcipi té agat.AD FRVgé applicare animum.i.ad frugalitate.REM fidem honore.Enumerat quæprobû ho* minem confequantur.CVM improbis uiuere uanidicis.i.uana ac ftulta dicentibus atej agentibus.
VO ILlichomo fe penetrauit.Lyfiteles adolefcés lefbonici fodalis fortunam fecum miferatus i q H exiftimauitei aliquatenus fuccurrendum ac fororem ipfius libi uxorem fine dote poftulandä U nbsp;nbsp;Æ/id qdpri ftgnificatphiltoni:ut lefbonicu faciat certiore aegre lyfiteles id ipetrat a philtóez fed ta
^^^â¡der0ibus obtinet exorado.SE PEnetrauit.ifixit coiecit.LATEbrofe.i.in nullas latebras aduet fus animi tui fentétiam.FECEris par tuis cæteris faftis. facies ut foies exteris rebus tuis facere. VLLVM fermoné exequi.ulla uerba facere:quoniani cum improbis fiquis etiam probe loquatur fufpeftus habea tut necelfe fit.MALVS bonum malum eile uolt. Ambigue hoc diftumzfed ob ea quae difta fune quæqj dicenda.fenfus apertus eft:ut fit malus uult eum qui bonus fit elfe malnm.RAPAX. qui aliéna fibi uen* dicat.SACRVMprophanum.facrum eft ut ttebatius libro primo de religionibus retèrt quicquid eft q» deorumhabetur.huius diffinitionis poeta memor ubi factum nominauitiadmonicionem deorum pe** ne femper adiecit facra dionex matri diuiflt;5 ferebam.Itein.Sacra ioui ftygio qux rite incepta paraui.lte Tibi enim tibi maxima iuno maftat facra ferens . Prophanum omnes pene confentiunt id effe.qd' extra fanaticam caulam fitzquafi porro a phano amp;nbsp;religione fecretumzeuius fignificatus exemplum confecut* cft:cum de luco amp;nbsp;adytu inferorum facro utroeg loquerer Procul o procul efte prophani Conclamat ua tes:toto^ abfiftite lucozeo accedit tp rrebatius prophanumidpprie dici aitzquod ex religiofo uei facro i hominum ufum proprietateme jconuerfum eft.Hoc ergo dicit quod facrum cft prophanum habet qua fi dicat omnia peruertuntur.HlVLca gens.ideft diffipatrix ac deuoratrix ab hiando nantj hiulcum didu ubi enim terrx hiatus hiulca tellus dicitur.CAETEra.qux fubaudi tangere poffint. aiunt. RAPE trahe fuge late.Hxcfunt hodie uiuentium documeta inquit.AD HOC genus hominum duraui.ideft ad hoc fxculum feneftute perduftus fum.Q_VIN prius me ad pluris penettaui.me in multitudinem coieci ubi maiorum mores probanturzfed non admittuntur.Q_VAE ego.fubaudi uolo. LlBErum effe ratus fum. ideft immunem a peruerfis affedibus.CVM animo depugnat fuo.ideft animi cupiditate qui fuos fupe* rataffeftus.SI ANlmus hominem perpulit.ideft fi animi perturbatio a ratione femoiut.ACTVM EST. ideft nullum remedium eft.VICTOR nidorum cluet.ideft exiftimatur uidoraffeduuma quibus fupe* rabatur.ANImumubiep.pro animi perturbatione ponenszita Horatius.animum regez qui mii paret im* petatzeum alloqui alus dicatur quo mtelligimusiaia qua uimmuszmens aut no idé qdaiuszut Lucretiâ. Animu mente que fxpe uocamus dixit ex infulfiffimi nebulonis epicuri fententiazfed ut diuus Augufti nus in libro deipiritu amp;nbsp;anima inquitz mens dida uel cy emineat in animo uel q, mene luna dicaturz ac ut luna augetur amp;nbsp;minuiturata amp;nbsp;més impeditior uel minus impedita ab hac corporis molezun arnétes dementeffj dicimur.N1MIO fatius tuis opuft.multo melius inquit fi tuis nempe a ratione regas conii* liis.Q_VAM ut animo lubet.i.qquod in mete ab affedibus ueniat.PRObiores cluent.putant dicunt . VBI eét dani cociliabulu.ubi ddnu modo aliquod poffet conciliari.OB AMbulatu.i.iter incaffu amp;nbsp;ina» ue.AEGRltudine.animi moleftiaSARta teda tua pcepta.hocpuerbialiter didu fartu tedu ueteres di* cebant ubi confumationé rei fignificare uoluerut.AETAS ada efti.ad finem perduda.TVAiftuc refert i.ad te attinet.Q_VI ipfus fe coutemnit.qui non fuperbit no fefe effert.DARE geftio-fenfibusquoeg ex» tenoribus ne dii aio cocupifco-Q^Vf eam perdidit.quo padoamifit.PVBLlcis ne affixus fuit an mariti* mis negociis.Num inquit rem fuä fregit dum publica tradat negociaz dii maritimis fe implicuit rebus. PERcomitaté.dû nimiu lenis haberi uult.ANIMI caufa.ut fefe cupediis obledaret.HOMlnéprxdicas tu fame familiare.i.infulfe amp;nbsp;ftolidehabuiffe familiaritates.CVM eiufmodi uirtutibus.Ironicos.eft.n. antiphrafis uirtutes uitia dicendo.SINE omni malitia.i.fine dolozgrxee doluszlatine malitia.DEIVua* re.i.definere ab adiuuameto.NEC tibi bene effe potes pati nec alteri.Qui in amplis eft collocatus opibâ amp;auarus eft ei oésimpeantur malii ne bond qdhabet habeat.IS EST imunis.i.a munere uacans qui nó habet unde fe poffit offendere munificu.SAPIens xtati cibus eff.i.fapientia xtate gubernat amp;nbsp;producit FiNgit fortuna fibi.i.in aio format quicqd a fortuna poffitinuehi.NISI fidor malus fiet.nifi male fciat fingetezqui ita inâaio cofingit fuo FIGTVare.ab eo ^ cft fingo fixi fidumznouauit uerbii fiduare.Senfuj
-ocr page 184-eft no côféftim ullus în ftfaliquant magiftcr:fed logo tpe formaf:fitlt;5 tritiorinftrnfliorg;.AN HEO.In teneftio eft heo.Sl Q_VIdemab illo acceperis.ab illo non potes nifi ægeftatem accipere liiftinebis eaw« HEO pater.interieftio eft heo.APPRIme probo.Admodum probo genere. VLLO hoc pado. nllaalh latione.ET Quanuis facnnde.idcftquantucnnq; eloquenter dida. POSGE.fubaudi fotorem Leibonici uxorem ribi.TVPTE concilies.tu ipfe hancinito gratiam.NIMIO citius.multo celerius.IN BEnignita te.quia liberalis tibi fuittumihihunciniungis laborem.HIC habet.ideft habitat.
xâv ON OPtima.Philto fecu ait cöducibile effe no eunda ex fua facere fniatfed aliqn cedédû-«éa n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;beris fuis plertim in fenedute.MELIOra funt qq deteruma.Nó hæc qdéinqt fatis pbata.uamp;
'^^ pcedüt ea q deterrima f mr.CONlulit.ideft puidet.NVgas agit, nihil pficit. ACRIO*^ â -*4^ Wiiemem.maioré tempeftaté.OPPORtuna tempeftaté Tépeftas enim ut pro tpe aliqn ponit: ita amp;nbsp;mediu uocabulû eft in bond malacp partem accipitur.ut hie in bond.CONciet.couocat concitat.
y Wk INVS qdé dies funt.Du lelbonicus cd feruo ftafimo fupputat datu amp;nbsp;expefum intcruenit phil W to q filii fui appetitfniam utindotata dus fororé uxorê béat.Lefbonieus indotatam date non â l Buult:fed agru qui folus fuperat hoc ne fiat multa cófingit ftafimus apud philtoné de agro- Ve* JLt_J3tus ne lefbonicus ad mendacitaté deuoluatur.COMESfû expotû.ideft efculétis amp;nbsp;poeulétis abfûptû..EXCVLtû elotû in balneis.excoluimus nos amp;nbsp;eluimus in balnds.LANII.qui a laniandis cat' «ibus quas publice uenditant ena laniones appellantur.HOLItores.quos Apuleius uocat hortulanos. IVIYRRHOpoIæ.unguentarii.CONfit cito-repéte abfumif'. Veteres enim cófio q? nunc cóficior dixere-FORmicis papaucré.antiq? protulitmam nûc hoc papauer dr.Q_VOD dedifti fcortis.ideft proftibulir; IBfdé una traho.ideft cu eifdéimpéfis duco.RATloné putat.,p fupputanfimplexp cópofito.ABStc ma dpio acccpit.redes tuas inqt accepit utfibi feruirent tu accepifti quadraginta minas:quas uolupratiis bo* minibus difperdidifti.EI1N porta eftlocus.ideft exclufus redibus poterit in porta eófiftere. NISI fortd uétremfilio irrepferit.hoc ludibriofe in lefbonicü dicit.OLYMpico.nomé argentarii.Q_VAS defpon* ditinq.quas promifit.Q^VA pro fponÃone nuper tu exadus es.ideft exclufus es ut nil amplius tibi de.* beat.DII diunt.ideft dent.MEAS res irrides malas.ratus lefbonicus eft fe irrideri a philtoné qd hæc di' cerenut dines cû pauperrimo affinitate appeteret.NON eft aequa faftio.æquas uires non habemusiquh ^^g^ inferior.SANVS mentis autammitui.paulo ante qd diftet mens ab alo ptulimus ut aluslub fiftat:mensinfideat.ILLVM tibi ferentariû.ferêtarii inquit Vegefius equites ii dicunfqui eminus folent dinncare:quorum alii iaculis:alii arcu utuntur:iaculantur quos tarentinos uocamus. Arcu utunturqm equites fagittarii amp;nbsp;a nonnullis feythæ etiam uocantur.At hic ferentariu a feredo auxilio dixit. VEIEb ideft prohibeas me abire qui femus tuus fum.LVSCVS dixero.luce una carensmempe oculoduuenalis ambos perdidit ille oculos amp;nbsp;lufcis inuidet.Mar.oculo philenis altero femper plorat. Quo fiat hoc mo* do quaeritis lufea eft.AMBAbus malis expletis uorem.pro uorauero: ideft plenis faucibus comoedam⢠PRAEripiam.praeoccupabo anteq diues ille capiat.VEREcundari neminem apud menfam decet. Hoc iam tritum prouerbium eft pudere neminem oportere ubi comoedendum fit. NAM ibi de diuinis atqj humanis cemituc.De rebus eundis deliberatur quæ ad deos qua: ad homines pertineant. REM fabula* re.fubaudi ueramndeftuerum autumas.CAENA hæc annona eft.ideft pro annona ac reditu. SINEfa* cris haereditas.tanq haereditas qua: oblata eft fine facrificio.SALILlumanimæ.Diminutiuum ab eo qlt;f eft falinum.Vbi enim fal in falino concluditur referri uidetur anima in corpore:ut enim falinum nas h* lis;ita animæ infttumentum corpus:ficutubi fal opportunusnbi falinum expedit collocare: ita quid ue* lit anima debet corpus fuppetere.Salinuni in menla pro aquali folitum effe poni ait cum patella qwaâ; ' 'hil aliud fit fal q aqua.Salinum quoq; cum fale in menfa ponere figulis religioni habetur q? quondamt efquilina regione quum fornax plena uaforum coqueretur atqj ille proxime eam conuiuatus fupra mO' dum potus fomno effet oppreffus cum conuiuis fuis præteriens quidam petulans hoftio patente ex me fa falinum coniecit in fornacem:atq; ita incendio excitato figulus cum Ilus concrematus eft. HAECm ex templo amifimus.cum fubito de uita decedimus. AEQ_VE mendicus. Inter mendicos amp;nbsp;opulentos nulla differentia eft.lTA fis ut nomen cluet.nempeita mortuus ut nomen habes mortui.NON quit di* cere.fubaudi Ipondeo.SED ET fi hæc res grauiter cecidit-ideft facultas peffum iit.NOSTRAMnenu* tricem.ideft agrum ne noftrum unde nutrimur.TIBI ego rationem reddam.'âinterrogatiue legendum: ac fi dicat non reddam.COMminifcor.côfingo:hæc fecu ftafimus.SI Q_V1D uis.fubaudt dicito.HVC concede.feorfum ueni.LICET.concedentis aduerbium.CREDE.ideft cómitte.ARGVmétum dicam, rationem afferam amp;nbsp;offendam.QVINTO quoq; fulco.fulci appellantur qua aratrum ducitur uel fatm* nis faciendæ caufa uel urbis condendæ uel foffuræ reclinationis ubi arbores ferantur:fulmen quoq; qu^ eius ueftigium fimiliter appellatur quod uocabulum quida ex græco fumptum quia iUi dicant auAaxa ACHEruntis hoftium-ex noftro agro ad inferna iter eft.PRIVS q coftunft- i. prius q uua comaturauit. Q_VAM obfeuerit.minus ex agro colligit:q femen ipfe iecerit.AD INcita redadus.i.inopid amp;nbsp;medici taré ut fupra ondimus.FVLgure ita afflatæ alternæ arbores i.ita fuccéfe.SVESmonût angina.qagis cis f^ndche a nris angina morbus in faucibxx humore deftilante in guttuntd celeriter anguntur horni* nes at fere uiginti amp;nbsp;quattuor horarii ipacio fpntu -interduTo moriantur. OVES fcabræ,fcabie al^tæ.
-ocr page 185-TRINVM.
TAM gkbræ qhæc eft manus.i.fine pilis:ut lenis græce dicitur prima produfta.huius dimmuriuum eft glabellus quo uerbo frequérer utiinur.Q_VOD paciétilïimu æque hoium.quos nemo fupat pacientia : amp;nbsp;ne quidé par inuenit.CVNdifolftitiali morbo decidut.i.fubuerfione renfuü.ut.ngt;cu Ibl ad prima ca^ cri parte uenit folftitiü æftiuû facit.ita plurima: fiuntmutatóes:ex uino plurimo fit uapa.ita hoium men^ tes nónuUo^auertuntnnde morbus folftitialis cu répété auerlis fenfibus quifpia cócidit.SED capas.uer miculus cdpa eft in holera arrepens ac deuotós.cólumeUa.Voluif ad terra diftorto corpore capæaibi ue ro apricis regionibus poft plumas noxia inceflerut aialia q nobis appellant hurucæ græce aut cdpa: no.-^ minant uel manu colligi debet uel matutinis teporibus frutices holerii cocuti.fic.n.du adhuc torpet no fturno frigore fi deciderunt nó amplius in fupioré parte prorepût.Diebe aût cdpæ qd fefe côtorqueat.câ pto.n.inflefto.FORtunatoj:;memordtinfulas.de quibus geographi fcripfere oés.amp; Hora, inquit. Nos manet oceaiius circûuagus arua beata.Petamus ama diuites amp;nbsp;infulas.Reddit ut cererem tellus in aratra quotannis.Et imputata floret ufq; uinea.Germinat amp;nbsp;nüq fallentis termes oliua: Sudq; pulla ficus ornat arboré.Mella caua mandt ex ilice:mötibus altis.Lcuis crepitate Ipmpha defilit pede. Illuciniuflæ ueniût ad mulftra capcHæ.Retcrtq? tenta grex amicus ubera.Nec uefpertinus circii gemitur fus omle.Neq; intu mefcitalta uiperis humus.LlCltu ii uoluifles.fubaudi teee dtuitê.DlC hoc negocii.pro hoc negocium antiptofis.Q_VID poflit faftii. i.qd ad faciédû fieri poflit.SINE dote no dare.ita emedandu. RE GEfta peffime.a lefbonico.GESTA probe.per lyfitele amp;nbsp;plultone.GESTANdus pegre clypeus.pegre mihi eu dueftmtipfi lefbonico.nd nifi in militia ufpid aliter uitd agere nó porerit.GALEA.q? galeri facie: ut ait Var.hfer.S ARcina.fubaudi militaris.EFFVgier.dcuitari:unde effugiû locus a quo quis fe mittat 1 fuga LATKOematû.herus lefbonicus inqtamiffis opibus oîbus fiet latro:uel in afia uel i cicilia quo iatronu côfluit multitudo.EXTVRbauit.eiedtmt ipfe habitaret callicles a lefbonico miflus ad calliclem.
VOMOdo tu iftuc.CallicIes ut ex ftafimo accepitindotata lyhtelc uelle lefbonici fororc uxo-Wrem accipe:idq; patré eius philtonépnünafle qd id melius inteUigat adhuc ftafimû peuftaf.
I WtAM mó.paulo an quéadmodû loquipneftini folét.TANton.an tdto.IN RE pdita.in opibâ ^^^^â Jpispfligatis.ORAtu filio.i.pro filio uel gratia filii.FLAgitiû qdé hercle fiet.erit crimiiiofum, ET lubolet mihi.uenit in mété mihi.AGRO euertat.i.priuet amp;nbsp;abalienet lelboiiicu.VT nomé cluet. Vt amici nomé habet.REM credideris opes cômiferis.lNTER eos cóuenit.i.cótrouerfta caret.ILLE.fubau di ipfiteles.Rephedit hunc lefoonidi aJiqudtulu abfceflero:fcorfum fecedd ut horum fermoné capiam. ÃTA ILlico.Lyfiteles lefbonicû offendés idé g »pater eius philto lefbonico expofuit. Ar fine do te nullo mó pfuaderi pór ut ei fororé locet fud.TEÃCcultadis mihi.pro occultaueris.ab ocu* lis.n.lyfitelis fe fubtrahebat lefbonicus.POTlN.pót ne fieri.VT ME ire.iter hfe.Q^VO profe dus fum finas.quo més mea puenire cótédit.IN REM tud.In tud utilitaté.INDOctus.cu non male facere dofte tamé facis.MALE.cófuIis.male prohibes. A ME officiu migrat. Laudabilis aftio a me nó difeedit.ANTEparta.Quæ tibi reliquerut bene cóparata tu per intépcranrid profligates . VT ViNdex fieres.i.ut ulcifcaris ac iugules honoré qui uéturus erat ad pofteros.Aut fias iudex honoris alieni iiépe ut iudiciû tun malû fequant pofteri:ita erit fenfus duplex ut uerbi duplex fignificatio.Siqdé uindex ultor.Et nindex iudex:ut Cice.in topicis.Lex elia fanftia iubet uindicé aftdun efle aftduo.i.diui té indicé diuiti.OBTEgere errata.occultare q deliqfti.CAPE fis uirturé aio.Aium adhibe fi uis ad uirtu té.TIBI reliqui.ut eét ad bn uiuédü tibi incitamétü.FOEdari in me.cómaculari amp;nbsp;uaftari.PERinde me lere.i.ita mereris ficui tibi habeo gfas.TVPte pone te latebis.Tu ipfe poft honoré mû te occultabis.iho note carebis.PECtus obfeurafte.aium pturbaffe.MÃRES hoium moios.i.ftultos.moros eni græce pri mapdufta ftultâdf:at eadé correpta mors.morofus nero difficilis ac qrulus noiat.C^VI afpellit.i. abii. cit.IS COMpellit.i.colIigit cógregat.IN HOlpiciü deuorti ad cupidiné.pnitiofû inqt holpitiü eft aplt;f cupidine.VT REputes.tecu aio cófideres.Q_VlD facere expetas.Ad qd cupiditate traharis ut facias: id bonûnefit an malû.TVVMincudes genus.i.iucûdû efficies.GENVS q raftinguas tuu.i.oblitteres uel ï terlinas.ALlEnis grauis.moleftus cxteris.Q_VI luis.i.affmibus.TVA q toleres munia.i.q ad te attinent un amp;nbsp;inmnis amp;nbsp;imunc.IN CONcubinatû.Ioco concubinæ.HAEC famigeratio.!.fame pmulgatio.ME collutilet.i.dedecoret inqnet amp;nbsp;quaft luto afpgat.S VBolet fentio.cognolco p nebula.INAnis pfugiés. i.nnllâ fedé certa hns:fed mó hue mó illuc te recipiés.na is pfugus dr.ficut Hor. pfugos feytas uocat çp crebro mutét fedes:ita Virg.pfugum æneâ.qd crebro mutare fêdes compulfns lir.HiC agit magis ex ar guméto.melins coprobat onditçg quæ tenéda fint.Q_VID tibi interpellatio.Gur hue interrûpis.IN Gó ciliû.nbi côdliandi uideamur.BENE qd agas nó eueniet tibi.i.nihii ages boni:cûfta piierfe euenient. ACCOMmodé fuleimenta.i.fuldâ amp;nbsp;cóparem me ut fupra quoq jdiftû ad latroeinandû. IVBEâ fuppî gi foccos.iubebo utfubter pingant â calciaméta exteroit ntu-CATVlâ militaré.me catulæ loco q fertius fum.IN SAgina.ut ibi pingueftat.MEGVM g fera uiaticii.i.ipéfam itineris quo leiié mihi famé amp;nbsp;fiti. Jjr #I'MIHI ré narras callicles.A callide narrata megaronide re lyfitelis.fuadet mcgaronides : ut Au I dotem tradat:fed excogitat inter fe ut quali a charmide nutius aduenerit:ita fycophanta iftru^ W I antqui Ifaspferat cu pecunia quæpbeatur callidi pro dote ipiius filiæ.EIVS rem.i.rhefaurum uelrdiftä p dote pecunia.ADEAS tupte.tu ipfe ad philtoné nenias.COlumé te fiftere.ltegru
-ocr page 186-unde amp;nbsp;incolumis utmq; a colûnamt uctcrcs nôimprobât:amp; a uiftruuîo cft.DVCENdi interea ciipi^^^ abfcefferit.aius abalienabit ad ducédû uxoré.lN REM députas.Ad cômodû cefRiiv exiftimas.ADEAi» lefbonicû-aHoquaris ut ré exponas.GERræ.nugæ:ut ufq inuenias mutuû argentû.IAM qtû pôt.i.q t^' lerrime fieri polTit.EXORnet graphice.inftruaf ad idppofitu cômode.SCITEhercle fane.aftute a te® uentû.SYCOphâtari pudet.i.fycophâtias ftruere ETIAM tu taces.i.taceto.SEXcétæ.hoc c infinitae P»^ caulk inueniri;qa fenarius numerus pfeftus a mathematicis:ideo phibet cp ex partibus fuis integer in«* niatur:fexta tertia amp;nbsp;dimidia:folus intra denariû.Cétenarius aût numerus quadratus:cuius latus deceit quo oés numeri códudunt.ILLVM qué habuit.enumerat nónullas cas.EAS refignatas.i.redufas-Ãgö® ammoto.Q^VANuis fermones pnt longi texier.Quârûcuncg orationes cônefti pûtlöge.Q_V1N tapte hinc ammoues.Cur te nô recipis ad id qd* diximus côficiédû.APPEri.fubaudilocû thelauri.DEprom^â fubaudi thefanieOPPErito denuo.i.obtege locû.PROpatoft opus.opus é,pperatóe.MEuidc.hic woS eftafferédi neuUa nafcat ambiguitastac fi dicat fac qd' ego iubeo.VT cómemorafti dicere.uttecu cówe tus es ad dicédu.APVD portitores elfe infpeftas.folét.n.portitores fufpitóis ca ammouédæ ne qua pio ditio occultetur iras recludere quæ ultro citroqi ferant.AFFERre nô petere hifee dicet.fi peteret inq^J pecunia poffet exqrere nu liæ confito eént necne.At cu afferat ' nó petaónó erit ut exqrat. MEDItatüJ' qui animo cófinxerit quæ dicenda quæ refpondenda fint.ACTVM reddam.quod dixi conficiam.
ALSIpotéti amp;nbsp;muItipotéti.Charmides icoluis domu reuerfus gras deis maiinis agit SALSI' potéti.ihnti poteftaté maris.notu.n.é pro mari ram fal falis q falu fali dici.ET NErd.qióâ^ 1 j quoq; deus marinus cuius filias nymphas quinquaginta fuiffe memorat Hefiodus.deponto ai Ks«ânatum nerea ait his uerbis.vHpea7a^euÃe a KaiciAHôEa -ysivuto ttovtoct- TTpECTÃvTctTop wââ ,Ãcoji. AVidis moribus.qa opes multæ in mari fepeliunt.SPVRcificû.q fpurca efficias tuis fluâibâ amp;f°? ^lupas.CONtra opa expertus.i expientia ipfa didici id ipfû.MENdicis modefti fint.ut erga medicosnquot; nus molefti.Na fi abfqj te foret.i.nifi mihi tu opé tuliffes.SATElites tui.qui per maria ucrfanf.ClRco^ ftabantnaue turbines Multæ uentoa :fpes quos fatelites neptuni dixit:qq turbo nenti illa fit fpés q nota turtypho.FLVftufç.inde fluor capil.murcnæ quo^ qd ' fluiter polræ aTroTou uAeeipdatine fluche Vai ronis Macrobiiqi lententia.FRANgere malû.ad frangendam arborem nauis.RVEre antemnas.adtue das antemnas.FORET præfto.prælens tuliffet auxilium.DELVdani.pro deludatus fumait Nonius in* teipretatur.FILIO dum diuitias quæro.hæc omnia perpeffus ut filio comparem opes.
'^''YT -IVIC ego diei.fubornatus fycophanta a Callicle amp;nbsp;megaronide cu litteris quali a charrnide i® Ui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â^Earmide inciditincognitû a quo aliquadiu diftinet' uerbis amp;nbsp;obleftat quoad tandem fcdU'
ÆJ 1 qum intdligit-AD ARtes nugatorias.Ad fycophanrias cóftruédas.Afia iiiqt Var.diftaanym
â-«q^haia qua amp;nbsp;iapeto tradit prometheus.aÃpcoji o a.;«Kapvcio'EvorçhÅi Tor toKE etpop yHaw»* 'rcîTrdJiÃO/âtuyHpKai TrctpOEpMTTHji eK-UEVTrapöEvoiTHcrcrxEiv EupÅnHV. ekäs Tro-u^oAu-yncraai^P *â* Ai ÃuHv oOEp ovoatctcoai Tcuthtte ipoucr.FVNgino genereeft.ob pilei geftamen in capite fungimini dixit.ILLVrica facies.Ita ueteres:nunc quia iplilon inter nfas Iras afciuimus dicimus illyrlca.DE MEwi gas cociliauerit.ob ifta nugatoria fuci ré melius egerit.IPSE omaméta a chorago.i.eo qui difpenfath^ nap: ornamétainâ ut in caprinis diximus præter alia fignificata id ét choragus fignificat. SVO periculo-fubaudi fi amittarur.HOMIné circuducere.i.fallere ut hæc mihi habeam omaméta.AVT dormitator.^ gaudeat diu dormiremel aflimuletiut inde omnis mali fufpitio ab eo ammoueaf.AVT feffatorzonanâ qui fecet zonas unde pendeant marfupiaalligata nanc pzonis marfupia ueteres tuliffe ohdit Hora. Poft hæc ille catus;quantu uis rufticus ibit.lbit eo quo uis qui zond perdidit inquit na paulo ante dixeratde codé multis ærumnis laffus dû noftu Herrit ad allem pdiderat.Hoc eft quicqd habebat pecunia^: ad afquot; fern uf^rqua fimilitudiné in aliü retuliticu dixit qui zond pdiditiqppe qdipfe quoep cü zona pecuniam pdiderat. AEDIS nofcitat.Inueftigat ad cognofcendû.SISTENdæ.firmandæ. HAC noftu.aduerbium pro noie.nd noftu amp;nbsp;interdiu funt aduerbia . CONuiaron.i.uiaton.RATIOné redde.i.fignifica mild-AD iftanc capitis albitudiné.Vt magnus magni magnitudo.!» albus albi albitudo dicitur.nam albedo nigredo paledo barbare ufurpata funt.pro albore nigrore palore.CALLIclem aiebat.ita emédandus eft locus.nam côfiftæ litteræ erdt tanq ad calliclé amp;nbsp;lefbonicù Q_VlD eos quæris. quid tibi cum illis nego cii eft.SlNgillatim.per lingula nola iens percunfteris.CONcubium litnoftis.Diem noftéi j ueteresite diftribuiffe autor eft Macrobius inqens primu tépus diei dicif mediæ noftis inclinatio.Deinde gallieini umunde conticiniu eu amp;nbsp;galli cóticefcüt:amp; homines ét tu quiefcût.Deinde diluculû.i.cû incipiat diiiO' fei dies.Inde mane dû dies clarus.Mane aût diftû;aut qdâ ab inferioribus locis.i.a manibus exordiû lucis emergatiaut qd uerius inihi uidetur ab omine boni nominis. Nam amp;nbsp;lanobini mane pro bono dicunt: ficut apud nos quoqjcontrariû eft immanemt immanis beluaiuel Imane facinus.Et hoc genus extend pro bono.Deinde a mane ad meridié:hoc eft ad rnediû diei.Inde iam fupra uocatur tempus occiduum amp;nbsp;mox fuprema tempeftas;hoc eft diei nouiflimû tempusificut expreffuni eft 1.xii.tabulis- Solis occafus fuprema tepeftas efto.Deinde uefpera cp a græcis traftû eft.Illi enim EoitEpcqi a ftella hefpero dicuntiun amp;nbsp;hefperia iraliacq occafui fubiefta fit nolatur.Ab hoc tpe prima fax dicitur.deinde cócubia;amp; indcinre pefta q nó hét idoneu tépus rebus gerédis.TENEO hücmâifeftanû.hæc fecû chamienides.habeo mqt
-ocr page 187-TRINVM.
hunc lycophantaln mea poteftatc.QVOniam hie nugatur adhuc fecum haec charmidcs.BENE ré ge* rebat.iJucrum faciebat.AB ipfon.an ab ipfo.SESquipede quidé eft q tu lógior.i.pede ac dimidio feà qui.n.ut diuus Auguftinus inqt quafi fe abfqj.ficut feiqualtera pportio qdtotu amp;nbsp;dimidiü fuerit alien* ius.ut tria ad duo.iefqtertia qdtotu amp;nbsp;tertia pté ac prorfus oïs fuperparticularis j)portio:ut multiplex a duplo ad triplu quadruplu amp;nbsp;deinceps.fuppartiens a fupbipartiente ad fuptripartienté amp;nbsp;fupquadripar tienté ac ita deinceps.VORSAbatur mihi in labris primoribus.qd dici hodie folet in linguasapicæ mi hi erat.TENEot.hasc fecû fpcophanta.GOMmentatus es.i.meminifti.ID DEfideres.cupimus pfentia. defideramus abféntia;ut fæpe ap hiftoricos legif in bello defiderati tot uel tot-AD HOC exemplû eft. ita dicit conténédo itaeç amp;nbsp;pnunciatione adinuandû.MlHI latitabat.Dicimus me latet hæc res- At nul Ium eft uerbû qd nö poffit datiuo cóiungi ubi rei gratia fignificet.ergo mihi latitabat adaerfus gratiam mea.AD RAdamante in cecropia infula.More fpcophantarû dicit quod nufq eft.NIHIL difcùducit.i. difcûuenit.Q_VOS locos adiifti.Apparet locos nô mó fedes arguméro^s dicided amp;nbsp;quæ loca dicimâ. CINIIa gaiinacea.Adianthó poffumus intelligere quæ galinas pafta ab eis pugnaces facit ut tradit dio fcorides amp;nbsp;pituita purgatfit uel alia herba de qua Pli.in.xix.necnô.xxi.quæ a noftris tu cutriUa turn pa* nax a,græcis origanû heracleoticû.ldé in.xx.Cunilc pter fatiuâ plura fuut in medicina genera: quæ bu* bula appellat fæmé pullegii habet utile ad uulnera cômanducarù impohtûqjuit quinto poft die loluat. Contra ferpétes quoeg in uino bibit ' ac tritu plagæ iponit uulnera ab ns tracta pfricantur amp;nbsp;reliqua.NI* MIVM graphicum.ideft obleftabilem.PAX.nominor inquit pax nomine quottidiano. IMO doliola aduedifemus ulq5 aqua.Feftus.doliola locus in urbe fie uocatus quia inuadentibus gallis fenonibus ur bem iacra in eodem loco doliolis repofita fuerunt.Qua de caufa in eodem loco ne defpuere alicui lice** bat.hæc ergo utpote fpeophanta ficut amp;nbsp;alia facile mêntm.PER ANIenem qui fluuiuscadit in tyberim. Anio nomiiiatiuus eftigtus anienis. DEPRVMptum cibu.ioui paratu. AETAtem exegerim.Diu uixe * rim.PHIlippeü.pro philippeo^: de qua fyncopa abunde fupra. SYCOpladtari uolo-i.mc facere fpeopha tatn.MILlenumis philippeis circüducere i.feilédo auferre ut dicamus circûduco re liac re. SI CApitis les fiet.i.uitæ imineat piculum-HIC hó mafticeus.i.uerberabilis.maftizo. nanep græce flagello fignifi** cat:unde amp;nbsp;maftix mareigis flagrû.nâ maftiche maftiches gumi eft illud notu oibus ex frutice qui pluri* mus in chio amp;nbsp;unde magni reditus.HVMEratû in menfa manu.i.quod mihi manu fua tradidit amp;nbsp;î mé fa dinumerauit.NEquieq hercle es.fruftra mih i fueris.MEAPfe.i.mea ipfius parua occafione. SCRIptü quidé.febaudi aurum.MVLGTari male.ideft ualde cruciari.HEO 1S tu es.Interlectio heo adinirantis. IPSISfimus.fuperlatiuû a pronomine fecit:ut in Plauto comoedia urbaniflimus quoep Ariftophanes au totatos dixit quod ualet ipfiffimus.VAPVlas.pro uapulabis.NOVotum ædiliré.Qui ludis fcenicis præ erant.PERlISfe prius te uelim.fubaudi q hue adueneris.TE MAfto infortunio.te defpicio amp;nbsp;cótemno ad infortunium ufep.SED hand facio qui lis qui non fis flocum.ideft non flocifacio.ideft contemno fi* ue fis charmides fiue non fis.INTERIM ibo ad illum.fubaudi calIiclem.MALE uiue amp;nbsp;uale . Nam ualc tara in malam q in bonam partem accipitur.Terentius. Valeant qui inter nos diflidium quaerunt: ita ua* letudo bona amp;nbsp;mala dicitur.M1HI concenturiat metum.i.côgregat ac congerit.NVNqædepol temere tintinabulu.hoc prouerbialiter dictu eft.ubi quippid fine cd non fieri uelimus ondere.MVTVM tacet i. *^^ââi^^^â^^P^^ *^^â â^ attraftat.HVC CONceffero.feorfu me recipid.ut qdna lit afturus perpendam. A'^SfTASIme fac te propere celeré.Stafimus ab eo quod mandauerat Lelbomcus domum rediens p^'Xanxius'eft ut obtéperet domino:fed occurrens charmide magna afficitur lætitia : cernoremep
1facit eoJi quæ obuenerant.METVS exoriatur fcapulis.Ne quid in fcapulis detrimenti a domi , no ueniat.STVLticiâ abde.Tege domini ftuIticiaiii.NE BVbuli in te cottabi.i.ftrepitus in fca ^ulis tuis exoriantur.Faftirio uocabulo ufus eft quod dum pullatur tergum alicuius talis ad aures fouit* perueniat:quéadmodû a Sophocle ottobon couhetd eft in aiace maftigoforo qd* hic fortaffe ita melius legatur ubi chorus falaminius loques inquit, oute yAuKup auAwv oiloÃov.Xvcraj.opocrou 'l ewuxkxv Ttf^^ip lausqi.Theophraftus aut de ebrietate locutus uult facrificare inquit deis attributu ita cottabus amatoribus.utebaniur.n.curiofecottabizin:utficuli in pueris amp;nbsp;anacreon teius ficulum fecit cotrabu.Ar modius leprates de prandiis fcribés indigena^ dixit in fidelia cottabile potare queep.At egefcpdrus del phicus in comentanis quo^ iprincipiu eft optima res publica ait cottabus appellatus uenit ad conuiuia: quæ circa ciciliâ lient dicæarchus inquit.Difterre noluerunt nonnulli quod dicitur cottabus amp;nbsp;cottabiu ueluti Clitarchus de locutionum differentiis thelfalos amp;nbsp;rodios ait nominare a poculis ftrepitu qui fit hu more in feblime iafto di in pauimentii decidit.Gottabiû aut pmiû didü q, in potu uincentibus præbe* batiu.Cottabû quoç uas dici apud cratinù in nemefi in que fenfim cû ftrepitu humor demittat.SI ABI eris haberi qftione.i.fi difeefferis ut dni qftionilis.IN THERmopolio.ubi calidæ potiones uenditantui de hoc fupra diftii abunde.GONdalium es oblitus.condp Ipecies apud græcos dicitur poculi. Feftus at condaliû inquit anuli genus quod in illo digitus recondatur.forte illud mftrumentti quo fetores utunf *â digitos offendant. THERmopotafti gutturem.i.callida potione gula obleftafti. Vnum^ eft uerbû thermopotafti.Thermon callidu lignificat:amp; poto tam græcû q latinu eft.Gutture quia ueteres mafculi no genere proferebat.P£TEre recentia - quae recenter oblitus esâ¢CVRRIculoft exercitor-i. ad curiu fefe
-ocr page 188-exercet.currîculus enim citatus eurfus Cicero projMarceUo 'm UIoueftrouctere curriculo. CVRSVRA docet.currendi confuetudo.Q^VID hominis.in obliquo cafufolemus dicere rephenhonis caufa. In r^' do cafu cognofcendi.TRIbus.lubaudi qui tecu una fuerunt in thermopolio.Q_VI ab alieno facile cohi beret manus.i.qui ab alienis rebus fefe abftinerent;amp; hoc ironicos diftû ideo uultuofe legendum eftiita potius duco interpretandu:q ut pute ad cibu quic^ pertinere.de quo apicius inquit.Ificia multa ab alie* no fic facies.Teres piper ligufticu origanu modicû filfi;zinziberis minimu:mellis modicu liquamine tC' perabis:înifces:adiicies fuperificia facias ut ferueat quu bene uoluerit amnio obligas fpilTo amp;nbsp;fubruenda feres amulu.TERRVchus fuit cerconicus.nomina haec eop tfunt quibus cumin thermopolio potauit' terruchus quali a ftrepitu nome habens ac a perforatore.nam terretron terebrum fignificat amp;nbsp;echos ftflt;gt; pitu.CERCOnicus.quia cereos cauda amp;nbsp;nico cótendo.CRINVS.forte a crinibusmifi uelis a crino nidi co:uel quia crinos ordeu quali ordei uenditor.CERCObolus.qa cereos cauda amp;nbsp;bolus iadus. COLA' bus.quafi mutilus.OCVLIerepidæ.quibus in oculis crepitus fiunt pugnis.CRVRIcrepidæ. quibus crU ra crepuerunt ferro.FERRIteri.qui terunt ferrum.i qui cathenis reuindi fuere.MASTIgiae.i. uerberóes REDIPifci.i.recuperare.LABOrem addam.fubaudi ad qrendu.NVMappona apothecam.apotheea eft ftatio in qua uenales res apponunt:fed fortaiTe ippotheca feribédû.Cum lit ippotneca pignus pferrim in ter fodales ut apudiurifcóiültos.CAPE uerforiä.i.recipe ac cóuerte te ad dnm.Nâ no puto hoc ad ud' fura qcq attinere.uorfurd.n.facere mutua pecunia fumere ex eo didu eftqd'initio qui mutuabant ab ali is non ut domu ferrent:fed ut aliis folucrent uclut uerterent creditore.BASlliea hic quide facinora, i-i® gi maxime côuenientia.MORE fandafti.ex hoium cofuetudine cörtrmata.SGVTA iacere.dumabho fte fugitur.MORE hut licentia.a cofuetudine licétiam afciuere.STREnuos ptertre-i.anteire. MORES leges pduxerûr lain ptâtem fua.Hoc didû amphibologicos-ita eft mtelIigendû.Leges gubernari aniO' ribus obnoxiæ fubiedæ.ADPArieté funt fixæ.Nâ leges a dece uiris.xii.taoulai « allatæ ex græcia tabU' lis pfixæ publice fuerunt:ut qiiiuis legédibéret ptâtem.RAPEre pperant.quia id ex confuctudine repet turn fuerat.Q^VA facru qua pubiicü.Qua intelligit parte.ABRÃgantét fidé.Abrogate delete eft.dero gate diminuere eft.AMIcû miferis.pto ammiferis apherefis pathos.SI ERIS meritus fiet.i.fi bonus eris ut merearis te bonis apponâ.SALuû te.fubaudi gaudeo.PRAEfentariis argenti minis.i. dinumeratis i manû.CREdidi ægre.i.ægrimoniæ fore.ADImit aîam mihi ægritudo.i.mmia ægtitudine ftare nôqo RES cû iâ aîam agebat.lênfus é facultates meæ pierut.cû pibât tû oportuit ne pirét aqua effundere⢠OVID hoc hic clamoris audio.CalIicles clamoré charmidis óCftafimi audiés aditxfed obrobrio
acceptus charmidis pacatur te pcepta.ET Fideli amp;nbsp;fido.fidelis mqt Donatus feruusafidus and' cus:fidelis a fide nomen hét.Ideo prima corripit. Fidus a fido uerbo:ideo prima pro dudtiftde Ji contrarius perfidus:ficut fido infidus.Alter enim leruat fidé.Alter eft cui poliis cófidere reflt;5 tuas cócedere.CVRre in pireeû.is nimiÃz erat portus athena^. VNVM curriculû.i.curfû. FACE.p I^c. SOLVtuft portitori iam portotiu.i.ptium quod portitori datur.de hoc in afinatia quod fatis fît didû*® eft.GAVDIIS gaudium fuppetat.ideft fuccurrat gaudium benefactis illius.
WODO me ftafim^^lyfiteles fecu fermocïaf ut a ftafimo certior faff'hejïaduéiffem pegread que .^SjJPtédit quo ad ipo agru nó alienet.CONuemedus ê.i.colloqiidus.El,REI.nuptiis dicippmitfs PATER fit potior.i.potiâobtieat.SONItu fuo.i.fuo pulfatu qin aflidue mihiâpulfandæ lût nec qlqapitâ: EQ_VE fuit neeg erit.Charmides callidis fidem expt'- 'ut ex eius accepit uetbis r.ultis ipfunr ^y^n tollit laudibus fidéqjpræcipuam admiratur. AMlcu erga æqperet fuu.i.q fide huic parpoflit 1 â iueniri.EXEDIficauiflet.donio priuaffet ati^ eieciffet.PROprium quoddatur.idefi; quod fit
^illius cui datur.PROPRIum erir.illius etiam erit. Q_VOD datum utenduuft . in ufu inquit babendu quod datum cft.ID REpetendi copiait, poteritinquit repeti idem beneficium : ut qui accepit idem præftet quod qui dedit. IN TAM forte familiä.i.diuitem.Admonuimus fupra fortem non inOquot; do de animi conftantia ac membrorii firmitudine dicided end de reliquis tam corporis q animi bonis ut in milite gloriofo forte pulchra dixit.id quoq; cicero.COMMOdum orditur.metalafis figura nOquot; men pro aduerbio.PER graphicus fyeophanta.impenfe uoluptabilis.MEO DAtu nomen eft datus da tus datui non Lupinum.MEO allegatu ueiiit.i.ego allegaui nomenlt;5 eft.PATRIum pofceret.i.ut leges nolunt populi ut filius rem patris pofcat.NON ego funi falute dignusfinrerrogatiue Jegédum eft ideo aliquatenus ftomachofe pronunciandum.HVNC priorem.quia hic mihi affinis tunon.TVNIca prO' pior pabo eft.prouerbium hodie quoq; trita confuctudine uiuipatû.Cariora effe nobis oportere often damâquo fuerinrppinqoia.ET EGO fpôdeo.idé hoc léft'Tpódere inqt ueri^putat dein $ ipóte fua.i.uo lutatepmittat.deide oblitTferiorc capite fpöfum amp;nbsp;fpólam ex graeco difta ait qd fpóde id facrificiu fiquot; gnificat ïterpofitis rebâdiuims faciat.fpédo.n.facrifico. EST qd mihi fuccéfeas.enthymema.nó éautid fern uolutatemea.nó c ergo qd mihi fuccéfas.Q^VIDqffas caput.qfi minitabüdus.NI te leuioré.i.ïpto bioré ut aul^gebâïtctptaf.SI qd tibi pf laboris.Catafiopelis figura é.ea naqj iaffedib'Tolet adhiben : ut nece ffaria uerba reticeant.MISEria una qdé bois affati.^abùde fenfus é.una miferia nó plures hoi fatis eftutcómoneatur quo pario fibi uiuendum fit.Sl FAcies modo.An fis fariurus iiefcio inquit.lN p^Kö dinu m paratus fis.poft diem craftinum quem dicimus peiendie.inde dies perendinus.
-ocr page 189-TRVCV.
I^ÃoSmxüs Petri VâHæ placentini in truculentum commentarium.
Argumentum in truculentum.
Eretricem unam phronefium tres duales petunt.dinatehus mrutbanum.Strabax mlKcâ amp;nbsp;ftratophanes miles.fimulat mulier militis copreilu fe filium peperifTe que alienu fibi p aftuta fuppofuitmt a milite quæcûq; pofeat cofequatur.Strabax uero rufticus qcquid pater multo labore poteft indipifei meretrid tradit.Cui maxime feruus ftratilax aduergt; fabatur meretricef^ inclamabat quoties illas offendebat.mulier ftrabaci quia plurimu _abat fe plurimum amare confingit nec tame orno dinarchum abiidtfiquid modo pof fit ab co indipifei.tandem uenit ctius erat filius quem fibifuppofuerat mulier paterinq uirginis ut cora pellatur iuuenis qui ipfam uidarat uxorem ducere.
^fNominum ety^mologiae.
INARCHVS.quia dinamis dicitur uis amp;nbsp;facultas.amp; archos princeps qd'in urbe haberetpogt; teftatem.STRABAX.quia ftrabos cótortus amp;nbsp;obliquâ:ut fignificef rufticana fades. STRAgt; nlax.quia ftratilates prætor.nam eminerefefe offendit dum meretrices grauiter inclamat. STRAtophanes miles.quia ftratos exercitus amp;nbsp;phoeno phano appareo qd'in exercitu côpareat.PHRO örfiam.quafi prudentulam dicas qa paftute agit omnia.na phronelis prudentia dicit'.Cuius ancilla alla ^inum utfi dicas paffulâ uuâ.aftaphis enim amp;nbsp;llaphis uua palTa.GETA feruus aferuili gente.getæ enî amp;nbsp;daci amp;nbsp;f/ri frequentilfime ferui ponuntur in comoediis quiahæ natióes primæ in feruituté uenerunt. ^vALlMS.quia calos dr honeftas amp;nbsp;ido uideo:uelidos fpecies.fpecié fiquidé multa pfe fert hóeftatis.
Sunam peunt.i.plurimum adanianr.MVLlErem.fubaudi phronefium .RVRE unus, ftrabax.ALter urbe.diarchus.PEREgre tcrtiâ.i.pegrinâftratophanes.VTQ_VE illa.Phrpne* ( fmm.MILrtem.ftratophanê.TANGAT bolo.dirripiat. tranflatione fumpta ab his qui rete ^^adat in pelagus.bolus fiquidéiaftus ille.SIBI fuppofuit.fuppofiridum filiü habuit.CLAN-deftino editum.quem mulier pepererat dam fuos effe uolés.;EDITVM.natum horatius-Mecænas atra edite regib^Iu.fi mulier uitulum uel fi bos ederet agnû.VI MAgna.i.magnae uiolentiæ.SERVOS fttatilax.Ltnæ ne rapiât.i,aftaphio.DOMINI parfimôiam. partis ftrabacis q parciflimus erat.MILES. «wtophanes.NATIlt;5 caufa.quê phronefium mentira fibi fuppofuerat alienum. PROPENfa munera, multa ac magna.namppendere.eftdeorfum ferri ponderemtipfe in afinaria.neqjppendes neq; dépendes qumalus nequalt;5fis.COMpreffæ pater.calides.CONuenit.cótrouerfia caret.REPEnt a meretrice y quot;'^fubditum.fuppofitum a phronefio.
P WERPARuam parte poftulat plautus lod.Hos uerfus de carmine iabico locutus rufinus apud prifdanum.Legit eötinuatim.Trimetros enim iabicos ee uult atq; ita legit.
Pcrpaïuain partem poftulat plautus loci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De ueftris magnis atq amoenis moenibus
Athenas quo feire architedis conferat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non omnis stas ad perdifcédum fat eft
Amantiidum hic perdifeat quot pereat modis nbsp;nbsp;Neq? eam rationem ea ipfaunq edocet uenus.
Quid legerimâputauimus leftorc cômonendû.nâ di nbiq; deprauationes in piaminis fint comoediis lö eus non uidef ullus elfe ptereundus:qui a quoq prifeo attingat quo facilius fuâ quifcp ferat imam.ferai ris nalt;5oibus quo tendat pcognitis non difficile eft iter dilcerncrcmcq; nobis ulla difcernendi occafio riûc eft:qd'ppropeta feftinatio effedt:utoïa paulo minus curiofc traligeremus.SlNE architeftis confe-lat.architedusipfum uerbu grazeu eft quo fignificatur artifex qui omni præfit opifici.unde amp;nbsp;ariftoteles architedonicas fæpepoteftares uocat in ethicis.AT NVNC meliore reor.fubaudi ablat^p^ut intelJiga ritt parte ablatuu;.SED hoc agamus.hortâris hase uerba fût utfi dicaf.eia age.ATEnis trado ifta.hoc co mice didu.folent.n.comici ut tulic libido noua noia locoiy cófingere ubi fabulæ redtentur. IN SE pof hdet.quia prudétia omnia pfpidt.NE SIT reliquum pofcendo.ne fupfit aliqd quod pofcataut auferat. rem ab eo auferat.eum fuis rebus difpoliet.CVMpuluifculo.i.ad puluiiu ufq; amp;nbsp;pinde ad quæqj mi-uutilfima ne qd relinquat. Q_V1D multa fupat mulierem.i.plura eófert q fperet mulier.haec quoad ara cum habere aduerrerit.Ordo eft phronefiü hoc agit quo ad eû.Subaudi milité héte aîaduerterit.i . quo ad ipfum qcq apud fe habere deprehéderit omnia direptura.
ON OMnis ætas.Dinarchus urbanusadolefcés phronefii amore captâmt paulo ante mcmo-rauimus fuas in amore crudbiles curas cómemorat.NONoîs ætas.i. fi qfq oibus uiuat fecu-is adhucnô fatis didicerit.NAM antidû.i.anteq.Q_VOT pereat modis.fubaudipferri nô po ..teft.SVMma fûma5i redit.i.lumaq oés alias fumas aftcedat.DIIVOftrâ fidé exclamatio ado lefcetis c;ut illudIuuenalis Nos hoium diuûqgfidé clamore demus.PElErandum eft etiam præter mu riera.præter dona inquit etiam falfo iurandum eft.PRIMVMdum.In primo loco dum fyllabica adie-* ââ? ^^â.^^ OBOIuit.i.fufpicio oborta é.OBEVNT tres nodes.Ad tres nodes cum ea nil agif.INTER ca loci.i.interim itaq? fub unopnundadum eftaccentu.ut deaccétu prifcianus etiam docet .Significat ^t interim.AVT æra.i.pecûia.TEMptat benign^.i.Iiberalis ne.AN BOne frugifies.i.an fis niodeftus. XVASI i pifdnam reti qui iaculum parat.iaculum didt quem fupra bolum. INFRA fin iedtrete.i.ad
ra ii
-ocr page 190-fundû.ORAîpcdi't pîfds.gêitîÅê pifcîs.VS«^ adeo donicùJ.dôec.FORAS eduxiùfuhaudi pifcé.ATç cft beniaiins.i.,pdigus.nam eu fit benignus liberalis quipdigus eft a meretrice béignus noîaturdNTE' rim ille naniutn uorat.i.hamo nó trahit\apilcibus fumpta traflatione.SI SEmel amoris poculum aece* pit merû.i.cupido ad intimas cordis radices penetrauit. EXTEMplo amp;nbsp;ipfus pit amp;nbsp;res amp;nbsp;tides.fiati inqt amp;nbsp;ipre ratione ammittit amp;nbsp;quicquid ufq liabet opu amp;nbsp;exilbmationis.SIN alter altero potior eftd.fiama tor alter mueribus fupat alte^.SI RAras noftes ducitd.fi raro cum ilia cubat.AB ANImo perit.aio ex cruciatur. SIN icrebruit.i.fi faepius cum ea cubat.IPfus gaudet res perit.aio oblectattfed facultas piclita tur. CONfeifta qa palula e: ui paid aliamfibi coficiat parat.Admonuim usji.fupra.palld ueftimétû mu liebre ita appellatu qd'paid geftet'.ALIQ_ VOD uafum argéteû.uafum ueteresmüc uas.LECTVS dapfi lis.i.Iargus ubi multa opus fitimpédere pecuniam.AVT aliquod femp qdpereat.i.qcq in quo pecunia abiiciaf.INDVSTRIA.i.ex induftria ac dedita opa.NOSQ^VEmet pdimus.i.niété nfam.Q_VOScu, celamus.fi fecerimus cófcios i.fi cófilia nfa apuimus quæ antea occultabamus.CIRCVM argentarios, i.artes quæ argento elabordt.PLVSQ_VAM olim mufearû eft cum caletur.i.plures nunc amp;nbsp;lenonesamp; plura fcorta funtqmufeæ cum calorpæftatem eft ingens.AERIS plus fcortoi/i elfe qpôderû.i . plûtes lam pecuniæ fcortis traduntur q fint pondéra.!N ARgentariis referat.i. attineathabere.NISI pro tabu lis.i.ephemeridibus ac diariis.NEQ_VEcéfeatmulier.i.necà magnifaciat.Q^VAE hic habet.i.habitat. EXPEdare emouit nieo phronefim.i.fapientiam.hoc eft cü hac factus funi ftolidus . NAM phröeiisdt fapietia.nuncphilofophi omnes phronefim notant prudentia.ficut fophiam fapientid.lta^ amp;nbsp;ariftote* les in ethicos magnops libro primo.utian^ ita diftinguitinquiés fed utrutn prudentia amp;nbsp;fapientia ide eft an nó.'fapicna.n.cft circa ea quæ cu demonftratione quæcp femp ita habent.prudétia nó de talibus: fed de his quæ funt in pmntatione.quéadmodû rectu inflexu ue:amp; cauum:amp; talia quæ funt eiufmodi-At côferenria eo non habet mó: ut nó inter fe inuicem permutentur fed pmutanf ut nunc hoc coferat: quod eras nó cóferet.amp; huic liceat.huic aut nó.Arçp hoc mó conferat.atqui circa ea quæ conferuntpw dentia eftmó fapientia.Differunt ergo iter fe prudentia acq? lapientia.ldem autor ita diftinguit ut fipie tiarn ueluti dnm efte dicat ac patrem familias.Prudétid nero atnenfem a lapientia oés artes atep iciétueâ aprudétia oés morales uirtutes.Iufticia téperantia fortitudo amp;nbsp;quæ de his deriuantur. in metaphyht*^ ariftoteles lapietiam f.iftigiü quoddd rebus i oïbus dixir obtinere.ProcIus quo9 platonicus amp;nbsp;plxnqi alii dixere fapientiâ unam quandâ efte fcientiâ quafi omniû fcientiarûarriûij matré.uetuftiffimi taincu quolcihp q rebus naturalibus indagandis mathematicis ac mecaphylicis ftuderent lophos.i.fapientes dixerunt amp;nbsp;tale ftudiu.fophia.i.fapientiamnolauerunt.adpythagoræ niq? ætarem quem ut feribitaudiâ tor platonis.ponticus heraclides cu leon princeps philiafiorum dofte amp;nbsp;copiofe differente fuiffet admi' ratus quæfiffetcç ex eo qua maxima arte cóhdcret refpódit fe nulla feire artem:fed eé philofophum ⢠ad' miratu Iconré quæfiffe qd nâ id effet refpondiffe pythagorâ phylofophos tanq in mercatus quadâ celt' britate ex urbe aliqua in hanc uita ex alia uita amp;nbsp;natura,pfeftosnó ut pars plurima gloriæ feruire aut pe tumætfed cæterisp nihilo habitis re^ natura ftudiofe intueri holl^ appellari lapiente, ftudiofos4d.n«^ dicere philolophos.Veru ut diximus uulgare fecutus opinioem hac humana traftatione fapiétiâ dixiu Nec.n.in comoedia decet fccus loqui q omnes uulgo loquant.DAMNOüoré.i.q plus libiinferret dS' ni.Q_VEM infeftu ac odiofum.i.me infeftù uocabat.ac q fibi plurimo effem odio.BABYlonielem ini litem.nepe ftratophane.CVMfolo pgræcetur milite.i.diflolunffime agat uita.id.n apud piautu pg^t' cari e. PESfima mihi uerba retur dare.peffima fubaudimulier arbitrat' mehæc nó pmdere.Q_VÃ.mb audiiens.CVM publico imperio fui.i.legatus publicus.SED hæeJubaudiphronelium. Q^ViBVS me lius é.i.quibus melius habét amp;nbsp;maiores opes qipfehabeam-Mihi fuit cómerciü.i.cu ancilia quo^ eim hi cOnfuetudo aftaphio.cómerciü tnppne inquit Laftacius eftmutare iuicem aut emere uel uédere 1U-tiusiucundæ commerdu deriuauit ut diceret audire uoces amp;nbsp;reddere.
S D FORES aufcultato.aftaphiu domo exiens contonetferuos utdomus diligentem habeant cuftodiam ne qs aduenies exterus qcq auferat domo.Dmarch' ^ei occurrens multa de fe apud dÆ f ancilla qrifaftaphiu ii: deftitutu eemetiriq uult uideri phronefiu ullu fibi natu eé film. v/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morabeat.hinc qppiâ auferendo.NEVq. pro qs.STERlles.i.uacuas muiierib^-GRAuidasd*
plenas rebânris.CONgerones.i.cógregatoies a cógerédo.nd é ubi id uerba cû nugatores fignificet ga ut fæpe fupra diximâgerræ a ueterib nugæ diftæ fût.CONfultaffût.p cófuItauermt.üGVlü amicæ id^ 3ggedt. i.intéros hét oculos in amica.OBLVdût.fe ludere cófingunt.CVSTOdé obleftét.i.uerbis dgt;' ftmeat.EDVNTqdfartores faciüt.i.larciminamt lucanicas ac ralia.VSVS pugnæ.i.opus fuerit ad ha:-' pugna deuenire.DE pdonibus.i.de nobis q tag pdones fumus.aut dixit de pdombus pdam capc.pdO' nes amatores a qbus dephéfis pda aufert.FVRlbus nris.qnobis fuffurarifunt.EORVM aggerinfbU' jta.i.accumulamus quæ ab iplis abftulimus.ALIOqui ét ultro ipli aggerut ad nos.i.nos luis bonis accu muIant.ME illis qdé hæcaftaphiû inqt dinarchus his me tagit uerbis.illa üâç de me difta funriNAM ego hue bona congefinad phronefiu bona mea trâftuli.MEGVMadducait.n.ad rufticû ftrabacé que fe addufturä dicit.PRlVSq.fubaudi abeas.IO enecas.increpantis uox eft io.aliqû lætâtis.Horan^Iü th umphe non femel dicemus io tmiphe. ADI nos fi iturusi.uenifi neturus 'es ad nosâta corrigimus ulâ*
-ocr page 191-ir.-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TRVCV.
cut ilfirnns ^q feftus ait lifirnris appellatus qd'litis fit teftis.AVdiés funtimpii.i.obtemperans ubiquid imperaucris^VAIeo amp;nbsp;ualidû teneo.te bnualété manu teneo.Q_VID uis iftic.fubaudi agere . ARGHf-nâobJletricé.ppriu mulieris nomen:fed obderrix quæ patienté adiuuat.VNA eft difciplina.fubaudi q faciat malos hoïes.MANIfcftammendaeüd.in mendacio aptam.MALA.uocariui é cafus mala. lOcó eapfe. ita correximus ut amp;nbsp;multa alia.an ioco inqt ea ipfa.MVlier fafta eft ex uiro.quonid pauloante au diaeratipfum mecu adduci nûqd inqt cu diceresuirü te adduftura tam répété is fallus eft mulier quæ dicas te ire ad archina obftetricem:ut fint uerfa dinarchi aut aftaphium dicit mulier fafta eft.i . grauida. ex luro.i.ex milite.PRAEftigiator.i.incantator iiibaudies. inde dinarchus fubiungit.SED tadé loque re quis is hó.Subaudi grauida fecit.VNVS amator^interrogatiae legédum eft.NIMIS ociofum.fubau dl te qui hæc peunfteris.ALlEnis rebus curas.i.i res aliénas curi tua îmittas.nâ cafus îmutanf uetborû a fignificatiôibus.VOS mihi dediftis ociofum.fubaudi effe feciftis ut fim ociofus q nihil habeam qd'eu* rem.ni quod habeam uns habetis.ILLA.fubandi phronefiû habuit. PECVdem accipi fieri qj.Vt täq pegt; eus apud uos fim.MALE uerrit res pecuaria mihi.i.pecora mea apud nos malæ fuere traftationis. VO--lo habere aratiuculap copia.ut facultas mea tulerit apud uos arabo.NON aruus hic.hic aruus amp;nbsp;hoc ar luim dicimus.na fenfus eft tu ais uelle te cum domina mea ueneré exercere.dixit niq; tali tranflatióe in afmaria agrum alienû aratifamiliarem incultu deferit.SED pafcuus eft ager.i.ubi pafcuum effe oportet. SI ARAfiones habiturus ad uos ire melius eft i.ad lenones.SVNT publicai.i.len óes. CVM illic Ãihic amp;apud lenones amp;nbsp;apud nos.CVM re.i.eum copia.ILLI piuriofi i.periuriis referri.TIBI dicis dinarchc loqueris tu omnia:partem loquendi non permittis cuiquâ.DVM uitrit hominé noueris.hoc prouerbia liter diftü donec quifquä ré habet utuere dicit ex pinde turn effe cognofcendû.cum non hét mortuum cc à â perinde negligendu.Q_VI potis es.fubaudi ut mortuus non fis.HABItus es iftiead amicari.q foie bas ad arnica ucnritare.VERIus uerimoniaft-hocuerius ipfa ueritate.OCIOfe oportuit.i. fenfimnô p-peratim rapere.OPTImû eft amicæ.fûma ad arnica peruenit utilitas.Q_VAM ueterrimus ta omnis op limus arnicas.quia ego inquitamicus eram non debuiftis me tätopere dirripcre.NONhcrcIe occide-runr.nondûammilfæ funt.FVNdi amp;nbsp;ædes.i.adhuc fundos habemus un uiuamus amp;nbsp;ædes in quibus ui uamus-MAGE amat corde atq; aio fuo.Vtrûqjpofuit corde amp;nbsp;aio amplificationis caufa quæ per coge-riem eft.IN MEliHo.ideft in dulciloqirio funt liguæ feitæ ueftræ atq? orationes.CORda i feile funt.qa corde uos amare cogitatis.NON didici fabulari.eloquensipfa non fum.Nec tibi idonea funrad refpó dendum.SED ift' qui cû geniis fuis belligerant parce qd promunt.fenfus eft non docui ego te loq qa dedi cu etia mecu uerbis non ageretistSed illi uos docuerunt qui belligerat cu geniis fuisd.qui corpo-rifuo fubtrahont uoluptates amp;nbsp;qui parce bona fua promtmtmo ut ego profuudut apud eos naq; ueftra opus fuit oratione amp;nbsp;dicendi artificio alioqui non potuiftis quicq ab ipfis promereri.at fi fit loqués afta phiû erit fenfus qui cû fuis geniis belligerantri.non aucupantur uoluptates iîli parce promunt.ILLECE bra.i.blanda dcceptrix.TIBIquidé intus.i.ad tuû nutû.PALAM cômentiuntur.Et fi falfum dici uidea-mus.VERVM eÃe îfciti etedinr .nos îfulfi amatores cû nobis df qd'uolumus id ndv eé ducimus . FIT partionis.i.partus.OPERIre ibi.i.expefta.VT ABüRtiói opera daretri.ne abortû faceret fane donatâ nóélatinû abortû effe:fed abortû facit.abortû eé deeft natû uel fern abfolute quo mó dicimus herae na ta uel cû admodû dicimus ex te mihi orta eft iniuria die aût abortû eé.abortû quafi abortus nafeaf natûergo pro fado conceprog; dixit.Abortiuus auté dicitur partus ipfe.Iuue.Et qdabortiuo non eftâopâ. RITE necaret.ut nunc mos uiget embryum in uentre perimeret.Q^VIPPINI.hic uox quafi coarguentis qd ingredi domum non audeat.
A HAHA-Afiaplnû cû fola reftitit fecû cachinat' amp;nbsp;amâtiû irridet ftulticia amp;nbsp;imprimis^ dinar y chi.INTROIuit odiû.Dinarchûodiû uocat.FVNdi ædes obligatae funt.appet nó ufq? quaej à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^ qdferût grâmatici.mafeulinû cótrahere ad fe fÅmininû genusma ut aliqn cótrahit
Miic nó cótrahit ubi.n.fundiibimafeulinû adiediuû obligati fubaudif.OB amoris prädia pro pter conumia quæ ob amoré hic impédit amafiæ.APVDhûc.fubaudi dinarchû.MEA hera cófilia fum ma loquif.i.hunc que confulat amp;nbsp;cui fecreta fua aperiat hét.CONfilianus hic amicus é q auxiliarius.!, hoc magis in capiédis urit confiliis q ut ab eo auxiliû fpet.ISTINC id hét.fubaudiîopiâ. Q_VOD nos habuimus.quia arttea nos inopes eramus.nûc ipfe hét inopia qua nos habuimus.HVMAnû facinus fa citius faftû eft. Vocabulum mediû facinus eft in bonû malüq; accipit uelut Aulus gelius memorat ficut ualettido.Dolus malitia,gratia.ficut facinus hoc locop fafto accipitur. ISTIC pauperem nos.Cum nos pauperes eifemus ipfe diues-PIACVlû eft.i.crimé eft dignû piaculo.i.purgatióe.accómodatiflïma me tetricis uerba.MALE corde confultare bene loqui lingua.i.lingua allicere eum quem udis laqueo com prehédere amp;nbsp;corde meditari mfidias.SIMUe fentis.i.fpinæ.AVT malû.fi pupugerit.AVT danû dari, fi uelhmentu laccraaerit.Q,VI nihil det.qcelfet aliquâdo dare,p infrequenri.Trâllatio fumpta eft a militibus qciim frequétes non fuut ex militia expunfti mittunf domû.QVOD edat locatufcgdatû.i.béat pmptû ppetiio ad dâdû qdlocet.VBI nihil héat.fubaudiqddet meretridbâ.ALIVM qftü coepiat.inci-piatlucrari denuo qd'det mererricibâ.NEcj pol faris accepimâ.hoc c mihi nüq tin datü é;utunq fit fatis. Q^VANDO ftcnlis eft amatotLinanis ad dâdû.SI NEgat fe héré.fubaudi mulier. Q_VOD der foli: ' m iü
-ocr page 192-fubaudi amatori.DONA danut.i.dât.VT hic ^refti^ eft.ftrabacé dicit.Q_VI hic hetd.hitat.Qyo cgO nue him itura.SEKiius uioIétiffim'\i.flratiIax.C^VICqd c futuit.fme Ãclamaturâé hue n pulfabo forw^ '''V VIS illic é.ut ad Arabacé citadum ^fefta eft aftaphiü.ita ei pulfanti occurrit ftratilax mulieré M^M Wäâüme inclamitans amp;nbsp;coaitiatus.QVI ta proterue.tâpcaciter ac petulâter a^terédo-n.^tet H 1/nus petulas noîae.NOSTRAS ædis arietat.i.deicit ab arietibus fumpta trâllatione. Quintus '''^^^â¡scuaifde geAis alcxadri.Macedo gladiu cæpat Aringere qué occupatu cóplexu pedibâ 'tepente fubduftis dioxippus arietauit in tcrrd.Cicero.li.i.de diuinatióe.Vilum eft in fomniis pahor ad me com pellere duos eófanguineos arietes.inde eligi pec^lanigem eximia pulchritudine pclarioré altcic imoU' re dein eius germauû connh-âeóniner in me arietare coq; idu me ad cafum dariläuciu refupinû in coelo cótueri.ab ariete quoq machia arietaria df uiâruai^côtraâurâ aut fuma in me partis qnta in turris imo dodrante ^ paulo poll coniliruebafaùt in ea arietaria machina quae græcc criodocis df.NON falueo. Vtnue falue amp;nbsp;faluete amp;nbsp;(aluero amp;nbsp;faluetote amp;nbsp;faluere tantu dicimus ueteres toth uerbuptulerut ut hic falueo.COMprime.i.cotine te:fed Ararilax aliorfum accepit quafi diceret cocube.itaq rudet fpcto mea herde.fubaudi c0pre(lu ^e.Q_VEM folitas.p que folita es.COMprimas.mulieré tribacé arguit.IRAM dixi.fubaudi te côprimere.ALTErâ cape.hibaudi fide.PEDlbuspterâ.neu tré tuû conculcabo- ET VE--to gruninû pecus.gruninû uas porcos.Diomedes aût.grunit inqtporcus dicimus ueteres grundire di cebat ut fit initas grundio cecilms cruento ita ore grundibat miler.Claudius analiu qntodecimo grum dibatgrauiter pecus fuillu hinc quoq jgrudiles lares diftos accepimus quos romulus conAituilTe drin honoré l'crofæ quæ.xxx.pepererar porcos hoc ira eé hoc mû affirmat callius in fecûda hiAoria paftoru uulgushne contétione conientiédo pfecerâtæqualirer impio retnü amp;nbsp;romulû.ita ut de regno pares in^ ter le effent monll^ fit fus parit porcos trigita cm rei fccerût laribâgwdilesJEXHORnatis hoAibus.qa nos holtes uros exiltimamusppter.n.direptiones domellicas hos holles uocar,Q_VO tibi lérua fecifti ,ppudiofa pallula. FeAus tn inqt hiafum color appellat q fit ex ftillicidio fumofo i ueAiméto albo plautus qa tibi luafo ifeciAippudiofa pallula.qdd aütlegut in luafo nee défunt q dicatoém coloré q fiat iti-eiendo fuahim uncari qd'quafi phiadet in aliü ex albo trdfire.Hocell qbus ex facultatibmifi nfis.eltqi in terrogatiue legendû.lQVlA cÅpifti arma.ad nos difpoliados.NVNCplaces.ironicos.ideo adiuuâdû ^nudatione ell ILLI nehm métiri. fubaudi quSamopptet tc.Q_Vl.nut.GESTAS tecû.fubaudi qppiä LAVlnim hic hint quas hés uiftorias.hoc,puerbialiter dein é de eis q magnas cófecutieént uidorias ue lut aeneas Lauiiïia.nota eft apud Virgiliu hilloria.Ar hic ironicos jtelligédû.PATVlû moucn.binaper to aere.nempe hib dmo.IN STRAmétis.qd' iumétis hibAemanf Aramenta dicta. PERNOdare.ito--tâ nodé effe.Alloqui pernodare ui^ilare fignifieat.GR ANdigradus.i.grades gradus faciendo. Fidos-formatos.GOMpohtos.eoIledos.Crifpos cineinos.cincinus calamiAro intortus nmAufq; capillus eft-EX CErebro euella.i.radicitus extirpabo PVRpunffiras hes.i.purpuriffo hedas.RVBRIcera.i.colori! le qué mulieres ad fingédâ facié adhibent.INTINxir.infecit.PESSlmæ uilæ.qd é qduidemur uobis pd fime.lNItiatis .i.in myAeria ueAra peffima adducitis.Initiari.n.cA hibire myAeria.YERON.an uere iro nicos adiuuâdûpnûciatione.LATEre fit minor.non hétnoîatiuû later hugulaté ficut ne qdé non geni tiuu datiuü amp;nbsp;ablatiuü plurales in ufu.hïc paries didus eA latericius AIN tu.Aomachofe legédû é. CO git.côgregat colligir.EX ungula.ueibû elt.i ex ungmbAâiicc.MVlité.i.fileâ.CüGET exanime mori ni inio moerore cruciari.SINApi uiditare.quo holes maxime fueeendunt.VIDI eqdémmentu.i.ut iume ta domantur fera (pero huc domari poffe.AD HErt ire iubebo.fubaudi Arabacem.
~gt;^iSCIS ego credo. Dinarchus aegrefect ta diu ad fores expedaffephronefii. Intérim aduenit P OaAaphih cui fefe fumittit:ut apud hera fuJconciliet. VS« ^ dû muût.q diu mtä agût.SI pinte à ament mulieres.fi lauatio amore citet oés amatores fiét balneatores.NONqsfnó potes amp;nbsp;in terrogatiue legédû é ac Aomacliolc.ilVIG nûtia.fubaudi phronefio.PEPEri more.i.cómora ri feci.SED qd liæc.Iëcû dinarchus mirat qdaAaphiû ta diu an ædes Arabacis conAiterit.CREdo militem illû.fubaudi pAoIata fit.STVdét ei.i.llèruiût.Q_VAli uulturii.na uultures futura q fint cadauera tri duo pdiuinât.ut de uultutib^locut^Plinrait triduo at aü aut biduo uolare eos ubi cadauera futura funt. ILLVM inhiar.i.magnope appetm.NIMIO magis. Valde magis.funt codices quidam in quibus legit nihilomagis.ut fit (culus ipfa meretrix regreffo milite no me magis amabit q fi hinc ducétos anos mot ti concefferim.POSTadum pledor.poAq mea rem male egi punior PARCE uidité.,p uiditauerl.VT nulla faxiin cis dies paucos fier.figura parahiponcea fe ipfum ac immodeAid fua carpit. EGO iAos qui nunc me culpat confutauero.Reprmhendorqdprodigus ego inquitiAos rep æhenfores confutauero. ironicos ac fi dicat non fecero.Q_VICquid uenit intra pefulos.pefulis.n.fores concluduntur.
.VM TIBI nam amabo lanua eA mordax mea.phronefinm blanditur dinarcho blandius rç-lt;jn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;præhédédo quod igredi obformidet.FERiiide. formolë ob feruoreni fanguinis fic emm fet
1A uius formofum ait nuncupari quoniam fanguis ætatis feruet.VT oleum nitide nitet.tâq ole-Vurn inqt fplédetmihi tua ianua.Q^VI rdlfacetus.Cur tadurus.Q^VO te auortiAi.fe dinarcm aliomimXQuerterat quafi indignac^at iis blandiloqis fe dicit uapulare qdiam mété reuocarit PROmi iubç.i-inbe utfmat ednUa.AVFERie méfam.appetia ipm pcituiffe epuli.ASPERhAiaq.me revreahfi
-ocr page 193-TRVCV. ..
DEME folds.abircparmeMnidim non abiero CEDO uinum.iam a principio homo ebriofus qui pogt; feit uiniim.ISTOCpauper eifem.i.fi mihi paupertas effet fubeundauelmi illo pauper effe modo fi placù iffet paupertate haacappcllare.REPAR.cis fuauiis.i.abftines a fuauiis. hoc ideo diftû qd paulo ante ingt; §redi non licuit.COMpenditaccrepoffim.i.utilitatis amp;nbsp;commodi.FACIAM.pro fecerim. AVERtiffe. labandi ut tenon uiderem.VERVM tempeftas.i.iila quæ in me uciiirintemperies.PRAEucnitb. præ^lt; occupalli.Assimulare retulit.i.intererat confingere.ESSET aliquid fi arque ufeg ed.i-fi modo fieri pof/ fit.REDImiculum.i.reuerfio.ficut enim redimiculo iarpius caput obuoluirue dum capiti circünoluitur? ita pro reuerfione ac iterato impendio fnmpfit redimiculum.ALTAMaliorfum ire.fubaudi amp;nbsp;alia'alidr^ fum.i.in dincrias cotendi partes quo unus inueniaf que fuppona mihi.MERcis malae eu.i.adulterio eo paratu.Q_VID me future eft.me future amp;nbsp;mihi futu^ : dicimus.hoc eft qd ego agâ.EGO totû.fubaudi té pus.PRO puero uolo afeitidodque afciuifti tibi ac ruppofuifti.CIVIliuIuc95.pro iucroie.f. amp;nbsp;admini.** ftratione publica amp;nbsp;duili. AT EGO ubi attuleris.fubauaipofea VT cuius me no pÅniteac. taleinqtmu nustuu fore arbitrormtmihifordidu no uidearur.NON munus mittdflegedu interrogariue:ac fi dicatâ facinTuerit iprobu nó mittere.OMnia q mihi fafto mala.mala funtinquit q mihi facio pq q illi facio.
VERO ifti date mama.Phronefiûmt fe pue95pepiffe cófingit afcitidu fuppofiticiüuta crimina lt;p â apperit mulieieiac miis culpa fe deliquiffe eófitet.DATEmâmâ.ut lac ex ea fugat, nd amp;nbsp;mam 1 nbsp;^ma nutrix ét dr.Mar.mdmas atep tatas hét aphra amp;nbsp;ipfa mdmaie did amp;nbsp;tataj umaxima mama
pót.EGO prima de meqa nulla alia de fe ante me locuta eft.DOLVS ne occidat, ne fpcophâ tia mea extinguaf.STVdeo uitæ.curd habeo puen.PRObà âfii exeeura.ut qdmeû nó eft died meu PV, ERperio.i partu pueri.ndqa ueteres utautor é Trdqllus.td puerd q pucæ dixecetun td puellu q puellam. Inde puerpa q pareret amp;nbsp;puerpcriü qd pareret.NISI efficere pperrat.malim legere ppetuat ut fenfus exi git.SENIO eft.i.tædiû affert.MInuflt;5pauca: funt defeffæ male q facere occepe.ira correximus, fenfuse paucae mulieres q feffae fint malefacere ubi ceperint malefaccre.ficutpaucae pfeuerdt bnfacere.PREcauC' 10 fciésprudés puidero.INDE ligna atq ; igné in ard. para q ad facrifidû funt idonea, ara ficut amp;nbsp;catara græce dr depcatio.VTuenerer ludnâ.i-iunoné q partubus peft.OPEre pciû face ut accübd.i.fac ut con eine iaceam.SOt.Eas mihi date.i.crepidulas.ita Aulus gelius interpretatur.VERbénam. là crifido idoneam.ET BElaria.quæ tragimata a græds nuncupantur
E EXpeftetis fpeftatores.Miles ftratophanes fuû declarataduentû gloriabûdus fuis rebus ge -«n nbsp;nbsp;nbsp;ftis.Adit mulieré q fe puerperd admodû dolofe cófingit: dataq i a milite magna munera uilia
1 Ãnrerpraf.DVELlis.i.î bdiis:amp; feparatim legédû eft a manibus.ET homeronida amp;nbsp;poftillia il memoraripót.qm poetas eft cófingere qcqd in hiftotiis.pditü eft ut maius qddd dicere ui -deanbnec poetis modo:fed id ét folitu hiftoricis ut Cice.docet in Bruto:amp; qm poeta95 primus Hornetâ unde poetas alii fibi materias affumpferût quéadmodû Quintii.inqt ut aratus ab ioue indpiendu putat.â Ita nos rite cepturiab Homero uidemur.Hic.n.amp; quéadmodû ex oceano dtdtipfe ainniû fontiü.$ cur-fus initii capere olbuseloquétiæ partibus exéplû amp;nbsp;orti dedit.Et Oui.Afpice meonide a quo ceu fon-teperéni.Vati pienis ora lauanfaquis.Ita homeronida dicit qd primus cepit confingere Et poftilia aut ulyffis errores dicit cófiétosab Homero qui poft excifi fuere illii aut amp;nbsp;pro.i.explicationis cd ut fæpe fo ⢠let fieri.pofti]lia dicit:quia Homerus traditur a plæriiç glocis parud illiada cópofuiffe ante id opus qd hodie legif.OCViatus teftis.Qui oculis fuis cernit.Q_VI uidentplane fdit.Hora.Valdius obledâtani mi demiffa per auré:q q funt oculis fubiefta fidelibus.Difficilius.n.oculos q aurépoffis fallere.MANI palares mufitdt.i.milites addubitat dicere.Q__VAM arguti amp;nbsp;cati.i.q locutulei amp;nbsp;acuti.nd catus acutus : ut cata difta accipiédaacuta diftainqt Varro.FACVNditaté i.facundid.VIRtus arguta.i.ingens amp;nbsp;exi â mia.SINE uircute arguti.i.multa loquitantcm.HABEAM pro præfica.præficæ dicuntur mulieres inqt Feftus ad lamentandum mortuum conduftas qua: dant emreris modum plangendi quali in hoc ipfum -prætedæ Neuius haec quidem me hercle opinor praefica é quas fic mortuum collaudat. Varro.præfica di da ut Aurelius feribit mulier a luco quas conduceretur quas ante domum mortui laudes caneret hoc fa-ditatum Ariftoteles feribit in libro qui inferibiturnomina barbarica : quibus teftimoninm eft quod fi-dumeftneuii hæc quidem hercle opinorpræfica eft. nam mortuos collaudat. Claudius feribit quod pficerentur ancillis quéadmodû lamentarentur pfica eft difta iitniq: oftédit amp;nbsp;pfeftioné amp;nbsp;pficam difta EAPfe.ea ipfa.TV MAid emones ruftica me maleficio.tu iiiqt qtunica es amp;nbsp;pinde q me admonere ne -queas ad malefaciédum uis admonere.MVLIer ut ego opinor nulla.fubaudi quod ego reperi- ADI au-temd.militem aggredere.uel lege uin adeam ad hoïem.VENIre faluum.deeft gaudeo.IAMimmanift. pro immanis eft.IAM ne leftat.i.diligit.VBI illa obfecro eft.fubaudiaftaphium. MARS peregre adue-nieus falutai nerienem uxorem fuam.Porphyrion romulus ut placare uellet occifi fratris umbras lemu-lia indituit ideft parentalia quæ menfe maio per triduum celebrari folentante additumanno menfem ; februarium ob quam rem Maio menfe relligio eft nubere:amp; itemMartio in quo nuptiis habito certamine a Minerua Mars uiftus eft : amp;nbsp;obtenta uirginitate Minerua neriene eft appellata. Comprecationes in libris facerdotum populi Romani inquibus feriptum eft.Laciam Saturni.SalaciamNeptuni.Ho-Wm Quirinilurites quintum,Mai3m Vulcani.Nerien lunonis-MoIas Martis.Neuenem quoc^ Martis.
-ocr page 194-Marcus Varro in fatyra mcnipph:thcana:amp; peranna:pranda:cclato:Jpales:ncricnessmincrua;fortuna:ac ceres.ubi nerienes non nerio nominatiuus eft.Nam nerio nerienis:utanio anienis dicitur quod fabinu nerbum uirtutem fignificareputat jiulus gelius: amp;nbsp;rurfumfabini a graecis nidentut accepi(Te : quoniam neuron quem nos netuû dicunt.ut fit nerio Martis uis ac maieftastquä Plautus nerienem coniugem di xit non nimium comice:ut quidam rati funt:fed perite diftum comprobant ex Gnei gelii annali tertio dicentis neria marris te obfecro pacern dare:ut liceat nuptiis propriis amp;nbsp;profperis uti quod de tui coniu-gis confilio conrigit:uti nos i tidem intégras raperentmnde liberos fibi amp;nbsp;fuis pofteris patria: pararent. ubi neria non nerio dixit gelius.Licinius quoq;imbrex uetus comoedia^: fcriptorin fabula quæ ncæra inferipta eft:fcripfit.Nolo ego neatram reuoccnt;fed nerienem.Cum quidem marri es in connubiuni da ta:ubi fenarius uerfus corripuit penuirimamquæ alioqui producitur.Itidem Ennius in primo annali ne rienem mauortis dixit.Seruius autem claudius nerio inquitquafi neirio:hoc eft fine ira amp;nbsp;cum placabili tate.eocpnomine martern,traquillumfieri.Q_VIædis fpoliis oppiebit tuas.qui tuam domum implebit prædis ab hoftibus dirrepris.TANtillum dari.Tam exiguum tam tenuemunus.ETIam num nihili pen dit.Infuper pro nihilo habet.ME Nihil ecaftor neep meresmon mereris inquit me habere . Q_VIîdiidt ^mpam tantam.geta enim a domino fuo dinarcho qua: promifTa erant afferebat.
TE ire.In hac fcena geta munus afferens excipitur a phronefio blandis uerbis: ac ftratophanes iira incenditur aduerfus getam a quo plane contemnitur miles.DAMnigeruIi i.qui damnaap mulierem nobis ipfis affertis.GERROnes.i.nugatores.BONOrum exagogæ.i.qui bonaex .ââ¢fcJk_^uditis.Q_VI amat nequit quin in feagat.i.quin rem fuam profligar.SIT ut nihil.ira ut ad ni hilum perducatur.IN PROuifis partibus expoliet.Vtimprouifa parte ulla fua abiiciat.NAM hoc q fed propterea qd' hoc ego fdo.PRO ftercore habet.quia foras eiicit bona fua oblidendo meretricibus tanq ftercns.METVitpublicanos.iocaturuta aufert domo inquit tanq metuat publicanos ne cogant pro bonis exoluere pecuniam.MVNdiffimuft.mundiffimus uideri uult dii puras uacuafqi fibi ædes fadt.NlHI lomin^.i nulla pte minâ ut cito peat dabo opera.DEMInuimo qutep mimos mihi detraxi parte hercnla neam.J.partem decimam:quam hercules folebat ioui tradere.INMAre abiit.i.ad meretrices tdqad ma re.SVFfuror.cIanculum furor.SVPpilo.occulte furripio.Nonius autem fuppilare Iquit eft inuolareuei rapere a pilorum raptmunde amp;nbsp;furtum paffi dicuntur compilati.Q__VI ualeat.ut ualeat.ILlos ferre.feque bantur enim qui ea ferebant munera.ECquæ iam imperata funt.auditis ne iquit quæ ego imperaui.EX PEftari iubet.fubaudiherus meus.STAbulum flagitii inq.tanq in ftabulum flagiria confluxere. ILLIC homoft.militem dicir.VSqi ad ientaculum.ientaculum grandiculum ueteres dixere. QVEM peruiam noui.utobuiamuta peruiam funraduerbia.ICIT femur.percutitindignatione.NVM obfccro nam ario Ius.diuinator.Apparet autem ariolos inter diuinandum fefe contudiffe furore agitatos.LVBIdoeft.pla cet mihi de te obloqui.ET pofearum.pofea dilutum aquamuftum uel potius uinacia, aqua diluta lota: ut ait Varro a lota acino nuncupata.MOEchum malachum.i.adulterummolem.CINdnatum.cocino i.contorto capillo ornatum.VMbratilocu.qui in umbra fermonibus terit tempus.TyMpanotriba.pul' fitantem tympanum a tympano amp;nbsp;tribo.i.tero.HOMinem deperibis.i.amabis.NAVCI.i.nihili. Fdhis naucæ appellantur uulgo fullones ut ait curiatius quod nauci non fint id quod eft nullius predi.Idé fen tit amp;nbsp;Cindus:quidam aiunt q? omnia fere opera ex lana naucæ dicantur a gneds.Naucum air ateius pln lologus poni pro nugis.Cindus qd' in oleæ nudflt;$ interfit. Aelius ftilo omnium rerum putamen, glof fematorumautem fenprores fabæ grani qd hæreat in fabulo quidam ex græco quod fit KduXHaiolené hominem fignificari.Quidam nucis iuglandis quam uerrius iuglandam uocat medium uel diffepimen tum.PIautus in parafito.poftreino ambo fumus non nauci.Item in mufteUaria qdid effe dicam uerbum naud nefdo:amp; tn truculento amp;nbsp;Neuius in timicularia eius noftem nauco ducere.Ennius illic eft nugator nihil non nauci homo.Noegeû quidam amiculi genus prætextum purpura. Quidam candidumac perluddum quafi a nauco qd putamen quorundam pomorum eft tenuiffunum non fine candore: utLi uius ait in odyffia fimul ac lachcymas de ore noegeo deterfit.i.candido.FONS uitii amp;nbsp;periurii.Tranlla* rio eft cum fontem didt:quafi ab eo uiria amp;nbsp;periuria originem ducant.AFFArim conficiam, abundead interitum perducam.hoc uerbum a græds accepimustilli nan^ in eadem fignificarione aphatos dicunt Diofcorides depfeudocafia.ta-Ti äeTigk-x» vpeuÃoKcuna iÃaTOa.SI TV in legione bellatores cædis. In legione in exercitu.AT EGO in culina aues.fubaudi cædo.IAM iam concipilabo.compilare ficutex pilare diripere eft.Nam in ufu fimplex non eftutaqj a concidendo amp;nbsp;compilando compofitum fecit coli cipilo.Q_VlD tibi huc nerio e.q fuit cd ut hue ueneris frequés Plauti locutiomt uerbalia nota cafus fuo rû uerbo^ afdfcat amp;nbsp;eâdé cóftruóhonéficut mox.Q_VlD tibi hac aditio eft:qdribi hac notio é.i.qd ha buifti ut adires amp;nbsp;nofeeres hâc.FI manu uiceris.fi uox eft cóténétis.italt;$ eu ftomacho ,pnuntiadu eft. Le gitur fi manuminieceris.i.tangere aufis.VEL ire dû faluo licet.Ceffo inqt ego abire dum faluus polfunu ^ ''âquot;w ATE iam Ibleas Vtfingat phronefiû ex partu corpus oblaguefcere domuingtedif utgefeat.
â Stratophancs aut fecu ingemifeit ob ingrata munera amp;nbsp;fe dcftitutu.Q_VID mihi futu^ eft- i-^d facia.EST hoc peius/potnc dici qcq deterius.NVM qppiaauap :æ^^pôt ne qeq ta auaruî iueniritq mulierauaia é.VERbû fat é-nolo pluribus uti uerbistuno cótentus ero uerbo.
-ocr page 195-TRVÃV.
VS mane dudû.ftrabax adolefccns ait fe a patre accepiffe pecunia népe ab co q debebatpri ob Oues tarétinas ait fe ea pecunia datup »meretricixque excipit blade aftaphiu.PRANdio. ad pra diu.Q_VID eu uelit.q fit ca qdeu qrat.CONdo î crumena.mira breuitate qd'aftu fuit narrat: ihil defit nihil fupfluat;qd',ppnû narratóis cft;amp; îmutatiôc dignû eloquiû.MARS meo iratâ patri-Cur aut iratus ftatim ondit qdfubiûgit.NAM ones illius haud löge abfût a lupis . mars.n.direpti ouibus fauet:lupus natu aîal ad rapiendü.Lupa meretrix didóergo fi pecunias dâdæ lupis uidenf a Mar te rapinn cuius rutella funtlupi.HOCidu.i.hac pecunia.EXPOnâ.educâ.fubaudi alios amafios. ERA dicare radidtus conucllere.EST certum.i.eonftitui.COMprimis.præcipuè.TA TEC quis.uerba qua: fq lent did cû filentium folemusimponetarepentino alicuius acceffu cómoti.Q_VlDiftuc alienum.Quæ tes tam aliéna eft.MI S IRAbax.blandif aftaphium quia fua bona dilargitur huic meretriculas.
zWv IRVM uidef.ftratilax mirat qd fit qd ftrabax non redierit rure:fed interim uifà aftaphiô amo Ãla uifco captns efttamp;apudipfam ob fermonis barbarie pene habet ridiculus.lN CORruptefd I I Wua.i.in hanc meretrice apud qua corrûpit.ME INclamauit.Coargnet lephendet.NOuos oîs mores habeo-i.easpi ego quoq; amore rapi.IN urbe crebro cóuenio. côuenio pro uenio cópo fitû pro tînipIici.FACTVSiam lu cauillatorprobus i-q urbane uerbis cópunga cauilari.n.eftqd grasd fcoptin dicut amp;nbsp;cauilatio fcoma.ISTAEC ridicularia.!.urbana difta q ad rifu moueant.RABOné habe to.deeft a ut araboné dicat:ideo aftaphiü irrides.PERU rabone qua elfe died.quid ego potuerointerp tari quid fit rabo.HANC bellua.tndet ftratilax hanc bellud hoc ell hasdum agnumuel quiduis tale: qd atabonis loco det:ideo aftaphiü corrigit.Q_VIN tu araboné dicis. Cur no uocas araboné.ITA fado lu cri.tmefis pathos eft:quia lucrifado uerbü unû eft . VT pneftinis caena eft ciconia. Hoc dicit ex ciconia fordida cæna eft.præneftini tn ea tanq lauta uefeuntâta ego in raboné pro araboné dixi:pro codé acd^.-pitur.1AM iie.fubaudi incipis elfe truculétus. IN TAbernä ducor diuorforiâ. Qina taberna a ueteribus nô domûcula modo dicit ira appellata qd olim tabulis eöfterneret ac tegeret ob tegula^u inopia: fed ét ubi^iatores folctcórnorari qefcédi cd.Ideo adiecit diuorforia.MALE accipiar.qa ibi abfumd pecunia .
EQ_VE gnatus eft.Diiiarchus adolefcens ftultus iuuenis:ut cito gaudibundus ob id qd militi euenerat quid ftatim mail imincat no cogitas.LAEtitia di fteror.pnimia lasritia diftrahor.
VNciauit cyamus.græce cyamos:latine faber.ferui tarnen nomen eft.DEAmata.ualde ama⢠.MAgnæ melliniae mihi.i.magnas fuauirati.a melle id nomé.MEA pilla eft.hoc ptouerbia-liter diftum.In mea eft ludus poteftate taq cuius eft piHa.Q^VIA pereo.ideft mea bona abiicio. Q,VIS catintroiquis ingrediatur omnia agam peario.peibus contendi ut tranfigdomnia ad uotum meum. LEPIde efficta mea hera offidu Aftaphiü domo exiés a phronefio miffa dinarcho occurrit co monefacittç eu qûo intra ædesrecipi nó poffit.At neqdé obfonii qd miferat parté pór indipi ïfci:amp; perinde qua fuerat de milite Iætus:td ftatim triftis euafit:qdiuxta fui fnîam ininime exci L pcret.EST dütibiin manu.i.inptâtc tuahabes.EIOBfecundes.i.agasex eius fnîaamp; affentia-nSiPROme ucnuftaté.exhibe ci fpém amp;nbsp;formâ.EGO. intérim hic tetricis pfidebo.i.cömoditatibus ruis' implédis:quéadmodû aqua irrigua hortos recreat.retricâ.n.aquâ amp;nbsp;cato amp;nbsp;alii ucteres noîarut qua hór ti irrigant.DVM fic faciat domüad te exagogâ.i.eduâionê-Et quéq ? qui mittit iftüc ad nos. i. qui nos muneribus cumulat.ftn autloco mittit fit interit qui amore perit.ME A refert.fubaudi fcire.NVNCmu-â fcæ intus.i.alieni ut recipi noffis.BOLOS aliis dat.i.aliis inferuit.S VMmâhét.i.fümû pór. IS EST fun dusnobis.i.loCo fundininde noftros habemus reditus.THEcisquo^ ét lamentando paulam fecit filio. Tethys prima fyllaba loga exiliqifecüda afpirata cü y amp;nbsp;produda cuius genitiuus tethyos uxor occani, latine falacia appellata cuius oceanides qux amp;nbsp;oceanirides dicunt a poetis nymphas filiæ.at thetis prima fyllabaafpirata amp;nbsp;correpta fecunda exili cü i latino cuius genitiuus thetidos ex nereidibus quiquaginta nymphis una pelei uxor achillis mater:filii achillis cu rnorté audiuiffet lamérata eft:fed eu irrita fua effe fentiret iamentationem:in lamentando inquit filio paufam fecit.hoc eft non perfeuerauit diutius lame-tando quia qd facium erat infectum fieri non poterat.ita tu fi bona tua tu ipfe abiecifti iam id inferum fieri non poteft.ftultus es ergo fi poftules facere infefta quasfidla funt.INTRO ad uos mittarfpro intro mittaraduos temefis.BENE fit tua uirtute.ideft bene erit nobis ptopter tuamuirtutem.QVIBVSinui detur rem habent.nam ob rem.i.facultatem pariturinuidia.ITIDEM ut acheriinti.ideft in inferno fup-putatio eft eorumquae accipiuntur:non quae dltur.qma nihil datur. AD TE quidem.i.intro in domum tuam.OPEriri.expeda:quia molentia fuerit fi experiaris.Q_VAE in me poteft.plus q poteft.i.quæ maio rem in me habet potcftatem q concedi debeat.STRIdia dixti nerba'at^ médacia.Verba protulifti: qua: praeter ftridorem nihil haberent mométi.INAnia amp;nbsp;uana.Ideo autem hoc dixit quia nihil promittebat cuncta enim putauit aftaphium uerba nihil effe nifi ea modo quae aliquid pollicerentur. LVDOS facta .⢠ideftilludam.Q^VAdrupIus.ideft ueniemus quattuor in te irrumpétes.SVPpofitrix puerum, ideft quas' fuppofuifti tibi puerum alienumtquem tuum filium uideri uoluifti.Dedit autem huic uerbali nomini ca* fum quem exigit uerbü unde defcendit uelut fupra facere Plautii fæpe admonuim^. NEC mihi adeft ad' alitipenlidmon habeo apud que mea uerba péfitanda fmr.Q^VOS capidi calceos.,puerbialitcr diftu. un me calceem,i-polfim damna mea refaxdre.CONceptis me non fadurum uetbis.i.iure ititando adattis.
-ocr page 196-SI STImuIos pugnis caedis.amp;hoc proncrbialiter diftum. Contra rem inquit meam fecerimÃcut fi pugnis cædere ftimulos uelim.ALTEram tonftricem huius.folebant-n.pnfd mulieres tonftrices adhibere Ut nue mulieres.quéadmodû Dionyfius tyrânus ficiliæ filias luas fibi habuit tonftriculas inqt Cice.MO DO timeo.hoc dicit quia filiam eius dinarchus uitiauerat cuius filiû fibiphrondium luppofuerat.
GON tibi maledicam.Callides cuius filia erat quæ filium peperit quem fibi phronefium pep; rituerba habet apud tonftricem fuam amp;nbsp;ancillam quas arbitratur conficias elfe, habet in quæ' Ilione ut uerum excutiat. VT ANImo meoft.ut cerifico.SINE malo.abficg tormento. COLV' Vbrino ingenio.i.uenenofio ut colubræ;uel quia ferpentes dicuntur binas habete linguas. AD TINtinacuIosuoiris uos educi uiros.ideft qui nos tormentis crucient amp;nbsp;qui in dorfio ueftro flagellis tin nitus fadant.LORAledût brachiad.loris brachia fiufipenfia fiunt. ETIâ num.Infiuper.INTER uos figni' ficetis.i.fignum detis negandi uel aiendi.CAPIta rerum.i.originem.CONcinnas ordo ac fenfius eft.ex eo quod refipondifti medicaris liuorem in ficapulis tuis.i.efficis ut liuor ex uerberibus excitatus remedii! habeat.Q^VI dare.pro quis.CAVE nifi quod te rogo.fiubaudi refipondeas.SVPPOfiuit. taq filiutn libi habuit.MATRES duas habet.idco beatus quia matres duas habet.VIR erat.quia iquit uir erat plus potuerat.NVNq te qui facere.nunq potui facere mihi uiri nomen aperires.LAPfdeus fum.Dum audio mea aperiri facinora conuerti mihi uideor in Iapidcm.Q_VAM mox nominet.q primum dicat me deji quiffe.NEQ^VE uiuus neq? mortuus.ut folet Plautus fpeciofus affeftuum effe expflbrita eleganter exp fit dinarchi metum ob adulterium.DVCI fponderas.pro ducendam fipoponderas.ANImi impos- Qî'j animo eram immutatus.INMVtum quippia conferri.i.in uinu culpam regeri cum interrogatum refipo dere non poffit.SIVE fubbibit.fub altero alterum bibit. SIVE adeo caret temero.i uino a teneda enim men te humana temetum ueteres dixere-MVLta mihi adeunda obnoxia.i.quibus me obnoxium faciam planecp fubieélum.CVLpæ compotem.i.culpam fubiuiffe.REVS folutus cauCim dicit.Qui fum reus et no ulftus dico quid deliquerim.M!Tte illas-aferefis pathos pro omitte.TV ES ptor.mihi. eris loco pw ris.quoniam tuam filiam uitiaui debeo ut leges poflulantea quoq^ uxorem duccre.HAVD manfifti.no expeftafti ut ego earn traderem.MVLftabo bolo.i.iaftu fiumpta a pifcatoribus tranflationeifed per borium dotemintelligimus.SEX talenta magna.Quæ lingula pendunt nonaginta Iibras.FILIû illinc.fab audi a phroncfio.NE ISTA llimulum longe habet.i.propinqua mihi eft cum ftimulo.
^^ '^LITEta amp;nbsp;lutea eft meretrix.Icribendum blæteta na licet blitu dicatur a græcis holeris fpeciet b JUquæ nulli cedit utilitati.nifi ut paulum modo dtet aluûtquia tame graeci folent biætia appel;
J^arc offendétia pfertim pedes amp;nbsp;pinde mala.melius blæteta.blætes liquide fpecies caldaméti difta quod offendat pedes.Nonius tarne blitea legit qui iquit blitea inutilis a blito herba liusufus.Plau.in trucul.blitea amp;nbsp;luteta eft meretrix.Laberinsin tuca bipedem bliteam belluam.LVTEA non a colore Juteoffed a luto ac fi lutofam dicat.IN Vlno.in conuiuio.NAM mihi diuidia.i. molcHm⢠VLTAM male.Valde excruciata.ET liberi.Iicet enim unus effet dixit tamen liberi.Idannotauit Aulm felius in noftibus atticis de uno ueteres dixiffc liberos quemadmodû amp;nbsp;gracchumin oratione qua h^* uit a populu dixiffe ondit.QVf fuis tutore me adoptat bonis.facit ut tuear bona fua qaei'^ filiu tueor⢠VT PLAniloqua ei.apte réptuIit.PERfugiû gerit.cubile aliud hét quo fe recipiat.IN RE mea.Dicjm ex re meaün te mea,i.ad utilitate mcâ:at ab re mea ad dânû meû.MILES circùducif.i.fallif.SPES alam efflaucrit.i.fipes erit intermortua.AMIcus mihi efto manubiarius.manubias ueteres dixerunt peenniN de pda exafta foret.ero eris tu mihi amicus manobiariâîqm habui pueR tanq pda amp;nbsp;ob puep : a mili^ hebo bona q amp;ipfa quo^ de pda lunt.FVTAtim.i.pfufim;cuius cópofitu côfutarc;antiq lutare dicebat OMné comemoralli ré.qcqd eet i re expofui.VBI amici ibide opus.Vetâadagiû trita côfuetudine niut patû.HOdie tm tenet milité.i.occupat ap me milité.MAGE amo.magis fimulo amareJD quoq; cupio îde auferre.i.rapc ab eo.HAVD multû appet-licet inqt multa a multis auferamâ^:q abftulerim^tn no ap' parét.SINEad eu ipm adiré hue.qa dixit aftaphiû puer adeft puetimépe miles fine inqtphroncfiû puc^ adeat.HAC rcfta.fubaudi uia.SI TEneä.p fi tenuero.NE iftii ecallor hodieaftu cófeftu fallaciis uolo.ie fus é.ego hue hodie uerfutia mea côfidâdn meaq; uola ptâte fallaciis meis:qa uidet fe difipoliatu iri pu® lo.Caufyn nulla fore arbitrato ab eo rapiendi nifi rantifper quoad apd fe Dinarchi filium habuerit.
~*'U O MIHI amarc.hæc fcena cotinet militis babplonii meretricu aftaphii amp;nbsp;phronefii rullici^ co ténócsmbi rufticus muneribus milité fiipare cotcdit.EO.fubaudi ad arnica phronefiu. MlH* arnare fero luppliciu.i.amori meo fero cruciatû.DAMnis.ob dâna q fubeo. dânû ut ait V^o ^^gt;Qademédo qa démuni bona militis.ILLVDaccepté.fit.i.gratû mulieri.PRIVS qdperdidiqO ante amifi.HOCaddâ infup.cæteris dans muneribus hoc adiûgâ.NIMiû fcæuis.i.nimiû dura es amp;00 da:qgt; graeci dicüt figæon nô modo finiftru:fed ét crudû -Xîmitte fignificat.apud Sophoclem tcucer îais ce maftigoforo.2HAoCT2ï aiz3i eati cKcnov cKAuatopoTojaci.VTREM habeat ueteris uini.i.qtû in utre cótineri pót.LARgiter.i.abüde,p large.CVNIS icunabulis.omaméris cunajz. VT alii educier.i. aü-ua educere ét educare fignificatmt frequétiffime legit apud poetas-QVIilluc exefficias opus.ut hoc ipfuw qd' dicis opus eft tranfigas.AD OMne manusiftæc pofitæ paruftjftæ inqt manus pofitæ fiuntadoéq« pape cll:amp; oé pagi fuficipiût.TERItur dies.tps amittit.AMÃris pauxillo.ob pauxiUû amotf pdidi-CAt
-ocr page 197-TRVCV.
tcR£.i.iu cætcris rebus.CORmptus fum fitu.i.inertia.Q_V AM mc^interrogatiue legcdu eft amp;nbsp;cu doma cho pnunnandû.ADEST amica.fubaudi phronefiû inqt milieus.HERde uero feriod.uere tu qdé dicis de me ac fentis.Q_VANtjego tibi uideotftultus.qppe qa rufticus fû.GAVdere alioq me uolod.me me oblettarc.HEVS tu.dicit militi.FACE gaudeâ.fac me oblefté.MORtuû hercle me duco fattcis.Mortuu dixit pro moriendû.nâ mortuus pro partidpio pteriti ponit tanejfi dicas qui mortuus eft ut auditus eft. ABSTIne hoc muliermanu.ab hoc abftine inqt ne hue attingas ruftteu ⢠IN MAcheta, in enfe: nifiinqt hoc feceris amp;nbsp;muliere te amp;nbsp;milieu obtriicauero.NIHIL fan farius eft miles.Vatro inqt fatur is qui primu homo fignificabilc ore emittit uocé:ab eo anteq ita faciunt:pueri dicuntinfantes:cuid faciunt iam fari. Cum hoc uocabulojK funilitudine uocis pueri ac fatuus fari id diftii.Ab hoc tepore qd tu pueris eóftitu ant parce fando didû fatu amp;nbsp;res fatales.Adhæc eandé uocé qui facile fantur facundi diftiiqui futurapræ dininando folent fari fatidici didr-i.natieinari qduefana mente fadunt.ut græci efato dicuntmoftri fatâ eft ab illis ergo noftrû defcendit. Ait igit rufticus farius é o miles tibi nihil fari.i.non ftrepere uerbis à c minitari fi modo uis amari.Nam auto poteris efficere ne amet non ferro.Q^VI malum, quo pafto mala hora.BELLAi.pulchra. AVT ea tu es.i quo modo ea es quae es fpeciofa cum ames holem iftiufmodi i.rufticum.lN CAuea dixit hiftrio.i.in theatro cum poemata recitantur.AD SVVMqftum callen i.cali di amp;nbsp;aftuti funt;fapiuntcg ad fuum lucrum.ET FAftidiunt.i.faftidium aliarum return capiunt.TAMhot ridum atej fqualidum-fitu amp;nbsp;mbiginc oppletum.ClTVS bellum init.propere cómitrit praelium neuere um.DEDlSTI filio cibaria.i.mihi non dedifti aurum;fed alimentum tuo ftlio.SERVA niaticum. i. qd in itinere impendas.IDE TVIS deliciis tuom.i.quod habes in deliciis da illud quod iam tuum eft.Nam dedifti meum hactenus.AB AVO eft qd idem diftum.proucrbiahter hoc diftum.Nam qd iteratur fæ -pius dicitur ab auo didumzquia quod antiquum eft fepius diftum.SEMPER fert campas.quæ fint cam pæ animalia;diximus in trinummo.OMNlS intromittit.Deleftus uirorum inquit non eft: fed quecuqj uel foediffimu admittit.IAMmagno.pro magne uel pro magnopere.VAPVlabis.fubaudi a me.STVL tus ateg infanus damnis certant.ftultus dicitur imprudens uel aliquo affectu uehementi concitus.Infanâ autem furore correptus ut paradoxon illud Ciceronis omnes ftultos infanire.IdemHor.in fermonibus oftendit.DAMnis certant;contendunt inquit inter fe uter plus damni faciat.AGE prior tyro. Tyronem nonum hominem miles rufticum uocat:ficut luue.noftertyrunculus inquit per quem uoluit rudem fi-gnificari.SOLVE zonas.Admonuimus fupra marfupium zonis alligatum geftaffe ueteres.zona græce Cingulum latine.zonyo enim dngo.PECVA.ab eo quod eft hoc pecu.Offendimus enim fupra multis dici modis.AD HANC.fubaudi phronefium.CRVMEna obligata.marfupio uifto.VTDISTRIN-xi hominem.ideff deduxi adid ut moliri ulterius non poffit.Q_VlD hoc.'âinterrogatiue legendum eff; quideff quodfacias.ISTVC habeo.fubaudi quod det ifti miles.HOC expedo.fubaudi quod daturus é ftrabax.EX MEA fentetia.ut ego quoqj fentio refte feceris fi non permittes tuti a milite leftu occupari. SI Q_VID animati effis facere.fi qd habetis in animo qd uelitis.FACIte ut feid.utipfa quoq; intelliga.
Impreffum Venetiis aere amp;nbsp;impenfa eruditi uiri Marci Firmani.
Regiffrum huius operis.
A.b.c.d.e.f.g.h.i.K.l.m.Omnes funt quatemnpnrter.K.I.m.qui funt terni.
CVM GRATIA ET PRIVILIGIO.
-ocr page 198--ocr page 199-irRcuerendiflimo in xpopn Fricifco Marcello Potifici Tragurino Bernardus Saracen'â / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Venetus«S.P.D»
gt;^ iAftigatóes f Plautiinfas:necnó Enarratóes pfuldoétiffime nobifcü cuipotifTimü idicarem^tcui^fince^ prudes ac doAû fubireni 'âiudiciû:ai'o aliqdiu reputâtibâ no bis occurritnemo:qué apd ' nos tibi pferédù eé exiftimareni'â:fiue Marcellæ domâ multis anteferédatfiue fâélifïîmæ religiôis nfæobferuâtia:fiue doétrinæ eximiæ acerrimo iudicio:q oîa mété meâ pri^pédulâ cofirmauerutrflabiliuerut : Vt minie dubita lierim tibi eé deftinädas has lucubradûculas i plautias comoedias Ãôgiufculo tpe pfedlas: Qd'domeftids curistmultifq; anxi^folicitudimb^citi^nd potuerf qipe cupieba trâfigereî Qua: fi tibi placuerit uiro nfa hac aetate no liberaliaiomdà métis magnitudfetac religidis cultu:fed ét doélrina eximia:ac^pemodü fingularimdparu me^fedflè putauero: qq fen tio i re eiufmodi q difficile fit laudé^mereri plautinas polliceri caftigatóes: ubi tot nó mó in uerfa ucrba Sippoftere pofita fütifed etiam tot uerba deficiat. Sed qd ego uerba memo réreu nd md uerfus dimidiatiinuenianfifed ét defintintegrimee uerfus md: fed ét Scenes integraeiatqjadeo ét dimidiatae Comoedis iâ pierint.Adde porro tâta poets ren: caliginé ob icognitâ uetuflaté:Vt Sifenna tâtus inq autorit Vatro:q undecüq; doctiffim^e a doz ftiffimis diÃâmc dû Donatââ:Serui 'âïóó plaeriqjalü grâmatici nd pa^ inuigilauerint: ut no bis Plautii ex incognito cognitu faceret.Quâobré cü hstipfe mecü reputaré ex ipfa ^uin cis mole merito pftiti dubiâaliqdiumü hoc onus mihi eé fubeüdü céferé. E diuerfo cü ex buiâautoris cognitde pfpiceré eximia qdâ multis emanatura utilitatéiputaui labori minie parces hoc onus nd omittédûiut fi ét q noluerimoîa ipfe mihi pilare nd potuerim: pbabi le tn uifû fuerit attétaffe me pnordaliqdq? modo mcohafleiqd' alii fortaiTe perficiant. Vi début per nos tn eruditi plura médofa uers ledlioni red dita:in fuâ quéqj decuria interior tu tore cohercitû:qui prius nullo feruato ordine uagabaftSideniqjnd mediocré pftita fu/ life a nobis diligériâmt Plautinaleftio iuuaretquot;.Sales quoq j ac iocufenfufqj iueüdifiimile pidiffimi poets ïnotefcerét.Quâtû aut laboris in hoc impéfum fît:flarim in fidte teflatü uolumus.Nam ut quiuis nofcere facilius queat quid médofüiqmd emédatûtemendanz düue:proutcuiqj pro fuo arbitratu id integrû reliquimus: Plautinas cafligationes flatim inipfo operis ueilibulo locauimus:qus(ni fallor)funt omni ueritate ueriores:Pauculis dû taxat exceptis : quæ non tam mendofa q oïno cognitu difficillima ex antiqtatis Maieftate üifa funt.Qux fortaffis una cü aliis fuiffint enodataifi uel in aliquéemédatû codieé ineiz diffemusiuel nifi tumultuario magis q accurato ftudio æditiones nfas mdob nfmhinc ^ pedié difeeffû ad oriétis partes maturarem'â.Percurres igitquot; Pdtifex reuerédiffime has nfas cü Plauto lucubraciûculas(î re hac.n.te hoïem doóliffimüïeloquétis ftudio ac laude emi nététprudétia grauiffimmreliqfqi uirtutibâinfigné indicé mihi cdftituédû ratâ fû)In qbâ fi qd rede didû uiderismd id mihi foli tribui cdtédo:Cû nd ex mea fedeminétiffimo^ auto ru fnia cûda ferme ^tulerî. In q te ne qdé uete^ ét recétio^ quorûdâîamp; eo^ pferti q Plau tinas delitias fedati fût nd puduit fnîas feifeitari. Et î primis Georgii Valls uiri clariflîmi: que nfis tpibus bona^ difciplina^ oîum ærariü dixerim:cuius céfura nihil é graulâ . Si qd aût minus ornatû:aut nd oïno enucleatu cdpereris:aut forte incuria omiflu.(Non. n. pot Lippus qtü cdtédere Lynceus)uclignofcas uel emédes:csterofqj moneas ut fi qua habent in nos feruidâ mété regant.Qui fi forte liuore agitati pftreperint:tuaorationecompefces. Quaq nihil moror ^ fi quid boni fadû fueritbonisnnuideât nd boni. Hsc aût fi tui acet umi iudicii ftabunt incudi:nullius formidabo Rhinocerotis nafum«
-ocr page 200-(TBcmardi Saraceni Veneti emendationes in fingnlas Plautinas comoedias quae feptingen tæ ferme funtnn quibus etiam caftigati funt errores interlocutorum fere quadringenti.
|
CTEx amphitryoc.Ex ^)logo. Etia hiitriones anno cu^fcenio Nanio cum profeenio Amphitryo natus argis Natus argus Exnonio Ex fcena qui me alteri qua ex pûfti errores iterlocuto^. ii. Sum uero nema uerbo Sumueeo uerna uerbero Nunc uero mihi in mente fuit Numero mihi in mente fuit Vtfalui potiremitr domum Vel domi:ut ex eodem nonio Q_uem in mentem uenit.'â Q_uom in mentem uenit Illic hô uolt hoc denuo pallium dextere legendum texere:ex an tiquo codice:hic locus per i cu-nam omiffus eft: de quo habe* da erat mentio in comentario Ex fcena beneuale. Ne me uxorem præuertilTe dica Reftius dicant Ex fcena age i tu errorîter. i, Dabo prognatum patre Dauo prognatum patre Ex icea lati puazerrors iter.iii. Rumificant probam Rumiferant legit nonius Mihi diuino quicq Mihi diurni quicq Quam habeo qabeo Ofculu detuli nbsp;nbsp;nbsp;Ofculil tetuli Ego eni uero nbsp;nbsp;Nego eni uero Ex fcena durare nequeo Fafta inferia re acclamittat Reftius eife acclamittat Ex fcena dapes atq; opes Alterum alter apprehendit Alterum altera apprehendit Ex fcena bono animo es Tu grauidam ita fecifti Tu grauidam item fecifti CEx afinaria ex prologo Caue modo ne gratis Sunt qu legat granis: ud graxis Macrus uortir barbare Marcus uortit barbare Ex fcea ficut tuu error iter. i. amp;nbsp;duo ibi repofiti uerficfi fuo loco Tibi non efle credam illa.'â Vel tibi non eife credam illam Luftus illex e Vel le.ftus illexc Ex fcena ubi ego: error iter.i. |
Uinftum rur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vinftum rus Memeinfio percontaris.'â Me me infir percontarier De ædis demonftraui Et asdis demonftraui Neeg qua facie fit focio Neg ; qua facie fit fcio Ex fcena ut demonftrate error interlocutorum .i. Nofterlaurea nbsp;nbsp;nbsp;Vofter faurea Ex fcea qd hoc:erroref iter.vi. Ad mala rem nbsp;nbsp;nbsp;At mala rem Q_ui latere conteram Qui latera conteram Argétû mihi eft. Mihi des Proficifci hoc dixerimus Profefto hoc dixerimus Ex fcena nequeon ego Qui deludunt derideris Qui deludût deties uf dedideris Si moritur mater tuaf Si moritur mater fua Ex fcena perfidix laudes er-* lotinterlocutorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.i. Quum noftris licophantiis Cum noftris ficophantiis Virtute ulmorum freti Vel humerorum uel armorum Puelli quæ male fecifti Duellitj male fecifti Quafeabfente q»feabfentc Ex fcena cur me retentas erro res interlocutorum .ii. Mox fi uoles manebo Nofte fi uoles manebo Ex ædibus delegit Vel ex aedibus abegit Vides meam ante mergere Vides meiam ante mergere Vel uides me amantem egere Vel uides me ia terra tergere uel terere At^ orare meum Atlt;5 orare mecum Circundator quæ me bracchis Circundatoo ^ me brachiis Nâiâ calcari qdrupedo agitabo Nâ ia calcari qdrupedé agitabo Huius quidem matri Huius qui dem matri Ex fcena agedu error îter. î. ex qua expunximus uerSculu ibi non refte pofitumiPatrem hanc amplexari tuum: Quod ilia autem fimulet Quod ilia baud fimulet Confurgat Cum furgat |
Ex fcena ain tu meum uirnm errores iterlocutoys. xviii. Plures repofuimus uerfus i uetu fto codice adiuetos q prius no extabat in neotericis codicibus lain fixo lam faxo Animo fecit uoluptatis Animo fecit uolupe lt;E*Ex aulularia:ex arguméto Auto uxoreamp;filio Auro uxore amp;nbsp;filia Ex fcena pfagibat error iter.i. Natenetpre nbsp;nbsp;Nade teneq« Ex fcena pong obfonauit ef' rores interlocutorum â 'gt;â Hæc mihi te ut tibi nie æquum eft credere credo Vfhæc mihi tu uttibi meæquu eft credere crede Ex fcena tace nunc iam Stultus amp;nbsp;fine gratia es Stultum amp;nbsp;fine gratia eft Ex fcea narraui errores ItenU' Vbi legit ' carinarii:funt qlegant Caltuarii. Et ubi molochinarii Mollicinarii Ex fcena nimium libenter cp rores interlocutorum nbsp;nbsp;â¢â**⢠In fcena hoc eftierui facinus loquitur perpetuo ftrophyins non ftrobilus:item alibi : ftro blit imiror:amp; meu ftrobilunn Legendum ftrophylum Ex fcena foras lumbrice Iam huneperfreutari Iam hunc perlcrutaui Ex fcena quis hic loquitur Curro in qias nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Curre in uia Vt quid huius ne fit feiam Vt quid huius rei fit feiam Ex fcena di immortales erro res interlocutorum â¢^â Video ego nunc ftrobilum Legendum ftrophylum Quin ego illuminueniflc dico Illiinueniffe dico (fEx captiuis ex prologo Quafi pilas homines 'habens Legendum habent Ex fcena aduorteanimunuer/ rores interlocutorum â¢*â Quam cupio ut impetet Legend uni impetret |
|
Aemulis Jam odum eft' Ec malis iam ocium eft Ex .fena di immortales error interlocutomm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Ex feenaiam ego reuortar er rores interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;ü. Ex feena quæ res uortat bene errores interlocutorum, ü. Effe pignus delideras ElTe pignus deferas Ex feena quo illum Iftæc morbus nbsp;nbsp;nbsp;Ifthic morbus Sed hoc prinium expugnare ri. bi uolo Expurgate tibi uolo Dearmatus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deartuatus Scelefti capti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vel captiui Ex feena qto in pedore: errogt; tes interlocutorum. ii. Dentilegos ois mortales fadâ Vel denrilocos potius Pliltando Pultando Ex fcena age tu Nec gfpopoas nbsp;nbsp;Ncq? fpepóas Rebus tuis feceris meliufculas Vel res tuas feceris meliufculas Tlicodoro medico Theodoromedi: (TEx Curculione Ex fcena quo te hoc nodisrer^ rores interlocutorum. ii. Hoftium occlufiffimum Oftiû oculiffimu Exfefto Nempe huic lenoni Nempe huic leoni Quid ahpoes ucneri a ietaculoÆ Forte qd anpoes ueneri ietaefi.'â Ex fcena flosueteris uinirer. ror interlocutorum. i. Odorpræ tuo nanfea eft Legendumnautea: Ex fcena placide egredere Nam fiabfim aut recufem: Nam fi abfim baud recufem Nec poterit dum licet Nec potitur dum licet Ex fceapalinure error ker.i 'i. Vtfit paratum prandimiu Paratum prandium Coniido fomnum Conilcio fomnium Suppone tibi Velfuppono Vfuft Vifuft Ex fcea date uiaerror iter. i. Sifmftuleta eft da obfecro ut ob forbeam:quidam fruftulenta Ic gunt:cgoiumleta potias |
EMENDATIONES Necp diem decet me memorari Legendum morari Ex fcena beatus uideor Nó mihi placés Nó mihi placet Clipeatus elcphâtum tibi mache ra difficit Tibi machera diligit Ex nonio Q^uid quod iratus fum Q_uid quodiuratus fum Ex fcena I tu pre uirgo errores in terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iii. Aut male meditate maledicax ef Haud in male meditâtem male dicus es Ex fcena quoi homini Quidem eft Quid en eft.'â Qd* fui iratus Qd * fui iuratus Ex fcena phedrome errores in terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Ad me hic perueniet' Ad me hic peruenit uel puenerit Ex fcena argentariis male Hoccine pafto indénatum atç inteftatum me arripi.'â Atq; in anteftatum me arripi.'â Iam pride quoq; polfet mittere là pride quoq? potuiffet emitter lt;I7Ex Caffina Ex fcena non mihi licere Nifi ruri tu acento mederis Nili ruri tu eruum ederis Ex fcea fequimini comites er* rores interlocutorii. xxiiii. Sopor manus calpitur Sopor manus caluitur Ex fcena omnibus rebus Bibeæs: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bibe ede Ex fcenaunaædepol Atqj amborum ingratus Atcg ambobus ingratis Ex fcena face chaline : ex qua mirinam eiecimus amp;nbsp;admifi mus deoftratam amp;nbsp;ftalinu fe* nem error interlocutom. i. Vn unicuse nbsp;nbsp;nbsp;Vnuillicus eft Vthodie canem amp;nbsp;furcam feras Quidam legunt camum Hicuincunt Hicuincet Cur omne mihi uituperat malo Cui orno magnuad ppat malu Ex fcena fine modo Si ego oc5amoré meu cócredui Ei ego 065 amoré meu cócredui Qui que hac oém ré hetæ mcæ Legendum:quin^ Ex fcena nunc amici Sed facito dum merui aperuor* |
fus quos cantat colax Sed facito memineris a fer uot* Ius quos cantat colax Ex fcena ftulntia magna In mnndufiet Velin mundo fiet Ex fcena nulla nulla errorin* terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Num hero dicis Nuero dicis Ex fcéa uide furin qua coquû admifimus errores iter. pii. Ex fcena nec pol nemeæ Vbi comes effe poffunt Vbi comeffe poffunt Ex fcena age tibicen Numen expertus ulpiam Num men experrus ufpiam.'â Ex fcena fenfim fuper Immo ego iam tenebo Immo ego iftam tenebo Attj huius eft Atcphæc cft Ex fcena acceptae bene in qua non chalinum fcruum fed par dalifcam ancillam recipimus Hic pardalifca effet Hic pardalifca efto Et ubi prius celato legebatur Legimus fpeftaro Ex fcena neep quo fugiam Tantû fraus atq; ego flagitio fu pcrauimus nuptiis noftris Tantum fadnusartj meo cü fia gitio fup additüft nuptiis uns Eft opere auribus accipere Eft opere pein auribus accipere Ex fcena memora ordine er* rores interlocutorum. x. Vbi appello caffinam inquit Vbi appello caffinam inq Ex fcena maximo ergo : expS ximus ex indice feruos qui ad mitti non debent Ex fcena ubi tu es lquam mi* rinam amp;nbsp;chalini i recepimus: errores interlocuto^:. vi. Aut mentire hercle nam pa Haud mentire hercle nam pala Hanc tibi nunc rem ueniammi* nus granate profpero Hanc tibi nunc dare ueniam mi* nus granate propero Vnftus nanfea Vnftus nautea CTEx Ciftdlaria Ex fcena tum ego errores in* terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vi. Hæc nifi difciplinaquot; Lepidins:difplicina aa ii |
|
Ex fcena credo ego errores in tetlocutonim. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;üü. Ex feena audire uoceni error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Me matrern cenfeas Ne matrern cenfeas:itcm Vbi dephino Legédû demipho Ex feena rem elocuta error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii' Animum ego indicam Animum ego inducam Si alcefimarchum nö uidestpoft uerbumfi putidum facitorutlo quens ft lenium notetur Ex feena tiift quid errores iter locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.iii Sed his hac ut hac Sed is hac aut hac Ciftellam e mulier' La.Ciftellâ hæc multer quaeritat Arnus era parumper Eamus hera parumper Mala més Rectius mala merx Q^uoi dat negat effe Q_uoi adnegat effe lt;rquot;Ex Epidico Ex fcena heus adolefcens Minafq, argenti lingulas numis Vel nummus reftius Ex fcena rem tibi Modo quidem animo Meo quidem animo Sed opaepidici Nec me emere Nutic me emere Tu te iti priftinum Tu te in piftrinum Ex fcéa at at errores Ãter. iiii. Per myropolia amp;nbsp;laieans Per myropolia amp;nbsp;lanienas Vos uideo amabo Vos uideo ambo Q^uafi no fundis exornata: mul tæ incendat Quafi uero fûdis exornatae multae incedant Croculam Vel crocotulam Gerere maxie Gertæ maximae Vocant laconum Reftius iaconium Q_ua{i retruderet hominem Legendum hominum Nam telo non aeque opus Legerem te illo uel te ipfo Occupatu tibi erit argeiitu dies Occupatum tibi erit duos argen tum dies Ex fcena expeftando errores |
EMENDATIONES interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Ex fcena fecifti officium Decem minis plus attulit Decem minas plus attuli Tibic gauxilium apparef inuenia Inueniiam Bene ambulabo Bn ambulato Ex fcena honoris caula Diuortuntmores uirgini longe ac lupe Vel haelupae Ex fcena caue praeterbitas Tibi addam dono gratias Dono gratis Non nouille me cam refte amicam polle Nó refte.fed rere Q_ui omnium legum atq? iuru hftorcondiftor Qui omnium legum atqjiuriu fiftor conditor Ex fcena fi quid eft hominier ror interlocutorum. i. Neqiea nunc ubi fit nefeio Poteft legi:ubi fit fcio illi hofpitio ulusinuenit Illæc hofpitii ufum inuenit Sinis efthoc Sin efthomo Quid quod digitus te turbat Vel lege titubat Fac uideam fime Fac uideam fitne Ex fcena quid eft pater Perii auftrum perculi Legerem plauftnim perculi Ego illi faciam ut fiat diem Vt fciat potius x fcena male morigerus errores interlocutorum. iiii. Socio iuffi adimere pedibus Soccos iuffi adimere pedibus Statin Satin Ex fcena fatin ille Vincere ius eft Vincire ius eft Solutus aftoalege Legendum alliga Ipfa res decet tibi Dicet tibi Aduerfaiftii Adferuaiftu CCTEx Bacchidibus Ex prima fcena: errores inter-locurorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yiiii. Ex fcena iam dudum Stultior eft barbaro potio Stultior es barbaro putito ex fe. Nemo ergo tibi hoc apparuit Legendum apparauit Hic uereri perdidit compedium Vel hicueri perdidit compediti Ex fcena herilis patria |
Venero quxte Vencroregri qad epiftola mnefilochus niifit Que ad epfam mnefilochâmilit Ex fcéa miice ex qua charinû eiecimus.errorcs îter. if Si agit pelio Si agit uel agitura pellor Ex fcena ibo in piræeum erro res interlocutorum. üf Vulcanus fol luna dies Reftius dis q dies Tine hec nulle erit Trinæ hænunc erunt Ibi aurum accerfere Ibit aurum accerlêre Ex fcena multis modis Cum obiurgato eft opus q obiurgato eft opus Ex fcena nunc experiar errores interlocutorum. if Ex fcéa parafitus ego funi pue rum loquentem exclufinius Ex fecua quid iftuc. Non idmegato effe ituram Non it:negato effe ituram Alium ille amat Legendum illa amat Ex fcena petulans Digna eft Digna res eft Ego aliis incredibile Dicendum incredibilis Hinc Cà ego me his diftis malis Hinc eum ego meis diftis malis Ex fcena nunc hominem error interlocutorum. f Ab hofpite archimenide Dicendum archidemide Nam nili me afpicit Nam ubi me afpicit Cor fperat bus licui aius:uelibus Vel cor lperat;adfuitfi cui ams Quid fi potius morbum morte Morbum aut mortem Quid iftis ad iftunc ufus es con fcriptus modum Vfus eft conferipris modum Ex fcena meam ne hic errors terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f Neue eniceat Vel enicet Si me perite habere Sine meper te here Ex fcena atrides duo errorin terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f Diuina moenium manu DiuinamÅnitum manu. Ex fcena q magis loquentem admifimus philoxenem: amp;nbsp;ni cobolum exclufinius- |
|
Exfccna quis fonitii errores interlocutorum. jû. CEx Macellaria Ex Iccna exi e culina : errores interlocutorum. y. Nidore cupinam Nidore culinam Patiunda eC Velpatiudu eft Ex Iceni recordatus Adminiculum cis clamant Adminiculum eis damnuut Deturbauit texit Deturbauit retexit Ex fcena iam pridem errores interlocutorum. iiii. Veluthorno meffis magna fuit Velut horna melTis magna fuat Neqj unq obtigere polium tegendum obtegere Vbitu comedas Vbi tu commodas Quieg muliere morarier Quicg muliere memorarier Turpes mors pei* caeno codnut tegendu potiusipeius coeno coi linunt. Ex fcena aduerfum ucnire er rores interlocutorum. iii». Moratis uitæ debebas Forte meliuhmorata ee debebas Ex fcena lupirer fupremus er* rores interlocutorum. ii. Qui hodie fefe excrudari me aio poffit pati;,p me aio poffit pati Vel illigahallis triunumoi«ca fubcuntfub halla expunximus uerbuhallis ut fuperuacaneu Nó hoc loge nbsp;nbsp;nbsp;Nó hinclöge Et faciat quid iubeo Et facias quod iubeo Nam metuis potare Vel non metuas potare Ludos ago hodie uiuo pnti hic feni facia Ludos ego hodie uiuo præfentc hic fene fadarn Ex Icena habeo neptune erro, res interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ü. Tetigi inq amp;nbsp;pultari Tetigiin^amp;pultaui pi dcæ^ omnes perduxint Reftius perduaxintud perdant Ãube illos illinc amabo abfcede Lege abfeedcre Ex fcena fcelcftiorcm errores interlocutorum. ⢠Negat quando cogitas Negatfquamrem cogitasi* yi. |
EMENDATIONES Ex fcena melius anno hocter. rores interlocutorum. iii. A meridie amifti cero Amare iani occoepifti Vita q fit brcuis fimul cogita Legendum cogitas cum ironia Ex fcena nue aufculto errores interlocutorum. ii. Latius demum eft Satius demum eft Ex fcena ferui g culpa caret in qua loquenté admifimus gru mioné feruû errores iter. x. Auget ex paufil Ex paufillo Faciunt a malo peculio Fadunta malo peculium Prope teftum habebo Probe tcftum habebo Mo rare hercle fads Moram hercle facis Nec q poffum Nc^ poffum Tetriorem bellum Tetriorem belluam Callidum hoc eft amp;nbsp;li procul ab eft urita male Et li procul ab æftu urit male Faftit Vel faftidit Q_uæfb hercle abUinet Lege abftineto Ex fcena quid ribi Si rede accipere cupies Vel fi tu te accipere cupies Cui fubegit Q^ui fubegi Ego abfte aufim non caue Ego abfte aulim non caucre Ex fcena hic quidem errores interlocutorum. iii. Noui loqui nbsp;nbsp;Nom locum Amicam deftinatum Melius præftinatum Ex fcena peri herclc errores in terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Ex fcena qui homo errores in terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iii. Si arraboni has dedit quadrigen ta minas Legédüqdragita Heus aperit meridie Dic meridies Nam poftq hicædis uiderat Legendumuendiderat At«^ euoca alique itus a te terno Atlt;5 euoca aliqueitâ ad te traio Ante ædis præftabo Ante ædis præftolabor Q^uidagat tranio Vel quidagas tranio Illi hic confugere poffînt Illi hue confugere poffint |
Præfidcre bonæ interbitat ^flio Præfidcbo ne interbitat quæJho Ne occubaffis obfccro arrnati cur fdens Neoccupais ob fecro arrnati cum fient Emunxi hep sEmunxti heft lam iube ignem amp;nbsp;carnem carni fex dreundari Iam iubeo ignem amp;nbsp;farmen Ex fcena ubi fomnum fepeliui errores interlocutoji:. iiii. Q_uocgmodo hominem ad fer uos ludificatum fit Q^uo^ modo hominem feruos ludificatus fit Sictale Sic falue Herile mihi tecum cauedum eft Legerem hercle Accipite huc ad te litem Aedpetpotius Iam minori fdo predum Iam monere fdo prædem Non delinquimus Nos delinquimus CTEx Menæchmis. Ex argumento Ni fe cognofcunt li fe cognofcunt Nam ab i littera indpiendus uet ficulus eft ut ex argumento fi. atnomen Menæchmei Ex prologo Animum defpondit aquis Animum defpondit arg; is Rapide raptori pueri fubduxit fi. des nbsp;nbsp;nbsp;Vide an potius legédu fit:fubduxit pcdes Ex Icena iuuentus nomen Si aperitur hollium Sed aperitur oftium Ex fcena ni mala errores inter locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Poritorem domum duxi Portitorem domum duxi Odorare in lutibili Legendum odore Dii faria igitur nbsp;nbsp;Olfafta igitur Ex fcêa aiæ mi error iter. nbsp;nbsp;i. Erofa fuperas Vel rofam Ex fcena nulla eft uoluptas fer rorinterlocutorum. i. Maior non dicam dolo Maior non dicanuaddo: Diftu faccffas aedis caneas malo Didu faceflas: amp;nbsp;difeaueas malo Nunq praehibentur Nufq perhibentur |
EMENDATIONES
|
Ex feca bn obfôauîîcrrorîter.i, Mcû péniculû nbsp;nbsp;Tuü péniculû Porei ueniniit facri Porei ueneunt faeres Vteat maximain malâ crucem Legendum eas lam ergo haec mandebunt Legendum madebunt Ex feena fine fores erroresingt; terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiii. Sine fores fic'abii nolo operiri Sine fores hc:abisnolo opperiri Cui malo parafito Cui(malum)parafito Q_uafi fuppellex ceUionis Q_uafi fuppellex pellionis Et iterum pjmthia tertiû lyparo Et iterum pythia tertiû olympia Abduciftoc Abduc iftos Q_uam dudum dederam Quam dudum dederas Ex fcena plus triginta Vbi egomet diimenæchmus Vbi egomet amp;nbsp;menæchmus Spes animum obierat me Forte reftius fpes animum oblegt; ftat meum Ex fcca poti ne:crrofs iter.iii. Mec^ ultus pulcher fuero Lego pulchre Cui ego quæ eras hera Cui ego quod eras erammel Cui ego quo eras eram Aedcpol te dediffe inteUigo Lego ediiTe Nec talia furripui Nec pallam furripui Ex fcena menæchme error ingt; terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. In qua menæchmus aduena: non cinis Amare te ait multum Orare ait te multum Ex fcéa:ego ne:Seqre hoc mô Sequere hac me Quam furripui domo Qu3m furripuit domo Ex fcena at hoc utuntur erro res interlocutorum. ii. Ne illa me caftor fÅneratorabx ftulifti Legerem fÅnerato Ex fcena quis hic me quærit Quis hic me quærit Quis hic a me quærit Itaædis In ædis Ex fcena nimis ftulte errores interlocutorum. ii. Et tum degeris amicte Ettux dederis amicas |
Nó noui te cum perthaonesme derides Legerê nô noui te/ turn præter omnes: me derides Vf fie nó noui te.'âcur me derides Idem hercle dica me fanû uis adducere Me.Idemhercle.Mu.duci eum. Me.Sanum uis adducere.'â Ex fcena atætas mea erroreÆ inrerlocutorum. iiii. Arnpula fpe:Ampli* ne pofiules Etubi mfier legit : Lege mulieri Adhominem aliquem loquar Adibo hominem atc p alloquar Euboe Heuhoe Poft autem illi circo filus Poft autem illic hircos alius Titanum prognaû cygno patre Forte reftius cÅlo patre Ex fcena iam neifti Oculi expeftando dolent Melius fpeftando Atijæquû îcedit Diccdû eccû Ex fcena ædepol error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Ex fcena fpeftamen Speftamen feruo bono id eft Legendum id eÃe qmolitum perhibeo ^ molitum præbeo Mecum aut malû prope eft qua do cerufo facia predu exoluet Mecû baud malû f»pe eft qn ac-cerfot fadotuerba aût pdù exol uet füllt conneftenda eu fine fu periods uerficuli: amp;nbsp;dicendum preciû exoluunt:uel exoluent Exeplo feruio Exteplo femio Neqj meum ex hoc faltem dam. no alium eluo amphora Vtqimeum ex hoc faltem epidd no aluum cluam amphora Ex fcena per ego: errores iter, locutorum. Mederi te cuius Me pire citius Cu tu liber es meflenio gaudeo Delenimus uerbum meflenio Ex fcena men hodie error in* terlocutorum. Cui certiflimunft Legerem quin certiflimunft Ex fcena fi uoltis errores inter locutorum. Siinuentus nbsp;nbsp;nbsp;Melius inuentu Vt liber perpetuo utfiem Reftius liber perpetuo utfies CETEx milite gloriofo. Ex argu. Vbi legitur afferat |
Legendum forat uel perforat Erubi quiret Lego quirent Vbi coeli Dicedum coelibir Ex alio argumento Naupafti domum legatus abiit Naupaftum domo legatus abiit Vtnudaret domino fafto Lego fidum At^ in proximo reuertitur Lego diuortitur Ex fcena curate ut fplendor Quem mifera geftitet fratremft cere ex hoftibus Quæ in mileria geftit amp;nbsp;frafln facere ex hoftibus Tranfmitteret brachium Tranfmitteres brachium Affiduo ædis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Affiduo edes Ex fcena ni hercle:errores to* terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0â Nam hoc columnatim poets el fe in audiui barbaro Sunt qui legant porticu barbata non poetæ barbaro An heritatus ne fis In meditatus ne fis Impatoré dicó Impatoré did Ad que homine inueftigando Atçg hominem inueftigabo Ex fcena nifi quidem Quam uxor ad ftabulumiuoc* nis recipiat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;q mox ad fia* bulum iunix recipiat Abi ludis me nbsp;nbsp;nbsp;Abi ludis^ Demrbabo iamâhic ego iUu â^ pugnaculis Melius de propugnaculis Ex fcena inde ignemierrorin* terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â Athenis domus eft ac herus Legerem miles dns eft achcniî Vel miles domus eft herus Ex fcena fatin abiit Rcfta abiituia nbsp;nbsp;Rcfta adit nia Ne^ ifta fe mihi me expurgare Neq iifta finit tibi me expurgare Ne dum abfum multifortito fus Nedum abfum mutet uicé for*, tuna fuam Ex fcena cohibete intra linie Eme mi uir lanamiun ribipaUin Eme tibi pallium Liberis cenferem mcmcrem Lego metuerem Duos infupet uerficulos a ueteri bus grammaticis adduftosm* feruimus fao loco Itidem diuos difperdiffe Legendum difpatduiffe |
|
Verum ubi dies decem continu os iteaftodorum iUas Verum ubi dies decem continuos iterafti domum illos Mortem remigiorem gero Morem remigiorem gero Atq ;ocium refiftit Atq ; ni ocium refiftit Ex fcena quantas res Neq; enim fÅminas odo ex pró pnin urceum tegendum arbitror heminas no feminas Neqjhic callidu exuutî prandiu tegerem haufit non exuunt Aliqua huius feenæ pteriuimâ er tata qidigeret cedipicóiedura Ex fcena rem omnem:etrorcs interlocutorum. iiii. Melius mouerier Melius monerier Et rurfus commoneri Pro commoneri Q^ui ego fruftro Vel fruHror Poftq adhibere auris Vel adhibui Tibi dixi milcs Tibi dixi millies Ex fcenauolupeft Qui ingenuis faftis relponfaret Quæigéuis fadis nô refpófaret Teqjabfe cupituri Teq; abfe non cupiat uti Ex fcenaiam eft ante errores interlocutorum. fi. Patere atq;infta Patere atrjadfta Non hic fuo feminio qqporcu-lena partituruft Quicq porculenæ impartituruft Vi fubleftusf Ni fubleftusf Ex fcena quid mihi Quid is Quid uis Acrotelocium Accotelâdû Ex fcena fequimini errores in terlocutotum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiii. Surfumad futnmum dcfcéderis Surfum ad fummum afcenderis Nihil hanc ferc potuit Ferre potent Amore iftius differre athenis tegédum cathenis Sceledra apud nos îperiû tuûé Non fccledraffed palæftrio Ex fcéa quod uolui error Ãtet locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Ex fcena hera eccum error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Sumfecuta: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sumlocuta |
EMENDATIONES Quin etiaitro nbsp;nbsp;Quin eairro Immo opperiantur Vel immo opperiamur Sana nó é fimulauit inq Vel fana non eft fimula inq Ex fcena quid modi : errores interlocutorum. ii. quis poteflis Que uis poteffis Quem ego feruus quando afpi cio hunc lacrumu qui adifigitur Quem ego feruus quando afpi-do nequeo qui lacriméingiter Ex fcena ne me moneatis In ftatu ftat fenex Legoïfaltu Ex fcena ducite iftum:errorcs interlocutorum. ii. Tibiadus fit cario culter probe Nonaftns Sed acutus lam ne in hominem inuoco Rectius in hominem irruo Qui lanam ob oculos habeat Lego habebat CTEx mercatore.Ex fecSdo afg. Mercator cxps Mercator expes Orat cu fuo pre nato ut cederet abfente cum lenone perfido Orat : ea fuo pre nato ut cederer abfente cum leone pfido Ex prologo Vifumma quic^ poterat rapiebat domum Vi fumma quicquid poteram ra piebam domo Multopei mudo rufticos exerd tu Vel multope in modum ruftid exerdtum Ifte pariet laetidam habes Lego potius labor Aedificat nauim gerariam Aedificat nauim dreerum fex antiquis gramatids Ex fcea ex fummis opibus Caue pigritiae præuerteri Gaue pigritiæ præuertier Quam quifq utipoffit Quo quifq; uti poffit Ne labore capias cuillo utuio-Ics Ne labore capias cu illo aut moleftia Ex ftea miris modis Quis agis:quid facete Quid ageré:quid facere Hinc abii mane cum luce femel Cum luce fimul Ex fcea pfefto errores iter. ii. Athenae defduerint Cotrigo;cathenæ defiuerint Ex fceahö me miferior error interlocutorum. ' i. Ex fcena pentheum |
Atc p eximiam muliere peio Atij eximam muliere pdo Vn arteritis Vnid erit Ex fcea amice amico Caput liniaret Caputlimaret Ex fcea adducam ego Quod fi igitur unam fadam VcIquid fiigitur unum fadam Ex icea fum ne ego mifer Pulchre os fublcuit patet Dicédum patri. Mala cui empta e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» fMalumkui empta 5 Na mihi nih il relidi Nam mihi nihil relidum Ex fcea miferior errors ïtèr.iî. Ex fcea agite error inter, i« Ex fcena hera qua: Hera q me mifit ad pattern Hera quern me mifit ad pattern Nunc domum tenundat Lego renuncio. Ex fcena diuum at^ hominu: errores interlocutonim. ri. Religionem illi obiidt : lege ille obiicit. Quod mifer eft:Quodmiferû é Qué ego uideam facis Quin ego uideam fads Nó 1mété uenit dudumt ob. ïtegrum fccimus;ut oblitum Sona fuftuli: Forte non male Zonam fuftuli: Ex fcena iam credo errores in. terlocutotum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y. Certe dextras nunciam. Date dextras nunc iam. Hinc alternis caecus Vel hinc alternis tecum. Cum pords cum fifcina Cum pords cum fufdna Miffas ego iam iftas artifici Miffas ia ergo iftas fadto Quid iftic non tefdfcet Quin iftuc non tefdfcet CTEx pfeudolo:Ex argumeto. Senexlt;5: nbsp;nbsp;nbsp;Seniq;- Ex fcena fi ex te tacete errores interlocutorum. iii-Quafi folftitialis herba paulifpet frui Paulifpet fui Pro lignea falute:Forte meliâliea Géus noftp ifemp fie coelitû fuit Semper ficcoculum fuit Vtrum uis conquiefcito Vtrum uis conquinifcito Ex fcena exite agite Hi funtflagricibæ Hi funt flagri tribas |
EMENDATIONES
|
Ex fcena pfeudole errores in terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vi. qqid.pmifit die Promifit dare Nec reddant alteri Vel ne credant alteri Inanis cedes Melius incedis iiel cedis gt;\c nimis me extis Vel agninis me extis Vel ac minis Extra portam mi etiam Extra portam metiam Ex fcena fi de damnofis errogt; res interlocutorum. xiiii. Vetus nolo faciat Verum nolo faciat Illic effe patre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illuceepatre Si non abftuleris Si non abftulerit Circunducam lepidule momen Vel momento:uel memento Dabo inic gDabo iniquie Q^uod dixi Q_uod dixit Ex Icea hi Ioci;erroriter. i. Ex fcena di immortales Q^ua haec cauata eftmihi oppor tune epfa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qhac allata eft Ex fcena dulcia: errores inter, locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y. Ex fcena qui feruitutem Sed coprimenda eft mihi uxor Dicendum uoxmon uxor Ex fcena forum coquinum er rorinterlocutorum. i Ex qua puerum exclufimus Eatipfe fe fe patinae Ea: ipfe fe fe patinæ Panter profedo manum Pariter proferto manum Ex fcena fi unq error iter. i. Volo ut prior ut occupes Volo tu prior Res oinoleuis Ex fcena minus malum: erro, res interlocutorum. ii. Q_uotum has aedis dixerit Q_uotas has aedis dixerit Vbiiufferas lulferat Perge opa expirier Expedirier Ex fcena malus amp;nbsp;neq:crrores interlocutorum. yü« Saepe in clamore in foro Saepe in clamare in foro lamfi dubium des Legendum dudum Adeo domi cu Adeo donicu Ex fcena quid hoc Ludator doluft Lego dolofult |
Hunc diem fumpfimus pothimc Legerem potilfimejuel p optime Dum enitor pax jam Dum enitor pauxillatim Ex fcena uox mri errores iter, locutorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iii. At negas nbsp;nbsp;nbsp;At negabas Ni dolores tu Dicédû dolcres Quia uocas fpedatores Lege quin uocas CTEx Poenulo.Ex argumgto Puer feptuennis furripitur car-, thaginem Vel carrhagic Vel carthagie i Ex prologo Ad argentu nuc uiciffatim uolo Dicendum ad argumentum Latine piatus Vel plotus uel plautus Sed illi feni cui mortuus eft Qui mortuus eft Ex fcena faepe ego Meretricem mafculam Legerem maiufculam Ex fcena negotii fibi : errores interlocutorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iii. Aedem ueneris mandat Aedem ueneris manet Proh nebulx cuius Pro nebulae huius Qui hanc ames agat uide fis Qui hanc ames.Ag.at uide fis Quando illi Quando dic Verum etiam tibi hac admittam Tibi hanc remittam Ex fcena di illum : errores iter locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Diillum infelicent Di illum infelicitent Qui dei diuini aut humai æqmi h crederet Quid ei diuini aut humai æquû fit credere Ex fcena ita me di ament Semih effe Seruilem effe Opera ueloces hancmihi ne cor bitam date Dicédû opera celoce nó ueloces Na uos ad pbare haud poftulo Legendum ad properare Ex fcena iam tenes:crrotinter locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Vbi amans poffes pergere Polies pergraecari Ex fcena iam iftuc Cum illuc Cum illoc Ex fcena quid eft:ei£ores inter |
locutorum. Mos cum ad prætorem Legendum mox Quid fi recentire aedis pultem Vel recentire aedis poftulem Ex fcena fufpendant omnes Cum cogas Cum rogas Iam teneto qd fit: pfpexit mono Iam teneo quid fit perfpcxi mo Id nunc hifce Id nunchofc« Si quid refertauio' Legerem annuo Ex fcena fatis fpeftatum er^ res interlocutorum. *â' Habemus noftræ dileriu domi Lego deleftum Prédis emptus maximis Preciis emptos maximis Seruos fieri fi uixeris Seruos fieri fi uideris ., Vtnô enundet nbsp;nbsp;nbsp;Vel enuntio Quod homo concrcditûft Legendum homini Remorfi fit nbsp;nbsp;nbsp;Reorfi fit Ex fcena nithalonin Vt quod de mea re hue ucniriK uenerim Vt quod de mea re hue ueni rite uenerim nbsp;nbsp;nbsp;Vel inuenerim Id uoftram fidem Di uoftram fidem Ex fcena ain tu In popa ludis neUe date xdibm Darc uelle aedilibus Vt ea ueniant nbsp;nbsp;nbsp;Ea uencant Ad meffim credo nifi Admeffim credo miffus Captum migdilia Legerem magdalia Te effe iam confer Tefferam confer Corpore aquilo Quidam leguntcolore aquilo Ludéti quero Ludcti puero Ex fcéa quis pultat errores ju terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ü' Tu adhuc has intro Tu abduc hos intro Inde porro apud cum Sunt qui legant ad puteumsqui. dam ad latomias Robuftum codicem Vel.robuftum carcerem Throeæ lûtccclû ne fuftoli foie Cochleae funt e tefta ut fe fuftoU folent Et feuerum eft ferium Et feuerum amp;nbsp;ferium |
EMENDATIONES
Ex fcena fuit hodie errores in
tetlocutorum.
Vifus eft tellus dies uenus Dicendum dies ueneris Quafq ! prima perdidi Quafep parria perdidi Poftiftummalum Pol iftummalimtueliftuc
iiii
Iu lifosuolo nunc tene patrue Pe.IlIufas uolo: uel illudi eas uo Io nunc.Ag.teneo patrue Qui id furti eftis.'â Quid furti eft
Nunc rogato nbsp;nbsp;nbsp;Hunc rogato
Vterut ridet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vter utri det
Priufqte mihi defponderit Pnufq me tibi defponderit Ad.Spatc faluc omitte faite tua Littera:nolo ego iftuc enicam códamus alter Alterum ego in neruum brachialem Ad.Spate falue. Ag.omitte falu té: teampledar uel fine falté te ampleftar . Ad. Nolo iftuceni-cas.Ag.condamus alterAlterii
phia:Yfne ea mihi icoda detis Rem loqt uerâ : nihil fût crudæ nifi quas madidas glutias
Rem loquitur ueram: nihil funt cruda quæ uei nifi quom madi da glutias
Epicro compellucidum Epigrocon pellucidum Pernamius eft apponi frigidam Pernam iuffi apponi frigidam Lubido extemplo coepere Lubido exteplo capere uel tape C^uod tu inftimulas Q_uod tu infimulas
Et chlamidem afferto amp;nbsp;caufam Et chlamyde afferto amp;nbsp;caufeam Ex fcena fatis fuit
Cum interim ctedo cuius fiiludum iret
Dicendu circulus fi inludu iret Ex fcena fatin hxc: errores in
tetlocutorum.
lU.
Ex fcena poftq illic abiit erröt
interlocutorum. Immo ferui Immo feruaui
i.
Ex fcena hoftibus uiftis error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.
Ex fcena qui funt interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.
Hoc leno tibi peri perculit Fortehic leo tibi plauftp ipculit Ne tibi hoc fcipione magnu malum demutere te condono
Ne tibi hoc fcipione magnu ma Ium demi ut ære te condonem
CETEx Rudente ex prologo.
0 appella Zeufis piftor : ucl pi-ftores
Ex fcenafi ego minam : error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i«
Sic ddeio xeré militari tetigero
Beni gnum hic quidem eft Pegmium hic quidem eft Ex fcena Ioui opulento Ne illi mihi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Næ ille mihi
Ex fcena nunquid moror
Non agite uos
Nunc agite uos
Ex fcena cui homini ; errores
Vel fl feme! iratus tetigero
Amaniaut nbsp;nbsp;nbsp;Aman tuante
Rapiamus itus Rapiamus iius Ex fcena quam rem agit
Id uti cognofeas quæfo
Id utiignofeas quæfo
interlocutorum.
Ego ifti præhiberi uolo Ego ifti perhiberi uolo Neeg quifq dabit Neeg quifq nifi dabit Accerfiuit illam maiidauit Accerfiri illam maiidauit Ex fcena fatin athenæ
iiii.
Bonos in aliis tabulis
Bonos in albis tabulis
Ei erat hofpes parui ficulus fenex uel prauus ficulus fenex
Hue ipe hue illico cöfcédit nauê Hiciplehac illico cófcédit naué Ex fcena amp;nbsp;uos errores interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢
Euge pace Euge tace Si tu de illate ornaturufue paries Si tu de illati numéro puer es Ex fcena quid mihi melius
Siccine hic cû uiuo a uefte Siccine hie cum uuida uefte Ex fcena omnibus modis
His coenam
Hi fchocni
Ex fcena intelligo errores in -tetlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iit.
CTExPerfa ex argumento Q_uanti indicet
Potäs dorpaliu Lege dordaliû Dabit haec fibi grandis bolos Ex fcéa ueteré atcg antiquum Legendum tibi non fibi
Neig bis cognométum duris ca pitonibus Neeghis fruftra cognométü duris capitonibus Albo rete aliéa oppugnatbona Forte rectius albo in pariete Sed legirupam quidam ne det i publicum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Legédum qui
dem ni det in publicum Vcl qui non det in publicum Oportene fuerint Opportune fuerim Vel abortæncfue-
Habe tercentum minis
Habe tibi centum minis Ex fcena aedepol dedifti error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.
Q_uid furtum eft Q^oud futurum eft Protinam permittas domum Protinam permutes domum Ex fcena pbati hic argéti ex^
Polluftapago Polluftapago Sapientior natus Sapientiornata
Ex fcena proh di immortales Præfidfci ne fatis neqfum Profefto ne fatis neq fum Heus fiptolemco gratia Heus fis tolle mea gratia
Ex fcene qui homo ex qua e^ clufimus parafituimerrores in
tetlocutorum.
U.
Malâ fortunam î aedis te adduxi measiufi aedis tu adduxti meas
tint uel opportunae fuerint
Ex fcena omnem rem inneni Collorae facite ut madeat amp;nbsp;col liphiane mibiincocta detis
Colore facite ut madeant colli-
cxclufimus Saturioné parafitû amp;nbsp;perfam amp;nbsp;fagariftionem ad mifimus errores inter. ii. Huic i coilli nifi pigetipono nro Hac collo nifi piget impone nro Adiecimus pterea.Sa. ecquid an te uerbum me uoliis
Da cas quae res agebXcômodû Meas qui res agebam cômodû
Ex fcena quid eft illuc ex qua expunximus parafitum Barbag: laofpitê mihi in ædeis Batbagihofpitê mihi te ædis
EMENDATIONES
|
Falfis poculis Vel falfis poculis Ex fceiia proh cÿrenenfes Capuam faiuam amp;nbsp;fufpitem Dicendum captam: Ex fcena nûc idem ubi femidi ftiones aliqsitegras reddidimus Mus mihi inuenitur Intus inibi^inuenituc Ex fcena exi e phano errores interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Hicnobifeiidis facere poftulas Siic nobis eu dis facere poftulas Quemms opulentum quis opulentus lilis afferte uim Illis afferto ui Trinaq periit Trimaq periit Volt eripere ingratus Dicendum ingratis Lo. Nullum habemus ignemtfix cis uiftitamus aridis La-NnUum habent ignem ; ficis uiftitant aridis Q^uid ego fomniaui Q^uod ego fomniaui Ex fcena meam ne ille: Cum ad ^feftus ire Vel ires Ex fcena benefaftum Seduox fcelefta Sed uxor fcelefta Ex fcena neptuno Nec gpifeium ullam una Neq; pifeium libram unam Ex fcena heus mane Q_uod nas excÅpifti legerem Q_uod manibus excÅpifti Et Ultorem amp;nbsp;pifeatorem Et uenatorem:amp; pifeatorem Q_uam tu nihilo mane qtu nihilo minus Ex fcena cupio ædepol : erro-res interlocutorum. xi. A prxfrdiopriefides Ex prandio præfidis O præ falue O præs falue Ciftclla ifticîeé oportet gaudea Ciftella iftic îeé oportet caudea Q_ui parétes nofeere hæcpofcit fuos Vel quis parétes nofcere hee pof fint fuos 111 me habebitariola Anne habebitariola Hochabet Hoe bene habet Q^nor pofteris poftules Quod poftea poftules Ex fcena aliquando Sed propere ire in urbem aflutu |
amp; recipe te huc rurfum Sed propero ire in urbem adutu amp;nbsp;recipere me huc rurfum Ex fcena q mox licet Q^uod a me ablatum Q_uod ad me allatum Ex fcena nunqædepol : error interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii. Hac proximanode 1mari 3t alii Hac proximanoftein mari elui In marfupio inferunt In marfupio infuerunt Ex fcena fequere hac error in-terlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Rem mea fimulas agete tibi mu Simulas agere:tibi mutuasmel tibi mutuam das CrEx Sticho Ex fcena credo ego Omnibus obnixa? opibus Vel omnibus obnoxiæ opibus Ex fcena qui manet error iter locutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. Nec uoluptate id facere meinit Nec uoluntate Aduerfarii fine dedecore Aduerfari fine dedecore Exorabile eft Exorabilis eft Hoftis amp;nbsp;uxor Hoftis ê uxor Eo crocoticiu Eho crocoriu Ex fcena famem fuiffe Ego matri meo refero Vel matri mex:uel uentri meo Mihi indidit pauro pater Puero pater Volo inqfleri Volo inqfieri Ni ue repicuerit fi cÅiialfit dogt; mo Ni te repicueris fi coenaflim doi Quot tramis fecerat Quotannis fecerat Saepe exanclauit Reftius exantlauit Ex fcena mercurius Nunc expedi pinacium Lege dinacium Minis uellem Nimis ucUe Ex fcena quis nam obfecro er ror interlocutorum ii. Mifera fulgebunt* Miferia fulgebunt Tibicinas fambucas Tibicinas fambucinas Ibo ad liberos Ibo ad libros Ex fcena cum bene re gefta er rores interlocutorum. ii. In mercimoniis iuit |
In mercimoniis iuuit Adhuc has intro Vel adduc:uel abduc: Per hortum amicam tranfibo Ad amicam tranfibo; Ex fcena libros cofpexi crrol interlocutorum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i« Cum ftrena obfecrauit Quæ ftrenuc obfonauit Ex fcena ita medi ament Apud me perinde Legendum perendie Minori ille adolefcenti Minor ille adolefcens Deinde fenes ille Senexillc Ex fcéa fed ita errores iter. ii. Na illic ho tu hereditate inhiat Tuam hereditatem inhiat Si quidem in ea refert opera Si quidem mea Hic quideiui fummain crucem Hic quidem ut i fummam cruce Satis fpeftata eft mihi iam tua fe lidtas Reffius fatis fpeftata e tibi iam mea felicitas Ex fcena more hoc Cadum modo hinc a me hue m no tranfferam Cadummodo huncad me cum uino tranfferam Ex fcena faluete athenæ Terra heri lis pria nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vel patria Foro cóuiuam Fero c0uiua Ex fcena agite:crror iter. *â Hodie polledura Fortaflis:hodie pol iadura Vel poI talorum Fado ego hoc tecû diuido Vel fadum Vtni fontale nbsp;nbsp;nbsp;Vtrum fonta» Hue cóuiuio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Huic cóniuio Potius q in fubfellio Potius in Ãblellio Non hoc impende publicum Nam hoc impendo publicum Aut tutim iftuc Haud tuum iftuc. Vel feruato meum modum:âd tu dabo. Vel feruato meum modum:un tuum fetuabo Nulli relerimus poftea Vel releuerimus Quid agitur Vel quid igitur Ad mores tuos foras egredere Vel ad amores tuos |
EMENDATIONES
|
Ex fccna moremnobis Potus tanto miferior Totus tanto miferior Cantionem aliquam occipio Cantionem aliquam occipito Ex fcenatene tuhoc Poftibiles tandem ftantem flantis autem dare amicu amicae. PofTibileft tandem ftantem ftan ti fauium dare amicum amicae. Qwidicitur Quid igitur qq granatus non nocui: lege non nocuit Redde câtioné ucteri ^ ui noua redde câtioné ueteri 43 uio noua Ex fcena qui ioniens Cinædus contraftatis elle Nobis nô magis potis eft q fuiv go imber Cinaedus contra ftaticulis ftare Nobis no magis potis eft q fungus imbri Pax;Lego.Euax.Vel bombax. CExtrinCmoex arguméto Cnius nubuntur heri Cuius nubunt liberi Ex fcaena larem corona Hoftis ne an duis comedistcora modis legendum eft Siquid eo fuerit Si qnis eo ufus fuerit Voluit tecum auerterc: Dicendumdecum Ex fcaena multas res Nec fatis rogitatum Lege cogitatum: Nam quam ad quod clamat Nam quum quis clam amat Velli picii: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Veftifpidi Abdinendu Abftinenduft Ex fcena quo illic Semper probiores cluentis Semper probiores cluent Si tunô uenis nbsp;nbsp;Situ no ne uis Publids ne ad finis fait Publicis ne ad fuit Qua q tui uis Qqinqtuuis Adifpicif fapla Adipifeit fapia Ex fcena minus quindecim er rores interlocutorum. iii. Minus hercle in hifce rebus fam ptus eft eximiis Vel nimis hcrcle in hifcc rebus fumptus eft eximius In porta eft locus Vel in ponte eft locus Hie poftulet frugiefte Legendum qui poftulet Si id neq^ uiæ nbsp;nbsp;nbsp;Si id nequeris Et fi hercles: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et fihæc res Ciuium fuit nbsp;nbsp;nbsp;Q_uorum fuir Sine dote addere Sine dote non dare Ex fcena quo modo Tantas diiuicias dabit In tâtas diuicias dabit Ré crederis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ré credideris Ex fcena ita illico Mecö collutet ^Siue collutilet Sobolet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Subolet Bene quodagas eueniet tibi Bene quod agas nó eueniet tibi Ex fcena ut mihi:error Iter. i. Vtadeam Vtadeas Tibiinfpeftas qua: effe Ibi infpeftafq; effe Vtcommemoraui dicere Vt commemorauifti dicere Ex Icena falfipotéti Fregeremalu nbsp;nbsp;Frâgere malû Ex fcena huic ego Céfus cöiuratori rede röné dedi Ego ut cóieólure refte tóné dedi; Immo doriola Vel horiola:uei doliola Argétu accipite macio îfortuio Argétu. accepi te mado îfortuio Sed herum qui fis Sednon facio qui fis N6 interdû nbsp;nbsp;Nam interdum Ex fcena ftafime error îter. i. Exercitor is hune hominem cur furum docet Exercitoris nunc hominem cut furum docet Condarium Condaliu Surripuit currenti curfori folum Vclfoleam (TEx truculento ex arguméto Id peni rapiant (Vtnomen Lenae ne rapiant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fiat tiucu. Ex prologo Ablaturum fine mora Allaturum fine mora Superem mulierem his cum ani ma ad eum habenti euorterit Supereft mulier ne his cum anima ad eum habenti euorterit Ex fcena non omnis aetas Vfcgadeo dolium foras eduxit Vfcp adeo donicum forafeduxit Sic facimus confeios Sic faceremus cöfdos Tempcftiuetemperat |
Tcmpeftiue temperet Vnde ante parata Vnde ante parta Et fcortum plus eft Et fcortorum minus Nanufq alibi qnufq alibi Aeri plus aeris plus Ex fcéa ad fores errors iter.iii. Aut fe nec nbsp;nbsp;nbsp;Aut finunc Is aduas liffi ittuli Di.Huc adeas nifi moleftunft In onea a fe:Atmodo a fe Loqrc q uis hó : loquere q is hó Pecudé accipit Pecude accipi Idé qd'te facis Idé qd' tu facts Si rationes habiturus Si arationes habiturus q uetertimus amomini queterrimus eft homini In medio funt linguae In mellae funt lingua: Corda bella fant Corda in felle funt Corde amare Corde amara Ex fcenahaha Iftinc id habet Melius iftic At^ ifti pauperes Atq; ifthic pauperes Neceffe eft nos parier auita Neceffe eft nos pariter ditarier Q_ui quod edit iocatus datum Q_ui quod deditiocatur datum Nam ecaftor noftri q fatis dedit Nam ecaftor nunq fatls dedit Ex fcena qs illic error Itcr. i. Vt effe ccEpifti fidern Vteé coepifti quidem clurinum pecus Grumninû pecus Hae nos an uos Dignos dat lauiniæ hic lut quas habeas uiftorias Cunq; ita â nbsp;nbsp;nbsp;Yt cunqgita Mihi dono patri Mihi dono parari Ni propera Ni propere Vfq ; ex cerebro expellam Vel euellam Qui adeo foras Q_ui adeo fores Amariafafta, Vel amara nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vei amatori* Exportaturpeffumum Vel exportant ' peffum Ergo coget exanime mali Ergo coget eXaiiimê mori Tieuidebo Ireiubebo |
|
Ex fcena pifeis Intro hacnuncia Vel intro huicnuncia Mille paffm peperit morae. Vel peperi mora: Ex fcena num tibi Properare afferte ; ppate auferte Vteffet aliqui fi aquæ ufq; eft Vt effet aliquid fi aquæ ufq eft Merde uideor facerem mihi uo-luptas me Herde uideor facere mihi uolugt; ptas mea At ego ubi abftulit Id ergo ubi abftulit Ex fcena puero ifti Date mihi hue Date mihi ligna Vtueneter uidnam meam Vt uencret lucinam deam Ex fcena ne expeftetis errores interlocutorum. ii. Et homeronidam amp;nbsp;poftillam il li memorari poteft Et poftilla illi memorar poffunt Tu malam emonet ruri a me ma ficio Vincereft repperit mulier ut ego opinoruina dea aut hominem utuolo Tu malam emones ruftica me: uel fic Vt mala emonet ruftica mc:magt; leficio Vincereft : repperi mulier ut ego opinor una mihi hominem ut uolo Pape iâ manuft Pape î manift Tibi attuli tuaf Tibi attuli duas Q_uid illi ex utero exicioft pufq Q_uiilli ex utero pnufq exicioft Net}? me res Neg; meas res Ex feea ite ite errores iter. r. Q^uis amat nequid quin nichi* lis italt;5 Ãprouife ptibâ expoliat Qtiis arnat nequit quin nihili fit atiÃiprouife partibus expoliet Domi fit quæ facit Domi fdt qui facit Metuit publicos Vel publicäos Q^uæhercles: Q_ua:hæc res Confeffus omnibus te iis Confeffus omnibus tediis Ex fcena date iam foleas Excludis quæfo efopitius Excludis quæfo ex hofpitio Roft q filium peperit Poft q filium peperit Ex fcena rus mane ex qua |
EMENDATIONES Excluditur ftratilax Ego perpere Ego propere Ex Mea niip: errores iter. ii. Me idamauit Me içlamabit Ex fcena ueq; gnatus Neep potes reperirict Redins Nelt; 5 potis reperîricr Totus haudeo Totufgaudeo Quid tibi agaf Quid ibi agaf Quis ca itro nbsp;nbsp;nbsp;Quis eatirro Ex fcena lepideefticiam erro res interlocutorum» ü-Eftum ex inani Eftdum tibi in manu Item reftriricis Lege reftitrids Laufum fecit filio Sunt qui legantledum Suutqui plaufum Plus eni eftintromiffus q dabas Vel plus eni es itromiffus quuni dabas Dedi equidem ludiequidé lam quos capiam calceo Capiam calceos Ne me malefada antiqua mea fi neinueniam omnia Ne mea malefada antiqua nunc fenex metuat omnia Ex fcea ego tibi errors Ãter. ii. Vincis exolue nbsp;nbsp;Vidas exolue Nunq fit negotii Nunquid fit negotii Vicit quod petebat adeft uni Vidtquod poterat uim attulit Quis eé diceret Lege diceres Non miner Nominer Quæ uolo multa mihi audient da obnoxia Quæ nolo multa mihi adeunda obnoxia Culte compote mi Culpæ compotem Tam eftis uero:fanun es Mitte iftas;tu ucro fanun es Sex taléta malana Lege magna Ex leena blittea Qui meis tutorem me adopta, tis Bonis Qui fuis tutorem me adoptat bonis Quando procu res habes Quando quod-procures habe; lam turn oculum uocas lam non oculum uocas Sine eum ipfe adire Sine cum ipfum adire Si tenent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si uencrit Ex fcena eo mihi errores in. |
terlocutorum. NcRIS appellat NemeappOâ Opus iftrenon Opusligâ'^ Purus eft totum diem Opus eft totum diem Etanio educier Vel fetanio eduder Nam quaq eft bella Nequaq es bella Nihili pharifatius eft miles Legerem ferrifatius Vel farifaceus Bellla aut eatieta eft Bella haud enim bella es Mala ré his nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Malarem agis Magnopere ferua niaticum Magnopere fernadum uiaticuni De tuis deliciis fum De tuis deliciis fummis Ab auo eft quod idem didum fuper fert capas dicitabauicon fultam iftuc Corrigendùm autumo tantum uerbum didt utiegaf diduci: reliqua omitto Mihi homo nbsp;nbsp;nbsp;Vel mihomo FINIS |
BERNARDI SARACENI VENETI IN PLAVTINAS COMOEz DIAS EMENDATIONES ET ENARRATIONES*
VOD pertinet ad Amphitryonis argumenta comÅdiæ hoc eft Meftoris Si W 9 ^Lyfidices Pelopis filiæ Hippothoe filia fuit ex qua amp;nbsp;Neptuno natus éTa ph^^ 4^^ Echinadibus fperauit infulisteafqj de fuo nofe populofqj Taphi os nofauit panterqj Teleboas a patriafua unde uenerat teleba. Taphii aut filiusnïitPterelasîqué Neptunus bello infuperabilé fecerat q diu i capite comä geftaret aureä:quä ei attribuit Neptunusîpterelæ aüt filia fuit ComÅtho:mares fuere filii Ghro mius Tyrannus:Ampolus:Cherfidamas:Meftor:Eueres4 Heleólrionis aüt qui Mycenis regnabat cû Alexo uxore uel(fi Diodoro credimus)eu Eurydice Pelopis filia fuit Alcme nætfilü uero Stratobates Gorgophonus Philonomâ Celæneus amp;nbsp;Lycimnius Nothus ex Medea Phrygia muliere:Indeenfuenit Mycenas Taphii itaqjpariterqj Pterelæ filii My cenam fibi quarctes imperiü:00helediride nolete edeedere in agrii Mycenenfiu cruperde bouefqj fuftulerut amp;nbsp;quicquid ufqobuia fuit quodprada loeu obtineret. Heledlrionis aut filii propugnarutrin eoqj proelio multi utrinqj ceciderunt:helelt;ftrionis quidé filii oes prater Lycimniû:pterelæ uero prater euere. Abierût Taphii prædâ auferétes:quâ depo/ fuerüt apud regé Elienfium Polixenû.Amphytrio aût a Polixeno capiés Mycenas abdu^^ xit Heleclrion porro ulcifci cupiens filio^ interitu.Amphitryoni filia Alcmena regnûqj pollicitus eft fi aduerfum Teleboas ductitet exercitûîqui in pterelâ inuedlus una cû Ce/ phalo de Panopen Taphios prius fuperare non potuit q ComÅtho pterelæ filia Amphi tryonis amore capta e patris capite aurea abfeidit coma: deditqj Amphitryoni:quaobre potitus uidloria « Infulamq; imperium Cephalo dedit unde cephalenæ funt appeUatæ Interim mortuo ia heledtrione dû bellû geritquot; uxore Alcmena potitus c:fed lupiter amo/ re captus Alcmenæteam abfente uiro compræflùîgrauida igitur amp;nbsp;ex Amphitryone 6£ ex loue fuit:quamobrem geminos uno partu enixa eft Herculem deIphiclum:cum diuerfis tamen conceperit temporibus idqjadeo ufqjuerum fuifleconftat ut de Ariftoteles in Ii/ bro de animalibus id memoriae prodideritipofTeq? fieri cdtenderit. Plautina ergo fabula hoc habet ut lupiter mutatus in formam Amphitryonis tantifper quoad redeat a legio nibus domum Amphitryo cum Alcmena cubet Mercuriufqjfofiæ forma gerat Amphi/ tryonis ferui de perinde fofiam Mercurius a foribus adueniétem arcet cogitqjad Amphi tryone redire dequæuiderit memorare nec credit Amphitryo quae memorat fofias:qui domum ueniens cum uxor paulo ante feceffiffe domo eum arguat exiftimat uxorem ftu prumcommififlé: lupiter Amphitryonis formam fumés ab ædibus ipfum abigit iratus Amphitryo dum minitatur cædem uxori de adultero de irrumpere in ædes ftudet:frago/ ce de crepitu tonitrus ante fores cocidit nimia formidine correptus: inde leuatus de recrea tus a loue eft obleiftatufqj quod Alcmena geminos fuiflët enixa quodqjcum loue par/ turn diuififteuhoc argumentum fabulæ.
lt;rQuod autem ad carmen pertinet paucis aperiemus : comoediarum propemodum omnium carmen certe iambicum eft : fed cum iambici carminis innumerabiles fint fpe/ cies utuntur comici in prologis quidem de argumentis iambico trimetro : ubi autem ad concertationem fermonum deuenitur aliquando tetrametro quandoqj etiam pentame
-ocr page 212-tro « Trimetrum quidem appellatur carmeuîquod fenis concluditur pedibus quodbre/ uitas iambi efficiattut duo pedes pro uno habeanturtunde Horatius Syllaba longa breui fubiedta uocatur iambus : pes citus:unde etiam trimetris acrefcereiuffit nomen iambeis cum fenos redderetiftus î ad tardandam iambi celeritatem fpodeus admiflus efttutide Horatius:Spondeos ftabiles in iura paterna recepit : amp;nbsp;quoniam longa in breues refoluit'â refoluta iambi longa etiam tribrachus admittiturtrefoluta fpondei prima anapxftustre/ (bluta fecunda dadlilustrefolutis ambabus proceleufmaticus:quare in iambico quidem carmine pedes admittuntur iambus pater:00 ad tarditatem inuehédam fpondeustob re/ folutionem dadtilus anapæftus proceleufmaticus 06 tnbrachus.Pyrrhichius autem pro/ pter indifferentem ultimam fyllabam in fine reële collocatur» Epheftion uero de iambi co locutus carmine:lambicu inquit fufcipit in regibe impari hoc eft prima tertia 06 quin ta.Iambum Tribrachum SpondeumDadilum Anapxftum:Impari uero hoc eft fecun da quarta 66 fextaJambum Tribrachum 06 Anapæftumthoc apud comicos perpetuo:a£ apud lambographos amp;nbsp;T ragicos rariufcule. Scafon autem in fine Spódeum pro Iambo quod Hipponaëleumnominaturtalii claudum appellât.Indifferenter autem præterq in ultimo Proceleufmaticum admittit pariter 06 T ribrachumtfi modo ex aliis unus uelan/ tecedat uelfubfequatur:ne fit perpetuo ex longis aut breuibus»
lt;Tfr AMPHITRYONIS ARGVMENTVM*
^n ' âW'MPHITRYO profedus in hoftes Teleboas t grauidam ex fe reliquit uxo/ rem alcmenam t cuius amore captus lupiter uerfus in formam eius abfenns â I â coniugis:fingit ab exercitu noélu rednfte.Hlam comprimitîmoremqj gerit fi ____U^b^oxqj illa louis iuffu fadta longior : Mercurius ut fuo feruiret patri fum'' fcio Ioui:feruiAmphitryonis fofiæ coepit imaginem î horum Alcmena deluditur dolis' fitqjrurfus ex loue grauidannterim metor hoftium rediés amphitryo î domum pramit tit fofiam:ut nuntiet uxori reditumtis offendit Mercuriuminqtfibi fimilem feruum:am bo rixantur inuicemta Mercurioqj excluditur domond idem cbtingit redeunti domum amphitryoni à quem uxor rata fe ab illo deludi fatis inclementer accipit t fitqjilli Ob'quot; uius^p Amphitryone lupiter: ficqj fruftratur ab uxore atqj ab loue fimulrfiuntq^ gemi/ ni amphitryones 66 fofie:Tandé arbiter accerfitur Blepharo:uter eorum uerus effet am/ phitryo reële ut difcerneret : obftupuit ille Ã6 certi nihil proferens abiit : interea tempus pariendi cum afforettalcmena ex loue atqj ex uiro geminos uno enixu parit:horum altet qui poftmodum diblus hercules ex loue genitus(nam ex Amphitryone Iphiclus)binos enecat angues manungitur lupiter ut mulierem infontem oftenderet: quam uirinfimu/ laueratprobritmagnu intonuit:ré profeffus ut erataubet igitur reconciliari uiro coniuge« Infaciem
-ocr page 213-AMPHITRYO
â quot;N FACIEM VORSVS:Hoc tangit Diodorus ill quinto de loue amp;nbsp;Alcmena locutus bis ner-bis:Italt;5uolés ui Alcmenamaggredimeq? fidens poffe illi coitum ob eius pudicitiam perfuadc te;dolo mulierem aggreflus eft amphitryonis forma aflumptaté facies oris fpedes amp;nbsp;totius cor^ oris forma:SaIuftius i Catili.prorfus in facie uultuc^ uecordia ierat: Afconius Pedianus figura eft circa geftum fitumçç membrorum : ftatus circa ornatum amp;nbsp;habitum ueftium infigiuum amp;nbsp;armorum: facies quafi ftatura totius corporis:id quodafferit Nonius Marcellus amp;nbsp;Gelius: lupiter a iuuado diftusteft nae g ut perhibentaftronomify dus beneficum : multum fanés
CPlauti Comia â dariff.Amphitryo«
i/ARGVMENTVM
'N faciem uorfus Amphitryonis lupiter Dumbellum gereret cum Telebois hoftibus Alcumenam uxorem coepitufurariam Mercurius formam fofîæ ferui gerit Abfentis:his alcumena decipitur dolis _JP^ftquam rediere ueri Amphitryo amp;nbsp;folia Vterqj deluduntur dolis mirum in modum« Hinciurgium:tumultus uxori amp;nbsp;uiro Donec cum tonitru uoce milia ex æthere Adulterum fe lupiter confeffus eft.
^Argumentum.
mortalibus:ut latius Cicero in libro de natura deorû: Seruius quoq5cum lupiter pro igne po natur nulla res fie fouet omnia quéadmodum calor: amp;nbsp;lupiter pro aere:ut apud Horatium ma net fub loue frigido : amp;nbsp;deniq; pro quaeuq; re:ut apud Macro. amp;atteftatur Ariftoteles in lib. de mundo orpheo aftipulatus. BELLVM: Notum eft differre bellumamp; prÅliû;ut animi quæ dam hoftilitas bellum dicatur: â cu aut manus côferitur prÅliû.
HOSTIBVS:Qiios nuehoftes dicimus: ueteres perduelles digt; xerunt:hoftes nd^ uocabatpe^ regrinos.VXOrcm:Ah ungen do diffæ fût uxores quafi unxo
res;ex ueterindqjiftituto nouas nuptæ mariti domum adeutes axungia poftes inûgebât: teftagt; tur Ennius amp;nbsp;memorat id quo lt;nbsp;5Donatus ita ueterum fuit ua na religio ; ut opinaretur ^pter unéHoné huiufmodi mala a domibus a moneri oia id quod etiam Plinia us cómemorat nouas.f.nuptas lupino adipe poftes inungere folitas ne. quid mali medicamenti inferretur nec minus eófuetudo fuerat ut cum in matnmoniu nonaenuptæ daretur: ignem amp;nbsp;aquam iubebaturatti gere.Cuius rei caulam quaerit Plutar.i lib.problematon ftatimiipfo opis principio. VSVRAriam: Dici^ mus rem ufurariam ex qua capiturufus:ut hoc loco:amp; ufurarius é qui rei capit ulum: ut traditurab Vlpia iio.FORMAM fofiæ:Reâ:e forma dixit quæ animantibus tribuit na de inanimatis figura dicit ' ut de circulo trigono:cylindro.MERCVrius:Quafi medius currens cp.f.currat medius fermo in mercimoniis:na quia mercibus peft Mercurius didus:ut Feftus amp;nbsp;Strabo Ionis ex Maia Atlatis filius: a graecis hermes : na Ãdeoi^ Iterpres.Quinlt;5fuiffe Mercurios tradit Cicero atq? Laftatius:Q^uitus qægyptiis impauit Trifinc giftus appellatus.Dicif et fuiffe Mercurius eloquétiæ ac paleftræ reptorqd' tagit Horatius Mercuri facun denepos atlatis : que pariter appellat deoy;nûciû:iô ditius eft Camillus ligua Hetrufea qui minifter iter ptatur:eft.n.ipfe deo^ minifter ut e apud Semiu i.xi. æneidos-Miniftros fiquidê amp;nbsp;miniftras camillos amp;nbsp;camillas i facris uocabant:Iicec Feftus Camillum dicat puerum igenuumuocaffe ueteres. Plura de meren rio adduci poffeimqus cófulto omitto:eft eius corpus minimu contio^ fyderum:manetcg fere femp fub radiis folaribus a quibus nó recedit longius q uiginti amp;nbsp;tres gradus : Ideo ab aftronomis uocatur ftilbon quode radians:rcdrco Vir.Merenrio dat crines flauos : Na ut inquit Sernius amp;nbsp;flauns amp;nbsp;puftus fingitquot; qa nimis é uicinusfoli pter cæteras ftelIas.DOLIS:Dolus græce:latine malicia : amp;nbsp;dicit bonus amp;nbsp;malus dolus ut bona amp;nbsp;mala maliciamtipfe i Aulularia ondit:amp; apudiurifcofultos eft de dolo malo:quodnó dice ietquot; nifi eét amp;nbsp;bonus.TVMVLtus:Quitilianus.Quid.n.aliud tumultus nifi pturbatio tatamt maior timor oriatiundenomé diftü eft tumultusuidq; mutuatquot; a Cicerone. CVMtonitru:Tonitrus mafculino ut Stati US tonitrus agis amp;nbsp;mea fulmina torques:amp; tonitru amp;nbsp;tonitruû dicitur tefte Prifciano;Tonitma amp;nbsp;turbines it Aftius:amp; tonitribus templum tonefcit dixit Varro.
MORE captus alcumenæ:Hoc loco alcumenæ legas qa metrû exigit: amp;nbsp;ita ueteres locuti funtte. '^Prifcianoiponit aliud comÅdiæ argumentu nó ob alia cam nifi ut tâtû nomé comÅdiæ infi-Amef ex primis uerfuû Ifis argumétiiut mos é Plautinus ï reliquis orbus : amp;nbsp;notadd qjîmetroit capitibus amphitmo fcriptû îuenies yinmigrâte.Quoniâ duabus iris y amp;nbsp;z ut Prifci. teftaf igræcis nh amp;nbsp;barbaris aii
More captus alcumenæ lupiter rCTlMutauit fele in formam eius coniugis:
utîmuï diAionibus amp;nbsp;uctaftiffimî Antores ne qiiîdé in çrrxds utebatur Cicero in oratore purrhû fempet Ennius nó pyrrhum ui patefecerût fruges nó fryges ipfius antiqui déclarât libriaiec eni graeci litteraadhi bebât:hûc moré ut ex primis uerfuû litteris aliquid eónefteretur Enniû feruaffe in quibufdâq ipfe Ennius fecit:teftatur Cicero in fecûdo de diuinatione.SVBSERuit habitu:Nâ opera Mercurii defiderabaf utlw^ bitu fofiæ mctiref.CERNIT;Certat Virg.amp; cernere ferro.FRVSTRA habet.i.fruftrat.TVRBAS:Gôæ tiones amp;nbsp;motus: in lingulari turbâ eu dicimus multitudine fignificamus.GIET;Dicimus cieo esdflexióy fecûdæ:nâ dtus quod amp;nbsp;prima
corripit amp;nbsp;fignificat,puocare amp;nbsp;quafi citra mouer a quo pcitus amp;nbsp;cocitus correpta penultima: amp;nbsp;do is quartae amp;nbsp;eâdé,pducit a quo accii ; amp;nbsp;aedtus. RAPtat: Se inuice attrahutamp; couidanfâ. BLEpliaro:Supdliofus ho ; nâ blephara dicuffupdlia. GEMI nos:Na ex aphitryoeiphiclu ex loue herculem pepit:ut id piati yroîogus. (fumus.
âVÃSîuoftrisiQuæ^ bet diuidif comoedia ere apud donatu diffu lins iplogû:,ptheiin:epitarin:amp; cataftrophé:plogus quidem di citur primus fermo indicâs qd in ppetua comoedia fiat:prothe lis eft primus aftiis comoediæ: epitafis incremétum: Cataftrogt; phe uero côuetfio ad ineundos exitus patefada.Rurfus mébra comÅdiarû tria funt : diuerbi. um :canticum:chorus:perfonæ diuerbiorum aut duae aut très aut raro quattuoreé debentul tra augere numerum non licet. Ideo Horat.nec quarta loqui p foiia laborer . In caricis una rm ,effe debet pfona aut fi duae fueritira eedntiut ex occulto una audiat nec nili fecu loqfdn eho ris no é pfonajcnuerus definitus Mercu.itaqj oraturus ad po pulupmupponit utile inqens utuosIuoftris amp;nbsp;q fequunfmt beniuolu reddat amp;nbsp;attetu.Quo utili magis ipa monet plebecu la:Sicuti,pbati uirtute uiri mo-uet honefto:pueri quoq; ioco-fo ac delectabili: erit ergo loga hypbatos:ita lacietis huic fabulae lilétiù ut nuitis me uos affi-
Pro patria amphitryo dum cernit cum hoftibus Habitu mercurius ei fubferuit fofiæ
Is aduementis fetuum ÃC dominum fruftra habet# Turbas uxori ciet Amphitryo:atqj inuicem Raptant pro mÅchis:Blepharo captus arbiter V ter fit non quit Amphitryo decernere* Omnem rem nofcunttgeminos alcumena enititur# 4rPtöIogur Mercurius, os in uoftris uoltis mercemoniis Emundisiuendundifq? me Istum lucris fticere;atq^ adiuuare in rebus omnibus Et Ut resrrationefq? ueftrorum omnium Bene expedite uultis petegriqj amp;nbsp;domi Bono atq? amplo audtare perpetuo lucro* Quafqj incepiftis res:quafqj inceptabitis Et uti bonis uosjueftrofqj omnis nundis Me afficere uultisrea afferam:ea ut nundem# Qus maxime in rem uofttam communem fient: Nam uos quidem iam fdris conceflüm amp;nbsp;datum Mihi effe ab diis aliis nundis præfim 06 lucro« Hæc ut me uultis approbate adnitiet. Lucrum ut perenneuobis femper fuperet: Jta huic fadetis fabular filentium.
Itaq? æqui amp;nbsp;iufti hic eritis omnes arbitri Nunc cuius iuflu uenioîôd quamobrem uenerim Dicamifimulqj ipfe eloquar nomen meum* louis iuflu ueniomomen mercurii eft mihi Pater hue me mifit ad uos oratum mens Tametfi pro imperio uobis quod dictum foret* Scibat fadturos quippe qui intellexerat
Vereri uos amp;nbsp;fe amp;nbsp;metuere:ita ut squum eft louem:
cere lucro amp;nbsp;q fequûf.RATIOnes:Dr ró fupputatio uel calculas ut hoc loco amp;nbsp;idé in Aulularia fupputaf ïó cu argétario aliter ró,p cd amp;,p illa ui ai qua a exteris difiügimur aïalibus:Df ét ró pportóis logos utii qn numerus ad nüeru hét,pportioné:qui nos rectius didrnus róné uel dupla uel tripla: ut qttuor ad. duo amp;nbsp;fex ad duo:nd,pportio grxee noiat analogia ut fi dicas qlis é odo ad qttuor talis qttuor ad duo.AVda ' re:Magis augere.BONO amplo ppetuo:Amplificatióem p cógerié.BONIS nûtiis:Q_uæ uos.fobleâet
amp; utilitaté aderant.HAEC ut me:1deft ficut cupitis me efficere ut uobis femp fupfit lucru.ADNItier: Pro adniti pgoge pathos:uel ut placet Diomedi 4 ) palepfis cu aliqd ad nouiffmâ pté diftóis accedit:Vir.amp;nu gicas iuitd accigier artes.ORAtû;Petitû obferuatû;aliter oraretagere Fefto tradente:teftimoniafuiit ç?
-ocr page 215-AMPHITRYO
oratores qui legati mandata peragunt. CONTAgionemeæ matris:Namutpauloante diximus ex Maia atlantis filia quæ Pleiadum mia natum Mercurium autumant : dicimus cotagionem amp;nbsp;cötagium Seruio tefte:Lucretius quoq; ex aliis alios auidi contagia morbi:Cicero in libro de fatoait in reliquis huiuimodi naturæ contagio ualeret.Q^VIPPE illa: Ordo eft quippe iniquiius ignorantneqj tenent iUa.f.quæ iufta funtdus amp;nbsp;fas hoc pafto diftinguit Seruius ut ius ad hominem;fas ad religionem pertineat: amp;nbsp;ius pro có^ fuetudme ut mihi tecum ius eft affinitatis:amp; ius aliud naturale:aliud gentimmaliud pubucunuaUudpriua turn quæ adime ungula mas ha bent Ipecies. MERVIMVS de uobis amp;nbsp;de republicahoc c be-
V erum profedo hoc petere me precario A uobis iuffit leniter didis bonis« Etenim ille cuius huciuflu uenio lupiter Non minus quam uoftrum qui uis formidat malum
Mirari non eftæquum fibi fi praetimet:«
Atq ego quoqjamp; qui louis fum filius
Contagione meae matris metuo malum Propterea pacem aduenio amp;nbsp;pacem ad uos affero: luftam rem amp;nbsp;facilem effe oratam a uobis uolo« Namiufte ab iuftis iuftus fum orator datus Nam iniufta aiuftis impetrari non decet« Iufta autem ab iniuftis petere infipientia eft: QuippeiUanniqui ius ignorantmeqj tenent Nune iam huc animum ad ea quae loquar aduorrite« Debetis uelle quaeuelimus:meruimus Et egotôê pater de uobis amp;nbsp;republica« Nam quid ego memorem(ut alios in tragoediis
Vidi neptunum:uirtutem:uicftonam: Martemibellonamicommemorare: quae bona Vobis feciffent^quis benefadis meus pater
Vt exprobraret quod bonis faceret boni*
Gratum arbitratur effe id auobis fibi Meritor^ uobis bona fe facere quæ facit Nunc quam rem oratum huc ueni:primum proloquar» Poft argumentum huius eloquar tragoediae Quid contraxiftis frontem.' âquia tragoediam Dixi futuramhancÆdeus fumteommutauero Eandemhanctfi uoltis:faciam ex tragoedia Comoedia ut fit omnibus ifdem uerfibus»
neficia contulimus inuqsamp;in rempublicam.mereri eni de ali quo eft in illum beneficium có ferre.NAM qd ego memore: Ordo: nam quid ego memore quis pro quibus omnibus bene factis meus pr architectus deorum regnator fubaudi uos affc ceritÆ Vidi fiquidem ut alios in tragoediis neptunii amp;nbsp;reliquos deos commemorare boaqux uobis feciffent amp;nbsp;per parenthe-fim legenda funtmt. EXPRO-braret: Eft exprobrare beneficium cóméorare:opprobrare ui-tiiiobiicere: uidef hoc loco ho neftius taxare poetam aliquem qui forte minus caute deos i fu is tragoediis iduxerit Romano populo quæ feciffent beneficia cômemoraffe. ID A uobis.f.da turn amp;nbsp;conceflum.Q_VlD con traxiftis frontem : Nam cum quid nonumobiieit eleuamus fupercilium amp;nbsp;fronte rugamus nam cum dixerit tragÅdiæ ar-gumentu . mirati forte fuut pro pterea fe dicit uelle commutare ex tragoedia comoediamuel ex utracà ut fiat tragico comoedia: ut.f.perfonæ inducantur utrieg aptae uidelicet deus amp;nbsp;feruus:in hoc uidetur hic autor taxari a Donato qui in Terentium in-quit Tum illud eft admirâdum ^ amp;nbsp;morem retinuit ut cornee diam fcriberet amp;nbsp;temperaret af feftum ne in tragoediam tranfi liret. Q^uod cumin ahis rebus minime obtentum amp;nbsp;aPlauto amp;nbsp;ab Affranio amp;nbsp;Adio.
Vtrum fit an non uoltisrfed ego ftultior Qualinefciam uos uelle qui diuus fiem» Teneo quid animiuoftri fuper hac re fiet. faciam ut commifta fit tragico comoedia. Nam me perpetuo facere ut fit comoedia
-ocr page 216-Reges quo uemantamp; Idinnon par arbitror« fquoniam. hic feruos quoqj pares faciam Sit proinde(ut dixi)tragico comoedia Nune hoc me orate a uobis luffit Jupiter Vtconquifitores finguli in fubfeUia Eant per totam caueamtfpedlatoribus: Si cui fautores delegates uiderint Vt his in cauea pignus capiantur toga:: Siue qui ambiiïënt palmam hifthonibus: Siue quoiquam artificitfeu per fcriptas litteras: Siue adeo ædiles perfidiofe cui diunt« Si fimilem rem ipfe in legem iuffit effe Jupiter Quafi magiftratum fibi alteriue ambiuerit» Virtute dixit uiólores innuere Non ambitionetneq? perfïdia:qui minus Eadem hiftrioni fit lex qua: fummo uiroÆ Virtute ambire oportet non fautoribus« Sat habet fautorum Temper qui reóle facit« In illis fides eft:quibus eft ea res in manu« Hoc quoqj etiam mihi in mandatis dedit: Vt conquifitores fierent hiftrionibus: Qw fibi mandafient delegati ut plauderent:
Quid igitur
REGES quo netuinbPio coiiuenkut. QyOntam hic fetuöstPro feruus.f.indudtur. PARES ^üdam-i« Ut fimul coiiueniaiit amp;nbsp;deus amp;nbsp;femus amp;nbsp;mifta fit comÅdiæ tragoedia.CONQ VIlitorcs: a quæreudoiUi de amp;nbsp;quæftores de quibus plura fuo loco.SVBSELLIA;Dicuiitur minores amp;nbsp;humiliores fedes in quibus confederant equeftris ordinis uiri:fellis eni fenatores utebantur:amp; diftum eft fublellium a Varroneqjno fit plane fella. CAVEAM:Græd diciuit theatrumdatini fpeftaculum;eft enim cauea ubi populus fpedat. DELEGATOS : Difpartitos fie enim ueteres delegare,p di(partite atq; difcedere pofuerunt autoieft No Ilius. AMBiffent: Per ambitio^ nem quæfiuiifent. Nâ in huiuf modi recitationibus comoedia rum unufquifep uidebatur fibi uelle laudem comparare: çp ap^ te amp;nbsp;decoro feruato peribnatû geffiffet.Ideo unit mittédos eé cóquifitores: ut obferuarent ne cui honor deferatur magis per ambitione qper uirtuté -PAL JVlAMiNoii cedit palma póde-rilled furgit aduerfum pondus: ideo nidoribus tradifâpræmio q?nô cefferint fed pertinaces in bello perftiterint.HlSTRIOni bus rSunt qui hiftriones ab hi-ftro flumine didos uelint ; qui haec ageret feruilia:ut daui qua fi dacii: na ut Strabo ait dai da-ci qui amp;nbsp;daces olim:quidam ab hetmria qui primum didi funt ludióes: amp;nbsp;quia thufco uocabu lo hifter ludio uocatur ideo uo cati hiftriones: hi namiç perfo-natum agebant in comoediis. Q^VOIqartifici:Cuiq perfona turn agenti:nam didi fuut artifi ces a Fefto q, fcientiam fuS per artus cxerceaiit:Q_uærit Plutar chus quare artifices feenæ dediti hiftriones uocarétur: caufam quoeç talem affert ex Rufi lina prifcis illis tpibus Caio Sulpi
cio amp;nbsp;Licinio Stolone cofulibus cu peftiletia urbe mafiffet oes qui î fcena peederét îteriiffeiob ca ré muf tos amp;nbsp;bonos artifices ex Hetmria Roma nci(fe:ï his qui arte amp;nbsp;gloria cæteris aniret: amp;nbsp;i theatro amp;nbsp;feea plu limu flomiffethifta: fuiffe noiatu:a quo oés deide fcéieos hiftrióes noiatos eé.TOGAE:Dida é togaa« gédo amp;nbsp;ê fient i eófuetudie hétur neftimétü:quo in foro amicimur:qua amp;nbsp;uiri amp;nbsp;foeiae urebat: amp;nbsp;erat Var roe tradéte cóe ueftimétu amp;nbsp;dinmu amp;nbsp;noduniu.AEDILES pfidiofi cui diüt:Pro dét alicuinó meréti paf ma:hi perat ludis amp;nbsp;Ipedacnlis amp;nbsp;cura aediü freraw et priuata^: gerebat:didi ædiles q » ad eos plebis facile effet aditus:ut alii ab aedibus tuendis.SI SIMILEM rcm:Sipofitu pro quia:nâ hoc quidé noluit inquitha bitu iri pro lege ne.f.cuiq in merito honor tribueremr:alias fi ponitur pro poftq : Terentius i Phormique herns fi redierit molédü erit nfq; in priftino. Q^VASI magiftratu:Inftat adhuc magis ne cuiq pambition né laus reféraâfed tâtu uiitutis habeat rô qdâ placm^ in dandis magiftratibus fieri defitû eft corruptis lat gitione fuffragatoribus. INNVERE:Proprie eft facie amp;nbsp;nutu figniticare.EADEM lex:Na ita leges fpeftt re debet amp;nbsp;fumos amp;nbsp;imos ut nulla prorfus uideaf-differétia plbnajt Iccirco fapiéti(fimus Solon cu forts a quopiä îterrogaret qd effet lex qa niderat nulli fieri aîadnerfioné in potétes amp;nbsp;fadiofos decéter rnditla gé eé araneae telIa i qua fi qd debileinddiffet retineri:ualidû aut ptrâfire tella refcilïâ. IN illis fides eft:Vd adde uel fubinteUige fi:hoc eft fi qui nirtuti funere debét nó ambitioni rede diiudicét : nel forte eu quadi aï fecuritate locutus é habéda.fillis eé fidé in quoi/: manibus res fita eft:amp; dida eft fides a Cice.qdfiat qd didü é.QVI fibi madaffent: Multi ex hiftrióibus ut honoré fibi eóparét ï comoediis qrebât p delegatos ut fibi plauderet ut cu decoro uideréf geffiffe pfonatü:amp; cu aliis eét plandédü ut nó plauderet fed potius exibilaret ; nd nt é apud Cice.ï paradoxis SI hiftrio paulo femouiffet extra nüej iaut fi uerfum pnütiaffet fpllaba
-ocr page 217-AMPHITRYO
fyllaba longiore aut breiüore cxibilabatur amp;nbsp;explodebat Ideo didt coquifitores fieri hiftrionibus utmi. nus illis liceretphuiufmodi delegatos fibi palma ab aliis ptipere;oido autem uerbo^ e. Qij.f.luftnones madaffent ut delegati libi plauderent;uel alter qui feciffet quominus placerent.CORIVM:Tergu dicit ut flagris cedatur. ANNO cu^IcenioiNanio cumpieenio feribi debetxfuit Naniu meretrix quædâ cognox minata jifcenium $ ornata amp;nbsp;culta eetiftarplceniOFe;dehac Antiphtes iuniormétioné fadt:qualt;5 Apol lodorus ateg Hyperides noiantinfigue meretricédddreo Plautus occurrens obieflioni q, primus ipfeno fuerit qComoedia fimulfecetit amp;TragÅdiâ:oftédit itidé fuiffe faditatû ab alio poeta î Naiuö j)fcenio;Iii qua qdé Comoedia eu a leiióibus fuiffet luppiter in
Quiue:quo placèrent alter feciffet minus» Eius ornamenta amp;nbsp;conum uti conciderent Mirari nolim uos quapropter lupiter Nunc hiftriones curetme miremini. Ipfe hanc acturus eft lupiter comoediam^ Quid admirati edas.' âquafi uero nouum Nune proferatur iouem facere hiftrioniam« Etiam hiftnones anno cum profcenio hic Iouem inuocaruntiuenitiauxilio is fuit.
Hanc fabulam inquam hic lupiter hodie ipfe aget. Et ego una cum illo.nunc animum aduortite.
Hae urbs eft thebænn illifce habitat ædibus:
Amphitryo natus argis ex argo patre. Qui cum alcumena eft nupta eleCtri filia. Is nunc amphitryo præfectus eft legionibus. Nam cum telobois eft bellum thebano populo* Is pnufquam hinc abiit ipfemet in exercitum. Grauidam alcumenam uxorem fecit fuam. Nam ego nouiffe credo iam ut fit pater meus. Quam liber harum rerum multarum fiet. Quatufe^ amator fiet quo d complacitum eft femel. Is amare occepit alcumenam clam uiro.
Vfuramqj eius corporis cÅpit libi.
Et grauidam fecit is eam compreffu fuo. Nune de alcumena.ut rem teneatis rectius. Vtrinqj eft grauida:amp; ex uiro 64 ex fummo iouet Meus 06pater nunc intus cum illa cubat. Ethicob eam rem nox eft fadta longior. Dum illa qua cum uultuoluptatem capit« Sedita affimilauit fe quafi amphitryo fiet. Nuncnehunc ornatumuos meumadmiremini.
uocatus interfuit : Quis ante is fuerit qui fabula hmôi aftitauc nt nö liquet: conieftari tn licet cxuerbis Plauti fuiffe recitata: amp;nbsp;didtui âpiceniu locus ante fee liâ: Imius caftigationis mihi au dor fuit frâciieus philelphus SC græcaçü amp;nbsp;latuii^zliaw eruditiC limus. HAEC urbs éthebæ: In qbus tanqifta oia fieri uiderct: fuerût pleræqi duitates ilignes ifto noie appellat« : fuit una in ægypïo a bufiride ut refert Dio doras in fecundo códita centû portarii:! quaii; lingulis méora rur.ee. cuftodes excelluiffe eqs amp;nbsp;curribus:hanc græd heliopo lim.i.folis urbé uocauerùt alia in dlicia cuius meminit Home lus alia in lucania de qua Plinv us métioné fadt:alia in aphnea quam Bacchus extraxit:hæc de niqide qua hoc loco fit mentio in Boetia a cadmo uel ut alii ab ogyg^ códita ; amp;nbsp;qa Ogyges an tiqor fuit did« funt refogygix ex côlùetudie antiquæ amp;nbsp;uetu ft«:fuit Bacchi amp;nbsp;Herculis pa* tria qua Alexâder Macedo di* tuit dulbus oibus fub coróa ué ditis.N Aras argus:lta legendu ép argis ut notauit nóius:ex ar go argiuo Vir. hauriathue ocu lis igné crudelis ab alto Darda nus p dardâius ex argo pic.i.al ceo q a1oue p Perfeu amp;nbsp;Gorgo phofô duxit originem. ELEttri hlia:Dealcmea amp;nbsp;his qad hifto na ptinentm principio plan fu mus. QV1 cû.i. di quo. LEGI onibus: Sex milliû amp;nbsp;ducétora homiim prius caius marins de* fcriplit legiones eu antea quat*
tuor milliû fuiffent undeerat legio difta qua.dïata:hæcfeftus : (Quot aut cohortes béat legio amp;nbsp;i cohorte quotfmtpedites amp;nbsp;eqtes numetiegoém tecéfuit Vegetius in fecudo de te militari. (QVANrafq amator luppiter enim plûtes adamauit mulietes ut eft apudpoetas Scpeipue apudOuidiû ob idq jfe imutauit in a iiii
narias formas ,put etiam in tragoediis meminit Senccadnducus formas quoties minores ipfequi cÅlunt nebulafq }ducitmam ut rapet Europam fadus eft Taumsmt Afteriem uerfamï coturnice fubiit aquilam: Læda ut potiret niutauit fe i cpgnum:Antiopam Satorus effedus cóprelfit : Danaen muratus in auru uio lauit:cum Aegina i ignem cóuerfus cöcubuiripaitorq? tadus Mnemoipne lüdauit : Deolidæq j Nympha lèrpés uim attulitiformaq ? amphitryonis fumpta Alcmena potitus eft . SCHEma : Habitu ornatu amp;nbsp;did/ fcliema figura.i oronis ornatus.VETEREM amp;nbsp;antiquâ;Vel antiqua uetuftam uel nobilem.REM nou^:
Non noua nup adiuentâ: nam dixit ucteré amp;nbsp;antiqua:fed nolt;
Quod ego hue proceffi fic cum femili fchema^ Veterem atque antiquam ré nouam ad uos proferam^ Propterea ornatus in nouum inceffi modum* Nam meus pater intus nunc eft:eccum:iupiter In amphitryonis uertit fefe imaginem» Omnefque eum ede cenfent ferui qui uident* Ita uerfipeUem fe facit quando lubet.
Ego ferui fumpfi fofiæ mihi imaginem: Qm cum amphitryone abiit hinc in exercitum^ Vtpræféruire amanti meo poflèm patri« Atque ne qui efïèm familiares quaererent Veifari crebro hic quum uiderent me dornig
nam inulitatam amp;nbsp;minime ob uiam:uel magna amp;nbsp;mirandam Vir. Polio amp;nbsp;ipe facit noua car mina.i. miranda amp;nbsp;non uulga-ria.VERSlpellé: Vafru amp;nbsp;aftu^ rum amp;nbsp;fe uertété in oém fadé. VSQ_VE : Vel affidue uel diu: Virg.Nec fatis eft uidiffe ièmel iuuat ufque morari.IN petafo: Magna inter dodos eft coiiten tio fuborta de petafo : ut qdam pileum. Alii caldameti genus no indecore affeuerét.Ego autem qmm ad hunc iodiptinet aufim petalum potius expeditu caldamétum q pileum:uel forte alique fcenicum ornatum au tumare: addudus Plautina i fe-quentibus autoritäre . Vbi foliam Plautus inducit alterum fi-bi fimilem fofia mirari: Inqt.n. nimis fimilis eft mei.Itidem ha b^tpetafumamp;ueftitum ta con fimile eatej ego: perafumnaqj ibi pro pileo minime itelligere poflumus. Quia ferui pilei ufû non habebant amp;nbsp;idem attefta-tur Plautus in hac comoedia: amp;nbsp;uerba lullt ipfius Sofiæ optatis e feruo fe liberum fieri : inquit ipfe:quodille faciat luppiter ut hodie rafo capite capiam pileû. Autoritates ante Ciceronis Pli nil Suetonii de petafo non é ut ad hune locum conferâ.Quifeg pro fuo ingenio îteipretetur ut uult:Reperio tarnen apud Lao ratium petafum did alqtu mercurii caldamétum. ILLIC;Pro ille aduenientem demonftrat a portu fofia. LATERNA:Dida â ^ ignis à ca lateat .ABIGAM: Expellanuinde abadi dicuntur qui ueluti depulfi depofuerunt imperium. FERIT : Quafi puh fat denotat propinquum ædi-bus. FACERE hiftùoniâ:Age reperfonatum.
Nune quum efle crederent feruum amp;nbsp;conferuum fuum
Haud quifquam queret qui fiemtaut qd uenerim::
Pater nunc intus fuo animo morem gerit*
Cubat complexusicuius cupiens maxime eft*
Meus alcumenænlla illum cenfet uirum Suum eflêtquæ cum moecho eft.ibi nunc meus patet Memorat legiones hoftium ut fugauerit: Quo padio fit donis donatus plurimis Ea dona quae illic amphitryoni funt data Abftulimus: facile meus pater quod uult facit* Nune hodie amphitryo ueniet huc ab exercitu: Et feruos:cuius ego hanc fero imaginem* Nune intemofle ut uos poffitis facilius Ego has habebo ufqjin petafo pinnulas» Tum meo patri autem torulus inerit aureus Sub petafond fignum amphitryoni non erit Ea figna nemo horum familiarium Videre poteriduerum uos uidebitis* Sed amphitryonis illic eft feruus fofia» A portu illic nunc cum laterna aduenit» Abigam iam ego illum aduenientem ab sedibus Adeft:ferit:opere precium hic fpedtanribus louem amp;nbsp;mercurium facere hiflrioniam»
-ocr page 219-AMPHITRYO
VI me altcnPinito ,plogo prothefis nunc incipit primuyutieg aftus comÅdiæ.Q^uî etiam diner-â 5 W bimn appellatur : Inducitur in liac Icena Sofias miffus ab hero amphitryone ut alcmenæ nuntiet ,; I'MMlXori reditu:Mercuriufq; qui Sofiæ gerit imaginé:quo pado illum a foribus abigat logo inter fe inito certamie. AVDAcior amp;nbsp;cöftdétionln mala parté:Audere.n.eft plus piumere: diftinguit audatia ab andêriaait audatia temeritasuudétia fortitudo dicat. Ita cóftdentia a fidentia ut notât Nonius Ciceroq ; î ia-Tufculanapi quæftionum. HOC nocfisiPro hac node ut fæpe Plautus amp;nbsp;é uenuftifflme didu.TRES^ uiri: Pulchre femile oftendit in
Sofia. Mercurius.
Vi nietalter eft audador homo f Aut qui eófidetior.^ luuétutis mores q feu : qui hoc noólis folus amhulé.'â
Quid faciam nunc fi très uiri me in carcerem compegerint.'â Inde eras e promptaria cella depromar ad flagrum^ Nec caufa liceat dicere mihi: neque î hero quicq auxilii fiet.'â Nec quicquam fit quin me omnes effe dignum deputent Ita quafi incudem me miferum homies odto ualidicædât. Ita perese ueniens hofpitio publicitus accipiar Hac heri i modeftia coegit meq hoc nodis a portu ingratis Nonneidemhocluds me mittere potuit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(excitauit.
Opulento homini haec feruitus dura eft:
Hoc magis mifer eft diuitis feruos Nodefque diefque affiduo fatis fuperque eft Quo fado aut dido adeftopus quietus ne Cs.
Ipfe dominus dines operis 06 laboris expers Quodcunque homini accidit libere pofte retur. Aequum efte putat non reputat laboris quid fit. Nec æquum an ne iniquum imperet cogitabit.
geiiium^udax uerbo: fafto me ticulofum : Triumuiri triplices fuere capitales Méfarii:Noftur ni: De capitalibus fic hét Pom. de ori.Iu. Triûuiri capitales cô.â ftituti funt.Qui carceris cuftogt; diarn habcrét:amp; cû animaducï ti oporteret interuentu eorum fieret:de menfariis fadt Liuius mentionem Triûuiri menfani creati fût iiq; numulariis amp;nbsp;mo netæ ois generis amp;nbsp;formæ cuf foribus præerant: de nodumis meminit Cor. Tacitus Triûuiri nodurni quod ad incendium î facra uia oitum tarde uenemt a tribuno plebis die dida dânati fuut .COMPEGErint: Immi-ferint intruferint.EPRO Mpta ria cela: Sibi prætimet non tantum in carcerem trudi: Sed flagris cædi:amp; pexquandam egre giam trandationem carcerem promptaria celant nominauit. Nam e carcete ad fupplidû pro
Habendum 06 ferendum hoc opus eft cum labore.
munturnoxii. AD FLAgrum: Cuius diminuduum flagellum a flagro ardeoidictum tp eo caro percuffa conflagretiuude fla liber: gratores a Fefto «fidi fût horni
Mer.Satius eft me qri nullo mö feruituté hodie qfuerî
Einunc potius patet faultons lue «juemanatus eft querif. ÃuTSSSSS
fuut enim uirgæ de arbore prominentes flatu nentomm aftæ.Virgilius.Flagella fummapete amp;nbsp;decerpe ex arbore plantas.NEC caulam dicere:Hoc eft mutire nec uerbum facere. NEC quicq fit:Ne quidemulla fit caufa. DEPVTENT:Exifti-ment id merito mihi cótigiffe.VALlDI:Valentes uiribus . HOSPITIO publico:Carcere:nam publicum dicitnoxiorum receptaculum. IMMODESTIA : Quafi fine modomam a modo didam modcftiampu-tantNonius Cicero» i officiis nô hac qua îterpretant modeftia quo i uerbo modus ieft:ue! quodide eft amodico:Varro nó.n.eos optime ttixiffe qdiutiffime uixerüt:fed q modeftiffime.i.modice amp;nbsp;moderate lNGRAtis:Menihil admohéte.OPVlento hoi.f.ferulte amp;parere:amp; dicif opulens tis.amp; opulétus ti .RE PVtatiPéfitat cogitat.EXPEtunt:Eueniüttaliter expetere p uelle.Pacuuius dii me amp;nbsp;fi pdiut tu ad uita ex petüt.i.uolunt amp;nbsp;expetere p acciperetraffcrre euadere amp;nbsp;frequétius appetere ponit;ut abundeNoiuusiut appetere aduenire Liuius ia uer appetebat.ERGO:Nücponif pigif Sc accétü hét in primama ergo cû ha bet i ultimafignificat illius câ:Vir . Illius ergo uenimus amp;nbsp;magnos Erebitranauimus amnes.SAIIVS eft ine:Tacite loquit Mercurius qui licet forma ferui gereret nô tn de feruitute coquent nenti Sofias q uerna natus erat quern non fetuum: fed feruitutis parentem appellat : Ita in fequentibus audatix columen dixit plufqaudacem. EAM.f.fcruitutem.SVMuero nemauetbero:Hxc ledio magis placet amp;nbsp;itauetuftifamp;mi habent codices non autem uerna uerbo potius ut fit uerbum fofix fermonem fuumprofequentis q Mer cudi appellatur uernx ex ancillis ciuiumuere nati quod tempus anni maxime naturalis foeturx eft ut no tat Feftus: Yernasprius in factis immolate côfueuetûthébatuthoc nomen p abominabili ac maledido.
-ocr page 220-NVMERO mihi in mente fuit:Ita legit Noniusmon antern nunc ueromt habent Codices NeotcridaW' mero ideft cito ; quo uocabido utiturfepe Plautus amp;nbsp;ueteres ufi fumamp;oftendir Marcus cato de liberis educandis inquiens q, quid cito facturum quis oftendere nolebat dicebatnumero id fore. DIS aduenieii tern: Ex timore potius fe placare deos uideturq ex pietate ut miferorum mos eft: Q^ui illico ad preces de currunt : quos feite notauit Horatius ; Non eft meum fi mugiat aphrids malus procellis ad miferas pre' ces decurrere notis pacifci:Non enim(ut inquit Sainftiusjuotis aut fupplicationibus muliebribus auxil^ deop :parantur:fed bene agedo confuledo profpera oïa cedût: docet Seneca homines nec effe
So.Sum uero uerna uerbero numero mihi in mente fuit Dis aduenientem gratias pro meritis agere:atqj alloqui: Næ illi edepol fi merito meo referre ftudeant gratias*
timedos nec deos fi traqllitate ai erimus affecuti. NAE:^ cer^ te. MERIto meo : Rede timet q fui ipfius eft eöfeius facinoris Seneca nihil ta timidû facit ani muqrephenfibilis uitæ cófciê tia:amp; Plautusipfe poftmihil eft aegrius q animus hois côfcins. ALLEgét;Mittant. OCClLlet os:Côtûdatuel pugnos i os im pigat-Q^VOD uulgo haud fo lét:Nd pauci fuut q fe ipfos no^ lint. Cognitio eni fui ipfius eft omniû diffi cillima.DVELLO maxio.Quod fuit inter Amphi tryóem amp;nbsp;Rege Pterelldd quo fuit fupior Amphitryo.OPPIz dum: Cephalenia q infula é ad Acarnania fita:amp; ut refert Stra^ bo in decio Tetrapolis erat qua ternas cótinés duitates : de hac pluraidé Strabo côméorat ex dinerfis autorû fentétiis his uer bis.Non dubitauere pleriq; Ce phalenia eadem amp;nbsp;Dnlichiü ap pellare amp;nbsp;Taphiü: alii amp;nbsp;Taphi-os cephaleniofeofdé dixere Te leboas amp;nbsp;aduerfus illos exerci^ tü amphitiyoné duftaffe affum pto focio Deionei filio cephalo â¬X athéis pfugo: Infula de hinc
Quomä bene quæ i me fecerît igrata ea habunatqj irrita. Me. Facit ille q » uulgo hau d foléttut qd fe fit dignum feiat» So.Quod nûquâ opinatus funneqj alius qfquâ ciuiû. Sibi eucturü id contigit:ut falui potiremur domum* Vidlores:uiólis hoftibus legiones reueniüt domum Duello extincfo maximotatqj intcrnedfis hoftibus*
Id ui amp;nbsp;uirtute militum uictum atqj expugnatu oppidid Imperio atqjaufpicio heri mei amphitryonis maxime.
Regiqj thebano creonti regnum ftabiliuit fuum* Me a portu pramifit domümt hæc nuncié uxori fur* Vtgefferit rempublicam duelutipeno:aufpicio fuo. Eanûc meditabor quo mo illi dicam quum illo adueneto: Si dixero mendacium.folens meo more fecero» Nam quum pugnabat maximetego fugiebam maxime. Verutamen quafi adfuerim fimulabo atq; audita eloquar. Sed quo modo amp;nbsp;uerbis qbus me deceat fabularier: Prius ipfe mecum etiâ uolo hic meditamfic hoc ^loquar. Pricipio ut illo aduenimus ubi primo terra tetigimus.
amphitryonem potitum eâ ce^' phalo tradidiffe:ab illo nomen habuifle infulam : amp;nbsp;alio loco fubdit uulgatum eft prioribus feculis arat naniam a taphiis amp;nbsp;Telebois habitum effe eorumq ;principem cephalum ab amphitryone dominum có ftitutum adiacentes Tapho infulas oramc ^ maritima imperio tenuifle. ATq; aufpicio:duftuplperoq ? prgt;' dpio:hincaufpicari dicinaus aliquidindperc peunte aliqua mo euidenti caufa: quod amp;nbsp;in mala quadoc^ parte capitur ut in bonatPÃnius de hole locutus iquit a fuppliciis uita aufpicatm.PRAEda atty agro:!^^ gnifacit heiu amphitryone qj ditauerit cociues fuos ac patria hoftiu fpoliis adiecentty ditioni inimici ci uitaté amp;nbsp;pdia. ADOREA:Gloria laude:porphirioninteipretaf adorea laude publicam:Qi aie auté.ulo tea difta fit tu uide Feftum amp;nbsp;Pliniü. SI MENdadü:Mentiri amp;nbsp;mendaciu dicere licet Nonius Aulus Ge* lius quoqi differre dicant Publio Nigidio tefte ut qui mentituripfe non fallitur fed alterû fallere conetui Qui uero mendaciumipfe fallatur: attameninuenimus mentiri dici per imprudentiam:amp; mendacium di cere pter animi fentetid: Cicero in quarto tufculanaru quæftionû:nùc ad philofophos uirtutis magitoor ueniamus qui negant amorem ftupri cfle:arty in eo litigant cum Epicuro non multu (ut mea fert opinio) mentiente: ecce mentiri pofitum a Cicerone per imprudentiam:nihil enim philofophi locuti funtprætet animi fententiam : rurfus Plinius ex dido catonis adde qin hac artium fola euenit ut cuicunq ; fe medi-cum profitenti ftatim credatur cumfit in nullo periculum mendacio maius: Item ipfe infra confidis rtieiigt; daciis amp;nbsp;confutis dolis dixit. VBI terram tetigimus : Nam naualiprælio aggrefli iunt cephalenia infula-LEGAT.
-ocr page 221-AMPHITRYO
LEGAT:Mittîtunde legati nüffi.RAPTA amp;nbsp;raptores: Quia primumteleboæ incurfiones fecerunt amp;nbsp;de populati fuut thebanorum agros prædam omnem inde auferentes . EXtemplodbico confeftimaterbum eft augurum qui uifis auguriis extemplo furgebant : templum enim dicebatur locus manu defignatus in ara poft quem captabant auguria.IGlTVR:Pro poftea.DlSPERTITI ordinesiOrdinaturus aciem iquit Vegetius tria debet ante ^fpicere Sole pulueré amp;nbsp;uentû ma SoI ante fadem uifum eripitmentns côtrarius - tua iufleftit ac deprimit hoftium adiuuat tela : puluis a fronte congeftus oculos implet amp;nbsp;claudit: amp;nbsp;infra pôit Vegetius legem ordinum inftruendommapriffime: tu il-
Continuo amphitryo delegituiros Primorum, principes» Eos legat teleboisnubet fententiam ut dicant fuam» Si fine ui 06fine bello uelint rapta amp;nbsp;raptores tradere: Si quæ afportaflent redderet : fe exercitu extemplo domum
Dare illis:fin aliter fient ammatimeqj dent quæ petat: Sefe igitur fumma ui:uirifqj eorum oppidum expugnafle» Hæc ubi telebois ordine iterarunt quos praefecerat Amphitryo:magnanimiuiri freti uirtute:00 uiribus Superbi nimis ferociter legatos noftros increpant: Respondent bello fe amp;nbsp;fuos tutari poffe:proinde uti Propere de fuis finibus exercitus deducerent: Hæc ubi legati pertulere:amphitryo caftris illico Producit omnem exeratum:contra teleboæ ex oppido Legiones educunt fiias nimis pulchris armis praeditas» Poftquam utrinqj exitum eft maxima copia: Difpertiti uiri:difpertiti ordines:
Hos noftras more noftro amp;nbsp;modo inftruximus legioes: item Höftes contra legiones fuas inftruunt»
Deinde utriqjimperatores in medium exeunt« Extra turbam ordinum colloquuntur fimul» Conuenit uidi utri fint eo proelio Vrbem:agrum:aras:focos:feque dederent»
Poftq idatftum eft tubæ utrinqj canunt:contra Confonat terra:clamorem utnnq; efferunt« Imperatorutnnqjhinc amp;nbsp;illinc loui Vota fufcipere:hortari exercitum
Pro fe quifqjid quod quifqjpoteft 06ualet Edinferro ferit:tela frangunt:boat
Caelum fremitu uirum:00fpintu atqj anhelitu: Nebula conftat:cadunt uulneris ui00 uirium Denicj ut uolumus noftra fuperat manus Hoftes crebri caduntmoftri cotra ingruut:uicimus ui feroces Sed fugam in fe tamen nemo conuortitur: Nec recedit loco quin ftatim rem gerat» Animum omittunt priufq loco demigrent»
Ium uife in tertio.CONVEnit: Padionefirmaf.FOCOS afogt; uendo cp ignem feruet amp;nbsp;foue-aut ide foculus Gelius de Sibyl Ia locutus tum illa foculum co ram rege cum igni appofuit:Ti bullus Dum meus aifiduo lucc at igne focus.T VBAE:Vegeti-US in fecundo differentiam fa-dt iter tubicines Buednatores cornicines amp;nbsp;claiïîcum canétes. SVSCIPEre amp;nbsp;hortari :Pro fu-fcipiebat amp;hortabaf.BOAT: Refonat nam boare clamare amp;nbsp;uocem. mittere:id græcum ner-bum. GONSTAT:Cófifl3t ueI erigitur.INGRVVNT:Inua-diuit amp;nbsp;impetum faciunt ut ingruit æneas italis : amp;nbsp;armorum ingruit horror dixit Vir.deriua tum uecbum a gruibus quæ mi IO procedunt ordine nec fe fe-gregant cum nolet nec cum pa fcatunutnotat Feftus;unde pro prium eft grues gruere hinc di-dum congruere.STATJM:Per petuo atlt;5 uno datu : nullo eni omiffo ordine pugnabant amp;nbsp;di dtur ftatim a ftando.i.perfeuc-later amp;nbsp;aequaliter ut docuit do natus:eft amp;nbsp;ftatim mox illico.
Q_VISQ_VE ut ftetcrat heet id qd de Catilinae cómilitóibus refert Saluftius quoç^ tâta audacia tâtaç uis fuerat ut que qfq; pugnado uiuuslocü coeperat eu amiffa aia corpore tegebat.CIThCeleres amp;nbsp;quafi citaa amp;nbsp;hét prima correptâmâ cû eadépduftâ hét didé diuifus uel feparatus Vir.Haud procul inde citæ metiu à diuerfa quadrigae diftulerät.INVOLANTdmmittütirruut diftû uerbû uel a uolatu uel a uola medial manu unde inuolare in uolâ.i.in manum fumere amp;nbsp;furari ut donatus. PROTEKVNT conterut dlffipatâ FOEDANT:Vaftant Vir.Impulerat ferro argolicas foedare latebras.IVRE iniuftas:Quia iniuftû fufeep®
râtprÅliû. PERPERAM:Pragt; ue peruerfe unde perperi credu tur hoies praui ftulti médaces. PVGNATVS eft meus pater: Quia in bello amphitryon! Iugt; piter fault. PERDVELles:Qui nûc hoftes difli fut ab antiquis amp;nbsp;perduellû bellû:amp; dicif progt; prie perduellioqui pertinaciter retinet bellum amp;nbsp;perduellio ul piâo didt reus lefae maieftatis. ANIMVS additus: Adauftus: naob uidoriä homo ifolefdt Demofthenes ad Alexandrum feribens inquit ne credas nido riæ q de fui natura eft infolens amp;nbsp;fupba.PVGNATA pugna: Archaifmos locutio familiaris Plauto ut uita uiuo amp;nbsp;feruitU' té feruio. A MANE;Dicit manu bonu darii ideo poft noctis tenebras prima diei pars mane amp;nbsp;deos manes didmus bonos amp;nbsp;prolperos ut cotranu in ma nes non bonos : ut apud Cice. in tuf.POSTRIDIE: Poftero die:utpridie:priori die. VELA TIS manibus : Pacem petentiü more qd' oftendit Vir. in fepti-mo.Tû fatus anchifa deledOs ordine ab omni cétû oratores augufta ad moenia régis ire in-bet ramis uelatos palladis oés amp;nbsp;paulopoft ne temnecp ultro pferimus manibus uitas ac uer ba pcâtu. Q^VI pterela: Qui p q.f.patera ft q îfèrius fuo loco. CAPEffere cóferre recipe:amp; ca peffere pferre Vir. Tua mihiiuf ia capelfere fas é. AT atdnterie dio é de iprouifo aliqd dephé-détis Seruio: uel paulatï pcepti atqjïtelledi mali donato.CER tu é;Aïo eóftitui' STAtü:Habi
Quifqj ut ftetcrat lacettobtinetqj ordinem*
Hoc ubi amphitryo herus confpicatus eft* IIIico equites iubet dextera inducere. Equites parent citnab dextera maximo Cum clamore inuolant impetu alacri Foedant amp;nbsp;proterunt hoftium copias iure iniuftas Me,Nunq amp;nbsp;ia quicq adhuc uerbom é prolocutus perpeti Ndqj ego fixi illic in re pfenti: amp;nbsp;meus quû pugnatus é psLteXi So,Per duelles pénétrât fe î fugänbi noftris afus additus eft* Vortentibus telebois telis complebantur corpora* Ipfufqjamphitryo regem pterelam fua obtruncauit manlid Hxc illic eft pugnata pugna ufq; mane ad uefperum* Hoc adeo hoc comemini magis quia illo die impranfus ftH* Sed proeliumid tandem diremit nox interuentu fuo* Poftridie in caftra ex urbe ad nos ueniunt flentes principes Velatis manibus orantignofcamus peccatum fuum* Deduntq; fe diuinahumanat^ omnia urbem amp;nbsp;liberos In ditionem atq; in arbitratum cuncti thebano populo/ Poft ob uirtutem hero amphitryoni patera donata eft autö Qui pterela potare rex folitus efbhæc fie dicam heræ, Nune pergam heri imperium exequiîamp; me domû capeflet^ Me,At at illic illuc iturus eftnbo ego illi obuiam, Neqjego huc hofem hodie adædis has fini nunq accédera Quando imago eft huius in me certum eft homine eludere«
Decet amp;nbsp;falsa morefqj huius habere me fimiles item, Itaqjme malum effeopotet callidum aftutum admodu:
Sed quid illuc eft/coelü afpelt;Sat:obferuabo qua rem agat. So,Certe edepol fcio:fiqcq eft aliud qdquot; credi aut certo fcw Credo ego hac nocSu noeSurnum obdormiuifle ebrium«
tu. TELO fuo;Didf telu qcqd
emittit maiiu fed metaphorice hoc loco pofitu telo fuo ,p malida amp;nbsp;fraude fua qua iiitifî alios in 4gt;uerbiis utinâ ea lex homini effet ut cû telo fuo frâgeret nec fæpius liceret nocere q femel.COELVM: Vel a cÅlando ut fcribit Aelius uel a chao ut notât Varro amp;nbsp;eft deo^ domicilium:amp; ponitur pro aereiti cero de natura deorum.In quibus aer fit purus ac tenuis qeorum qui utunnu craffo coelo atq? cocteto:W cretins quæ generantur in hoc coelo qui dicituraer;a coeli fimilitudine palatum coelum appellarunt:? US cerebrum uifeerum excellentiffimum eft proximumeg coelo capitis. NOCTVRNum : Nodis âfâSâ ODDORmiuiffe ebrium:Quia nox erat folito longionnam tres nodes refert Diodorus in una comi«
-ocr page 223-AMPHITRYO
Namneqjfe feptentnones quoquam m coelo commonent« Neqjfe luna quoquam mutat atqj uti exorta eft femel
Ifta ftatim flant fïgnameqjnox quoquam concedit diei«
Optumeoptumo optumaoperam das:datam pulcre locas« So.Neqjego hac nodde longiorem me uidiffe cenfeo: Nifi item unam uerberatus quam pependi perpetem« Eam quoqjædepol etiam multo hæc uincit longitudine«
Mira funt nifi inuitauit fefe in coena plufculum« Me.Ain uero uerberofdeos eÃe tui fimilis putasÆ Ego pol te iftis tuis pro didtis amp;nbsp;malefactis furcifer Accipiam:modo fis ueni hucanuenies infortunium» So.Vbi funtifti fcortatores qui fbliti inniti cubant? Hæc nox Icita eft exercendo fcorto condunto male«
cunis uerba mox fuo loco lubudam amp;nbsp;feneca in tugcediis:dehereuklocutus. Cmconcepto luxmia pentaiodefqj duas contulit eous.NAMnelt;$ ieptentriones: Quæ fydera monentur circa polum arflicum fantque nobis femperætemæ apparitionis : amp;nbsp;dicuntur ieptentriones quafiteprem teriones quia partes cæli temnt circa polumipfiimaiam triones propriedicutur a Varrone boues a terra quam arabantuel g» terna: trigona tà ciantmam quoquo modo fpeftenturdUæ ftellæ triangulum efficiunt. LVNA;Difta a Im mine Catullus dicdacg a lumle luna: Cicero quoqg turn ilia qua: luce lucetaliena:amp;ideo interpofitione ter ræ.i.terræ umbra obfiftete quo tiens fuerit in Diametro amp;nbsp;edi ptica cum foie eclipfim patitur: a luna deorfum natura incipit caducorum: ipfa mortaliu cor.« pow Auftor amp;nbsp;conditrix: adeo (ut refert Macrobius ' ut nó nul la corpora fub luminis eius ac^ ceffu patianf augumeta amp;nbsp;hac decrelcente minuatur: Sed iffa phylicis reliquamus. IVGVlæ: Varro lugula lignum quod Ac tius appellat ortona huius figni caput dicif ex quattuor ftellis quas ifra dux daræ quas appel laut humeros inter quas quod uideturlugulu iugula difta Hi ginus de orióe locutus: hichabet in capite ftellas tres claras î ntrifep humeris fingulas. VES-perugo: StdIa eftqua: uefperc oritur fiue cernitur : uelpera amp;
uefperugo a latinis : helperos a græcis mutata afpiratôeî u uef
Me « Meus pater nüc pro huius uerbis rede amp;nbsp;fapicter facit: Qui coplexus cum alcumena cubat amans animo obfequés» pJ® ®^ Venens ftella amp;nbsp;Solem - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fubfequitur : cum autem ante-oodbo ut herus quo dimperauit alçumenæ nunciem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cedit a latinis lucifer : a græcis
phofphoros . NEQ_VE uergi-hæ occidût:Tendunt ad occafum dicutur uergilia: qua: amp;nbsp;pleiades q gt;nbsp;earum ortu uer fiat uel g gt;nbsp;circa æqui noftium uemum fit earü ortus matutinus : fignum id eft ante genua Tauri qui ut ex higino;a uerfus orit amp;nbsp;occidit ortu fuo primum nauigationis tempus oftenditur:a latinis auté uergilia: a uerni temporis figni ficatione dicuntur:a græcis pleiades multis de caulis . ISTA ftatim ftantfigna: No dixit ftant quia eorum natura moneri debuiffent:fed quia eorum fphæra tunc curfumfuu amp;nbsp;motu no uidebatur peragere in qua fixa funt:cûfta ent q confpiciûtur fydera:exceptis fepté planetis hærent coelo : oftauo uidelicet globo qui qdé monet eu reliquis licet fuo ,pprio tardiore motu:na raptu primi mobilis oés iferiores fpæræ ab orié-te in occidété ferütnr intra dié ac nofté circa terra Iêmel:motu uero,pprio cótra nitétes ab occidéte î one té monétur p obliqui cótra primi mobilis moti fed diuetfis tempo$ z iteruallis ita nt cæteris tardior ofta ua fphæra i annis cétû cóficiat graduunum. NEQ^VE nox cocedit diei:Vidéturnaqg alternis fibi cedere utmo dies mö nox imperet.SOLEMdormire:Q_uia ad fupius hemilperiu no remeabat diftus eft Sol folns tata claritaté obtineat:cufta fiqdé radioli fno^: imiffione colluftrat unde merito appellatus é prin ceps amp;nbsp;moderator lumini reliquo5e:qué heraclitus dixit eé cæleftis luminis fonté:alii mentemidi:phyfi ciej cor cÅli uocauerit:fed de his forte alias ne nimis lafciniat oratio.APPOti ,pbe:Bibitióc repleti.INVITAuit:Rcpleuir:é etiâ inuitare deleftare ut inuitat genialis hiems Vir. SIMIlis tui:Ad mores refert:na fimilis tibi ad uniti ut notauit caper:licet Plautus ipe dixerit nimis fimilis é mei de forma nó de moribus locutus.ACCIpiä:Hoc loco male traftabo Cicero in uerré male accipiat uerbis dixit amp;nbsp;Terétius indignis fi acceptus modis aliter accipere î bona parti dicif Ci.rogaipni queadmodi ego ei arimini accepi.SlS: Pro finis ut Cicero i oratore amp;nbsp;aftipulat Q uintilianus : quo uerbo fæpiffime utif Plautus ad uerba Ipera-tina docete Donato qa uidebatur cótumdiofa addebat fis,p finis . SCORtatore,s:Scortox feftatores di Runtur fcorta a feftoquia ut pellicuix fubigätur omnia mkp expellibus fafta dicuntur fcorta uelicp in gra bans pelles ftratas tenere confuenemnt.HAECnox fcita:Nam ad explendam uenerem nox longior com moditatem affert amp;nbsp;male politum,p ualde Cicero idq; ad rem pertinere credebat feriptores illos male multatos.SCITA:Pulchra commoda apta uelquæ .placet tuam contra infcitum quod dilplicet.
-ocr page 224-yvEC^VE.i.tam Virgî. in Gcoc. negant alios æqne ferpentibus agros dulcem ferre cibum. CREDO miâ fericois: Et quæ fcquuntur oia fcftiuilTime amp;nbsp;cumioco difta.OPPIDO: Pro ualde deducium uerbum^ lufticis : qui di iterrogarentur de annonae caritate refpondebat oppido:quafiquantu oppido fufficeretS hinc ufurpatum oppido pro ualde.IGlTYR:Pro deinde.AGITE pugni:Nunc Mercurius uocem attollit. VENTRI nidum non d3tis:Q_uafi ex hoium cæde fibi uidum quaereret. IAMPRIdem:Pro iam dudum nam quod breue erat tépus ad longum rettulirdicet iam dudum quado^ ^ cito amp;nbsp;ftatim ponatur.Vitg-
lamdudu fumitepcenas:amp; rutgt; fnv: amp;nbsp;pater æneas iamdudu ab rumpenube ardebat. NVdos: Mortuos: aliter iacentes amp;nbsp;infe pultos Vir. nudus in ignota pa linuriacebis harena: fed nudos hoc Ioco mortuos iteUigamus nam dixit i foporem:foporeni ut ait Acron fere mors é.Hora. ergo quitilium ppetuus fopor urget.NeNVmcrum augeam: g, fcilicet fim qntus neci datus. HEM nüc iam egofi colo: Cogt; lere pter alias fignificariones ut tracht Nonius fignificat exerce ie:nâ quia pugnos iadauerat igt; quit fi que pugnis intercepo amp;nbsp;collegero amp;nbsp;cundabundus migt; nitabudul^ pmanet donee fogt; fias didum interpellat cingitur expedit fe;amp; deide ceeptum fer mone proIéquitur.NON feret quin uapuIet:Nö feret,p no au-feret:aphærefis pathos:hoc c ui tarenô poterit.PVGNos edat: Proférât minaf Mercurius cui-cunlt;jobuio pugnorum certa-memfed quia pro comedat ioco exdpit fofias ideo refpondit iam cÅnaffe. APAGE : Abige amoue aduerbialiter politum: amp;nbsp;graeca didio é.PROIN:Pro proinde ut dein pro deinde ut faepe poetæ ponüt.TRACtim: Inquit Nonius adducens hunc locum tradim ut fenfim ideft diutine longo tradu : uel tradi iugiter fine temporis intermif-fione ut Setuius.DORMIAT: Moriatur. NEQVITER: Malo modo.MALAM:MaxiIlam MALE:Pro ualde. LEGERIS: Pro collegeris attigeris percuf-feris . INTERPOLLABIT: In aliam formam mutabit:Eft eni
Sed quis hicého que ante ædis uideo hoc nodlisfnö placet. Me. Nullus é hoc meticulofus æque.So.qué in mété uenit«'' Illic homo hoc denuo uolt pallium dexterae»
Me.Timet homo: deludam ego illu.So.pol dentes pruriunt Certe aduenientem hic me hofpitio pugnae accepturus eft* Credo mifericors eft nunc propterea quod me meus hems Fecit Ut uigilarem:hic pugnis faciet ho die ut dormiam. Oppido inteni:obfecro hercle quantus amp;nbsp;qua ualidus eft Me.Clara uerfum fabulabor:hicaufcultet quae loquar. Igitur magis modum maiorem in fefe concipiet metum. Agite pugni ia diu eft quod uentri uittum non datis. Iam pridem uidetur factum heri quod homines quatmot In foporem collocaftis nudos.So.formido male Ne ego hic nome meum cdmutem : amp;nbsp;quintus fiam efoÃ^ Quattuor uiros fopori fe dediflè hic autumat.
Metuo ne numeru augeaillu.Me. hem nüc iam ergo fi colo»
So. Quis homorMer.quifquis ho huc uenerit pugnos edat» So.Apagetnon placet me hoc notftis effe coenaui modo: Proin tu iftam coenam largire fi fapis efurientibus. Me. Haud malu huic e podâ pugno.So.pii:pugnos podetat Me.Quod fi ego illu tractim uga ut dormiat.So.feruaueflS Nam continuas has tris nodtes peruigilaui. Me.pefrumüd^ Facinus:nequiter ferire malam male difeit manus. Alia forma effe oportet quem tu pugno legeris. So.Illic homo me interpolabittmeumq? os finget denuo. Me.Exoflatum os efle oportet:qucm probe percufferis. So.Mirum ne hic me quafi murænam exoflare cogitat. Vitro ifticqui exoflat homines:perii fi me afpexerit. Me.Olet homo quidam malo fuo.So.hei nunqobolui.
interpollare in nonam formam a ueteri mutare:tradum ucrbnm ab arte fullonia: quæ poUiendo uet^^ nouam forma rechginpropterea dicimus mulieres interpolles fucis ornatas ueluti reformatas. FlNGtn Effigiabit reformabit.EXOSSATVM: Hoc eft detractum amp;nbsp;e fuo loco dimotum:exoffare eft offa detrahere. MVRAENA:Pifcis eft anguillae fimilis ut Ariftoteles Varro Macrobius Antores funt:abundantu ficulo freto:extat Carme Martialis.Qyæ natat i' ficulo gradis muraenaj)fudo:tradit Macro.licinios fui» cognomiatos Muraenas fp hoc pifce licinii effufiffimedeleftati fint.OLET hó malo fuo: Ac fi diceret miné fentio dimagno malo fuo uel cui futiiminetmalu oleie.n.amp; bn amp;nbsp;male dicimus amp;nbsp;oletehacre:» haere
-ocr page 225-AMPHITRYO
hac re didmuf^ Prifciaiio autore amp;nbsp;oleo es:amp; öleo is:amp;Jpterito oleui amp;nbsp;olui. LONGE hicabfuit:DcIc locutus na aberat i exercitu.SVPERSTITlOSVS:Timidus:na qn quis timet ubi timédû nó fit dicit fup ftitiofus:Religionéaût ueri cultus eéifupftitioné falfi Laftâtius i quarto Ciceroq j i libro de natura deop: dchnierut.GESTlVNT;Eft geftire cupere amp;nbsp;lautitia ai ,pmere:geftiût ergo qa côgredi cupiût.ADV OLA VIT:Cito pueiiit fed dictu iocofe fofias in alia tranftulit fignificationé ppterea noluere uocé dixit.i.hnté alas:aliter uolucré dicius celeré.Vir.uolucuq; finiillla fóno.GESTIto;Fecit aliud frequétatiuû a gefto ge rere eni amp;nbsp;pro fuftinere amp;ï
Me4Atq5 haudlonge abeffe oportet.So.uerû longe hic abfuit. Medllic honio fuperftitiofus efttgeftiunt pugni mihi.
So.Siin me exerciturus quæfo in parietem ut primum domes. Me.Vox mihi ad aures aduolauit.So.næ ego homo infÅlix fui Qui non alas interuelli:uolucrem uocem gefhto.
Me.Illic homo a me Cbi malam rem arceflît iumento fuo. So. Nóeqdé ullû habeo iumétû. Me.onerâdus é pugnis probe. So,Laffus fum hercle:e naui ut uedlus hue fum et nüc naufeo. Vix incedo inanisme ire pofïè cum onere exiftimes Me.Certe ent hic nefcio qs loquit .So.faluus fum no me uidet Nefcio quern loqui autumattmihi certo nomen fofia eft. Me.Hincenim mihi dexterauox auris ut uidetquot; uerberat So.Metuo uocis ne nice hodie hie uapulétquæ hunc uerberat. Me,0ptume eccum incedit ad me. So.timeo:totus torpeo Non edepol nunc ubi terrarum fimtfeio ubi roget Neqj mifer me comouere poflum præ formidine illic enim mandata heri perierunt una amp;nbsp;fofia.
Verum certo eft confidenter hominem contra colloqui Igitur qui pofiim uiderihuic fortista me ut abftineat manum? Me,Quo ambulas tu qui uulcanumin cornu coclufum geris? So.Quidid exquiris tu qui pugnis exoffas homines. Me.Seruus ne an liber.So.uteüqj animo cohibitum eft meo. Me.Ain uero?So.aio enimuero.Me.uerbero.So.mentiris nunc. Me.Atiam faciam utueru difcas dicere.So.quid eo opus eft?, Me.Poffumfcire quo profed;us:cuius fistaut quid ueneris? So* Huc eo:heri fum feruusmunquid nunc es certior? Me.Lgo tibi ifta hodie fcelefta coprima lingua.So.haud potes. Bene pudiceqj afferuatur.Me.pergin argutarier?
Quid apudhafce aedis negotiu eft tibi. So.immo quid tibi eft? Rex creo uigiles nocturnos fingulos femper locat.
Bene facit quia nos erramus peregre tutatus eft domum. At nunc abiffaneadueniffe familiares dicito:
aio hrepóit ut hoc loco : amp;nbsp;Vir. Etnos aliqdnom^ de ^^*1 gcffînins:amp; una cû gé te tot annos bella gero : amp;nbsp;gerere,p facere ut idem nec tecum talia gedi.ARCEffit Arceflere amp;nbsp;Accerfire teftc Prifeiano idem aduocare: Ii cet Arceifo ab arceo:accerfo autem ab aedo quod eft ad uoco:IVMENTO fuo:VeI in inii adiumentu uel fi pia cet iumentum interpretari ^ ueftabulo quod ueteres a iungedo dixerunt.Erat eni uehiculi genus:quodaiun^ ftis pecoribus trahebat augt; tor eft Gelius î.xyiü.noftiû atticap: . NONheo iumtûî Locus ê qa dixit iumto fuo amp;nbsp;rurfus laffus fum:qa dixit onerâdus eft pugnis probe. NAVfeo: Vomitu infeftor: naufea cômotio é ad uomé dum.TORPEO:Debilitoi: ex timoré: nâ ex timoré degt; bilitât mébra calore amp;nbsp;fan-guîe î intima fe recipiéte: amp;nbsp;mébra deferéte:unde fit tre.-mor:torpor.n.a torpedic pi fee ut placet feruio cuius c5 taftu corpus hebefeit . VBI roget: Pro ïterroget ubi qn amp;nbsp;éaduerbiû tpis amp;nbsp;loci: S: ubi,p poftq ut refert Donatus. Q.VI:,put. Q^VO ambulas: Nüc congrediunt Sc clara fabulatur.VVLcanû î cornu : Igné i laterna q fit e cornu: de uuleano Diodo.î prio.Quidâ facerdotes affir mât pmû regnaffe uulcanû muétoré ignis:eoq jbnficio ducé ab .Tgyptiis côftitutû: cû.n.arboriftu fùlnn's ï mô
tibiis coflagraffet ligna ppiquahybemotpeflama fût cóphéfaiQpa ex re uulcanû calore lætatû deficiétc igneaddidilfe illinoua materiam amp;nbsp;eo mó continuato igne alios homines conuocafle ad eius aipedum taqafe reperti. ARGVTARlER:Loquaciter loqui Neuius totum dié argutatur quafi cicada.REX creo: Quo pado hic fermo Mercurio cogruat no uideo:na fe eé Sofia cótédit nó euftodé a rege creóte cóftitu tulerit ergo fenfus acutior amp;nbsp;accómodatior fi fofias hoc loco loqtur.Q^ui cû Mercuriû ftare.p foribus có fpexiffet ratusülû euftodéadlubitû domui ueiba tacitus pnûtict laudäs regis creótis cófiliü de diipoliris
-ocr page 226-per urbem cuftodibus:amp; de inde ut palam dicat: Atnûc abi familiares adueniffe dicito . ACTVTVM: IJlico confeftim. FAXO:ideft fecero. SVPERbum: Mortuum ita ueters fuiffe locutos autor Nonius e. POftulas: Quaeris uel uis: proprie po-ftulare eft rem iuftam petere amp;nbsp;regiere uel alterius UO4 to contradicere ut apud V1 pianum de poftulado.NV-pta:Viro tradita a uerbo nu bo.i.operiomd cummulieres uiris traderetur apud ue teres capita nubere.i.uelare c0fueuerunt:a gr^co tame nupta feftus dicit : amp;nbsp;nupta uerba dicetur quae uirginé ,pfari no liceat Plautus uir-go fumnondu didici uerba nupta dicere.DAVO:Dicif Dauus Seruus a dacia dani: amp;nbsp;dai difti.COMPOSItis: Simulatis amp;nbsp;fidis Saluftius no fût côpofita uerba mea. MENdaciis:Ecce medaciu dictu pro re mentita diftaqj pter animi fentétiâ.AVDA çiæ columen : plufqaudace dixit columen e fubftetatio amp;nbsp;fulcimetu unde didre co lûnæ a Vidrimio-: Dicit amp;nbsp;decus ab Horatio grade de eus columenq? rerü Terentius quoeg columé familiæ cui cômédaui filium.NON eft arbitrarium : Non eft in tua uoinntate uel poteftate pofitum quin fcilicet uapu-les. ISTOC.i.propter iftud didum. MVTIS: Loqueris uel uerbum profers Ennius palam mutire plebeio piacu Ium eft amp;nbsp;mutire pro tacere ponitur tefte Donato unde mutos dicimus. VTINAM iftuc pugni fecifiet tui: quia liber effem non feruus. IN-DVCIAE : Pax eft 1 paucos dies amp;nbsp;didx funtDoato do cente uel cpin diem dentur uel cp in dies ocium praebe-anutradunt inducias primu inuenifle Lycaonem: quas belli ferias ornatius amp;nbsp;redi-us dicimus aurore Gelio.
Me.Nefao quantum familiaris fismifi ablutum hme abis» Familiaris accipiere faxo haud familiariter»
So-Hicinqua habito ego:atqjhom feruus fum:Me»at fin qûo*^ faciam ego hodie te fuperbum nifi hinc abis.So.quonamodO''â Me.Auferere:non abibis:fi ego fuftem fumpfero.
So.Quin me efle huius familia: familiarem praedico# Me.Vide fis:quam mox uapulare uismifi acutum hinc abis/ So.Tum domo prohibere peregre me aduenientetn portulas.'' Me.Haeccine tua domus eft^So.ita inquam* Me.Quis hems eft igitur tibi.'â
So.Amphitryo qui nunc præfedlus eft thebanis legionibus» Quicu nupta eft alcumena.Me.quid aisfquod nomen tibi^ So.Sofiam uocant thebani dauo prognatum patre» Me.Ne tu iftic hodie malo tuo compofitis mendaciis Aduenifti audaciae columen confiatis dolis»
So.Immo equidem tunicis confiatis huc aduenio non dolis» Me.At mentiris etiamteerto pedibus non tunicis uenis» So.Ita profecto.Me.nunc proferto uapula ob mendacium» So.Nonædepol uolo profedto.Me.at pol profesto ingratia» Hoc quidem profecto certum eftmon eft arbitrarium» So»Tuam fidem obfecro.Me.tun te audes fofiam efle dice?^ Qui ego fum.So.perii.Me.pam etiam pre ut futuri eftpdicas Quoius nunc esÆSo.tuus nam pugnis ufufedfti tuum* Proh fidi thebani ciues*Me.eriam clamat carnifex» Eloqueretquid ueniftifSo.ut efiet quem tu pugnis exdetes» Me.Quoius estSo.amphitryois iquafofia.Me.ergoiftoc m^g*^ Quia uaniloquus uapulabisiego fum non tu fofia» So.Ita dii faciant ut tu potius fis:atqjego te ut uerberem» Me.1 et mutistSo.ia tacebo.Me.qs tibi herns é» So.que tu no»* Me.Quid igitur^qui nunc uocare.So.nemo nifi quern iufferu» Me.Amphitryonis te effe aiebas fofiam.So.peccaueratn Nam amphitryonis focium næ me efle uolui dicere Me.Sciebam equidem nullum efle nobis nifi me fetuum Fugit te ratio.So.utinam iftuc pugni feciflent tui» Me.Fgo fum fofia ille quem tu dudum efle aiebas mihi» So.Obfecro ut per pacem liceat te alloqui ut ne uapulem» Me.Immo induciæ pammper fiant fi quid uis loqui» So.Non loquar nifi pace fadta quando pugnis plus uales.'' Me.Picito fi quid uismönocebo.So.tuæ fidei credo » Meline« So.Quid fi fallesfMe.tum Mercurius fofiæ iratus fiet» So.Animum aduortemunc licet mihi libere quiduis loqui*
-ocr page 227-AMPHITRYO
VT VT;Idcft quoquo modo ucl ut cû^ùta ubi ubi^ ubicuc$;amp; unde unde,pundecuq^.NOSTER ficm: Hoc eft noftræ familiæ:uel nofter.fcôpos mentis amp;nbsp;arbitrii. S AN VSûnteger incorruptus amp;nbsp;ualidus:ungt; de fanitas incolumitas.Q_VID malum;Modus loquendi quo utitur fæpe Plautustillud malum lepate legendum eft:amp; eft indignantis interieftio.ADVEXIT:In portum aduxitmehiare dixerunt ueteres a uehia quod erat plauftri genus apud Olcos: amp;nbsp;uchiatura ueftura . EPORTV perlico : Pcrficum portum appelé ut Feftus portumeuboicum in co fteterit claflis perfarum.NAMnoftu foluta nauisdndpit Mercurius rememorare quæ gefta funt
ficut a fofia fuerant enarrata ut ilium fuomet telo confo diat: na fuperius dixit fe ucl Ie hominem telo fuo a fori-
Amphitryonis ego fum feruus fbfïa.Me,etia,m denuof So.Pacem. feadÅdns feci:uera. dico.Me.uapuli. So.Vtlibet quid tibi libet fac:quoniam pugnis plus uales* Verum ututes fafturus hoc quidéhercle haud reticebo tam« Me«Tu me uiuus hodie nunq faciestquin fim fofia.
So.Certe xdepol tu me alienabis nunq:quin nofter fiem Nec nobis praeter me alius quifquam eft feruus fofia. Qui cum amphitryone hinc una ieram in exercitum. Me.Hicho fanus no eft.So.quod mihi prædicas uitiü id tibi é. Quid malum:ânon fum ego feruus amphitryonis fofia.'â Nonne hacnodunoftra nauis ex portu perfico Venit quæ me aduexit.'ânonne me hue herus mifit meus,'â None ego nùc fto ante ædes noftrasfno mihi é laternaî manu Non loquor.'non uigilof none hic homo me pugnis contudit.'â fecitherdemam etiam mifero nunc malæ dolent.
bus peller.CVM QVAdri gis : Ira a poetis fingitur fo-lern quattuorinuehi equis
Quadrigæ amp;nbsp;Bigæa iugo
duorumequopziugo trahi turmomina autem equorix quibus Solis currus trahi p cÅlum dicituraptiftime de fcribit Ouidius: Intereauo lucres pyrois eous amp;nbsp;æthô foils equi. Quartus phlegó hinnitibus auras fÃnunife« ris implent. Ipfa autem nomma ab effectu difta fût: di cif ndep pyrois ignitus'.Eo-us ab aurora q? ficut equus currum antecedit ita folem aurora æthon urens : phle-goncy ignem emittat ena* ribus.CADYS erat : Docet Plautus diis palam cuftafic ri nihili^ occultum effe ocu lis eunda intuentis dei : ca-
Quid igitur ego dubito.'âaut cur no introeo in noftra domum, ^e. Qui domü noftrâ^So.ita eniuero,Me.quæcûlt;^ dixifti mà Omnia ementitustequidem fofia amphitryonis fum. Namnoduhac foluta eft nauis noftra e portu perfico ft ubipterela rex regnauit oppidum expugnauimus.
Et legiones teleboarumui pugnando coepimus. Etipfus amphitryo obtruncauit regem pterelam in proelio So.Egomet mihi non credo quiiillæc illum autumare audio. Hic quidem certe quæ illic funt res geftæ memorat memoriter. Sed quid aisfquidamphitryoni a telebois datum eft?
Me,Pterela rex qui potitare folitus eft patera aurea
Amphitryonis obfignata. figno eft.So.figni dic quid eft? Mc.Cum quadrius fol exoriensiquid me captas carnifex? So.Argumentis uincitialiudnomen quærendum eft mihi. Nefcio undehaec hic fpedtauitnam ego hunc decipiam probe Nam quodegometfolus fecimec quifqalius affuit Intabemacuiond quidem hodienunqpoterit dicere Situ fofia esdegiones quum pugnabant maxime: Quid in tabernaculo feciftifuiótus fumfi dixeris.
dus uas ulnarium: Vina bonus :quæ deinde cadis onc-rarat aceftes.lN TABERna culo:a taberna difta funt tabernacula tefta quæ fiebailt in caftris:uel ut iquit Feftus Tabemæ quod géus etiam domicilii antiquiffimûRo-mx fuiffe teftimóio funt ex teræ gentes: quæ adhuc tabulatis habitât ædiftciis.Ta bernas no tm uinarias dicit Nóius:fed omnes quæ funt popularis ufus:Vlpianus de uerborumfignifteatiôe: Ta-bernæ Appellatio declarat omne utile ad habitandum ædiheium.Diomedes çp tabulis tegeretur omnis meritoria domus taberna: K
MeCadus eratuini:indcimpleuihirneam.So.ingceffus iam. Dinerfonum quo^ figmft-catiut apud Ciceronem i fc-«udo RiietodcoEum..HIRNEAiApud Feftumpompeiuinuenio Irnellam effeVafias genus in facrifidis. b
EMATREiiatam:E uke cxpreffum.rGNOBILIS: Mimnic notus: nobilis enim proprienotus diciuilS tam ad indignitatem q dignitatem refertur:Gicero in fecundo officiorum phalaris cuius eft praeter exteros nobilitata crudelitas.HABET petafum:Ecce quemadmodum petafus pro quodam potius ornatu f^ nteo ud pro caldamento accipi conueniatmon autem pro pileo ut fuperius fuo loco rettulimus.SVRA? Pars carnofa e contrario crurum diftaa græco iphyra-NASAdn plurali a ueteribus difta funt. LAD^* Non modo hominumzfed fines amp;nbsp;margines ac return quarune g extremitates dicta fuirt . Quidam uoluc-
runt labra did fuperioradn-feriora labia : alii labia modica ; In modica autem labra diffinxerunt: labru quo q; ubi lauatur Cicero fi labrum in balneo non eft fac fit.BARba: Infingulari bar bam hominum didmus: ut fqualentem barbam amp;nbsp;con cretos fanguine crines dixit Virgili. In plurali uero qua drupedum utidem impexis iduruit horrida barbis: haec Seruius: unde barbigerum pecus a poetis dictum. Inue nio tame Barbam in lingulari did de animalibus a Pli nio.SAPIO: Scio intelligo inde lapiens amp;nbsp;faperdæ qui lapientes didi creduntur a Varrone omnes nobis ui-demur ee Belli feftiui laper-dx:alias lapio pro faporem habeo : unde fapor amp;nbsp;fapi-dus.Q_VADRIgas fi nunc inlcedas Iouis:Ideft fi in eoe Ium ufe pte receperis uel cur mmlouis afcederis qui ue-lodffimo dtatur equorum curfu.TVteiTuipe-HANC lioftram:Velheram uel domum . VT RASO capite: Vtfiam libentribus modis quis fiebat liber aut aere: aut teftamento : aut uindidad. uirga prætoria : quod tan-git Plautus in caffinainquiets tribus non poffum con duci libertatibus: ferui nam q iliberi facti calui capiebant pileum : ut refert Noius qui liberi fiebant ea caul a calui erant q »tempeftatem feriii-tutis uidebantur effugere: ut liberati naufragio folet. Seruius in odauo æneidos
Me-Eam egQ utmatre fuerat natum uini eduxi meri« So.Mira funt nifi latuit intus illic in illae hirnea» Me.Fadtum illud ut ego illic uini hirneam ebiberim meri Quid nunc^umcon argumentis te non efle fofiam.'â So» Tu negas meefi^Me.quid ego ni negem qui egomet Cetn-^ So.Per louemiuro meefletneqj me falfum dicere» Me«At ego per Mercurium iuro tibi louem non credere: Nam iniurato fcio plus crederet mihi:quam iurato tibi» So.Quis ego fum faltem^fi non him fofia te interrogo.'â Me.Vbi ego fofia nolim efïè:tu efto fane fofia» Nune quando ego fum uapulabistni hinc abis ignobilis/ So » Certeædepol quüiUû contemplo Ãi, forma cognofco tne^ Quéadmodû ego fæpe in fpeculû mfpexi nimis fimile eft nid» Itidem habet petafum:ac ueftitum: tam confimile eft atqj ego» Sura:pes:ftatura:tonfus:oculi:nafa:uel labra: Malæ:mentum:barbaîcolum:totus:quid uerbis opuft.'â Si tergum cicatricofumtnihil hoc fimile eft fimilius» Sed quum cogito equidem certo idem fum qui femper fui/ Noui herummouiædis noftras:fane fapio amp;nbsp;fentio» Non ego illi obtempero quod loquitur:pultabo foris» Me.Quo agis te^So.domü.Me.quadrigas fi nüc infeédas loo^ Atqj hinc fugiasata uix poteris effugere infortunium» So.Nonne hcræ meæ nunciare quod herus meus luftit licet«'â Me.TUte fi quid uis nunciare : hanc noftram adiré non finanu Nam fi me irritaflis:hodie lumbifragium hinc auferes» So.Abeo potius:di immortales obfecro ueftram fidem Vbi ego periiïubi immutatus fum^ubi ego formam perdidi«'â An egomet me illic reliqui:fi forte oblitus fui.'â Na hic quideoem imagine mea: quæ ante hac fuerat pofSdet» Viuo fit quod nunquam quifquam mortuo faciet mihi» Ibo ad portumtatqjhæc ut funt facfta hero dicam meo» Nifi etiam is quoqjme ignorabit:quod ille faciat lupiter feronia mater nympha eam
paniæ eft;hæc etiam libero-_. ram dea eft: in cuius templo rafb capite pileum capiebant. Confirmatur ergo ex didis cum Plauti tum aliorumautorumcp ferui pileum non haberent nifi cum fuerant libertate donati : hoc didum ad lupe®® rum confirmationem de petafo.CALVVS;Qui capillo caret amp;nbsp;proprie natura fit caluus;fed hoc loco cal-uus pro tonfus.
-ocr page 229-AMPHITRYO
profperclt;5:rn hoc cantico Mercurius folus inducitur reliquü exitum comeediæ narratura». W j^ROCEflit;Euenit cótigit.INSImulabit:Eft infimulare crime amp;nbsp;^brum inique amp;nbsp;falfo ingerere. SEDItionemiDicimus a feorfum eundo:ut Ciceroni placet quæ4)prieécu populus iter fe difcor dat Vir.Ac ueluti i populo cum fæpe cohorta eft feditiodn trâquillum ergo feditioneni conferet.i.tumui tus 'amp; iurgia traquillabit ï gram uxore cü uiro redeüte.GEMInos:Duos amp;nbsp;uno die unoq j partu æditos:amp; gemini dicuntur cófimilesjutî menæchmis Plautus natifunt filii duo gemini: amp;nbsp;rurfus îponit geminum alterum nec de duobus tm
{/Mercurius.
y/'-'^Åne profpereqj hoc hodie operis procent mihi. Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a foribus maximam moleftiam:
*X^-^^atn:ut liceret tuto illam amplexaner.
Nam ille illuc ad herum quum amphitryouem aduenerit« Narrabit feruum hinc fefe a foribus fofiam
Arnouifferille adeo illum mentiri fibi Credettneq? credet huc profestum ut lufTerat: Erroris ambo ego illos amp;nbsp;dementis Complebotatqj omnem amphitryonis familiam Adeoufqjfacietatem dum capiet pater Illius quam amatrigitur demum omnes fcient Quæ faciatdemqj alcumenam lupiter lEedige antiquam in concordiam coniugis. Nam amphitryo ablutum uxori turbas conciet:
Atq; infimulabit eam probrittum meus pater lam feditionem illi in tranquillum conferet. Nunc de alcumena dudum quod diximus.
Alter decumo poft menfe nafcetur puer. Quam feminatustalter menfe feptimo.
dicimus genitos: fed de plu ribus ut Vir.dixit Ter gemi num gerionea.ALTER decumo poftmenfe: Ordo eft alter puer nafcetur decumo méfe poftq fæminatus.i. có ceptus i matris utero:nâ:fæ-minare dicimus a fÅmîe fac «neu nero quafi ferimen a fc rendo quodinferere amp;nbsp;generar fignificat: fæmé,p generatione pofuit Macrobius loquif de puero filio am phitryonis:qui grauidâ alc-menam fecerat anteq ^fici-fceretur in exercitu:amp; nota-dû $ dixit menfe decumo. Nam itegriamp; abfoluti partus decimumplcruq; attingunt méfem cum numerus ipe decénarius perfectus fit: ut infra mox dicetur diffufi us. ALTER méfe feptimo: Phyfici amp;nbsp;mathéatici ,pbdt feptimo amp;nbsp;nono menfe par tus abfolutos reddi: oftauo uero autifra feptimum mi-nime:ponant fiquidé infan té in aluo latété. Prio méfe a Saturno regi:a loue feeun
do:tcttio a Marte:qua£to aSole:a Venere quinto: fexto a Mercurio:aLuna deni^ feptimo:quæ quia prae effepartiebus dicitur:amp; ideo lucina dicta cp partum in lucem prodat:Iccirco eo feptimo menfe partum integrum terminari:Quod quidem contingit tradente Macrobio his qui in quinta hebdomade in utero hu manam figuram recipiuntun iUaegbreuitate membra omnia amp;nbsp;defignata corporis liniamenta confiftunt: cum autem nono méfe abfolutio futura fit:fi femina fexta:fi mafculus leptimamt praemittitur fabricatur: Ariftoteles tamenin libro de generatione animalium autumat hominibus contingere:ut feptimo menfe nafeanturtquia perfeftionempeaeueniunt ob alédiinopiam: qq Aphrodifeus Alexander feptimeftres aedi dixerit ob ualidifiimam uim in uuluainformatricem utilem atq; moderatum fanguinem reperiété : fetu celerius explicate: fed per aftis méfibus fepté rurfus oftauo dominaf Saturnus qui cû malignû fit mortali bus fydus:dicaturcg nö in merito filiole deuorator:raro côtingit quin nato ftatim eo oftauo menfe immi neat interitasmono aut cû pualeatipfe lupiter benignus amp;nbsp;fauens humano generi:fetus oés abfolutiïte gricj prodütur ad uita : amp;nbsp;fi quado dedmummenfem attingüt:tanta eft louis benignitas ut tueri partum polfit a Martis malignitatc:licet alia ratio reddat q.f.numerus decénarius pfeftus habetur ut traditur ab Ariftotele:aphrodifeo(j amp;nbsp;cæteiisndc^ pythagoras:muhci:arithmeticiq;: atteftâtur numeros.f.decénariû amp;nbsp;fepténariû pfeftos effe: oftauo uero imperfectum quia ratione nititur probare idc aphrodifeus in libro problematon feptimeftres amp;nbsp;decimeftres uiuere:oftimeftres uero nequaq:póit tn Ariftoteles oftimeftres poffe qdéadolefcere iægypto amp;nbsp;qbufdäaUis i locis ubi mulieres fertiliores fut:multof^ fimul ferre amp;nbsp;tadle parere;fed i locis grædæ p paucos feruari poffel fi q feruét:ut nó oftauo méfe nati exiftimët;fcd mu lieres fui cóceptus initiü latuiffe Marcü quoepV arroné fcriptü reliqffe cópertü eft ilibio re^ dinina^ nó nüq oftauo æditû eé partû:hûano tn partui frequétioné ufum noué méfiû natura côftituit: intra feptimû uero nulli partus nifi abortiui fiunt : fed ne id quocpobiter dignum fdtu praetereat quod proditum eft ab b ii
-ocr page 230-eodem Ariftotele focminas 'quoq; ultra decîmû mcnfem parerend quod di'uumhadriaiiû fan^ifTe memo lat Gelius in undecimo quoq? menie ptum ædi poffe cû antea decemuiri decimo mêle gignihoîem non undecimo feripfiflent : î eoq^ decreto ipfumhadnanû fe ita ftatuere dixiffe requifitis ueterû philofopho^s amp;nbsp;medico^ fententiis;plura fup hac re idé Gelius adducit teftimonia;Varronis;Homeri;PIinii:pIunq; P hac re ex netetum opinionibus recenfet cenforinus non indigna fcitu:quæ oîa côfulto omifimus ne uo lumen magis q par fit magnitudine côfurgat: Alter ergo menfe feptimo hercules notat ' a loue genitus ia
qd magis declarat ueru mi^ nori puero.i. poftremo ge^ nerato maior é pr.f.Iupiter. AIAIORI:Quia antea î Ute ro conceptus . VNO fÅtu: Vel uno enixu pareret uel uno tm onere grauaref: fee tu dicîus îpletû Vir.loca foe ta furétibusauftris;et rurfus feddit fatalis machîa muros foeta armis;amp; fÅtû oner le-natu. Varro ueniebât ad foe ta amice gratulatu: amp;nbsp;fÅtæ ppterea beftiae dieütur q pe pererunt. ERVMnas:Labo res amp;nbsp;moleftias onerofas : un at dicatur erûnæ Fertus annotauit:lêdhoc loco pof fet dubitatio fuboriri an foe mina fimul poflit duos foetus ex diuerfis códpe feminibus amp;nbsp;î lucepdere ut alc-menæ potuiffe cótigere for te uidef fabulofum: memîe tût huius rei Ariftoteles So Iinufq?:id at qa extra fidé ui deri pot uerba ipfius Arifto telis fnbiedmns : inquitip fe in feptimo de natura animalium de fuperfÅtatione humana locutus^ cum alia Ungulos pariant alia plures genus humanum in ancipi-ti é na quod plurimû amp;nbsp;lo-
Eorumamphitryoms alter eftralter louis. Verum minori puero maior eft pater. Minor maiorinam ne hoc fcitis quid fiet* Sed alcumenæ huius honoris gratia: Pater curauit uno ut fÅtu fieret.
Vno utlabore abfoluat ærumnas duas. Et ne in fufpitione ponatur ftupri.
Quanquam(utiamdudum dixi)refcifcet tamen Amphitryo remomnem:quidigitur.'nemo id probro Proferto ducet alcumenæmam deum Non par uidetur facere delirtum fuum. Suamqj ut culpam expetere immortalem ut Gnat Orationem comprimam:crepuit foris Amphitryo fubdiricius eccum exit foras Cum alcumena^orejifuraria.
4fTupiterr Alcumena« Mercurius, Ene uale alcumena;cura rem communem q »facis t quin pergequæfo:menfes iam tibi efle artos uides
Mihi necefle é ire. hincuerum quod erit natum tollis» Al.Quid iftuc eft mi uir negocii:quod tu tam fubito domo Abeasflu.ædepol haud quod tui me neqj domi diftede^t Sed ubi fummus imperator non adeft ad exercitum Citius quod non farto eftufus fit q quod farto eft opus.
ds plurimis agit ' mulieres Angulos Angulæ pariûnfed fepe amp;nbsp;locis plærifq? gemîos:ctia ut ï terra quoq; ægypto fieri certu é pariût etiâ très amp;nbsp;quattuor amp;nbsp;lt;n? cria cû plurimû nafeûtuniâ enï hoc pluribus eueniffe certû é: amp;nbsp;qdâ uigîti partubus quattuorædiditiquf nos enï fingulis partubus enixa é:maiorq; eoii :pars nutriri amp;nbsp;adolefcere potuit: amp;nbsp;paulo infra.atnetofif xime a prio cócepni fecûdus fit fartus abfolui ædiq; pót quod fupfÅtarit : ut quafi gemini nafd uideâtn» quo hercule amp;nbsp;iphiclû ,pereatos effe fâbulâtur:Na id etiâ cóftitit adultéra quadâ q alte^ fuo marito^®^ adultero fimilé peperit:iâ amp;nbsp;cû geminos qdâ ferret: tertiû fuperfÅtauit amp;nbsp;cû tépus pariendiiuftû iâ effet! primos uitales peperit fecundum quinto menfe elifit qui rtanm mortuus eft: altéra cum primum feptimo peperirtet qui mortuus eft:mox duos iufto menfium numero ædidit qui uixerunt:hæc amp;nbsp;plura alia Arifto teles . STVPRI:Eft ftuprum coitus lege uetitus amp;nbsp;cum uim præferrim affertur amp;nbsp;p turpitudine pofitu ab Ennio teftatur Feftus foede ftupreq; caftigor quottidie.i.nnpiter.CLANDEftina a dam deduftum clade ftinum:clam autem a clauibus q, ca quæ celare nolumus claudimus Feftus . RESCISCET:Scire incipiet-SVBEgt;ITlCIVS:Q^uiaamphinyonis fubierat imaginem.
ENE uale : lupiter pro amphitryone cumfibi morem geffiffet cum alcumena qua cum nod^ coplexus trâfegerat: neq; aduétâte iâ domû amphitryone diutius elle cûrtâdû ratus fimulat aW e tanq rurfus exercitum aditurus : fed interea Mercurio pro fofiaurriep biandiente . MENSES ^â ad:os:Propinquos fdlicet partui.TOLlito:Educato nutrito.DISTEdeat:Pigeat uel faftidiat-Sycophanta
-ocr page 231-AMPHITRYO
SYCOPHANTA:DoIofus mendax etymon huius nominis inuenias apud Feftu.Q_VIqdem fitddeft li ^^^ ^ QQ fit^PALPAbitunBlandietnc amp;nbsp;dicitur palpo amp;nbsp;palporieadé ligmficatióe ut plcraq; alia.AEDE-fgt;ol ni illa;Ni,p ne Vir.ni teneant cutins certum eft dare lintea retromi p ne ufurpaffe ueteres fæpius com peitum eft;eft ergo fenfus ut ilia nefciat te dolofe amp;nbsp;furtiue fuos furripuiffe cocubitus utiq? maluifti I one no uideri.Sed amphitryonem.EXPERIRI mauellem:Refpôfio é ad illud fatin hés fi foeminap inulla eft. Na interea Mercurius tacite locutus eft.LEGTYS: Geuitiuas eft cafus amp;nbsp;eftquartæ amp;nbsp;fecunda: Prifdano tradente amp;nbsp;dicitur uel a coi
Me ⦠Nimis hic fcitus eft ficophanta qui quidé fit meus patet? Obferuatote q blande mulieri palpabitur»
A1.E caftor te experior quanti facias uxorem tuam» lu.Satin habes fi foeminarum nulla eft quamæquê diligam
£go faxin te amphitryoné efte malis quam iouem» Al»Experiri iftuc mauellem me:quam mihi memorarier Prius abis quam ledtus ubi cubuifti concaluit locus:
Me »Accedamtatqj hanc appellabo:amp;: fupparafitabor patri biunquaædepol quoquam mortalem credo ego uxorem fuam Sic efflidim amare proinde ut hic te eflidlrm deperit. ln»Carnifcx non ego te nouitabin e confpedtu meo» .Quid tibi hanc curatio eft rem uerberofaut mutito Quoi ego iam hoc fcipionefAl.ah.noli.Iu.mutito modo*
Iu.Verum quod tu dicis mea uxor non te mihi irafci decet: Clanculum abii a Iegione:operam hanc furripui tibi. Ex me primo prima fcires rem ut geffilTem publicam. Ea tibi omnia enaraui:nifi te amarem plurimum
Icftis foliis ad cubitadumel 9« fatigatos ad fe allidat uel a graeco leftron. SVPPAra fitaborsBladiar;affentiar;ob fequar: nd parafitari ê ad algt; â teriufnutum loqui.NVNq aedepol:Alcmenam alloqui tur ut Blandiafloui.EFFLI ôintVehemétenldem i pÅ nulo adolefcés hic alteram efflidin deperit. CVRAtio hac rem;Locutio eft ueteru nam nomina uerbalia facie baut eundé cafum afdfeere quem eorum uerba:curatio cótra donatum qui ait cura tionem medicop:. Cura ue-lo métis.SCIPlOne:Bacu-lo quem forte manu gcftagt; bat amp;nbsp;extrifecus itellige uel peuffero uel caput fregero; figura é apofiopefis q reticé tia dr eu ex ineugnatiôe nô fit fermôis abfolutio ; refert Macro, i prio Saturnalium Scipionû nomen ex cogno méto diftu . Nâ Cornélius qui prem luminibus cardia té ,p baculo fuftinebat Sd-
Non facerem»Me,facit ne ut dixirtimidam palpo percutit* Iu » Nunc ne legio perfentifcat clam illuc redeundum eft mihi: Neme uxorem præuertiflè dicant præ republica: Al» Lacrimantem ex abitu concinnas tu tuam uxorem:Iu.tace. blddiebar; Dr palpo blandi
pio cognominatus é.PALgt; po pcutit: Na dum loquere
tur manibus attreftabat amp;
Ne corrumpe oculos redibo actutum»Al.id actutum diu eft» Iu»Non ego te hiclubens relinquo neqj abeo abs te»Al.fentio. Nam q node ad me uenifti eadem abis»Iu.cur me tenes? Tempustexire ex urbe priufqudlucefcat uolo*
Nunc tibi hac pateram:quæ dono mihi illic ob uirtutem dateft Pterela rex qui potitauit:quem ego mea occidi manu. Alcumena tibi condono»Al,faas ut alias res foles.
tor.PREVERtifle: Antepo fuiffe puertor aut pcedo ut fuga puertit hebrii.CON^ dnnas:Fads.Itemi Aulula lia auceps qneödnauit are amseft etiâ códnnare collie »
gere 6capte côponere. NE corripe oculos:Corrupunf enipropter humoris falfedi nem. P ATERAM:Non pu tat Macrobius pateram; léd Me » Immo fie condignü donum qualeft quoi donum datûé. catchefium fuiffe poculum;
âîiiquit cuim. cft catcliefium
Ecaftor condignum donum qualis eft qui donum dedit.
poculum græds tantimolt; do notihmeminit eius Plie-
Aï.Noil amabo amphitryo irafci fofiæ caufa mea.
lu, faciam ita ut uis . Me.ex amorehic admodum qua fæuus é: recydes in libris hiftoriarû lu.NunauiduufAl.ut lt;iuû abCmme mes -.,ne tuâ te abfenteÃ^^SISÃ-
b iii
reu dono dediffe ; fed Phu. infuetû nomen reliquit ait-lt;5 i fabula amphitryonepa tera datarn : cû longe poculum utriufçp figura diuerfa fit:patera enî ut ipfum nom inditio eft planum ac patés eft : carchefium neto ,pceni amp;nbsp;circa media ptem côpref Turn anlatu mediocriter anils a fummo ad infimu ptin gentibus.LVCEfcit hoc id: Na dies aduetabat.LICET: Fas eft amp;nbsp;point qnq; pro eo quod poTibile eft Marti. Pi fcinam peto non licet nata-rc:quandoq; aduerbium eft amp;nbsp;ponitur pro efto amp;nbsp;quan dog: coniundio amp;nbsp;fignifi-cat amp;nbsp;fl amp;nbsp;qq: quandoq? im perfonale hoc eft licitu eft: aliquddo aliceo ubi pcium tei iponitur ut liceo a te mi nimi uel maximi paffiue fi-gnificatois.PRIVS tua opi-tuone: Notanda locutio eft d.citius q opinaris. NVNC te nox:Etq fequuf dida fût abfente id akmena ; De hac liodc logiori Diodorus in quito de hercule locutus fic intulitdouem eni ferût très nodes i und redadas aleme næ operd îpcndifle: tantum temporis in eo puero crcan do impéfum quod nô amo ris cupiditate put ialiis mu lieribufcotingit fadum:fed pueri gignendi gra:De quo apud Senecam i hercule furente conqueritur luno in-quiens : In cuius ortu mundus impedit diem. Tarduf-45 eo phoebus effulfit mari: nam tunc pro die nox con-^nnuata eft.
[iCrE. TV : lam fofias ckdus a Mercurio Æ/ IknjTiphirrynni ré om 'nem propdlauerat:proq ! foribus alterum fibi fimilem fofiam reperiffe ob quæ inter herum amp;nbsp;fetuum coiité-tio fit in hoc uniuerfo diner
Tamen.Me.camus amphitryotlucefcit hoc fami
Iu.Abi p fofiaaâ ego fequartnügd uisÆAl.ét ut adlutu adueias* Iu,Licer,pnus tua opinione hic aderotbonum animum habe» Nunc te nox quæ manfifti mitto:ut cédas diei.
Vt mortalibus illucefcas luce clara amp;nbsp;candida.
Atqj quanto nox fuifti longior hac proxima Tanto breuior dies ut fiattfaciam ut æque difpar Et dies 6i nox accedat:ibo 6i Mercurium fubfequar.
(Amphitryo, Sofia.
j^tTe i tu fecundum fequor So.fubfequor te.
Am. SceleftifTimum te arbitrer.So.nam quamobtem-'' Quia id quod neqj e:neqj fuit:neqj futurum db Mihi prædicas.So.ecce rem:iam tu autem
Facis ut tuis nulla apud te fit fides.
Am.Quideflfquo modoriam quidem hercle ego tibi illam S celellam fcelus linguam abfeindam.So.tuus fum.
Proinde ut commodum fiet lubet quicq j facias Tamen quin loquar hæc uti fatfta funt hic Nunq ullo modo me potes deterrere.
Am.Scelefhflime audes mihi prædicare id Domi te effe nunc qui hic adeseSo.uera dico/
Am.Malum quod tibi dii dabunfatq? ego hodie dabo/ So.Jfluc tibift in manumam tuus fum.
Am.T un me uerbero au des herum ludificarierf Tun id dicere audes quodnemo unqhomo ante hac Viditrnecpoteft fieri tempore uno
Homo idem duobus locis ut fimul fit.
So.ProfedIo ut loquor res ita eft,Am.Iupiter te perdat.
So.Quid mali fum here tua ex re promeritus.'â Am.Rogas ne improbe etiam qui ludificas me/ So.Merito maledicas mihi fi ita id fadlum eft.
Ve^haud meriomefq; uti farta dico.Am.hó hic ebriâ éutop So. Vtina ita eflcm.Am.optas q farta.So.ego ne.' â(not« Am.Tu iftic ubi bibiftirSo.nufq eqde bibi.Am.qdh'âfithois*^ So . Eqde decies dixi domi ego fum inq:ecqdaudis^ôé apudt® Adfum fofia idem:fatin hoc plane:fatin diferte here nunc Nunc uideor tibi locutus effe.'âAm.uah apage te a meiSo.qddt Negotii^Am.peftis te tenet.So.nam quid iftuc
bio.SECVNDVM:Iuxta,p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
pe. Vidruuius : Irem fi in paludibus moenia conftimta erunt : quæ paludes fecundu mare fuenntaae«w xta mare.EBRIVS: A bria uafe uinario. PESTIS te tenet: Aliquo nexaris morbo uel fpiritu »alo dicitur peftis peftilentia amp;nbsp;pefeftas.ut placet Nonio amp;nbsp;Feftosmoibus eft qui autcito occidit: autôw^^J
AMPHITRYO
Didsfequidemualeo Scfaluus fumreële amphitryo» Am«At ego faciam hodie proinde ac meritus es Vtminus ualeas ôd mifer fisdaluus domum fi redieronam Sequere fie herum:quiludificas didlis delirantibus Qui quoniam herus quod imperauit neglexifli perfequi*' Nunc uenis etiam ultro irrifum dominum:quae neqj fieri PofTuntmeqj fando unqaccepit quifq profers carnifex Quoius ego hodie in tergo faxo ifta expetant mendacia. So.Amphitryo miferrimaiftæc miferia eft feruo bono. Apudherum qui uerbaIoquitur.fi id ui ucrum uindtur. Am.Quo id(malû)paclo potes.-ânam mecum augmentis putas Fieri nunc ut tu hic fis amp;nbsp;domiad did uolo.
So.Sum profedte amp;nbsp;hic amp;nbsp;illicthoc cui uis mirati licet.
Neqjtibi iftuc mirum magis uideturq mihi Am.Quo modo^So.mhilo inquamiru magis tibi iftuc q mihi Neqj ita me dii ament credebam primo mihimet fofiae.
DELIrâtibus ; Aberratibus a uia amp;nbsp;ueritate : deduftum ueibu delirare a lira qtofla é ad agroivexcipieda uligi iié.EXPEtanhEueniât.1N TERgo:Quia ob médaciü futurum erat ut uapularet. Q_VO id malu pacto pôt: Ordo eft quo pado pôt uel putes ufpotis ,ppoffibile e: id fieri ut fis liic amp;nbsp;domi: amp;nbsp;malu fepate legaftna mecu argututis putas-f.certare uf ulcere p paréthefimlegédû ê.EDISSERtauit:Ordîe amp;nbsp;ferie qdâ enanauit . SEDI, mus : Manfimus fletimus. Q_VID ighQuid tû poftea é fermóis ïterpellatio.MA. LA obieftu mäu: Q_dâ cue. nit bis q credunt ilaruas amp;nbsp;Icmures ïcidiffe: uel aliquo malo fpffafflari.IN SOM. ms:Q_uïcp dicûf fpés fónio rn:fóniü:ïfóniü:uifio;oracu
lû:amp; uifus fiue phâtafma: ft phätafma amp;nbsp;îfôniû îterpta. tiôe nô egét nâ nihil diuini tatis apportât : puéiut naeç aut ex humow redûdâtia amp;nbsp;affefti corporis qlitatibuGfi ue lætitia fpe:timore:amp; ani mi CÃteris pturbationibus: fôniû é qà îterptaméru ad mittit: fed reftû eft ambagi buf:ut fuit illd Aftyagis me
Ordineomne ut quicquâ adtum cdum apud hoftes fedimus Ediffertauitïtum formam unaabftulit cum nomine Neqjlatladtimagis eft fimile:quam ille ego fimilis eft mei. Nam ut dudum ante lucem a portu mepræmififti domum. Am.QuidigifdSo.pn^ multo ante ædis ftabâ qillo aducuerä. Am.Quas'malû)nugasÆfatin tu fanus esÆ So.fic fü utut uides. Am.Huic homini nefcio quid eft mali mala obiedtum manu Poftquâ a me abiit.So.fatcor : nâ fumobtufis pugnis peffumei ' Am.Quis te uerberauit^ So.egomet memet:quinûc fum domi. Am.Caue quicquam nifi quo d rogabo te mihi refponderis Omnium primum ifte qui fit iftefofia hoc dici uolo.
So*Tuus é feruus . Am.mihi qdé uno te plus etiâ eft quâ uolo Neqjpoftquam fum natus habui nifi te fetuum fofiamlt; So. At ego nunc amphitryo dico foCam fetuum tuum.
Prætet me alteruminquâ adueniens faciam ut offendas domi. Dano prognatum patre eodem quo ego fum forma:xtate item Qua ego fum:qd opus é uetbisfgeminus fofia hic fadlus é tibi. Am.Nimia memoras miratfed uidiftin uxorem meam?
So. Quin îttoire î ædis nûquâ licitu eft. Am.quis te prohibuit? So.SoGaille:quem iamdudumdico is qui me contudit. Am.Quid iftiefofia cftfSo.cgo inquâ quotiens dicendum eft. Am.Sed quid aisfnu obdotmiuiftidudûnufquâ gctiû fofia? 1b iforte iftum fi uidiffes quendam in fornuis fofiam? SoîNon folco ego fomniculofehcri imperiapetfequi.' Vigilans uidiuigilans nunc uideomigtlans fabulabar
naturalibus uité euatam:cu ius palmite ois obubrabat afia:c qua poft modulatus cyrus e.Q_ui toti afiæ ipera uit.Vifio é qn aliqua i fom nis apparet amp;nbsp;illa eo euenv unt mó quo apparuet ut ui fumébruto fuus ille malus getiius:oraculû é qn diuini tns admonemur:fiue nobis aliqs apte pnunciat uel agé dum qcqeé uel fugiédü;ut à facro legif euagelio cu ap patuit angelus dni^ lofeph dices : tolle pue^i amp;nbsp;fage in ægyptamp;ité cum magi acce. piffent î fornuis ne redirent ad Herode rege: illud quo. ^ qd de Simonide a Cice. to traditurilibro de diula.
tiôe.Qui cum pieftum que b ilii
5
-ocr page 234-ti,m îonotum mortuum uidiffet s euq; humauiffet: habercteg in animo naucm confeendere moneri uifiu eft ab eo quern fepultura affecerat ne id faceret cp fi nanigaffetieum elfe naufragio periturum : Iraq; SimO' nidem monitum paruiffe redüffcqj: octeros periiffe;qui tune nauigaffent : Accedit amp;nbsp;hoc g » anima noftra affinitatem quandam habeat cum fyderibusiquae folentimmitere in anima fpeciem return futurarum:un de amp;nbsp;cogitare amp;nbsp;præuidercînon nihil poteft g futurum eft præfertim quiefcente corpore;toris animiniff bus in fe receptis.Id quod etiam a Cicerone notatur in primo de diuinatione. Quum ergo eft fomnoramp; uoratus animus a focietate
amp; cótagione corporis turn meminit præteritorû : præ^ fentia cernit; futura puidet. QVICmahufOyi pro quo pario quo modo ; utapud Horatium qui fit maecenas amp;nbsp;malum ut faepe diximus feparatim legas . POTIS éi Pro poteft uel poffibile eft: nec potis Ionios dixit Virgt; gilius amp;nbsp;Terentius potis ne mihi ue^ 'dicere.BLACtis: In compofite amp;nbsp;inaniter lo queris.SIMITu:fdeft fimul Nonio docete qui hunc te-ftatur Iocum;amp; itidé Plaut, î mercatore. Ita très fimitu resagen^ fuut.
/^jTÃT'IN parua ref eft: fF^IConqueritur alcme i^^nn difceffum uiriq (tarnen non erat;fed fubditK tius lupitertOeÃde domum ^ adueniétibus amphittyone amp;nbsp;fofia magna ïter eos obo ritur confufio : primum inquit amp;nbsp;cum interrogatione uerba legenda funtan non eft parum uoluptatis in ui-ta relirium hominibus præ g.i.in cóparatione illius qd moleftü eft: In hâc fere fen-tétiam locutus eft Socrates apud Platonem i Phaedone inquiens q mira o uiri uide turhæc refeire:quam nomi nant homines uoluptatem quameg miro naturaliter fe habet modo ad dolore ip-fum ; qui eius côtrarius eue uidetur: quippe cum fimul homini adeffenolint.Atta men fiquis pfequitur caput alterum lemper ferme alterum quoqg accipef cogitur quafi ex eodem uertice lint ambo connexa « Diodorus
Vigilantem ille me lamdudum uigdans pugnis contu dit» Am » Quis hófSo.fofia inquam ego iHeiquæfo nd ne inteUig«' Am.Qui(maIum'fteIIigere quifquâ potis eft:ita nugas bladis/ So. Verumadlurum nofees inquäillum nofees feruum fofiam» A m. Sequere hacigit' âme: nâ mihi iftucprimû exqfito eft opus. Sed uide ex naui efferantur quæ iam imperaui omnia.â So.Et memor fum amp;nbsp;diligens ut qua: imperes compareant.' Non ego cum uino fimitu ebibi imperium tuum.
Am* V tinam di faxint:infe(fta diefta rede ueniant tua.
^Aletimena.Amphitryo.Sofia.
Atill parua res eft noluptatum in uita i^^^Atqjin xeate agunda
Præ q quod moleftum'eftiita quoiqj comperatume^, iin state hominum*? Ita dis placitum uoluptati ut moeror comes confequatur. Quin incommodi plus maliqj ilhco adfit:boni fi obtigit quidquot; Na ego id nue experior domo: atqjipa de me fcio:cui uoluptas Parumper dataft:dum uiri mei mihi poteftas uidendi fuit Nodem unam modoiatq? is répété abiit a me hinc antelueemy Sola hic mihi nûc uideor:qa ille hic abeft:qué ego amo pter oés. pp ægri ex abitu uiri:q ex aduétu uoluptatis eoepufjhâ me beat Salte q, p duelles uicit:0^ domu laudis cópos reuenitïfolatio é. Abfitîdûmdlaude parta domû recipiat fe:ferâ : amp;nbsp;perfera uftj Abitum eius animo forti atqjobfirmato:id modo fi mercedis Datur mihi:utmeus uidor uir belli reducat fatis MihieÃe dicam:uirtus præmium eft oprimum Virtus omnibus rebus anteitprofedo Libettas:falus:uita:res:parentes:patria:amp;prognati Tutantur:feruantur:uirtus omnia in fe habet.
Omnia adfunt bona quem peneftuirtus.
Am. AedepoI me uxori exoptatum credo adueturum domum Quæ me amat:quam contra amo:præfertim re gefta bene*' Vidis hoftibus:quos nemo poffe'fuperari ratus cft
quotg : natura enim bonis ut plurimum quæ largif hominibus amp;nbsp;mala îmîlcet:amp; illud uoluptati comes eft triftirudo;Voluptatem fciéter definit Seneca opinati amp;nbsp;falfi boni moram.PLVS ægri:Maiorcm ægji' moniara amp;nbsp;animi fbIicitudinem.VSQVE:Affidue.REDVCAT:Redeat amp;nbsp;in tutu fe recipiat inde teau ces qui picula euaferunt. AEDEpol:Perædé polluas qui mos iurâdi uiris fuerat:ut foeminis per caftora.
Eos aufpido
-ocr page 235-AMPHITRYO
Eos aufpido meotatcj dudtu primo cÅtu uicimus.
Gerte enim me illi expeólatum optatum uenturum feio. So,Qui me non expedtatum rere amicæ uenturæ meæ.'â Al.Meââuir hic qdé é*Am.feqre hac tu me. Al.na qd iHe reu Oui dudum properare fefe aiebatfan ille me tentât feiens.'â
Atqj id ft uult experiri fuum abitum ut defiderem» Ecaftor me haud inuita fe domum recepit fuam. So. Amphitryo redire ad nauem melius é nos . Am.qua gratiaÆ SoiQuia domi datums nemo eft prandium aduenientibus. Am. Qui tibi nüc iftucîmete uenitrSo.qa enî fero aduenimus Am.QuifSo*quia alcumenâ ante ædis ftate faturamintelligo. Am.Grauidam ego illam hic reliqui qabeo.So.hei peril mifer. Am.Quld tibi eft.' 'So.ad aquam præbendam adueni domum: Decumo poft menfe ut rationem te diöare intelligo. Am.Bono aïo cs.So.fcin quäbono alo fim.'fi (itulà tâ coepero Nüquâædepol tu mihi diuini quicquä creduis pofthüc diem Niego illi puteo fi occepfo animam omnem intertraxeroi Am.Sequere hac me modo alium ego iftirei alligabo:ne time. Al.Magis nue meu officiai facere : fi huic eä aduerfum arbitror. Am.Amphitryo uxorem falutat laetus fperatam. fuam: Quam omnium thebis uir unam effe optimam diiudicat Quimq^ adeo ciues thebani uero rumificant probam.
V aluiftin ufe^ Æexpedtatus adueniorSo.hauduidimagis Expedlatum:eum falutathaud quifquam qcanem. Am.Et quiite grauidä: ôe quü te pulchre plena afpicio gaudeo» Al.Obfecro caftor quid tu me deridiculi gratia Sicfalutasiatqj appellas quafi dudum non uideris.* Quafi qui nunc primum recipias te domum huc ex hoftibusf At(^ menunc proinde appellastquafi multopoftuiderisÆ Am.lmmo equidem te nifi nunc hodie nufq uidi gentium. Al,Cur negasÆAm.quiauera didici dicere. Al.haudæquü facit Qui quod didicit id dedifcit:an periclitamini Quid animihabeamrfed quid huc reuortimini tam citof An te aufpicium commoratum eft:âan tempeftas continet? Quinon abifti ad legiones ita ut dudum dixeras?
Am ⦠Dudü?q dudûiftud fadüé? Al.tétas:iâdudü:pridé: mö. AnuQuiiftuc potis eft fieri quæfo : ut dicis iamdudum modo Al.Quid enim cenfes te ut deludam contraluforem meum*
Q^VI me non expeftatum Qui pro quare îducit Plau, minimæ licétiæ feruû. Qui quo^ hero fuo fe paré facial : nâ lient ille ab uxore ita fe dicit ab arnica defideratii iri.SATVRAMsNon dbo
repleta dixit ; fediocofe eu uteroâtumefeente.RATIO
nem diftarezComputare amp;
tempus metiri.ALLIgabo: Præponam.RVMIFleant: Vel ramiferatmt Nonius le
gere uidetuneft enim rumi fetarehóefte diftum rumo res ferre.HAVD uidi magis expeftatû: Nam alcme-na falutati amphitryon! nó refpóderat;ipfa enî admira-bûda filuerat cp earn uir fa-lutaffet tanquam nuper ad-uehiens;qui ab eo paulo an te difeefferat ; amp;nbsp;fecum no-dem trâfegerat OBSEcro: Non rogantis î fed interrogatis amp;nbsp;requiretis . AVSPI cium commoratum eftzN5 imminente fmiftro amp;nbsp;omi-nofo aufpicio non licuerat proficifei ad iter inftitutum. tâta enim fuit retigio apud antiquos ut nihil uih aufpt-
cato gereretur. DVDVM: Præfens tps defignat Virg. lâ dudû fumite pÅnas ; ali. ter dudû pro diu Horat.nó anteuerfo lene merû cado iä dudû apud me eft.PAV-LISPER manc:Verba fuut fofiæ non amphitryonis.
Qui nunc primum te adueniffe dicastmodo qui hinc abieris Am.Hac quidem deliramentaloquitur.So.paulifper mane* Dumedormifcat unumfomnum:qux ne uigdans fomniet* AhEquidéecaftoruigdoîôc uigrläs id quodfertum eft fabulor
ASSENTam: Affentamni noce:Adulamur gelhi:Blx dimur taftu.BACChæ bac chanti:MuIieri furenti. Na bacellus amp;nbsp;bacchari amp;nbsp;bacchanalia a græco Ão® idé clamo uocifero : nam uino profufi uodferari amp;nbsp;furere confueuerunt.FERIET fe-pinÃMagis aduerfabimr.SI OBSEquaris: Affirmando fcilicet quæ dixerit.VNA refolues plaga : Ideflunico ucrbo omnem fedabis con tentionem ceffabifq : a con-trouerfia . CRABRONcs: Vefparö genus quæ taftæ magis irritantur. OSCVIû temmNon detuli tetuli pro tuli ira locuti funt uetetcs Nonio telle aftms î andro mada donec auxiliu perfeu tetulilli mihi, PRAEgnati malu dari:rocatur ad illud tu magnû malum habebis quod folias fimulat intcllc-xiffe pro pomo.ANIMO fi malceffc: Na uoluptatibus interdû animi aegritudines IeuantuT:fcd cogitatione p» fertimmtinquit Cicero. Ni hil efi q? tam obtundat ele uetep aegritudinem q perpc tua in omni uita cogitatio. ATRA bili:Qu5græd me lancholiâ uocant ellequat tuor hûoribus una naturæ aridae amp;nbsp;frigidae terræ com parata^ q ficuti grauis eft amp;nbsp;difficulter monetur fie mor bi ex atrabili difficillime eu rantut: quæ quoties altius fcandit: holes infanos reddit . Ideo fubiidtnulla res tam holes delirantes cóciu nat.i.fadt.PERcita: Percuf /a: amp;nbsp;percitu dicimus iracu dia amp;nbsp;furore condtatû. IM PLIdfderdnuolui hmoif. infania.PERPEtem:Conti nuaamp; perpetua.VT CVM exerdtu:Vr.i.poftq.DJLV-CVIo:Summo mane diluculum aurora eft cum incipit albefccre Plau.alibi dii-luculafdt.i.indpit illucefcc rc.EXPERRefta:E fomno excitata. PRODIgiali: Di-
Nam dudum ante lucem amp;nbsp;iftuncamp; teuidnAm.quo in loco/ ALHicinædibus ubi tu habitas.Am.nuq fadtü é.So.nô taces. Quid fi e portu nauis huc nos dormientis detulit.* Am.Etiam tu quoqjaffentaris huierSo.quid uis fieri? Non tu fis baccha : bacchanti fî uelis aduerfariet Ex infana infaniorem facies:fenet fæpius. Si obfequaris una refoluas plaga.Am.atpoI quin certa res Hanc eft adiurgare:quæ me hodieaduenientem domum Noluerit falutare.So.irritabis crabrones,Am.tace« Alcumena unum rogare te uolo.Al.quid uis rogare roga. Am.Nune tibi aut ftultiria acceftitiautfuperat fuperbia? ALQuiiftucin mente eft tibi miuirpercontarier.'â Am.Quia fi falutare uenientem me folebas ante hac. Appellare itidemtutpudice fuos uiros quæ funt folent Eo more expertem te fadlam adueniens offendi domum» AI.Ecaftorequidem te certo heri aduenientem illico Et falutaui 06 ualuiffes neufqjexquefiuifimul Mi uir:56 manum prehendi:06ofculum tetulitbi. So.Tun heri hunc falutauiftifAl.amp;f te quoq? etiam foda* So. Amphitryo fperaui ego iftam tibi parituram filium» Verum non eft puero grauida.Am.quidi^turfSoanfania« Al.Equidem fana fum:66 deos quæfo ut falua patiam filiuw Verum tu magnum malum habebis: fi hic fuum officium faut Ob iftuc omen ominator capies quod te condecet» SoiEnimuero prægnanti oportet malum dari: Vt quodobrodat fit:animo lî male effe occoeperit.
Am. Tu me herihic uidiftifAl.ego inquam fi uis decies dicere Am.In fdnis fortaffe.Al.fmo uigilâs uigilâté.Am.ue mifo mi'' So.Quid tibi eft/Am.delerat uxor.So.atra bili percita eft (bi» Nulla res tarn delerantis homines concinnat cito.
Am.Vbi primum fenfifti mulier implicifcier? Al.Equidem ecaftor fana 66 falua fum.Am.cur igitur praedicas Te heri me uidifteiqui hac notftu in portumadueda furnus? Ibicoenauiatqjibi quieuiin naui nodem perpetem.
Neqjmeum pedem huc intuli etiam inædisiut cum exercitu Hinc profedus fum ad teleboas hoftisteofqj ut uicimus. AI.Immo mecu cÅnauifti:66 mecum cubuifti. Am.quidid eft? Al. Vera dico,Am.non de hac quidem hercle re: de aliis nefeio, Al.Primulo diluculo abiftiad legiones.Am.quo modo? So,Rede dicit ut commeminit:foranium narrat tibi. Sed mulier poftq experreda es prodigiali loui Aut mola falfa hodie aut thure comprxeatam oportuit»
citiu
-ocr page 237-AMPHITRYO
Al.Ve capiti tuo.So.tua iftuc refert fi curaueris» Al.Iterum tam hic in tne inclementer dicit atqjid fine malo; Ana.T ace tuitu dictego ne abs te abii hinc hodie cu diluculo.'â AtQuis igitur nifi uos natrauit mihi illic ut fuerit proelium^ Am * An enâ id tu fcisfAl.qppe qex te audiui ut urbé maxima Expugnauiffestregemq? pterelam tu te occideris^
Am.Egone iftuc dixi^Ahtu te iftic etiam adftante hoc fofia; AmiAudiftin tu me narrare hoc hodiefSo.ubi ego au dmerîf Am. Hancroga.So.me qdé præfente nunq factu eft quod fciâ, Al.Mirü quin te aduerfus dicat.Am.fofia age me hue afpice, So.Spe0lo.Am.uerauolo loquute nolo aftentari mihilt; Audiftin tu hodie me dicere ea quæ illa autumat.'â So.Quæfo ædepol nû tu quoqjét infanis quü id me îterrogas
citur.pdigiilis amp;nbsp;prodigua* le qd,pcur.it pdigiû: Difta fuut pdigii a Nóio qfipot 1'0 adigêda uel porto agen di;ucl quafi pdida:ut Fefto placet çp.f.pdicât qd' futup: eft:un.pdigiæ hoftiæ dicûf qeöfumut amp;inde holes lu xuriofi difti prodigi.COM precatam; Precibus placaffc uel facrificafle.MOLA falfa aut thure; Qtiæ in facriftdis adhibebantur mold falfam ponit Valerius; quæex falc condat amp;nbsp;farre;unde Feftus
Am.Quin nunc mulier audin illumfAl.eo fit quia mihi plurimum credo 06 fcio ifta amp;nbsp;fada proinde ut proloquor. Am. Tun me heri adueniffe dicisfAl.tun te abifte hinc negas? Am.Nego enîuero: Ãi me aduenire nüc primû aio ad te dornü. Al.Obfecro etiam ne hoc negabisite auream pateram mihi Dediffe dono hodie:qua te illic donatum effe dixeras? Am.Neqj ædepol dedimeq? dixiâ.uerum ita animatus fuit Itac^ nunc fumiut ea te patera donemtfed quis iftuc tibi Dixit? Al.ego equidem ex te audiui:amp; ex tua accepimanu Pateram.Am.mane mane obfecro temimis demiror fofia Qui illæc illic me donatum effe aurea patera fciat.
Nifi tu dudumhanc conueniftitôC narrauiftihæc omnia.
immolare inquit eft mola ideftfarre mollito amp;nbsp;falep fperfa factare, thus nafdtur in arabia quæ fÅlix didt amp;nbsp;cum afpiratóe amp;nbsp;fine ea fcri bi pot uel a græco euco.i.fa crifico uel a tundédo quia glebæ tundûtur.TVAiftuc refert;Vt.f.ue héas. THEfla la;Nomé famulæ.PRO ce. rita drcûferri;Ideft tâq ceri. ta amp;nbsp;malo fpû afflata pur. gari;nâ drcûferre luftrarc eft;amp; p trâflationem purga re; quia dum purgariuolût infanientes huiulmodi dr. cûferûf;ceriti laniati amp;nbsp;ma. lefani dicitur amp;nbsp;iuriofi qua fi cereris fpiritu cótafti;Pla. utus in fequentibus tu certe
So.Neqjædepol ego dixi:neq? iftam uidinifi tecum fimul, Am.Quidhoc fithois . Al.uin Opfern patera?Am.pferri uolo. Al.Fiat:tu theftala intus pateram proferto foras: Qua hodie meus uir donauit me.Am.fecede huc tu fofia
Enimuero illudpræter alia mira miror maxime
Si hæchét patera illà .So.an etiâ credis id:quâ in hac ciftellula Tuo figno obfignata ferunt?Am.faluum fignü eft. So.infpice. Am.Rcóteita eft ut obfignaui.So.quæfo quin tu iftanc iubes Pro ccrita circumferri?Am.ædepol qui fadto eft opus? Nà hæc qdé ædepol larna^ plena funt. Al.qd uerbis opuft eft? Hem tibi pateram eccam credemihitage afpice: hue fis nüc iam Tu qui quæ fafta inficiare : quem ego iam hic côuincâ palam. Eft ne hæc patera qua donatus illic?Am.fumme lupiter: Quid ego uideo?hæc eft ea profesto pateratperii fofia. So.Aut pol hæc præftigiatrix mulier multo maxima eft. Aut pateramhic ineffeoportet. Am.agedù eâ folue ciftularn.
laniatus es aut cerimf.LAR uarum plena funt hæc .f.lo. ca.Nam plenum daemoni, bus aera non infidamuenn. quit Apuleius referente Be. ato Auguftino opiatos fuif fe ueteres ex ais hoium fieri
dæmonas; q fi bono^ meri topi fuiffent lares did; fi ma lop: tu. lamas tii lemures ap pellari:fi aut incertu eet bo. nopi an malopi fuiffet meri topimaes nucupari.Q Vld uerbis opuft ? Damuslianc locutôné alcmenæ no aphi try0i;ut emedauimuf.lNFf dare ; Eft ifidari negare q^ petit uel n comififfe qd obi icif.uiide ftatus dr inficialis apud rhetores i quo qui re. us é inficiatur. PRAEftigia trix;Dicutpftigiatores a ftp gx Sc tenebris tp ita adem
pllmgat oculotu ut res air ter uideri faciunt q fint:Var ro præftigiatores a fcientia dici uult:præftigii inuentoz rem fuiffe MercuriumBeatus Auguftinus autoreft. ACTVM cruciatu tuo: Minatur feruo fub cuius cufto dia fuerat patera.quæ nó có parebat : qua lupirer nullis uiciatis fignis quibus fuerat obfignata luftulerat:amp; ea al emend donauerat. NE IN-terpella : Eft interpellare alterius fermonem irrumpere uel alterius adioni fe interponere : amp;nbsp;docente Nonio dicere:audire: comoue-re. DORMItare: Noniam frequenter dormire: fed foj no detineri . VIR ego tuus fumrCum interrogatiôe le gédum amp;nbsp;nultuofe: amp;nbsp;quia uir maritus dicif ur lioc lo-co:amp; uirilis homo fofias di-dum amphitryonis: Ne me appella.f.uirum falfo nomi neiocofe interpretatur in fe eundum fenfum. Ideo dicit haerethæc res pro dubitandum c an amphitryo factus fit mulier ex uiro.EDICtas: Detegis pala facis.SVMAs mutuum:Cum omni pudo re careas indigeafq;:nam ea mutuo fumimus quibus indigemus. Q^VOD infimn-las noftro generi:Velnö de eet noftro generi quod infi mulas : uel non decet quod infimulas noftro generi : amp;nbsp;notanda locutio non decet noftro generi.Ita Terentiuf fädte utuobis decet:Salufti US quoq; locum ædiriorem dixit: q nidoribus decebat: ita illud nota munus fugat' tuum:fic quoq; in menaech-mis:odo hominum munuf parafitus facile fugitur:Sue-tonius in augufto fenatoria munera fungerentur dixit.
So. Quid ego iftam exolua^obfignataft redteues gefta eft bene. Tu pepenfti amphitryonem:ego alium peperi fofiam. Nune fi pateram patera pepent:omnes congeminauimus» Am.Certu eft apenretatqjinfpicere.So.uide fis figni quid fiet Nepofterius in me culpam tranfferas.Am.aperimodo. Nam hæc quidem nos delirantes facere didtis poftulat. Al.Vndehæc igitur eft nifi abs te quæ mihi dono data eft.'â Am.Opus mihi eft iftuc exquifito.So.lupiter proh lupitet Am.Quid tibi éfSo.hæc patera nulla î ciftulaft.Am.qd ego au So.Id qd' ucruft.Am.aelu cruciatu ia nifi apparet tuo. (dio» Al.Hæc qdé apparet.Am.qs igitur tibi dedit.'âAl.qui me rogat« So.Mecaptas quia tute ab naui clanculum huc aha uia Præcucurrifti:atqî hinc pateram tute exemifti:atqj eam Huic dedifti:pofthac rurfum obfignafti clanculum. Am.Hei mihi iam tu quoqjhuius adiuuas infaniam. Ain heri nos uenifle hucfAl.aio aduenienfqj illico.
Me falutauifti:amp; ego tetôd ofculum tetuli tibi. Am.Iam illud non placet de ofculotpergam exequi. Al.Lauifti,Am.qd poftq laui.'âAl.accubuifti.So.euge optime Nunc exquire,Am.ne interpella perge porro dicere. Al.Coena appofita efttcoenauifti mecumtego accubui fimuh Am.In eodem ledtodALin eodem.So.ei non placet conuiuiu« Am.Sine modo argumenta dicat:quid poftq coenauimus.'â Al. Te dormitare aiebas:menfa ablata eft:cubitu hinc abimus« Arn.Vbi tu cubuiftifAl.in eodem tecum una in cubiculo Am.Perdidifti.So.qd tibi érAm.hæc me mo ad morte dedit» ALQuidiä amabo.'âAm.ne me appella.So.qd tibi é^ Am»petu Quia pudicitia: huius uiciü me hic abfente é additu nbsp;nbsp;(mifet«
Al.Obfecro e caftor cur iftuc mi uir ex te audio.'â Am. Vit ego tuus fimfne me apeUa falfo nomine.
So.Hæret hæc res:fi quidem hæc iam muhet fadla eft ex niro« Al.Quid ego fecifqua iftæc propter didta dicantur mihi.'â Am,Tu te edidtas fadta tuatex me quæris quid deliqueris. Al.Quid ego tibi deliqui;fi cui nupta fum tecum fui.'â Am.T un mecum fueris.'âquid illac impudente audacius.'â Saltem tute fi pudoris egeas fumas mutuum.
Al.iftuc facinus quod tu infimulas noftro generi non decet Tufi me impudicitiæ captas non potes capere.
Am. Proh diimmortalis cognofdn tu me fofia faltem.'â So.Propemodu. Am.coenaui ego heri in naui in portu perfico* So.Mihiquoqjadfunt teftes:qui illud qd ego dicam affentia't« Nefdo quid iftuc negodi dicam nifi quifpiam eft
Subditiuo
-ocr page 239-AMPHITRYO
SV'BDmV'O:Vt fupra dixit fubdititio a uerbo fubdo quafn alterius locû fuppofito hinc apudiurifcóful tos dicit fubditutn teftamentum ^ uero aliud lùppofitûJVNONEM matré fatnilias:Quia pfit paitubus amp;nbsp;pprieiuno difta é $ mortales iuuet.NEQyiC^Jn caffum fruftra amp;nbsp;ne quicq ,p nó: ne quicq pinguis paies tenet area culmus;amp; ne quicq no fine câ. PROTErue:Proteruiter dixit Ennius amp;nbsp;ignauiter ,p igna ue:pteruia leuior é cótumelia:pcacitas maior:maxima uero petulatia.PR.OBIS:Qui didi funt quafi pro-hibi tp fe a delinquendo ^hibeant.MVNIficailnuenit amp;nbsp;munifex ut opifex amp;nbsp;artifex Seruius .EXAmuf-fim:Ab arnuffi fabroj eregu
Amphitryo aliusiqui forte te hic abfente tarnen
la diligenter amp;nbsp;examinate. DELINItus: Mente alienatus .PERDVIS : ,p perdas. Me LVBENte:Me nolente amp;nbsp;affentiéte . NVNqd cam dicis : Ideft te deffenfare po tes . MVLdem mtimoniot Eft maldate códenattunde mulda peccati aiaduerfio : ponit aut ,p augere amp;nbsp;uoti compotem reddere Nonio muldare ante matrimonio eft repudiate amp;nbsp;diuortiu fa-cere:Iicet inter fe differant; amp;nbsp;utrucg ex caufa fieri uide-atur: nam pprie repudiatur futurum mfimoniû. Diuor tium autem fieri diciturinter uirum amp;nbsp;uxorem ab eo çp in diuerfas ptes eant. Di-cûtur etiam ditto rtia ditier-ticula amp;nbsp;femits tranfuerfe
Tnam rem curet:teqjabfente hic munus fungatur tuum* Namqj de illo fubditiuo fofia mirum nimis eft: Certe de hoc amphitryone iam alterum nimis eft magis* Nefcio quis præftigiator hanc fruftratur mulierem Al,Per fupremi regis regnumiurotÃC matremfamilias Ãunonem:quam me uereri SC metuere eft par maxime: Vtmihi extra unum te mortalis nemo corpus corpore Contiginquo me impudicam faceret,Am.uera iftæc uelim AI.Vera dico:fed nequicq:quoniam non uis credere. Am.Mulier es audaefter iuras. Al.qux non deliquit decet Audacem efle:confidenter pro fe Si proterue loqui* Am,Satis audadfer.Abut pudicam decet. Am.in uerbis probas Al,Non ego illammihi dotem duco eftètquæ dos dicitur* Sedpudicitiam:00pudorem:amp;fedatum cupidinem Deum metum : parentum amorem: amp;nbsp;cognatum concordiam* Tibimorigera:atq5ut munifica fim bonis:profim probis* So.Næiftaædepol fi haec uera loquitur examuffim eft optima« Am. Delinitus fum profecto ita:utme qui fim nefeiam* So.Amphitryo es profedto:caue fis ne tu te ufu perduis* lununc homines immutantur:poftq peregre aduenimus* Am.Mulier iftam rem inquifitam certum eft non amittere* Al. Aedepol me libente facies.Am.quid aisfrefponde mihi* Quid fi adduco tuum cognatum hucanaui naucraten: Quimecumunauedtus eft una naui:atqjis fi denegat Fada quae tu fadfa dicis:quid tibi aequum eft fieri: Nunquid caufam dicis quin te hoc muldlem matrimonio* Al.Si deliqui nulla caufa eft.Am.conuenit:tu fofia
Duchos intro:ego hue ab naui mecum abducam naucraten So.Nunc quidem praeter nos nemo efttdic uerum ferio* fcquis alius fofia intuft:qui mei fimilis fietÆ Al.Abinhincame dignus domino feruus.So.abeo fiiubes* A1.Nimis ecaftor facinus mirum eft qui illi collibitum fiet.
Vir.obiiciut equites fefe ad diuortia nota ; amp;nbsp;deniq jdi-uortia rerum oium fepatio nes ut apud Ciceronem fic dodrinarum fada diuortia diuortiop ^caufæ funt pleni lt;nbsp;5errata manifefta mulieru nonunq frequentes offenfi-ones ex diuerfitate morum fadum quandolt;$ ob fterili tatis cam ut a Spurio caluil lo legitur : Sulpitius quocg gallus uxori nuntium rerni fit qjeam in caput uefte de-ducer aiaduertiffetùdé fecit P. Sempronius rp eius uxor ludos funebres apto capite fpedaffet: qbqitn ex no ma nifefta câ eóftat fadû diuor tin ut illud fuit papiriæ gra-uiffimæ mulieris amp;nbsp;Pauli AEmilii uiri côiùlaris ; q ut refert Plutarcus poft longû
cóiugii tempus ea repudia-uit licet ex ea praeclaram fo bole fufcepiffet. Quod fadû cum eius amici frequentius iprobaret dixifientq; illimo ne papiria formofa.'â nonne modeftarno ne foecundafporrigebat ille pedem amp;nbsp;calceum oftendens.Noneliic calceus nounsÆ no ne pulcher eft inquit.'âNemo tamen ueftrum nouit ex qua parte meumcótorquet pedcm.DVC HO S itro;Yel feruos hitos ex hoftiu pdamel quos erat domi recepturufcomites.SERlO:q? fine ufu amp;nbsp;loco fit:
9
-ocr page 240-INSIMVlarc:Hoc loco obi icere:4Has ut diximus pro^ bru ingerere.
GO SVM ille am-phitryo:Rurfus pro dit î fcèna,p amphitryôe lu piter : ut fibi côciliet iratam alcmenâ : Interea tn fpcda-toribus oftentans fe elfe lo uem.SVPERlOre cÅiiacu lo:Nam dii dicûturîcÅlo accumbere ut tu das epulis accûbere diuum. TRANfi-gam:Finiam pficiam: amp;nbsp;næ 4? certe: iter trafigere amp;nbsp;paci fei Vlpianus differétiâ facit ut fit trafigere de re dubia ; pacifci de re certa. SIMVL: Pariter.INSONtem:Cuius cótrarium fons eft .i. nocés q jeins culpa fönet inde fon tiens morbus totu inuadés corpus : amp;nbsp;fonticu dixit Fe-Hus iuftum defignare:fonti cam oportet eé cam qobré pdas mulierem dixit Neui-us.CONTRAxerim: Me e conlpeftu fuftulerim.FRV-ftrationem:Illufionem.
VRARE neqo:Pro equitur alcmena q-telas fuas fuiffe fdli-cct a uiro ftupri infimulata: fed adueniensp amphitryo ne lupiter blandis illam cô-
Meo uiro fic me infimulare falfum facinus tarn malum* Quicquid id eftnam ex naucrate cognato id cognofcam îâ*
argutam meo.f.patiar amp;nbsp;cu indignatione legatur.SVS lt;nbsp;5deq!:æquo alo uide Geli-um plura fuper uerbo fufqj deep diditare.Feftus tamen dicit fignificare plus minuf-ue amp;nbsp;Nonius fi rede memini fere idem.AVT fatiffaciat mihi:Pro honoris iniu-ria amp;nbsp;infimulatæ pudicitia:. STVdeam: Velim cupiam. RECIPERE:Reuocarc:amp; eft ordo fi ftudeam illam a-mantem recipere me ad fc fe , EXHIBVIT NEGOci. um:Moleftiam attulit. INSONTI mihi : Non ftupri: fed conuiciilLLIVS IRA : Duo pariter mala euentura immerito didt: iratam qui dé alcmenâ ipi Ioui:maledi âaep âphitryôis î alcmena.
Go fum ille amphitryo cuius eft feruus fofia Idem mercurius qui fit quando comoduft» In fuperiore qui habito cÅnaculo« Qui interdum fio lupiter quando lubet« Nune autem quo exemplo aduentum apporto illico Amphitryo fio:ueftitumimmuto meum. Nunc hue honoris ueftri uenio gratia Næ hanc incohatam tranfigam comoediam« Simulalcumenæ quam uir infontem probri Amphitryo accufat:ueni ut auxilium feram. Nam mea fit culpa:quod egomet contraxerim Si id alcumenæ innocenti expetat. Nune amphitryonem memet ut occoepi femel. Elfe aflîmulabo:atqj in horum familiam Fruftrationem hodie initiam maximam. Poft igitur demum faciam res fiat palam« Atqj alcumenæ in tempore auxilium feram. Faciamqj ut uno foetu amp;nbsp;quod grauida eft uiro: Et me quod grauidaft pariat fine doloribus. Mercuriumluffi me continuo conftqui Si quid ueUemimperarem:nunc hanc aUoquar.
^J^Icumena. lupiter. y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rare nequeo inædibus ita me probri: tupri:dedecoris:a uiro argutam meo«
lt; Ea quæ funt fafta infesta effeaedamitat Quæ neqjfunt factameqjego in meadmifi arguit Atqjid me fufqj deqjeÃe habituram putat. Neædepol faaamtneqj me perpetiar probri Falfo infimulatamiquin ego illum aut deferam: Aut fatiffaciat mihuatqjadiuretinfuper Nolle effe diAa quæ in me infontem protulit* lu.Faciundum eft mihi illud:fieri quodillæc poftulat: Si me illam amantem ad fele ftudeam recipere: Quando ego quod feci fadlum id amphitryoni obfuit: Atqj ille dudum meus amor negotium Infonti exhibuitmunc autem infonti mihi Illius ira in hanc amp;nbsp;maledicta expetent. Al.Eteccum uideo qui me miferam arguit Stupri:dedecoris.Iu.te uolo uxor colloqui.
Ingeniuiâ
-ocr page 241-AMPHITRYO
Quo te auemOiVAtita ingenium meum eft Inimicos ofa fum femper obtuener, Iu,Eia autem inimicos.Akfic eft:uera prædico» Nid etiam hocfalfo dici infimulatutus es» lu.Nimis uerecuda es.Al.potin eft utabftmeas manumÆ Nam certo fi fis fanus:aut fapias fatis.
Qmm tu impudicam effe arbitrere amp;nbsp;prodices Cum fatus fermonemmecioco nec ferio Tibihabeasmifi fi fis ftultior ftultiflimo. lu.Si dixi nihilo magis esmeqj effe arbitror. Etid huc reuorti:ut me purgarem tibi Nam nunq quicquam meo animo fuit segrius Quam poftqaudiuite effe iratam mihi. Cur dixifti/inquiestego expediam tibi. Nonædcpol quo te effe impudicam crederem* Verum periclitatus fum animum tuum. Quid faceresîôC quo pado id ferre induceres Et quidem ioco illa dixeram dudum tibi RidiculicauCuueIhunc rogato fofiam. AI.Quin huc adducis meum cognatum naucratem^ Teftem quem dudum te addutfturum dixeras Tehuc non ueniffedu.fi quid diölum eft per iocum Non æquum eft id te ferio præuorrier. Al.Ego illud frio quam doluerit cordi meo. lu.Per dexteram tuam te alcumena oro obfecro Da mihi hanc ueniam:ignofce:irata ne fies. Al.Ego iftæc feci uerba uirtute irrita.
Nunc quando factis me impudicis abftines Ab impudicis dictis auorti uolo.
Valeasttibi habeas res tuas:reddas meas, luben mihiire comites^fuifanan esfAl.finon lubes lbo egomcttcomitem mihi pudicitiam duxero. lu.Mane arbitratu tuo iufiurandum dabo Me meam pudicam effe uxorem arbitrarier. Id ego fi fallo tum te fumme lupitec Quafo amphitrioni ut femper iratus fies# Al.Ah propicius fit potius.Iu.confido fore. Nam iufiurandum uerum te aduerfum dedi, hm nunc irata non es.Al.non fum.Iu.bene facis. Nam in hominum ætate multa eueniunt huiufmodi. Capiunt uoluptatestcapiunt turfummiferias: 1rs interueniunt:redeunt turfumin gratiam.
INGENIVM à Natura Inos' infHtutum.OSA fum: Pro odi. hoc enim uerbum odi: ut notat Prifeidusne«^ prægt; fensnelt;5 futurum neqjpargt; tidpium habet : ofus tamen cx quo perofus amp;nbsp;exofus: amp;nbsp;inde ofor. Plautus in Afina ria oforem uxoris fuæ dixit tefte tamen Diomede amp;nbsp;A. erone odi pro præfenti tem pore ponitur. Horatius odd prophani uulgus amp;nbsp;arceo» VT ABSTINEas manum: ç^ Nam blande coeperat attrc.
dare muliere.FATVS: Lo cunis a for faris licet prima perfona in ufu non fit: amp;nbsp;fatus fermonem dixit : ut ui-tam uiuo amp;nbsp;feruitutem fer-' uio.NIHILO magis es:Ex-
cufatio eft : Nam amp;nbsp;fi in pu-dicitis illam coarguit non propterea erat impudica nc ^ impudicam arbitrabatur» HVNC fofiam;Nó fofiam: fed mercurium ementitum fofiam.EGO iftæc uerba: Eftamp; alia Icftio : Ergo iftæc , uerba fecifti uit tute irrita.'*
Si primo modo legatur eft â fenfus Tuain memaledifta uirtute ppria : amp;nbsp;animi qua dam magnitudine paruife-einuxta illud Senecæ ad Ln ciUum.Si magnanimus fuc ris; nunquam indicabis tibf iniuriam fieri. Si fecundo modo:uultuofc amp;nbsp;cum qua dam ironia legendum eft: ueluti fateri uideatur feip. fum fuiffe meritum; uel ina niter amp;nbsp;temere locutum ; Sc uidetur reftius cógruere cu fenfu fubfequenti . AVOR ti;Liberari. TIBIhabeas res tuas: Verba funt; quæ in di-iiorriis fieri eófueuerunt: amp;nbsp;in renuntiatione matrimo-nii;Nam erant huiufmodi: res tuas ribi habeto ; res tuas tibi agito . MIHI ire comites: Vtpudicam decebat honoris caufa ire comitatam . IVSIVRANDVM: Q_uod ita feruadum fit acfi ius eet.IRATAiDiffeiut ira
amp; iracaiidia^ut fit ira breide furor amp;nbsp;fubitus : Iracundia «ero perfiftat ad ultionem ufq; ; ita diftinxere Nonius .Cicero*^ i tulculanis: amp;nbsp;dupliciter ira definiri pot uel fecundum materiam amp;nbsp;tuc e incefus fanguis circa cor: uel fecundu formam amp;nbsp;tuc é quidam appetitus ulcifce-di.VER.VM irae : Huclocu apte imitatus eft Terentius amantium irae amoris integratio e.EISDEM.f.uerbis EVOCATE foliam:Veru non fubdititium : id autem facere uidetur : ut illinc ille abeat ad naue Mercuriufcj ïidueniatloco foliae utam-phitrponem ludificet. quot;TTr-T^PHlTRYO adlu:
Euocatus aloueIb-
B,fi^ adueit ratus ab ^cro anipliitryoe accerfitu iri. VOLVPE : Delectabile alioquin pro uoluptate ponitur Nonio. FRVGI: Vti-Jem:fic Cicero in tufculanis frugi homines utiles appellam t.VVLTVM e unitu có paret:Vtfingat.f.fe uelle eadem q herus uelle cogno-jrit:uultus dicit' uoluntatis indicium: qui pro uolunta-te muratur:uel dicitur uolû tas ipa:quæ pro nutu animi in facie oftédif. TRISTIS: VelmÅftus uel iratus : trifles doftos appellauit Varro : adde eofdé trilles ac fe ueros philofophos. Trillis enim ad laudem fumitunut docet donatus : amp;nbsp;ell apud Ciceronem iudex trillis amp;nbsp;i teger. HILARVS: Dicitur amp;nbsp;hilaris:iucudus.EXPVR gationem:Excufati0cm:na purgare mudar é amp;p meta phora excufare.CENSEO: Bn faftu arbitror.lAM HI ambo: Fit fermôis cóuerlio ad Ipeftatores.DI VINE fo-fia:Mercuriu euocat.TAAI-etli pnsnô ades : Hoc diclu équo ad forma qua ille mé tiebaf. Na ut deus pris erat Ppterça dixit audis q dico. COMMENtus fies:Pro có
Verumirx fi quæ forte euemunt huiufmodi Inter eos:rurfum fi reuentum in gratiam eft Bis tanto amici funt inter fe q prius, Al.Prim.um cauiffe oportuit ne diceres.
Verum eadem fi eifdem purgas mihi pariunda funt» lu.Iube uero uafa pura adornari mihiï
Vtquæ apud legionem nota uouifî domum Rediffem faluus ca ego exoluam omnia, Al.Ego iftuc curabo.Iu.euocate hue Ibfiam Gubernatorem qui in meanaui fuit Blepharonem arceflitiqui nobifeum prandeat. Is adeo impranfus ludificabitur. Quum ego amphitryonem collo hinc obftridto traham* Al.mirum quid folus fecum ftcreto ille agat Atq j aperiuntur ædes:exit fofia, dlSoGiu lupiter, Alcumenam phitryo adfum : fi qdopus éimpera:ïpenu exelt;l^^' lu.Optume aduenis.So.iampax eft inter uos dnos. Nd qa uos traquiUos uideo:gaudeo : amp;nbsp;uolupeéâ bAt^ita feryum par uidetur frugi fefeinftituere,, Proinde heri ut fint iple item fit:uultum e uultu comparet Triftis fit:hcn fi triftes:hylarus fit fi.gaudeant, Sed age refpondenam uos rediftis in concordiam.'â Iu.Derides qui fcis hæc iamdudum me dixiffe per iocunuâ So,An id ioco dixifti^equidem ferio ac uero ratus, lu.Habui expurgationemtfadia pax eft,So.optume eft* Iu,Ego rem diuinam intus faciamtuota qux funt.So.cenfeo» lu.Tu gubernatorem a naui huc euoca uerbis meis Blepharonem:ut re diuina fadta mecum prandeat. So . lam hic ero quum illic cenfebis effe me.Iu,aólutü huc Al.Nun quid uis^quin abeaiam intromt aparetquot; quibusop^^ Iu.1fanetSC quantum potes fac parata fint omnia. AtQuin uenis quando uis intro:faxo haud quicq fitmoi^ lu.Redle loquere:amp; proinde diligentem ut uxorem decet, Iam hi ambo amp;nbsp;feruus amp;nbsp;hera fruftra funt duo. Qui me amphitryonem rentur elTeierrant probe. Nunc tu diuine huc fac adfis fofia.
Audis quæ dico tametfi præfens non ades Fac amphitryonem aduenientem ab ædibus Vtabigas quouis paftotfac commentus fies#
V olo diludi illum:dum cum hac ufuraria Vxore nunc mihi morigero:hxc curata fient
munitus
-ocr page 243-AMPHITRYO
munifus interpretatur Nonius.CVM mihi facrificcm:Nam dixerat fe Ioni facra faflurum ut intercafimu üret exoluere quæ fëciflet uota. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^^NONCEDITE:Fungitur Mercurius dei amp;nbsp;hominis uiresmam ut femus hó ^dit in fcena;amp; ut deus J.â^**5 adeffe dedarat.FVAT:Pro fit.Vir.antiqtatis obfemantÃfimus Tros mmlufue fuat. NAM ^Jj-^mihi quidem:Nani qui ^ quo mó uel quate mihi deo minus liceat minitarier populo ut decedat öuhi.Cde uia qlèruulo in comoediis fubaudi licet.i. argumétatio a minori:! ! id femo licet : multo magis deo. CAPIAM corona: Vt
Fac fis proindeadeo ut ueUe me inteUigis, Atqj ut minières mihi cum mihi facrificem.
/ Mercurius,
Oncediteiatqj abfeeditetomnes de uia decedite
Nec quifq ta audax fuat hô qui obuiam obfiftat mihi:
__f Na mihi quidéhercle qui minus liceat deo minitarier â Fopulotut decedat mihuq feruulo in comoedus.'â Genauem fatuamnunciat:aut irati aduentum fenis.
Ego fum louis difto audiens:eius luffu nunc hue me affero. Quaobrem mihi magis par eft de uia decedere amp;nbsp;concedere. Pater uocat me:eum fequor:eins didio imperio fum audiens
Amanti fupparafitabor:horto:afto:admoneoîgaudeo: liquid patri uolupeft:uoluptas ea mihi multo maximaft Amat:fapit:red:e facit:animo quando obfèquitur fuo Quod omnes homines facere oportet:dumid modo fiat bono Nunc amphitryonemuult deludi meus pater:faxo probe tam hic deludetur fpedatores uobis fpedtantibus. Capiam coronam mihi in caputraffimulabo me efie ebrium. Atqj illuc furfum afeenderonndeoptume cifpellam uirum Defupero:quumhuc acceflerit:faciam ut fit madidus fobrius. Deinde ille adutum fufferet fuus feruus poenas fofia.
magis amphitiyone ludifigt; cet:uel ut offendat eo die liberi! elfe put fëftis fatumali bus femi liberi eratneg? do minis parer cogebat uel çp ex cómuio fe fimulet cbriü: coronabat ièin eóuiuiis ue teres fertis amp;nbsp;floribus:utro fa:Mprto:hedera: apio: Horatius eft i'horto phili neftê dis apium coronis: eft bede ræ uis: amp;nbsp;alibi : quis udo de fgt;perare apio coronas curat ue Myrto: coronis auté hu-iufmodi fertifjj utebant ad arcendam ebrietate ut^ p-pterea niagis uiiio indulge-rent:Ideo poeta fatyricus ta rentum appellat coronatu: amp;nbsp;madidum.i.in conuiuio-rum amp;nbsp;uoluptatu omné luxuriam ,pfu(um. CISPElla: Citro uel ultra pellam Varro eo die cis tiberim redeu-dum é. MADIdum: Ebriu. QVID eft mea/ Pro inter-eft mea ut fofias uapulet amp;nbsp;mea caufa det poenas.
AVCRATEmlerat
Eum fedffe ille hodie arguet:quæ ego fecero hic:quid eft mea: Meo me «equum eft monger patrireius ftudio feruire addecet. Sed eccum amphitryone:aduenit:iam ille hic deludetur probe. Si quidem uos uultis aufcultando operam dare:
Ibo intro:omatum capiam qui potius decet.
Deinde furfumafcendam in tedimut illum hinc prohibeam:
dTAmphitryo.
Aucratê quem conuenire uolui in naui non erat. Neqj domi: neqjin urbe inuenio queq qui illuuiderit.
Nam omnis plateas perreptaui:gymnafia: myropolia.
ducerefi reftimouiuin coi« quae gefta funt: amp;nbsp;notanda locutio eft ut in plxnfq; locis apud Plautii non eft autem antiptofistut fit cafus,p cafii : fed ornatus loquendi modus: ponitur quidem an recedens in eo cafu quo te-latiuum: eft enim legedum ut docet donatus que nam craten conueiiire uolui no erat in naui amp;nbsp;fubaudiendu naucrates.Virgilius urbem quam ftatuo ueftra eft.PE-
REPTAVI:Arepto fit repto amp;nbsp;perepto ; eft enim repete animalium uentre gradient!um:denotat hoc uerbo maiorem in quxrendo homine difficultatem. GYMNASIA : Loca erant in quibus athletæ nudi fe exercebant : amp;nbsp;poftmodum a quadam exercitatione appellamus gymnafium ludum litterarium.MYRROPOLIA : A myrria amp;polo uendo prima pwdmSa.Nam eade correpta polo fignificat uerto: undepoli diditcirca quos rotatur uertiturg? mundus.
-ocr page 244-EMPORIVM:Foruttimercatorîumîamp; cmporiû oppidu cà a maÃHenfibos côditum meminit Strabo in tertio amp;nbsp;ubi mercatores côuenimit multiuiâ emporos a græds mercator dr.Liuius genua liguriæ nobile cmporiû.IN MAcello : Appellat Feftus macellû a quodâ macello exercete i urbe latrocinia : quo dânato Aemilius amp;nbsp;publius ftatuerût uti i domo eius obfonia uéderentur:Varro aut macellû dixit : quia ibi effet hortus quem macellû a lacedæmoniis did tradiderunt:unde Iones hortor;hoftia macellotas appellaue* retalii a maftadis ouibus amp;nbsp;pecoribus macellum did uoluerût : In alia fignificatioe macellum didmusf madlleto: fed tunc a uerbo
maceo: Ludlius ft nofti ma gnus homo eft nalutus ma cellus. IN PALEStra:Loco ubi palæftritæ coueniebat: pale enim didtur luftatio i qua qui nidus fuerat nidori herbam dabat quo mó fe effe uiftû fatebaf.IN FOto: Sex modis did forû anno-tauit Feftnsdocû.f. negotia tionis:alio mó in quo indi-da amp;nbsp;côtétiones héri folct: tertio cû quis ,puinda: præ-erat forû agere dicebatud: quarto pro ueftibulo fepul-chri uetcris forû dixcre:quï to locû in naui: fed tûc ma-fculino ghep*fenmus amp;in plurali : fexto fori fignificat drcéfia fpeftacula a quibus ctiâ minores dicimus foru-los.IN MEdidnis: In tóftri nis:Vel ubi fiuntmedicinas uel ueneût amp;nbsp;ubi ars tonfolia exercef . AEDIS facras: Phana tépla . Q_VEM pro pter:Vel ppter que .i.câ cuius uel propter quê.i.iuxta amp;nbsp;apud que: fie Virg.atefin feu propter amenû.i.iuxta: ut cômeminit Prifd.FEriâ: Pnlfabo;deîde fores pulfat.
VIS ad fores:PuIfa-iamphitryon! met iuspro folia in-temeïtab ædibiif^ dfpellit uirû.VIVAS ÅtatemiVt ui
Apud emporiumtatqj in maceUonn pa.Iefbratatqj in foro:
In medicinistin tonftrinistapud omnis ædis lactas: Sum defeffus quæntandotnufq inuenio naucraten« Nunc domum ibo atqj ex uxore hanc rem pergam exquirere Quis fuerit quem propter corpus fuum ftupri compleuetit. Nam me q illam quæftionem inquifitam hodie amittere M ortuum fatius efttfedædis occluferunt:euge pariter hoc fit Atqj ut alia faóla funt:feriam foristaperite hoc Heus ecquis hic eftrecquis hoc aperit hofhum.'â ^Mweurius.Amphitryo*
Vis ad fores.'*Am.ego fü.Me.qd ego fuf Am.italoquot
mJQuo mof Me.eo mó ut ^feélo uiuas ætaté mifeï Am.Sofia.Meata fum fofia nifi me eflè oblitum exiftimas: Quid nunc uis Æ Am*fcelefte at etia quid uelim id tu me rogas? MeJta rogo pene efïregifh fatue foribus cardines:
An foris cenfebas nobis publicitus praberier.'â Quid me afpedas ftolidefqd nunc uis tibi^aut quis tu es ho? Am. Verbero etiam quis ego fim me rogitasfulmoru acheruns. Quem pol ego hodie ob iiixe diéla faciam feruentem fiagl^ Me.prodigu te fuiffe oportet olim Ãadolefcétia i Am.quid^â? Me.Quia fenedta atate a me mendicas malum.
Am.Cum cruciatu tuo iflac hodie uema uerba funditas Me.Sacrufico ego tibi.Am.qui^Me.quia enim te mado.
Os inter uos partiteiego abeotmihi negocium eft. Neqâ ego unq ufq tanta mira me uidiffe cenfeo.'
tam niiio amp;nbsp;femitutem fer-
uio.CAR.DInes:Snp qbus fores uoluunf amp;nbsp;p quadam fimilitudinem utrofcg polos mundi cardines^F pellamus g gt;nbsp;drca illos ppetuo müdus rotaf.PVBLICItus praberienQuafi nulla nfa pecunia comparatas fed ex publico elargitas.VLMOrum acheruns.Vel acernus p exaggeratióem quada diftü eft non uirgis:fed aceruo amp;nbsp;uirgap: cumulo dignus lit uerbeari:fi acheruns fluuius éîtcmalis q amp;nbsp;acheró dr.FEq uétem:ardétem.Q_VIA fenefta ætate:Ita.n.fit ut qui Ãiuuétute fua bona cófumpferlt i feneftute cogam medicare aliena:médicarefut quidâ uolût) diftû eft a mcdendo:nd inopes quærût ut alimentis fuæ mt« medeârilocus é ifte Plautinus amp;nbsp;metaphoricos diftû.SACRIfico tibi:Senfus ex fequeti uerbo popi? !na Cà dicat amphitryo.qui.i.quo pafto:inquit ille quia ego te mafto:maftare.n.duplex tenet lignificatu hoc Joco unum.f.cógrués uerbo facrifico tibi:na maciare facrificare é alterü cóuenies fenfui:na maftarenialo afficere fignificat:pofuit.n.pro uerbo ideft facrifico pro mafto ut effet fenfus magis longe quærendus., iter : Nó îficior qn Iter hac amp;nbsp;feenâ fupioré alia fueritquoeç fcenaïqiouis amp;nbsp;amphitryon co tétio ppalef:fed qa Ãdlgnû arbitroraduenas amp;nbsp;peregrinos,p ciuibus reputari Iccirco uerfus com plures quos ante «ditionenoftrâ p Plautinis ifertos hoc loco uidimus taq adulterinos amp;nbsp;rup dm
AMPHITRYO
Am.Blepharo ^fo te ut aduocatus mihi adfisme ue abeas.Ble. Quid opuft me aduocatotqn utri firn aduocat' ânefcio. (uale lu.Intro ego hinc eo:alcumena parturit.Am.pehi mifer.
Quid ago:quem aduocati iam atqjamici deferunt.'â Nunq ædepol me inultus iftic ludificauit:quifquis eft. Nam lam ad regem reóta me ducam: refqj ut facta eft eloquar Ego pol illum ulcifcar hodie theffalum ueneficum:
Sed ubi illeftfintro ædepol abiit credo ad uxorem meam* Qui me thebis alter uiuit miferiorrquidnam agamÆ Quem omnes mortales ignorant ^ludificant ut lubet. Cettuftintrorfipam in ædibus : ubi queqj hominem afp Siue andUamtfiue feruum:fiue uxorem:fiueadulterum:
cxero:
Seu patrem:fiue auum uidebotobtruncabo in ædibus.
Neqj me lupitermeqj di omnes idprohibebunt:fi uolunt.' Quin fic faciam ut conftitui: pergam in ædibus nunc iam« {fBfÃntia ancilla.Amphitryo.'
Apes atqjopes uitæ meæ iacent fepultæ in pectore nbsp;nbsp;*
Neqj ullaft confidentia iam in corde quin amifenm. Ita mihi uidentur omnia: mare:terra:cÅlum confequi.
1 : Z } C 1
dos cêfuinwisnö eé admit tédos in phntina fâmiliâsfi cuti nónullos aliofadditos in fine aululanæ amp;nbsp;i principio pfeudoli côÅdiaru : dû igit cô tendût iter le lupirer amp;nbsp;Amphy. ut arbiter accer-fit blepharo ut diiudicaret qs eoirirefte Amphitrio di ceref:fed ille rei nouitatem admiratus incôfultus recedit. AEgt;VOcatus;Q^ui ius alicui fuggerit uel pntiam fuâ coinodat amico ut te-fert afeo.pedi- Regé.f.creô té. THEffalû: Veneficû:nâ dicit thefliilia uenenopi ferax ; amp;nbsp;ubi præftigiatores plurimiîueniût q uidere la ciant quæ nufq fint.Quod beatus Augu.nô negat pof fe fieri ex dæmonû illufióe.
Um Utopprimar:ut enecer:me miferam:quid agam nefcio. Ita tanta mira in ædibus funt fadlatue miferæ mihi Ammo maleft:aqui uelim:corrupta fum : atqj aftumpta furn. Caput dolet:neqj audio:nec oculis profpicio fatis Nec me miferior fÅmina efttneq? ulla uideatur magis Itoheræ meæ hodieeötingitmä ubi parturit : deos fibi inuocat: Strepitâ:crepitââ;fonit'â:tonitrââ:ut fubito:ut ,ppe:ut ualide touit Vbiquifey inftiterat concidit crepitu:ibinefcio quis maxima Voce exclamat alcumenaadeft auxilium:ne time:
Exurgite inquit qui terrore meo occidiftis præ metu. Vtiacui exurgp:ardere cenfuiædisata tum fulgebant. Ibi me inclamat alcumena:iam ea res horrore afficit.
Henlis præuertit metus:accurro ut feifeam quid uelit. Atq] illam geminos filios pueros peperifle confricor; Neqjnoftrum quifq fenfimus quum peperit: Nec^ præuidimus:fed hoc quid^quis hic eft fenex Qui ante ædis noftras fic facet Ænûnamhunc perçuffit lupirer.'â
rés erupit ex ædibus acclâi-tâs mira îtra domû fieri ex cuius fermone fmgula dete gut facinoraididt bromia qfi bacchas amp;nbsp;furés. Dapes amp;opes dixit unes fuas ois iacere i pedore fepultas fgt;-pterea qd nö poffét fibi opi tulari ex nimio metu aut folicitudie. AQ_Vamuelî: Vtreuiuifeât amp;nbsp;rdeât amil ft fpiritus.CORrupta:Aflic tata.IT A meæ heræ: Nà cû cét Alcmena paritura nide tut a loue uocem cum toni tru emiffam. quatenus ei di uinum adetat auxilium ex quo tonitru:amp; Amphytrio qui ,p foribus ftabat amp;nbsp;reliqui oés præ metu conciderat. STREPITVS crepitus
Credo ædepolmâ proh lupirer: fepultus eft quafi fit mortuus, lbo amp;nbsp;cognofcam quifquis eft amphitryo hic quidem Amphitryo.Am.petii.Bro.furge. Am.interii.Bro.cedo manu: Am.Quis me tenetsBro.tua bromia ancilla.
foni.toni.Amplificatio eft p congeriem.PRAEuertit: Præoccupat. SdScamiEft fifcere fciédi caufa exquire-re.QVIS bic eft: Amphy-trioné forte cófpexerat tonitru peuffum. SEPVLtus: lacés amp;nbsp;fine fenfu uir.Inua-düturbéfomno uinoc^ fe-pulta:amp; p dormiéte. Idé fe pultu pofuit : occupât aeneas aditum cuftodc fepulto.
cii
1
-ocr page 246-HAEC foin favea gcftatjScnfus eft haec fola uelnita agit ud fana eftma eu reliqui familiares oes eu ludC' returminus noniiTe præter ancilla bromia dixit folaipfam lana effetfed de metis fanitäte itelligebat Ani phirwo.Bvomiaautc de corporis fanitate intellexit.Ideo dixit imo oes fani fnnt.Sarca.n.caro dicit' :hinc dicimus farcophagu fcpulchriiq? came exedat.Plinius farcophagus lapis eftfifeili uena corpora defundo rum codita in eo abfumieóftat itra quadragefimû dié.Plautus auté uidcf pofuiffe farcä geftare pro eoqd eft uita amp;nbsp;fenfu praeftarc:amp; carneü corpus haberema reliquos qui iplum Amphitryone nó nouerât nóu^ ros homies autumabat: led
neluti quædam phantafma^ ta humanam Ipeciem repræ fentantia . MANIBVS puris:Mundis amp;nbsp;a culpa in no xiis: nam puritas ponit'pro mudicia Feftus appellat pura ueftimenta non obfita : non fucatamon funcfta: no macula habentia.CAPITE opto:Velato ne.f.fibi aliqd ominofum:aut trifte occurreret.!N GVnabuIis:Cuna: funt ubi infantes iacetinde cunabula leduli: inde cuni-re ftercus facere amp;nbsp;inquinare fefto auftore: 9 infà ntiû cunae foleât frequéter fter-core foedari.SVPPETIAE: Auxiliamd amp;nbsp;fuppetias ferre amp;nbsp;occurrer fuppetias idc-tidem apud Cæfarem in co mentariis amp;nbsp;reliquos aurores dici planum é:hoc enim loco incipit cataftrophe. i. conuerfio re paulatim cognita. ANGVES:Qiii proprie aquarum funtlt;Virgili -us.Immenfis orbibus angu cs incubuntpe]ago:amp; nota uit Seruius. IVBati:Criftati amp;nbsp;ceruicibus erefli.IN IM-PLVVIVM;Eft iplunium Afconio pediano tradente Jocus fine tecto in ædibus quo impluere imber in domum polfit. Item Varro id quod reliäü eftî medio te-di ut lucé caperet deorfum quo ïpluebat diflum Iplu-uiü.CITI:Veloces. RECEf fum uorfum: Pro retroucr-fum.TRAhere amp;nbsp;ducere:In finitiuus pro præterito imp fedo.i.trahebam ducebam. Vir. folamnâ pfidus ille te colere:arcanos cria tibi credere fenlus.METVens pue-ris:Ne quid eis mal contin-geretma' cum dicimus metuo illum formido eiunme mihi incutiat malum.
Am.Totus timeonta . me increpuit lupiter: Nec Geus eft q ft ab acheronte ueniamifed quid tu fotas Egreffa es fBro,eadem nos formido timidas terrore impulit/ In ædibus tu ubi habitas nimia mira uiditue mihi Amphitryo ita mihi aius etia nunc abeft.Am.agedum expedi» Sein me tuù eé herü amphitryonefBroXcio.Am.uide etiänüc.'â Bro.Scio.Am.hæe fola farcam geftat mea familiarium* Brodmmo oes fani funt proferto. Am.at me uxor infanû facit Suis foedis fartis. Bro.at ego faciam tu idem ut aliter prædicô Amphitryo piam amp;nbsp;pudicam efte tuam uxorem ut fcias De ea re fignaatqj argumenta paucis uerbis eloquar. Omnium primum alcumena geminos peperit filios Am.Ain tu geinosfBro.gemios.Am.di me feruat. Bro.finem^ Vtfcias tibi tuaqj uxori deos efte omnis propitios. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(dicete Am,Loquere.Bro.poftq parturire hodie uxor occoepit tua* Vbi utero exorti dolores ut folent puerpera: Inuocat deos immortales:utfibi auxilium ferant. Manibus puris:capite operto.ibi continuo contonat Sonitu maximo:aides primo ruere rebamur tuas. Aedes totæ confulgebant tuæ quafi effentaureæ: Am.Quæfb obfoluito hinc me extéplo quando fatis delufd^®* Quid fit deindef Bro.dum hæc aguntur interea uxorem tuam Neq; gementemmeqj plorantem noftrum quifq audiuimus: Ita proferto fine dolore peperit.Am.iam iftuc gaudeo Vtut erga me menta.Bro.mitte iftæc:atlt;^ hæc quæ died accipe* Poftq peperit pueros:lauare iuflït nosioccoepimus.
Sed puer ille quem ego lauiut magnus eft amp;nbsp;multum ualet. Neqj eum quifq colligare quiuit in cunabulis Am.Nimia mira memorasifi iftæc ucra funtidiuinitus Non metuo:quin meæ uxori latæ fuppetiæ fient: Bro.Magis iam faxo mira dices:poftq in cunas conditus eft Deuolant angues iubati deorfum in impluuium duo Maximi:continuo extollunt ambo capita.Am.hei mihi* Bro.Nepaue:fed angues oculis omnis circunuifere Poftq pueros confpicatupergunt ad cunas citi. Ego cunas receffum. uorfum trahere amp;nbsp;ducere Metuens pueris:mihi formidans:tantoq] angues acrius
-ocr page 247-AMPHITRYO
ILLE alter puehHcrcuIcs.f.ex loue genitus.ALTErumaItera:Dicit ambos ferpentes manibusÆppræhcn-dille unû una alterû altera.PERniciter:Geleriter.EAGIT refta in angues îpetum:Apphenfis ia anguibus ui magna à eos irruit ut enecet:hoc quolt;5tâgit Diodorus dû Herculis mentione facit:milTos inquit a Junone duos dracoes ad pdédû puerû quos ille utra«^ iniu faucibus apphenfis ftrâgulauit: hoc aût a luno nefaaû eft irata ppter louis côcubitû.FACInus:Faaum:nô fit iquit Terétius fine piculo facinus magnû fit memoïabileià facinus accipitur,p fcelere.Gice.î officiis ab hoc nulla fraus aberit nullû facinus.luuena lifquo^.Nullû crimé abeft facinufcg libidinis . HOR-
Perfequi:poftq confpexit angues ille alter puer: Alterum altera apprehendit eos manu perniciter: Citus e cunis exilittfacit reôta in anguis impetum Ana.Mira memorasmimis formidolofum praedicas Facinus*' Nam mihi horror membra mifero percipit dialis tuis. Quid fit deinde porro loqre.Bro.puer ambos anguis enecat* Dum haec aguntur:uoce clara exclamat uxorem tuam. Ana.Quis ho.' âBro.fummus fperator diuu atqjhoiem lupiter. Isfe dixit cum alcumena clam confuetum cubilibus: bumqj filium fuumeffe qui illos angues uicent.
Alterum effe tuum dixit puerum.Am.pol me haud pÅnitet Scilicet boni dimidium mihi diuidere cum loue;
Abi domum:iube uafa pura adlutum adornari mihi: Vtlouis fupremi multis hoftiis pacem expetam.
horridû non quod tm metuendum fit: fed ^imines amp;nbsp;extans: Virg. amp;nbsp;glacie riget horrida barba . PERGlpit: Valde capit amp;nbsp;detinet. EX-clamat: Gompellat uocat. CLAM confuetum cubili-bus:CIandeftinos furripuif-fe cócubitus. EXPEtam:Ac cipia impette . TIRESIAM Quecuiiqi futura præuiden té intelligimus:nam tircfias uates thebanus magnus ha bitus eft cui dicif Junonem irata oculos ademiffe:fed a loue is fuit perpetuo uatici-nio donatus. CONiECTo
Quid faciundum cenfeatdimul hanc rem ut Faôla eft eloquar« Sed quidhoefq mlide tonuit:di obfecro ueftram fidem.
Jupiter.
Ono animo est adfum auxilio amphitryo tibi amp;nbsp;tuis Nihil eft quod timeas:hariolos:harufpices Mitte omnistquæ futura 66 quae faôta eloquar*
tem: Futura intuenté: didi fuut etiâ cöiedores fomnio rû îterpretes: amp;nbsp;conieftariû efficax amp;pfeftü:ut Nóius. SED quid hoc eftfAmphitryoneloquete lupiter cunt tonitru aduéit Amphitryo; nem conciliaturus.
NO aio es:Vtin
Primum omnium alcumenaeufuram corporis
Tugrauidam ité feciftitquum in exercitum ProfeÃus:uno partu duos peperit fîmul: torum alter noftro qui eft fufceptus fæmine: Suis fadis te immortali afficiet gloria.
Tucum alcumena uxore antiquam in gratiam Kedithaud promeruit quamobremuicio uortercs: Mea uifubadta eft faceretego in caelum migro.
iam ita utiubesiôc te oro promifla ut femes tua Ibo ad uxorem intro:miffum faciam tirefiam fenem* - quot;V^ ^â^^ fpeótatores louis fummicaufa clare plaudite.
b 'Ãinc comÅdiaç: fie-lt;. '^ri folet: reddatur ut cia placida ac tranquilla. Iu piter Amphitryone folatut amicifuerbifnihil fibi opus effe dicens harufpicum mo. nitis.HARIOlos:Diuinato ies:huius etymologia uer-bii fcqntibus ânotabimus. HAVrufpices:Ab hara aui augurali fi Seruiu feqmur: ucl ab hariga:fi Donato ere dimus:e.n.hariga ut docet Feftus hoftia cuius adhæré-tia ifpidebanf cxta.TE IM-mortali afficiar gloria: Na Hercules q diuinos meruit honores alcides dictus é ab alceo Amphittyóifpre.Am phitryóidefq?. VICIO uor. tes:Crimé obiiceres. SVB.
afta;Compulfa.Vir. auditif dolos fubigitcç fatemalias fubigerc domare fuperare amp;nbsp;acuere:ut idem fubi« guutejmcote fecutes.MIGRO;Eo difcedo migraxe mutare habitationemfignihcat.
c iü
1
-ocr page 248-IN ARGVMENTVM ASINARIAE.
Gy RIPPVs adolefcens muliere deperibatphilenü cuius clereta mater fagax lena ut ab illo elliceret pecuniammetuerat amites amoribus fuis con fuefcere adolefcentis pater demenetus fuo indulgens filio: ut meretrici tra/ dat uult ei pecunia dan:feruü igitur libanü monet undecunqjut pot furri/ iat : atrienfem circunducat faurea: arthemoni cuius lub imperio uiuebat 'uxore fallat:libanus côferuü leomdâ côuenit rem aperittopportune fimul cofingût faUaz ciât aduenerat mercator daturus pro emptis afinistunde comoedia nomen inuenit pecu/ niatqua fe foluturu aiebat atrienfi fau reæ: que rei familiari arthemona præfecerat:fimu/ lat leonidas fe atrienfemtfuadet libanus mercatori: leomdæ argentû ut dinumerettalfen/: titur demenetus redie folutu preciu: igitur receptæ dantur mulieri uigintiminæ:ob id de meneto patri priore nodté cedit filiustparatur cÃuiuiütfenextadolefcens: ac meretrix accu bunt fimul:Interim hæc diabolus riualis refciens: qui lam fuerat per annum padtus cam fibi meretriculam datum iri:demenetum fcortari öd filium uxori eius arthemona: perps rafitum nunciat:uxor adueniens uirum conuiciis agittSd e ganeo extrudit domum.
^ROLOGVS
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã^C AGITE fuIristPro fi uultls:meminit Feftns:amp; ufus eft Ennius 'paditc fultigcnas amp;nbsp;corde « linquite Ibmnüdd quoq; Cice-in oratore.AGITE:Audite:ita donatus in Terétiü:nïonetfi qde 1 h Whoc ,plogo ipeftatores:utintétos aiospræbeât recitatiôi comÅdiæ.VORTAT:Eueniat.GRE huic:SciIicethiftrionû amp;nbsp;mimoje:feruauit pprietatem uocabuliziiä c grex cógregatio minO' rum animaliu:arméta ut maioit Seruio tellate:Attamé grex eft generale euftop zanimaliu ut apud Cite. inuenias;fudit a.pothecas:cecidit greges armétorcôi pro ordine bono amp;nbsp;maloje ponif a donato.Tere-in Adelphis atç hic de gre
lt;rPlautipoetx cUnn ;An âaria.
oés îpuri ipudiciq? uerlanfâ.
ET DOMInis amp;nbsp;conduco libus: AEdiles amp;nbsp;eos dicit quoji caufa aduenerat red taturi comoedia . PrÅco : a præ canedo diftusma is au^ dientiä i theatris indicebat: amp;nbsp;bonoje audionem faciei bat.AVRITVM:Intetuma ciituba canunt uel noceac* clamat eundi filent.CAVE^quot;
^Prologus.
Quæ quidem mihi atqjuobis res uortat bene Gregiqj huic:00 dominis atqj conductoribus cce lam nunc tu praeco omne auritum populum Agemunc refide:caue modo ne graxis.
modo ne gratis:Sut qui Icgt; gerint no gratis fed granis uel graxis.i.pftrepas ut grae ca ufus fit didione/ONA*
Nunc quid^foceflerim huc;00 quid mihi noluerim Dicam:ut fciretis nomen huius fabula:.
Nam quodad argumentum attinet:fane breueft. Nunc quod me dixi uelle uobis dicere Dicam:huic nomen græce onagoft fabula:, Demophilus fenpfit:mactus uortit barbare. Afinanam uolt elfe fi per uos licet.
goft:Pro onagos é:onos.n. eft afinus: ut onager filue* fter.Vir.fæpe ét curiu timi* dos agitabis onagros.MAr eus uortit barbar:De feipo poeta locutus é : na marcus
adius prius uocabat amp;nbsp;a pedu planitie plotus poftea Plaulus:ergo non Macrus fed Marcus:nâ auguradu eet quis ifte fuerit qui fabuliipam latina feceritaiifi de fe ipo dixiftêtzde quo ut fubmiflius amp;nbsp;ucrcquidius 3loqueretut
-ocr page 249-ASINARIA
loqueref dixit uortît barbare.!.no côdmienô açtenô cópofitcficuti in Trinumo locatu fuifle poeta td penmas.lnquit.n.hatc nome graece e thefauro tabulae philenio lcripfit;Plautus uortit barbare. Vn Quingt; tilianus eos barbaros appcllauit.Qui no refte,pnûciaffent.Et Pli.Plautu poeta latinu.Neuiu ucro barbari dixit: uel barbare e graeca in alia Unguama Fefti ccftitnóio oés natióes grxeis exceptis a ueteribus barba-læ didæ laut.IDEM lcpos:Qui Ãgrxeo c ornatus amp;nbsp;uenuitas. Quod Varro dici putat ab eo quod soles kpo^ bonû uocât.YT MARS adiuuet : Nâ fauiffe Romanis dicit ulg j ad lummû gloris cumulû quem (ut autor eft Macrobius) Marfpitré i.martem patte
Idem leposdudufc^ in hac comoedia: Ridicula res eft:date benigne operam mihi* Vtuos item aliastpanter nunc mars adiuuet« ^Argumentum» anti argento filio auxiliarier Sub imperio uiuens uolt fenex uxorio
Itaqjob afmos relatum precium faureas umeran luffit feruo leomdæ
Ad amicam id fertuncedit noctem filius« Riuinus amens ob raptam mulierem Is rem omnem uxori per parafitum nunciat Accurrit uxor:ac uirum eius trifte agit: dftibanus feruus.Demenetus fenex# cut tuum uis unicum gnatum tuæ Superefïè uitæ:fofpitem amp;nbsp;Cuperftitem: Ita te obteftor per fenedlutem tuam (Perc^ illam quamtu metuis uxorem tuam: âSi quid me ergaho die falfum dixeris:
Vtnbi fuperftes uxor aetatem fiet:
Aü^ ilU uiua:uiuus ut peftem oppetas, De.Per deum fidium quærisdurato mihi
Video neceffe elfe eloqui quicquid roges: Ita me obftinate aggreflusiut non audeam Ptofefto percunftanti quin promam omnia; Proinde aftutum iftuc quid eft:quod fare expetis Bloqueremtipfefcibo te faciam ut fcias.
Caue mihi mendacii quicq.l3e.qmn tu ergo rogas? Li«N um me illuc ducis ubi lapis lapidem tent?
cognonnnauerunt.
argvmentvm.
MANTI FILIO:Et in haezutincætens ^iolt; 5comoediis oî vbus ficun Amplntryoc docuimus inotefeit nome comoediae ex primis iris argu meri.Eftaût fenfus amp;nbsp;otdo fenex .f. demenetus uiuens fub impio uxorio uult auxi liarier amati filio.f.argyrip-po:acgeto.Vt illi.f.argentii pnebeaf. Quo poflit philenio meretrice potiri:cuius il le amor dcpibat. VXOrio: Dicit uxorius qui uxori fcr-uit Vir.pulchramq uxorius urbe cxtruis:amp; uxorius amnis poetice dixit Horatius. CEDlT-.Pio concedit ut.f. primos cócubitus fibi pater heat.RIVINVS: Diabolus noie qui calûniator ïterprc-tatur. TRISTE: Ideft iæui-ter atrociter amp;nbsp;idignis modis. AGIT : Vrget pfequit. Vir.paftor agens telis.
tuû uis:Incî-l^ ^pit pthefis aftus pri f^M-^mus comoediae sin noc diuerbio cóueniut demenetus fenex argyrippi pa ⢠ter libanufq sferuus de conq renda pecunia foliciti : qua fubuéire adolefcéti poffmt-fed feruus anteq fuum dctc gat cólilifi ueluti quadam urit infinuationc:ut facilius in fuä fené deducat fnîam. SOSPlTEM:Saluii:ennius
tamen pro feruatore pofuitFefto teftante inde fofpitarebonafpcafficere:aut bonam fpem non fallereifo fpes et hofpes quis cömunia fint:foemininum tamen habent hofpita amp;nbsp;folpita Prifda.SENECTVTEM: Qua ueteres mala aetatem dixeruut:nam odio omnibus funtfenes ut teftatur Ccrilius.Tumi fenedute re puto nuierrimufentirc ea aetate eumipfumefteodiolum alteri. PEsTEM:Vcl mortem uel morbum.DE VMfidiumiHerculemam fidius dictus eft quafi filius lotus qui triplici nominc:ut eft apudOuidium uoca batut.OBSTlNATE: Obftride: obnixe. SERIO: Sine ioco: amp;nbsp;Serium dicimus triftem Afframus apud 1Noniumqion ego tenoui triftem ferium. MENDACII QVICq: Scilicet dixeris . VEI LAPIS LA-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PlDEM TERiPiftrinum dicit. Timebat enim libi libanus li quid forte dixiffet quod difplicuiffet hero f 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuo:iie ad moliam agendam mittereturppterea non audebat confilium tuum palam facere.
-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c iiii
-ocr page 250-PrNSrTANT:VeI ptanfitaftfed rcéhâus pinfitât.î.côfundût.Varro necpiHoréuüû nofeetnià eu 4 îpi^^'-no pîferet farina a pilo pinfor qpoftréo piftor.Fefto tn tradere,p codé politu é pidor amp;nbsp;coquus. APVD fultidn.Locü magis declarat ad que improbi holes ibidé relegati ob mala facinora tudibus cótundebanf amp;nbsp;ferreis uinciebauf cópedibus:ideo fudidmas a ludibus qbus cædebanf:amp; fern crepidinas a uiculi ferrei crepitu noîauit.VBI VIuos homines mor.in.bouesd deft holes cedunt fcutica quod fit ex corio bubulo. QVID: Iduc é:aut ubi idue lit nequeo nofeere:Vbi flét neq holes qui polétâ pilitätdunt hi duo uerlituli hoc loco Iferendi amp;nbsp;melius
aptiuiij feufui quadrant q inferius no cogmo loco po, fiti ut hat mendoà codices: nerba nâq^ funtipÃus deme neti referentis eadé quæ libanus ,ptulerat.Etdeide qli redeat in memoria lubiidt modo pol peepi libane amp;nbsp;q fecûtur. POLENTA: Eft q fit ex trito uel tofto ordeo. Pli. in.xviü. polenta quoq; graeci nó aliüde præferunt: pluribus fit hæc modis:giæ ci pfufum aq ordeû liceant nodruna ac poftera die fri., gdtidint q uehementius to-ftû rurfus exigua aqua afpgt; gât:liccétlt;ç prius q moliat: alii ucro uirétibiis fpids de.-euftum ordeû reces purgat madidült; 5in pila tüdût atqj in corbibus eluûtac liccatû foie rurfus tundût amp;nbsp;purga tu molût quocûcg aùt gene xe præpato uiccnis ordei Jigt; bris ternas feminis lini : amp;nbsp;coriâdri felibras:falilq? acetabulo torrentes an ola mi-feet 1molla:qui diutius uo-lût feruare eû poline ac furfuribus eius côdût noms fi-ftihbus;italia fine pfufione toftû in fubrilé forma mol-
De.Quid iftuceftfaut ubiiftuc eft terrarum loa?
Li. Vbi flent nequam homines:qui polentam pinfitant Zipud fuftidinas ferti crepidinas infulas, Vbi uiuós homines mortui incurfant boues, De.Quid iftuceftiaut ubi iftuc fit nequeo nofcere Vbi flent neq homines:qui polentam pinfitant Modo pol percepi libane quid iftuc fit loci,
Vbi fit polenta te fortafle dicere:Li.ah, Neqj hercle:ego iftuc dicomec ditium uolo.
De. Fiat geratur mos tibi.Li.age age ufqj excrea.
De.Etiam nerLi.age quæfo hercle ufqj ex penitis faucibus/ Etiam amplms.De.nam quoufi^rLi.ufq; ad mortem uolo.
De.Cauefis malam rem.Li.uxoris dico non tuam, De.Dono te ob iftuc dilt;ftum:ut expers fis metu Li.Di tibi dent quæcunq; optes.De redde operam mihi Cur hoc ego ex te quxramfaut cur miniter ubif Propterea quod me nefeientem feceris. Aut cur poftremo filio fuccenfeam
Patres ut faciunt cæteri.Li.quid iftuc noui eftf De.Equidem fcio iam filius quodamet meus Iftanc meretricem e proximophileniumi Eft ne hoc ut dico libane^ti.redfam inftas uiam
Ea res eft:fed eum morbus inuafit grams.
ht iifdéadditis:at(5 ctiä ml- De.Quid morbi eft^l-i.quia non fuppetunt diiftis data. Iio: amp;nbsp;paulo inferius: uide- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* * turq jtam puis ignota græ.
ciæ qitaliæ polenta Q^VE. LOCVTVS expuas:Tanq didum ominofum.EX âPENITIS:rntimïs intricfecisiab cï ^quod cftpüJi®®*!quot;j intrinlecus fit penitus ta.um.inde penitior amp;nbsp;penitiffimus amp;nbsp;penetro quod eft penitus intro;ut docet 1 fdanus:penitus etiam pro ualde teftatur Serums.REDDE OPERAM:Ammum nitétum prxbe.tVK EGO EX TE QVAER.AJVl:Quærit fenex ut feruus omncm reiidat metum:propterea fuum prior otte git confilium.S\ CCENSEAM:Eftin re graui fuccenfere amp;nbsp;iufta caula irala.Q_VID ISTVC N0yb Adhuc fibi timetmeq; fe prius amorum argyrippi confdnm detegit qâapertius mentem refdfcat föH^' MORIWS INVASIT grauis:Grauiter amidaturtmorbü didt Seruius temporale effe corporis imbetif litarem:léd Aulus Gelius appellat habitu cuiuftg corporis contra naturam:qui eius u(um lädt deteriorem amp;nbsp;differt morbus a uido:ut fit morbus cum acceffu uticp:autcontagii:aut temporis:uidum perpetua amp;nbsp;d fanabihs ac irreuocabilis caufi.Qtiid morbus amp;nbsp;quid uidnm tangit Vulpianus in pnndpio.xxi.li. PâS^ ftoji :ueterum in aedilitii ædidi interpretatióe:hoc loco tarne quod corpis c retulit ad animû.QVIA »o fuppetunt: Promiferat argyrippus pecuniam fe daturum:nec habebat qua mulieri traderet:ab hoc uerbo fuppeto fiuntfuppetiæ auxilia de quibus in Amphitryone.POSTERIVS iftuc dids:Vel quod prini i» crediderit amp;nbsp;fduerit q dixerit ille : uel pofterius dids.i.minus dicis: ut fit fenfus multo magis uxorem (
-ocr page 251-ASINARIA
De.Tune es adiutornunc amanti filioÆ Li.Sum uero 06 alter noder eft leonicla* De. Bene Herde facitis:6i a me initis gratiam:
ti.Tu primus fentismos tarnen prxnofcimus De.Fateor earn efte importunam atqj incommodam: Li.Pofterius iftuc dicis:q credo tibi De.0mnes parentes libane liberis fuis Qui mihi aufcultabunt faciet obfequelam.
Quippe qui mage amico utantur gnato 06beneuolo« Atq ego meid facere ftudeotuolo amari a meis* Volo mei patris me fimilemiqui caufa mea Nauderio ipfe ornatu per fallaciam Quam amabam abduxit a lenone mulierem* Neq puduit eum id aetatis fycophantias Struere 64 beneficiis me emere gnatum fuumfibi* Eos me decretûftperfequ(mores patris Nammehodieorauitargymopus filius Vtfibiamanti facerem argenti copiam: Etidego percupio obfequi gnato meo.
tuamincômodam atq } îmgt; portimam arbitrorg dicis. FACIENT obfcqueUâîOb fequentur iiidulgebût.M A GE.:Pro nugis.SYCOphâ' tias t Fallacias fimulatióes. CO NTENTE:Ideft parce.. HABET: Traftat.CVI cre derer: Ainores.f.fuos dete. gendo.ME HABERE ho. noremeitis ingenio decet: Hoc é pariter uolo naturae ipfius róné hrcut.f.quéad. modum mihi comifit amp;c0 credi.iit omnes fuos amo. ies:ita me illi indulgentilfij mum praeberi uolo:igeniu enim pro natura:morc ifti. tuto depifiime uYnpatur a Plauto.DEMlRORqd fiu Adhuc ambigit ne forte eu fenex téptet fciés. QVAM tibuQuia fub uxoris impc. no umebat fenex.ARGEN turn accepi:Hoc idc Titin. mus apud Nonimucrû m a. ximis dotibufdehniti ultro uxoribus anallantut.luue. nalis quolt;çucuiunt a dote fagittæ:libertas emitur.MI. NIS:A græcis Mna a no. ftris mina ex confuetudinc libra quae ad pecuniam per. tinet:emina autem menfu-
Volo amori obfecutum illiustuolo amet me patrem Quanqillum mater arftecotmeeq habet. Patres ut cofueuerunttego mitto omnia hxet Prxfetdm quum is me dignum quoi crederet Habuittmehaberehonorem eius ingenio decet* Quummeadiit(ut prudentem gnatum aequumeft)patrcm* Cupio effe amicae quod det argentum fux.
Li.Demiror quid fit:04 quo euadatfuminmetu. t)e.Equidem iamfeio filius quod amet meus* Li.Cupis id quodcupere te nequicqmtdligo
Dotalem fetuum fauream uxor tua
la e:Periius fregerit eminas areri xdUis imquas.QV As Scilicet uia.
Adduxitteui plus in manu fit quam tibi: De.Argentum accepi doteiimperiumuendidi* Nune uerba in pauca conferam quid te uelim: Viginti iam ufuft filio argenti minis: face id ut paratum iamfit.Li.unde gentiumf De.Me defraudato.Li.maximas nugas agis. Nudo detrahere ueftimenta meiubes.
Tene ego defrudemfquoi ipfi nihil eft in manu Nifi quid tu porro uxorem defrau danerisf De.Qua meiqua uxorem:qua tu Cemomfauream
-ocr page 252-VNA OPERA;Eodem fnodo:uia:ratione.RETrACVLO:A rete reriacnlû amp;retaculum amp;eft didunt rete a raritate amp;nbsp;idoneu ad pifces capiendos amp;nbsp;ad aucupandu:Plautus alibiuuidum rete di iquamofo pamp; cu:amp; in iequenti fcena de ancupe locutus fumere eu licet line retihusueticulu quo uiatores panes geftaiit apud Horatiu. OPTIOnem:Coadiutorem:uegetius de re militari optiones ab optado appellatos didt fp antecedentibus aegritudine praepeditis ii tanq adoptati eoi^ atq; uicarii folent uniuerfa curarend quod tangit Feftus;Nonius:Varro:cpniliil aliud fit optio in re militari q adoptatio;quem centurio: aut decurio optabat libi rerii priuataru
S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Potes c^nducetaufer ^to riW
tem fiebat ut femp lemoes Non offutumm fitd hodie effeceris*
tem fiebatut femp legioes
plenæ effent. COMMINL LiJubeas una opera me pifean in aere fcere:Cóminifci eft recorda ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠â
Venari autem retiaculo in medio man*
ri amp;nbsp;fingere.HOSTES iter-ceperint:Videlicet arthemo
De,Tibi optionem fumito leonidam
naamp; eius atiiefis faureaaq- Fabricate quid uistquid uis comminifeeres bus timebat fuas detegi fal- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 i « gt;
Perficito argentum hodie ut habeat filius: Amicæ quod det.Li.qmd ais tu demenete:
lacias. PATROtPro patrat uero.ARGENtarium: Qui
alio uocabulo trapezita nu mularius;méfarius:fedp fÅ
neratore ufurpat Plautus.
RIRl:1ta ptulerût ueteres:
TU redimes me fi me hoftes interceperint^
Li. Vbicum^ libitum erit animo meo:profedto nemo eft Quem lam de hinc metuam mihi.
phitryone. GONTVhPro contuerimam tueri uidcrc. Vir. excipiunt plaufu panidos gaudetlt;5 tuétes dardai dæ. MANEbo: Expeftabo. /CytClNE fit:Cóqrif L^-FA adolclcens argyrip-pus a lena fuiffe eic-äum domo ob pecunia nó relatam:amp; didf argyrippus ^pter argentü equus: na a femo paffus eftinfcendi ha-bendæ pecuniæ caufa:ut infra uidebit.Sermone igitur
AEGRlus:Difficilius. MO De.Redimam.Li.tum tu igitur aliud cura quid lubet* nos mori.SClPIOnem:Ba Eo ego ad forum nifi quid uis.Dc.fiet:ne ambula. culû:qué tue forte manu tegt; Atq? audin etiam.Li.ecce.De.ri quid teuolam ubierisf iicbat:amp; bine cognominati Scipiôes ut retulimusîam-
Ne quid nocere mihi pofTitiquum tua oratione
Omnem animum oftendifti tuum
Quin te quoq? ipfum faciam haud magnufi hoc patro« Pergam quo oecÅpitatqj ibi confilia exordiar Audin tufapud archibulum ego ero argentarium.
De.Nempe in forofLi.ibi fi quid opus Rierit.De.memincro»
Non elfe feruus peior hoc quifq poteft.
Nec magis uerfutusmec quo abcaueas ægrius
Eidem homini fi quid re^e curatum uelis
Mandestmoriri fefe mifere mauolet
abrupit cum indignatione apoftrophans ad lena ama- nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_
fumt^.Qiiæ ex occulto ob- Nam ego illud argentum tam paratum filio, feruabât cóquerété amato- 5^^ g^^, quam me hunc feipionem contui.
Li.Sed quid ego ceffo ire ad forum:quod inceperam.^ Atqj ibi manebo apjad argentarium. ^^^rgynppus.Adolefcens.
quot;Vlccine hoc fit foras ædibus me eiici
Quam non perfectum reddat:quod promiferit:
rem.AD TRES uiros:Qui careenâs cuftodes erant -FA-XO:Pro fecero. VESTRA noîa crut capitisddeft de re capitali nolatim accufata.
Promerenti optumefhoedne precii reddituri* Bene merenti mala estmale merenti bona es.
At malo cum tuo:nam iam ex hoc loco Ibo ego ad très uirosiueftraqj ibi no mina Faxo erunt capitisite perdam ego dó filiam
Pcilcccbr«
-ocr page 253-ASINARIA
PERLECEBRE:Ab ilIiciédo.i.aiïeftâdo:atrahêdo:iIîaqtieâlt;îo.PERNIcÃK:Ap et nccoîamp;dicif piculum amp;nbsp;exitiu Nonii teftimôio qui adducit hûc locumânde puicere pireln mari repperi: Subaudi aliqd.HJC: Scilicet î lioc ueftro mari hoc:é apud uos meretriculas:quas appellat mate accerrimü. ELAVI:Denudaui fpoliaui me oibus bonis.Quia oia qux fibi feciflet boiia fuerût irrita amp;nbsp;î caffum ada.REDlgâ: Redire fà -aä.ISTAM;Phileiiiüamafiä.SORI2gt;lDO pane:Vili amp;nbsp;cibario.ATQ_VEea fi erat: Denotat magis eius adam egedatecp paiie uiIiflimo uelcereüne^ faturaref.;AALA;Yocädi cafus eft.Cuius opa c;\ t.f.tibi melior fortuna fucceflerit.
Perlecebræ:pernicies:adulefcentum.exitium.
Nam mare haud eftmare:uos mare accerrimum.
Nam in mari reppernhic elaui bonis
Ingratatatqj irrita efle omnia intellego
Qua: dedi:00 quodbenefienat pofthac tibi
Male quod potero facere faciamtmeritoq? id faciam tuo
Ego pol te redigam eodem unde orta es ad egeftatis terminos:
Quxpnufq iftam adiitatqj amans ego animum meu ifti dedi Sordido uitam oblediabas panetin panis inopia.
Eadem nunc quum eft melius:me cuius opera eft ignoras maU Elt;eddam ego te ex fera fame manfuetem:me fpedta modo« Nam ifti quid fuccenfeam ipfi nihil eftmihil quicq meret. Tuo facit iuflu:tuo imperio paretimater tuteadem hera es« Teego ulcifcante ego ut digna es perdam: atqjut de me meres« At fcelefta uiden ut ne id quidem me dignum elfe exiftimat Quem adeat:quem colloquaturicuiq? irato fupplicet. Atqj eccam illecebra exiit tandem:opinor hic ante hoftium Meo modo loquar quæ uolamtquoniâ intus no licitu eft mihi« (fLenaclereta.Argynppus adolefcens. um quodq? iftorü uerbum nümis philippeis aureis Non poteft auferre hinc a me fi quis emptor uenerit. Nec redexquæ tu in nos dicis aurüatqj argentü meruft Fixus hic apud nos eft animus tuus clauo cupidinis. Remigio ueloqj quantum poteris feftina amp;nbsp;füge. Quam magis te in altu capeflîs:tam æftus te in portum refert Ar,£go pol iftum portitorem priuabo portorio Ego te dehinc ut merita es de me QC mea retradtare exequar« Quom tu me ut meritus fum non tradtas:quæ eiicis domo: Le.Magis iftuc percipimus lingua dici:q fadtis fore. Ar.Solus folitudme ego te atqj ab egeftate abftuli.
MANSVEtem:Sica ueteri bus mâfues ris dicebat: liu-ius loci meminit Nonius. ME SPEftamô:Vel ad plu leniû uelad cleretâ lend q forte ftabant pro foribus. NAM ifti: Exeufat nilnlox minus a culpa fuaamafia ea uifa:oem in lena culpa trdf-ferens.MERET nihihSdli« cet mali:dicnis amp;nbsp;mereo amp;nbsp;mereor i cade fignificatioe: amp;nbsp;ut meto amp;nbsp;metor:fibrico fabricor:aflcntio amp;nbsp;aifenti^ or:amp; pleia^ hmoi. AT SCe Icfta uiden:Pro uidefne ma gis irafeit' q; uideatlend ucr ba fua no magnificer: necg ipfum adireifibi^ut affole bat blandiri.
NVMqd^:In hac fcenafut mos é ama tiuXirgyrippi ondif incoftatialenx^ calliditas: ordo uerboru: fi qs uencrit emptornó pót auferre hinc a me unii iftoiyuerbû qdeç pro qdeü^ illud fuerit nu-mis aureis philippeis: uide-rat:na.j illu nimio amore î lanif.Quo nihil gratius mc retricibus î amore córingit: magis.n.ex hoc fperât ama tes in fua filiam ruituros amp;nbsp;dixit numis philippeis:quia tiic auro purior excellebat. CLAVO:Eft clauus dictus qâ claudat figat atc pcorine. at ut clauus quo figutur affc res:dicit ' in alia fignificatioe clauus amp;nbsp;p ueftimti gne po iuf:un dauata ueftimta dea fût clauis itexta:amp; dauis fu-
ftis gubei'iiaciili:clauu^ ad littora torqt dicit Vir.amp; da üus morbi Ipés Pli.fme tuberculi rotûda fpé:fiût qti^ î albo oculi:un elaui oculos difti fût. REMIgio ue loijiVtit metaphora cuius féfus é.Quâto magis a nobis abihfiue nos delerer uolueris tato magis æftus.i. amo^ feruor amp;nbsp;Ipetus te rferetiportû.i.î niam te rdiget ptâté:amp; qa portu dixit iqtille.Ego poliftû porti Ppu^ho porrorio:amp; pftatï metaphora.i.tuo te ifto qltu meretricio priuabo:dicût portitores q portû obhdetes oia feifeitât ut ueâigal accipiât.Cice.i officiis îprobât hi qftus q i odia hominû icumitait porti toji: Ut taeneratqruni:amp; Yirgi.poititor ille charon: portorium autem eft merces qux datur portitoribus.
-ocr page 254-SOLVS fi duftcm.f.phlleniû: hoc eft fi mihi dûtaxat foK necemq alii phiknio potiri liccatînec utî^ po, teris,p acceptis bnfieüs meritas referte uices.DVM ftiperes datis:ldeftabimdes datis. Vir.fi fupant foetus. Q_VJ modus:!deft finis. Vir.Sed qs erit modus:amp; dicif modus regime amp;nbsp;moderatio Teretius in Andria fcias poffe hre ia ipm fuæ uitæ modû.Q_VID modift^Pro modi étnotafpiter argprippus îcôtinétiæ.Qui prius lend taxauerat auariciæ.HOSTImétû:Bnficii eópenfatio uel æquamétû:un hoftes difti lunt.Qui ex iufta caufa pugna adeût:amp; hoftire aequa reddere;ab hofliméto deducit hoftoriü lignu rotudu adtequaiv dos fextarios. FICTVM in
pÅmatis:Nâfingut fibi poe tae quae uolutmotandu q? li eet dicaf poematis iflexióis tertiae ablatiuutn mittitró nenoinm fecûdæ decliatio nis amp;nbsp;facit poematis nó poe matibus ut docetphocas:]igt; eet apud ueteres autore Pri. dicebaf poematum.ti.Sieq; apd Viftruuiü ïuenias poc-matorui quinto de archite dura ftati ïpridpio.QVIq Pro quoq\MIHI qdéÅcce amatis incôftâtia: cupit eu illa iiitâ agere qua pauloan perire maluerat.REGENS: Nomé eftut frequés decre-pitus:aftutus:togatus:pallia tus:quæ qdé nola funtdicet fpémhéant pticipiope. SV^ CVMtSaporé.fucus Dona^ to docéte huor éin corpore quo abûdât bnualétes:amp; dicifqfi fugus:quc ex alimê tis mébra fugdtzide fuceufla re fadü frequéter fuccii ex-cutere:amp; fucus ab Acróe di dus é uiriditas amp;nbsp;pulchritiv do corporis:ut corpus ioJi-du amp;nbsp;fucd plenü dixit Ter. PATINAriû:Elixum:nâ eJi xae dapes amp;nbsp;imulétæ ponû-tur in patellis quae didæ fût ab eo qd pateant.ASSVM: Adigné torrefadû: fic.n.ex codu parû hét luci ; afthm uocé appellauit Varro hua-nae tm Imguæ.Inqt.n.in cô muris pueri modefti:ut cata rent carmia antiqua î qbus laudes erant maiore amp;nbsp;alfa
Solus fi ductemtreferre gratiam nunquam potes. Le.Solus duclato:fi femper folus quae pofeam dabis. Semper tibi promiffum habeto hac lege dum fuperes datis Ar.Qui'modus dandi.'ânam unquam tu quidem expleri potes: Modo qdé accepifti haud multo poft aliqd qd pofeas paras: Le.Quid modiftr'ducftarido amando nunq ne expleri potesf Modo remififti:continuo iam ut remittam ad te rogas. Ar.Dedi equidé quod mecü egifti. Le.óó tibi ego mifi muliere* Par pari datum hoftimentuft;opera pro pecunia. Ar.Maie agis mecum. Le.quid me accufas fi facio officiû men.'' Nam neqjufquä fidtummec piëlmneqj fcriptum in poematis Vbi lena bene agat:cum quiq amante qua: frugi effe uolu Ar.Mihi quidem te parcereæquü eft tandé:ut tibi durem dint Le.Non tu fcis quæ amanti parcetteadem fibi pareet param. Quafi pifcis itidem eft amator lenæ:nequam eft nifi recens. Is habet fucum:is fuauitatem:eum quouifpadto condias. Vel patinanum:uel aflumtuerfes quo padto lubet.
Is dare uolt:is fe aliquid pofcimam ubi de pleno promitur Neqj ille feit quid det:quid damni faciatnUi rei ftudet. Voit placere fefe amicæ:uolt mihituolt pediffequae Voit famulis:uolt etiam ancillis:amp; quoqj catulo meo. Sublanditur nouos amatorife ut quum uideat gaudeat. Vera dicoiad fuum quéqjhoiem quæftüeffe æquü eft caHidn* Ar.Perdidici iftæc eÃe uera damno cum magno meo: Le.Sic caftor nunc habeas quoddes:alia uerba prohibeas* Nunc quia nihil habes maledicis tu eam duplare poftulas. Ar.No meu e.Le.nec meu quidéædepol ad te ut mittä gratis: Verum ætatis atqjhonoris gratia hoc fier tui.
Quia nobis lucro fuifti potius q decori tibi.
uoce:amp; cû tubidne.IS DA.
RE uoltîAptiirimc dcfcribit amantiiim mores 5 fp.f.cupiaiit cmn ament ut ab ipfis pofcatut quod acnt ' FAMVLIS:Famulinomen Fertus dicit ab ofcis originé habuilfe apud quos feruus famuluocabafsuiwc familia amp;nbsp;lamiliares:familiariter quoeg inuentum ert dici pro grauiter amp;nbsp;molerte:ut apud Terentium nati teftimonio huius mortem tam fert familiariter.ANCILLIS.Quæab anco martio Rege didæ niûà tur ferto autore is in bello magnum numerum fÅminarum coeperit.Slue ideo fie appellantur $3*^ tiqui ancillari dixerunt pro miniftrare;ut apud Noniuminuenias ancillantur pro feruiunt:amp; apud Ci^^® nem frequenter.CATVLO MEO;Nô tantum canum fed omnium animalium dicuntur catuli.AtTA' TIS ATQVEhonoris gratia: Vt calide fub fublanditur lena:amp;cilius ut ab amatore pecuniamfurnp^à states diuifitVatrodn infentiamzpucritiaîadolefcentiamsiuuétutem. âfeneâuté.Quaj^ fingulæ ^â^yâ^^
-ocr page 255-ASINARIA
diuîdiinûamp; de uiiaquacj dicit prinia:uiridis amp;nbsp;præceps.Ideo SaluIHus Mithridateainqt extrema pueritia legnu igrefTus.Vir.quocg fed cruda deo uiridifeg feneftus;ætas mó âno^u cétû cutriculwmodo trit.XXX. deiiguat:ut retulit Seruius.Tertiâ hoiuniætaté uiuebat dixit Cice. de amiis.XXX.locutusjætatem quoç pofitâ ,p fæculo diucj retulit Nonius: Plautus quoq } i fequétibus côprobabit.TALENTA:Taletû fecüdû Iuliu polluce poderis nomeadducit:amp; fecûdû uarias gétes pódus eft uariö:erat quidé atticû amp;nbsp;illudma-gnû amp;puûtmagnû.LX'XX.librajK amp;nbsp;paulo plusiparuû.LX.Romanû.LXX Euboicu nó multo minus a^ tico.Erat ægvptiû praeterea Neapolitanu Rhodii Syra eu fallût ponderu 'diuerforu ^ut diuerfatum nationum.
Si mihi dantur duo talenta argenti numerata in manum« Hanc tibi noctem honoris caufa gratis dono dabo, Ar.Quid fi non eftfLe.tibi non effe credamlUa^alio ibit tarne« Ar.VbiiHxc quae dedi anterLe.abufamam fi durarent mihi Mulier mitteretur ad temunquam quicquam pofeerem, Diem;aquam:folem:lunam;noctem;ha;c argento non emo: Caetera qua: nolumus utitgræca mercamur fide.
Quum a piftore panem petimus:uinum exÅnopolio: Si xs habent:dant mercem:eadem nos difciplina utimur« Semper oculatae noftraefiint manus:credunt quod uident. Vetus «nihili coaftio étfeis cuiuseno dico amplius«Ar.aliinue
HANC noä:e:Totä amp;nbsp;cótigt; nuâ.TIBIneé creda illa.'âf. taléta amp;nbsp;cu interrogatióe le ga6uel tibi nó effe creda il« lâ.f.phileniû amp;nbsp;creda ^ co« mitta:amp;cóuenitcü fenfu fc queti alio ibittn. ABVSA: Vel ab utédo uel ufu confu pta Q^VAE uolumust Pro qbus ufus é accufariuo,p ab laturo Sc nouait Nonius id ufurpaffe grauiffimos auto« res. GRæcafide:Ac fi dixif« let traditori manibus pcio. Taxat hoc loco male credi« ta graeco9ifidé tanq fepius mëtitd cui fidere quifc g ca«
Mihi orationem defpoliato praedicas« Longe aliam inquam praebes nuncatqjolim quom dabam* Aliam atqjolim quom illiciebas me ad teblande ac benedice Tum mihi aedes quoqj arridebant î quom ad. te ueniebam tuae* Me unice unum ex omnibus te atq? illam amare aiebas mihi« Vbi quid dederam quafi columbae pulli in ore ambaemeo Vfqjeratis:meo de ftudio ftudia erant uoftra omnia Vfq^adhxrcbatisiquodego lufleram:quodnolueram Faaebatis:quodnolebamacuetueram deinduftria Fugiebatis:neq; conari id facere audebatis prius« Nunc neqj quid uelimmeqj nolim facitis magni peffime Le.Non tu feis hic nofter quaertus aucupii fimillimus eftÆ Auceps quando concinauitaream:effundit cibum.
uet qui farms fapit. Et ppte« rea cû aliquid meteanf non nifi tradita amp;nbsp;numerata pe« cunia admittuf.Cicero pro flacco hoc dico de toto ge« nere grxcoi^vitribuo illis lit teras.Do multatu artiu di« fciplinastnó adimo fermo« nis leporedgenioR :acurnc: dicedi copia:denilt;5fi qua fi bi alia affumût nô rpugno: teftimonio^ religione amp;nbsp;ft dé imq ifta natio coluitmn« de illudé.Da mihi teile mit tuû.EX OEnopolio:Tabec na uinaria.DISCIplina:Ar« te ide difciplinofus qui faci« le didicit artes; Varro difci«
Aucs affuefcüt : necefle eft facere fumptum qui quaerit lucrum*
Sæpe eduntifemel fi funt captae rem foluuntaucupi. Itidem hic apud nostaedis nobis area eft:auceps fum ego Efca eft merettix:lelt;ftus illex efttamatores aucs»
pUnofum gladiatore appel« lauit. VETVS eft.f. adagia Jucrbiiirg.NIHILI coaftio eft;Ac fi dixiffetnihil cumulatu beo amp;nbsp;ppterea mihi opus eft pecunia.Dicit.n. feis cuius.f.pecunix nulla effe coaftioné.i.colleftionëtcoaftio.n.a con amp;nbsp;ago.i.congrego cunmlo. Inde apudiurifcófultos titulus de coaftis.i.hoîum unione amp;nbsp;Vir.titire coge pecus.ALI AM oratione; Nó bla« dano obfequiofamut alias.DESPOliato pecuniis:Etbois exhaufto.ÃTQjVE olim;Triplicé olim figni« ficationé tenet præteriti phtis amp;nbsp;futuri teporis utNo.Pri.amp;Ser.docét.lLLlClEbas;Alledabas tuis uetbis amp;nbsp;lenociniis ARRIdebat:Applaudebat amp;nbsp;læticia quadi præfeferebât.VSQ_VE:Afiidue.DE INDVftria Deditaopaxeetto cófilio antiqui dixerit induftrium quafi indoftrul qd quicquid ageret intro ftruerent. AVGVpii:Aucupiü amp;nbsp;ité auceps ab anibus dicit capiêdis.CONcinnauit:Aptauit côpofuit fecit.AREam Locriphriû;amp; diftaétÿ arefcat amp;nbsp;quæ folis ardore areftt.LVCtus;Vel leftus potius;fi ludusrlachrymas di dt muliebres amitibus q ftruût Lidias dû i fui qua cupiat furamtrahätrfi leftus;hoc nihilpöt eé uiolétius quid.n.eft quodnó fit illectus amatorpræftiturus qua fimul cû amata cubat; illex ab illiciendo dicitur.
-ocr page 256-BENE faintadoJnina fûtiûa î amoris iUecebrastprimû uidere: amore nutibus idicar poftmodubladclo q:dcmu attreftarc deolculari:amp; reliq pagereauaptiffimeautor,pfeqt.Dona.iTere.appellat amoris Heas.
VINVLA uenuftula:Deleftabili amp;nbsp;iUecebri.Sicnoius plautio utes teftionio inqtuinulufeniilocu illegi bru.SI PApilIa;Surpapillæ capitula mamillapz.HAVDéab re aucupi:Acfi dicatnô in caffum auceps tete dit retia amp;nbsp;pilat imetaphora.MERcedé li eris naftus.i.fi pecùiâ attulens.MANE mane : Reuocat abeùte uel potius abire fimulâtémt rei uentæ cupidiore faceret. Q_Vlq:Pro quoq.CAStrabo:Hoc ueibo Vano ufus eft.Callrare oportet a-gnu no miorequiegmefiu.
Bene falutando confuefcuntxompekndo blanditer« Ofculando oratione uinula uenuftula
Si papillam pertrad:abit:haud eft ab re aucupi« Suamum fi fumpfit:fumere eum licet fine retibus« Hæccine te elle oblitum in ludo qui fuifb tamdiuÆ Ar.Tua ifta culpa eft quæ difdpulü femidodtû abs te femoues Le«Ilt;emeato audacter mercedem fi eris naólusmunc abi. Ar« Mane:mane:audi:dic quid me æquü ccfes pro illa tibi date Annum hunc ne cum quiq alio fit:Le.tu ne^uiginti minas: Atq? ea lege fi alius ad me prius attulerit:tu uale.
Ar«At ego eft eria priufq abis qdâ uolo loqui«Le.die qd lubeP Ar«Non omnino iam perineft reliquum quod peream magis. Habeo unde iftuc tibi quod pofcis demtfed in leges meas Dabo ut feire pofcis perpetuum annum huncmihi uti fetuiat» Ne quemq interea alium admittat prorfufq me ad ft utrum. Le«Quin fi tu uoles domi ferui qui funt caftraboutros Poftremo ut uoles nos efterfyngrapham facito afferas: Vtuoles:ut tibi lubebit nobis legem imponito.
Modo tecum una argentum afferto:facile patiar extera« Ar.Portitorum fimillimx funt ianux lenonix
Si affers tum patent:fi non eft quod des:xdes non patent: Interii fi non inuenio ego illas uiginri minas« Et profecdotnifi illud perdo argentum:pereudum eft mihi. Nunc pergam ad forumratq ^ experiar opibus omni copia. Supplicabo exobftcrabo:ut quemq? amicum uidero. Dignos indignos adiretatqj experire certum eft mihi« Nam fi mutuas non poterotcertum eft fumam foenore, mCibanus.
SYNGraphâ afferas.i.quas iufferis eödiftöes in fcriptis ponito.Alcoirins pedianus differre dicit inter fe Syiv grapha amp;nbsp;chyrographa q?i chyrographifon q geffalut fcribi folctri Syngraphis ue lo etiacótra fidé granitatis paftio ueit amp;nbsp;nó nuerata pe cuia. SI NOné qddas;Huc tendit illud. Si nihil attulegt; ris ibis homere foras. NISI illud pdotSenfus eft malo argentû ut pereat q amore cniciari;amp; rede dixit pditu quod meretricibus códona tur.EXpenar opibus.f.alie^ nis. OMNI copia:Oi uiamp; conatu.EXperire:Pro expenn utitur fiepe Plautus eo« trario genere uerbo^-.MV-tuas no potero.f.habere pe« cunias: mutuamus quæ nó eadé reddûtur fed ufueófu muutnrmt uinu pecunia:cu auté eadé reddunt ut liber ueftis cómodare dicimus; EOENORE:Qiiicquid fu« pra forté accedit fÅnus di« cifa fÅtu uel fÅtura:ficuta ti fto.i.pario græce tocos quod corrupto uocabulo hodie fpræpofito barbare
Hocus dicitur.
RCLE uero liba« e;SeipIu tarditatis
Quin tu focordiam omnem abs te reice:amp; fegniciem arnoue.
amp; pigrîBæ damnat: fitq; ali« nmr mos ^é/VEL pro^etiüquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Erde uero libane non te melius uel expergifeier IGITVR:Pro dçîde.IBI.f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tqj argento comparando fingere fallacia«'â manedo ifora.INOCIO:adm fatftu é quom difcefti ab hero:atqjabiftiad fo^ dicimus amp;nbsp;,p ftudio If.ne fu igitur inueniundo argento ut fingeres fallaciam« mimus:qa q Iris opera dat Ibi tu ad hoc diei tempus dormitaftiin ocio« nacare debet negotiis om« ilibus . Ideo alererio ocio fus fecurus dicitreferete do liato qgt;niliqfecurus eft 110 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. â
eet ociofus. SEGOrdia amp;fegnitic:Ifta iter fe differre nonnlli exiftimat ut fit fegnities adagcdudecorcM ad cofuledu:cato p ftultitia fecordia dixit quafi fine corde:fegnis aut î utilis amp;nbsp;ifoecudus Yn.fegnif^ hui retiamis carduus;dici quofj fegnitaté meimus a Cice.amp; qm de Ãpudétia diximus caftigemus fegnirate.
-ocr page 257-ASINARIA
ÃNGEmuïNatura iftitutuîVir.nûc locus amo^ geniisxMactobrius quoç î Satur.uînû amp;nbsp;mel îgcio diuer fa funt : aliter ingeniû pro innata naturali ponif fapiétia fed hoc notiffimû.VETVS:Non folû ad tempus atlt;j laudé referf:fed ad uituperationé.Teretius ueteris poetæ malediftisthinc ueterator.fraudatordnfidiax , tor callidus. VERSVtum.:Propriû fibi feruus inuenit epitheton quia eius més crebro ad malum uertitur. INTERuortam:Pallam dolis capiam.Q^VO hac celocem côfctamfAc fi diceret quo rem dedueäd quem portum nauim Iubducam:eft eniufus tranilatione.CELOX:Nauigium brcue é a celeritate diftû. IMPE-tritum impetratum amp;nbsp;obrir matu. Item I auguratum au gurio firmatu:amp; dicitur augt; guriû quafi auigeriû uel ab auiû garritu: îde auguro futura puideo cp ex auiumuo latu fiue garritu cûfta aufpi-carétur: fuit apud prifcos ta
Atqj ad ingenium uetus ucrfutum te recipis tuum« Serua herum:caue tu idem faxis:alii quod ferui Colent* Qui ad heri fraudationem callidum ingenium gerunt.
Impetritum inauguratuftquouis admittunt aues Picus 66 cornix eft ab leua:coruos porro ab dextera. ConCuadent:certumhercleft ueftram conCequi fententiam. Sed quid hoc quod picus ulmum tondit.'ânon temeranùft Certe hercle ego quantum ex augurio aufpicii intelligo Aut mihi in mundo funt uirgæ:aut atnenCi faureæ.
Metuo q illic obfcÅnauit meæ falfæ fallaciæ.
ta auguratus fciétia atq ; ma ieftas:ut nihili augurato in aufpicatoeg fadendû exiftla ient : ut de inftitutis antiqs ait Valerius ut illudé de Ac cio Neuio:qui apud Tarqui mum prifeum regem cotem nouacula polle præcidi afto augurio nô diffidit:ui-de Ciceronem in libro de
diuinatione.Q_VOVlSdn quem uis locum. ADMIT-TVNT. à Confulunt:Nam aues admiffiuæ hinc diftae funt ab augunbus quæ confidentem inherent: ab illis enim auguria captabant: admittere aliqn j gt;redpe amp;nbsp;affumere:ut docet Seruius: aliquadopluCq iacc-îc.Terétius hæc te admittere Idigna genere nro : amp;nbsp;admittere ,p pcccare.Plau.in fequetibus . Qindtande admifi pater.PICVS amp;nbsp;cornix:Q_uod J )bono omine ponitur Ci.inlib.de diuinatione:quidhabet narul-pexteurpulmo indfus amp;nbsp;in bonis extis dirrimat tépus amp;.pferat diem: Quid augurf dextra cornus ac fini-ftra cornix faciat ratum:Vir.quocÿ fæpe finiftra caua pdixit ab ilice cornix, hac gentilium lenitate irridet Varro inquies deos odofos amp;nbsp;feriatos fore fi fua cofilia corniculae crederent aut coruo hoibus indicanda: tomos ore coire nonulli exiftimauerut amp;nbsp;Iprimis Anaxagoras id quod Iprobat Arifto.I libro de gnatióe aialium: diciturhæc anis fe apotu abftinere q din ficus fui dulcedine gloriaf unde Ouidius Ac cibi dum ladens pendebit in arbore ficus:A nullo gelidae fonte bibent aquae:de coruo pluraPlinius in declo:cuius peffimafignificatio eft eu glutiuntuocem quafi ftragulati: Haec auis non ab re auguralis habita emi ut tra dit idem Ari.St itidem Plinius tempore quo apudpharfaliahofpites mediae periere corui locis Athenae pelloponefn^ defuerat quafi fenfum haberent alique quo inter fe repi euentafignificarent amp;nbsp;monerentur: itidé de comidbus creditu eft a quibus augures certiffimaaufpicia capiebât:nâ inter alia uoce fua pluuias portédete dixerût:unde illud eft:tunc cornix plena pluuiâ uocat improbauoce:hanc aué appellat Plinius inaufpicatiffimæ garrulitatis:comicé tradût naturaliû rerû fcriptores cómuné uitæ modii excedere:hinc annofa cornis difta eft ex quo fluxit graeco, prouerbiû in eos diftû qui diutiffime mxerut oitEp faq Köpea--HÅCT fbEfbiösKocr hæc fint in medio:picus diftio eft latina auis eft uncoç: unguium iaufpidis celebris amp;nbsp;infi gnis:cauat arbores in qbus pullos educitapico Saturni filio qui ei nomé dedit:meminitPli.in decimo Ifi doms quoeg mentione fadt.Ariftoteles itidé in nono de natura aialiû quoK tria genera annotanit Vng. quoeç fauno picus pater ifq, parente te faturne refert: Ouidius Picus in aufoniis proles faturnia tertis:un-depicenu regio in qua eft afculu quod fabini cu afculu profidfeerent in uexillo eoim picus cófederat ut re fertP eftus ac Strabo in quinto:aueteribus pici difti funt quos Griphas appellat de qbus dicemusm fequé ti comoedia fuo loco.VESTRAM confequi fententiam-Quia bonum futurum portenderant.NONTE-mErarium:Non ab re nó abfq; caufa. MIHIin mundo Sunt uirgæ:Hoc dicit Iminet ex augurio uel ut ego uirgis cædar uel atrienfis faurea: nam fi illum decipiam ei imminet malum : uel mihi fi illum fraudare ne-quiuero:locutio eft ifta familiaris Plauto in mundo funt pro paratæ funt : nam in mûdo antiqui dicebant cum aliquid in promptu effet.SED quid illuc:Pro illud eft. EXANIMATus:Perturbatus pcrtcrritus:nam exanimis mortuus-Virgili.exanimüq? auto corpus uendebat achilles.lLLVC:Pro dle.f.leonidas.ODlcÅ nauit: Secu malu ome attulit ita Nöius Iterptaf hue locu.MEAE falfæ fallaciæ:Nâ freut ex augurio prius optatu rei fine oplatus c:ita ex occurfuipfius leonidx ueref côtra fibiportedi malu:amp; nullapoffe qfuerat cometus trafigei faUadmio adierit falfercp fruftra.f.cogitaffet:nâfalfû uanu dirius tefte do.uel falfæ fiftæ.
-ocr page 258-rEGO Conueniunt in dinerbio femi duo:machïnaturuna de cóqnircnda pecunia! dada^ ama ti acgynppo:(èd primum Plautus feruile oftenditingeniû fallax uerbofum: amp;nbsp;ad oé procliue ma* lum.LVBENTlOres qipfa lubétia.i.lÅtitia laetiores.MAXImam pdam.Quia ipfeiam cogitat qu^p^ao per fallaciam pecunia habenda effet. SCORtari:Meretricari:de fcorto abunde i amphittyono PARTIAM;Dicimus partio amp;nbsp;partior ut plcraq id genus:Virg.amp; focios partitur in oés: amp;nbsp;Saluftiusf» nas inter fe partmerant.lLLIG homo;Ordo fi illic homo quern ex ipfius uerbis conieftabatur alias æââ diripuiffe : na dixerat maxi
mam pdam adfero. AETA tern: Nunc aetatem ,p diu ut paulo ante annotauimus. OClVS:Citiuf.ETlAM de tergo : Verberibus ufep affici nihilipendit modo libanum cóueniat amp;nbsp;pgnantis dixit eleuatas « ita ut ex per-cuffione mbiccs appareant. LARGItur peculiû omne: locofa didirepcuffio quafi cp nihil magis proprium fer uus habeat q aptum amp;nbsp;pró-ptum tergu uerberibus: Dicitur peculium amp;nbsp;inde pecu nia a pecudibus : ut fere oés grâmatici tradiderunt: licet ^ pnmonio:abufiue tamen hinc etiam peculatu furtum publicu dicimus tp cum pecore primum dicereturmul da. HVIC occafioni : Quæ oportuneamp; comode fpo-nebatur. Q_VAdrigis albis indipifcet:ac fi diceret quan tuneuq; ftudii amp;nbsp;folertiæ î-penderit poftamiffam occa honem ré utiq non poterit repare. INDlPlfcet : Côpa-rabit-HERVM: Argyrippû IN OBfidione linquet: Im-plidtum amp;nbsp;obfeflum amo-rû curis amp;nbsp;folicitudimbus. INIMICVM: Pro inimicorum. OPPRImere:Captar. OPTIMltas : Pro optimita tes.i.utilitates amp;nbsp;cómoda :
ego nunc libanum requirä î aut familiarem filiu®*^ Vt ego illos lubentiores faciam quam lubentiaft» Maxima prædâ 6ótriumphû eis adfero aduentu meÃ'
Hanc quidem qua naëlus prædam panter cum illis partiant* Li.Illic homo ædis compilauit more fi fecit fuo* Væ illi qui tam indiligenterobferuauit ianuam.
Le. Aetatem uelim feruire libanum ut conueniam modo« Li.Mea quidem hercle opera liber nunquam fies ocius«
Li.Largitur peculiumomnenn tergo thefaurum gerit«
Nunqædepol quadrigis albis indipifcet poftea. Herum in obfidione Imquetammicum animos auxerit« Sed fi mecum occafioné opprimere hanc quæ obuenit ftii^^ Maximas optimitas Ãé gaudio effertiHimas
Suis heris ille una mecum pariet gnatoqjamp; patri« Adeo ut ætatem ambo ambobus nobis fint obnoxii Noftro deuindli beneficio.Li.uindtos nefeio quos ait« Non placet:metuo in comunetne quam fraudem fraufusfie^^ Le. Perii ego oppido nifi libantiinuenio iam ubiubi eri Lidllic homo focium ad malam rem quxnt:quc adiungatÃW* Non placet:pro monftro extéplo eft quando qui fudatrietet-
Quin ego hanc iubeo tacere quæ loquens lacerat diem.'â Li» Aedepol hominem infoelicem qui patronam compnttiat« ab optimo optimitas dicif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, Nonio:qui iierfictili huius utitur teftimoiiio:itidê Plautus in Captiuis maximas optimitates opipdäW® xit.EFFRtiffimas:Siueoffertiflimas a farcio enim offercio hinc offeitiffimu pinguiffimu ut i fequetibus Plautus hereditate fum adeptus offertiffima.OBNoxii:Obligati amp;nbsp;officio deuifti:qnlt;5 obnoxius dP® nae deditus ,ppter deliftu.VlNdos nefeio quos:Allufio eft ad illud deuinfti bnHcio:iocolo interpreta^^ to;deuinfti,p ligati.METVO in cómune:Et mihi amp;nbsp;ei.FRAVfus fraudem:Vtuitam uiuo:amp; fetuituteitt uio.OPPIDO:Valde:traftumuocabulu a rufticis ut fupra.VB1 VBI:Pro ubicuc g Teren.ubi ubi efto«® no poteft.PRO monftro:Pro re quæ naturalem excedit modum:dicunfmonftra ut oftenta deorum mo nita qimminétia môftrét amp;nbsp;oftédant hinc Virg.monftra deû refero:amp; dr môftrû a Fefto quafi çp aliquid fututu moneat.EX TEMplo:Illico ê augurû fermo qui uifis auguriis extéplo fiirgebaiit.
ludat tremit:Sudabat excurfiira:tremebat ppter fpem uel metum.Quo^ alterum é futuri boni : alterum' \ ⢠turi mali:fed hoc côtra natura nó eft:quin imo Arifto.i ^blematis rationé,pbat:i fudoribus poffehor^ ré excitari apud hippocraté é i fudore horror neutiq utilis.CONceffo pedibus: Vt.fne properent ^feiU' nét.LAGErat dié:tépus cófumit amp;nbsp;terit. QVI pronâ:Liguâ.f.quæ plerült;jhoïem tuet utpronus dicte.
-ocr page 259-ASINARIA
PElERATtFalfo iuratteftpeierare Tufuirandu fallereamdeperiums amp;nbsp;pderatus Hora.Illa fi imis tibi peie iati:periurus inquit Seruius in uerbo rno liabet:undepeiero dicimus corrupta natura præpofitionis: qua: tes errore facit ut aliq maledicatpeiurus - NE POST tcpus prædæ præfidiû parc;Trrâflano eftab his qui cû in alienos irrûpunt agros prædâdi gratiazprædæ præfidiû patât:ut tuto abdud poffit ne fupueniétes in colæ prædâ uendicent.Nóigit effe cûctandum:fed rei pro tépore occurrendu:fenfus é:pr£Efidiû dicit Var-to ab eo dià ûzquia extra caftra præfidebat in loco aliquo;Quo tutior eilet regio.ADVÃRSVM:Obuia.
ELECTABO;EIiciâ.GYM
Nam Ci quid fcelede fecit lingua pro illo peierat. Le.Approberabome poft tempus prædæ præfidium parem» Li, Quæ illec prædâ eftfibo aduorfum: atqj eleótabo qcquid c» lubeo te faluere uoce fumma quoad uires ualent. Le.Gymnafium flagri:falueto.Li,quid ais cuftos carcerisf Le.O catenarumcolone,Li.o uirgammlafciuia» Le.Quot pondo te effe cenfes nudumfLi.non ædepol feio. Le.Scibam ego te nefciretat pol ego qui te expendi fcio. Nudus uinótus centumpondo es:quando pendes per pedes» Li.Quo arguméto iftucrLe.ego dica quo argumeto amp;nbsp;quo mó» Adpedes quando aligatus es æquum centum pondium» Vbimanus mamcæ complexæfunt:atqj adudtæad trabem Nec dependis nec propendistquin malus nequaqj fis Li.Vetibi.Le.hoc teftamento feruitus legat tibi» Li.uerbis uelitationem fieri compendio uolo
Quid iftuc negocii eftrLe.certü eft credere.Li.audafter licet fis» Le. Amanti fubuenire familiari filio
NAfium flagri:In cuius ter go flagrét amp;nbsp;exerceant fla* gella ut fupra ulmoveache* rus:amp; infra cathena^ colo* ne.i.q fæpiffime uindri con fueuifti cathenisté colonus
li
51
Tantum adeft boni de improuifotuerum commixtum malo» Omnes de nobis carnificum concelebrabuntur dies Libane nuncaudatia ufus eft nobis inuenta amp;nbsp;dolis» T antum facinus modo inuenio egotut nos dicamur duo Omnium digniffimi effetquo cruciatus confluant» Li.Ergo mirabar ^ dudum fcapulæ geftibant mihi Ariolariqj occoeperunt fibi effe in mundo malum»
agricultor alieni. Q_VOT pódo:Mirifice ingenium amp;nbsp;natura feruile exprimit: ut eni inania ut infulfamt loq* tia ,pfundut:quot igifpon. do:ac dixiffet quot libris:^ libra.n. qn^ accipit pódo: licet.xii.pondus libravi fit: didmus duapôdo amp;nbsp;trepó do Quintiliano tradéte. Id quoq5 aflerit phocas grama ticus:lâunt quattuor tm mó quæ neutralia eé pnt:quo^ ps dimidia declinatione pa tit ut duo amp;nbsp;abo:pódo aüt amp;nbsp;ofto monoptota fuut amp;nbsp;tm pluraliter efferutmt hæc pódo nam unupódo nó di cimus:fed in libra efferri po teft.Duo.n.amp; tria pondo amp;nbsp;deinceps obfemabimusmel quotiês de neutro loqmur correpte dicimus pódo: Li* uius itidê.Argenti pódo bi na amp;nbsp;fex libras in militem
præftaret. Ab hoc dipódiu tripondiû amp;nbsp;affipondiû .i. duoi^ triû amp;nbsp;unius pôdeçi:
eft.n.affipondiû libræ pondusæff quoej pondus diftû pro numéro a Varrone:e græcia alias in uillas cô* portaffe magnû pôdus omniû artifteû.EXPENdijLibraui.Ã^VANDO pédes:Proprie pédere fignificat fufpéfum eé alias pro fuftétare amp;nbsp;alicui rei intentu effe:ut pedetq; itetcnarratis ab ore dixit Vir.ac itidem pro dubitare amp;nbsp;ceffare pofitû:ut itidê pendente opainterrupta minæcj. MANICAE: Manuû uincula;ut pedicæ pedu.QyiN malus:Dicit illû quocûlt;5 fuerit depræhéfüs uel quemlibet inuétus effe neq oio Sc peffimum feruü.HOGTESTAMENTÃ:Idefthoc tibi eftaferuitutehereditariü:ut.f.ue héas.VELlTA* T1ONEâd:Gontétionem:efl: enimuelitari cótendere.Plautus in fequétibus quid uelitati effis inter uos. Aulus quolt;5Gelius necg malediftis aduerfumimprudétes amp;nbsp;improbos uelitâdû.Dicit ergo ueihopzcôté tioné amp;nbsp;cócertationé eé omittédâmam fatis erat ineptiaç:.CERTVM é credere:Cóffitui tux fidei cômit tere.AVOAGTER licet fis:p huis.AMANTI fubuenire:Ordo amp;nbsp;fenfus docét ut hoc loco potius leoni* das loquatur q libanus:ordo cff.Tantu adeff boni de improuifo fubueiiire.f.amanti filio:uerum ita eff có* mixtu malo amp;nbsp;fubaudias ut oés carnificii dies de nobis cocelebrabunf.i.perpetuo de nobis extabit memo na ob maxia qbus afficiemur fupplicia:uult.n.uideri facinus magnii effe aggredicndu:fed no abfq maxi* mo periculo:quodtangitTerétius non fit fine periculo facinus magnii ac memorabile. VSVS EST:Pro opus é.QyO cruciatus côfluât:Ideft omni cruciamétoçi genere afficiamur amp;nbsp;quo.i.i quos. SGAPVlæ: Terga ideo fcapulares fetui didi qi fcapulis cædâf.ARlOlari:Diuiare.lN MYNdo;Paratû amp;i próptu eé.
d
OMNES côiuïatiJdeftad uerfarii noftri ocs;amp; fi congt; iuraueriiit in perniciemno^ ftra nihil mihi timendu eft. HABEO familiare tergü.i. uerberibus affnetü; nee erit milii aliunde auxiliû peten-dû:oftendithoc uerbo ferinis magna habere cófiden-tiä de tergo fuo: quod magis declarat quin fi tergo re folueda eft.i.mulfta uerbe-ribus fatiffacieda amp;nbsp;finiéda. AIlt;CADICOS:Ideo dixit cp ex arcadia magni quoda habebat amp;nbsp;generofi ut Var ro amp;nbsp;Plinius teftant.Q VI-BVS fubtritæ erant:Ob ue mftatem amp;nbsp;labores nimiof. AD FOEmina:Quada ue-luti utit hypbole amp;nbsp;nimietate: dicunffemina pofte-riores pudédæ partes:a qua tum mollicie nönulli arbitrantur femina didam effe mulierem.ISTOS qui tibi: Morfibus rurfus fe laceflut. VERVM in tonftrina:Mo do incipit enarrare:ut mercator pro emptis afinis mi-ferit pecuniam.INFIT:rnd pit fubaudi unus qui ibide aderat:amp; uerior:amp; lucidior eft ledio infit percotrarier qinfio pcontariis docet na tura uerbi amp;nbsp;lequens uerfi-culus.FACETVM;Dicirur facetus qui uerbis fadtqd uult : Quiti. Facetum dixit non tm circa ridicularia có fiftereme^ eni dixiffet Horatius fà cetû catoni minus genus natura coceflum ef-fe: fed magis excultæ cuiuf dam elegantiæ appellatione putat. PRAESTO:Ad-uerbium eft paratum figni-ficat:præfto autem uerbum tribuo amp;nbsp;excello præftat quocj ipoffibile fatius eft. IN BALNEas:Dicimus amp;nbsp;balnea:amp; balineas.!STVG ago:Hocipfum cogito.
Quicquid efteloquereXemagnaeftpræda cd magno maioi Li.Siquidem omnes comurati cruciamenta conferant» Habeo opinor familiare tergum ne quæram foris: Le» Si iftam fortitudinem animi obtines falui fumus» Li.Quin fftergo refoluendaeft rapere cupio publicum* Pemegabotatq? obdurabo:periurabo deniqj, Le»Hem ifta uirtus eftiquado ufus eft qui malum fert fortiter» Fortiter malum qui patitumdem poft patitur bonum* Li.Qiun rem ablutum edifferistcupio malum nancifeier* Le»Placide ergo und quodq jderogita:ut acquiefeamonuides Me ex curfura anhelitum etiam ducere/Li^age age manfero Tuo arbitratu: ueladeoufqj dum peris * Le»ubinam eft herus-Li»Maior apud fordft:minorhic eft mtus.Le.ia fatis eft mihi Li»Tum igitur tu diues es faä:us»Le»mitte ridicularia* Li»Mitto:iftuc quod affers aures expediant meae Le.Animdaduerte:utæque meed hæc fcias,Li.taceo»Le.beas Meminiftin afinos arcadicos mercatori pelleo Noftrum uendere atrienfemfLi.memini:quid tune poftea-^ Le»Hem ergo is argentum hue remifit quod daretur fautes Pro afinistadolefeens uenit modo qui argentum attulit* Li.Vbi is homoftdLe.iam deuorandum cenfes fi confpexens» Li.Ita enimuero:{èd tarnen tu nempe eos afinos praedicas Vetulos:claudos:quibus fubtritæ ad foemina ia erant unguli Le.Ipfos qui tibi fubueótebant rure hue uitgas ulmeas* Li.Teneo:atqjidé te hinc uexerdt uinóld rus.Le.memor es Verum in tonftrina ut (edebam me me infio percontaris.'â Ecquem filium ftratonis nouerim demenetum.'â Dico me nouiffe extemplo:60 me eius feruom prædico Eile Sc aedis demonftraui noftras.Li.quid tum poftea.'â Le.Ait fe ob afinos ferre argentum atrienfi faureac Viginti minas:fed eum fefe non nouiffe hominem qui üel^ Qud ille elocutus hæc fit.Li.qdtd^Le aufculta:ergo fries Ipfum uero nouiffe callide demenetum.
Extemplo facio facetum meiatq? magnificum uirum» Dico me eÃe atrienfem:fic hoc refpondit mihi.
Ego pol fauream:non noui:neqj qua facie fit fcio. Te non æquum eft fuccenfere:fi herum uis demenetum Quem ego noui adduceiargentum non morabor:quin feras» Ego me dixeramadduffurumióó me domipræfto fore* Ille in balneas iturus eft:inde hue ueniet poftea.
Quid nunc confilii captandum cenfesfdic.Li.hem iftuc ago Quo modo argentum fteruortam:6: aduentorem: amp;nbsp;faureac» ExafcCâ!^
-ocr page 261-ASINARIA
km hoc opus eft exafceatü.nani fi ille argentû prius Hofpes hue a,ffert:cötinuo nos ambo exclufi fumus Nam me hodie fenex fe duxit folü feorfum ab ædibusî Mihi tibiq; interminatus eft nos futuros ulmeos: Ni hodie argyrippo effent uiginti argenti rninæ. luffit uel nos atrienfem uel nos uxorem fuam Defraudare:dixit fefe operam promiflam date, Nune tu abiad forum ad herü:amp; narra hæc:ut aefturi fumus: Te ex leonida futurum eflèatnefem fauream.
EXASCEATVM: Difpofv tum amp;nbsp;fieri coeptum tranfla tio eft a fabris lignariis funi pta:qui ligna prius dolant amp;nbsp;exafeeant poftremo culti us leuigant amp;nbsp;poliunt.FV-TVRos ulmeos:Totos niigt; gis cædedos . OBLECTABO: Blandis moraboruct-bis amp;nbsp;detinebo.NOMEN commutaueris : Q^uia erat fauream fimuIaturus.PATI TOR : Pro patiare. REFERIAM: Viciffim cædâ. VT VSus fieri : Vt opus é fado. HOSTrRE:Pares uices red
Dum argentum afferat mercator pro afinis^Le.facia ut iubes« Li.Ego illü interea hie obledabo prius fi forte aduenerit.
Mox quum fauream imitaborcaueto ne fuccenfeas» Li.Hercle uero tu cauebis:ne me attingasjfi me fapis, Nehodie malo cüaufpicio nomen cómutaueris,_ UQuæfo æquo aio patitor.Li.patitor tu ité cü ego te referiam 'ÃTT^Sato^ïm« te.Dico ut ufus fïeri*Li.dico hercle ego quoqjut fadturus fum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;4catori qui pro em-
aequare amp;nbsp;hoftimetu aequa metum quod pro beneficii penfationeponitur.Fefto.
Lâ¬.Nenelt;ra.Li4an omitto inauä hoftire edtra ut merueris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pris afinis precium refere
Le*Ego abeo.tu iam patiere:fed quis hic eftris eft. Ille eftipfusnam ego recurro huc:tu hunc interea hic tene Volo feni narrareX^n tuuoffieiü facistergo hac fugis.
Mercator.Libanus.
bat libanus obums fit:quiil
Ium tatifperobledat amp;nbsp;mo ratur fimulatis uerbis quoadueniat pro laurea leoni-das.PVERE:Pro puerloeu tio eft ucterum.CALdtro nem : Pulfantem calcibus. Q_VI pro iftuc: Q^ui pro.i. pro qua fubaudi re uel quo negotio. MAClLentis ma lis:Non enim faciem docet faureæ:fcd leonidæ que ille prius uiderat in tonnnnat
U I Demenetus ubi dicitur habitare i puere pulta
Atqi atnefem fauream fi eftintus:euocato huc: fi.Quis noftras fic frigit fores.oheinq fi quid audisf Me.Nemo etia tetigit.fanus ne esrLi.atcefeba attigrife Proprerea qahuchébas iter.nolo ego fores cdferuas meas A te uerberarier.fane ego fum amicus noftris sedibus. Me.pol haud penclu eft cardines ne foribus effringantur Siiftoc exemplo omnibus qui quærunt refpondebis. Li.Ita hæc morata eft ianua extemplo ianitorem Clamat;procul fi qué uidet ire ad fe calcitronem Sed qd uenis.'âqd quæritasrMe demeneta uolebam. L1.S1 fit domi dica tibi.Me.quid eius atrienfis.'â Li.Nihilo magis intus eft.Me.ubi eftrLi.ad tonfore ire dixit. I^^Q3dueniftet.poft no rediit.Li.n0xdepoltqduolebasd Me.Argeti uiginti minas fiadeffet accepiffet.
pro iftucfMe.afinos uendidit pælleo mercatori Mercatu.Li.fcio tu idnüc refers iam hic credo eumad futurü. Me.Qua facie uofter faurea eftffi is eft iam fcire potero. Li.Maaletis mabsirufulusialiquantu uetnofus:
-ocr page 262-TRISTLSeuera.AEAdDINISJracûdû adeo illum dicit ut Achilles altet ira percitus uideaf. Diduscft Achilles æaeides ab æaco patre pelei eius auo:æacidinis ergo ab æaeide dixit.Animos i plurali dio«®^ iracundiam amp;nbsp;perturbationes.
yiD HOC fit negotii/Adueniens leonidas:ut lauream mentiatur uideriej poflitrei familiaris ura haberctindamitat libano fuis diftis no pamifie.TERGO amp;nbsp;ctunbus;Vt.f.ne uapularet: aut edibus uinciretur.SALVERE iufamp;dtonice amp;nbsp;uultuofe legendum elt. MORATVS ESTâ Detinuit imora.Q^VhPro quo.f.ftimulo: prolequitur iianlt;5 ^ Termonem coeptum.
Q^VAE occalluere plagis:
Fdeftquæ iam calla admile
Truculentis oculistcommoda flaturattnfti fronte.
MeNon potuit pictor redtius deferibere eius formam, Li.Atqjhercleipfum adeo contuor:quaflanti capite incedit Quifqjobuiam huic occefletit irato uapulabit. Siquidem hercle æaeidinis mmtstanimifqj expletus incedit» Me.Si me iratus tetigetit:iratus uapulabit.
|^eonida.Mercator libanus
amp; gannitio querula canum nbsp;nbsp;gt;nbsp;~Vid hoc fit negotii Æ nemine meu diditi magnti facete-'â
W «Libanti in tonflrina ut iufleram uenire : is nullus uenit pro plorarepoluit Teretius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
docete donato: qdille gal! iiit.'STOMAcho: Indigna rionednde ftomachari indi
re propter plagas amp;nbsp;uerbegt; ra amp;nbsp;duplici feribi debet l;fi aute occaluere luiico 1 fcrigt; batur.i. couflagrarut. OCT GANTAM:Latrem uodfe^ rem:gannire4?prie canu cft:
gnatióemoneri. IN SPLen dore:Vtnitida: foret.BVL LAS : Laminas aereas quæ foribus affigi folct decoris caufa: bulla diciturinfignc quod collo gerebantingenui uf9 ad flaturum aetatis tempus traftu uocabulum a græco fbouÃrt.i. eófdium cp ad earn ufqi ætatem maiorum côfilio gubernarenT nd quia bulla illam pedoris parlé hoc ê peftus attingebat ubi naturale manet eófdiü ut placet Fefto.Rur-fus bulla dicitur ex pluuia tumefeens aqua: amp;nbsp;,pprerca bullam Varro homine ap-pellauit quafi q»inftar bullae quæ fit ex aqua cito fiat amp;nbsp;itereat:inquit.n.fi homo bulla eft qto magis fenex. CVM fuftift: Pro Tufte eft ut.f.fibi neceffe Temper fiti manu Tuftem gerere illû ut uerberibus iceflât. IN HA-ra:In turpi amp;nbsp;in obfeeno lo co;hoc inheru inclamat q»
__æ ille ædepol tergo amp;nbsp;cruribus cdfuluit haud décote* Me.Nimis imperiofus eft.Li.ue mihi hodie.Le.faluereiuà Libanum libertum:iam manu emiffus obfecro te.'â
Nae tu hercle cum magno malo mihi obuiam occefiifti. Cur no uenifti utluflera in tonftrinamrLi.hic me moratus cH^ Le. Siquidem hercle nunc fummum louem te dicas detinui^^^ Atqj is precator adfiet ad malam rem effugies nunquam. Tu uerbero imperium meum contempfiftifLi.peni hofpes Me.Quæfo hercle noli faurea mea caufa hunc uerberare: Le. Vtinam nticftimulus in manu mihi fit.Me.quiefce qusfo»
Abfcedehac fine me hunc perdere : qui femper me ira incendit* Cui unq unam rem me licet femel prætipere furi Quin centies eandem imperem:?tqjogganiiitaq? iam hetde Clamore:ac ftomacho:non queo labori fuppeditare. lulfin fcelefte hac ianua hoc ftercus hinc auferri.'â Julfin columnis deiti operas aranearum.'â lufiin in fplendorem dari bullas has foribus noflris.*â Nihil eft tanquam fi claudus fim cum fufriflambulandum» Quadriduum hoc unum modo foro operam affiduam dedi» Dum repenam qui quæritet argentum in fÅnus:hic uos Dormitis Ãterea domiiatqjherif hara haudædibâ hitat
Hem ergo hoc tibi.Li.hofpes te obfecro defende.Mefaurea ow Mea caufa utmittas:Le.eho:ecquis pro ueélura oliui Refoluit,'âLi,refoluit,Le.cui datum fit^Li.flicho uicario ipfi
rei familiaris nulla curd ge-rci'et:efthara porco^i; ftabu luni.HEM ergo tibi:Dein-de illu pugno uel baculo p-cutit.ECQviS pro uedu- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,
ra:Ita unit occupatu uideri in rebus familiaribus:ut nö cóTpexerit mercatore, STICHO: Propnuiiomo uiri.VICARIO:Quandolt;5 lubftantiuu eft:amp; dicit qui fubit aliénas ilices ut apudHoratiû æquah reerw^
ASINARIA
TU04Le.uah delenireapparastmihi fcio uicariu eflê: Neqjede feruom in ædibus heri g fit pluris g illic fit« Sed uinaquæ heri uendidi uinario exaerambo lam pro iis fatiffecit fticorLi.fedfle fatis opinor Nâuidi hue ipfuniadducere amp;nbsp;rapereita exaerambu. Le.Sic dedero prius q credidi:uixannopoft exegi Li.Nuc fatagit:adducit domuetia ultro amp;nbsp;fcnbit numos. Lc.Dromo mercedé rettuhtrLi.dimidio minus opinor» te.Quid reliquomrLi.aiebat reddere q extéplo redditu effet. Na retineri ut quod fit fibi operis locatu efficeret Le.Scyphos quos utedos dediphilodamo rettulit ne.'â Li.N5 etia»Le.hem nue fi uelis accomoda homini amico» Me.Pem hercleiia hic me abegerit fuo odio.Li. heus ia fatis tu« Audm quæ loqtur^Lamp;audio amp;nbsp;qefeo.Me.tande opinor» Coticuitmuc adeam oprimu eft:pnufq incipit tinnire Quamox mihi opera das,Le.ehem optue:q dudu tu aduenifti No Hercle te præuideram:quæfo ne uitio uortas. Ita iraeüdia obfiftit oculis.Me.nö mirü fadlü eft.
Sed fi domi eft demenetû uolebâ.Le.negat effe intus. Verü iftuc argentû tarnen mihi eft fi uis denumerare Repromittam iftoc nomine folutam rem futura. Me.Sic potius ut demeneto ribi hero præfente redda. Li,Herus iftûc nouittatq; he^ hic.Me.hero hue præfente reddâ Li.Da modo meo penclone faluam ego exhibebo« Nâfi fciat nofter fenex fidé no eflè huic habitam Succéfeatiquiomniû fummâ re^ ipfius femp credidit. Le,Nömagnipendo ne duitifi no uulnfic fine aftet. Li,Dainquâmah formido mifer ne hic me tibi arbitretur Suafiffe fibi ne crederes:da quæfo:ac ne formida. Salua hercle erit.Me»credâ fore dû qdé ipfein manu habeo. Peregrinus ego fum:faureâ no noui.Li.atnofee fane. Me.Sitno fit nd ædepol fcio:fi is eft:eu effe oportet. Ego certe me feerto fcio hoc daturu nemini homini. Le.Hercle iftü di omnes perdiûtmerbo caue fupplicaflïs. Me, Ferox eft uiginri minas meas tractare fefe. Le.Nemo accepit;aufer te domû:abfcede hinc moleftus nefis: Me. Nimis iracüdemd decet fupbum eflè hoiem feruurn,. Li.Malo hercle iam magno tuo nûciftuc reifte dicis. Impure bill nd uides irafcirLe.perge porro.
Li. Flagitiû hominis da obfecro argétum huic ne male loquatquot;. Me.Malû hercle uobis qritis.Le.crura hercle diffrige^iageipu/ N1iftum impudicum percuties.Li.perii hercle. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(dice
fortemi carius quädoogadic ftiuuni ut apud Quinnha. num in declamationibus: arnaui filium meum non ofculis non infirmitate: fed uiribus dolore patiétia uniz cum : quern fi acie claufiflet hollis uicaria morte feruaf fem. DELINIRE: Placate. RAPERE : Vrgere amp;nbsp;mau trahere ut folueret debitu. SATAGIT : Pro fatis agir. ET SCRIBIT nûmos : Sei. licet redditos amp;nbsp;folutos;uel cum ironia amp;nbsp;erunt uerba leonidæ.REDDITVM ef. fetiSdlicet fibi. NAM RE. tineri: Subaudi rcliquû uo. luit nel fibi neceffe fuit ut poflit demadatum opus ab foluere. SCYPHOS:Eft na fis genus fcyphus:ut facerv pleuit dexteram fepphus di xit Virgilius: fcyphumMa crobius teftat herculis fuif. lê poculum : neq; ab le illü ueteres fidiores cu poculo feciffe uilum eibtion folum cp his heros bibax luilfe per bibetur : fed etiam çp anti, qua hilloria eft herculem poculo tanq nauigio uen. tis immenfa maria tranlifle. TINNIRE:Sonare inde tin tinnabula:id propriu loqua cibus tribui merito uidetur nt non loqui fed tinnire di. canmr.NEDVIT:Nc dct. FEROX: Vel arrogans uel fretus ut hoc loco commo, de poteftitelligi ut eft apud Nonium illud accii: neq; ui tanta quifej eft neq : ta abun dans fortunis ferox: alias fe rox fortis indomabilis cor. datus:facetus.AVFER TE domum: Vel pofuit accufa. tiumn pro ablatiuo ut fæpc Plautus:amp; Nonius etiam at teftatur:uel lege aufer te do nio.IMP VRE:Improbe.
d iii
SrMVlAC:Vbi primum. VE TE:Notandus locus na
TIBI quidéÆHoc eft caufa tun nel cum iterrogatione uel cum ironia legendum. PROFICISCI hoc dixerim mus;Vel lege proficifeere: ut CU fuperiori claufula có-uenianuel lege.pfefto cum fubfequéti:illud auté dixe^ rimus magis comice iplu^ rail extulit.IAM nunc fecu da:Hoc érurfus me uerbis laceffisifcibam te his uerbis uindicaturu tuam iniuriâ. NEC POTEST enuerari: Quin.f.bene mihi fuerit di-numeratu.SI ESSES pc0-tatus me ex aliis: Notadus loquedi modus.i.q fuerim ego ex alioiv diftis uel eft ft gura haallage poetis fre-quentimma.i.de me alios. NEGASSIM:Pro negaue-rim.
QVEONEGO: 11creta lena conaf filia fuis moribus imbuere .quæ amore capta eiufdem monitis aduerfabaf.MAN fueram: Obtemperantem. ANIMATA:Animo obfir mata.VBI piem pietatem: Piem.i. colam cuftodiam: pietate Nonio referéte do-fti ueteres eé uoluerüt q»q m ea fuut quali penitus amp;nbsp;in penetralibus recódatur: pietas pro iuftitia point amp;^ pro religione erga deos. SI ISTO MORE moratir îdeft a te edofta amp;nbsp;inftitu-taziufferat eni illa ne ad fe
Scelefte non audes mihi fcelefte fubuenire?
Le.Pergin precari pefTimo^Me.quæ resftun libero homini Male fcruos loquere^Le.uapula * Mead quidem tibi herde fiet* Vtuapules demenetum fimulac confpexero hodie In lus uoco teXemon eo.Me.non isf'memento.Le.meminii Me.Dabitur pol fupplicium mihi de tergo ueftro.Le.ue te» Tibi quidem fupplicium carnifex de nobis detur^Me.itqje^^ Pro dnilis ueftris male diétispÅnæ pendentur mihi hodie» Le.Quid uerbero ain tu furcifer.-âherum nofmet fugitare céfoi I nunc iam ad herum. Me.quo uocas Æ Le.iâdudû quo nolebas Me.Nunc demum taménüquâ hinc feres argéri nûmû: niû m® Date lufTerit demenetus.Le.ita facito:age ambula ergo. Tu contumeliam alteri facias:tibi non dicatur.'â
Tam ego ho fum q tu.Me.fcilicet ita res é.Le.fequere hac ergo: Proficifci hoc dixerimusmemo etiam me accufauit
Equcon ego te interdidlis facere manfuetam meis.'â An ita tu es animata : ut qui matris expers impertiÃö^ Phy.Vbi piem pietatem fi ifto more morata tibi Poftulem placerefmater mihi quo paÃo praecipis.'â Cie. An decorum eftaduerfari meis te prxeeptis/quid eft«'â
Merito meomeqj me athenis alter eft hodie quifq Cui credi reële æque putent.Me,fortaflïs fed tarnen me Nunquam hodie induces ut tibi credam hoc argentû ignoto» Lupus eft homo homini:non homotquom qualis fit no nouiC Le.Iam nunc fecunda mihi facisîfdbam hoc te capitulo hodie Faëlurum fatis pro iniuria:quanq ego fum fordidatus: Frugi tarnen fum:nec poteft peculium enumerari: Me.Fortaflè:Le.etia nûc dico piphanes rhodo mercator dines Abfente hero folus mihi talentum argenti foli Adnumerauit:amp; mihi crediditmeq? deceptus in eo: Me.Fortafle.Le.atq; etiam tu quoqj ipfe fi effes percunedaWS Meex alusTcio pol crederes nûc quod fers. Me.haudnegaffini» amantem reciperet ni de- ^le.nn aecorum eitaauenan meis ce præcepusrquiu nuo pecuniam conferret id Hoccine eft pietatem colerefmatris imperium minuere.'â 9, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Phy. Neqjquæ reële faciunt culpo.neqjquæ delinquuntamo:i filia cefebat.DICACVLA: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 .
A dicacitate;amp; a dicedo di Cle.Satis dicacula es amatnxrPhy.mater estquællus min » eu. cacitas: fignificat.n. fermo- Lingua pofcitteorpus quærit:animus orattres monet: Ã^^ Cle.Ego te uolui caftigare:tu mihi accufatrix ades.
Phy.Neqj ædepol te accufoineqj id me facere fas exifttmo.
Vt dicäla firn ; læl amen' Phy.Neqjædepol te aceufotneqj id me facere fas exifttmo. ERGO una pars : Ac ft di- Vetu m ego meas queror fortunas:quu illo que amo ^phibeor» ftcultas cie.Ergo una pars orationis de die dabitur mihi. tibi data eft:mihi non licet amp;nbsp;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;..
quod U0I0 loqui:tua enim oratione confumis diem.
Phy.Et meam partem loquendi:6i tuam trado tibi
Tu te
ASINARIA
TV TE habeas portifculumsPulcherrinia tranflatio fumpta a nauis duftoie qui portifculum.î.uirgam in manu tenens hortatur remigesturget amp;nbsp;cuncta pro libito moderatur:Ennius in annalibus poitilculus di. lignum, dare caepiflet:accipif enim pro hortatore rcmiguin;amp;pro pettica quani idem inmanurenet.Eft igitur fenfus manifeftustfiliam omnem matri cefliffe loquendi amp;nbsp;tacendi poteftatem.Q^VlN pol repofui ternum in cafteria : Perftat in tranflatione.Nautæ nanc^ ad gubernatoris nutum citi parent uel remigant Ucl renium deponunt : cafteriam uocat Laftantius perticam eam quam in nani hortator remigum tenet: qua fiinceflerit remiges no definunt:li depofuerit quie. fcunt a labore:fed teams amp;
Adloqucdumtatq^ ad tacendu tu te habeas portifculü« Quin polfi repofui remum fola ego in cafteria Vbi quiefeo omnis familia: caufa confiftit tibi. Cle.Quid ais tufqua una uidimuliere audaciffima.'â Quotiens te uetunargyrippû filiu demeneti CopeUareraut cótredïare:conloquiue:aut contui? Quid deditfquid deportari iuftit ad nosran tu tibi Verba blanda efteaururerefdicfta docfta pro datis? Vitro amas:ultro expeteftisrultro ad te accerfi iubes« illos qui dantreos dendestqui deludunt derideris«
Tefadumm diuitem:fi moritur mater fua.
E caftor nobis periclum magnum amp;nbsp;familix portenditur Detneneti:fi expediamus mortemme nos moriamur fame« Nune adeo nifi mihi hue argenti affert uiginti minas. Næ ille ecaftor hinc trudetur largus lachrymarum foras. Hic dies fummæ eft apud me inopia: excufatio.
uerius pro loco Nonius cagt; fteriam itellexit in quo ubi nauigium conquiefeit remi amp;nbsp;gubernacula cóquiefcut: eft ergo fenfus tua caufa uo lo filere amp;nbsp;fponte quiefcere: tn ante'tuo arbitratu loque le oîs loquendi facultas i te fita cft:eft idem fenfus p di-uetfa.ACCERfi: Pro accer-firi. SI MOritur mater fua: Fottaflts obiicit q argyrip^ pus philenio pollicitus erat fi eius mater moreref quae eum arfte tenebat uelle illam bonis qplurimis locu-pleftare. MEVM caput cotemples : A me ipfa exemplum fumito quæ nullos amen quod proprium meretricum eft:fed eos amare fimulemus quo ad nobis
â fuggerunt pecuniae. OPI-LlOtOuium cuftos.Q_VI:
CUN0 ueto te amare qui dantiquaamétur gratia.
Pl^Y'Qu^d fi hic animus occupatus é mf?qd facia mone.Cle. â^j^^^^pF^æ^ûdesî Meum caput cotemples ft quidem ex re confultas tua. nbsp;nbsp;(hem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;une fe uiciftim ia-
ftant amp;nbsp;gloriantur ferui duo parauiffe ex ordine infidias:a mercatore que pecuniam furripuiffe per do Ium affentiente demeneto: qui leonidæ pro faurea iuf-fit referri debitu .SGAPV-LARYM confidentiaiDuri
Meum caput cotemples ft quidem ex re confultas tua. Phy.Etiam opilio qui pafcit mater aliénas ouis. Aliquamhabet peculiarem:qui fpem foletur fuam. Sine me amare unü argyrippum animi caufa quem uolo. Cle.ïntro abi.nam te quidéædepol nihil eft impudentius. Phy.Audientemdi^ mater produxifti filiam. ffCeonida.Serui duo.Libanus.
Erfidiælaudesigcatiafqî habemus merito magnas um noftris ficophantns: dolisiaftutnfqj
Qui aduorfum ftimulos:laminas:crucefc^:c0pedefqj Neruos:catenas:catceris:num.elas:pedicas:boias.
ulmorum:Vel armorum.t humeroruaia aduetfus oé genus cruciamétorù tergû non detraftabant. STIMV LOSxFuftes amp;nbsp;uitgas.LAMIN as:Yel ferreas uel xre-as qigne cadetes admoue-
bat corporibus noxioçi.CR.VCES:Patibula iqbus noxii fuffigebaftemee ueteres dixeriit gabalu.COM PEDEStPedu uicula no tatu a pedibus dictated ab ipediméto.NERVOS:Yincula ferrea appellat Eeftus qbus pedes amp;nbsp;ceruices ipediuf.CATEN AS:Quas dici nonuUiuolut q canes ligét.CARGEREStDidus eft career acoercédo ut iqtY arroiqaiclufi exire phibét:amp; carceres fuut equoç^ termini un currere îcipiût carceré ilingulari dicius noxiosi cuftodiä:cöfundüf tn.NVMELLASÃft géus uieuh numella qua ligat quadrupedes ut Autor é Feftusiuel ut idicat Nonius genus ligneüéad difcutiëdos noxios paratû:quo amp;nbsp;d iiii
coUum amp;nbsp;pedes înmîtnmt. PEDICAS;Pedû uincula fi cut manuum manicas diximus appellari. BOIAs;Bogt; ia uinculum eft ex corio bu bulo quo uinciebâtur î cm ce noxii: nel Fefto tradente boiæ:funt tam ligneae q fer reæ nîculoj u genus. TOR-tores:A torquendo qd ner-bum facit aurore Pniciano torfi torfum amp;nbsp;tortu.GNA los nfi tergi: Affuetos nos afficere uerberibus. CICAx trices:Pro iubicibus pofuit: funt enim plagaru notx:amp; diftæ uibices funt q» ui fiât. EAE nunclegióes:Omnia memorata genera torméto mm tanq exercitus amp;nbsp;cohortes ininuco$ 2autumant luperaflè:amp; notandum q? Plautus decora feruauit in his exprimendis affectibus non feruato uerboru ordine q » proprium exultantis amp;pr£E nimia læticia geftié tis é.O VI ME fortior:Lo-quiturïibanus qui collaudatus a leôida fupbit.VIR-gatores: Redins qiurgatotes nâ dixit pendens ad tra bem aliquam ligatus. SA-ero:Ad res facras. CREDI-tunuDatu depofitû. DVRI cia:Tolerâtia:paciéria. AD-fedos:Occupatos. LENtis: Flexibilibus . LACInia: Eft pars ueftimcti:amp; dicif qua-fi lacera: quia a parte anteriori apta.Suetonius deca-Iigula:ita fe proripuit e fpe-daculis ut calcata lacinia to gæ præceps p gradus iret. Q^VI uerberarem:Qui,put uel cum qua.f.pertica amp;nbsp;fa-cetiflime alludit ad pecunia quam habebat in crumena pro afinoj epræcio relatam: dicif crumena loculus: mar fupium:uel faculi genus.
^VR ME retétas:111 â c 1ducuntur Argyrip-^,_/4pus Phyleniu ama-fia: amp;nbsp;lerui duo qui adeo ip fum adolefcentem ludificabunt ut defiderio potiûdæ pecunia: fe aferuo Argyrip
Tottorefqj acerimosïgnarofqj noftri tergt.
Qui fæpe ante in noftras fcapulas cicatrices indiderunt. Eæ nunc legionestcopiææxercitufqj furum Vipugnando periuriis noftris euge potiti.
Id uirtute huius coHegætmeaqj comitate
Fadlum eft.Li,qui me uir fortior ad fufferendas plagasÆ Le.Aedepol uirtutes qui tuas nunc poflit conlaudare Sicut ego poflim qua: domndueUiqj male feciftif Nauliaædepol pro merito nunc tuo memorari multa polTunt» Vbi fidentem fraudaueris;ubi hero infidelis fueris.
Vbi uerbis conceptis feiens libenter periuraris, V bi parietes perfoderisun furto ubi fis prehenfus, Vbi fæpe caufam dixeris pendens aduerfus odio Artutoslaudacis uiros ualentis uirgatores: Li. Fateorprofedio ut prædicas leonidaeÃe uera Verum ædepol ni etiam tua quoqjmalefacta iterari multa Et uero poffuntiubi feiens fideli infidus fueris.
Vbi præhenfus in furto fcies:amp; maniferto uerberatus, Vbi penuransiubi facro manus fis admolitus. Vbi heris damno:molertix:N dedecori fæpe fueris* Vbi creditum tibi quod fit:tibi datum efle pernegaris, Vbiamicæ:quam amico tuo fueris magis fidelis, Vbi fæpe ad languorem tua duritia dederis odio Validos lidloris ulmeis adfedlos lentis uirgis: Nummale relata ert gratiarcollegam collaudauid Le. Vtmeqjteq? maxime atq? ingenio nortro decuit, Li.Iam omitte irtaiatqj hoc qd' rogo refpode. Le.rogita qduisJ Li.Argenti uiginti minas habefnefLe.ariolare: Aedepol fenem demenetum lepidum fuifle nobis: Vtadfimulabat fauream me eflerquam facete: Nimis ægre rifum continui ubi hofpitem inclamauit Quod fe abfente mihi fidem habere noluirtet: Vtmemoriter me fauream uocabat atrienfem, LijManedu.Le.qdert^Li.phileniu ert ne hæc quæ intus exit.'â Atqj argyrippus una^Lc.oppnme osas etiam fubaufcultemus. Lachrymantem lacinia tenet lachrymastquid nameÃe dicam-'â Tacite aufcuItemus.Li.atat modo hercle in mentem uenit. Nimis uellem habere perticam. Le.quoireirLi.qui uerberarem Afinos fi forte occeperint clamare hinc ex crumina.
lt;Æ^fÃ^rippus.Philenium.Libanus.Leonida.
Vrme retentas^Ph.quia tui amans abeuntis egeo. J Ar.Vale. Ph.aliquato amplius ualerem:fi hicmaneres.
-ocr page 267-ASINARIA
puî equitari patîaturâdeoâArgyrippus didus eft quafi ob argentum equus; Conuerfus ergo is ad mcretri» cem quæ a fe eurn abire non patiebatur inquit cur me retentas;teneo tentum facit inde tento amp;nbsp;retento. AFFERS morbuni:N0 corporis fed animi maerore ati^triftitiam.ACERBVM funustin matura mortem funus pro mortepofuit qd dicitur a funibus accenfis amp;nbsp;pompa eft quae fit in fepeliendis cadaueribus. MITTE:Pro dirnittc:aphærelis. MOX fi uoles manebo;Legerem potius node fi uoles manebo ex fequéz ti uerficulo:opaut largus é nociuma.INTERDIVS:Dius dicit amp;nbsp;dios a loue geitosmn fub dio uel fub di uo.i.fub loue fub aere; ergo îterdiu.i.per diem a dio dii ficut a deo dei amp;nbsp;a diuo di-
Ar.Salue.Ph.falucre me iubes:quoi tu abiens affers morbum Ar,Mater fupremum mihi tua dixittdomum ire iuflit. Ph.Acerbum funus filix facit fi te carendum eft:
Li.Ho hercle hic exclufus é foras:Le.ita res eft.Ar.mitte quxfo.
ui.VIDELICET Solo; Iro-nice ditium ueluti in legibus conferibendis interdiu fuerit occupatus quibus po pulus fe teneat ,p contineat; legibus eni populus cotine tur amp;nbsp;cobercetur.folon fuit unus ex fepté græciæ fapié-tibus quno uixerût tépore is atheniéfibus leges amp;nbsp;iura dedit; quibus etiâ primus fi fachtheaiuexit; ea eni é cor poru pofleffionûlt;ÿ redem-ptio;plurimi quippe p fum-ma inopia foeneratoribus corpora exponebant amp;nbsp;fup his fÅiierabantur;cû igit fe pte fibitaleta patrimonii iu re deberetur ea prior idulfit
Li.Audin hunc opera ut largus eft nodiurnafnunc enim eft. Negociofus interdiustuidelicet folon eft leges ut confcribat:quibus fe populus teneatigerræ. Qui fefe parere apparent huius legibus profecto. Nunqbonæ frugi fient: dies noedefq? potent. te.Nxifte hercle ab ifta non pedem difcedattfiliceffit: Qui nunc feftinattatq? ab hac minatur fefe abire. tiiSermoniiam finem face tuo:huius fermonem accipiam. Ar.Vale.Ph.quo properasÆAr.bene uale apud horefi te uidebo.
fh.Cur tu obfecro immerito meo me morti dedere optas.'â
ac reliquos exemplo fuo ut ide facerent aiauit; q etia ut patrixbn cofuleret amétiâ fimulauit aufuf^j é pro uiii dicâda falamina in publicû euolare amp;nbsp;ita oes ad bellu aiare ut fado illico holum concurfu aduerfus megaré fes bellu deceinerét;ifulacg deuiâis hoftibus athenien-fiu fieret.GERRAE;Nugæ dicun⬠amp;nbsp;ineptiæ un gerro
Vitam meam tibi largianôi de mea ad tuam addam. Ph.Cur ergo minitaris tibi te uitam effeamiffurumÆ Nam quid me farturam putasifi iftuc quod dicis faxis Mihi certum eft efficere in me oîa tandem quæ tu in te faxis. Ar.Omelle duld dulcior mihi tu es. Ph.certe.n,tu uita es mihi. Complediere.Ar.fado lubens.Ph.utinam fie efferamur, he.O libane ut mifer eft homo qui amat. Li.immo hercle uero. Qui pendet multo eft miferior.Le.fcio:qui periclum fed. Circunfiftamus alter hincihinc alteriappellemus: Li.Here falue. Le.fed num fumus eft hæc mulier q amplexaret Ar, QuidumtLi.quia oculi funt tibi lachrymantes ego rogaui. Ar.Patronus qui uobis fuit futurus perdidiftis. Li.Equidem hercle nullu perdidiideo quia nunq ullü habui. Le.Philenium falue.Ph.dabunt di quaeuelit is uobis. Li.Nodtem tuam amp;nbsp;uini cadum uelim fi optata fiant.
nes nugatores ; gerra: funt proprie crates uimineæ fed cu atheniefes fyracufas ob-fidétes crebro pofcerét gerras irridentes licuit clamita bât gerras un faftû é ut get ræ pro nugis amp;nbsp;cótéptuha-berétur;hæc Feftus. APP A RENT:Inftituant.HVIVS legibus:Moribus.f.amp; infti-tutis lafciuis amp;nbsp;amatoriis.
BONAE FRVgi;Alicuius utilitatis licet fit Ideclinabilc a fruge cui deduftû nomé inde frugalitas. VTINAM fie efferamur ad fepul ehrûufijaiâ eräticôplexu.SEDNVMfumustQuare fumus inteftet oculos Sc lachrymas excitet qrit Ari ftoteles in problematis quia enim infirmiCtmi funt laxiore,fcj Sc referti meatibus oëeg quod acre eis mor daciflimum eft ut acetum cepa Sc fimilia id genus. PATRONVS qui tuit:Antecedenspofitum in eo cafu quo relatiuurmut diftum eft in amphitryone naueratem quem conuenire uolui in. naui non erat ; Sc dixit qui uobis luturus:quia in patris locum fucceffurus erat.NOCTEM TVAM;ldeft noclem tecum.
-ocr page 268-HVNC ucrbefarc:Hûc tragt; ftes amp;nbsp;maim attingas: hoc dicit quia pecunias i crume na deferebat:ut attraftaret, CINEDE dicuntur cinedi molles:fed apud ueteres ial tatoref.CALAMlftrate:Ca lamiftrati qui fe ornat amp;nbsp;co ponüt calamiftro Var.dicit calamiftru quo in cinere ca lefafto capillus ornatur amp;nbsp;qui ea miniftrabat a cinere cinerarius appellabatieft.n. acus quo capilli intorquens tur.Cice.joratore temone» biturinfignis ornatus quali margarita^ nec calamiftd adhibebutur. TVM uetbe» res:Pro tu uerbero ef.Q^VI pro cibo habeas uerberan: Idquod parafitis contingit qui dum quætût alienu cis bum:patinas ufq; in caput frangi patiunf.DELEGlT: Abegit eiecit. DIABOlus: Qtii eius riualis erat de quo mentio lacta fuperius eft. Q_VI ILLAS perdit:Nam quæ datur meretricibus pe» reut omnia: uelpdat dedit amp;nbsp;pioindir:ira ego qui non perdo:qui nô trado:qui ex» bibere non ualeo. NIHIL moror:Nócuro nó magni facio:triplici hoc uerbum li gniftcatione notât ut mora li fit in mora aliqué detine» re:ut fupra hic me moratus eft:amp; morari expeftare: un» de moras dicimus expefta» tides: amp;nbsp;ut hoc loco curare amp;nbsp;magnifacer. HVIVS:Sci licet leonidæ.HAEC afper natur: Phileniû.f.GOPlA» rum: Diuitiarû. BAIVLA» bo uerbûa baiulis q onera deferunt ⢠INANIS : Ablip pecunia.Q_VID nueÆquid eftrQuæ mora/quæ cûfta» tio'PRESSATVM: Oner grauatö.PROCLIVE:Fa» eile: nä omnia proclitiiora funt defcefu faciliora.DIG igit:Pro deinde uel ét.CO TVRnice:Huic aniculae ne neni feme gratilfimus é ci» bus Ut refert Pli.in.x.ió eas
An Verbum caue fixis uerbero.Li.tibi equidem: nd mihi opto. Ar.Tütu igitur loquere quodIubet.Li.hunc hercle uerberase. Le.Quifnam iftuc tibi adcredat cinede calamiftrate.'â Tum uerberes qui pro cibo habeas te uetberari.'â Ar.Vtueftræ fortunæ meis præcedunt libane longe.
Quihodie ufq? ad uefperum uiuam.Li.quapropter quxfo.'â Ar.Quia ego hac amo:00hæc me amat:huic qd dé nufq qcqeft Hinc me clamantem ex aedibus delegit huius mater.
Argenti uiginti minae me ad mortem appulerunt. Quas hodieadolefcens diabolus ipfe daturus dixit. Vthanc ne quoq mitteret nifi ad fe hunc annum totum. Videtin uiginti minæ quid pollent^quidue poffunt.'â Ille qui illas perdit faluus efbégo qui non perdo pereo. Li.iam dedit argentü.'âAr.nó dedicLubono aio es:ne formido* Le.fecedehuc Iibane:te uoIo.Li.fï quid uis.Ar.obfecro uos Ladern iftac opera fuauius eft cdplexos fabulari.
Li.N6 eadem omnia atqjomnibus here fuauia eflè fcito: Vobis eft fuaueamätibus cdplexos fabulari.
Ego cdplexum huius nihil moror:meü autem haec afpematut* Proindeiftuc facias ipfe quod faciamus nobis fuades.
Ar.Ego uero amp;nbsp;qdéædepol lubens:interea fi uidetut Cdcedite iftuc.Le.uin he^ deludifLi.dignu eft fane Le, Vin facia ut me phileniüpræfente hoc amplexetur? Li.Cupio hercIe.Le.fequere hac:Ar.ecqd falutis locuti? Le,Aufcultateiatqj opera dateiSi mea ditfta deuorate. Frimu omniu feruos tuos nos eflè non negamus. Sed fi tibi uiginti minæ argenti proferentur
Quo nos uocabis nomine.'âAr.libertos,Le,non patronos? Ar.Id potius.Le.uiginti minæ hic ifunt in crumina. Has ego fi uis tibi dabo:Ar.di te feruaffint femper. Cuftos herilis:decus popli.thefaurus copiarum. Salus interioris corporisiamorifq; imperator Hic pone:hic iftä colloca crumina in collo plane.
Le.Nolo ego te qui herus fis mihi onus iftuc fuftinere Ar.Quin tu labore libéras te atq? iftâ imponis in me. Le.Ego baiulabo:tu (ut decet) dominii ante ito inanis. Ar.Quid nüc?qdé?qn tradis hue crumina preflà tü herd. Le.Hanc quoi daturus hanciube petere atqj orare meed. Na iftuc procliue eft quid iubes plane conlocare: Ph.Da meus ocellus:mea rofa:mi anime:mea uoluptas Leonida argentd mihi:ne nos deiunge amantis.
Le.Dic igitur me tud pafferculumigallinam coturnicem:
damiuuer^
-ocr page 269-i
ASINARIA
dahaaete menfistfimulqg ob comitialem morbu que folæ animaliû fentiûntpræter hominem: Alexâdct aphrodifeus ftatim in principio problematon coturnices inquit eleborum comedunt hominibus lætalé: cam enim efcam alimoniae^ eiTc coturnicum gratiflimam inquit Ambrofiusteo cp naturali quodam tem peramento fui corporis uim pabuli nocetis euitét.HAEDlLLum:Vtagnellû diminuriuu ab hædosita ui tellum a uitulo dicimus amp;: uitulus a uita.i.parum uitæ.PRAEHENDE auricuIas:Nam ambabus apprehc fis auidms amp;nbsp;dulcius deofculamur.COMPARA;Cóiunge.NI GENVA cófricantur:Ni geniculatim mi hi fuppheaueris.SI HOC
AgnelIutn:hædiUunitm.e tuum dic efïê uel uitellum*
Prehende auriculas:compara labella cum labellis« Ar.Ten ofculetur uerbero ÆLe.c| uero indignum uifum eft. Atqui pol hodie non feres:ni genua confricantur. Ar.Quiduisfegeftas imperat:fricentur:da nunc quod oro. Ph.Age mi leonidaobfecro fer amanti hero falutem. Redimeiftoc beneficio te ab hoc amp;nbsp;tibi eme hunc ifto argento: Le. Nimis bella es atqjamabilisjôc fi hoc effet meum ho die. Nunq remorarem quin darem:illum te orare meliuft Illic hanc mihi feruandam dediti^ fane bella belle. Cape hoc fis libane.Ar.furcifer amp;nbsp;iam me delufifti.'â LeNunq hercle faceremtgenua ni tam nequiter fricares: Agefis tu in partem nunc iam huc delude:atqj amplexare hanc: LhTaceas:mefpedles.Ar.quin adhucphileniumadgredimur Virum quidem pol optimum:0Cnon fimilem furis huius. LiJnambulandumeft:nunc mihi uiciffim fupplicabunt. At.Quæfo hercle libane:fcis herum tuis fallis fbfpitari Damihi iftas uiginti minastuides meam ante mergere. Li.Videbitunfatftum uolo:redito huc conticinio Nune iftam nunc tantifperiubes petere atqj orare mecumr* Ph.Amando ne exorarieruis te:anofculando.'â LiJmmo uero utruqj. Ph.ego obfecro amp;nbsp;tu utruq? noftrü ferua Ar.O libane mi patrone mihi trade iftuc.Li.magis decorumft. Libertum potius q patronum onus in uia portare.
Ph.O libane ocellus aureus:donum deeufqj amoris. Amabo faciam quoduoles:daiftuc argentum nobis. Li.Dic igitur mihi te anaticulam:columbam:uel catellum Hirundinem:monedulam:putillum:pafferculum. Fac proferpentem bcftiam me duplicem ut habeam linguam.
effet meû : Argentum.f. na hoc pafto cum diu homine delufiffet uult paritet a con-feruo delufum iri:propterea pecuniam porrigit libano: ut quod uelit de adolefcete ludibrium fumat. VIDES mea ante mergere: In aliis codicibus repperi;uides me amicam ante mergere: ego uero fic legere uides me ia ante mergere: p additione unius tm litterae fenfus fit p fpicuus;hoc eft uides me ge nua fæpius cófricare amp;nbsp;ue-luti merlb.i.indinato capite coram fupplicare tuei lege fic detrahedo tm littera: uides me amantem egere.
VIDEBITVR:Ita loqmur cum aliquid in longu protrahi nolumus. REDITO conticinio:Quafi q »non fit modo fadurus quod petif: eft cóticinium pars nodis a conticédo:nam tue omnes cöticefcunt;quod alio uoca bulo nox îtépefta dicit:alii côcubium uocant. L1BER-tum:Non dixit feruû ut ma gis fibi arrogaret: eft enim libertus qui cum eet feruus fadus eft liber.ANATICV lam: Diminuriuu ab anate quae anatâdo nomen inue-niuftmt ex exaquaticajK ge-uere.MONEDVlam:Auis hæc eft cornici fimilis amp;nbsp;di-da quafi inonetula q »aui-diffime monetaf.i.pecunias
furenhamm tria elle geiie-la.Arifto.iii libro dénatura animalia annotauit.HlRVNDINEM:Notiflima anicula eft quæ nidificat in ter teda:Plinius fcribit thebaic: teda hirudines nó fubire qm urbs illa fæpius capta fuerit: neenô biziæ in thracia ppter fcelera Terei:de huius auiculæ indificationepulloiüq educatione nó indigna refert Arifto. in nono de aialibus:eamq5nó carere ca itelÃgennæ pte:quahominû róneni quædâ aîaha rcpntaut uir.rq} hnmanæ fimilitudiné.PVTILLVM:A puto:pntii.n.purum dicimus autoritäre ueteje inde pudor amp;nbsp;pudi-cas:aarü quo«^ putatu puic:amp; uites putatas.i.expurgatas.FAC PRO ferpété beftia:Vt ligua linguae cómi feear lugämrq; labra labellis:ferpés.n.ita celeriter ligua mouet ut duplicé hre uideaüpro ferpété dixit loge fcrpenté pferpere c porro.i.lóge ferpe:fcrpétes eê uini incotinétes fcribit Arifto.proïde uipas aliq. ui-no cu fiftilibus ad fepes difpofito uenannebriæ.n.capiunôcoeût ferpentes cóplexu mutuo pp fua inepta corporis forma ad applicâdmeu mcbris qbusampledanf careât:pro iis agilitate corporis utut: cóplexu^
-ocr page 270-mtitQO fc fe obuolueutes expediuntucnerem:innuncra eorum genera dicuntunautor eft Plinius in Q^^' uó in india ferpenres in tantam magnitudinem adolefcere ut folidas hauriat ceruas taurofq; memonxep proditum eiTeprimo bello punico aregulo imperatore apud flumen bragadam baliftis tormenof^ ut oppidum aliquod ferpentemfuifle expugnatum centum uiginti pedum longitudinis:ied dum incidinius in ferpentesrobuium prius pafferculum omilimus: eft enim paflèr anicula nota parum uitæ: mares enim diutius anno du rare non poffunt propter nimiam eorum {alaciratemifccnnnas hoc in genere effe nolunt
uiuaciores:autores funt Ari ftoteles amp;nbsp;Plin. SIC iftunc: Scilicet modii . VT CON* SVETVS es puer:In uerbis occulta obfcenitas fubeft. DEMAM hercle de ordeo: Minuitur interdum equis pabulum ut domari poifint amp;nbsp;mitiores hat.TOLLunm ni badizas:Eft badizare ire: Tolutim aliqui exiftimant diftum a tolledis equorum pedibus:Nonius tamen pugt; tatauoluédo ut fit tolutim quafiuolutim. Tolutarii.n. equi a pedum uolubilitate dicunt quafi uolutariiihinc ueteres tolutiloquentia fer monis uolubilitatem dixe-runtmeuius allegatus a No nio o peftifera trux acerba tolutiloquentia .i.uolubilis locutioilqt Varromt equus qui ad uehendum eft natus tamen traditur magiftro ut equifo doceat tollutim:hos enim gradarios equos uo-canius qui molli incedunt gradu modiceque ueftigia tollut. CALCARl:Suntdi fta calcaria q? ad calcem alii gentur quibus urgentur in euefuram equi. CLIVOM: Montem uel locum arduu: omnia enim difficilia cli^ uia uocabant unde eliuia aufpicia quæ aliquid fieri ,p bibebant Autor eft Fe. IN PROcliui:In defcéfu quod eft contrarium cliuo procli uum dicimus îclinatum amp;nbsp;pronum OPTA:EIige.HV IVS operas: Amafiam.f.ob fequentem.Commodas:In tegras. Q_VI DEM: Vt dé uel quas dem.
Circundatoqj me brachiis.menni collum circunpiedie.
Ar.Ten copledtatur carmfexrLi.quam uero indignus uideori Neiftucnequicg dixeris tam indignum didium in me» Vehes pol hodie me fiquidem hoc argentum ferre fperes Ar.Ten ego uehamfLi.tun hoc feras argentum aliter a mef Ar.Peri.hercle:fi uerum quidem eft deco^ herd uehere feruom Infcende.Li.fic iftuc folent fuperbi fubdomari.
Afta igitur ut confuetus es puer olim.fein ut dicamf Hem fic;abi.laudo.nec te equo magis eft equus ullus fapiens* Ar.lnfcedeadhitu. Li.ego fecero:hem quid iftuc e:ut tu nidei^ Demam hercle iam de ordeo tollutim ni badizas. Ar.Amabo libane iam fateft.Li.nunqua hercle hodie exorabit Nam iam calcari quadrupedem agitabo aduorfum eliuom. Poftea ad piftores dabo ut ibi cruciere currens
Afta ut defcendam nunc iam in procliui quanquam neqes. Ph.Quid nunc quoniam ambo ut eft libitum nos delufilbs. Datis ne argentumÆLi.fi quidem mihi ftatuam amp;nbsp;ar ftatuisi Atqj ut deo mihi hic immolas boueminam ego tibi falus fun» Le.Ãtiam tu here iftuc amoues abs teiatc^ ipfe me aggredere Atqjilla fibi quæ hiclufterat mihi ftatuis fupplicafqj. Ar.Quem te autem deû nomine. Le.fortuna atqjobfequellanu Ar.Iam iftoc es melior.Li.an qd eft olim homini falute mcHuSâ Ar. Licet laudem fortunam tarnen ut ne falutem culpem: Ph. Ecaftor ambæ funt bonæ. Ar.fciam ubi boni qd dedendi. Le.Opta idqdut c0tingattibi uis.Ar.qd fi optarofLc.eueniet Ar.Opto annû huc perpetuü mihi huius operas.Le.impetraftâ Ar.Ain uerofLe.certe inqua.Li.adme adi uiciflim atqj expu*» Exopta id quod uis maxime tibi euenire fiet.
Ar. Quid ego aliud exoptem amplius nifi illud cuius inopiaih Viginti argenti commodas minas huius qui dem matri.'â Li.Dabuntur:animo fis bono:facile exoptata obrigent.
Ar. Vt confuere hommes falus fruftratur amp;nbsp;fortuna.
Le.Ego caput huic argento fui hodie reperiundo.
Li.Ego pes fui.Ar.quin nee caputmecpes fermonis apparet« Ne quid dicatismec me cur ludatis fcire pofTum.
Li.Satis iam delufum cenfeomunc rem ut eft eloquamur. Animüargyrippeaduortefisipater nos ferre hoc iuffit
Mala opera
-ocr page 271-ASINARIA
Argentum ad tè.Ar.ut temporeiopportuneqj attulinis:* LhHic inerunt uiginti minx boar mala opera partæ.
Has tibi nos partis legibus dare iuffit.Ar.quid id eft quæfof Li.Nofte huius Si coenä fibi ut dares,Ar.iubeaduenire quxfo, Mentiffimo eius qua: uolet faciemus:qui hofce aniores Noftros difpulfos compulit:hxc faciet facile ut patiar: Leonida curre obfecrotpatrem hue orato ut ueniat. LiJamdudum eftintus hac quidem non uenit angiporto, Iliac per hortum circuit clam ne quis fe uiderit Huc ire familiariumme uxor refcifcat metuit f^e argento fi mater tua fciat ut fit faftum.Ar.heia, Benedicite:ite intro cito ualete.Le.60uos arnate, .^Diabdlus.Adolefcens.Parafitus. dumiftum oftende quern cofcripfifti fyngraphum
Inter me 64 amicam 66 lenamdeges perlege lx-âA^^arn tu poeta es prorfus ad earn rem unicus, ' Par.Horrefeet faxo lena leges quum audiet.
Lia. Age quæfo mi hercle tranflege.pa.audm.' âDi.audio.
I^a.Diabolus niglauci filius elaretæ
Lenæ dedit dono argenti uiginti minas Lhilenium ut fecum effet noftes ÃC dies
Hûc annum totum.Di.nec^cum quiqalio quidem.
La. Addo ne^Di.adde ut feribas uideplane:00 probe.
La.Alienum hominem intromittat neminem. Quodilla aut amicumtaut patronum neminem.
Aut quod illaamica amatorem prædicet.
Lores occlufæ omnibus fint nifi tibi la foribus fcribat occupatam effe fe. Aut quod illa dicat peregre allatam epiftolam Neepiftola quidem ulla Ctin xdibus. Ne cerata adeo tabula:0C fi qua inutilis Liftura fit:eam uendatmi quadriduo Abdienannquod ex te argentum acceperit Tuus arbitratus fit:comburas fi uelis.
Neulla fit cera ubi facere poffit litteras.
Vocet conuiuam neminemrillam tu uoces Ad forumme quem oculos adriciat fuos. Si quem alium afpexitiexea continuo fiet: Tecum unapoftea aeque pocula potitet Adftet:accipiat:tibi propinet:tu bibas. Na: illa minus aut plus q tu fapiat.Di.fatis placet. Pa,.Sufpitiones omnes ab fe fegeeget
MALA opera partæ: Quia aftu amp;nbsp;dolo recepræ.NOCTEM huius:Nani priore nofte cum phileiiio fibi fc-nex popofeerat.COMPV* linCogregauit Vir.copule-ranti$ greges Corydon amp;nbsp;Thyrfis iii uiiû.HAC:SciIi, cet uide.ANGIPORto:Di citur angiportus qrtæ;amp; an giportuni fecûdæ:eft uicus flexuoiuszuel angufhis por tus.i.aditufadportum.RE Slfcat:Refdreé rem poft^ gefta eft fcire tanq îfperatâ amp;nbsp;inopinatam cognofcerc. BENEDICIte:Melius opL enemini.
GEDVM:Cóuenc rat amp;nbsp;paftus interea lueiat diabolus adolefcens cu clereta lena ut traditis fi-bi.xx.minis philenio annu perpetuum potiret. Igif cü Parafito fyngraphum legibus componit quibus mulier teneat.POETA:Faftor inuétonhoc enim é poeta: ^prium fingere amp;nbsp;formare inde poema amp;nbsp;pocfis quad fiftio inuentio a giæco uer-boTtoicstquod é facio effin go.AGE quæfo misPro mi hi DIABOLVS NIglau-cidncipit chyrographum. CVMquicq:Pro quoq.CE RATA tabula:In qbus fti/ lo feribebât nondum papyro fine carthæ ufu reperto. PICTVRA inutilisdmagi nes cubiculares didtq ï cubiculo colebantmeteres fiq dé hmôi imaginibus dde-ûati funt: quod teftat Suetonius iaugufto his uerbis naftus puerile imaguncula eius æreâ ueterem ferreis ac pene ia exolefeentibus Iris: hoc noie inferiptatq dono a me pricipi data iter cubiculares colifanutilis aût dixit uidelicet uf diâæufpal ladis qppetua in uirginita te mâferùt:nullâ enim afferunt utilitatem hacimagies in meretricis domo.PRO-PlNET:Verbu a pro ideft ante amp;nbsp;pino bibo.
TALOSne admoueat: Cum forte cum aliis Iufitet:de talk dicemusfuo loco . NOMEN nominebNam cum talos iadebant nominare fuos amores confueuerunt. DEVM nullum : Nefufpefta reddaturuiium nominaffe . SI MAGIS religiofa:VeIur uotum faciatuel in templum fe conferat. NVTET nidetaiiuuat* Homm uerborum differétiam Nonius auuotauitmt fit nutare capitis;anuuerenariuni uel labiorumaiifta re oculorum.Feftus tarnen nictare oculorum amp;nbsp;aliorum membrorum nixu fæpe aliquid conari dixit : ni' dationem qnoq; amp;nbsp;nidum cecilius hunc tremulis palpebris percutere nidu.GESTIO;Volo cupio.VOTI TAM: Pro uetitâ amp;nbsp;præferi
pram. PEIlt;PLExibile:Figu ratum quod.faliud audiat tur:aliudintdledu percipia tur.NISI arrica:Q_uodtuit fnppremum dicendi genus excultum amp;nbsp;eruditu. GRA VEdo: Capitis difiiUatio q græce epiphora. MVLCtat Poena quam feruius fpecia^ lem peccati animaduerfio-nem dicit amp;nbsp;hodie pecunia ria efiara amp;nbsp;Varro licet non eé latinum dicat : fed id me m oriam fuam ad manfiffer lingua lannitum ; muldam multi per c quidd fine c fcrigt; bi contendunrun hoc no la boro. SERTA:Ab inferent do dida.i.c0texendo:coro* næ funt a confertis inuicem floribus : Plinius cxiilimagt; uit a (atis.SERVettPro ob^ feruet.PVRE:Cafte amp;nbsp;é few fus quot noluerit nodes a tuo complexu abftinere tot
Neg; illæc ulli pede pedem homini premat«
Cum furgatmeqj in ledtuminfeendat proximumt Negjquum defcendat inde detemq manum. Spedlandum ne cui anulum detmeqj roget« T alos ne cuiq homini admoueat nifi tibi« Quum iadat:te ne dicannomen nominet*â Deam fibiinuocet quam libebit propiciam« Deum nullum:{imagis religiofa fuerit« Tibi dicatttu pro illa ores ut fit propicius* Neq? illa ulli homini nutet:ni0let:annuat: Poft id fi lucerna extindia fitme quid fui Mébn fui comoueat quicq in tenebris.Di.optimû eft Ita fcilicet fadluram.uerum in cubiculo Deme iftuc:equidem illam moueri geftio Nolo habere illam caufam:amp; uotitam dicere« Pa.Scto captiones metuis.Di.uerum.Pa.ergo utiubes ToHä.Di.qd nifPa.audi reliqua.Di.loqte: audio«
Pa.Neq? ullum uerbum faciat perplexibile*
ea fit in Venerem prona. Neqj ulla lingua fciat loqui nifi attica« MORTV ALIA:Quafinn pofte fi tuftire occepfit.nefictuffiat gatoriaianiaamp; mortuis regt;
Vtcuiq linguam in tuniendo proferat«
Quod illa hau dfimulet qua.fi grauedo profluat: Hoc ne fic faciat:tu labellum abftergeas Potius;q cuiq faliüm faciat palam«
Nee mater lena ad uinum accedat interim«
^Terenda.
EQVERE hac: Inter hac fcend amp;nbsp;fuperioré hoceft ub intelligédum conferi-ptu uidelicet chyrographu diabolu adolefcété miffifle
Nec ulli uerbo malo dicattfi dixerit«
Hæc muldla ei efto uino uinginti dies
Vt careat.Di,puIchre fcriptis fcitü fyngraphum«
Pa.Turn fi coronas.ferta unguenta inflent«
Ancillam ferre ueneri aut cupidini:
Tuns feruus feruet:ueneri ne eas det:an uiro» Si forte pure uelle habere dixerit
Tot nodtes reddat fpurcas quot puras habuerit«
Hæc funt non nuçæ.non enim mortualia«
i.Placent profedfo leges.fequere intro.Pa.fiq^娉-^
DiaboIus.Parafitus.
qre hac:ego hæc pariardaut taceam/emori
ASINARIA
Me malim.qhæc non eius uxori indicem
Fungare:uxori excufes te amp;nbsp;dicas fenem* Pranpias fcortum amanti.'âatqj argentum obicias 'tenærfuppiUes clam domi uxorem tuamf
per parafitum lenae: qui dû affert: offendit præoecupaz tam philenium ab argynp-po.xx.minif:demenetumQ^ argyrippi patrem una cum filio meretricati.Mina⬠igitur fenis uxori rem omne palam faâurum.MVNVS adolefcentuli;Apoftrophat ad abicente fenem amp;nbsp;cum ironia primmpoffremo di indignatiôe.SVPPILLES: Clam furripias proprie fup-pillar furtimpiilosnellere. TE EFFLIGES: Vtpote in aenerem languidus.OPPE RIAR:Expcdabo amp;nbsp;duplici feribif confonantetnam cum unico p operior fcribi tut paffiuû eft uerbû: cuius adiuum operio.i.tcgo.
' ----GEDVM CVBA-
Suppendas potius me:q tacita tu hæc auferas* lam quidem hercle ad illam hinc ibo qtu propediem* Nifi quidem illa ante occupafCtite effliges fcio Luxurias fumptus fuppeditare ut poffies* Pa^Ego fic faciundumcenfeotmehoneffius eft* Quam te palam hanc rem facereme illa exiftimet Amoris caufa percitum id feciffe te: Magis quam fuacaufa.Di.at pol quin dixifh redtius. Tu ergo fac ut illi turbas:lites concias* Cum fuo fibi gnato una ad amicam de die PotitarenUam expilare iam emone* Pa.Efto:iftuccurabo*Di*atego te opperiar domi. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fAr^r*Adolefcens*Senex*Demenetus.
dum cubamus fis pater*Se.utluffens: Mi gnatetita fiet.Ar. pueri menfam apponite* S^Nuqdna tibi moleftuemi gnate fi hæc mecuaccu/ r.Pietas pater oculis dolore ^hibettquaq ego iftac amo (batf Poffum equidé inducere aium ne aegre patiar:qa tecu accubat Se.Decetuerecûdû eft adulefÅnté argyrippe.Ar.ædepol patet RE^êæç, â,ââ j^u«. Merito tuo facere pohum. Se,age ergo hoc agitemus couiuium* *â^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v MEvM ut
Vino amp;nbsp;fermone fuauimolo ego metui:amari mauolo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âquot;^ ⦠^^^^^
Mi gnate mi abs te*Ar.pol ego utrEqj fado:utæquû eft filium. Se.Credaiftuc fi eé te hillaré uideo*Ãr.an tu eé me trifte putasÆ S e,Pute e2o:que uideâ æque eé mÅftü ut quafi dies fi dilua fit ^Ã^^ nbsp;nbsp;nbsp;®^ Q^^ÃS, 4*
Ar.Ne dixeris iftuc*Se.ne UC tuens illico ego non dixero*
mus:Iam fuerat pa-amm . apud meretri cem cöuiuium;ad menfam patré filius accerfit:cui priorem noftemîuitus cefferat. Q_VASI dies fit difta:Eft alicui diem dicere eum ad diem cóftitutum in iudiciû uocarc.AGNON eo:Ideft nonjipter id. PER.PETE-
tem uimni adoriaf:aliqu5
Sobrium ut contra madi-
Ar.Hem afpeëtatrideo* Se.utinâ male qui mihi uolüt fic rideat dum ebrium.
Eares me male habettac non eo quin tibi non cupiä qux uelis' Verum iftam amotalia teed effe equidé facile pofTum perpeti* Se.At ego hac uolo* Ar.ergo fût q exoptas mihi q ego exopté uo Se.Vnù hùc dié perpetere:quoniâ tibi poteftaté dedi* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(lo
Cum hac annum ut effes atqj amanti argenti feci copiam* Ar.Hemiftoc me fafto tibi deuinxifti* Se.qn te ergo hilaré das rthemone mulier*Parafitus*Demenetus* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(mihif
Argyrippus.Philenium meretrix.
OSOREM ; Ab odio ofus amp;nbsp;ofor.DÃCRepîtus:A ere pera quæ ambiguitas dicitquot;: uita: ambiguus. ARCHIde mum cherea : Nomina ponit eorum apud quos deme netus dixerat diuerfari . LI-DERIS lu(lris:Publids lupanaribus: alias luftrum qn quenium amp;nbsp;cubile ferarum RAPERE fublimen:Mani-bus.f.amp; pedibus applienfis puim aiportari.LABORE Scilicet ucnerco. STERTE re:Profundiirimofono dor mire:PERfius:ft'ertimus in domitu dum defpumare fa lernum fufficiat.CVM Co rona;Vtin cóuiuiis fieri dif
Et ad amicam detuliffe argenti niginti minas.'â
fofius diximus in ampliitry one.PALLAM: Veftem q, pallam geftetur : ut ïtufium quod intus uel domi défera tur. VITA uxoris annua:Vt ea.f. annum dumtaxat ui -nat. IN Ganeü: In lupanar inde qui in lupanaribus net fantur ganeones:ut popino lies in popinis.Sunt eni ganea loca uinolenta amp;nbsp;libidi ni apta:donatus appellat ga neum meretricum taberna. CAPVli: Dicitur capulum pheretrum uel fepulchrum: unde capularis fenex didus eft a Plauto uidnns capulo ideft mftrti: Capulum ideo didum eft q* intra fe capiat: nam larcophagum ideft fepulchrum capulum ueteres dici uoluerut q, corpora ca-perct.Dicimus in alia figni-ficatione capulum enfis ma nubrium Virgilius amp;nbsp;capu lo tenus abdidit éfem.ANI J\4AM:Flatu nam anemos græce Flatus didf amp;nbsp;uétus.
Meoqj filio feienteid facere flagitium pattern.'â Par.Neg? diuinimeqjmihi humani pofthac quicq accreduas Arthemona:fi huius me rei eflê mendacem inueneris» Art. At feelefta ego præter alios meum uirum frugi rata» Siccum:frugi:continentcm:amantem uxoris maxime« Pa. At nunc dehinc feito illum ante oés minimi mortales preO* Madidummihili incontinentemratq; oforem uxoris fuæ» Art.Pol ni uera ifta eflent nunq faceret ea quæ nunc facit« pa.Ego quoqjhercle iUu ante hachofem femp fum frugi ratus V erum hoc fad:o fefe oftenditiqui quidem cum filioâ Potet una:atqj unam amicam dudlet decrepitus fenex Art.Hoc ecaftor eft quod ille it ad cÅnam quotidie Ait fefe ire ad archidemum:cheream:chereftratum^ Cliniam:cremem:cratinum:climiam:demoflhenem. Is apud fcortum corruptela::^ liberis luftris findet« Pa,Quin tu illum iubes anciUas rapere fublimem domumf Art.Tace modomæ illü ecaftor mife^ habebo« Pa.ego illucfoo Ita fore illi:dum quidem cum illo nupta eris.Art,ego cenfeo Eum etiam hominem in fenatu dare operam aut clientibus. Ibi labore delaflatum nollem totam ftertere.
Ille opere foris faciendo laftus nodlu aduenit« Fundum alienum arat:incultum familiarem deferit« Is etiam corruptus porro fuum corrumpit filium« Pa « Sequere hac me m0:id faxo ipm hofem maifefto oppum^ Art.Nihil ecaftor e qd' facere mauelim « Pa.mane du.Art.i^^l^''' Pa.Poflis fi forte accubantem tuum uirum confpexeris: Cum corona amplexum amicam:ft uideas cognofeeref Art. Poflïï ecaftor.Pa,hé tibi hofem.Art.peni,Pa.paulifp *u^^ Aucupemus ex infidus clanculum quam rem gerant. Ar.Quid modi pater amplexandi facies.De.fateor gnatemb Ar.Quid fatere/De.ex amore huius corruptum oppido« Pa.Audin qd aitfArt.audio. Deegon ut non domo uxorimea: Surripiam in deliriis pallam quam habettatqj ad te deferam.'â Non ædepol conduci poflum uita uxoris annua« Pa.Cenfen tu illum hodie primum ire adfuetum in ganeum.'â Art. Ille ecaftor fuppillabat me:quod ancillas meas Sufpicabar:atqjinfontis miferas cruciabam,Ar.pater lube dare uinum : iamdudum fadium eft quum primum bibi. De. Da puere ab fumo.Ar.age tu interibi ab infimo da fuauiû. Art.Pem mifèra:ut ofculatur camufex:capuli decus De.Aedepol animam fuauiorem aliquanto q uxoris mes. Nauteam
-ocr page 275-ASINARIA
NAVTEAM:Appellat Feftus herbam grauis amp;nbsp;peffimi odoris qua utuntur coriarii granis nigris.Alii di cuntaquam effe fentinæ nauiumrdedunum nomen quia nautea naufeam fadat.MISER ecaftor cs:Om^ neshos uerficulos ufq; ad uerficuluiUuNequeo durare impreffores omiflerat per incuria quos quia Plau hnifunt:amp; in uetufto codice adinuenti reponi fecimus in Plautinupenii.AMÃT homo hic; Ironicos di* aum.FO ENERATO funditat:Qui dant foenore plus redpiunt q dederinuredpiunt na^ ultra fortem fa:nus:hoc dicit artiremona uirum luum ab ea plura recepturum ofcula qille dederit meretnei. IA CE pater taIos;C^uos per dimi nutionem taxillos dicimus
Ph.Dic amabo.an fetet anima uxoris tua:.'â
De,Nauteam malina fi neceffum eft:quam illam ofcularier. Ar,Mifer e cador es:Pa,e caftor dignus eftî
Ar.Quid ais patet.'âArt.ain tandemtxdepolnx tu iftæc Cum magno malo tuo dixidi in me: fine uenias Modo domum faxo ut fcias quid pericli fit Dotatæ uxori comuicium diceret Ar:ecquid matrem amasÆ De.Ego neùllam nunc amo quia abeft Ar.Quid cum adeftÆDe.pemffe cupio.
Pa.Amat homo hic te ut prædicat.Art.Næ ille ecaftorÆ FÅnerato funditatmamh domuum redierit hodie
Vtporro nos laciamus. 0 e.maxime :te philenium mihi Atqj uxoris mortem:hoc uenerium eftipuen plaudite ftmihiob iadumcantharo mulfum date: Art.Non queo durare.Pa.fi non didicifti fulonicam Non mirandumeftnn oculos inuadi optimum eft.
de quibus abunde î Cuigu lione deqj eo^; forma amp;nbsp;ia* ftu;qd fenferint ueteres fcri ptores traftabimusdUd tm interea dicendum eft talos quattuor extitiffe î ludo ta* lario:fitus ipfow numerum fadebat:quattuorhébât ca* fustquo^tueneris omnium fÅlidffimus latilfimuf^ ha bebatur: na tneenanu nfeg nueru cótinebat ut Acron amp;nbsp;Porphyrio notauemtdd circo Icnex fibi applaudi iu bet:quia uencré iecerat: in* quit.n.hoc ueneriü eft can* tharo mulfum date: archi** pofiam.i.bibédi incohatio* nem in cóuiuiis taloju iaftu fortiri folebant:quod tage* renidetur Horatius! libro
carminu..Qué uenus arbi* trum dieet bibédi-.pucri et* go plaudite dixit quia cum îprecatus fuiflet uxoris obi tu amp;nbsp;amicæ cócubitu opta* tus iadus obuenerat.CAN tharo:Eftcâtharus uas uina riû anfatû amp;nbsp;nauigii genus ut a Macrobio. MVLfum: (Quad fiebat ex melle amp;nbsp;ui no ueteri:hoc genere potio nis ufi fuut ueteres qd pri* mû excogitaffe uidetur ari* ftæus mei mifcens fuauita*
Amigo pol uiuam.ÃC tu his hæc hodie cum tuo magno malo Inuocafti,Pa.ecquis currit pollinctorem accerfere.'â Atg.Mater falue.Art.ftc falutasrPa. mortuus eft demenetus: Tempus fubducere hinc me pulchre : hoc glifcit proelium. Ibo ad diabolum.mandata dicam faCta ut uoluerit. Atq interea ut decumbamus fuadebo:hi dum litigat. Poft demumhuc eras adducam ad lenam:ut uiginti minas* bidet in parte hac amanti:ut liceat ei potirier. ^â^gynppus exorari fpero potentiut ftnat.
Sefe alternas cum illo noctes hanc frui: nam ni impetro
te prxeipua amp;nbsp;differt am^ litite q fiat emufto meliri* Art.Quid tibihuc receptio ad te eft meumui^.De.pol me qdé queo Kurare: Pati no pote* rat arthemona c pfenfiffeta
Regem perdidi:ex amore tantum efthomini incendium^
uiro ipfius imprecari mortemticcirco fublata omni pacientia irruit in maritum aiteg ego pol uiuanu quod quidé refertur adilludatq; uxoris mortenururfufq j amp;nbsp;tuhodie hæc cû tuo magno malo inuoca* ftâ ad illud tendit te mihi phileniunnecce quo pado fubfequentes congruunt cum fuperioribus uerficu* lis aliorumincuria omiffis Sl NON DIDICISTI fullonicam:ac dixiffet finon dedierfir pati: fullonicam artem dicituduti laboriofum perfeuerantiam:fullonesnaq diutius in laboribus perfeuerant. POLLIN* dotem accerfere:Demenetus uifauxore totus coepitimpallelcere amp;nbsp;ueluti exanimis fadus eft:propterea parafitus inclamat ueluti mortuum demenetum lepulturæ tradendum:polliirdores quali pollutorum midores amp;nbsp;cadauerum curatores:apuleius pollindor eius funeri dum undioneparauit.GLlSClT:Crc Icit accenditur.PROELlVM:Iuigium contentio.IN PARIE:!deft alternis cum argyrippo uicibus. REGEM;Diabolu dicit cuiparafitabat Scope illius egebat.lQYlD tibihuc receptio ad te eft meûuiçe;
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e
-ocr page 276-rdeftadtcmcum uirum re cjpere:diximus nomina uer balia ueteres iifdem cafibus iunxifïe quibus eorum uer-ba:ut ex Jedione plautina nobis licet fæpiifimeîtueri. CVCVLVS:Auis eft accipi tri fere fimilis:qn ex accipio tre fieri ïmutata figura cie^ ditur:quoniam quo tempo te is appet accipiter ille cui fimilis eftnó aipicitur: oua parit non in fuis;fed in alie^ nis nidisialieua^ abfumés oua:lua relinqués:autor eft Ariftotiles in quinto de natura animalium.INDICA-tü:JVIanifefto deprælréfum CfHlC fenex: Verba fuut recitatoris indicantis finem fâbulæ.VOLVPE:Pro uo-luptate lie ueteres loquebatur per apocopen: ut tefta-tur donatus in Terentium.
Mlferum hodie enecabit«Artfurge amatorii domum De.NulIus fu.Art« imo es: ne negatomnium pol nequifSmus» At etiam cubat cuculusifurge amatorii domum« De«Ve mihi«Art.uera ariolare : furge amatorii domum» De«Abfcede ergo paululum iftuc«Artfurge amatori i domu. De«Jam obfecro uxor« Art«nuc uxorem me effe meminifti tua/ Modo quum dnfta in meingerebasi odium non uxor eram» De«Totus perii. Art. quid tädemramma fetet ne uxoris tux/ De.MirrhamoIet.Art.iam fubripuifti pallâiquâ fcorto dares/ De.Ecador qui fubrepturum pallam promifit tibi/ Art. Nó taces/Arg.ego difluadebam mater«Art«bellum filium Jftofeine patrem æquum mores eft liberis larginer/ Nihil ne te pudetrÃe. pol fi aliud nifi fititui me uxor pudet. Art. Cano capite te cuculum uxor ex luftris rapit« De. Non licet manere/coena coquituridum coenem modo» Art.Ecaftor coenabisihodie ut dignum eft magnum malum. De.Male cubandum eftiindicatum me uxor adducit domum.â Arg.Dicebam pater tibi ne matri confuleres mali* Phy.De palla memento amabo.De.iubem hanc hfe abfcedere/ Art.Immo intus potiusifequere me hac mi anime.
I domum.Ph.da fauium etiam prius q abis. De. i £ crucem Recitator.
lt;17 Hic fenex fi quid clam uxorem fuo animo fecit uolupc Neqj nouumineqj mirum fedtinec fecus q alii folent« Nec quifquam eft tam ingenio duroi nec tam firmo pedore. Quin ubi quicquam occafionis fitifibi faciat bene. Nune fi uoltis deprecari huic feni ne uapulet Remur impetrari poffeifi plaufum fic clarum datis:
(Jn AVLVLARIAE ARGVMENTVM»
----ARVS fenex no fatis fibi fides Euclioiaulam auri plena tenet deffoffim do Jmiia quaaulularia dufta e comoediaihuic erat unica filia uirgo nubilisiqua Ij^-* conides adolefces ftuprauerat cereris uigiliisihancadolefcetis mater Eumonia i|£___J^Jiortaffuri megado^ fratre ut ducat uxore fdota uirgineiqua^pbis monbâfoue rat amp;nbsp;hóeftis orta paretibâifuafus megadorus Eudioné cöuenit illius petit filia fibi uxore darii diu ueritus Euclio ne pp aui ^ affinitate featire differticdcedit tandeiparat nuptiali quæ cfi refciflet lycoides Strophylu mittit feruü obferuaturü fingulaiis dû ex occulto fpe lt;ftatiEudioné e domo q afportarat aulâiuidet eâ locare f téplo fidei:amp; cù fe uifû forte fu fpicaret irurfus e fideiphano defoffa locare £ fyluani lucoiquâ ubi feceffit illeiftrophyl^ illico furripuitifed ille rediés furreptû fibi ubi nouiffet au^iclamitat uociferatquot; quéq pro ótaf obuiüifterf quæfiuerat p matré lycóides ut cofedas cü megadoro nuptias inferas redderet!fadufqj is Euclidi obui âipuellaex fe grauidâ pala facitiitidéille fibi furreptâ au laïquâ ubi ftrophylü abftuliffe refduit aurü Euclioni reddifiuxorq? filia traditquot; lycóidi.
-ocr page 277-AVLVLARIA
^Ar^mentum
Enex auarus uix fibi credens euclio:
Domifuæ defoflam multis cum opibus Aulam inuenit:rurfumqj penitus conditam Exanguis amens feruat:eius filiam
Liconides uitiaratanterea. fenex
Megadorus aforore fuafus ducere Vxorem: auari gnatam depofcit fibi.
Durus fenex uix promittittatqjaulæ timens Domo fublatam uariis abftrudit locis.
Avunculum megadorumfibimet cedere Vxoriamantiîper dolum mox euclio Quum perdidiffetaulam infperato inuenit. Lstufq^ natam collocat liconMi.
d^Ggumentum»
Viam repertam auri plenam euclio Vifummaferuat miferis adfedtus modis, liconides iftius uitiat filiam.
Volthanemegadorus indotatam ducere. Eubenfqj ut faciat:dat coquos cum obfonio Auro formidat eudiotabftrudit foris. Re omniinfpedat comprefforis feruulus IdfurpitnUic euclioni rem refert Ab eo donatur auro uxore amp;nbsp;filia.
Lar rammans. Prologus. E quis miretur qui fim paucis eloquar.
's:exhac familia fpexiftis: hanc domum hm multos annos eft quum poflideoîôô colo.
Patmauoqjiam huius qui nunc hic habet. Sedmihi auus huius obfecrans concredidit âThefaurum auri clam omnis in medio foco Defodituenerans metut id feruarem fibi.
Is quando moritur ita auido ingenio fuit.
Nunquam indicare id filio uoluitfuo. Inopemq^ optauit potius eum relinquere. Quam eumthefaurum commoftraret filio.
ENEX ananudi teiauanimamp;au^ dum Nonius dif ferendam facitmt auarus femp in repræhéfio* nefmauidus ab anendo qd eft etiâ honefte cupere: auigt; dus enim rerum quarum-cuq?;auarus aeris auidus Au Ii Gelii teftimonio .VIX fibi credes: Nam uerfabatur in cotinua fufpidone amp;nbsp;me tu.AVLAM:Didmus amp;nbsp;ol lam:amp; tunc eft latinum no. men;amp; uas eft: cum autem graecum eft aula fignificat attium.PENlTVS:Prouab de amp;nbsp;pene intus:A SORO. ie:Eumonia. VARIIS LO cis:Nam primu domi: po. fteain teplo fidei: amp;nbsp;demu Ãfyluai luco.SERuos:Stro phylus. ATQVE OBfeâ crat:Ideft obfecrare facit p-.matrem.f.ut fupradiôû eft.
TnTVTAM REPER-tam:Aliudargume Tytumutà Ampnitrio ^nenit fiiumftomen indicet comÅdiæ.VI SVMMA: Magna eu diligetia. MISE ris adfeftus modis : Q^uia femper animo angebat aurum ne furriperetur. DAT coquos:Qui conuiuium amp;nbsp;cÅnâ pararet.CO MPRES SORlS:Scilicet lyconidis. REM REFERT:Vti filia uiciarat.
EQ^VIS miret:Lar amiliaris deus îdu itur comÅdiæ:ar-gumeiîtù narraturus quolt;g pafto autor fuerit thefauri inueniüditmendo fupra fa-fta eft autoritäre Apuleii q larestqui laruae amp;nbsp;lemures: qui ue manefdiceretur hoc loco larem îtelligimus ge-male dcum:unulquifcg enï locus fibipprium geniü ha bct:amp; difti fuut genii quafi nobifcü gignant:uel q? ge-nitos tueaturid quod ipfe-met dicitthanc domû mul.
tos annos poffideoamp;colo.HABET:Prohabitat.IN MEDIO FOCO:Vbi (eruatur ignis: focus:fomen. ta;focilationes:foculi;afouedo difta funt.i.calefaciendo:Nonius focula appellat nutrinienta:unde focula te dicimus utio^eredd qdteftat Plan.inPeriambi uétris focula fumare dixit.Q_VANDO:Donatus qm e ii
legit pro poilq. MINVS^ impeiidio:Vel nulla ipenla uel miiiori cura:amp; curare ,p curabat fic ipartire pro inv partiebat. DE SVMMO lo co:Sumo geiiere natus. IS Seit ; Ideft nouit. SENEX DE proxinio:Vicinus me-gadoruy.
*^1 inq:Primu pro-HBMKit in feena Eudio ^k.^_^fuo times auro:qui fopius locum reuifit:ubi de folium fuerat:anum iccirco familiarem domo excludit: ne excipiatqd agat.OCV-lis emiflïtiis:Idcft extra edu öis amp;nbsp;foras porred:is:deno-tat aftum cum diligentia ré aliquam explorantistdicun tur emiffitii obferuatores amp;nbsp;exploratores quafi extra ad perquirendu mifli.STI-mulorum feges:Vtin fupe-rioribus ulmorum aclierus amp;nbsp;dicitur a fecando feges. TESTVDINEVM gradu: Na Teftudines tardius gra-diunâlunt terreftres amp;nbsp;limt aquatiles:fed tantæ magnitudinis aquatiles indicum emittit mare:ut fingularu tegnune habitabiles cafas i tegant atlt;j interinliilas rubri maris his nauigent cym bis:autor Plinius eftin nono naturalis hiftoriæ. AD ASSlNT:Adiuuentpropi-tii fmt. ADSVSPENdium potius:Scilicet me malim.
Agri reliquit ei non magnum modum*
Quo cum labore magno:06mifere uiueret« Vbi is obiit mortem:qui mihi id aurum credidit: Coepi obferuare ecquid maiorem filius Mihi honorem haberet q is habuiflet» Atqj ille uero minus mmufqjimpendio Curare:minufqj me impartire honoribus Item a me contra factum, eftmam item obiit diem Is ex fe hunc reliquit qui hic nunc habitat filium Pariter moratumtut pater auufqjhuius fuit« Huic filia una eft:ea mihi quotidie Autthure:autuino aut aliquo femper fupplicat» Dat mihi coronas:eius honoris gratia feci thefaurum ut hic reperiret euclio.
Quo eam facilius nuptum fi uellet daret: Nam co mpreffit earn de fummo adolefcens loco. Is feit adolefcens quæ fittquam compreflèrit» lila illum nefcit:neq; compreffam autem pater Earn ego hodie faciamtut hic fenex de proximo Sibi uxorem pofcatad ea faciam gratia Quo ille eam facilius ducat qui compreflcrat. Et hic qui pofcet eam fibi uxorem fenex« Is adolefcentis illius eft auunculus« Qui illam ftuprauit nodlu cereris uigiliis. Sed hic fenexlam clamat intus ut folet.
Anum foras extrudit ne fit confeia*
Credo aurum infpicere uolt:ne furreptum fiet* idSehex Euclio. Staphila anus,
Xiinquam:age exi: exeundum hercle tibi hincefo^s* Circunfpedatrix cum oculis emilHciis, Sta.Nam cur me miferam uerberas.' âEu«utnufera Atqj ut te dignam mala malam aetatem exigas. Sta. Nam qua nue caufa extrufifti ex ædibus.'â Eu.Tibi ego rationem reddam ftimulorum fegest Illuc regredere ab hoftioalluc fis uide Vtincedit:at fein quo modo tibi res fe habet.'â Si hodie hercle fiiftem coepero aut ftimulum in manum Teftudineum iftum tibi ego grandibo gradum. Sta, Vtinam me diuiadaffint ad fufpendium Potius quidem:^ hoc pad:o apud te feruiam: Eu.Vtfcelefta fola fecum murmurat
Oculos hercle ego iftos improba effodiam tibi 'difcipuluifl
-ocr page 279-AVLVLARIA
Nemeobfemare pofTisjquid rerum geram, Abfcede etiam nunc:etiam nunc:etiam: hoe Ifticadefto:fiherde tu ex iftocloco
Digitum tranfuerfum:aut unguemlatum excefferis: Aut fi refpexeris donec ego te luffero Continuo hercle ego te dedam difcipulam cruci« Scdeftiorem me hac anu certe fcio
Vidiffe nunquamtmmifqj ego hanc metuo male« Nemihi ex infidiis uerba imprudenti duit. Neu præfentifcat aurum ubi eftabfconditum» Qus in occipitio quoqjhabet oculos peffima« Nune ibo ut uifam:eft ne ita aurum ut condidi.^ Quod me follicitat plurimis miferum modis« Sta.Necnunc mecaftor quid hero ego dicam meo Male rei euemffetquanue infaniam
Quæo comminifeuita me mileram ad hunc modum Dedes die uno fxpe extruditædibus«
Nefdo pol quae illune hominem intemperiae tenent« Pemigilat noctes totas:tum autem interdius Quali claudus futor domi ledet totos dies: Neqjiam quo padto celem herilis filiae Probrum:propinqua partitudo cui appetit Queo comminifeime^quicquam melius eft mihi Vtopinor : quam ex me ut unam faciam litteram l-ongamdaqueo collum quando obftrinxero« IfEuclio fenex« Staphilaanus«
DISCIPVLAM cruci : Diximus crucem patibulum fuiffe in quo damnati figebatur a netetibus Ga balumtVarro nos barbari q? ino-fcetes in gabalum fuffigimus;uos non barbari cpnoxios abfoluitis. NIMIS males Valde nimis . IN OCCIPITlOsIn parte capitis po fteriori:cuius côtrarium linciput pars capitis anterior. SVTOR:A futrina ut medicus a medicina: non autem a fuendo nec medeiv do ut Varro. APPETIT :Approx pinquat. LITTFRAM longam: Ideft ut pendens uidear 1 facere litteram.
VNC defaecato: Exit do* Wmo fenex animo fatis pa. âWcato amp;nbsp;tranquillo cp falua fuam muiferat pecuniam; defaeca to purgato non turbato; omnia nan^ defaecata funt fine faece amp;nbsp;Corde pura amp;nbsp;inturbata. PHILIP* pum aut darium; Illum macedo* nu;huncPerfarum reges qui ma* ximis diuitiis amp;nbsp;opibus abunda* xunt:daciam penultima produfta pronûciamus;Claudianus Darin famuli dixit fcribitur apud græ* cos per Ei amp;nbsp;mutaturini longu.
Vne defxcato demum animo egredior domo* Poftquam perfpexi falua elfe intus omnia« edi nunc iâ introlate^ intus ferua. Sta.qppe nil Ego intus feruemtan ne quis ædes auferat.'â Namhic apud nos nihil eft aliud quæfti funbusi luinanis funt.oppletæ atcy araneis « Eu.Mirum quin tua nunc me caufa faciat iupitet Philippumregem:aut darium triuenifica« Araneas mi mihi ego illas feruari uolo« Pauper fum fateor:patior:quod di dantfero« Abiintrotoccludeianuamtiam ego hie ero Caue quenq alienum in aedis intromiferis: Sta.Qmd fi quifpiamignern quæntfEu.extingui uolo« Necaufæ quid fit quod te quifpiam quaeritet. N am li ignis uiuet: tu extinguere extemplo. Tum aquam aufugifte dicito fi quis petet.
e iii
PESSVLLParar pedcs qbus hó- Sta.cuItruni:fccLirim:piftiIIuni;mortariui 'n, diÃSSÃQl»utenlt;Uuaamp;femperuian. togant do.DISCRVTIor animi: Et anv Eu.Funs uenilie atqj abftulifle dicito mo pariter dicimus ut docet Dio Proferto inædibus meis me abfente neminem forem pecuniarum dicit de quo î Y, inttomitti:atqj etiam hoc prædico tibi» frequenti fcena latius.COPVlan- Si bona fortuna ueniat ne intromiferis» nbsp;nbsp;-
Sta,Pol ea ipfa credo ne intromittatur cauet»
nt.
IM te arbitrari : Eu-monia fratré hortaf Me^ adoruuxoré ut ducatui
cini Furonis filium:traliitqg tail, demin fuam fententiam:fed ali
Nam ad ædis noftras nufc | adiit quamquam prope »' Eu.T ace atqjabi intro,Sta, taceo atqjabeo.Eu.odudeCî ' Fores ambobus pedulis.lam ego hic ero». Difcru cior animi,quia ab domo abeundum eft mih^ ' Nimis hercle inuitus abeo.fed quid agam feio»' Nam nofter noftræ qui eft magifter curiæ.
qua primum blaterat ut eft ingenium muliebre.HAVD falfa fimi Non decipiorno fallor.MVSSA RI:Tacere:Enniusnó decet muf fare bonos:alitermuftare murmu rare:quadocg dubitare uir.Muflat rex ipfe latius iter muflare amp;nbsp;mur murare Nonius differentiam facit ut fit muffare hominü præffa uocc loquentiü quod celatu uelit murmurare maioris foui ,pximi ad tumultu. EO: Ideo hac de câ.
Diuidere argenti dixit nummos in uiros: ld fi relinquo:ac non petotomnes illico Me fufpicentur credo habere aurum domi. . Nam non eft uerifimile hominem pauperem Pauxillum parui facere quin nummum petat» Nam nunc quum celo fedulo omnes ne feiant Omnes uidentur fcire amp;nbsp;me benignius
Omnes falutanttquam falutabat prius:
/ Adeunt,confiftunt:copulantur dexteras.. Rogitant me ut ualeam.quid agam.quid re^ geramJ Nunc quo profertus fumibo,poft idem domum
Me rurfum qtum potero tantum recipiam: 4pEumonia.Megadorus fenex: m te arbitrari me hæc uerba frater Meæ fidei tuæ^ rei hoc uel hoc' Caufa facere ut æquum eft germanam fototettF Quanq haud falfa fum nos odiofas haberi. Nam multum loquaces merito omnes habemur« Nec mutam proferto repertam ullam efle Hodie dicunt mulierem ullo in foculo.
, V erum hoc frater unum tamen cogitato.
Tibi proximam me mihiq; item elfe te Vtæquum eft quod in rem efle utnqj arbitremur: Et mihi te:00 tibi me confulere 00 monere.
Neqj occultum id haberimeqj per metummuflà ri: Quin participem pariter ego te:amp; tu me ut facias. Eo nunc ego fecreto te hue foras feduxi..â Vttuam rem ego tecum hic loquerer familiariter. Me.Da mihi optumafÅmina manum.Eu. ubi ea eft.'â
-ocr page 281-AVLVLARIA
Ã^VIS ca cft:Etiii mafcu-lino amp;nbsp;in fceminino généré neteres qs dixerût ut græ ci fier.TV AST:Pro tua eft ideft ïteieft. PERENDIE: Q_ui craftino ^jximus erit dies quafi uno perépto die. Cice.Sdes eras ad fûmum perédic:hîc perédinare die in dicpträllere.POST ME did ætaté:Poft naediû uitæ curriculû ita media uxoré media ætaté agété:Sed no tandû eft qd prius dixitq maxima tibi poffum doté dare: fed eft grandior natu quoçi :neutrû erat:nâ neqj gradior natu:qa puella:ne-q; doté fecum erat allatura qa paupculi hominis filia. Sedideo ânofam mulieré fimulauit ut facilius holem i fuu traheret uotu.PARA tum nome puero poftlru. mus:Ideft utpr prius moriar qnafcaf filius dicit'po-fthumus qfi poft humüna tus defûfto.f.prius pfe.FA CTlOnes:Ciuüi diuifiôes in côtraria ftudia.Saluftius inter bonos amicitia inter malos faftio: amp;nbsp;fadio fadé di poteftas Cicero in topi-cis cui teftamëti fadio nul-
Quis eae eaoptumifMe.tu.Eu^tu ne aisÆ Me. fi negas nego* Eu.Decet te equidéuera ^loquitnaoptumanulla poteft eligi. Alia alia peior frater eft.Meadem ego arbitronnec tibi Aduerfaricertum eft de iftac re nunq foror.quid uisÆ Eu.Da mihi opera amabo.Me.tu aft utere.atqj I'peraifi qd uis: Eu.Id quodî ré tua optumû eé arbitror te id admóitü aduéto. Me.Soror more tuo facis.Eu.faóla uolo.Me.quid eft id foror? Eu.Quod tibi fépiternû falutare fit liberis ^creâdis. Mérita di Eu.uolo te uxoré domû ducef.Me.hei occidi.Eu.qdita? (faxit Me.Quia mifero cetebrü excuriüt tua dufta foror: lapides loq/ Eu.Eiahoc face quod te iubet foror.Me.fi iubeat faciam (ns. Eu,In ré hoc tuâ eft.Me.ut qdé emoriar prius q ducam.
Qua: eras ueniat perendie foras feratur foror His legibus quum dare uis cedotnuptias adorna.
Eu.Qmm maximam poffum tibi dare frater dotem« Sedeft grandior natu media eft mulieris ætas.
Eam filubes frater tibi me pofcere pofearn.
Me.Num non uis me interrogate te ? Eu.immo fi qd uis roga. Me.Poft mediam aetatem qui mediam ducit uxorem domû. Si earn fenex anum praegnantem fecerit fortuito Quid dubitas qn fit paratum nomen puero pofthumus? Nunc ego iftum foror laborem degam:amp; dimminuam tibi. Ego uirtute deum amp;nbsp;maiorenoftrorum diues fum fatis: Iftas magnas fadtionestanimos dotes dapfiles: Clamores:imperia:eburata:uehicula:pallas:purpuram.' Nihilmoror:quae in feruitutem redigunt uiros.
Dic mihi quaefo quis ea eft qua uis ducere uxoré? Eu.eloquar: Nouiftin hunc fenem euclionem ex proximo pauperculum? Me.Nouihominemhaudmalumme caftor: eius cupio filia.
Ia eét.DAPSIles:Largas St âplas.EBVRAta-.Ebor or-iiata.NIHIL moror:Nó eu IO nô magnipédo.Q_VIS ea eft:Rurfus qs pro quæ.
Virginemmihi defponderi: uerba ne facias foror. ^^quot;^^dibat Euclio^'^fru -Scio quid dictura es hanc effe pauperem:hæc pauper placet. _J^J^ftratus fpe recipien Eu,Dibene uertit.Me.idé ego fpero.Eu qd me nüc uis?Me.ua aæpèétiiæ:ei fit obuiusMe Eu. Et tu fcater.Me ego conueniam euclionem fi domi eft (le. Imf^ogkabinpfagibTt eï^ Sed eccum nefcio unde fefe homo recipit domum. go ita diftabat quafi noue-.
tat plentiebat pdiuinabat.-Q_VISlt; 5curialiû:In curias, deftributa erat ciuitas ro-
fÃEuclio.Megadorus fenex.
^Rxfagibat mihi aimus fruftra me ire quüexiba domo P ^taqj abibaminuitus:namneqj quifq curialium
Venit:neq^ magifter qué diuidere argentum oportuit. Nücâdojmü properare propero:nà egomet fù hic:aïus domi eft Me.Saluus atqj fortunatus euclio femper fies.
Eu, Di te amet megadore. Me.qd tu?redlen atqj ut uis uales?
mana ut plerætj aliæ quibus fingulis petant: qui di-uifores fiue curis magiftd dicebâtur:hinäq ? i populi uiriti pecunia diuidebâtq unicuieg tribui daref:quosâ per largitionem corruptosâ luiffe Cice.,p Planco often deve uiderinâ ci quis erat) e ilii
1
-ocr page 282-magiliratu petiturus qrc-bat pecuniali largitioe fuf fragatore aios fibi concilia letqquide diuilbribusipfis partiédæ uiririm tradebat: Afeo. Pedi, uei tlegitimos habet tribus diuifores fuos quos Plautus magiftros cu nare appellat. NON temc lanu: Noab re noabfcgcâ HAVDa pecunia p bene: Ideftnó refte qdé fine pegt; cunia:a pecunia.! .abfq? pecunia hoe difto poccupat ne pecuniæ métio fiat.BE. NIgneibi oneranTuc bla-ditiis fuis imponit. ZAMI am:Dânû amp;nbsp;grauamé. Pli niusin.xvi.na.ln.de arbore pinu locutus inqt quae fe in arboreipa diuifere uo canfZamiæ Icduntq; este las nifi detrahatur.ISTOS polypos: Hoies iftos tena-cilTmios:po!ypus pileis eft multipes: polyporû multa genera tradûtur ab Arifto-tele PIiniocjiterrcni füt amp;nbsp;pelagici:fed maiores terre-ni:oés 'brachiis ut pedibus ac manibus utunf: eft i alia quoegfignificatiôepolypuf nariû morbus ide polypofi hoc effefli morbo.Martia. nafutu uolo:nolo polypo-fum.HARPAgarû:Furatû ablatu na ucteres harpago P rapio ufi fût a græcis fû-pto .INTERVIfam domi Ondit hois lenitate : q eu fufpicióe raperef relido ibi megadoro cucurrit domû. AIALA malicia:Videf dici amp;nbsp;bona ut bonus amp;nbsp;malus dolus, eft naeg apud lurit cóful.titulus de dolo malo ubi ab VIpiano fit mentio quaefint doli mali:qd utilt;5 nó diceref nifi eet amp;nbsp;bonus id qdNonius atteftafur inquies malicia ucteres ut do Ium mediu ponenda ee di xerut qfi fit: amp;nbsp;bona: amp;nbsp;Aulus Gel.cófirmat.NE^ ma lis neq tîprobis . Improbû ppofuit malo:qdJeums pu taf nonio.MEVS ORdo: Pauperes ceteri. DiVOR-
EufNon temerarium eft ubi dfues blandeappellat pauperem» lam illic homo aurum me fcit habere : eo me falutat blandius: Me.Ain tu te ualere.Eu.pol ego haud a pecunia perbene» Me.Polfi eftanim' âæquus tibi fatis habes qui bene uitâ colas. Eu.Anus hercle hoc indicium fecit deauro perfpicue,pala eft Cui ego iam linguam præcidam atqj oculos effodiam domi. Me.(^id tu folus tecum loquef.' âEu.mea pauperie cdqueroh Virginem habeo grandem.dote cafiam atqjinlocabilem. Neq; ea queo locare cuiq.Me.tace bonum habeafum euclio. Dabiturradiuuabere a me:dic fi quid opus eft impera. Eu.Nûc petit quum pollicetur inhiat aurum ut deuoret. Altera manu fert lapidem:panem oftentat altera.' Nemini credo qui large blandus eft diues pauperi.
Vbi manum inicit:benigne ibi onerat aliquam zamiam* Ego iftos noui polypos qui ubi quicquid tetigerunt tenent. Me. Da mihi operam parumper:paucis euclio e quodteuolo» De communi re appellare mea amp;nbsp;tua.Eu.hei mifero mihi. Aurum mihi intus harpagatum eft : nue hic eam rem uoltfdO Mecumadiread pa(ftionem:uerum interuifam domi. Me. Quo abisfEu.iam ad te reuortar.nam e quod uifa domu. Me.Credo ædepol ubi mentionem ego fecero de filia Mihi ut defpondeat fefe a me derideri rebitur.
Neqj illo quifq eft alter hodie ex paupertate parcior. Eu.Di me feruant falua res eft: faluum eft fi quid non pent. Nimis male tim ui:prius q intro redii exanimatus fui. Redeo ad te megadore fi quid me uis.Me habeo gratiam.' Quæfo quod te percontabor: ne id te pigeat proloqui. Eu.Dum quidem nequid peonteris qd mihi no libeatpmlo^i Me.Dic mihi quali me arbitrate genere prognatum.'â£u.bono Me.Quid fide^Eu.boa.Me.qd facftis.'â£u.neqj malis neqjift^ Me. Aetate meâ feis^u.feio eflè grande itidé ut pecunia (bis. Me. Certe ædepol equidem te ciué fine omni mala etia malioa Semper fum ratus 8gt;c nunc arbitror.Fu.aurum huic olet. Quid nunc me uis Æ Me.quonina tu me:amp; ego te qualis fis foo. Quæ res reële uorrat:mihiq; tibiqj:tuæqj filiæ.
Filiam tuam mihi uxorem pofco: promitte hoc fore. Eu.Hei megadore haud decorum facinus tuis faëlis facis Vtinopem atqj innoxium abs tetatqjabs tuis me irrideas. Nam de te neqj re:neqj uerbis merui uti faceres quod facis. M.eNeqjædepol ego te derifum uenio:neqj derideo.â Neqj dignum arbitror. Eu. curigitur pofcis meâ gnatam tibi.'â Me.ut propter me tibi fit melius.nuhiqj propter te amp;nbsp;tuos.
-ocr page 283-AVLVLARIA
tü:Controuerfiæ diuortia nó nn cóiugiojtdiftradtioné fignificat: fed oêm inflexionem qua: fit a re da uia.Virgi.obiidüt equites fefc ad diuortia nota.MORDIcus;Et mordicibus dentibus mordendo, hoc loco côtumeliis laccflendo lt;5 â¢finierim affinitate cum diuite. BOVES:Egt;itiores amp;nbsp;potentiores NE DVAS: Ne dederis. Q^VJD crepuit^'Dubitâs auarus fenex fa-do ftrepitu ne quis aulam confre giffetuurfus relido megadoro in uifit domu. OPYLENto:Pro ab opulento.PEilt;IT:Sublata eft.SI HERcle:Conuerfus ad ftaphilam ancilla immurmurat: quali quicq de auro ,ppalaflet. IMPERO dm dorcgfum:Acfi dixiflet me uolm te facies.LVDOS faciafiDerideas SPONden/Per irerrogationem femp fiebat ftipulatio dûmô non intercederet aliquid inter interrogantem amp;nbsp;refpondenté:quia tue ftipulatio rata nó erat ut notarut lurifconfulti.HEVS ftrobile:Serlt; uum acccrfit.MIHl eé thefaurum domü:Attendéda locurio: na aligt; bi ihac comoedia dixit ut hoc có dam domü: utit cnim fepiflime Plautus cafu pro cafu: ut Nonius abude meminit id facere cól'ueuif fe grauiflïmos autores.OBSTina uit:Obnixe affcdauit.
Eu.Veit hoc tnihifmeté megadof te efïè homme dmité: Eoótiofü:nie item, efïè hominem, pauperü pauperrimü. Nunc fi filiam locaffim meam tibi:in mentem uenit. Tebouem ede: amp;nbsp;me effe afellütubi tecum cöiunótus fié. Vbi onus nequeam portaf panter raced ego afinusfluto. Tu me bos haudmagis refpicias ï gnatus q fi nunq fiem. Et te utariniquio re: amp;nbsp;meus me ordo irrideat. Neutrobi habeam flabile ftabulmfi quid deuortii fuat. Afini me mordicus fcindant.boues incurfent comibus Hoc magnumépericulü me ab afinis ad boues trà fcédere Me.Qmm ad probos propinquitate proxfe te adruxeris. Tam optimu eft:tu cdditione hac accipeaufculta mihi. Atej eam defponde mihi.Eu.at nihil eft dotis quidem. Me,Neduas:dum mo morata reële ueniat:dotata é fatis Eu.eo dico ne me thefaurum reperifïè cenfeas. Me,Noui:ne doceas:defp0de:Eu.fiat:fed proh iupiter. No ego drfpn/Me.qd tibi e/Eu.qd crepuit qfi ferrü mo.'â Me.Hic apud me hortu cofodere iuffi:fed ubi hic eftho.'â Abiittneqj me certiorem fecitrfaftidit mei: Quia uidet me fui amicitia ueUermorehominu facit: Nam C opulento fit petitum pauperioris gratiam Pauper metuit congredi:p metum male rem gerit idem quando illæc occafio perit:poftfero cupit. Eu.Si hercle ego te no elinguada dedero:ufqj ab radierb'â imperoraudiorqjfum:ut me cuiuis caftradum loces. Me.V ideo hercle ego te me arbitrari euclio hofem idone Que feneclaætate ludos facias haud merito meo. (um Eu.Neqjædepol megadore facio: neq? fi cuipia copia eft. Me.Quid.'ânücét mihi defpodes ftlia^Eu.iUis legibus. Cuilla dote qua tibi dixi. Me, fpóden ergoÆEu. fpödeo: illuc dibene uottat.Me.ita di faxft.Eu.illd facio ut me/ Cöueniflê:ut ne qd dotis mea ad te afferat filia, (mineris Me.Memini.Eu.at feio quo uos paelo foleatis pplexaner Padum no paëlû eft:nó padlü:paëlü eft qduobis lubet. Me.Nulla controuerfia mihi tecum erit:fed nuptias Hodie qn facimus num q cäerEu.imo ædepol optuma. Me.lbo igitur parabo:nûquid me uisfEu. iftuc fïet uale.
« Heus ftrobile fequere ^pere me ad macellü ftrenue: EuJllichinc abiit.di i mortales obfecro aurü quid ualetf Credo ego iam illü inaudriffe mihi eé thefaurum. domü.
-ocr page 284-quot;Zf t^Br TVES:Riirfus anumobiürgatunts accedit Megadoro îterim obfonatu eunte.PRODRVM: Qu H Stuprum flagitium.PARTITVDOtPariendi tempus-.
^^lt;^^STQ_VAM obfonauit:Conuiuium parauit.TIBICINASdn conwhüs accerfebantur tibicines mulieres quas tibias pflabât: Martialis Ebria nos madidis rumpit tibicina buccis.DISPARarein bifariam. Dimidium.f. in megadori:reliquum in Euclionis domum. PALAM me non diuidasâ Am^ibolum eft quod dicitur dubiii amp;nbsp;ambiguum.Nam cum diuidere duo fignificatmt fit diuidere rein aliquam partiri:amp; diuidere pcide
re amp;nbsp;pedicarenanqua coitu pra:-. poftero nates diuidantur:Duplici ter hic fenfus perdpi pót.uel diui dere fimpliciter pro partiri utipfe congrio uidetur fimpliciter pro^ tuIiiTe:Nam fubdit fe totum amp;nbsp;ingt; tegrum iturum nô diuifum uel di uidere p re turpi amp;nbsp;obfcena ut di-dum e:ueluti anthrax alter coquus tanquaieadem ipfa diceretur fignificatione intellexilfe uidetur: fubditna^ an nonuelles poft di nidi.' âQuo morfu uerbiipfius obfcena fignificatio declaratur.-Rellum autem amp;nbsp;pudicum p ironia difta funt.PROSTIBVLVM:Lo cus eft in quo ftabulant ac fepfti-tuunt mulieres meretriculas quæ amp;nbsp;proftibulæ dicuntur:adftant.n. Millia qftiis câ.INSrMVlas:Obii cis.PVMEX:Arridus amp;corrofus lapis uiilgo notus ex asoliis infulis præcipuus cómendatur lenitate amp;arridirate ad üfus multosido neus:quo tabulaméta maxime Ic uigantur.TIGILLO:Diminutiuü fecit a tigno nam appellatione tigni ut ait Vlpianus omnis materies necnon ad ædificandû amp;nbsp;fulciendum neceffaria omnia conti-iientur.Nonius tarnen me monet non tigillo fed ligello legendum cfle:appellatna^ ligellum tuguriolum et domidliû breue addu citi^ plautiiium locum in aulula-ria licet apud ipfum noniiim hic locus corrupte legatur. FOLlem c»bftringit ob gullam:q iocofc et feftiuitcr denotat auaritiam fenis follis notum iftrumetum eft quo uentus attrihatur emittiturej ut ignis exdtetur : et follis genuse piJæ.Marti Folle decet pueros lu dere folle fenes eius dimmtiuum folliculu.Suetonius ad pila folli-culuc g trafiit de augufto locutus.
^i tu es quas debUteraftiiam uidnis omnibus
Memeæ filix daturu dotefheâ ftaphila te uocoi
Filiam defpondi ego hodie.huic nuptu megadoro dabo» St.Di bene uortat, ueru ecaffor no poteft fubitu é nimis.â £u.Tace atqjabit curata fac fint quu a foro redeadomu» Atqj occludexdes.u ego hic ero.St. quid ego nue agam.'' Nunc nobis prope adeftexitiü mihi atqjherili filix. Nam probrum atqj partitudo prope adeftut fiat palam. Quod celatu etatqj ocultatuufqjadhuc: nue non poteft Jbo intro ut hxc quæ impauit fadla cum ueniat fient. Nam ecaftor malum moerorem metuo ne miftumbiba. (^C^trobiTus feruus.Anthrax. Congrio coqui. Oftq obfbnauit herus:amp; conduxit coquos Tibicinafq? hafce apud forum edixit mihi Vt difpartiremobfonium hic bifariam.
Con.Me quidem hercle dicam palam non diuides. Siquo tu totum me ire uis operam dabo. Ant.Bellum amp;nbsp;pudicum uero proftibulum populi. Poft ft quis uellet te aut non uelles diuidi? Con. Atq? ego iftuc anthrax aliouorfum dixeram Ndiftuc qd tu ïftmulas.St.fed herâânuptias methodicf^ Cd.Cuius ducit filiafSt.uicim huiâ euclidis epxio (ciet Ei adeo obfoni hinc dimidiumiufftt dari. Coquum alterumtiridemqj alteram tibicinam.( An. Nempe huic dimidium dicis:dimidium domi.'â St.Nempe ficut dicis. Ant. quid hic non poterat defuo. Senex obfonari filias in nuptiisfSt.uah.
An.Quidnegocii eftfSt.quid negociiftt rogas/ i â Pumex non asque aridustatqjhic eft fenex: An.Ain tandem ita efle ut dicis/St.tute exiftima Suam rem pcriifle:feq; eradicarier.
Quin diuumatqj hominum clamat continuo fidem Defuo tigillo fumus fi qua exit foras» Quin quum it dormitum follem obftrinxitob gullam.' An.Cur/Str.ne quid animas amittat dormieris.
-ocr page 285-AVLVLARIA
An»Etianme obturat inferiorem gutturem
Nequid a,mmæforte amittat dormiens Æ Str«Hæc mihi te ut tibi me æquum eft credere credo* An.Immo equidem credo* Str* at fein etiam quomodof Aquam herde plorat quum lauat profundere* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â , An.Cenfen talentum magnum exorari poteffe
AO iitoc fene ut det:qui fiamus liberi.'â Str.Famem hercle utendam fi roges nunq dabit« Quin ipfi pridem tonfor ungues dempferat Collegittomnia abftulit præfegmina An «Aedepol mortalem parce parcum praedicas* Str.Cenfen uero adeo efte parcum amp;nbsp;mifere uiuere* tâulmentum pridem ei eripuit miluus* Homo ad praetorem plorabundus deuenit Inht ibi poftulare plorans eiulans Vtfibi liceret miluum uadarier*
Sexcenta funt quae memorem fi fit ocium* Sed uter ueftrorum eft celerior memora mihi» f^on.Ego ut multo melior* St*coquum egomo fure rogo Con,Coquu ego dico*St*quid tu aisf Co.fic fu:utuides
Str.Coquus ille nundinalis eftrin nonum diem
Soletire codum* Con.tu trium litterarum homo Vituperas me.'âStr.etiam fur trifurcifer*
Strobilus*Antrax* Congrio;
NEQVID aiuma^Cu forte ere-pirum uentris emitteret. HAEC mihi te:Ordo eft credehxc eft.n. equu te mihi ut me tibi ctedermel fic credehæc tu mihi ut æquum é me tibi credere.PRAESEGmina Qtiæ ungulis eminulis præfccanf MILWM uadarier;Pro miluo ut fpôderetur q gt;nbsp;quafi illi licuiffet pofte miluum in ius rapere pro ar lepto pulmetotuadari enim eft ft-deiuftorem præftare;inde uades fpófores dicuntur: amp;nbsp;uadimonüï fponlio.NVNDINALIS: Vel no uendialis idem erit fenfus: nam conftat nundinas diftas efte quafi nouédinas ab coq ;deductum no men uidetur q»ruftici cum ocio diebus in agris præftitiffent: eis- Ii cebat nono die mercandi caufa in urbem conuenire:amp; ppterea nun dînas dixerunt feriarum diem ut autoreft Feftiis. TRIVM littera-
Ace nunciam tu atepagnu hotu uter epinguior
n* Licet* Str* tu cógrio eü füe atqj abiït'âilluc:SC Vos exteri illuc ad nos*Có.hercleïiuria (uos eü feqmini llilpertiuifti:pinguiorem agnum ifti habent* Str,At nunc tibi dabitur pinguior tibicina* ilane cum illo phrygiattu autem eleufium Huc intro abi ad nos*Con*oftrobile fubdole
CE nunc iaiCótinuatïo 1eft cufuperioribus loquiC .\enimftrobilus ad cógrio nemtdemde ad alterum coquum inquiens: Tu atq; agnum horum utereft pinguior fubaudi uideas. ILLVC:In domum Eudionis. PHRYGIA eleufium Nomiafût ancillarum.AD RAuim ad rauci taté ufe p Rauis enim raucitas un/ de ftt uerbum Rauio amp;nbsp;raua uox . paru liquida amp;nbsp;caufidicus pugna citer loquelis Rabula;hinc rauus obtufus ; amp;nbsp;rauus color mixtus niger cû fuluo.Hora.aut ab agro Raua decurres lupa lanubino foe-taq; uulpes: amp;nbsp;Cice. Academico* mm lib.iiii.Q uia nobis met ipis
tum Geruleum tum Rauumuide tur quodegnunefole coUucet ab hocht diminutiuu rauifcellus ra* ui coloris inter flauum amp;nbsp;cefmm teftante Fefto.STVLTVS amp;nbsp;fine gratia es:legerempotius ftultu amp;fine gratia cft.Q_VANdo qd facias;Pro quando quid faftum ftt.QVIVERO; Ideft quamob-rem.POSCERE:Propofeendo«
Huccine detrufifti me ad fenemparciffimumÆ Vbifiquid pofeamus ad rauimpolcamus prius Quam quicq detur:Str,ftultu amp;nbsp;fine gratia eft *1ibirede facere quando quid facias perit* Lon.Qui uerofStr.rogitasfiam principio inædibus Tutbaiftuc nulla tibi erit:fiquid uti uoles* Domo abs te affertome operam perdas pofcere: Hic apud nos magna turba ac familia eft* Suppellex:auriiiueftes:uafa argctea*ibifi periit quippiam
-ocr page 286-SI NIHIL obuiâeft:Hoc îocofo morfu furti congrioné infimulat: facile.ii.manus ab alienis abftinét cünihi^enerint qd rapiat fures. EVS ftaphila: Peruenerat M h^ad Euclionis domü ftro^ -*X.-.^ilus cü coquo tibicina amp;nbsp;obfonio . TEMETI ; Vini meri.
IMPVRATE: Improbe: Nonius appellatimpuru aliquo uido ma culatu Cicero in uerreqmultis il lum ingenuis q multis matribus familias in illa tætra atq; impura legatione uim atrulilTe exiftiatis. PüSTVLAS:C^uæris.QVAM Q_VAM uulcao ftudes:Licettibi igne opus fit pro coquéda cÅna.
VRATE:Hic alius femus Imegadori rem familiare . ']curat.IN PVTEO:Diftus cft puteus qui dum cauatur putet amp;nbsp;fetet: hinc puteoli ab aquae cali dæ putore fcaturietes ex lods fuL phureis:amp; alumiofis ; ut Feftus amp;nbsp;Varro.
â WOTVI animum:Rede in fln I dudt Plautus anatum ho minem qui cu emere qp* piam ublt cudaluftrat omnia rogitat : fed nihil uel parum emit. ROGITO pifces.f. quanti uene-ant.CETVM:Appellatôe ceti ma iores pifces intelligimus id quod docet Aridoteles amp;nbsp;cetarios maiorum pifeium pifcatores.ITA Illis impuris omnibus adii manu: Haec mera locutio e piantia fibicg familiaris:ita loquitur in poenulo auaræ ueneri adiimanu amp;nbsp;in caf-fina latin lepide addita uobis manus meritoÆamp; i perfa quoqj:quo modo de perfa manus mihi addi-taft:fenfus enim e ac dixiflet omnes illos improbos iUufi amp;nbsp;^ ludi brio habui:in quodam codice rep peri:at^ ita illis îpuris omnibus abii inanis: fed prior lectio uerior SIQ_V1D prodegeris:Pro prodi gc egeris profufoique fumptus fe ccris.CORDIuétrieg edidi:Ideft mecu ipefius cogitaui amp;nbsp;pefitaui.
Quod te fcio facile abfhnere pof(e: fi nihilobuiameft Dicant coqui abftulerunt:comprahendite* Vincite.uerberate:in puteutn condite» Horum tibi iftic nihil eueniet quippe qui Vbi quid nihil eft*fequerehac me.Con.fequor.
lt;ff5trôbilus» Staphyla* -Eusftaphyla^diati^hoftiuaperit Sta-quocat^ 11 Vs tr. Strobilus. Sta.qd uis^Str. hos ut accipias co/ ibicinamqï:amp;obfonium in nuptias » Megadorus iuffiteuclioni hac mittere» Sta.Cererin ftrobile has faduri nuptias.'â Str.Qm^Sta.quia temeti nihil allatum inteUigo» Str. At iam afferetur fi a foro ipfus redierit» Sta.Ligna hic apud nos nulla funt.Str.funt afieresÆ Sta. Sunt pol. Str. funt igitur ligna ne quæras forisî Sta.Quid impurate quanquulcano ftudes CÅnæue caufa aut tuæ mercedis gratia Nos noftras ades portulas combureret Str.Haud pprtulo duc irtos intro.Sta.rtquimini.
/ ii Pythodicus» Seruus»
Vrate: ego interuifam quid faciant coqui 0^1 Quos pol ut ego hodie feruem cura maxini^^y
Nifi unum hoc faciam:utin puteo cÅnâcoquat Inde codlam furfum fubducemus corbulis: Si autem deorfumcomedent:fi quid coxerint Superi incÅnati funt:amp; coenati inferi Sic uerbahic fado.quafi negocii nihil fiet. Rapacidarum ubi tantum fiet in aedibus.
^fEudio» Congrio» ''â^râwOlui animum tandem confolare meum â u J Vtbene haberem filia nuptiis.
1 Venio ad macellum rogito pifces:indicant Carostagninam caram: caram bubulam: Vitulinam:cetum:porcinam :cara omnia: Atqjeo fuerunt cariora quia aes non erat» Abeo iratus illinc:quoniam nihil ert qui emam^ Ita illis impuris omnibus adii manum» Deinde ego met mecum cogitare inter uias Occepi.ferto diefi quid prodegeris Profedlo egere liceatmifi peperceris Port hanc rationem cordi uentriqjedidi« Acceffit animus ad meam fententiani:
Tufcwlui®
AVLVLARIA
âIHV'SCyLVM;Paruni thuns.COMPILOR:Diripior deprcdor.AVLAM maiorem:Qna diximus amp;nbsp;ollam latine dici:fenex autem cum fenfiflet aulam peti metu illico exanimatus ftatim indomu ^mimpit.
defquama:Coquus qui caena parabatapud megadoje alloquitur famulosuel quosfub ,l nbsp;nbsp;nbsp;fclrabebatmimflros.CONGKVM Murenam:De congris amp;nbsp;Murenis Ariftotiles mentione fa-
citpifces funt anguillis fimiles nifi cp Murena: uaria: amp;nbsp;maculofe funt amp;nbsp;infirmiorcs;ha:c in ficco littore lapfe ut Pli.refert a uulgo coitu ferpétum impleri putantunin freto ficulo grandes amp;nbsp;optimas in-ucniri comptum eft:luuez
Quam minimo fumptu filiam utnuptum darem» Nunc tufculumemi:0lt;:hafce coronas floreas» Hæc imponentur in foco noftro lari
Vtfortunatas faciat gnatae nuptias::
Etftrepitus eftintus:num nam compilor mifer egoÆ Con.Aulam maiorem fi potes uicinia Eete:hæc parua eft capere non quit.Eu.hei mihi Periihercle:aurum rapitur aula quaeritur.
Nimirum occidor:nifiego intro huc propero currere. Apollo quæfô fubueni mihnatqjadiuua.
nalis. Virroni Murena daf quæ maxima uenit gurgite de ficulo : Martialis quoq; quæ natat in ficulo grandis Murena profundoia græcis plotæ uocantur a latinis flu tæ q? in fummo fupnatätes fluitent captuq ; fint facilio-res:ut autor eft Macro.Var-rog; cuiufhæc uerba: fût in Sicilia quo^ mâu capi Mu renas flutas c phae i fumma aqua præ pinguitudine flui tent.EX DORSVAzNam
Cui in re tali fubuenifti antehac.
Sed ceflb prius qprorfus perii currere*
lt;;Anthrax. Euclio.
Romo defquamapifdsttu machend
Congrum murenam exdorfua quantum potes: Ego hinc artoptam ex proximo utendam peto
A congrione:tu iftum gallum fi fapis Glabriorem reddes mihuq uolfus ludius eft. Eu.Sed quid hoc clamoris oritur hinc ex proximoÆ Coqui hercle credo faciunt officium fuum» Fugiam intro:nequid turbæ hic itidem fiat» ^TCongrio.
Ptati ciues populares:incolae acolæ:aduenæ omnes
liores eftexdorfuare dorfo nudare.ARTOPTAM;Eft artopta uas in quo farina fubigit;amp; artoptae mulieref iimtappellatae panem cort-ciétes;Plinius pinfores Romae non fuerunt ad Perficu ufq jbellu annis ab urbe có-dita fup quingetos oftogi-ta ipfi panes faciebant quiri tes:mulieruq? id opus erat: ficut.n.nuc in plurimis ge-tiu;artoptefiam Plautus appellat in fabula qua Aulula riam fcripfic magna ob id concertatione erudito^ an is uerftis poetae fit illius cer-tucg fit attei capitonis fente tia.GALLVM : Gallinaceu alias dicif gallus cybelles fa cerdos:amp;:natus in galliaamp; fluuius.GLABRlOré:Ma
Nuqd ego uq nifi hodie ad bacchas ueif bacchanal co/ Ita me mife^ amp;nbsp;meos difcipulos fuftibâmale cotudeft (qnatu.'â Totâdoleo.atqj oppido perii;ita me ifte huit fenex gymnafiu: Atat perii hercle ego mifer: aperit bacchanal:adeft Sequitur:fcio quam rem geram:hxc ipfus magifter me docuit, fl^-ffine pilis uel mollis amp;nbsp;r o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libidini deditus: quo dido
uidefmore uetctû comicorû taxare obfcenos mores cp auté ludius puer depilis dicar hés tefté Noniû de dodo^ îdagiiie:qd ludis iiiqt pueri præfulis eént glabri amp;nbsp;depiles p artate quos antiq Romani lydios ap pellabat:utî prîo Varröis de uita patrû:amp; deide adducithûc Plautiiiû locû.SED qd hoc: Forte ptrâlicns Euclio uiciuam megadori domü fenfit tumultudtes coquos.Timec ergo itidem in fua domo firtitatmc
gis depilé.QVAM uulfiis ludius:Vel lydius.i.q de pi lis puer eft;uel uellere pilos affueuit. Volfus.n.pro uul-
ues:Eieftus coquus ab Euclióe acclamitat uociferat.lNCOl.AE:Qui pegrini dicüt:un pegrinatio.AGCOLAE:Velmótiü:uel q ad locü habitant uel iuxta aquas. A D EAC-furias iiicidiffe dicit cuab Euclione fufte fuerit infeftatus. GYMNASIVM: Pro gym, nafio uel taug gymnafwm is locus eft ubi athletæ inuicem uerfantm amp;nbsp;fe exercent.
LIGNA præberiîNam cû ligua petiiflet fibi præberi quæ nulla iii domo fuerat illu fenex fufte îfequutus ê.
EDI: Infequitur fez. nex fugitiuû coquû AD tris uirof:QiiOî diximus careens cuftodes DEFERAM tuum nome: Nominarim te accuiabo. SVM MOLLIOR:Nam molles teneri: ideo dicutur quia facile in quacuq jparte monentur amp;nbsp;mobiles funt. CINEDVS : Saltator pan^ tomimus: cinedi enim eho reas ducebant amp;nbsp;nimia agi litate ft exercebat quofalio uocabulo petauriftas no,-minabant:eo tp faltibus le^ uioribus ficmouerentur:ut nulla durities î toto coipo, re uideretur.SENTJET:Sa piet.CONCLAuiu;Eft có. clauepars domus ftcretior quaficp claudatur claui.LA uerna: lurat quifq; p fuanu mina eftlauema dea furu: inde lauerniones fures q? fub eiufdem deæ effent tu. tella:in cuius loco obfturo abdito«^ foliti erant furta prædamep interfoluere:hic quoq ; lauernalis porta uo. cata.PlPVLO hic différa: Ideft conuiciis te diffama, bo: pipulo enim pro cóui. cio ponitur quod nomen tralffu uidetur ut notat Var roapiftu pulop:. PLVS iâ medico:A quo fibi mederi faceret fraftum fufte caput.
quidé:Thefau. û.f.quem quoquo at ftatuit fecum de EGEM : uenaliû:
Neqj ligna ego ufq gentium, præberi uidi pulchrius* Itagjomnis exegit forastmeratqj hos honuftos fuftibus* 4/ Euclïo fenex.Congrio.
Edûquo fugis nücrtene tene^Con^quid ftolide damas.'â u.C^ia ad tris utros la ego défera tuû nom.Cdquäob Eu,Quia cuItrü hês»Cô.cocü decet. Eu.qdcomiatâ (t^''â Mihi^Con.iftucmalefaÃum arbitror: quia non latus fodi» Eu.Homo nullus eft te fcdeftior qui uiuat hodie*' NeqjCUI ego de induftna amplius male plus lubens faxim Con.PoI amp;nbsp;fi taceasjpalam id quidem efttres ipfa teftis eft. Ita fuftibus fum mollior magis mifer qullus cinedus: Sed quid tibi nos mendice homo tadtio eftfquæ resÆ Eu.Etiam rogitas ran quia minus qæquum erat feci.'â Con.SmeihercIe cum malo magno tuo fi hoc caput fenttâet. Eu, Sed in ædibus quid tibi meis nam erat negocii Meabfente nifi ego lufferamruolo feire. Con.taceergo: Quia uenimus coHum ad nup0as.Eu,quid tu malum curas Vtrum crudum an coHum edärnifi tu mihi es tutor. Con, Volo feire finas:an non fmas nos coquere hic cÅnam. Eu,Volo feire item ego meæ domi mea falua futura. Con.utinam mea mihi modo auferam quæ attuli falua. Eu,Mehaud pÅnitet:tua neexpetam.'âCon.fcio.ne doce,noui Quid eft qua ^hibeas nunc gratia nos coquere hic cÅnam* Quid fecimus/quid diximus tibi fecus quam uellesÆ Eu.Etiam rogitas fcelefte homo qui angulos omnis Mearum ædium:amp; conclauium mihi peruium facitis.'â Id ubiobi erat negocium ad focum fi adefles Non fiflile haberes caput:merito id tibi faHum eft Adeo ut tu meam fententiam iam nofcere poflis. Si ad ianuam hue acceftensmifiiuftero propius Ego te faciam miferrimus mortalis uti fis.
Scis iam meam fententiam:quo abisrredi rurfum: Con.Ita me bene amet lauerna te iam nifi redi Mihi uafaiubes pipulo hic differam ante aedis. Quid ego nuncagam/næ ego ædepol ueni hue aufpicio malo» Nummo fum conduHus:plus iam medico mercede opus eit
Sunt uenalia quæ uenditio ni exponuntur amp;pfcripta funt uendibilia:hoc a uen.. do illud a ueneo. OPE.. RA CONDVCTA NON . oratio:Ideft adobfonan..
Oc quidem hercle quoquo ibo mecum erit: mecü feri Neqjiftuc in tantis periculis nunq committam ut fiet, te fane nunc iam intro omnes amp;nbsp;coqui 06 tibicina:.
Etiam ihttoduce fi uis uel gregem uenalium Coquite:facite:feftinate:nüc iam quantumlubet. ad loquendum
-ocr page 289-AVLVLARIA
Co.He.pem.Kuabi.opera hue cödudla é ueflra:nó oratio. Con,Heu fenex p uapulâdo hercle ego abs te mercedé peti Codtum ego non uapulatutn dudumcondudius funi. Eu.Lege agito mecum moleftus ne fis : amp;nbsp;eoenam coque. Autabiin malutn cruciatum ab xdibâ.Con.abi tu modo.
f/EuTEuclio.
'â'â'®irquot;â0ic hinc abiit:diimortales facinus audax incipit:
ad loquendum amp;nbsp;contendédum. PRO VAPVLANDO;Vtuapu-lem:gerandia enim pro aditu amp;nbsp;paffiua figniRcatione profemtur: ut cantando tu illum amp;nbsp;eâtando rutripituranguis.i.dum cantas:amp; dum cantatur.
IC Pro ille.f. congrio: folus nanlt; 5cum manfiC
ij QW CUopuleto paup hofe coepit re hre:aut nego^ quantæïîbmini parentur infidi» Velut megadorâ tétât me oïbâ âmiferû modis: (ciû ob aurum. AN VI: Vetulæ meas âcilIæ.PENISSIME;Intime a pe.-
^^elut megadorâ tétât me oïbâ âmiferû modis:
Qui fimulauit mei honoris mittere hue caufa coquos. Is ea caufa mifit hoc qui furriperent mifero mihi. Condigne etiam meus me intus gallus gallinacius* Qui erat anui peculiaris perdidit peniiume.
Vbi erat hæc deffoffa occepit ibi fcalpurire ungulis Circuncirca:quidopus eft uerbis^ita mihi pedtus peracuit Capio fuftem:obtrunco gallum furem manifeftarium: Credo ego ædepoliUi mercedem gallo pollicitos coquos Siid palam fedifettexemi ex manu manubrium.
Quid opus eftuerbis^fadta eftpugnain gallo gallinacio: Sedmegadorus meus affinis: eccumincedit a foro, litti huc no aufïm præterire:quin confiftamd4 colloquar, d Megadorus. Eudio.
Arraui amicis meis confilium meum nVDe conditione hac:euclionis filiam laudant:
BSapienter factum 6i confilio bono Math meo quidem animo fi idem faciant exteri. Opulentiores pauperiorum filias Vtindotatas ducant uxores domum.
£t multo fiat ciuitas concordior, fit inuidia minore nos utamur:quam utimur, fit illx malam rem metuant quam metuunt magis« Etnos minore fumptu fimus:quam fumus In maxima illxc populi parte eftoptuma In pauciore auidis:altercatio eft.
Quorum animis auidis:atqj in fatietatibus Neqjlexmec^ tutor capere eft qui poffit modum» Neqj hoc qui dicat:quo illae nubent diuitesd Dotata esuftud ius pauperibus ponitur Quo iubeantnubantidum dos ne fiat comes. Hoc fi ita fiet mores meliores fibi
nitris ut lupra diffufius . HAEC: Scilicet aula.EXEMI mautQ^ua^ fi qjfuo interuetu nequerint milii fures rem peragere. MANVbriû: Occafionem: dixit gladii capulu pro gladio:uel fuftem dicit quem manu prenfauerat.
ARRAVI amicis de com diclione:Ideft paftióe uel dide amp;nbsp;fcribi debet dic: namaTuerbo condico fitqd pro nundare fignihcatiadione appel, lat luftiniauns amp;nbsp;conditum dici, mus autore Nonio qd fit in coe diftmeoditio autem fine c ab eo eft quod condo amp;nbsp;didtur fors amp;nbsp;difpofitio réporû.ET ILLAE:Vt pore pauperri mæ:nam multû di. tiores fuperbiunt cum magna do tern afferunt. IN MAXIMA par. te populi:ldeft in pauperioribus. IN P AVciore:In ditioribus uelà ter ditiores.MVLI precio qui fu. perant equos: Eoufqj lafduierant romanæ mulieres quait lafciuiâ carpit amp;nbsp;deteftatur:ut fingulæ fer me mulis uterentur equis no con tétæ :quapropter cum mulorum maximus nfus cffet:cariores erat: dicit ergo fi caeterimóiti eius exe pio mulieres paupculas amp;nbsp;fine dq te quaereret utiepopus no eet uni uerfo muloj iufuuocy uilliores fo rent gallids canterius.i.equis ca. ftratis:amp; diftus eft canterius ut
Ego faxim muli precio qui fuperant equos
Varroni piacet g? femine careattdiffertauté canterius ab equo ut capus a gallo amp;nbsp;caper ab hirco. In alia figniftcatione canterius ponit a uidruuio in quinto de architeflura:inquit.n.poftea alii in aliis operibus ad perpendiculû triglyphorum canterios prominentes ,piecerunt corumq !proieduras fmuauerunt exeo uti tignopz diipofinombus triglyphidta e cauterioje proieduris mutuloiu iub coronulis ratio eft inuenta: eft quoq; cauterius ordo hue genus iugi quo uites adiüguntur:habes Plinium autorem qui deuitibns lolt; cutus an limplici iugo coftat uniiuga porredo ordine quern canteriu appellant:amp; cautenu pohtum elfe pro uehiculo uidimus apud Sen
cam in epiftolis:qui de.M.catone cenforino locutus inquit illû ue-hi lbliruni cauterio ætliiopo:fed ad mulos redeotex afmo amp;nbsp;equa mulus gignitur;ex equo amp;nbsp;alma mula.MuIæ dicuntur nó parere Arifto.tamen in terra Syria fupra phÅnicem amp;nbsp;coire amp;nbsp;parere omnes atteftatur: fed id genus diuer-fum éqq hmile.NVLLA ergo di cat: Prolequitur fermonemiuum megadorus enarrat^ graues amp;nbsp;in tolerabiles mulierum mores : ponitq; uerba:quibus dotata: mulieres erga uiros utantur.MVLIO-nes: Vtequifones amp;nbsp;agafones du cétes mulos equus afinos.SALV-ti gerulos:a lalutado didos quos lingua uernacula quanq idoneo minus uocabulo:fcutiferos polTu. mus appellare. PRAEFEdû mulierum:Vt earum mores lafciuien tes compefeeret. AD VILLAM: Quæ dicitur proprie domus in agro. SED HOC etiam pulchrû:
SientudUores gallicis canteriis»
Eu.Ita me di amabunt ut ego hunc aufculto lubens. Nimis lepide fecit uerba ad parfimoniam» Me,Nulla ergo dicat equidem dotem ad te attuli. Maiorem multo q tibi erat pecunia Enim mihi quidem æquum eft Purpuram atqjaurum dari Ancillas:mulos:muliones:pediftequast Salutigerulos pueros:uehicula qui uehar.
Moribus præfedtum mulierum hunc fartum uelim. Me,Nunc quoqjinuenias plus plauftro^ in ædibus Videas q ruri quando ad uillam ueneris: Sed hoc etiam pulchrum eft.
Præ q ubi fumptus petunt
Stat fullo:phrygio.aunfex:lanarius:
Cauponestpatagiari: indufiarii:flämeari:uiolarii:caniiätii» Aut manulearii.aut mirobrecarii.
Megadori flint uerba fermonem
cÅptum profequentis non eucIionis.STATFVLLO:Nunc incipit enarrare ut omnis artificum nirbal» terit pro foribus matronarum pecuniam demerétium: dicitur autem fullo qui purgat lanam: fulloni purgandam ueftem dederis:unde colligitur(ut id obiter dedaretur^uchem no effe ut ucrame»« fed texturam:ut apud beatum Hieronymum legas cuius ifta funt uerba habes licium habes iubtegmenW nunc ueftem conficito:eftquo9 licium ut neq? id prætermittatur filum quo textrices ftamen imphont. PHR.YGIO:Hoc nomen deduftum a frigibus eft:qui primi difti funt artem intertexendi exercuifle No» nius:phrygia ueftis pifta eft: eius artifices phrygiones appellantur: Plautus quoij inmenechmis paligt;® ad phrygionem fert de his uideturinteUexiffe Virgilius cum dixit fert pifluratas auri fub tegmineueft« nam acu ueluti pingere phrygiones uidentur.AVRIFEX;Faber aurarius cuius taberna auriheina dicitur. CAVPONES:Qi'i amp;nbsp;copones difti uinum in tabernis uenditantes: Cicero in pifoné:ferui fordidatind' niftrantnonnulli etiam fenes idem coquus idem atrienhs piftor domi nullus:nulla cella panis: amp;nbsp;uinum apropola atq decopona.PATAGIARII:Eftdiftum a Fefto patagium quod ad fumma tunicam aflui fo* let quæ amp;nbsp;patagiata dici folet amp;nbsp;patagiarii qui huiufmodi faciunt:Nonius patagium auream damidem appelIauit:lNTVSIARII:Varro uocatintufium ueftimentum quod intus geratur ut palla quæ foris:inea dem lententia eft ferme Nonius qui dicit intufium effe ueftimentum quod inter plurimas ueftes adhe* reat corpori quah intuftium.FLAMMEARri:FIameu eft ueftis uel tegmen:quo capita matronae tegunt: genus enim eft ueli lutei coIoris:Plinins lutei uideo honorem antiquiflimum in nuptialibus fidmeis totum foeminis concefTum.CARINARlhNuUum habemus autorem quem legerim qui huiufee uocabu-li propriam mentionem fecerit præter Plautum:nifi modo menda ht in codice;arbitror carinarios a canna deduftosheut apud eundem Plautum in Epidico legiturcymatile ueftime/itum.i.ceruleum a tuduii fimilitudine:amp; item apud Ouidium:quod uti^ nó uidetur fine ratione:cum etiam apud Nonium «x rone legerim ueftem undulatam puram:amp; apud Plinium funt qui legerint ueftem undulatam ab undis« fluctibus interpretantcs:hint tamen qui legat non carinarii:fed caltuarii a calta coloremide Noniu. MA-nulearii:A manuleatis ucftibus appellati:eft tunica manuleata qua Prifeianus manicatam appellat habeigt; tem manicas logiores quibus utiRomæ amp;nbsp;in orni latio indecoi,e fuit ut memorat Gellius fÅminiliÿ tolis
-ocr page 291-CAPTIVI
ueftem longehtecg diffufam indecorum eé exiftimaucrunt:iccirco Africanus maior Publio fulpirio ho/ Mim â delicato obieftabat çp tunicis uteretur manus totas operietibustamp;^Jpterea fuifle datumpbro Caligu is impatori tradit Suetonius cphuiufmodi ueftibus uteretuwnquit.n.ueflitu caltiatuq! amp;nbsp;cetero habitu âle« ^ patricio neq ; ciuili ac ne uirili quidé ac deniqjno humano fempufus é:fæpe depiftas gémataf«^ idu hwpcnnlas manuleatas amp;nbsp;armillatus in publiai pceflït.MYRObrechariiddeft unguétarii amp;nbsp;unguéto^ eöfeftores nipoy enim unguétû græd didit amp;nbsp;(hpt^oa irrigoaiotatus é Maecenas abAugiifto qui di ueh let dicer capillos unguétatos dice bat myrobrechis tag fuiffet ufus nimis affeftato uocabulo : ut apd
Propolx lintheones calceolarii. Sedentarii futates diabathrarii Solearii adftant.adftant molochinarii Petunt fullones:farcinatores petunt» Strophiarii adftant:adftant femifonarii» hm hofce abfolutos cenfeastcedunt:petunt: Terceni quum ftantphylaciftx in atriis Textores:limbolarii:arcularii ducuntur:datur Aestiam hofce abfolutos cenfeas
Quum incedunt infectores crocotarii Aut aliqua mala crux femper eft quae petat: Eu.Compellarem ego illum ni metuam:ne definat Memorare mores mulierummunc fic finam»
Me.Vbinugiuendis res foluta eftomnibus ibi adpoftremum cedit miles:aes perit. Itur:putatur ratio cum argentario: Miles impranfus adftat:xs cenfet dari» Vbidifputata eft ratio cum argentario Etiam plus ipfus ultro debet argentario. Spes prorogatur militi in alium diem. Hsc funtatqj alis multa: in magnis dotibus in commoditates fumptufqjintolerabiles Nam quæ indotata eft:ea eft in poteftate uiri, Dotata: mandant Si malo amp;nbsp;damno uiros:
ciidem Suetonium.PROPOlae a Pro amp;nbsp;polo.i. uendo pria ^duda publice uenditates. LlNTEOnes Linteojttuenditores uel lintea co» ficiéteszeft linteum panus lineus a quo p diminutione lîteolû.CAL CEOlarii:A calceis didizut a crcgt; pida crepidarii.SEDENtarii futa/ teszProprium dedit furoribus epi-thetonmam dicutur fedetarii qui opus feriendo côficiât.didmus.n. fedétarium labore amp;nbsp;opera leden tariam:Apuleius fedétaria fatigationem dixitzfutates aut quafi có-tinue amp;nbsp;affidue fuentes uel liâtes ï futrinaza qua futores nomé habet quæ e05/ é taberna ficut medicus a medicina nô aût a fuédo neq; a medendo ut notauit Varro: amp;nbsp;lu-pra retuli:dicûtur pprie futores q trépidas amp;nbsp;calceos fuûttPIini. nô licet futori fupra crepida indicat. DIAbathrarinEft diabathra géus foieape græcanicap e autoré Fell. Varro quoq; incinit ex nemo dia bathra in pedibus hébat.SOLEA ni: A folea qua: pedibus fubiieif: alias folea genus pifds é. MOLO chinarii: Vel mollicinarii : utroq; mö legas habes autoré Nonium: qui molochinarios coloris molo, chini infectores appellauit.molo. chinus enim é color floris fimilis
wilnx ad purpura uergens:amp; dicitur molochinus qfi malachinus malachen.n.grtcci malua dicût:amp; moi licinamuefté dixit a mollicic.SARCInatores:Q_ui plurimû ueftiû fumût:Sarcina.fiquidé eft oîum uten fdivun amp;nbsp;eo/q ad cultum ptinent.STROphiarii: A ftropho fafeia pectorali q tumorem cohibet papiUai/ me miferâ inquit turpilius cp îter uias epiftola exddit mihi Ãter tunica amp;nbsp;ftrophiü collocata.SEMlSOna. ni:Q_ui crotalia fonitat:q ueluti medii tympani formât gerutJAMHOfce abfolutos cenfeasK^uin ïmo maiorturba fubfequitur. PHYLAciftæ:Garceris cuftodes phylaca.n.a græds cuftodiæ locus dicif.TEX» TOtes: A texédo unde textura opus LlMBVlarii:Limbus ueftimentum fuerat muliebrczut placet Nonio uel ut Seruio fafdaueftiû extremitatû:Vir.Sidoniâ pifto uefté circûdata limbo.ARCVlarii: Q_ui confi. cituit areas qua: ab arcério diftæ funt:quia claufæ aie fures arceant.DATVR acs:Ii enim omnes redpiunt quodeis debetur.INFECTOres crocotarii; A crocata uefte coloris crocci.CRVX:Q_uani diximus ge-nus elfe patibuli: hoc loco p malo ponitur;id tamé addamus crucem mafeulino genere pnûdari:ut illud Gracchi:dignus fuit q malo cruce periret mafeoiino fimiliter amp;nbsp;fronté:hæc Feftus recenfuit. NVGIVEN dis;Nam.meras nugas res oés quibus utuntur mulieres poffumus appellare.Ariftotelcs in magnis ethicis Uugiuendulos appellauithoies tumi luctos amp;nbsp;parui lucros.GEDlT:p cocedit. ADuenit miles;qui amp;nbsp;ipfc habet quodpetat.PVTAtur:Gonfertur colhgitur.DISPVtata:Difcuffa amp;fupputata.didtur enim difputa. aratio $ eius fumafttpuramaputupui/ appellauerut.PLVS ipfus debet:Scilicet miles. IN MAgnis do.
-ocr page 292-tibus incômoditâtesî fie enim cóquerituf fenex apud Menadram fup uxore diuitcimc mifcru g creobula duxi amp;nbsp;taléta decé:tacere uolo noftem mali eófdam plunnii:qué CeciJms imitatus; qui lapit de me dilcei qui qfi ad hollis captus libere feruio egomet uiuo mortuus iter uiuos:ihde ferme qrelIâ:Titinuius quoç .^^*4»rupit ue9£ maximis dotibus deliniti ultro ét uxoribus ancillantur.
WIMiVMlubeter : Huc ufq? Euclio ex occulto obferuaratloquétem megadoR.SI MItidiorfisuro ^L* Re exornaueris amp;nbsp;aliquanto cultior fias.PRO RE nitorem:Scilicet fieri uel habere addecet aefi di-
xiffetquifq;,p fna facultate Icex-colere:amp; ornare debet. ORIVN-di fient: Vnde orti lintamp; origine traxerut: dicimus oriûdos ducen tes origine.OPlNIOne.Vulgi.f. cxtimatione:qdpleruq, aliquem pecunia abûdare autumet qui mi nus habet.Q^VlD tu te folus;N' mufitabat tacitusnóabf^ metu, qâmegadorus quid piam dethe-fauro pfenfilTet. E SENAtu:Viro mm fenu cógregatio amp;nbsp;códlium fenatus dicitur:amp; eft quarter amp;nbsp;Iegt; cundæmd fenatus ti. dicimus mo re uetcic; ut tumultus ti. Salu.Sc-nati decretum eft;ficut ille cenfue rat.Teren.quoeg quid tumulti di^ xerit.GERYOnaceo. Geryon in Hifpania rex diftus eft tricorpor que cum ab eo armera Hercules fuftuliftet ét bello fuperauit. fed hoc fabulofum eft.ut Strabo meminit in tertio qui cû Geryonis métionem fecilTet poftremo fub-dit.quibus ex rebus fabula de Ge ryonis armétis cófiftam eé cóie-fturas fadut.Diftus aut ê trigemi nus fiue triformis, eo q» eiuldem animi tres fuere fratres difti Geryones qui pari cócordia gubernabat. SENlS.Pro fex alludit ad fabula no ad hiftoriâ.nam cû tri
Sed eccutn Affinem ante ædestquid agitur euclio.'â ^EucEoT'M egadOru s.
Imium lubenter audiui fermonem tuum;
Me»An audiuiftiÃu.ufq; a principio omnia»
Me.Tamen e meo quidem animo
Aliquanto facias redtius.
Si nitidior fis nuptiis filix.
Pro re nitorem 06 gloriam pro copia.
Qui habent meminerint fefe unde oriundi fient, Eu.Neqj pol megadore mihi:neqjcuiq pauperi Opinione melius res ftrudta eft domi, MeJmmoeftide dii faciant ut fiet
Plus plufqj fofpitent quod nunc habes Eu.Illud mihi uerbum non placet quod nunc habes, Tam hic fcit me habere q egomefanus fecit palam.
Me,Quid tute folus e fenatu feuocas.'â
Eu.Pol ego te ut accufem merito meditabar,Me.quid dt' Eu.Quid fit me rogasrqui mihi omnis angulos Furumimpleuifii in xdibus mifero mihi
Qui mihi intromififii in xdibus quingentos coquos Cum fenis manibus genere geryonaceo. Quos fi argus feruet:qui oculeus totus fuit. Quem quondam ioni iuno cuftodem addidit, Is nunqferuet:prxterea tibicinam
corpor diceref. triahébat capita fex maiis.toridécç pedes.QVOs fi argus.Nota fabula e apud Oui Quæ mihi interbibere fola fi uino fcateat
iuuencam conueria eftaloue.Iu-
none fupueniéte.qua lupiter rogatus funonem donauit.Cui luno Argum cuftodé appofuitzhucphibti « cetum oculis exceluiffe.quoje odo amp;nbsp;nonaginta uigilaret.duo tm dormiret amp;nbsp;quietem caperetificn-W' tulit Ouidius Centum luminibus cinftum caput argus hébat.Inde fuis ilicibus capiebat bina quiete er» ra fenubât atep in datione manebât.ponitur ramé argus 4) hoïe prudente amp;nbsp;fingtila quæ^ pfpidéte.CV' STOdem addiditddeft îfeftum amp;nbsp;inimicum appolùit.Vir.Nec Teucris addita luno ufq habent: addiÃf inimica.Interptatur Seruius. lONI.Secûdû declinatione ueteré dixit ut Io Ionis calipfo calipfonis tnO' pri Diomedis amp;nbsp;Quintiliani fiiîa.hæcnoîa reftius græca îflexiôe,pnûciari debét. ut lo lus.Dido diduslt;^ lipfo calipfus ficuti lo iiif^ forores dixit Ouid. amp;nbsp;noie dido.i. Didoné. Virg.Vtédû eft more latino quO' nfq i decor patiatuf.cum autabfit more græca potius.utipfe refert Quint.CORINthienfem fonte amp;pF reneû.Fontem dicit acrocorinthi.de quo Pli.fic fcribit Corinthus antea ephyra difta fexagenis aby^o« littore ftadiis e fuma fua arce q uocatur acrocorinthus i qua fons é pyrene diuerfi duo mariapfpedâs inde Strabo Acrocorîthus mons eft pelloponeffi excelfus iter duo maria fitus ægeû: uidelicet amp;nbsp;loniu fub ins radice in piano iftar menfie loco iacet oppidû corinthus uertex ipfe acrocorinthi Veneris faewhaW ædiculâ : ifra uerticé pyrene fonte aqs hand efflueres habete exteriplpicuas ad imû potuit^ fuauiffi®*â
-ocr page 293-CAPTIVI
TVM OBSOnium autemtCum quadam uillipenfione legendum quodnó fuffîceret quod mififfet. CV RlOfam beftiâ:Macrâ.f.amp; qfi curis cófefta:declarat nihilominus quid fit agnus curio: dicitur cura q? coi urat inde curiofus Vatroni qui cura præter modum. uritur.PELLVcet:Vaide lucetmam ueteres r in 1 mt ait Prifcianus mutabât.LATERna:Difta q in ea ignis latitet.HOCC^VOD habeo: Thefaurum.f. quem fecum deferebat.COLOniam:Locum amp;nbsp;ienfus efthic quidem omnino ftudet a me aurumfurtipere:amp;,pgt; pterea locum mutaie:coloniam dicimus a colendo amp;nbsp;differt a munidpio.nam ex ciuitate eft colonia præ parata municipia quae aliundeue niebant in ciuitate. FIDES noui*
Tum obfoniutn autem.Me.pol uelleoni fat eft Etiam agnum mifuEu.quo quidem agno fat fcio Magis curiofam nufq ullam efle beftiam» Me.Volo ex te ego fcire qui fit agnus curio. Eu.Quioffa atq? pellis totus elbita cura macet. Quin exta infpicere in fole etiam uiuo licet. Ita is pellucet quafi laterna punica.
Me.Cedudum illum ego conduxi. Eu.tü tu idéoptumûé Loces efferendum: nam iam credo mortuus eft. Me. Potare ego tecumhodie euclio uolo.
Eu.Nonpotem ego quidem hercle.Me.At ego iuffero Cadum unum uini ueterisameafferrier.
E.U.Nolo hercletnam mihi bibere decretum aquam eft. Me.Ego te hodie reddam madidumfi uiuo probe. Tibi an decretum eft bibere aquâÃu.fcio qua ré agat Vtme deponatuino earn affectat uiam.
Poft hoc quod habeo ut commutet coloniam. Ego id cauebo : nam alicubi abftrudam foris» Ego faxo 86 operam ÃCuinum perdiderit fimul. Me.Ego rufiquidme uis eo lauatum ut facruficem. Lu. Aedepolnæ tu aula multos inimicos habes. Atq] iftuc aurum quo dtibi concreditum eft. Nunc hoc mihi fadum eft optumummt te auferam Aulain fideiphanumubi abftrudamprobe: Eides nouiftime:óóego teïcaue fis tibi Netu in me mutaffis nomentfi hoc concreduo«
fti:Adfidem apoftiophatï cuius templo erat aulam locaturus.NE IMMVtaffis nomen.Ideft ne mi. hi infidelis fias:amp; pro fide fraus di caris.
â -OC EST SERVI fadnus Strophylus non ftroby.. us : alter enim lyconidis erat:alter megadori fetuus is in^ ftrophylus miffus ab hero lyconi de fuerat exploraturus quid fieret de euclionis filia quam præfenfe. rat nuptum dari auunculo mega. doro:ïducit ergo Plautus catum amp;nbsp;folertem hominem fetuum eu ins quale effe debeat iftitutû ofte dit.lN HERVMmatura:Hoc eft quæ ad herum pertineat omnia ftudio Sc diligentia peragat fuit met omnino poft habitis nego. dis.QVASI pueri.Ita adiuuadi funtamâtes ne in amoribus pror fus procumbant:ut pueri qui pri. mum nare incipiüt:quibus uel ta bula uel quippiamaliud fubindu dtur ut in fummo enatent neue mergantur in undis. SCIRPEA iatis:Qjia: fit e fdrpo: quæ leuis . eft inner fpedes: nafciturin lods palluftribusdeue Sc proceriê ex quo tegetes fiût.Teré.nodû ï fdr po qris.Q_VI; Pro q uel qui,put.
4
£11' iV«â r»$â
lbo adte fretus tundes fiducia. ^^Jtrophylus.
^'^ZTâOe eft ferui facinus frugi facere qdego perfequor m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;emoræ moleftiæc^ Ãperiü herile habeat fibi.
.â/1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui hero ex fententia feruire fetuus poftulat.
Inherum matura in fe fera condecet capeffere.
Sin dormitet ita dormitet feruû fefe ut cogitet.
Nam qui amanti hero feruituté feruitiquafi ego feruio Si hetù uidetfuperare amoté hoc ferui efte officiü reor. Retinere ad faluté non eum quo incumbat eo {pellere. Quafi pueri qui nare difeunt feirpea inducitur ratis
fii
VT QVOD non udinHoc eft ut uel tacete hero feruustarnen friat lüdeatpdpiat quid ipfc uclit. CITIS quadngis:CeIeri cuifu folerti opera adhibita quadrigæ iió nió in fpacio celeri equorum iereba'tur;fed di' ca meta arte:quadâ celeritate^ defledebâtur.Cuius rei meminit Horatius.Metaq; feruidis euitatarotis. Papinius quocg fledere fi poffer circum cópédia metæ.Itidem Perfius aut metæ q mollis flexus:curfus aut huiufmodi circa metas quo pafto fieret oftédit Sophocles.ABSTInebit bubulazldeft fcutica quæ excorio fieret bubulo.IN SPLENdoré cópedes;Qiiod fit ex affiduo pedum attritumam cum magis atteruntipld
defotmt magis.
MODO cauc: Eucho qlaborent minus,facilius ut nent:amp; moneant manus* 1 cu depofuiffet aulam 1 fi-
^.Adei téplo deaipià m obre- bodem modo lemum ratem elle amanti hero æquuceieo.
icû depofuiffet aulam îfi-A^ei téplo deâ iplà m obte-ftaturzut fibi creditu depofitû fer-
«et.CONGIAIé fideliam eft fide lia lamium uas ad ufus plurios ut docet Nonius:cógialem dixit cp congiü caperetqdquidé mefura eft.FACIAM:Sacrificabo.Virgi. Cum fadauitula ,p frugibus ipfe uenito;amp; luue. ,p populo fadens qtum laufella bibebat.
ON TEmcre eft: Nó fine ^3' QVOD cornos: Rete q de coruo ac comice diftalunt in afinaria:auis eft au fpicatiffima cum uifa fit a dextra ctocitare.fed modo a finiftra futu rû portédebat malu. RADEbat: Scalpebat.ARTEM facere ludi-cram:Hoc é in peflore fubfalutaf amp;nbsp;fe cómouere præ metu:ludicra luforia uilia amp;nbsp;ludo digna dieuf. SED EGO ceffo currere: Deinde fe (pripit in templum.
AS lumbrice:Dum î phaiiû fenex redit ut fuû Lreuifat aurû:fbrte îcidit in ftroph^lum que appellat lûbricû uermé nerfantemin rimis terra: amp;nbsp;dicitur lubricus quafi lubricus cum mergit î terra: fupfidé.ERE PSIfti:Proprie repere dicunt animalia pedibus caretia:ut uermes ferpetes q ob hoc reptilia dicûf.
Vttolleret ne peflum eat: tanquam
Imperium herile edifcatiut quod non os uelittoculi fciant* Quodiubeat: citis quadrigis citius Operet perfequi. Qui ea curabit: abftinebit cenfeo næ bubula* Nec fua opera reddet nuq in fplendorem compedes* Nunc herus meus amat filiam huius euclionis pauperis: Eam hero nunc renûciatûeft nuptu huic megadoro dan* Js fpeculatu huc mifit me : ut que fierent: fieret particeps: Nune fine omni fufpitione in ara hic allidam facta.
KEuclio fenex.Strophilus feruus.
modo caue qcq îdicaffis aurü meüecifhefides tI Non metuo ne qfqîueniat ita ^be î latebris fitûb . \AedepoI næ illic pulchra pdâ agat fiqs illaÃuenerit Aulam onuffà auri: uerü id te quæfo ut prohibelfis rides. Nune lauabo:ut rem diuinam faciam : ne affinem morere Quin ubi accerfat me: mea extemplo filiam ducat domu. Vide fides etiaatqj etiam nunc falua ut aulaabs te aufera. T uæ fidei concredidiaurutin tuo luco amp;phano mdefitu. Str * Di fmortales qdego hunc homine facinus audio log. Seaulam onuffam auri abftrufifïè hic itus in phano ridd. Caue tu illi fidelis:quæfo potius fueris q mihi. Atqj hic pater eft ut ego opinor huius herus quam amat. Ibo hinc intro : perferuptabor fanum fi inueniam ufpiam: Aurum dum hic eft occupatus . fed fi repperero o fides Mulfi congialem plenam faciam tibi fideliam* Id adeo tibi faciam : uerum ego mihi bibam ubi id fecero*
On temereeqcoruos carat mihi nue ab leua mau Semel radebat pedibâ terra: 06 uoce crocitabat fua Continuo meum cor coepit artem facere ludicra Atqjin^^usemicare : fed ego ceflo currere clio^trophylus.
Oras lumbrice qui fùb terra erepfifti modo
Qui mdnufq comparebas:nuc quu edpares peris Ego
AVLVLARIA
PRAESTIGIAtorQuod aciem peeftringat oculoç^. QVOD TIBI abftuleras: Noluit mihi dicere fed tibi ne ille arbitraretur quicq il lie repetiti quod fuum effet uel fi placet dicas ibi. CA-VILLAM ; Cauillationem amp;nbsp;contentionem; cauillam dixit Feftus cauillationem amp;nbsp;irrifioiicm. LARu£E;Ma li darmóes: de quibus amp;nbsp;de laribus amp;nbsp;mâibus fafta mentio eft. Q_VIA non perdo: Subaudi te. SCrutari:Scru tor amp;nbsp;fcruto dicit;nam pau lo infra perfetutaui dixit amp;nbsp;ita legit Nonius. NON di-co:Non enim audebatquic q de thefauro opferte. ILLE nunc intus turbat;Vtaptià fime offendit fatuitatem fenis: qui dum interrogat an alius cum eo fit: mox fufpi-tione raptus hunc relinquit ut illi quaeritet. SOCIENNO : Nomen innouauit a focio.
Ego ædepol te præftigiator miferis iam accipiam mo dis» Str.Ã^æ te mala crux agitat?qd tibi mecüécómertii {ènex? Quid me afflictas? qd me raptas?qua me caufa uerberas? Eu,Verberabiliffime etiam rogitas non fur fed trifur» (rogitasÆ Str.Qmd tibi fubripuiÃu.redde hue fis.Str.qd uis red da? Eu» Str.Nihil equidé tibi abftuli.Eu.at illud qd tibi abftulerafcedo» Str.Ecquid ais? Eu.quid agâ?auferre no potes.Str.qduis tibi? Eu»Pone hoc fis.aufer cauilammon ego nunc nugas ago. Str.Quid ego ponam quin tu eloquere quicquid éfuo nomine? Nô herdeequidé qcq fumpfi nec tetigi. Eu. ortende hue manus Str.Hem tibi ortendi:eccas.Eu uideo age ortende etiam tertiam Str.Laruæ hunc atq^ intemperiæiinfaniæqj agitant fenem Fads ne inuriam mihi an nó?Eu.fateor quia no pdo:maximam Atqj id quoq? iam fiet nifi fatere.Str. quid fatear tibi? Eu.Quid abrtulirti hïc?Str.di me perdat fi ego tui qdq abrtuli» Ni ue adeo abrtuliffe uellem.Eu.agcdü excute dû pallium» Str.Tuo arbitratu.Eu.ne ïter tunicas habeas.Str.téta qualubet» Eu. Vah fcelertus q benigne ut ne abrtuliffe intellegam» Noui ficophantias » age rurfumortende hue Dextra.Str.hé. Eu.nüc leuâ ortede.Str.qum equidé abas ^fero Eu.UferuUrimitto reddehuc»Str,qdreddä?Eu.ah nugas agis Certe hés»Str.habeo ego.quidhéo?Eu»non dico:audire expetis» Ãdmeum quicquid habes redde. Str» infanis.perferutatus es Tuo arbitratumetÿ tui me quicq inuenirti penes Eu.Mane:mane:quis illice? quis hic intus alter erat tecii fimul? Perii hercleiille nuncintus turbati hunc fi amittoihic abierit Poftremo iamhunc perfcrutaui.hic nihil habet:abi quo lubet» Jupiter te diqj perdant.Str.haud male agit gratias»
Eu.Ibo hinc introlate^ illi fodenno tuo iam interrtringam gula» Fugi hic ab oculis?abin hic an nó?Str.abeo»Eu.caue fi te uidea» ^Ttrophilus»
Ortuum ego me mauelimleto malo ua non ego illi dem hodie infidias fem à hic ia non audebitaurü abrtrudere» Credo referet iam fecum: amp;nbsp;mutabitlocum At at foris crepuitifenex eccu aurü effert foras Tantifper hic ego adianu^ conceffero» (nEuebo» Strophilus» ei cenfebam maximam multo fidem Effe:eafubleuit os mihi penuffume» Nifubueniffet coruus:periffem mifer» Nimis herde ego illum coruum ad me ueniatuelim
quot;W^y It)EI cenfeba : Nec fidei nec ipfi quoq; fatis fidit auarus fe-nex;propterea aulae fuae me liorem quaeritat loeu.OS SVBLEVIT:Irrifit pro ridi culo habuit: eft proprie fub lire os luto inficere tradum a genere ludi qffo dormien tibus ora pinguntut . PE-NVSSVME: Maxime ue-hementiffime.
ALIQVID boni dicätNownda fenis auaritia qui cum coiuo aliquidfe daturum boni poiheerewnnon dem led dicam dixit.NAM quo dedittarn diu gâ perdium:Pio perditum: fenfus é ita cornum fibi aurum reddidiffe ut erat perditummam ex ipfius corui crocitatu commonefactus theiaurum pene amilfum reçu perauit.AVLVS lucus:A facrificiorü luce lucum diâum uolûtper antiphiafim:diuus Hieronymus Quin tilianuflt;5.SILVANI;Siluarum dei:filuanos:faunos;fatyros:taiiq iemideos amp;nbsp;terreftria numina coluitan tiquitas : Ouidius funt mihi femidei funt ruftica numina nymphas Et faunifatyri^ amp;nbsp;monticolae fnuani
quos quoniam coelinódü dignamur honore quas de dimus certe terras habitare linamus. CREbro falifto: Crebris denfif^ falicibus.
quot;quot;WX! tibi:Cu refeiffet jd â yconides qua ama lt;nbsp;bat puellam : ea nuptui megadoro dari matre hortatur ut nuptias inferas reddat. IVXTA mccutlux-ta meam fententiam ficin afmaria haciube petereatq; orare mecum.i.me.RESE-CRO:Eftrefecrare religio ne abfoluef Feifus: utiq; cu reus populum comitiis ora iierat per deos ut eo periem lo liberaretur : iubebat ma-giftratus eum refecrare. PERII mea nutrix:Acci mat puella eucliois filia cui tempus parturiendi aduene rat hac diximus grauidam fartam a lyconide amp;nbsp;a fe di lertam.IVNO lucina tuam fidem : Scilicet obfecro imploro inuoco : amp;nbsp;dirta eft a inuadoluno eademc]^ lucina fiue g? partum in lucem ^dat uel tp oculis præfit amp;nbsp;luci: ideo a iuuando amp;nbsp;luce luno lucina dirta ut fentit Varro.Ouid.a martis luco. INIVriu : Q^d noiure fiat. VBI de capite meo.SVNT comitia: Perlde dixilfet ubi de uita amp;nbsp;morte mea deliberandum fit.
CI diuitiis:Surripu erat fenis aula Stro phylus:multa ,ppte-rea lætitia geftit fupbit^ : pici fût quos græci gryphas uocat:qdnipedes dicufbel uæ amp;nbsp;uifu amp;nbsp;forma terribi-les:corpore leonino; roftro alis pedibus aqlæ fût î hyp- -boreis montibus in feythia
Qui indicium fecit:ut ego iUi aliquid boni
Dicammam quo dedit tandiuiquam perdium:
Nunc hoc ubiabfhrudamteogito folum locum: Siluani lucus extra murum eft aulus
Crebro falidlo oppletus : ibi fumam locum:
Certum eft fyluano potius eredam q fidei: Fuge:fuge:dii me faluom amp;nbsp;feruatum uolunt.
Str-Ia ego illuc percurramtatqj infeendä aliquam in arborem: Indeq; obfemabo aurumubi abftrudat fenex. Quaquam hie manere me herus fefe iufferat
Certum eft malam rem potius quæram cum lucro»
Ixi tibi materduxta rem mecum tenes Super euclionis filiam:nunc te obfecro Fac mentionem cum auonculo mater mea«
Refecroq^ mater quod dudumobfecraueram.
Et iftuc confido fratre me impetraftêre
Et caufa iufta eft fiquidem ita eft ut prædicas: Te earn compreffifle uinulentum uirginem« Ly«Ego ne ut te aduorfum mentiar mater mea.'â Pu*Perii mea nutrix:obfecro tetuterius dolet, luno lucina tuam fidem.Ly.hem mater mea«
Eu.f hac intro mecum gnate mi ad fratrem meum Vt iftuc quod me oras efficiamttibi impetratu ab eo auferam* LyJam fequor te mater:fed feruum meum Strophylum miror ubi fit:quem ego meiufteram Illic opperiri « num ego mecum cogito« Sed mihi dat operam:me illi irafei iniurium eft« Ibo intro:ubi de capite meo funt comitia«
^^StrophylUS.
diuitiis qui aureos montis colunt ^Ego folus fupero.nam iftos reges exteros
ubi gemas ibide nafeetes obleruarc dicunadnerfos eos populi pugnat arimafpi gemafqj illis auferuhlut q de gryphis ut de arpiis auibufq; ftimphalidibus fabulofnm autumét;Ve9 ^poponius mella ad hiftonam referre uidef his uerbis:deinde eft regio ditis admodû foli inhabitabilis tn:quia grypplii fcænü amp;nbsp;ptinax feriarum
-ocr page 297-AVLVLARIA
Memorare nolo hominum mendicabula Ego fum ille rex philippus:o lepidum diem» Nam ut dudum hinc abii:multo illucadueni prior Multoq? prius me collocaui in arborem* Indeqj expedtabam aurum ubi abftrudebat fenex Vbi ille abiit*ego me deorfum duco de arbore* Exfodio aulam auri plenam inde ex co loco
Video recipere fe fenemaUe me non uidet
Nam ego modo declinauipaulum me extra uiam
At at eccumipfunuibo ut hoc condam domum* ^/Euclio fenex,Lyconides adolefcens* Eni;interii:ocadi:quo curramdquo nunc curram^ ene tene quemfquis^nefcio nihil uideotcæcus eo*atq?
fertarum genus aurii terta penitus egeftû mire amant mirecj cuftodiut : amp;nbsp;funt in fefti atringentibusthominu primi fût fcythæ:fcytharûlt;g quis fmguli oculi effedicù^ tut anmafpætPlinius quocg in fcythia gryphas auritos uocat adûcitate roftri quos retur nihilomius fabulofos pici ergo q aureos montes: colunt ego folus fuperomo tada locutio eft ut i amphi* tryone atq; in Alinaria mo nuimus antecedes ipfum.f. pofitum in eo cafn quo tela tiuum.REX philippus:Qui fuit Alexandri patet cui ma ximæ opes erant licetfut de
Equidem quo earn:aut ubi fimtaut qui fim equeo cum aio certu mueftigare.obfecro uos ego mihi auxilio Oro obteftor fitis:04 hominem demonftretis qui eâ abftulerit: Qui uefhtu ôC creta ocultant fefeiatqj fedent quafi fint frugi* Quid ais tuftibi credere certûeftmâ eé bonü:amp; uoltu cognofco. Quid eftrquidndetisrnoui omnesifcio fures effe hic cóplurcs* Hem nemo habet horumioccidifti.dic igif quis habetrnefcis. Heu me miferü miferûtperii male perditus : peffme ornatus eo Tm gemiti amp;nbsp;mali moleftiæ hic dies mihi obtulit famé ÃC pau/ Perditiffmus ego fum omnium in lerrat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(periem
eo refert trogus pompcius) inter quottidianas rapinas femper uideretur inops.
y ~''^£RII interii : Cum âquot;^p ^rediiffet fenex in fil-uani lucum : aulam
Nam quid mihi opus eft uitrnqui tantum auri Perdidi quod cuftodiui fedulo egomet me fraudaui. Ammumqj meum:geniumqj meummunc eotalii laetificantur Meo malo 66 damno*pati nequeo* fy*Qiunihö hic ante ædis noftras eiulans : coqueritquot; moerensÆ Atq ^ hic qdéeuclio eft:utopinor*oppido ego interii: palam res* Seit peperiffe iam ut ego opinor filii fuâmec mihi certum eft* Quid agâfabeâ an maneifan adeätan fugiitqd agi ædepol ne Eudio fenex*Lyconides adolefcens, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fcio*
â q â Vis hic loquitur.''Ey.ego fum*Eu.immo ego fummifcr mifer pdit'^:cui tâta mala mÅftitudoqj obtigit,(tuü LAïo bono es,E*q' âobfecro padto eé poffüdL* qaiftuc facius q Sollicitat aïum id ego fed 04 fateor*Eu,quid ego ex te audio.'â Ly,Id quoduerum eft*Eu.quid ego emerui adulefcens malid Quamobrem ut faceres meq? meofqj perditum ires liberosÆ Ey,Deus mihi impulfor fuit*is me ad iUäillexit,Eu*quo mo.'â Ly,Fateor me peccauiffe;amp;4 me culpam commeritum fdo* Id adeo te oratum aduenio:ut animo æquo ignofcas mihi* Eu*Curidaufus facere:utid quodnon tuum effet tangeres*
furreptam inuenit clamat: uociferaf;futit: hanit quécg obuium percunftatur:quid agat nefcius.Q_VI VEftitu amp;nbsp;creta occultant fefe : Eos dicit qui magiftratum peti turi candidi prodibant fuE fragia populi depofcentes: ueftitu amp;nbsp;creta 4 )ueftitu ere tato.i.candido fic Martialis cretatam praetor cum uellet mittere mappa:Perfius quo q ; cretatam dixit ambitione ad eos alludens qui ueftecâ didain campum martium defeendebât dignitatuum amp;nbsp;magiftratuum petitores: luuenalis quoq jpofuit ere-tatu bone.i.candida qiloui boues candidi maftarétur.
hic loquit : Ly-^collides obuius fa-
''\*^;^ftus Eudioni : fatef ultro quod peregerat faci-nusdlle uero nefeius cp filia uiciaffetiaulâ fibi furripuif-fe autumat ficcg aliqdiu in-uicem fruftrantur. DEVS impulfor. Vel cupidiné nel bacchu dicitmâ uinolentus uirginem comprefferat.
f ilii
-ocr page 298-NAM IU aellcut nó fieret: Quod tarnen minime uide tue eÃe uemm : libere enim dicutur afliones noftræ ut feite argumentatur Seneca in libro de moribus inquis ens omne peccatum actio eft:aftio enim omnis tam honefta qdnhonefta uolun taria eftergo uoluntarium eftomne peccatum:tolle ex eufationé nemo peccatin^ uitus fed aji aftio fit uolun-taria queriturab Ari ftote-le in magnis æthicisufta tamen philofophis relinquamus . NERVO : Laqueo. CVM iliac in te oratióe:Te ipm.f.acculândo. CAVfifi-conContedo . NIS1 refers: Figura apofiopefismam ex-trinfecus aliquid tub intelli gas oportet qd'fenfum iu-uet:mens enim turbata uer bum reliquit : ita Virgilius iam coelum terracg meo fi ne numine uenti mifcere amp;nbsp;tantas audetis tollere moles : quos ego : fubaudi puniam. DICAM:Accufatio-nem querellam. SVRRL PVJ ego tuum : Nunc pau-latim fermonis error dere-gitur.DE ALia rc:Nunc eH cataftrophe.OClOfezQiiie te placide.INDlPIfces:Có-parabis:ell indipifci aflequi amp;nbsp;indipifco pront indipi-fcorin ufu é ut pleraq ; alia. EXCIPIes:Exculâbis defen des . ID VOLO NOfeere: Ideft fcire te.
Ly«Qwd uis fieriffadlu tn illu d fieri infedlum non poteft» Deos credo uoluiflema m ueHent non fieret frio« Eu.At ego deos credo uoIuiHe utapud te mem neruo enecem Ly.Neiftuc dixi.Eu. quid tibi ergo meam meinuito tactio eft«'' LyâQuia uim mtio atqjamoris feci.Eu.homo audariffime. Cum iftac m te oratione huc ad me adire aufin impudens.'â Nam fi iftuc ius eft ut tu iftuc excufare poffies Luce clara deripiamus aurum matronis palam: Poft id fi prenfi fimus exeufemus ebrios Nos fecifie amoris caufamimis uileft uinum atqjamor. Si ebrio atqjamanti impune facere quod lubeat licet. Ly«Quin tibi ultro fupplicatum aduenio ob ftultitiam meant» Eu. Non mihi homines placent : qui qh malefecerunt purgant Tuillam fabas non tuam eflemon attaftam oportuit. Ly.Ergo quia fum tangere aufus haud caufificor quin eam Ego habeam poriffimum.Eu.tun habeas me inuito meam/ Ly.Haud te inuito poftulo:fed meam effe oportere arbitror« Quin tu eam inuenies inq meam illam efle oportet euclio« Eu. Nifi refers.Ly.qd tibi ergo refera/Eu.qdâ fubrupuiftitneu Ia quidem ad praetorem hercle te rapiam.amp; tibi fenbam dicani» Ly.Subripui ego tuum/un/aut qd eft/Eu.ita te amabit Jupitet» Vttu nefcis.Ly.nifi quidem tu mihi quid quaeras dixeris« Eu. Aulam auri inquam te repofco q tu confeffus mihi Te abftulifte.Ly.neqj ædepol dixi neqj feri.Eu.negas. Ly.Pemego.immo neq» ego aurummeqjiftaec aula qua: fiet Scio.nec noui.Eu.illam ex fyluani luco quam abftuleras cedo I refer dimidiam tecum potius partem diuidam« Tametfi fur mihi es:moleftus non ero fun:refer.
Ly.Sanus tu non es:qui furem me uoces.ego te euclio De alia re refriuifle cenfui:quod ad me attinet.
Magna eft res quam ego tecum ociofe fi ocium eft: cupio loqui. Eu.Dic bona fide tu id aurum non fubnpuiftirLy.bona non. Eu.Iftuc quoqjbonaratqj id fries quod abftulerit.
Neqj feis q abftulerit mihiindicabis.Ly.faaä.Eu.neqj partem» Tibi ab eo cui eft indipifeestneq? furem excipies. Ly.Ita.Eu.id fi fallis.Ly. tü me faciat qdquot; uolt magnus lupiter. Eu.Sat habeo:age nunc loqre quid uis. Ly. fi me nouifti minus Genere quo fim gnatus.hic mihi eft megadorus auonculus Meus fuit pater anrimachus.ego uocor lyconides. Mater eft eunomia.Eu.noui genus.nunc quid uis/Ly.id uolo Nofcere.filiam ex te tu habes.Eu.immo ec illam domi.
Ly. lam tu defpondifti opinor meo auonculo.Eu.oém ré tenes Lfcollides
-ocr page 299-AVLVLARTA
Ly.Is me nunc renundare repudium iufTit tibi; Eu.Repudium rebus paratis:atqj exornatis nuptiisÆ Vt illum di immortales omnes:quantum eftperdiunt Quem propter hodie auri tantum perdidi infelix mifer. Ly.Bono aio es:amp; bene dicemunc quæ res tibi amp;nbsp;gnatæ tuas Bene feliciterqj uortatata di faxintanquito* Eu.Ita di faciant.Ly.amp; mihi ita di faciant.audi nunc iam. Qui homo culpam admifit in fe:nullus eft tam parui precii Quin pudeat:quin purget fefemunc te obteftor eudio. Vtquod ego erga te imprudens peccaui aut gnatam tuam Vt mihi ignofcasieamqj uxorem mihi des utleges iubeant. Ego me iniuriam filia: feciffe fateor tuas Cereris uigiliis per uinum atqjimpulfu adolefcentiae* Eu.Hei mihi quod facinus ex te ego audio.Ly.curre in uias Quern ego auom fecitiam ut elfes filix nuptiis.
Nam tua gnata peperit decumo menfe poft.numetum cape«
Intro exquire fit ne ita ut ego prædico.Eo.perii oppido lu mihi ad malum malas res plurima: fe adglutinant« lbo intro ut quid huius rei fit fdam.Lydam te fequor«* Use propemodum iam effe in uado falutis res uidetur. Nunc feruum effe ubi dicam meumftrophylummon reperio Nifi ét hic opperiar tame paulifp: poftea intro hunc fubfequar« Nunc interim fpaciumei dabo exquirendi. E^eum fadfum exgnatæ pediffequa nutrice an uera nouit« Strophylus.Lyconides.
CVRRE ni nias : Nam res omnibus paid erat.IN VA^ do:In tranfitu: uadari enirn dicimrcp uadari amp;nbsp;pertran fui poteft:é proprie fundus uel maris nel fluminis fiue lacus aut alterius aquae pet quem pedibus itur.
IMMoitales: Stro jd â phyâIus amp;nbsp;Lyconiz Ãdes in hac feena co. mÅdiæ finem faciunt quia iperfeâa fabula eftmec funt admittéda carmîa quæ citz cunfenmtur ueluti plauti z na ad fupplementum fabuz læ : propterea extra plautiz nam decuriam manere ea inflimus ne ordinentpom us interturbent q impleat. EAMPSE:Ed ipam.NON quod pueri clamitant in fa ba fe reperiffe: Vermé forte in faba uedantem uel ex fa ba nafcétem quem midam uocant ut Autor theophraz ftus eft in quarto de planta rum caulismel forte illud tâ git quod uulgo fabulatur 1 faba.f.reperiri quafdam uez
1 immortales quibus amp;nbsp;quantis me donatis gaudiis, auro onuftâ habeo.qs mee diuitiorÆ
luti animulas quæ defuiiz dorum efle opinatur; nam ob id quidem faba putatur ad mortuos pertinere ;quæ parétado affumebatur ufus fabarum prohibitus e a pyz thagora: eo q »fenfus hebcz tes faciat amp;nbsp;fomnia inducat uiridiqj in pixide ærea faba feruata uertitur ï fanguiné: unde fertur pythagoram ip fum maluine iii latrones in
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nunc magis qfqeho cui dii fmtpp.tn^
L.Certo.n.ego uoce hicloquetis mo me audifuifus fum (meu^ Str.He^ ne ego afpicio meu^Ly.uideo ego nue ftrophylti feruü Str.Ipfus e.Ly.haudaliudé.Str.côgrediar.Ly.côtollâ gradu Credo ego illii utiuffi eampfe anu adilfe hui' ânutrice uirginis: Str. Quin ego illi inuenilfe dico hanc praedam atq ? eloquar. Igitur orabo ut manu me mittatubo atq^ eloquar. Repen.Ly.quid repenftifS tr.non quod pueri clamitant In faba fe repenfte.Ly.iam ne autem ut foies delufisÆ Str.Here mancieloquaruam aufculta: Ly.Age ergo loquere.Str.reppeh hodie here diuitias nimias. Ly.Vbi nam^Str.quadrilibrem inquam aulam auri plenam Ly.Quo d ego factus audio ex te.Str.euclioi huic feni fubripui. Ly.Vbi idaumfStr.in arca apud me: nücuolo me emitti mau.
ddere qper faba: fegetem tranfire ; fabam quoq; anu mal efle dicebant ; q coda fanguinis humorem ex fe emitteret; Varro fcribit illa flame dialem no uefci quo niam in flore eius litteras lugubres repiatur id quod etiam Feftus fentit:licet An lus gelius Anftoxcni fretus fenteiitia de faba cótra feiu tiat pythagora«^ eam inter legnmia approbafle dicat.
IN ARGVMENTVM CAPTIVORVM,
IOS habebat duos ætolus dius egio î quom natu maior Philopolemus alter uocatur pægnius huc quadrimum feruus ftalagmus furripit cuidaq Theodoromedipolyplufio fugiens uendidit in aulide: hic empto feruo fi lium donat philocratem eiufdem ætatis puerumtpægnioqj inditur nomen Tyndarustcuqjaulidenfes bellarentur cum ætolis captus in pugna eft altet egionis filius dicT;us Philopolemus uenditufqj cuidam Menarco medicotcuqj fors uices redderet: capti pariter funt ex aulidenfibus iidem Philocrates amp;nbsp;Tyndarus:egio ut fuum redimeret captum filium mercatur ex præda hos captiuos duos : a quibus nome fibiafd uit comoedia:hoc padto nefcius emit quadnmu iam furreptu filium: ifqjfuo patri igna/ rus feruitutem feruit:ambo hi conueniunt ut fuum commutent habitum amp;nbsp;nomina:di/ caturqj Philocrates Tyndarus:amp; Tyndarus Philocrates:uerum quaeres egio redimere ex aulide Philopolemum filium illuc mittit Philocratem pro Tyndaro : nefcius eius quem confixerunt doli:cuqj per Ariftophontem aulidenfem captum refeiuiflet confictam fal Iaciam:tyndaruqj pro Philocrate relictum domi: illum compeditu feruat in lapidicinis: euqj miferis agit modisuntenm ex aulide redit Philopolemus eu Philocrate:fecuqj ducut ftalagmu fugitiuiiferuü:cuius cofeffione nofeitur tyndaru captiuuefTe egionis filium«
^WAPTVS î pugna: â c | Ex primis uerficu B Ilorii clemens ut î cæteris fit nofd£ nomé comÅdiæ capteiuei pro capriui eimaeg dipthon gus græca pro.i.pduda po fita eft . EGIONIS filius : Philopolemus:Q_VADRI mum:Pægniû. SERVOS: Stalagmus. COMMERca tur alios:Scilicet philocraté amp;nbsp;ipm pægniûiqcf dedarat magis ; emit amilTum filiû. ET INIBI ; Ideftinter iftos emptos de pda:alias imbip fic amp;nbsp;mox ponit.CVM fuo domino : Philocratema illi dono datus fuerat a patre. VT AMITTAtur: Ad redi. medu.f.pbilopolemum.IP SVS pledit: Scilicet filius a pre egióeqa fepPhilocra. te gelTerat.IS reduxit captu amp;nbsp;fugitiuu: Videlicet philo crates fecu auexit amp;nbsp;Philo, polemû amp;nbsp;ftalagmu fetuu. INDICIO:Cófeffióe. ALI
LyÃgo ne te emittam manu fcelerum cumulatiflïme?
Str*Abi here:fcio quam rem géras:
Lepide hercle animum tuum tentaui : ia ut eriperes apparabas Quid faceres fi repenfTem^Ly.non potes probafle nugas* I redde aurum.Str»reddam ego aumcLy.reddeinquam.
Vthuic reddatur.Str.ah unde.'â
Ly.Quod mo fallus es eé f arca.Str.foleo hercle ego garrire nu/
Ita loquor.Ly.at fein quomodo.Str.uel hercle eneca:
Nunquam hinc feres a me. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imperfedia fabula»
IfCaptiai duo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Argumentum
Aptus eft in pugna egionis filius» Alium quadrimum fugiens feruus uendidit
Tantum ftudens ut natum recuperet: Et inibi emit olim amiffum filium»
Is fuo cum domino uefte uerfa ac nomine
Vt amittatur fecit:ipfus pledtitur.
Et is reduxit captum amp;nbsp;fugitiuum fimul Inditio cuius alium agnofcit filium.
^rOs quos uidetis ftare hic captiuos duos. â u 1llli qui ftant:hiftant ambo:non fedent.
^V os uos mihi teftes me uerum loqui:
VM filium: Pægnium noîa turn Tyndaru quern infei. . us pater iufferat compedi, diftineri., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Hu I OS Q Vf uidetis ftare captiuos duos:ram didos.f.Philocratem amp;nbsp;Tyndarumtquos emerat 'ALZ ex hoftium manubiis ut horum commutatione filius captus Philopolemus redimeretur. ^^^^
-ocr page 301-CAPTIVI
5y^^y5â^^^®^'*nilt;J«-0 qui alter captiuoram erat. PATRI humfcetPhilocratis ' alterius captiui-NEz GAT ille ultimus:Q^ui iii fine theatri uerba recitatoris nó percipiebat. HISTRIOnem cogis medicarier: Nam ftando impedimento erat hiftrionibus qui nequibantperibnatum cum decoro peragere:amp;.ppterca mendicari,i.impeditos uagari cogebant: uel cum non rede fedffent exploit mendicabant quod nóÅque placet.ME NON rupturus:Vt.f.ex clamore amp;nbsp;noce fublata rumpatur inteftina: VOS Q^VJ poteftis ope ueftm cenferier ; Applaudit ditioribus amp;nbsp;potentioribus qui fuifmet cenferi opibus poffent: nam aut cenlé bantur per capita amp;nbsp;dicebantur ca SenexainbirhaWmtemnpahnin.nal -Pr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pâ'^ ^â quot;'^ââ ^quot;â^ â«âo a»tp«uo
acre cenierentur : aut cenfebantur
Sedis quo pacto fermât fuo fibi patri:
Sem huic fuerunt filii nati duo:
Alterum quadrimum puerum feruus fubrupuit« Eumqjhinc profugiens uendiditin aulide Patri huiufce:iam hoc tenetisfoptumum eft Negathercle ille ultimusraccedito.
Si non ubi fedeas locus eft:eft ubi ambules» Quando hiflrionem cogis mendicarier Ego me tua caufa ne erres non rupturus fum Vos qui poteftis ope ueftra cenferier Accipite reliquomtalieno uti nihil moror» Fugitiuus ille ut dixeram ante huius patri Itonio quem profugiens dominumabftulerat uendidit» Hicpoftquam hunc emit dedit eum huic gnato fuo Peculiarem:quia quafi una ætas erat» Hicnunc domi feruit fuo patri:nec fcit pater
Eftuero di nos:quafi pilas homines habent: Nationem haberis quo modo unum amiferit« Poftquam belligerant xtoli cum aulidis Vtfit in bello capitur alter filius, l'''ledicus menarcus emit ibidem in aulide Coepit captiuos commercari hic alios» Si quem reperirepoftet cum quo mutet fuum» illum captiuom:hunc fuumeffe nefcit qui domift»
ære a cenforibus cum diuites eént fecundum quam cenfionem tribu ta pedebant: unde ceiifus nûmus: uel poteftis ope ueftra cenferier: hoc eft ,ppter opes eftis in extima-tione amp;nbsp;precio : nam céferi pro eo quandoi^ capitur quod eft in precio amp;nbsp;extimatione haberi in qua fignificatione locutus eft de uirtu te Seneca uirtus inquies fuper ifta confiftit:fuo ære cenfetuc . FVGI-tiuus ille: Repetit rurfus quæ dixc rat fafta digrelfione.HVIC gnato fuo:Philocrati.PECVliarem;Prcgt; prium amp;nbsp;adipfius obfequium.DI NOS quafi pilas homines habet: Oftendit fortunæ mutabilitatem: nam huc at^ illuciaftantur horni nes prout fortunæ flatus fufflaue-rit:fcite igitur luuenalis nos fie ia-dari dicit quoties uoluit fortuna îocari:huc quo9 tendit illud hora tii fortuna fcæuo læta negotio : amp;nbsp;luduminfolétem ludere pertinax tranfmutat incertos honores nue mihi nunc alii benigna.AETOLI cum aulidis;De ætolis plura Strabo inquiens ex ephori fententia ætolorum gentem nunq alienae ditioni fuiffe fubieftamapopula-tionecp inuiolatam permanflffe 4) pter locorum afpeiitatem amp;nbsp;reru bellicaru peritiam in ætoUa nunc præcipua urbs naupados:auhs eft in euboico fmu portus: ora quide lapidofa:huc graeci cóiurati in tro ianos conuenerant nó ante reuer-furos q troia caperef: id quod uir-giliana dido lua querella teftatur:
Summoqj genere captum æquitcm alium. Nihil precio parfit filio dum parceret. Reconciliare ut facilius poftet domum. Emit hofce de prxda:ambos de quæftonbus
non ego cum danais troianam ex ddete gentem aulide iuraui . DE Q_VAESToribus:Difti fuut quæ ftotes publicæ pecuniæ quæfito-lesiqui amp;nbsp;maleficiis inquirendis præefle folebant amp;nbsp;quafi a quæftionibus exercédis quæftores dici Varro uult:uerba fuut pomponii de origine iuris delude cum ærratium populi audius eé cÅpiffenut effent qui illis præelfent:conftituti fuut quæftores qui pecuniæ confetuandæ præeffent difti ab eo quodiuquirédæ amp;nbsp;conferuaudæ pecuniæ caufa creati eraut:amp; quia diximus de capite cuius romani iuiufffi populi nó erat lege permiffumcófulibus lus dicere:,ppterea quæftores cólbtuebatur a populo qui capitalibus rebus præ centzhi appellabat qftorcs patricidii quop:ét meminit lex duodeci tabular amp;nbsp;métio hita eft iaphitnoe.
-ocr page 302-HOMVNCVLI : Quod no lint plane hoi« fed a leditndine mentis rationed quod eft propriu hois ab errantes . Quid aut fit hó luculentilïîrae defcripfit apuleius;cuius uerba ut onini fuut ueritate ueriora fub texui:hoïes inquit fuut röné caUctes: oratióe pollétes: ïmortalibus animis;moribundis mébrisïbiuns » obnoxiis corporibus:dilïinîilibus moribusifinlihbus erroribus:peruicaci audacia:pertinaci ipe:caffo labo re:fortuna caducaifigillatim niortales:uidffimfufficienda proie mutabiles:uolucri tépore:tarda fapienti^ citata niorte:querula uita.NONpertraftate fadaddeft non oibus obuia amp;nbsp;uulgata.INlQ_VOMST;Pio iniquû eft.i.nó cóuenitnó decet.
Hifce autem inter fefe confinxerunt dolum
Quo padto hic feruus fuum herum hinc amittat domin' Atqjinter fe commutant ueftem amp;nbsp;nomina*
Illic uocatur phylocrates:hic tyndarus»
Huius illic:hic illius:hodie fert imaginem.
Et hic hodie expediet hanc dodie fallaciam^ Et fuum herum faciet libertatis compotem. Eodemqjpadto fratrem feruabit fuum. Reducem«^ faciet liberum in patriam ad patrem« Imprudens.itidem amp;nbsp;fæpe iam in multis locis Plus infciens quid fecit:quam prudens boni: Sedinfcientes fua fibi fallacia
Ita compararunt amp;nbsp;confinxerunt dolum.
Itaq? hi commenti de fua fententia.
Vtin feruitute hic ad fuum maneat pattern.
Homunculi quanti funt quum recogitor' Hæc res agetur nobis.uobis fabula
Sed etiam eft paucis uos quod monitos uoluerim« Profedto expediet fabulæ huic operam dare Non pertradlate fadta eftmeqj item ut cæteræ: Neqj fpurcidiciinfunt uerfus immemorabiles. Hic neqjperiurus leno eftmec meretrix mala: Neqj miles gloriofusteflè ne uereamini Quia bellum stolis dixi cum aulidis.
Foris illic extra fcenam fient proelia Nam hoc pene iniquomft comico choragio
Proin fiquis pugnam expetat lites contrahat Valentiorem nadlus aduerfarium*
COMICO choragio coiiau de fubitótos agere tragoediätSenfus eft nó par uidetur ut de comoedia fiat ftatim tragÅdia.Nâ fi ea quip pc defcriberétur quæ ætoli geffif lent cum aulidis;hoc magis ad tra gÅdiam Ipedaret g ad comoedi* am j fed ut planior fiat inteUedus uerba fmgnla explicemus: eft cho ragium fcenarum inftnimentum ut indicat Feftus amp;nbsp;itidé donatus inquiens choragii eft adminiftra* tio ut opportune in profceniü: Vi druuius poftfcena porticus funt conftituendæ uti cum imbres re* pentini ludos interpellauerint: ha beat populus quo fe recipat ex theatro choragio^ laxamentum. Cicero adherénium aut aliquod fragile choragium gloriæ compa retur. Apuleius de afino aureo in quinto iam feralium nuptiarum miferrimæ uirgini choragiu ftrui tur ; de fubitontos pro de fubito totos pro tonfosmâ in comoediis tonfi ut quidam perhibent induce bantur:qui perfonatus agerét:po* teft hic locus alio modo legi : amp;nbsp;erit nihilominus idem fenfus ui* delicet per unius litteræ tantum detradionc: conari de fubito nos agere tragoediam uel fic : conari de fubitontos agere tragoediam: amp;nbsp;erit ordo pene iniquum eftubi des tontos agere tragoediam co* mico choragio hoc eft perfona* tus iam paratos ad aditandam co mÅdiam in tragoediam tranfiligt; te:amp;mifceri tragoediam comoe* diæ. DVELLATORES:Bellato* res:nam duellum bellum quod duabus partibus de uidfona cena nbsp;nbsp;jgj^jgg© faciam Ut pugnam infpedtet non bonam*
xit quia non minori induftria do Adeo ut fpedtare poftea omnis oderit.
mi q foris bellum geritur id quod Abeo« ualete indices iuftifumi Cicero teftatur: parui funt faden* Poj^jbelliqj duellatores optimi, da arma fons mfi fit cofiliu domi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
ImidJ^
-ocr page 303-CAPTIVI
^^ WENTVS nomâC^uk hæc fabula uidef fada ad bonos moresd ea^fena magisqiocofa trafla tut iccirco Plautus ne tabulæ icuentate afficiat tedio ipcdatorcstarnhciofc paralitû iducit:q ftatî à ^^^ricipio ioeû amp;nbsp;tifum appotteemâ nihil êîppetua comoedia quo exhilarefcat: nili bic unicus para fitus cuius luculêternatura ipfe deferibit.ppterea nó imerito iter comicos ei debet prius honos qjapte amp;nbsp;concine uniiqué^ fuis inducat moribus:qdiocolus lubanul^ amp;nbsp;in primis e]oqucs:coqueiit ergo paraffi tus fortunas fuas;multo.n.inquiés parafitos deteriores eé meretneibusaii ipfeqhq? in cóuiuiis ab amatos ribus iuocétur:parafiti nero oino
IfParafitus«
uentus nomen indidit fcorto mihi: Eo quia inuocatus foleo effe in conuiuio. Scio abfurde diétum hoc derifores dicere* At ego dico redtetnam feortum in conuiuio Sibi amatortalos quumiacit inuocat.
Eft ne inuocatum an nonfpIanifTume: Venam hercle uerum nos parafiti planius Quos nunquam quifquam neqjuocatmeqjinuocat Quafi mures femper edimus alienum cibum* Vbi res prolate funt quum rus homines eunt. Simulprolatæ res funt nofths dentibus. Quafi quum caletur cocleæ in oculto latent. Suo fibi fucco uiuont:ros fi non cadit.
Inoculto miferi uidtitant fucco fuo: Dumruri rurant homines : quas liguriant« Prolatis rebus parafiti uenatici canes
^ Sumus.quando rure redierunt moloffici. OdioCcitj: amp;nbsp;multum mcomodeftici Ethic quidem hercle nifi qui colaphos perpeti
Quod mihi ne eueniat nonnullum periculum eft. Nam poftquam meus rex eft potitus hoftium.â Ita nunc belligerant ætoli cum aulidis.
Namætolia hæc eft:illic eft captus in aulide. Philopolemus huius egionis filius: Senis qui hic habitat: quæ ædes lamentariæ Mihi funt:quas quotiéfcunq^ confpicio : fleo: Nune hic occepit quæftum hune filii gratia. Inhoneftum:^ maxime alienum ingenio fuo« Homines captiuos commercatur:fi queat Aliquem inuenire fuum quicum mutet filium. Nunc ad eum pergam: fed aperitur hoftium Vnde faturitate fæpe ego exii ebrius.
ncgligantur nec^ uocentur a quo pia.NOMEN fcorto: Na cfunés parafitus ut fcortum.i.ueluti pelli cula ab oibus fnbigitur.C^VASf cu caletur.Cómoda utit cóparagt; tione:cochleæ.n.rore cû nutriäf: calore aduétâte fe itra refla qitafi intra fe domicilium recipiunt: co chleæ q amp;nbsp;cochlcta amp;nbsp;limares di-cuntur.LIGVriant:Dcguftct fuo fucco divitma deficiéte dbomatu ra agit in feipfam:a lingo fit lin-gurio amp;nbsp;pcócifioné ligurio.VE-NAtici moloffici. Dicut molofli canes a regione moloffa epiri ubi funt fortes amp;nbsp;optimi, unde Virg. Acrem moloffum dixit. Seneca quoqj in tragoediis;Teneat acres lora moloffos.Didt ergo dii homines q parafitos alunt forte ruri uerfantur:parafiti uti canes uena-tici fibi qmdt cibum:cum aut illi c rure in urbem rediere funt mo-loffi effefti pingues.f.amp; faginati: notada p conteptum appellatio moloffid amp;nbsp;incomodcffici.NISI qui colaphos:Cömemorat incö-moda quæ decet parafitû pati nili uelit mendicaffe. PORTam tri geminæPerhâc fratres trigemini horarii cum curiariis pariter trige minis certaturi exierunt lingulati ccrramie:didfet hoftiéfis quia p eam itur ad hoftiam.MEVS rex: Philopolemus apud que diuerla batur amp;nbsp;paralitica exerccbat.EST potitus hoftiu:Notdda locutio e: ,p faftus efthoftiu pda uel illo po tlti futhoftes. AETOIiahæceft: Tanqin ea nó in urbe Romaadi taref comaedia:fupra merio fafta eft de xtolis:puincia e inter grae-dam amp;nbsp;epiru.IN AVLIde: Et de ea quotj meminimus:fuit agarne noniæ gtaioru^ claflis in troiam côiutantiû ftario.LAMENtariæ: Flebiles. Q_VAEftum îhoneftû: Quia coeperat homines mercari. Q_VI GVM;Cum quo.
Jf ^i^VÃRTE animû: lubet lorario ut quos emerat ca JLâ t^Zîùios feruet: hi erantfægt; pe didi Philocrates amp;nbsp;tyndarus;a Ioris lorarii didi fût q, loris cæde rent uel Ioris uindrent. SINGV* larias:Ideft fingulis luasmam uin fli prius erant eadem fimul cathe na.POST ILLAM: Lego potius poftilla ut fit uerbum unu quod antiquum é:ut teftatur Donatus in Terétium:nos dicimus poftea. NON VIDERE:Pro nó uideris ita.f.fétire amp;nbsp;uelle ut loqris: nam cum ipfe non habeam ut me a fer uitute uédicemmis ne ut aufugia na hic quoqj lorarius feruus erat. SI DEDEris:Scilicet te in pedes. VT IMPEtret : Q^uod.f.filium a feruitute redimat: nam fibi bene euenturum putabat. ANTIquis: nobilibus amp;nbsp;prædaris: antiquare tarnen pofitum pro oblitérare.Li uius omnium return caufa uobis antiquandas cenfeo iftas rogatio nes. TRANC^VIllauit: Hilarem amp;nbsp;placidû fecit:ut decebat patre. NE FLE:Verba potius fuut fenis q parafiri: itidem uidebis in ple-x nfq; locis huius fcenæ fuo loco inter locutores difpofitos amp;nbsp;in fuas decurias redados : nó enim funt fingula obelifco fignanda.
^^Fgio fenex.Ergafilus parafitus.Loran'us.
'quot;TJ âi^uorte animum fcis tu iftos captiuos duos Heri quos emi de præda de quæftonbus.
. ___indito cathenas fingulanas Iftas maiores quibus funtuindli demito Sinito ambulare fi foris fi intus uolent. Sed uti adferuentur magna diligentia, Liber captiuus auis fere confimilis eft. Semel fugiendi fi data eft occafio. Satis eft nunquam poft illam pofTis prenderet Omnes profeófo liberi libentius Sumustquam feruimus, Lo.non uidere ita tu quidem Si non eft quod dem:me ne uis dem ipfe in pedes' Se.Si dederisierit extemplo mihi quod dem tibi, Lo,Auis me fere confimilem faciam utprædixifti, Se.Ita ut dicismam fi faxis te in caueam dabo, Sed fatis uerborum eft.cura quæ iuffitatqj abi. Pa.Quod quidem ego nimis quam cupio ut impetret, Nam ni illum recipiat : nihil eft quo me recipiam. Nulla eft fpes iuuentutis: fefe omnis amant: file demum antiquis eft adulefcens monbus Cuius nunquam uoltum tranquillauit gratus Condigne pater eft eius moratus monbust Se.Ego ibo ad fratremtad alios captiuos meos. Vifam ne nodte hac quippiam turbauerint. Indeme continuo recipiam rurfum domum. Pa.Aegre eft mihi hunc facere quæftum carcerarium Propter fui gnati miferiam miferum fenem. Sed fi ullo padlo ille huc condliari poteft Vel carnificinam hunc facere poflum perpeti. Se.Quis hic loquiturrPa. ego qui tuo maerore maceror Macefco.confenefco t amp;nbsp;tabefco mifer.
Oflatatqj pellis ut mifer macritudine, Neqj unquam quicq meiuuat: quod edo domi Fons aliquantulum etiam quod gufto id beat, Se.Ergafile faIue.Er,di te bene ament egio, Se.Nefle.Pa.ego ne illum Aeam^ego nenon defleam Talem adolefcentem^Se.femper fenfi filio Meo te effe amicum: Suillum intellexi tibi.
Tum demqjomnes noftra intelligimus bona Quum quæ m poteftate habuimustea amifimus. Edendi
-ocr page 305-a/
CAPTIVI
EDENDI exercitustConuentus fodalmm amp;nbsp;cceiiammapputos inteWgiftfic quo^ icmiflhm imperare exercitum iiitellige omiffa comuuia iftaurare.FVGITANThancprouinciam:Vt.f.parent fodalibus coii-Uiuia.PISTOrieiifium:Hic nimis lepide non nullos populos paralitus commemorat non tam ad oppida a quibus denominantur refpicienl qad cibaria uidelicet panes;placentas:turdos: ficedulas : quibus militie bus (ut ipfe aitjopus eft ad aciem conuiuiorum ftmendamzpilces quoeç marinos milites appellauit. Op pida aut nota a quibus populos denominauit non eft ut prætermittamusduntndep piftorienlès a piftoiia duitate qua Ptolemaeus pôit iter mediteraneas thufdæ ciuitates:é
EnEgo poftquam gnatus tuus potitus efthoftium Expertus quanti fuerit nunc defidero.
Se . Alienus quum cius incommodum tam ægre feras Quid me patrem par facereft cui ille eft unicus.
^Alienus ego alienus illeiPa.ah egio Nunquamiftuc dixismeque animuminduxis tuum: Tibi ille unicus eft:mihi etiam unico magis unicus, Se.Laudo malum quum amici tuum ducis malum. Nunchabe bonum animum.Pa.heu,Se.huic illud dolet. Qwa nunc remiffus eft edendi exercitus: Pa.NuUumne interea nacTus qui poftet tibi: Remiftum quem dixti imperare exercitum.
Se.Quid credistfugitant omnes hanc prouinciam. Quod obtigerat,poftq captus philopolemus tuus. PaNon pol mirandum eft fugitare hanc prouinciam. Multis amp;nbsp;multigeneribus opuft tibi
Militibus:primo dum opus eft piftorenfibus Eorum funt aliquot genera piftorenfium. Opus paniceis eft:opus placentinis quoqj Opus turdetanis:opuft ficedulenfibus. lam maritumi omnes milites opus funt tibi. Se.Vtfæpe fumma ingenia in oculto latent. Hic qualis imperator nunc priuatus eft: Habe modo bonum animum:nam illu confido domum lallis diebus mereconciliafcere.
Nam eccum hic caprinum adulefcentem alium Prognatum genere fummo0ifummis diuitiis Hoc illum me mutare confido fore.
Pa,Ita didearqjforint.Se.fed num quo foras Vocatus ad cÅnam/Pa.nufquam quodIciam.
Sed quicdumid quxns^Se.quia mihi eft natalis dies Propterea te uocari ad coenam uolo.
Pa.Facete didtum.Se.fed fi pauxillum potes Contentus efle.Pa.næ per pauxillum modo Nam iftoc me afliduo uidu deledto domi.
Se,Agefis roga.Pa,emptum nifi quis meliorem adfert
eniirer Florétiâ amp;nbsp;Luca fita.PLA centini:Placetia romaoru coloia cui trebia torres galliæ cifalpiiia: ad fecmidu lapidé: qui ex apenio î padü fluit cæde xomanoru no bilis fcipiôe amp;nbsp;fempróio coiifnli bus.TVR.detanis:Hi populi funt hifpaniæ eius qua beticâaiûc granata iiocat. Strabo eius in tertio mentione facit inquiés regio ipa a flumine betica uocitatur:ab ico lis tutdetania.Incolæ nero ipi tur detani amp;nbsp;turduli appellatur: funt qui eofdé arbitratur eé funt q di-uerfos e quibus eft Polybius: qui turdetanis turdulos finitimos ad feptétrioné eé dicit:hoc auttépo re nulla leer eos apparet confinia: hi îterhifpaniæ populos fapiétia putantur excellere amp;nbsp;Irajs ftudiis utuntur:amp; memorada uolumina uetuftatis habét.FICEDVIéfibus Q_ui fint populi ficeduléfes nufq comperi:nec apd Strabone neqj Ptolemæü:necg Pliniû:tâtum lue ni a Plinio memorari ficoléfes po pulos i Italiæ regióe:apudc ^ Pto-lemæum ficum dici fiue ficum op pidu îter feardonâ amp;nbsp;falonas me-dinm:qnod lingua liburnica fibi-iiicum noianttat de neutro hotu Plautus autumo îtellexifle:fed ab eo potius nouatû uerbû fuiffe fice duléfes ficut amp;nbsp;paniceos iocofe p hos panes: p illos nero ficedulas intelliigi nolens: eft aut ficedula auis qficubus pafcitut amp;nbsp;unis: mi iucunde'Martia.in diftichis iquit Cü me ficus alat cum pafcar dul cibus unis cur potius nome non dedit uua mihi.EMPTVM nifi quistPoffunt eé uerba tâ parafiti q fenis:amp; eft idem fere fenilis: uel lege fumptuni nifi quis meliore adfert:fi fenis inuitat ille parafi -tum ad modicam amp;nbsp;frugalé cŠnam : fi modo fibi paratiorem amp;nbsp;meliorem paralitus nó inueniat. Si parafitile ucnturum pollicetur nili melior conditio offeratur.
-ocr page 306-Q_VäS1 FVNdum uendnmtVcrha fenis funtorno quiab ipfins ïftituto amp;nbsp;fmgali uiftu nóeft digreiTU' rusme cogaturfut plænfqj contingir opipare amp;nbsp;laute cóuiuando ab alienare fundum amp;nbsp;fubftantia ailfip re.TEMPORI:Scilicet uenias.AEMVlis:Legereni hem malis ,pmaxillis:OCIVM eft.Quia nihil eftqd edantJ MODO uenare lepore: Q^uia dixit libi ociu eemenationem hortaóITYMzFafdanam aué in qua Itps Terei filius conuerfus eft.NON MEus nidus:Ac dixiffet no ego propter nidum foleo multum labo ris impendcre:nt faciunt exteri in uenatióibus folrciti.SCRVPOfam;Difficilem a fciupis:qui afpetafaxa dicutur amp;nbsp;a tradu umbræ diftan
tia;unde fcmpnlofam re dicimus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mihüatqj amicis placeat conditio maws,
qnæ in fe afperi habet: ferupus.n. -i
Se^l^ali rundum uendam:meis me addicam legibus» Pa»Proh fundû uendisrSe.tu quidem haud fudu mihi
didus eftaSeruio lapillus brenis amp;nbsp;afper:qniprelfus pede (olicitu-diné creat.GVM CALceatis déti bus:rdeftmunitisne quoquo mo Ixdantutmam dixit non meus ui dus cômeat afperam uiam.SENx tis ncrâQ.nia dixit ille meus alpet nidus eft:lentis fpina eft: dida çp tada fentia6amp; nerba parafiti funt nó egionis.CVRATO xgrotos domi:Ex oleribus nag? decodis côfiduntut cnemata amp;nbsp;dpfteria quo nobili medicamine fuccUrrix tur inteftinis amp;nbsp;lenatnr ab onere corpus a capite ad pedes uf«^.
IMMORtales:SojafIo arius captiuos adolelcen res qui fuæ fortunæ uices lamentabantnr.LEVIOR labos: Sic Horatius dumm : fed lenius fit pacieutia:qnicquid corrigere é nefas.O^VID a nobis meniit:Id' eft caufa noftra timuit. OFFIdquot; Didum eft ab officiendo donato teftâte quo uerbo ufi funtnetcres offó.n.43 efficio ufurparûr.APAx GE: Abigeamoue huc uidelicet fermoné. INCIpiffe: Pro ïcipias.
Sed fi uenturus:tempori.Pa.æmuIis lam ocium eft.
Se^I modotuenare leporem:nunc itym tenes, Pe.Non meus fcrupofam uidus commeatuiam» Nunquam iftoc uinces me egio:ne poftules Cum calceatis dentibus ueniam tarnen
Se.Afper meus uicTus fane eft:Pa*fentis nerhxfitas Se.Terreftris cÅna efl.Pa.fus terreftris beftia eft. Se.MuItis olenbus.Pa.curato ægrotos domi.
Num quid uisrSemenias tempon.Pa.memorem mones» SeJbo intro atq jintus fubducam ratiunculam. Quantulum argenti mihi apud trapezitam fiet Ad fratrem quo ire dixeram:mox iero. (^/Eorarnis.Philocrates.T yndarus. Captiui»
I immortales iduoluerut uos hac ærumnâexeqm Decet id patianio aequo : fi id facietis leuior labos Domi fuiftis credo liberi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(0*^
Nune feruitus fi euenit.eiuos morigerari mos bonuit Eamqj amp;nbsp;herili imperio ingeniis uoftris leuem reddere. Indigna digna habenda funt herus quæ facit. Ca.ohohoh Lo.EiuIatioe haud opus é multa oculis multa mifera editis In re mala animo fi bono utare adiuuat. Ca.At nos pudet qa cum cathéis fumâ. Lo.at pigeat poftea Noftrum herum:fi uos eximat uinculis:
Aut folutos finatqj:quos argento emerit: Ca.Quid a nobis metuitrfcimus nos.
Noftrum officium quod eft fi folutos finat Lo.At fugam fingitis:fentio quam rem agitis.
Ca.Nos fugiamus.'âquo fugiamusfLo.m patria. Ca,apagc Haud nos deceat fugitiuos imitari.Lo.immo açdepol. , Si erit occafio haud dehortor.
Ca.Vnuexoraf uos finite nos. L.qdnä id éf Ca.ut fie hifee Arbitris atqjuobis nobis detis locum loquendi.
L.Fiat;abfcedite hic:nos cocedamus huc:fedbreue oratione Ph.Hc iftuccertu eraticdcedehuc.Lo.abite ab iftis. (icipiiTc Obnoxii
-ocr page 307-CAPTIVI
Ph.Obnoxü à bo uobis fumâ pp hac ré quû quolumâ nos Copia eft:ea facitis nos compotes:
Nearbitri didta noftra arbitrari queant
Neue permanet palam haec noftra falacia: Nam doli non doli funtni aftu colas. Sed malum maximum fi id palam prouenit; Nà fiherus mihi es tu : atqjego metuü eé feruû aflimulo, Taméuifo opufticauto é op'â: ut hoc fobrie fineqj arbitris Accurate hoc agaturtdode amp;nbsp;diligenter, Tanta incepta res eft:haud fomniculofe hoc Agendumeft,Tyn,ero ut me uoles efl'e,Phi.fpero: Nam tu nunc uides pro tuo caro capite Catum offerre meum caputuilitati
Tyn.Scio, Phi.atfcire memeto quado id qd uoles hébis, Nà fere maxima pars moré huc holes habet:qdâ fibi uolüt l^üid impetrantboni funttfed id ubiiâ penes fefe habent Exbonis peffimi amp;nbsp;fraudolentiflîmi Sunt:nunc ut mihi te uolo effe autumo^ Quod tibifuadeam:fuadeam meo patri.
OBNOXII ambotLóquitur phi» locratcs abf^ conttouetfia : ut ex fallu colligitur.COMPOtes;Di» cimus compotem amp;nbsp;impotem uo ti fcientiæ amp;nbsp;alterius cuiuf^ rei:amp; idem eft compos fio.i.affequor: impos non affequor. SECEDE hucNunc alloquitur Tyiidarum. PERMANET:Paiultima produ da ab eo quod e manared.uulga re. COLAS:Exerceas. ASSIMV lo:Simulamus quae non funttnûc incipiunt fallaciam ftruere ut ab eatipephilocrates in patriam pro tyndaro maneat^ pro philocrate tyndarus.ASTV: Pro aftucia cuius origo : ut placet Fefto ex gragt; co oppido afti deducitur in quo qui uerfati aflidue fint cauti atq? acuti effe uideantur: aftorum gen tem fiipra bizantium fuiffe Autor eft Strabo i feptimo. VILITATI; Seruituti.SECVNdum:Iuxta pro pe.ANIMVM fuum: Q_uafi diui-nitus fit allatum cófilium.ORO
per precemddeft ago prccibusmo tauimus fupra orare pro agere di» xiffe neteres.
quot;TW AM EGO reuertar: Redi»
Nam fecundum patrem tu es pater proximus, yn,Audio,Phi.amp;^pterea fæpius te ut memineris môeo:
bat ad captiuos Egio ut XXipfis ftarS eorum amp;nbsp;con
Non ego herus tibi fed feruus fiimmûc obfecro te hoc und nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AKTIO»
NI;Ab eo quode quæro.PRAE»
'^omam nobis di immortales animu oltenderut fuum: SENTl: Numerata.
Vtqui hem me tibi fuiffe atqj effe nunc coferuum uelint: Quod ante hac pro iureiperitaba mó:nüc te oro p prece: Per fortunam incertam : Si per mei te erga bonitate patris: Perqj conferuitiumcommune: quodhoftica euenit manu Nemefecus honorehóeftes: qego te quuferuiebas mihi: Atq qui fueris:^ qui nunc fis meminiffe ut memineris, Ty.Scio qdeme te eé nûcôi te eé me,P,hem iftuc fi potes Memoriter meminiffeineft fpes nobis in hac afturia, ÃpEgo fenex,Philocrates,Tyndarus, Em ego reuertar intro fi exhis q uolo exquifiuero bi funt ifti quos ante aedis iuffi hue produci oras.'âP,ædepol tibi ne qftiói eémâ cautüïtelligo ;:cuftodiifq5 circummuniti fumus:
^g* Qu^ cauet ne dedpiaturtuix cauet quum etiarn cauet: Etiam quumcauiffe ratus elhfæpe is cautor captus eft, I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;An uero non iufta caufa eft:ut uos fernem fedulo,
Quos torn grandi firn mercatus præfenti pecunia?
g
-ocr page 308-FVAT:Pfo fit.SCITARI;Pi:o fdfatan nocrmerat.n.philoÅté p tîdaro . NVNCfeiicx ê ni tôftrina:Per quädä metaphoraloqfhoc loco Tyndariis nô at egio ut hnt mms emaculati codices amp;nbsp;uerbaipfa plane docent ex qbus nitidior amp;nbsp;cultiorfenfus didt fi ipe JoquafTyndarusmâ qa egio ad fe accerferat Philocra té qoïno faUer fené decreuerat:dicitnuc fenéipm eê ïtóftrina.i.fub Philocratis mau philocratéq; fefeac cïgere ut illu admutilet ^bc.i.fallaciis hoiem pimatppetiiocg loqt Tyndariis quoad lènex philocraté roget feruû an libew elle mauelit.NVNG cultrosattinenPro tenet fubaudiphilocrates eultros.f.tafonos amp;
nouaculâ. INVOLuere ini icef uoluit.Quafi ueftimeta collegerit amp;nbsp;fuffarcinauerit ut aflolet q uolut qppia expeditius agere. STRICtim ncfln trallatione pfeuerat: Na diuerfimode tófores ca pillos admutilat.VSQ^VE admutilabit. Vel ufq; diu; uel adeo fiue ad cutem ufep. QVANq nô multû ; Nûc Macia exordiffimulans fe feruû Tyndaie.THAlc:Pro thaleté q fuit e feptê fapiéti bus unusq codé tpe in græ cia uixerût:hic prius fuiffep bibet ut cóméorat laertius qui aftrologiæ fecreta rima tus fit:folis ac lunae defeâus pdixerit côuerfiôefqî aiofq; immortales feceritmûdûqj animatum amp;nbsp;dæmonibus plenum anni tempora illo rumlt; 5uiciflitudines prior inuenerit cuius illud cT cu forte interrogaretur qdect difficile; fe ipmnofce illud quoq; cu feifeitaref quo op tîe amp;duftiffime uîuercmus fiqîaliis rephendimus ipfi nô fadamus.VNDE exco^ quat feuu:Ex animalium.f. maxia piguedine ; nâ apud ueteres î pecoribus amp;nbsp;locis diuitiæ magis crât q in nûc rata pecunia q ab ipfispeco ribus nomé hét:feuû aialiû piguedine dicius fed maxime cornigeroj^.HORchû: iferos qa herco fepio quafi feptû dicas aia^. THESau-ro chry.cry.Hunc uerficulû declarat q fubfeqt q? .f.pp aureû thefauji :noméhmôi fit fortitus;é eni qdâiocofa fermonis lafciuia.SAMUS uafis: Fiftilibus amp;nbsp;terreis amp;nbsp;pp ea uilioribus.SEQ^uere hac me: Omiffo philocraté ad fe uocat Tyndas ratus philocratem.PHILÃCR A TES;Vocandi cafus.
Ph.Neq; pol tibi nos quia nos feruasæquum fhiltitiæ uertere Neqj te nobis fi abeamus hinc:fi Fuat occafio. Eg.Vtnoshie:itidem illicapuduos meus feruatut filius. Ph.Captus eftÃg.ita.Ph.non igitur nos foliignaui fumus: Eg,Secede huc:nam funt quae ex te folo fcitan uolo Quarum rerum te falfiloquum mihi effe nolo.Ph.non ero Quod fciam.fiquodnefeiui id nefeium tradam tibi. Tyn.Nunc fenex eftin tonftrina:nunc iam cultros attincta Naeid quideminuolucre iniicere uoluitueftem:ut ne inquinet Sed utrum ftridtim ne adtonfurum dicam effetan per pedine» Nefcio:uerumfi fi^igi eftufque admutilabit probe. EgâQj?^ ^^ feruus ne efle an liber mauelisfmemora mihi. Ph.Proximum quod fit bonum quodqja malo longifSnie Id uolo qqnon multum fuit molefta feruitus. Nec mihi fecus erat:q fieflem familiaris filius.â Eg. Euge pol thalem talento non emam milefium, Nam ad fapientiam huius nimius nugator fuit Vtfacete orationem ad feruitutem contulit: Quo de genere natuft illic philocrates.'âPh.polyplufio/ Quod genus illic eft unum polens atqjhonoratuflumumi EgâQuid ipE hic quo honore e illiefPh.fumo atqjab fumis UP Eg.Tà igitur ei quuin aliis tanta gratia eft ut praedicas* (®^ Qwd diuitiae.' âfunt ne optumae.' âPh.unde excoquat feud fenot ^g*QH^lt;^ P^^^^ ^^â^^ nefPh.uiuu quu inde abiimus liquimusi Nunc uiuat nec ne id orcum fcire oportet fcilicet. Eg.falua res efttphilofophaf quoqjiam non mendaxmoeH*j Quod erat ei nomenrPh.thefauro chryfonico cryfides. Eg.Videheet propter diuitias inditum id nomen quafi eft« PhJmmo aedepol propter auaritiam ipfius atqjaudacia Nam illi quidem theodoromedes fuit germano nomine;
Eg.Quid tu aisrtéax ne pater e eiusfP{i.ttntno aedepol pertfaX⢠Quin etiam ut magis nofcas genio fuo ubi quando facrufica^* Ad rem diuinam quibus eft opus famus uafis utitur. Ne ipfe genius furnpiatiproinde aliis ut credat uide Eg.Sequere hac me igitur:eadé ego ex hoc quae uolo exqfiuem» Philocrates hic fecit hominem frugiut facere oportuit* Nam ego ex hoc quo genere natus fdo fis:hic faffus eft mihi*
-ocr page 309-CAPTIVI
HIC FECITjldeftmecum egit. QVANDO: Pro poftq . MEAS op« æquabiles : Vtfeiheet ambo feruitutem feruiemus.PRAEftet: Melius eft . CLIENS : Q^uafi colens . IN PROcliui: In promptu.
Hæc tu eadem à confiteri ms tua re feceris
Quæ taméfoto fare me ex hoc.Tyn.fecit officiu hie fuu Quum eft tibiconfeftus quern uolui fedulo Meam nobilitatem occultare amp;nbsp;genus Sc diuitias meas« Egio nunc quando patriam amp;nbsp;libertatem perdidi: Non ego Iâftuc me potius quam te metuere æquum céfeo. Vis hoftilis cum iftoc fecit meas opes æquabiles« Memini quii dióto haud audebat : fadlo nûc lædat licet. Sed uidenffortuna humana fingit artate^ ut lubet. Mequi liber fueram feruom fecit:e fummo infimum. Qui imperare infueram:nunc alterius imperio obfequor: Equidem fi proinde utipfe fui imperator familiæ. Habeâ dnm non uerear:neiniufte aut grauiter mihi fpet: Egio hoc te monitum nifi forte ipfe non uis uolueram: EgXoqre audadter.Tyn. ta ego fui ante liber q gnatâ tuâ. Tam mihi q illi libertatem hoftilis eripuit manus. Tà ille apud nos feruit:quâ ego nunc hic apud te feruio « Eft profesto deus:qui quæ nos gerimus audited amp;nbsp;uidet. h uti tu me hic habueris proinde illum illic curauerit. Eme merenti bene profuerinmale merenti par erit. Quam tu filium tuumttam pater me meus defiderat. Eg. Memini ego iftoc:fed faterin eadéq hic fafus é mihii Ãyn.Ego patri meo efle fateor fummas diuitias domi. Meqjfummo genere gnatumtfed te obteftor egio. Netuum animum auariorem faxint diuitiæ meæ.
^^patri tamcnetfi unicus fum decere uideatur magis. Me faturum feruire apud te fumptu amp;nbsp;ueftitu tuo. Potius q illic ubi minime honeftûft mendicante uiuere. Ego uirtute deum amp;nbsp;maiorum noftrum diues fum fatis. Eg. Non ego oîno lucrum omne effe utile homini exiftîo. Scio ego multos iam lucrû luculentos homines reddidit. Eft etiam ubi ^fedto damnupræftet facere quam lucrû: Odi ego aurum:multa multis fæpe fuafit perperam. Nûc hoc animûaduortite:utea quæ fentio pariter fdatis. Filius meus illic apuduos feruit captus aulide. Eumfi reddis mihi præterea unum numum ne duis. Et te 6chunc amittam hincalio pado abire non potes. 1yn.Optimu:at£^æqffimû oras optumufqjhôinù es ho/ Sed is priuatam feruitutem feruit illic:an publica.' â(mo Eg.Pnuata medici menarchi.Tyn.pol hic qdchuiâécliés: Ta hoc qdc tibi in ^cliui.quam imber eft quando pluit. Eg. Facis hö ut redimatur.Tyn. faciam:fed te id oro egio.
-ocr page 310-DONICVM : Pro donee. EXTL JV1ATVM : quanto.f.piedo redi-inendum uelis. VBI:Pïo quando COLLVS ; Nos collum eminens pars corporis ; alias a Fefto collus genus tormenti dicitur e corioteft etiam colus qua mulieres nent: Seneca femate^ fua decreta colus: fed ibi pro parca deari.pro fato po nitur ineuitabili. COLLARIA: Ferreo uinculo. GRAVIDA: Re ferta:plena:abundans.
AE res bene uorfat : Ca-q Wptus dolis Egio mittit piri pro Tyndaio.
PRO rota^uafi ad quæcûq j ex.-pedienria paratum amp;nbsp;aptum.VT ADHVG locorum : Illudlocorû redundat fenfui:fed orationem là eit cultiorem.PRODIS: Profers oftendis polliceris.
Eu.Quid uis dû ab re ne qd ores faciXTy.aufcuka.tu fd' Ego me amitti donicum ille huc redierit non poftulo. (es. Veru te qfo ut aeftimatû hucmihi des que mittâ ad pand Vt is homo redimaturiIlic.Eg.immo aliû potius mifero Hinc ubi erunt indutiæalluc tuum qui conuematpatré; Quia tu quæ tu infleris mandata ita ut uelis proferat. Tyn. At nihil eft ignotu ad illum mitteretoperam Inferis, Hunc mitte ⦠hic omne tranfactum reddet fi illuc uenerit: Nec quenquam fidelioremineqj cui plus credat potes Mittere ad eum:nec qui magis fit feruus ex fententia Neqjadeo quoi fuum concredat filium hodie audacius« Ne uereare meo periclo.huius ego experiar fidem, fretus ingenio eiusiq me efle fcit erga fefe beninolum.' Eg.Mittam eqdéiftûæftimatû tua fide fi uis. Tyn. uolo* Quam ciriflime poteft tam hoc cedere ad fadlnm uolo. Eg.Nu quæ ca é.quin fi ille hue non redeatuiginri minas Mihi des p illof Tyn. optumeimo. Eg.foluite iftünücu Atq? utrunq?.Tyn.di tibi omnis omnia optata ferant. Quü me tanto honore honeflas:quûq? ex uinclis eximis: Hoc quidé haudmoleftunftiä quod collus collariacaret Quod bonis benefit beneficiû gfa ea grauida eft bonis: Eg.Nûc tu illû fi illo es miflurus dice.demôftra : pracipe: Quæ ad pfem uis nuciarituin uocé hue ad te^Tyn.uoca« Ip ^io.PhiIocrates.Tyndarns. â â¢
.~ nbsp;nbsp;Væ res bene uortat mihi meoqj filio:
A nbsp;BVobifqj:uolt te nouns herus operam dare
no ueteri domino:quod is nelit fideliter., Nam ego te æîlumatum huic dedi uiginri minis Hicautem te ait mittere hinc uelle ad patrem Meum ut illic redimat filinm:mutatio
Inter me atqj ilium ut noftris fiat filiis» Ph. Vtroqjuorfum redlumft ingenium meum Ad te atqjad iUum pro rota me uti licet: Vel ego hue nel illuc uortar:quo imperabitis» Eg.TUte tibi ea tuopte ingenio prodis plurimum Quum feruitutem ita fers ut ferri decet. Seqnere.en tibi hominem.Tyn.gratiam habeo tibi» Quum copiam iftam mihi amp;nbsp;poteftatem facis Vtego ad parentes hunc remittam nuncium. Qui me quid rerum agitem:amp; quid fieri uelim Patri meo ordineomnem rem illuc perferat.. Nune ita conuenitinter me atqj hunc tyndare,
Rebitâi:
-ocr page 311-CAPTIVI
Vtte æftiîïiatum in aulidem mittam ad pattern.
REBITAStRedeas.MAGIS non facium: Ordo non pofliim magis uelle perlequi faftû qut experiar opera.DESlDERAS:Melius de feras. ATQ_VE hunc inaentum inuenitVide ne legendum fit iuuc ni. VIATICVM: Q_uodcuq5 ad iter neceffarium:unde prouerbiû eft fuam cuicg artem pro uiatico effe :aliquando pro facultate ufur^ patum éa ueteribus amp;nbsp;pro aliquo apparatu . PRAEVORTI: Inprimis operam dari.
Si non rebitas huc ut uiginti minas
Dem pro te.Ph.retfteconuenilTe fentiolt;
Nam pater expediat aut me aut aliquem nuncium Qiu hinc ad fe ueniauTyn.ego animum aduortas uolo Quæ nunciare hinc te uolo in patriam ad patrem. Ph.Phylocrates utadhuc locorum feci faciam fedulo: Vtpotiflimum quod in rem redte conducat tuam. Id petam id perfequarqj corde amp;nbsp;animo:atqj uiribus. Ty.Facis ita ut te facereoportetmûc aium aduortas uolo. Omnium primumfalutem dicito matri Se patri. Etcognatis;6C quem alium beneuolentem urdens. Me hic ualere amp;nbsp;feruitutem feruire huic homini optumo. Qui me honeftiorem honore femper fecit amp;nbsp;facit. Ph.Iftuc non præcipias:factle memoria memini. Tyn.th. Nà quidé nifi quod cuftodé habeo liberü me elfe arbitror: Dicito patri quo padlo mihi cum hocconuenerit Dehuius filio.Ph. quæ memini mora mera ed monerier. Tyn.Vteu redimat:00 remittat hucnoftruamborü uicé. Pn.Méinero.Eg.at q primüpoterisuftuc in ré utriqft rna^ Ph.Nà tutu tu magis uidereiq ille fuü gnatü cupit, (xime: Eg.Meâ mihijfuâ cuiq? écarâ. P. nu qd alid uis phnuciari.'â Ty»Mehicualef:5ótu te audadler dicito tyndare fter nos Ingéio haud difcordabili.neq? te cömeruifte culpa: (fuiffe b^eqâ me aduorfatu tibibeneqj hero geffiffe morem. In tantis ærumnis tarnen neqj me unquam deferuifle te bîeq? fadlis:necÿ fide : rebus in dubiis egéis:hoc pf quädo Tindare ut fueris alatus erga fuum gnatum:atqjfe: (feiet Nunq erit tam auarus quin te gratus emittat manu. Etmea opera fi hinc redibo faciam ut faciat facilius. Narn tua opera amp;nbsp;comitate amp;nbsp;uirtute06 fapientia fedftiut redire liceat ad parentis denuo:
Quiiapudhuc confeffus es 06 genus amp;nbsp;diuitias meas. Quo padlo emifidie uinculis tuum he^ tua fapientia« Ph.Fed ego iftaut côméoras 66 te meiniffeid gratû é mihi: Merito tibi ea euenerunt a me : nam nunc philocrates Siego item memorem quae me erga multa feciftibene Nox diem adimat.nam fi feruus meus elfes nihilo fecius Mihi obfequiofus fep fuidi.Eg.diueftra fidéhominüïge Libcraletutlachrymas excudunt mihi : uideas corde (niû Amare inter fe quantis laudibus fuü he^ feruus Collaudauit.Ph.poliftic me haud centefmam partem
-ocr page 312-LaudatîquaÃlipfè meritus eft ut laudetur laudibus ^gâ^-^g® quumoptume feciftünuncadeftoccafio: Benefadia cumulare: ut erga hunc rem geras fideliter« Ph«Magis no fadtum polium uelle:quâ opa experiarpfe^ Id ut fcias louem fupremum teftem do egio Me infidelem nö futurum philocrari. £g« ^hus es homo» Ph.Nec me ficus unq ei fadlurü quicqua q memet mihiâ Tyn.Iftæc didla te experiri amp;nbsp;opera Si. fadlis uolo Etquod minus dixi quolui de te animuaduortas uoIo« Arqj horum uerborum caufa caueto mihi iratus fuas» Sed te quæfi cogitatoihmc te mea fide mitti domum Tea:ftimatum:amp; meâeÃe uitam hic p te pofitâ pignon» Ne tu me ignores,quû extéplo meo e côlpedtu abfcefièlri» Quum me firuom m firuitute pro te hic reliqueris« Tuqu te pro libero eÃe pignus deferas
Atqj des operam ^ me:uthuius reducem facias filium» Scito te mmis uiginrixftumatum mittler fac fidelis fis fideli: caue fidem fluxam geras: Nam pater fdo faciet quæ illum facere oportet omnia Serua tibiimperpetuu amicum me:atqjhucîuétum iueni Hxc per dexteram tuam te dextera retinens manu Obfecro infidelior mihi ne fiias q ego fum tibi« Tu hoc age:mihi herus nunc es:tu patronus:tu pater/ Tibi commendo fpes opefqjmeas« Phi. mandauiftifatis* Satin habes mandata quæ funtfadfa fi referodT.fatis« Ph.Et tua huc ornatus reueniam ex fintentiad Nuquid ahuddT.ut qprimupoflis redeas* Ph« res monfit Eg.Sequere me uiaticum ut dem a trepezita tibi« fade opa a prætore fumas fyngraphû,T«qué fyn^pi^^' E.Qué hic ferat ficuad le^óe) hic irehuic ut liceat domû Tu 1 tro abi/T.bn abuIato,Ph«bri uale« Eg« ædepol ré mea Conftabiliui quum illos emi de præda a quæftoribus: Expediui ex firuitute filium fi dis placet«i Ac etiam dubitaui hos homines emere an nö emeré diu* Seruate iftum fulris intus firuime quoquam pedem Efferat fine cuftode:ego apparebo domi«
Ad fratrem modo captiuos alios inuifb meos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, j
^JSER HOMO eft: Pro
I rurfus in fcena parais tus: Ut intereaiucunditate offidat fpedatores.
Eadem percontabor ecquis adolefcentem noueritd Sequere te utamittam e^iprimum præuorti uolo* (^fParafftus«
I^Ifirhöeq ipefibi quod edit qriuamp; id.ægre fiienit WX_C^ed ille eftmiferior: q amp;nbsp;ægre qrit:6C nihiliuenit*
Refident
-ocr page 313-CAPTÃVÃ
RESrdcnt:Odâttjr.ESVriales feriastldeo dixit:qma nihil îuenerat cfculcntum: fcriænâqj didæ funt a ui ftimis feriendis ud ut nônuUiphibent ab epulis ferendis.NIHILmorâtunNon magnifadunt negligunt. LACOnesiQ^uafi potentioresæft enï laconia gtædæ regio inclyta i qua nobilis urbs lacedtcmon oli ui' ris amp;nbsp;armis potes gens quoq? libera.IMI fubfdii uiros:Vel eos dicit qui î ultimis theatri federent ordini' busaiel potius parafitos qui à ultima pte thori î cÅnis federe côfueueruntmâ fubdit plagipatidas quod ui deturppnû parafitojziqui,ppter dbum plagas amp;nbsp;uexbera facile patiuntur.SlNE penuddeft ad nullam uti
lUe miferrimus é qutquueffe cupit:quod edat: no habet:
Nam herdehuic diei filiceat oculos effodiam, libens Ita malignitate onerauit omnes mortales mihi. Neqjieiuniofiorem:neqj magis effraótum fame Vidune cut minus ^cedat quicquid facere occeperit, haqj uenter gutturqj refident: efuriales ferias Licet parafiticæ arti maximam malam crucem. Itaiuuentus iam ridiculos inopefqj ab fefe fegregat. Nihil morantur iam lacones imi fubfelliiuiros Plagipatidas:quibus funt uerba fine penu amp;nbsp;pecunias Eos requirunt qui libenter quum ederint reddant domi: Ipfiobfonant quæ parafitorum ante erat prouincia. Ipfi de foro tam operto capite ad lenones eunt. Quam in tribu operto capite fontes condemnant reos: Neqj ridiculos tam terrunci faciunt, fefe omnes amant: Nam ut dudum hinc abii aeceffiad adolefcentesinforo. Saluete inq.quo imus una inqad prandium atqjilli tacent.
Neqj merident.ubi coenamusinquamfatqj illi abnuunt Dico unum ridiculum didum.de didis melioribus Quibus folebam meffruales epulas ante adipifrier« Nemo ridet:fciui extemplo rem de compado geri» Necanem quidem irritatam uoluit quifq imitarier: Saltem fi non arriderent dentes ut reftrfgerent. Abeo ab illis:poftquam uideo me ficludificarier. Pergo ad alios:uenio ad alios: deinde ad alios:una res Omnes compado rem agunttquafi in uelabro olearii Nunc redeo inde quum me ibi uideo ludificarier. Item alii parafiti fruftraobabulabant in foro.â Nuncbarbaricalege certumftius meum omneperfequi Qui concilium iniere quo nos uidu amp;nbsp;uita ^hibeant. His diem dicam,irrogabo muldam ut mihi cÅnas decern Meo arbitratu dent:quum cara annona fit:fic egero: Nunc ibo ad portum hinc:eft illic mihi unafpes cÅnatica. Si ea decoUabit.redibo hue ad feuernadcÅnam afperam*
litarem amp;nbsp;cómodum,piata. Dicitur hoc penum:ni:hic penus;hæc penus quartæ amp;nbsp;hoc penus ris tertiæ.locus ê iquo feruâtur quæ funtad ufuni: unde penuariû qcqd feruâtur î penu. TAMoper to capite ad lenóes euntqî tribu amp;c.Senfus é. Ita clam amp;nbsp;occulte fe modo iuuenes lecipe folitos ad lenones ut ab oibus cólpici poffint: na indices reos côdénaturi nó operto ftabât capite. Quin immo ab uniuerfo populo fpeftabäturzMordethoc di do nimis liccriofa amp;nbsp;î uere cûdâ iuuêtuté:q fpta oi UC' lecudia amp;nbsp;pudore lafciuiis opera dabat.TERrùddnqt Var.Terrûdus dirius é a tri bus unciis qd libella âualet quarta pstficuti qdräs affis: hoc idé Fe.amp; Tertûtius nu' niifmatis genus pui ualorif meminit Pli.l.xxxiii.MEN ftruales:A menfe: na ,p fuis îocofis didis nó tantii diei: fed mélis uiâii näcifcebaf. CANem irritata imitarier: Hoc é riderema ridétes dé' tes ontamus: qd fadt du it' ritaf canis. DE Compafto: Cócordi amp;nbsp;ucluti cópofito cófenfu . Dicïus.n.cópaftu cópofitu amp;nbsp;cóiüftü.IN VE labro : Velabrû locus erat î tirbe roma apudauétinum móté diftü q gt;eo ratibus ue herct quali ergo i nelabto olearii:q uel oleü uno uédi tatet pcio: uel uno mó mo lerét.IIlt;ROgabo:Impona jfliga.ANNOna: Non tin fruméti fed carniü amp;nbsp;aliaw quoq; re^ dicimus: Na aiv nona cariore î macello di' xit Ci.i li.de diuinatoc.DE COllabit:DeficietueI deci'
_ piern hac enim fignificatóe Ufos lui(Te ueteres autoreft Dionae.AD CÅnâ afpcrâ:Q^uae cratfut fupra memoratu eft)oleribus parata ucl potius qa egio dixerat eu parafitû ad cÅnâ uocaffet;alp meus uidus ézaHudit.n.ad uiäusparfim oiam.
g ÃÃ
-ocr page 314-VID eft funniuSiGa
Vidct fenex nimium iifamlTe fortunam re buTnurqitam mox fentiet fuiffe mimica. Q_VlSq ui* deur: Vtpars in frufta fecât figuratus eft ferino.RESTI tando : In moram detineiv do.EMINEBAM:Pedibus conftabâ.HIC exclamatiSi licet ariftophótes qui amp;nbsp;ipe captiuus erat apud egióem. ^^v VNC illud eft: Sibi ^1 ^jrætimet Tyndarus ^.^iutius uitare non peme quin ab Ariftophongt; te dignofcatur ; qui mox il-Ium arguet cogetq; tâdem fateri le effe tyndaru amp;nbsp;meritum philocratê.FVJSSE qeffeddeft potius petiiffe g uiuere.ASPELLAT:Amo^ neat amp;nbsp;procul pellat.MAN tcllum;Tegmen:eft proprie genus penulæ quam græci madyam dicût.FVCIS:Do lis fraudibus:eftenim fucus colorlêd trâflatiue pro frau de qua ueritas occultatur:!-de ofFuciæ falladæ: quo uo cabulo ufus eft Plautus î fe-quétibus comÅdiis. PRE-ftigiæ;Res fiftæ quæ uiden tur elfe amp;nbsp;non funt. HERI: Philocratis. COMMINI-fcar;confingam:
ilium : Secefîe-à IVât amp;nbsp;ferfubduxerat rnnfppAn Arifto-phontis tyndarus quid côfi lii capturus nefdus.OCCl-fa eft hæc res: Occidere amp;nbsp;!-terficere etiâ in animà tia ue teres pofuerunt:uide Noni.
yid éfuauius g bene ré gerer bono publico ficut ego fed uü emihofee homies.' âubi quifq uidét eût obuiä (hen tatulanturqj earn rem:ita me miferum refhtando* Retinendoqjlafium reddiderunt» Vix ex gratulando mifer iam eminebam* Tandern abii ad prætoremnbi uix requieuit Rogo fyngraphutdatquot; mihi illico de tyndaroîiUe abiit domunilt; Inde illico præuortor domum poftq id atrium eft* Eo protinus ad fratrem inde abii:mei ubi funt alii captiui Rogo:philocratem ex aulide ecquis omnium Nouentthic exclamat eum fibi effe fo dalem» Dico eum eflèapud methic extemplo orat:obfecratqj Eum fibi ut liceatuidereûuftî illico huc exolui»nûc tu feqte nie* Vt quod nae orauifti impe^»eû hominem ut conuenias»
41Tyndarus»
KVnc illud eft quu me fuiflè qeflè nemo maueliml ^üc fpes:opes auxiliaqj a mefegregâtrfpemûtqj me» HicÃlIe e dies : quu nulla uitæ meæ falus fpabilis émecu: Neqj exiliu exitio eft.neq:adeo fpes quæ mihi hue afpeUat^ Nec mendaciis fubdolis mihi ufq mantellum eft meis* Nec fycophantis:nec fucis ullum mantellum obuiam eft* Neqjprecatio perfidiis meismec malefactis fuga eft» Nec confidentiæ ufq hofpitium eft:nec diuerticulum dol^* Operta quae fuere aperta funtîpatent præftigiæ* Omnis res palam eftmeqj de hac re negocium eft Quin maleoccidam:oppetalt;^peftem:heri uicem meamq:* Perdiditqjme ariftophontes hic qui uenit modo intro* Is menouit:is fodalis philocrati amp;nbsp;cognatus eft Neqjiam falus feruare fiuoit me poteftmec copia eft. Nifi fi aliquam corde machinor aftutiam»
Quam malumfquid machinerrquideominifearfmaximas Nugas:ineptias incoepifle haereo»
^^^gio.Tyndarus» Ariftophontes: Colaphus* Vo illu nue homine^pnpuifle foras fe dica ex ædibus^ Tyn.NÃC enimuero occidi : euntad te hoftes tyndare» Quid loqr.' âqd fabulabor.' âqd negaborautqdUtebor^ Res omnis îicerto fita eft quid rebus confidam meis.'â (niihi Vtinam te di prius perderent q perifti e patria tua Anftophontes:qui ex parata re imparatam remoem facis: Occifa eft hæc res » nifi repio atrocem mihi aliquam aftutiam* Eg.Sequere hem tibi hominem adiatqj adloquere*
Tyndanu
-ocr page 315-CAPTIVI
Tyn.Quis eft homo the hominum mifehor.'â
An.Quid iftuc eft quod meos te died fugitare oculos tyndaref f^o^j ignoto me afpernari ⦠quafi me nunq nouens.'â Equidem tam Turn feruus q tu:00 fi ego domi liber fui Tuufqjapuero feruitutem feruiuifti in aulide.
Eg^Aedepol minime miror is fi te fugitat:aut oculos tuos, Autfiteodit qui iftum appeUes tyndarum ^ philocrate» TymEgio hic homo rabiofus habitus eftinaulide. Ne tu quod illic fabuletur auris immittas tuas, l^am iftic haftis infedlatus cft domi matrem amp;nbsp;patrem: Etillic ifti qui fputatur morbus interdum uenit, Ptoin tu ab iftoc ^cul recedas, Eg,ultro iftuamc,Ar,ain uerbe/ Me rabiofu atqjinfedatû effe haftis meu memoras patre.' â(ro Eteum morbum mihi efte ut qui me opus fît infputarier.'â Eg,Ne uerere multos iftæc morbus homines macerat: Quibus infputari faluti fuitratqj iis ^fuit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(efte me, Ar.Quidtu aut etia huic credisÃ.qd ego credihuic^Ar.ifanu Tyn.Viden tu huc q inimico uoltu ituefÆ concedibptumuft, Egio fic quod tibi ego dixi.glifcit rabies: caue tibi. Eg « Credidi efte infanum extemplo ubi te appellauit tynda^ quot;^ yu.Quia fuuipfe interdum ignorat nomenmeqj fcit qui fiet, Eg«At etiam te fuu fodalem efte aiebat,Tyn.audiui.di magni Et quidem alcinous:atqjoreftes Ãilicurgus poftea Vnaopera mihi funt fodales qua ifte, Ar.at etiam furcifer Maleloqui mihiaudesrno ego te nouifEg.pol phanoid qdeeft b^on nouifte qui iftum appellas tyndarum ^ philocrate, Quem uides eum ignoras.' âillü nominas quem non uidesf Ar.Immo ifte eu fefe ait qui non eft eftè:amp; qui uero eft negate Tyn.TUenim repertus philocratem qui fuperes ueriuerbio. Ar. Pol ego ut rem uideo tu inuentus uera uanitudine Qui conuincas , fed quæfo hercle agedum afpice ad me» Tyn.Hem,Ar,dic modo te negas tynda^ eftef Tyn.Nego inquam.Ar,tu te philocratem efte aisf Tyn.Ego inquam. Ar.tu ne huic credis^ Eg. Tibi plus quidem q aut mihi,
Nam lUe quidé que tu memoras eéthodie hinc abiit aulidem Adpatre huius,Ar.quem patre q feruus eft,Tyn,6itu quidé Seruus 06 liber fuiftiSi ego me confido fore
Sihuius huc reconciliaflo in libertatem filium
Ar.Quid ais furciferftun te gnatum memoras libe^.'â Tyn.Noequidem me libe^.fed philocratem efte aio,Ar,quidé Vtfceleftus egio nunc ifteludos facit.
MORBVS qm fputaf.Co^ initialem dicit qui Caleno tefte purgari poteftexpuen do: Plinius i decimo cotino nicibus ueneni femen gra^ tiflimus cibustquamob cau fam eas damnauere menfis fimulcj comitialem ,ppter morbiidefpui folitum:alio uocabulo diftus eft maior morbus:herculeus quoque quo illum laboralfe fertur: utautoré Arifto.amp;ideo fa cer eft diftus morbus:comi tialis uero poftremo appelé Iatus:quo qui erat in comix tiis correptus comitia uicia ret:de lioc liippocrates amp;nbsp;re liqui medici tradidere: que morbum Græci epilepfiain uocat: cuius morbi caulam quærit Ariftote.longo quo dam pblcmate. GLISCIT: Crefeit.VNA opera:Earati one:eodé modo. ALdnox us: Q_ui rex Pliæacum fuit. ORESTES:Filius agamen nonis ex Clytemneftra: qui patris mortem uldfcés ma, trem îteremit. LYCVRgus Q_ui leges Spartanis dedit de quo alibi:hos autemtâq antiquifumos uiros amp;nbsp;ab hominum ætate illa remo, tiffimos cömemorat.PHAx non : Manifeftum amp;nbsp;apertu a potu phenome.i.manife, fto unde phanum téplum quod omnibus patefit.VEx Rluerbio: Vel uero uerbo nel ueritate uetbi.TlBI pluf quidé qaut mihi:ordo plus .f.illi qtibi aut mihi, LVRI dis:Supia modum pallidis.
ATRAbiHsjQÿæ a gtæds tneUâcholia dr de quainégt; tio habita eft Ãamphy. qua Fell, ab atro aï uitio atram dici putat. ILLVceat;Ardc^ atna q ardet luce emittunt LARux: Spiritus nodurni amp;nbsp;mali quidc;deqbus abugt; de lupra. MASTIgiæ: Vergt; berôi;græcû.n.eftmaftigia a maftix qdflagdlum dicit' uel a maftigo uerbero flagt; gello. ADDItes: Accedas. DENafaljit : Innouauit uet bu ut fepe amp;nbsp;feftiuiter plau tus. MORdicus:Etmordigt; cibus ,p morfu. ABNVtas: abnutar fæpe annuere.AR^ MENTA ABSunt:Tangit hoc loco Aiacis furore qui cum in iuditio armorum agt; chillis fuccubuilTettquæ Vli ffi græcorum ducum fente-tia non ipfi adiudicanda fit erant in furorem uerfus paf fim per exercitu armera cæ debat duofq? tauros quos domi aligatos tenebat flagello pcutiebataltej^ Aga-mennona: altey : ulifle didi tastex quo fada é a Sophocle tragoedia quaeîfcripta e aiaxmalligophoros.i.Aiax fcuticâ feres: de quo meminit Inue. Hic ioue pereuffo mugire agaménona credit. INTER mû facniq; fto:,p-uerbiû fumptû ab his q cû foedera iûgebât feram laxo madabant: dehuiufce fera: madatióe q lilice pcutieba-tur méinit Vir.ï vhü.ænei. amp;nbsp;caela iûgebât foedera por ca:méinit Liui.amp; Fene.uer-ba âtî feriéda uidïa a facer dote fimili uoce nûtiabât çp ficut ille porcam feriebat faxodta a ioue fulmie ille fe riref q foedera uioIalTet qui bus didis illico fera mada-bat:q anq faxo peuteretme rito î uitae difcrimïe ftar di-cebaf.iedreo Ã,puerbiü uéit ut qï aliquo piculo cóftitu tus eet diceret fe iter fâxû amp;nbsp;factum ftare;confimile fere paffim pro prouerbio no-ftris temporibus uulgatur ab his qui ï aliquo diferimin
Nam is eft femusipfe neqj praeter eum quifg ei femus fuit» Tyn»Quia tute ipfe eges in patnaenec tibi qui uiuas dotnift* Omnis inuenire fimiles tibi uis:non mimm fads* Eft mifero^ ut male uolentes fint: atqj inuideant bonis* Ar,Videfis egio:ne quid tu huic temere infiftas credere* Atqj ut perfpicio ^pfedto iam aliquid pugnae edidit* Filium tuum quod redimere fe ait: id ne inquam mihi placed Tyn-Sdote id nolle fieri: efficiam tame ego id fi dii admuant«â Illum reftimam huichic: autem in aulidem me meo patri Propterea ad pattern hincamifi tynda^'-Ar.quin mte is esÆ Ne^ praeter te in aulide ullus femus iftoc nomineft* Tyn» Pergin femom me exprobare eê id qd uihoftili obtigit Ar.Enimuero ia nequeo côtineri.Tyn.heâ tu qd agisfqn lam illic hic nos infedlabit lapidibus : nifi illum iubes Compræhendi.Ar*cmdor*Tyn.ardent oculi:fune opus egio* Viden tu illi maculari corpus totum maculis luridis.'â Atra bilis agitat hominem.Ar,at pol te fi hic lapiat fenex Atra pix agitet apud carnificem: tuoqj capiti illuceat* Tyn.Iam deliramenta loquitur:laruæ ftimulantuirutm Eg.Hercle quid fi hunc coprxhendilunerE Tyn. lapias mag*®* Ar* Crudor lapidem non habere me ut illi maftigiæ Cerebrum excutiam.qui me infanum uerbis concinnat fuis* Tyn.Audin lapidem quæritare.' âAr.folus te folum uolo Egio,Eg,illinc loquere liquid uis: pcul tarnen audiam* Tyn.Nanqjædepolfi addites propius : os denafabittibi« Mordicus.Ar.neqjpol me infanum egio effe creduis: NeqjfuilTe unq: neqj elfe morbum quem iftic autumat* Ve^ fi quid metuis a me:iube me uindri uolo: Dum iftuc itidem mndatur.Tyn.immo enimuero egio: Iftic qui uolt uindatur.Ar.tace modo ego philocrates Falfe fadam ut uerus hodie reperiare tyndarus:longius Quid mihi abnutasrTyn. tibi ego abnuto,'âquid agat fiabCsf Eg* Qyid ais.' âqd fi adeam huc infanürTyn.nugas ludificabit! Garriet: quod neq? pes unq neqj caput comparcat* Armenta abfunt.aiacem hunc quum uides:ipfum uides* Eg.Nihil fado:tamen adibo.Tyn.nunc ego omnino occidi» Nunc ergo inter facrum faxumqjfto: nec quid faciam feio Eg.Do tibi operam ariftophontes:fi quid eft quod me uelis: Ar.Ex me audibis uera:quæ nunc falfa opinare egio* Sed hoc primum expurgate tibi uolo:meinfimam Neqj tenereincqj mi elTe ullum morbum:nifi quod feruio At ita me rex deo^ atqj hominum faxit patriæ compotem
uerfanf ut dicat effe inter incude amp;nbsp;maIeu.EXPVGnarc:McIius^âÃâ^^ç
-ocr page 317-CAPTIVI
Vt[(Ue philocmtes no magis é^ aut ^o aut tu.Eg.eho die milii Quis iUic igitureftfAr« quem dudum dixi a principio tibi. Hoc fi fecus reperies: nullam caulam dico quin mihi Et parentum amp;nbsp;libertatis apud te deliquio fiet.
Eg. Quid tu ais Æ Tyn.metuû eé feruü: 66 te meuhep^. (gas ait. Eg.Haud illuc rogo.fuilli liber/Tyn.fui.Ar.n.uero no fuitmu *^/â01?^^ fcis.'âan fortaffe fuilli meæ matriobfletrix^qui id ta Audacter dicere audes/ Ar. puerum te uidi puer.
âTyn.At ego te uideo maior maiore, hemrurfd tibi meam rem Mon cures fi reële facias.num ego curo tua/ Eg. fuit ne huic Eater thefauro chrylbnico chryfides/ Ar.non fuit.
ego illuc nomen unq audiui ante hunc diem. Ehifocrati theodoromedes fuit pater. Tyn. pereo probe. Quin quiefeis dierectum cor meum;ac fufpende te. u fufiultastego mifer uix allo præ formidine. Eg.Satin illuc mihi exquifitum ellfuifie hunc feruumiaulide. Heqjeehuc philocrate/Ar.ta fatis qnüquâ hoc Ãuenies lècus. Sed ubiis nûc é/Eg.ubi ego minime atq? ipfus fe uoltâmaxime Turn igitur^o ærumnatusîdeartuatus fum mifer. Huius fcelelli technis:qui me ut lubitum ell duëlauit dolis Sed uidefîs. Ar.quin exploratum dico amp;nbsp;puifum hoc tibi. Eg.Certon. Ar.qn nihil unq inuéies magis hoc certo certius.' Ehilocrates iam inde ufq jamicus fuit mihi a puero puer. Eg*Sed qua facie ell tuus fodalis philocrates/ Ar. dicam tibi^ ^aciléto oremafo acuto.corpore albo Si oculis nigris. Subrufus aliquantum:crifpus cincinatus. Eg.conuenit. *fyu* Vt quidem hercle fmedium ego hodie peffume pcefTerf. Veillis uirgis miferis quæ ho die in tergo morientur meo. Eg.Verba mihi data eile uideo.Tyn.quid celfatis compedes Cuttere ad meimeaqj ampleëti crura:ut uos cuilodiam/ Eg.Satin meilli hodie fcelelli captiui coeperunt dolo Wie feruum fe alfimulabat: hic fefe autem libe^. Hucleum amifi: reliquit pignori putamina. Ita mihi llolido furfum uerfus os fubliuere offuciis. Hic quidem me nunquamirridcbit.colaphe: cordalio.corax Ite ilbncatqj efferte lora. Co. num lignatum mittimur/ (îT^o.Lorarius.Tindarus.Arill.
Nlicite huic manicas malligiæ.
H nbsp;Tyn.Quid hoc é negocii/ quid ego deliq.Eg.rogas/
â ^K^^artonfatorqj fceleiy.ôC meffor maxume/ Tyn.Occatorem dicere debebas prius.
^^â^â^pet occant prius.q farriunt rullici.
DEIiquio tDdiquium pro-prie didtur defeftus a deli^ queiido unde fohv deJiqui^ urn Fe.dixit cp delinquat a curfu fuo.Varro inquit deli quium ab eo diftum quod deliquanda no funt ut tur^ bida quæ funt deliquantur ut liquida fiatit:Aureli. lcrigt; bit deliquium a liquido:cla udi.ab eliquato.fi qs alterutrum fequi mallet habebit autorem fed deliquium Fe. tellimonio Plau.ufuipat ^J minus . DlEReftû: Per an-tiphrafim diftum: nd diere-ftum dixeiut fignificaf maid die uoletes: at dnr dier e fti qualiad die erefti hoce crud affixi.Var.apage idire ftü a domo nfa iffd ifanita-tem.i.î malu die ueli mala cruce. AERunnatusdabori bus repletus. DEARtuatus uiribus effraftus- TEChnis artibus aftutiis.PVTAmia: qntm arboreÃoîum rerû purgaméta dnr. SVbliuere os:Il!ulcf,p ridiculo habuer traftû uerbûa gne ludi quo dormiétibus ora pîgûtur. OFFudis. DoUs.CUlaphe coi'.co.Nomina fût feruops juos uocat ut uleidt rida^e.
IlNlIdte mdicas.Si-cut pedica pedü fic -jnaiuca manuulaq us. SA^Or fatoren Sarto les referétc Marce, difti nó folum funt a fartiendo ue-rü ét a farrédo amp;nbsp;line c fcri-bédu ê a larrédo.i.purgan-do id qd Plautufmet declarat fubdens prius occant ft farriunt ruftici alludens ad uerbum fartor: nam farftor cum c a farcio uenit quod eft integrum facio: hinc far dores qui ueftes fardunt amp;nbsp;fuunt: fator nero a ferendo unde fernen quali ferimen amp;nbsp;fatus genitus. OCCAto rem: Occator amp;nbsp;pariter occare ab occidédo qgt; grades terræ cædat globos. Varro Occare .i. commuere dixit amp;nbsp;ferenus occatiné qfi occe ratione tjoccultet femina.
AT ERIT hoc fadum:Sergt; nat decorum Plautus indu-cens loquentem tyndarum non ut feruuni: fed utiinge nuû decebat. Q_VI per uir-tuteni perit: In hanc ferme fententiam Cicero î oratio. Neepmors miferanda eftq ob Rem publicam capitur: neq j exieiü turpe quod uir-tute fufeipitur: amp;nbsp;notada ex Plauto eft netbornm iftorü proprietas: q» plus fit interif q perire:habes etiam teftem Nonium: qui differentiam horum uerborum amiota-uit q?perire lenior res fit: amp;nbsp;habeat inuentionis fpeciem SVTELLAS:dolofas aftuti as a fimilitudine fuenrium diftas.EMITteres manu;Li-berares: qui dicendi modus apud plau.e frequétiffimus.
Eg* At ut confidentermihi contra afhâtit« Ty.Decet innocentem feruomtatqj innoxium^ Confidentem eflefuumapud herumpotiffimufu» Eg.Aftnngite ifh' fultis uehementer manus* Ty.Tuus fum:tu has quidem uel præddiiube* Sed quid negotii quäobrem fuccenfes mihi? Eg.Quia memeamqjrem quod in te uno fuit Tuis fceleflis falfidicis fallaciis Delacerauifti deattuaftiqj opes: Confecifh omnes res: atqj rationes meas Ita mihi emififtiphilocratem fallaciis Illum efleferuom credidi te liberum* Ita uofmet aiebatis itaqj nomina Inter uos permutafhs.Ty.fateoromnia Fad:a eÃe ita ut dicis amp;nbsp;fallaciis Abiife eum abs te mea opera atqjafiutia An obfecro hercle teidnunc fuccenfes mihi? Eg«At cum cruciatu maximo id fadlumft tuo* Ty.Dum ne ob malefada peream paruiæfiumo* Si ego hic penboiaft ille ut dixit non redibit At erit mihi hoc fadum mortuo memorabile: Meum herum captum ex feruitute atqj hofbbus Reducem fecifie liberum in patriam ad pattern* Meuqjpotiâme caput periclo pmptauifle q is piretpoete» (t^^^ Eg.Facito ergo ut acheruti ducas gloria.T.qpuirtutepitatmoi Eg* Quido ego te exéplis peffimis excruciauero atqj ob futelhs Tuas te morti mifero uel te interiifFetuel periiflè praedicent. Dum pereas nihil interdico:dicantuiuere* Ty.pol fi idue fixis Haud fine poena fecens:fi ille hue redibit:Só ficut eófidoaffore» Ari.Proh diimortalesmuc ego teneo:nüc fcio qd fit negotii» ⢠Meus fodalis philocrates in libertate eft ad pattern in patria: Bene eft: nec quifq eft mihiæqj melius cui uelim.
Sed hoc mihi aegre eft me huic dediflê operam malam Qui nunc propter me meaqjuerba uidus eft. Eg.uetuin te qcg Mihi hodie falfu ^loquifT.uetuifti.E.cur es aufus metirimihi!* Tyn. Quia uera obeffent illi cuiopera daba: nûc falfaprofund Eg.At tibi oberunt. Tyn.optumûft at hem femaui:qué feruatu Gaudeo:cui me cuftodem addiderat hems maior meus» Sed male ne id fadû arbitrareÃg.peftue . Tyn.at ego aio rede: Qui abs te feorfum fentio: nâ cogitato fi quis hoc gnato tuo Tuus femus faxit qualem haberes gratiam : emitteres ne (de» Necne eu feruümäufeet ne apud te is fernâ accepriflimâ/refpo/'
-ocr page 319-CAPTIVI
Eg«Opïor.T»cur gâ imâ mihies^Hga illi fuifti g mihi fidelior, Tyn, ^id tu unanodiepoftulauifti amp;nbsp;die reces captu horni/ Et nouitid te pdocere ut melius cöfuleret tibi g iUi, (né amp;nbsp;nupü Quicum una puero ætatem exegeramrEg.ergo ab eo petito Iftam gratiam:ducite ubi ponderofas craffas capiat compedes, Inde ibis porro in latomias lapidarias,ibi quum alii-Odonos lapides effodiut,nifi quottidiaos fefqopus cofeceris Sexcentoplago nomen indetur tibi A,Per deos atq; homines te ego obteftor egio
Ne tu iftunc hominem perduis.Eg.curabitur,' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(met Nanodtu neruo ufdt^cuflodibif,Interdiu fub terra Iapides exi/ Diu huc ego cruciabotnd uno abfolua die,A,certii ne é tibiftuc, Eg,No moriri certius:abducite iftuadlutu ad hippolytu fabru, lubete huic craffas copedes fpfgicrade extra porta ad meu Eibertumcordalum in lapicidinas facite diductus fiet, Atqjhunc ita me uelle dicite curarier:ne quid deterius huic fit Qui cui peffmeeft,Tyn.ego te inuito meefle faluupoftuléd fericulum uitæ meæ tuo ftat periculo poft mortem : in morte Nihil eftq .metui malitôi fi puiuo ufqjad fuma ætatéîtamen Ãfeue fpacium eft perferundiquæ minitas mihi, Vale atqj falue:5d fi aliter ut dicam meres, *ruariftophontes de me ut meruiftiitamale:
Nammihi propter te hoc obtigit,Eg.abducite: Tyn. At unum hoc te quæfo fi hue rebitet philocrates Vtmihi eius facias conueniendi copiam*
EgâPeriftis:nifi hunc iam econfpediu abducitis, Tyn, Vis hæc quidemhercle eft Ãc trahi amp;nbsp;trudi fimul,' Egdllic eft abdudtus redta in phylacam ut dignus eft. Ego illis captiuis aliis documentum dabo: Netalem quifquam facinus incipere audeat Quodabfqjhoc effettqui mihi hoc fecit palam: Vfqjofferre natum fuis me ductarent dolis, Nunc certum eft nulli poft hæc quicquam credere: Satis fum femel deceptus:fperaui mifec Ex feruitute me exemiffe filium
Eafpes elapfa efttperdidiunum filium« Puerum quadrimum:quem mihi feruus furripuit, Neqjeum feruum unquam repperi:nec filium, Maior potius hoftium cft:quod hoc eft fcelus, Quafi in orbitatem liberos perduxerim.
Sequere hac reducä te ubi fuiftimeminis mifereri certum eft Quia mei «uferet nemo:exaufpicaui ex uinculis.
NVPERVM: Ab co quod eft nuper fit nupenun.NOgt; VrCIVM;VaIdenonum amp;nbsp;îcognitum. LATOMIAS: Gi'æce dicunturlatomiæ la. pididnæ amp;ad exprælSoré lignificantiam adiecit lapigt; datias:Romæ latomiæ pro loco carceiis Irabitæ fuut. SESQVIopus: Ideft rantu dem amp;nbsp;dimidium : unde in proportione fèiqualtera nu merum dicimus continent tem aliumamp;ipfius medietatem ut très ad duo amp;nbsp;fex ad quattuor amp;nbsp;nouem ad fex: fefqui enim interpretat beatus AuguIbnus in mufi cis abfeg fe.SEXCENtopla go : Formatum nomen ex fexceris plagis.ACTVtum: Confeftim q primum. RE-BITET:Redibit. IN PHY-lacam:In carcerem in cufto diam uerbum græcum eft plrylaca.Q^VOD abf^hoc effet : Scilicet facinusiâ per aftum: nifi hie ariftophon-tes fubueniffet . VSQ_VE offerte natum : Nam difce-dens philocrates fpollidtus eft fecuni adufturum egio-nis filium philopolemum. NEMlNIStSic catonem di xiffe comperimus fuut mul ti corde quos non miferet neminis.EXAVSPlCAui: Eft aufpicare aufpidüm capere amp;nbsp;incipere : amp;nbsp;licet frequentius in bonam partem dicatur in malam quoq jdi-ftuminuenitur : Plinius de homine locutus:animal in« quit cæteris imperaturum a lupplidis uitam aufpicat: fenfus ergo eft coepi ego il-1à e cathenis eximere: nunc quo^ nolo ut rurfus in ca-thenas redeat.
.. ITER fiipmc î Du q fupîufenamta fût fiût:PhiIocrates ïtcrî ex pria rediiflc ad
[n fecûlt;5adduxiffe eiufdé filiû Philopolemû amp;nbsp;ftalagmû feiuû:parafitusigr cû forte iuiffet ad porw .1 y uHir expeftatû obfonatoré fuû:ex cuius aduétu iaftat opiparas cÅnas fe adeptu eé. OPTV^f^; ^Proqp^s.OPIparasiOpuIctas nd opipap^ dicius magnapz opû apparatü.EFFErtiflimâ: Vcl offernium .i.pîguiffimâ abûdatiifima a farcio qd c ,pprie faturo îpIeo.CONIICIam paIIiû:Vt expeditior eéti euflO-VANTO î pedoretMceroreaffeftu fené folabit parafitus nüciaturus aduétu filii. VOLVtoiCog»
tatiôepquiro.EMI rîtermiot: Vtrû q; a mior fed ppofitiôes au gét magif.ORefiftet:Quia pugiios î os îpïgâ.BAlifta: Géus é iftruméti fune îtéti: uel iieruo quo fpicula iaciû
Nunc intellego redaufpicandum eflè in catenas denuoï Ãrgà Tilus Parafitus*
piter fupreme feruas me.meafqj auges opes Maximas optumitas opiparafqj offers mihi» \Laudem lucrum ludum î iocum:fefhuitatem:fen^^'
tur amp;nbsp;logins emittût: Vege tio;amp; qnqj,p iftruméto pogt; nif quo faxa iaciüt' niaiora nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n .i'
at9 grauiora ut refert Nói ^^ cuiquam homini fupplicare nunc certum eft mihi us:Viftruui . quoq; his uer- Nam uel prodefie amico pofïum:uel inimicum perdere# bis ondit iqens:fed tn nulla
Pompam:penum:potationes:faturitatem:gaudium»
balifta pficif nifiad^^pofitd magnitudine poderis laxi: Oui di.q graue balifta: mÅ nia pullat onus. Sene.ï hyp polito n torta claufas frege rat laxo grani balifta portas CATApulta: laculu celere uel fagitta: na î Curculione Plau.te neruo torqbo utca tapultæ folét:uetû apud Vi fttuuiu inuenias catapulta genus effeinftrumeti î deci mo ubi de baliftis feorpiôi^ bus amp;nbsp;catapultis:dec| 5jpfaic ronibus ac ^poitioibus lip culéta facit métioné. ARL es ; Quid fit aries docet Ve getius:de materia ein ac tabulis teftudo eötexif: q ne exurafincédio coriis uel ci liciis centonibufq; ueftitur: hæc îtrinfecus accipit trabe q adûco pfigifferro:qd falx iiocaf ab eo qd* Ãcuiua é ut de muro extrahat lapides aut certe caput ipfius ueftif ferro:amp; appeHafariesuiFqd hét durilTimâ frôté q fubru at muros uel q? amore arie-tu retrocedat ut cû ïpetu ue hemétius feriat. DENTIle-gos:Qui ex ore dêtes colli gat ita fupbe minafhonim ora cotuderema alibi Plau. fernere 1 ore facia uf potius détilocos legendû arbitror fuit gés macedonica détilo ca difta:cuius Liuius métio né fadtibello macedóico
Ita hic me dies amoenitate amoena amoenus onerauit me
Sine factis hæreditatem fum adeptus effertiflimam Nune ad finem curfum capefià m hunc egionem cui boni Tantum offero : quantum ipfe a dis optatratqj etiarn ampli^^â Nunc certa res eft eodem palt;fto:ut comici fimi folent, Coniidam in collum pallium primo ex me hac rem ut aud^^ Sperocj me ob hunc nuncium ætemum adepturum cibum*
Vanto in pectore hanc rem meo magis uoluto» Tanto mihi aegritudo audior eft in animo, diUp modii fublitu os eé hodie mihi: neqjidf^P^^. Quod quum fcibituriper urbem irridebor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(re^^*^ Quum exemplo ad forum aduenero omnes loquentur» Hic ille eft fenex dudus quoi uerba data funt.
Sed ergafilus eft ne hic procul quem uideof Colledo quidem eft pallio.quidnam aduruftÆ Er.Moueabs te moram:atqj ergafile age hanc rem Eminortinterminorqj ne quis mihi obftiteritobuiam Nifi quis fatis diu uixiffi fife homo arbitrabitur. Nam qui obftiterit:ore fiftet.Eg. hic homo pugillatum mop*^ Er«Facere certum eft proinde ut omnes itinera infiftant fia. Ne quis in hac platea negocii conferat quicquam fui.
Nam meus eft balifta pugnus:cubitus catapultaft Humerus aries:tum genu ad quenqjiecero ad terram dabo: Dentilegos omnes mortales faciamtquenqj offendero. Eg.Qux iHæc eminatio eftfnam nequeo mirari fatis.
Er«Faciam ut huius diei loaqjimeiqj femper meminerit: Qui mihiî curfu obftiterit,faxo uitæ is exemplo obftiterit fua* EgâQyidbic homo tantû incipiflît facere cû tantis minis«^ in dentilocoï
-ocr page 321-CAPTIVI
to dentilocos tmifcurrît fodi erant fed ,pptcr Inopia hand feclis qhoRiû fines macedones populati fuut: ad qua gente feftiuiflime uidetur alludere : tang fignificaie uolens oés fibi obuios:macedonicos futuros: hoc eft occidédos amp;nbsp;maftandosfore:hic eni ê iocus maximus:qui magis ueruaculo fermone q latine ex. plicari pôt.CONFIdentiâ:Q,uâ temeritate amp;nbsp;audacia quâdoqj dicimus.Vir.Nâ quis te iuucnù coufiden öffimenoftras iuffitadire domosfquado^ duritia amp;nbsp;paciétiâ ut oftéfum eft in Aimaria Icapulaj^ cófidé ha:uirtute humeroji freti:amp; quâdoqj pro fiducia ut cótra fiducia pro eófidétia ulurpaturtdifferetia tn pOx nit Cicero ilibro rufeu.ui.
Er.Prius edico ne quis propter culpam capiatur fuam.
Continete uos domi:prohibete a uobis uim meam. Eg-Mira ædepol funt ni hicin uentrem fumpfit eófïdentiam. Vemifero illi cuius cibo ifte fadtuft impenfior.
Er.Tum piftores.ferophipafdtqui alunt furfure fues Quarum odore praeterire nemo piftrinum poteft. Eomm fi quoufquam feropham in publico confpexero: Exipfis dominis meis pugnis exculcabo furfures. Eg.Bafdicas edictiones atqj imperiofas habet. Saturhomoft:habet profeCto in uentre confidentiam: Et.Tuna pifeatores qui præbent populo pifees fetidos. Qui aduehuntur quadrupedanti:crucianri cantherio. Quorum odos fub bafilica nos omnes abegit in forum: Eis ego ora uerberabo Turpiculis pifcanis.
Vtfriant alieno nafo quam exhibeant moleftiam.â una lanii autem qui concinant liberis orbas oues.
Qui locant exdundos agnos öd duplam agninam danunt« Qui petroni nomen indunt uerueci fenario.
Eumego fi in uia petronem publica confpexero^ Et petronem amp;nbsp;dominum reddam mortales miferrimos. Eg.Euge edictiones ædilicias hic quidem habet. Mimmq^adeoftnifihunc fecerunt fibi xtholi agoranomum. Er.Non ego nunc parafitus fum:fed regum rex regalior. 5âantus uentri commeatus meo adeftin portu cibus. Sedego cefio huncegionem onerare Ixtitia feuernd Qui homine adxque nemo uiuit fortunatior, EgâQux illxceft Ixtitia quam illic Ixtus largitur mihi« Er.Heus ubi eftis/ecquis hoc aperit hoftiumd
Eg.Hic hd adcÅnâ recipit fe ad me.Er.apite hafee ambas fores Enufquam pultando affularina foribus exitium adfero.
Eg.Perlubethuc homine colloq:ergafile.Er.crgafilu quocatf
fed eöfidentiä liocloco lu mid crapulam îtellige. 1M-PENSIor:Grauior onero fior.SCROphipafd:Pak:é-tes fcrofâs.FVRFVres:Qyi fût farinae fupflua . PISTri^ nû : Locu diximus ubi pin* febat tritiduVanopiluqd' co far pifunt a quo ubi id fit diftu piftrinum. EX IPSIS dominis:N0 dixit e fcrofis ut magis faceret iocofani parafiti uanitate . BASIER cas;Regias.Q.VAdrupeda ti crucianti:N a equi cù qua drupedat faltitat amp;nbsp;feflore agitât amp;nbsp;pturbât .CANTE iio;Repete q difta funtI au lularia de canteriis hoc unu addo fcitunó indigniqtf loco puerbii quadot^ ulur patu eft cu eni quifq agere occepiifet ne^ id pfeciffet dicere foiebat eâteriû rideo qd * a quodâ Sulpitio galba primû ,piatu eft qui eques iter aggreffus amp;nbsp;eâterio uix porta egreffo aci terra pro lapfo inqt eâteriû rideo Aft Ilius capito eft iterpretatus laffum id effe. SVRPIculis: Ideft retibus . LANII:Qui carnes uéditât i carnario in de lanienae officinæ î qbus cames ueneüt.PIau.î feque tibus p Myropolia amp;nbsp;lanie nas dixit:fût etiam lanienae mêfæ qbus fup caro feindi* tut Sueto . carnifice ftarim acciri eu machera méfà lt;^la nionia flagitauit.Q_VI pc* troni noméïdut uerueci 1c dario:Jdeft q carnes uédût
_arietis j )uemecis carnibus Differre dixius ariete a uemece ut equus a caterio amp;nbsp;a capo gallus:appellat ât ariete petrone qa Iter petras uerfet hicpctróes ruftici a Fefto didi a petraw.f.afpirate amp;nbsp;durida.ledarius ât ió dr qa ipm fedétur oues: amp;nbsp;ipfe præcedens gregem ducat. EDICtiones ædilicias:Nam præerant aediles rebus uendendis ut fi quid üiciofumpro fincero uenundaretur eorum edido fuccurrebantur. AGORAnomuni;Grxciædiles ago* lanomos dixerunt quorum ædidofut beatus inquit Heronymus ad rufticum monachum) uendétium coherceb.it rabies.CIBVS:Genitiuusnó paternus calus.Q Vlhoie:Pro quo hole. ASSVIatim: Vt minu tati ficut fétitNóius adduces hue locû. Plautus quoq jrudus I menæchmis nifi dedolabo affulatl uiftera.
-ocr page 322-RESPICE:Rcfpîccrc cû duo figiuficet amp;nbsp;tctrofpîccrc amp;nbsp;faucfctcr^afilus ucrbum refpice üitopteta® âJ^* tur pro faue:ideo intulit fortuna quod tibi ne faciet hoc me iubesfut.f.tibi faueâ: amp;nbsp;ne pro nó: amp;nbsp;eÃj mo cum interrogatioefuel næ pro certe amp;nbsp;fine interrogatione legetur. ASTITVI:Parari.AVLASiAu î cû latinû eft figniftcat uas fiftile:cu gtæcü atriü.PRAESTInatû:Inquit Feftus pftinare apud PlauW^® re eft:hoc eftemédo tenere-BENE elfe:Ab eo quod eft edo.PERNAM:A pede didd Varro iii^tit:»® cutur ta priores q pofteriores coxæ;hocaut loco perna pifcé inteUigo cû plura deinceps pifciû genets® memoret:de pernis métio^
né Plinius facit li.xxxii.ca^ pire . j^ii.naturalis Inftoriæ his uerbis.funt enî pernæ e côcharum gne circa potias infidas frequétiflime ftaiit uelut fuillo crure longo in harena dcfixæ hiâteûj qua limpitudo eft;pedali nó mi nus fpacio cibû uena'tur:dé tes in circuitu marginû habet peftinatim Ipiflatos intus ,p fpódylo grädis caro eft.OPHTHALmiâ:Hic pi fcis ab oculoà :magnitudic dictus eft qua uulgo dicius oculata:ophthalmos enî di df oculus: eft in alia fignifi catione ophthalmia mor -bus offendens oculos: que celfus amp;nbsp;alii lippitudine ap pellant : licet Iulius pollux magis oculowcauitatc oph thalmiam did uoluerit ex corporis ægritudine . HO-RAEVM: Apud Pliniû legitur fcomber falpahorus fcorpena: qq uidofum nó-nulli fint arbitrati uerbû ho rus:amp; legédû potius fautes elfe uel lparû:noc nó cóten dero:conftat fine côtrouer. fia horæû oino géus eé fal-faméti autor athenæo duo hæc falfaméti gna referéte: horæû uidelicet amp;nbsp;thuniû: hoc pingue amp;nbsp;illud macru cómédante: Thynni enî ut Plinius refert abdomine co mendanf.SCOMBRVM: Plinius à nono fcombris in
Eg.Refpice.Enfortuna quod tibi ne faciet hoc tne iubes.'â Sed quid eft.Åg.refpice ad me egio fum»Er.o mihi qtumefb Hominumoptumorum optume in tempore aduenis. Eg.Nefcio quern ad portum nadlus es ubicÅnes: eo faftidis* Er,Cedo manü.Eg.manû.' âEr.manüinquä cedo tuâadutum» Eg,Tene,Er,gaude,Eg,qd ego gaudeäf Er,qa ego ïpotage gau^ Eg.Pol moerores mihi anuortüt gaudiis.Er,noli irafcier,(den^o lam ego ex corpore exigam omnis maculas moerorum tibi« Gaude audadter.Eg,gaudeo amp;nbsp;fi nihil fciam q ?gaudeam* Er,Bene facis:iube:Eg,quidiubeam Æ Er,ignem ingentemÃ^ Eg.Ignem mgentemfEr.ita dico magnus ut fit, Eg.qduoltu^^âi Tuan caufameædis incenfurum cenfes.'âEr,noli irafcier: iubem an non iubes aftitui aulasrpatinas elui« Laridum:atqj epulas foueri foculis feruentibus Alium pifces præftinatum abirefEg.hic uigilans fomniat« Er,Alium porcinamtatqj agninamamp; pullos gallinaceos* Eg,Sis bene eÃe fi fit unde,£r,pemam atqjoptalmiam Horæû:fcombrum:amp; trigonum:0C cetum:amp; mollem cafetiW« Eg.Nominandiiftorum tibi erit magis qedundi copia* Hic apud me ergafile,Er.mea me caufa hoc cenfes dicere,^ EgiNec nihil hodie nec multo plus tu hic edes:nefruftta^^ Proin tu tui quottidiani uiéfi uentrem ad me afferas» Er,Quin ita faciam ut recupias Heere fumptum Sefi ego ucte^ Eg.Ego ne.-âEr.tu ne,Eg,tü tu mi igif herâ es.'âEr,fmo beneuol^ Vin te faciam fortunatum^g.nwim g miferum quidem* Er,Cedo manum.Eg.hem manum « Er.di te omnes adiuuan^ Eg,Nihil fentio,Er,nà enî es in fenticeto eo nó fentis.fediubc Vafa tibi pura apparari ad rem diuinam cito
Atq? agnü afferri propnü pingué,Eg,cur.'âEr,utfacrufices:' Eg.Cui deo^.'âEr,mihi herclema ego nüc tibi fu fumus Iupiterlt;
aquis fulphureus eft color: extra q cætcris:hilpaniæ ce-.j- y tarias hi replét thynnis nó cómeatibus.TRlGONVAl:Qui turtur uidefa nónullis appellari tngon diat a græds qué pifcé latini paftinaca marina uoeât cuius métioné fadt Plinius in nono annumeras inter ne nenara marina : nam î ipfius cauda ftat radius pfentiffimi ueneni:amp; arbores infixus radid necat.Aufon^ quo^:lætalii9 trigon dixit:uelfi,ppter uenenû trigonû afpernabere:lege triglâ qué pifcé nó nulli tnuUu: alii notiori uocabulo barboné dixerüt;a græds trigla didâquo erid noie romani ufi funt meminit Inuus pifeis Iuuéalis:Martialis:Plinius. CETVM:Notauimus fupra cetos did maiores pifces:cetarioflt;5 inaioW pifdû pifcatores. VICTI:Pro uidus quottidiani aüt dixit pro cófueti amp;nbsp;quidem pardffimi.RECVPIAo: Ideft ualdemagifcg cupias.NON ES IN fenticeto:Feftiua eft repercuffiotiocat eni ad uerbû non fentio:a fentibus.i.lpinis fenticetum diäum:amp; fentis difta quod fentiatur:hinc fenticofum fpinofum afperum.
-ocr page 323-CAPTIVI
CREDO cófuetus pncr:Vt.f.parïiris amp;nbsp;fubagiteris. OLIMdamdudü nd ante diximus end fignificare fu tiuiitepus ut apudVir.Hotatiûvç Nó fi mala nûc amp;nbsp;olim fie erit.CELOce:Et de celoce meminimus naui gio a celeritate difto.SVO cognomine:Vt.f.femper dicar faturus.AVLIdenfem:PhyIocrate. MATON apollofideft p apollinê:ma.n.per:ton articulus:apollo accufariuus atricus.VT SERuolu.f.uidi. NAE ta coiannNæpro certe ta articulus;coram autc:prænefté;figniâ: frufinone:aletenia:ciuitates feftimter cóme înorâs de quibus habita métio é a Strabone à quito geographixifunt.n.latino^ âoppida. Q_V1D tu Bar baricas utbes:Loquituf ut græcu^
Insmâ omné natiouê prÅter grae* câ Barbara dixeriit.TVVM uiftù: Quia dixerat fupra afper meus ui élus eft. Q^VOms tune natiôis.i. ætatis hoc locos fed egio natione itclligcns in propria fignificatioe ,p géte uel populo a quo duceret originem : inquit cuius nunc eft. BOIVS boia terits Boia torquis ddnatoK dicit: uel ut placet Fefto genus uicuh é ta lignei q ferrei; amp;nbsp;Boia ciuitas ê græciæ ut Stra.méi uit à oftauo.poftq malea é.locus ê ergo Plautiniffimus.Na cü egio dixnfct cuius nûc eft uidelicct na tióissparafitus natióem capiés i ea dé fignificatióe uidelicet ,p popugt; lo amp;nbsp;gente ; a qua ille effet oriun* dussfubdit: fi cuius nûc eft: Boius
Idem ego funi falus.fortuna.lux.Ixticia gaudium.
Prom tu deum hunc fatuhtate facias tranquillum tibi. Eg.Efurire mihi uidere.Er.mihi,equidem efuriomon tibi: Tuo arbitratu facile patior.Eg.credo confuetus puer: lupiter tetdiqjperdant.Er.te hercle:mihixquum é gratias Agere ob nuntium: tantuego nunc porto a portu tibiboi. Nunctu mihi places.Eg.abi ftultus:fero poft tépus uenis. Er.lgitur olim fi adueniflem:magis tu turn iftuc diceres. Nunc hanclætitiam accipe a me quam fero mam filium Tuummodo in portu philopolemu uiuûtfaluùtôé fofpité
Alium una amp;nbsp;tuum ftalaginum feruum qui afugit domo Qui tibi fubripuit quadrimum puerum filiolum tuum. Eg.Abi in mala ré.ludis me.Er.ita me amabit fandta fatu
Boia teritsiocofe alludes ad boia tanq ad ipfius feruuli patria amp;nbsp;na talem terra;fme ad boios populos germaniæ:qui hercyniam ifulani icoluiffe dicutunut Stra.autor eft
Egiotitaq? fuo me femper condecoret cognomine (ritas Vtego uidi.Eg.meu gnatu Æ Er.tuu gnatu Sigeniü meum Et captruu illu aulidéfé.Eg.ma ton apollo f Er.ut feruolü. Eg.Meüftalaginü f meu qgnatü fubripuit^Er.næ ta cora? Eg.Iamdiu.Er.næ tan prænefté?Eg.uenit.Er.na:tâ figniâ?
amp; meminit Mella Pom.fignificagt; re tu noles hoïem digiiû laqueo eé amp;nbsp;dignû fulpédiosuel potius ip fum ferreis ulculis detetum eé: Id qd* forte uerû erat:nä cû fugitiuus feruus captus fuiffet: tûc compedi bus merito diftinebafamp; uîftus du cebatur:amp; fic Boiâ tanq uerbû am phibolû p uîculo amp;nbsp;p ciuitate pagt; riter feftiuiter expffit: a qua nomé feruo deditsut amp;nbsp;ipe Boius tanqa pria boia diceret . Verbû aût terit itidé duo fignificat unû uidelicet côueniés Boiæ tâq ciuitati:nâ dici mus aliqué locû terrere.i.locû fre quétare amp;nbsp;lutare amp;nbsp;alterû congru ens boiæ.f.uinculomam ex nimio
Eg.Qu.id tu barbaricas urbes lurasfEr.qa.n.ité afpæ (ni? Sunttut tuum nictum autumabas efle.Eg. ue stati tux. EriQuippe qri mihi nihil credis.quod ego dico fedulo. Sed ftalaginus quoins erat tune natiois quum hinc abiit? Eg.Cuius Sinunc.Er.fi cuius nunc eft : boius boiam terit. Eiberorum quxrundorum caufa ei credo uxor data eft: Eg.Dicbonan fide tu mihiiftxc uerba dixifti?Er.bona. Eg.Diimmortales iterum gnatus uideor:fi uera autumas, Er. An tu dubiû habebis etia:fan(fte quum ego iure tibi? Poftremo egio fi parualurimrandoft fides.
pedum uel ceruicis attritu uincula terûtur amp;nbsp;cópedes . Boiam at pro uxore fibi datam fubdit ad quaere dos liberos : Propterea q cum ea perpetuo fuerit addidus amp;nbsp;copula tus. MANTIcinatus: Vaticinatus Manticem enim Cicero dixit di-uinationem effe.i.prxfenhonem amp;nbsp;fciétiam rerum futura^. DAPI na£e;A dapibus nouatû uerbum.
Vife ad portn.Eg.facere cettuft:tu intus cura q opus eft. Sume;pofce:prome:quiduis:te facio cellarium: Namherclenifi manricinatus probehero fuifti: petito Aeternum tibi dapinabo ui0tum:fi uera autumas. Er.Vndeid?Eg.ame:meoqjgnato.Er.fpode tu iftud. Eg. Er. At ego tuû tibi adueifte film refpodeo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fpondeo
Eg.Curaqoptume potes. Er. bene ambula Si redambula.
11
-ocr page 324-âXTT^LLrC hinc abnbQiiam ap Ba telepideqg Plautus indu-ZiA ^cit famelicum parafitum: ut quicquid inueneritefculentum id omne quafi rapere amp;nbsp;uorare ui-deatur.SVMINi:Eft fumen lac fu is occifæ denlarum a fugendo di-dum ut notat Nonius ; na amp;nbsp;mulieris maniam ueteres dici fumen noluerunt.ABSVmedodocus eft ad uerbum fumen amp;nbsp;ueluti quæ-da annominatio : ut peftis ad pernas:amp; labes ad laridum; amp;nbsp;ad cal-1à calamitas. AVXILIum ut fera: Cu pernas pendentes depofuerit.
quot;S^IESPITER:lupirer didt 1d Bdiei pater; Hor.i libro car minum; fæpe diefpiter ne-gletus incefto addidit integrum, irruerat in penum parafitus amp;nbsp;om ne fubuerterat camariû ; quod fa-dûcoqueritur egionispuer peni cuftos.MALE;Pro ualde. FREN
^E^IUS,
quot;tlic hic abifmihi rem fummam credidit cibaria: Di îmortales ut ego collos detrûcabo tergoribus» uanta pernis peftis ueniet : quanta labes larido: Quanta fumini abfumedo:quanta callo calamitas; Quanta lanis 1affitudo:quanta porcinariis: Nafi alia memore q ad uentris uiótü conducunt: moraft: Nune ibo:utprafeAuram 64 ius dicam larido* Et quæ pendent indemnatæ pernis auxilium ut feram* ^^gionis puer»
lefpiter te diqj ergafile perdant: amp;nbsp;uentré tuum» arafitofqjoîs:amp; qpofthac coena parafitis dabit» Cladis calaitas q itepies mdinfam adueit domu Quafi lupus exuriens metui ne in me faceret impetum* Nimifqjhercle ego illu male formidabi ita fredebat deO/ Adueniens deturbauit totum cum came carnarium» (bus
Arripuit gladium : prætruncauit tribus tergoribus gladia, debat: Frangebat hinc fabam dici Aulas calicefe n omnis confregit : nifi quæ modiales erant» rVir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Coquum percontabatur:pofient ne feri referuefcere.
funtin ambus crlandulæ a mandi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r.. * nbsp;nbsp;nbsp;»
Cellas refregit omnis intus:reclufitqj armarium* Adferuate illuc fultis ferui»ego ibo ut conueniam fenem: Dicam utfibi penum aliudomet: fiquidem fefe uri uolet» Ndhic quidé utadomat:aut ia nihil ell:autiam nihilerit. |fEgio»Phylocrates.Phylopolemus*
um fimilitudine.CALICES:Ideo dicimus quia in illis calidum bibi tur.NISI modiales:Has non confregit quia maiores.
ÃVr diifq?:rnterea iuit ad portum egio redeunteqj _ LX^Philopolemum obuiatamp; unaphiTocratem:qui omnes inui-cem gratulantur. HVNC confpi-cio:Stalagmum fetuum. MVNE-i;es:Et munero amp;nbsp;muneror ut plexa«^ alia.
quot;Oui düfqj ago gratias merito magnas: Quum te reducem tuo patri reddiderunt» uumcp amp;nbsp;miferiis plurimis me exemerunt: uæ adhuc te carensfdum hic fui)fullentabam»
Quumqj hunc confpicio in poteftate nollra*
(cerauihic
Ph.Satis ia dolui ex afo amp;nbsp;cura: me fatis amp;nbsp;lachrymis ma/ Satis ia audiui tuas ærünas ad portu : mihi qs meorauilh» Hoc agamus: quid nunc^quomam tecum feruaui fidem: Tibiqjhunc reducem in libertatem feci^Eg.fecifh ut tibi Phylocrates nunquam referre gratiam poffim faris Proinde ut tu ^meritus de me amp;nbsp;filio» Ph.immo potes Pater amp;nbsp;poteris 0C ego potero:amp; di eam potellatem dabut: Vt beneficum benemerenti nollro merito munere
FgâQi^â^d opus uerbisr lingua nulla eft q negé qcqdroges» Phil.Poftulo abs te : ut mihi illu reddas ferud que hic reli/ Pignus pro me:qui mihi melior q fibi femper fuit» (quem t Probenefadis
CAPTIVI
Pro benefadis eius uri precium poffim reddere» EgâQuod benefedfri refertur gratiand quodpoftulas: Etid amp;nbsp;aliud quod me orabis impetrabis atqj te Nolim fuccenfere:quod ego iratus ei feci male. Phil.Quid fedfti^Eg.in lapicidinas compeditum condidi: Vbirefciui mihi data efle uerba.Phil. uæ mifero mihi Propter meum caputlabores homini eueniffeoptumo. Eg,Atob eam rem mihi libellam pro eo argenti ne duis. Gratis a me ut fit liber abducito.Ph.ædepoIegio Faris benigne:fed quæfo hominem ut iubeas arceflî,Eg,licet» Vbieftis uosrite adjutum tyndarum hue arceffite Vos iteintroantenbi ego ex hac ftatua ueruecea uolo Erogitare meo minore quod fit factum filios
Vos lauate itenbi.Ph.feg re hac philocrates me itro.Ph.fequor » Æ Senex egio.Stalaginus fugiriuus, â ra^e tu illuc procede bone uir lepidum mancipium meu St.Quid me oportet facef^ubi tu talis uir falfuautuasÆ Æ i Fui ego bellus:lepidus:bonus uir: nuq neqj frugi bona: Neqjero unquam neq^ fpem ponas me bonæ frugi fore, Eg-Propemodum ubi loci fortuna: tux fint facile intellegis* Si eris uerax tua ex re faciestex mala meliufculam Plt;edtc amp;nbsp;uera Ioquere,fed ncqjuere neqjredte adhuc Ferifriunquam.St.quid ego fatearreredm pudeat quu autues.-â Fg«At ego faciam ut pudeatmam in ruborem te totum dabo, St.Eia credo ego imperito plagas minitaris mihi: Tindem ifta aufer:dic quid fers:ut feras hinc quod peris Eg^Satis facundus:fediamfieri didtis compendium uolo, St.Vt uis fiat.Eg.bene morigerus fuit puermunc non decet. Floe agamus iam animuaduortethæc mihi quæ dica ediffere. Si eris uerax res tuas feceris meliufculas.
INTER!BEPro itcrim ibi* STATVA ueruecea: Ex ip-fo.f.ftalagmo Icruo: uerue-cem appellat Varro g » i uer fani habeatnaturam.
-jp -yâ¬E TV: Ex cofeffio ne ferui egio tande F âJ^^nofeit tyndarum fuum efle quem filiumami ferat. BELLVS:Diminuti. uumabono. GREDIN pu det.'âScilicet me.INRVbo. rem:Flagris cæfum.IMPE. RITO: Videlicet plagisnó aflueto .Q_VID fers:Quid uis:quid cupis : Ouidius In noua fert animus mutatas dicere formas corpora. FE* RAS:Scias eftutra^ ornata locutio propterea inquit egio:fatis facundus. BENE morigerus é puer: Ita fupra credo eófuetus es puer: hoc enim in turpem mollis pue ri habitum expreffum eft. PAVCAefficia : Totus hic uerficulus per parentefim le gendus eft. POLYPLVfio: Multumdiuiti.
GIO adfum: In hac feena fit cataftrophe agnofcit filium pa. ter:fiuntlt; ^ traquilla omnia.
St.Nugæ iftæc funtmon mecenfes fcire qui dignus fiem Eg.At ea potis es fubterfugere pauca fi non omnia St.Quia amp;nbsp;fugi Si tibi furripui filium Si uendidi. Eg.Cuihomini.St,theodoro medico in aulide poliplufio Pauca efficiam fciomam multa euenient Si merito meo Sexminis.Eg.proh di immortales is quidem huius eft pater Philocratis,St.quem melius noui q te Siuidifæpius. Eg.Serua lupiter fupreme Si me Si meum gnatum mihi: Philocrates per tuum genium obfecro exi:te uolo, d/PEnlocrates.Egio.Stalaginus.
Gio adfum:fi quid me uis impera,Eg. hic gnatü meû T uo patri ait fe uendidifle fex minis in aulide:
11 ii
-ocr page 326-ANNVS: Quidam annum a circuitu teporis dixerunt: ueteres enim an pro circum pofuerut: ut apud catonem legif an terminu.i.circum terminum:alii ab anulo qd in fe redeat; ut illud eftatep in fe fua per ueftigia uolui tur anus: Feftus a græco di^ ci arbtratur: nam quod nos .tóennimjlHdiciit trienon.
DI multa : Exeptus fl U l e cathenis tyndarus Wk Amemorat ppelTa ut q? meömoda laborefq? exa flos in latomiis . VBI: Pro poftq. EXlGVnda:Educen da elicienda. DANTur mo nedulæ: Dicitur monedula ab Ifidoro quafi monetula quæ cum aurumînenit oc cultat:unde Cicero no plus aupj tibi qmonedulæ com mittendum eft : auis nigra eft formofa amp;nbsp;grata: gracu^ lus alio nomine uocitatur uel a uoce uel qgt;gregatim Holet ut placet Varroni:Ari ftoteles ponit tria monedu larum genera: unum quok graculus uocatur.ANAtes: Sunt ex aquaticoru amp;pal-mipedum genere ab anata-do diftæ: coftæ Ifidoro Au tore meliores pedore funt q ceruice:ideo Martialis:to ta quidem ponat anas : fed pedore tantum ac ceruice placet;cætera redde coquo. COTVRnices: De cotumi cibus fupra abunde didum amp;nbsp;q libentiffime uefeantm eleboro. VPVPA: Eftauis admodu pulchra fed Imun damidumhæc auis fibi con ftituit ex hominum ftercogt; re ut Autor eft Ariftoteles à libro de animaliumh idona amp;nbsp;ut refert Ifidorus eri-ftis extantibus eft galerita: ad huius ergo fimilitudine maleum itelligit;roftro ent ante amp;nbsp;crifta pone formam malei uidetur imitari . EXI CO: Ago huius uerbifigni ficationes abundeinuenies apud Nonium.
Quamdiu id fatuum efESthic annus incipit uigefimus» Ph.Falfa memorat.Sr.aut ego aut tumam tibi quadrimultim Tuus pater peculiarem paruulum puero dedit* Ph.Quod erat ei nomen:fiuera dicis memoradum mihi; St.Pegmmm uocitatus efttpoftuosindidiftis tyndaro: Ph.Cur ego renonouirSt.quiamos eftobliuifcier hominibus» Neqjnouifle cuius nihil fit faemnda gratia« Ph.Dic mihi is ne irtic fuit quem uendidifli meo patri Qui mihi peculians datus efthuius filius:
Eg«Viuit ne is homorSt.argentum accepi nihil curauiextern» ^^g'Qy^^i ^^ ais.'âPh.quin iftic tyndarus eft tuus filius, Vtquidem hic argumenta loquitur na is mecumapuero puer Bene pudiceqj eft educatus hucufqjad adolefcentiam« Eg.Et mifer fum amp;nbsp;fortunatus fi uera dictitatis Eo mifer fum quia male illi feci fi gnatus meus eft: Heu cum ego plus minufqj feci q aequum fuit« Quod male feci crucior modo:fiinfeCtum fieri poftiet Sed eccum incedithuc ornatus audax fuis uiribus,
^^yndarus.Egio.Philocrates.
multa ego fæpe piëta quæ acherunti fierent
MU 1 Cruciamenta: uerum.n.uero nulla adæqj eft acherus gt;^Atqj ego ubi fui in lapidicinis illic ibi demü eft locus
Vbi labore laftîtudo omnis eft exigunda ex corpore Nam ubi illo adueni quafi patriciis pueris autmonedulas Aut anates aut cothumices dantur quis cum lufitent itidem mihi huc aduenienti upupa quæ me deleëtet data eft Sed herus eccum ante hoftium amp;nbsp;herus alter eccum ex aulice Redit.Eg.falue exoptate gnatemi.Tyn.hem quid gnate nH»'â At at fcio cur te pattern adfimules elTetSi me filium: Qui mihi item ut parentes lucis das tuendæ copiam: Ph.falue tyndare«Tyn« amp;nbsp;tu quoins caufa hancærumnâexigo» Ph.At nunc liber in diuitias faxo uenies:nam tibi Pater hie eftthic feruus qui te huic hinc quadrimum furripuit Vendidit patri meo te fex minis:is te mihi Paruulum peculiarem paruulo puero dedit.
Illic indicium fecitmam hunc ex aulide huc reducimus Tyn« Quid huius ftiiumrPh. intus eccu fratrem germanu tuu» Tyn.Quid tu ais.'âadduxtin illum huius filium captiuum.'â Ph.Quin inqintus hic eft.Tyn.feciftiædepol amp;nbsp;reële amp;nbsp;bene Ph« Nüc tibi pater hic é:hic fur e tuus:qui paruü hîc te abftulit» Tyn.At ego nüc grädis gradé natu ob furtù ad carnifice dabo » Ph.Meritus eft.Tyn.ergo ædepol meritam mercedem dabo:
Per nebulam
-ocr page 327-CYRGVLIO
Sed dic oro pater meus tu ne es r'Eg.ego fum gnate mi* Tyn* Nûc demü in memoriam redeo quum mecü cogito: Nücædepol demum in memoriam regredior audiffe me. Quafi per nebulam egionem meum patrem uocarier. Eg.Ego fum*Ty.copedibus quæfo ut tibi fit leuior filius: Atqjhic grauior feruus* Eg. certü eftprincipü id puortier: Eamusintrotut arceflatur faber ut iftas compedes Tibiadimâîhuic dé.Tyn.cui peculii nihil eft rede feceris. y^~ââ*'3;^edatores ad pudicos mores fadahæc fabula é eqjïhac fubitæ cogitatides fût neqj ulla amatio L yN ec pueri fuppofitio:nec argenti circundudio. ;Neq ubiamans adolefcens fcortum liberet clâ fuü patré. Huiufmodi paucas poetæ reperiunt comoedias* Vbi boni meliores fiant.nunc uos fi uobis placet. Etfi placuimusmeqjodio fuimus fignum hoc mittite. Qui pudicicix elfe præmium uoltis plaufum date.
PER. NEBVLam:Per fomnium. PRAEVORtier:Aiite omnia fie. ridocutio familiaris Plauto Cice. ro quo(5 libro de diuinatione ne. eg liabes aliquid quod huic fermo nem præuertédum putes:eft enim præuertere aliquid exteris rebus anteponere : uel magis alicui rei opa dare .(TSPEGTATORES: Loquitur comÅdiæ recitator fi. nem fitfturus fabula:. NEC PVE. RI fuppofitio : Q^uod meretrices facere confueuerût: ut in tmculen to faftum extitit. NEC ARGEN TI circunduftio ; Vrpræfertimin Afinaria . SCORTVM LIBEret: Sicuti in curculione fequenti co. moedia.
(JIF ÃARGVMENTVM CVRCVLIONIS.
â â^ GENVAM cappadox leno furreptâ emerat tenebatq j domi uirginé pia nefiû hac Phædromus adolefces depibat : amp;nbsp;cü er pecùia deeftet qua ;p mu 1I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liete lenoni traderet curculione parafitü mittit Ãcariâtab amico argétü mu/ lI nbsp;nbsp;nbsp;tuû ut fumeret:ibi forte terapôtigonû milité offendit feruus: ei refert miles tepidaum ab eodélenoe puella emi{re.xxx,minis:q ei' âtn foror erat nec no/ ueratîpadûqj cû lende eé ubimififfet Ifas lyconi trapezite fuo obfignatas anulo:ab illo p muliere pecunia recipet ac puella traderet : ad cÅnâ accerfit curculione milestille nd fuitâ à nuitttalos poftq cÅnati funt fumûtà mäustmiles depdit anulûnlle opponit palm:ppi/ tut curculio poculû milititquo epoto edormifcit milesthic illi e manu furtim anulû furri pittaufugit cit^tepidaurû reuertifthem phædromü cduenit:narrat quo pado milité lufe ht ialeatcdfingût atqjobfignât lfas:cduéit trapezita curculio atqj lenone fimul:fingit fe fumanû uocanttrap ezita ubi uidet obfignatas tabellulas:argétü lenoni dattilleqjmuliere curculiditquâ phædromus nacifeitquot; tmiles expereétus ubi uidet fe delufü epidau^ uéit co gnouit dolos mulieréqj amififfe amp;nbsp;aurütfiüt cdtétides îter trapezitalenoné amp;nbsp;milité : reqj cognita rurfus cû phædromo ac pafito rixæ fiüt. Tâdc planefiü pfnû qué furripuerat cur culio agnofcit anulü:miles ex quo eiâ agnofcitquot; fratertuirgoq? paddo fit furreptâ paruula: leone cogüt recepta p muliere reddere pecuniâtphædromoqj pofcéti uxor puella traditquot;.
/ ^fPlauti*Poetæ*Clanftimi*Curgulio.
I Vrgulio miffus phædromi it Cariam
1Vtpetat argentum:ibi eludit annulo IRmalcmdcribit atqj obfignat litteras \ Cognofcit fignum lyco ubi uidit militis
VRculio miffus 1caria:quæ â c left afix mîoïis ^uicia extra enîciliciâ porrigit lydapa philia:caria:I0ia:eolis:troas uf^ ad hellelpótü.VT Petat argétû:Subau di ab amico phxdromi.ELVDIT anulo riuale; Curculio.f.cludit tera _potigonumilité;ab eo plnfufurri. piés anulû amp;nbsp;riualé dixit qa miles amp;nbsp;phædromus piterî eâdé puella tâqieudéamoré deriuabât.LYCO;
h iit
-ocr page 328-Trapezita qui illico uifis litteris pecuniam dinumerauit.SORORcMtPlanefium amp;nbsp;eandem amicam.
VO te hoc noftisdnducuntur amans adolefcens phædromus ornatus lux placiturus amicae: pa^ inurufq: feruus homo frugi qui aberrantem adolefcentem a ucnereis illecebris nititur reuocare. ______NVSxq-ad omnia ueniat difta:fic Cicero quæ autem dea ad omnes res ucniret uenerem appel lanint. C^PID0:Plures fuiffe cupidines fententia plurimorum conftat aurorum : at fi uetnm nolumus nofeere tot funt cupidines quot hominum uoluntates amp;nbsp;affeftus. AMOR;Scribit Ariftoteles amore uer
fari aut circa honeftumaut circa utile aut circa iucudum:Apuleius primum effe diuinum dixit cu in corrupta mente amp;nbsp;nirtutis ratione c0ueiuentem:altetum degeneris animi corruptæq? uoluntatis: tertium ex utrolt;j permixtum : de finit autem Plato amorem lafciuu elfe ardorem animi i proprio corpore mortui in alieno umentis. STATVS dies:Eftiudicii caeófti tutus amp;nbsp;ftata dicebantur facrificia quæ certis fieret diebus:cato facra ftata folcnia fanfta deftruifti Valerius quoq; ftatas folemnefq jceri monias dixit.CONDICTVS:Di cimus condidum in comune di-ftum.CVMhoftc: Cum peregrino : nam quos nunc hoftes uoca-mus perduelliones dixerunt. ÃN-GRAtus:Scilicet amor.BELlum: Diminntiuum a bono. EAVTus: Lotus mundus elegans . LVCES cereum:Ita in caffina lucebis face: amatores eûtes ad amicam facem ferre confiieuerunt: quod memorat Perfins ebrius ante fores extin fta cum face canto.APICVlarum opera cogeftum : Ideftmel:amp; per hoc intelligit amoris dulcedinem nam dixit ex dulci meo melliculo .i.amafia planefio.NONFEramf 4 ) non auferam amp;nbsp;delibemfcum milii præferrim occafio offeratur. OCClufifftmû: Maxime claufum nam amafia planefium nimia cu-ftodia feruabatur uel oculiffimu dixeris reffius.i.cariffimu utmo-nemur a Fefto.SALVe ualuiftinf Oftédit amantis dementia amp;nbsp;leni taré. CARVItne febris terPro tu caruifti febri figura hypallage amp;nbsp;dicif febris a feruendo ficut a græ cis ab igni pyretos diffa uel a feritate morbi. NVDIus tertius:amp; fic
Lyconem miles ac lenonem inius rapit.
Oratu cuius phædromo nuptum locat« ^^IPalinurus feruus, Phædromus adolefcés.
Cum iftoc ornatu cüqj hac pompa phædtome^
Si media noxeUtfiue eft prima uefpera:
Si flatus condictus cum hofte intercedit dies, Tamen eft eundum quo imperat ingratus At tandem:tandem.Pa,tandem es odiofus mihi, Iftuc quidem nec helium eft:nec memorabile, TUte tibi puer es lautusduces cereum: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â] Ph.Egon apicularum opera congeftum non feram.'â' Ex dulci oriundum melliculo dulci meoÆ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;| Pa, Nam quo te dicam ego irefPh.fi tu me roges' Dicam ut fcias,Pa,fi rogitem quid refpondeas,'â Ph, Hoc efculapii fanum eft.Pa.plus iam anno feio. Ph.Huic proximum illud oftium occlufifTimum Salue ualuiftin oftium occlufiftimum.'â Pa.Caruit ne febris te heri uel nudiuftertius.'â Et heri coenauifti nefPh,derides ne met Pa.Quid tu ergo infane rogitas ualeat ne oftium^ Ph.BellifTimum hercle uidnamp;i taciturniffimum, Nunquam ullum uerbum mittit:quum aperitur tacet. Quum illa nodlu clanculum ad me exit tacet.
Pa.Nuquid tu quod te aut genere indignum fit tuo Facis:aut incoeptas facinus facere phaedrome.'â Nu tu pudica: cuipiam infidias locasÆ Aut quam pudicam eile oportet,Ph,nemini Nec me illi finit iupiter.Pa.ego item nolo Ita tuum conferto amorem femper:fi fapis
nudius qitus qfi nue fit dies tertius amp;nbsp;diesqrtus.FACINu s: Fadû Tcré.nó fit fine piculo facinus ma gnuamp;meorabile:Ci.quocp jmiif furn potius no faciédü q term facinus ce:amp; facimus 4 )fcelere : Saluftius in hac côiurationc fuit qntus ciu dus haud obicuro loco flagitiis atq; facinoribus coopertus. AVT qua pudica eê oportuinQÿ^ü ÃP ant q rariffîmæ q pudico fint reperiantur. NEC me illi finit Iupiter;poteft amp;nbsp;legi nec me ille finatlupng
-ocr page 329-CVRCVLIO
INTEftabilis : Sine teftibustaliter inteftabilis ut apud iurifconfultos hétur mentio dicitur qui iure con dere teftameutum non pôt.FVN-dum fæptum : Ideft per non communem locum fed alteri propriu amp;nbsp;peculiarem: amp;nbsp;per quadam metaphoram innuit ne aliénas fefte-tur mulieres:ad quas non itur fine magno uitæ diferimine : fundum aût didum eft quod fundat quot anis multa.Q_Vl.'Pro quare. OB Lüquere: Obloqui eft male dicere : amp;nbsp;contra loquentem loqui ut hoc loco : amp;nbsp;apud Virgilium nec noli Threicius longa cum uefte fa cerdos obloquitutdu alia tn figni ficatióe accepiffe uidet palinurus pro tacere.f.nam cufiluiffet iquit obloqui me iufferas.LENOniiDi cendum leoni pro lenoni nam dixit formido ne exedat.ODIOfus: Faftidis difplices.FACEREnolo mutuum ; Ac fi diceret nolo mihi taq meretricem exhiberi ; nam eu paulo ante dixiffet eam uolt mere tricem facere : ipfenon ueluti me retriculi fed tanqpeculiare amp;nbsp;pro pnam repofcebat:nam quodam modo mutuo dari uidenturmere trices cum node dantur mane red duntur:idqd declarat magis:nam interogati palinuro reipódit quia propriu facio : amo pariter fimul. FERT iugum^ldeft eft ne uiri pa tiensfuel matura uirofPANGIT: pangere figere eft inde pangi carmina dicuntur cpceris figerentur amp;nbsp;inde per metaphoram canere fcribere amp;nbsp;manifeftare.OPPEgit: Ex ob amp;nbsp;pango.TALENtum magnum : Q^uod ee fupra diximus. lxxx.librarum.INIVRlum;periu-rium interpretatur Feftus hoc ta men loco iniuriofuni dicimus amp;nbsp;ita Nóius iniurie pro iniuriofe po fuit:eftenim iniuriofuni ab lenone æquum amp;nbsp;quod bonum fit petere : id quod ex fequêtibus iierbis manifeftat:quod lenoni nulli é id ab eo pctas.f.Åquum amp;nbsp;bonum: quod illi lloccifaciunt.
Neid quod ames populus fi fciat tibi fit probro» Semper curato ne fis inteftabilis* Quod amas ama teftibus præfentibus* Ph.Quid iftuc eft:Pa*caute ut incedas uia. Ph.Ouin leno hic habitat»Pa» nemo hîc ^hibet nec uetat Omn quod palam eft uenale ft argentum eft emas: Nemo ire quemquam prohibet publica uia» Dum ne per fundum fæptum facias femitam. Dum te abftineas nupta:uidua:uirgine: luuentute.óó pueris liberis;ama quodlubet. Ph.Lenonis hæ funtædes.Pa.male iftis eueniat» Ph.Qui.'^Pa.quia fceleftam feruitutem feruiunt» Ph.Obloquere.Pa.fiat maxime.Ph.etiam taces.'â Pa.Nempe obloqui me iufreras»Ph.atnunc ueto» Pa.Inducias occepi dicere.Ph.ei ancille eft.
Pa.Nempehuic leoni qui hic habitat: Ph.rede tenes»
Pa.Nimis formido ne exedat,Ph.odiofus es» Earn uolt meretricem facere ea me deperit Ego autem cum illa facere nolo mutuum»
Pa.Quid ita^Ph.quia proprium facio.amo pariter fimul» Malus clandeftinus eft amor damumftmerum» Pa. Eft hercle ut dicis ita:iam ne ea fert lugum.-â Ph.Tam a me pudica eft quafi foror mea fitmift Sieftofculando quippiam impudicicior» Pa.Semper tu fcito:flammafumo eft proxima» Fumo comburi nihil poteft : flamma poteft» Qui enuce nucleum effe uolt:frangit nucem» Qui uolt cubare:pangit faltem fuauium» Ph.At illa eft pudicameqj dum cubitat cumuiris« Pa.Credam pudor fi cuipiam lenoni fiet» Ph.Immo ut illam cenfes:ut quxqj illi occafio eft Subripere fe ad meubi fauium oppegit:fugit Idco fit quia hic leno ægrotus incubat Inæfculapiphano:is me excruciat.Pa,quid eftÆ Ph.alias me pofcit pro illa triginta minas Alias talentum magnum.neqjquicquam queo Aequiboniqp ab eo impetrare.Pa.imunum eft Ph.Quid.'âPa.quodlenoni nulliftid ab eo petas» Ph.Nune hinc parafitum in cariam mifi meum» Petitum argentum a meo fodali mutuum» Quod fi non affert:quo me uortam nefcio» Pa.Si deos falutas dextrouorfum cenfeo»
h üü
Ph*Nunc ara ueneris hac eft ante horum, fores Meinferre ueneri uouiiam ientaculum« Pa.Quid ante pones uenerei a lentaculof Ph»Me:te:atqjhofceomnes.Pa.tun tu ueneri uomere uisZ Ph.Cedo pure finum.Pa.quidfacturusePhaam fcies. Anus hic recubare folet curtos lanitnx Nomen ert lenaemultibiba.atqj merobiba.
Pa.Qtiafi tu lagenam dicas ubi uinumchium foleteffe. Ph.Quid opâ é uerbisÆuinofirtima é ea q exteplo ubiuino Has confperfi fores deodore adefle me feittapent illico. Pa.Ei ne hic cû uino fin' âferfrPh.mfi ne uis.Pa. nolo heflt; Nairtuc q fert afflitrtuuelim:ego nobis afferri cefui. (det Ph.Qum tu tacesrfiquid fuper illi fueritud nobis fateft Pa.Quifnam hic fluuius ert;quem non recipiat mare.'â Ph.Sequere hac palinure me ad fores:fi mihi obfequeris. Pa.Ita faciam.Ph.agite bibite fertiuæ fores Potate:fite mihi uolentes propiciæ.
Pa.Voltis ne oliuas:aut pulpamentum:aut caparim.^ Ph.Exufcitate uortram hue curtodem mihi.
Pa.Profundis uinum:que te res agitantrPh.fine Viden ut aperiunturædes fertiuiflîmæ.'â Non mutit cardotertlepidus.Pa.quin das fauiumiâ Ph.Tace:occultemus lumen amp;nbsp;uocem.Pa.licet.
^rLena.Anus.Pha:dromus.Palinuruslt; quot;'â¢r'^'tos ueteris uini meis naribus obieótus ert.
â â â il Eius amos cupidam me hue prolicit per tenebras* Vbi ubicroppe me é.euax héo.falue aîæ mi liberi le Vtueteris ueturti cupida fummâoium unguentum (po® Odorpræ tuo nautea ert:tu mihi rtatrte : tu cinamonium:
SI DEOS falutas dextronorfnm céfeo: Refpöfio fcita admodu ad illud quo me uofta ncfdoîcrat modus adoratióis apud ronidos a numarege fecûdo uRp îflitutus que diu feiuauetütmt adorâtes amp;nbsp;deos uenera tes fe ill orbe uerterét:cóuerfio at hmói fiebat aleua ï dextra ad imitâdâ mûdi reuolutioiié:q fit ab oriétc î occidere raptu primimobilis;ergo alludit fcieterpalinurus ad motu liuiufce cóuerfióis inquiens fi deos falutas dextrouorfum céfeo ut.f.te uortas qfiillu illudés:q quo fe uerteret uefdebat.ARA ueiieris:Aras fi ue afpiratióe ut iiiqt Varro amp;nbsp;atteftaf Macrobius pximû anfas dixerut: c^ eet neceffaxiü a facuficâtibus ua fa teneri aiifis: cómutatióe igit Ifa rüarâs poftmodû dici coeptas ut ualcfios fufios priusmucaût Valez rios furios : qui aûtimolabât aras appliédebât:qd 'teftat Vir.talibus orate didis arafq? teiiété ; liarâ at cû afpiratióe oes fciût eé porcoje ftabulû;Cice. iii pifonem dixit ex Iiara f)duftæ uô fcolalENTAcm Ià ; Prâdiculû Martialis furgite ia pueris uédit iétacula piftor: ita iéz tare prüdere affranius hæc ieiuna îêtauit. VENEré uomer uis;Quia dixit me te atq; oês :quos ueluti ,p ciboeé appoiiédos iocofe intulit palinurusdlle Ãtponédos eê itelle xit taq ad prâdiû uocitatos:liis.n. fefbuiffmris didis aciocis utif fæz pifTime Plau.ut prorfus ois tollat feueritas: perpetuo^ comoedia ex hillarefcat . PVRE:Pro puer uetez res enim dixerutpuere . SINVM: Vas finuofum ficut gaIeola:Varro apud Nonium ubi erat uinû pofi tu in menfa aut galeola aut finu. ANVS:Vel ab amorû multitudie ufab a priuatoria pticula amp;nbsp;nus.i. mens qfi:finemête:hæc plane erat obfeqns pliædromo ad fiios amo res.LAGEnâiQ uæ uafis genus ê. VINVMchiû:^dâ erat î pcio amp;nbsp;ï ter tranfmarina uina laudatu.FORES potate:Sparferat uinû an fores ut eius odore anus alleda fores ftati recluderet. VOLtis ne oli uasdriidet fatuitate adolefcétis: q foribus potu pbuerat n efcä. PVL pamétû:Q_d' pulfet detibus.CA-_ PArimtPonif Plinio caparis inter peregrinas frutices:fedinqtnó eé utédû trafmarino fed tag iniiocé-tiori potius italico : ferütptereaq
caparim quottidie colüt: paralifi nó piclitari nee lienis doloribus.FLOS neteris uini:Anus odorefuaoifli nii uini peuffa ultro fores apit obfecutura pliædromo. PER licit:Valde allicit.EVAx:Exultätis é.LIBen: Bacchi cui hoc nomé Iditu uiderppterea g uinû fumptû holes liberiores faciat amp;nbsp;curis folutos.NAVtea; Vt retulit Noius éaqua de coriis uel qd'uerius é aqua fenrinæ a nantis.STAde;Tefte diofcoride uocat ex mirrha,pdudû pingue cócifa cû aqua pauca:olés ät plurimû ualdeq; utilis é uimog hét caIefaciedi:Pliniu^ in.xiii.Mirrha amp;nbsp;p fe unguétû facit fine oleo ftadæ duntaxat alioqn nimia amaritudine affert . CINNA* momûddê diofeorides cinnamomi plures fût fpês: colore difflantis admodû olet Plinius quocglib.xxii« capite.xx.Siqde cinnamomû idcqidnamû nafeit i ethiopia troglodytis conubio p mixta ipe frutex duo rû cubito;« altitudle:apliffinius:palmi(5minimus qttuor digitoi« craffitudinis: ftati a terra fex digitis fui culofus arrido fimilis;cû uiretnó odoratus;folio origaificcitate gaudes:fterilior himbre ceu dirae naturae
-ocr page 331-CVRCVLIO
gignit î plais fed dcfiffîmis ï uepribus mbifçgtdiffîdJis coUeftiumetifnô nîfi pmiferir deus.fed mita qdâ de dnamomo fubditidé Plinius ac theophraftus î nonoxînamomû.f.iâ collectu cû foie diuidi « temafq; ptes fieri deîde forte germîa difcemi:quodcg foli ceflerit relîqui:ac fpôte côflagrare: fed Iioc é fabulofum ut ena putat theophraftus. CROeûîVt galenus inqt fecûdi é ordinis î calefaciédo amp;nbsp;primi in arefadédo amp;nbsp;ga uim ftipticâ nét ftomachü cófirmat:cor quoq; exhilaratmimius ulus odoris eius offidt cerebro ero di dictu é a corycho cilicia: oppido apud qdoptimunafdf;crocos(ut qd'ad fabula attinet no omittam) adolefcens fuit cuius
Tu rofa.tu crochumtôi cafiaies tu petahum
Nam ubi tu profufusabi ego me peruelim fepultam: Sed quum adhucnafo odos obfecutus eft meo* Da maftim meo gutturi gaudiummihilago tecum.
notes tuos.
SinoduÃim:fèd hacabutthac perfequar,
Ph.Sitit hæc anus,Pa.quätulü fitit.Ph.modica eft.capit quadrantal, Pa.Pol ut prædicas umdemia hæc huic anui non faris eft foli, Canern eflèhanc quidem magis par fuit,fagax nafum habet. An, Amabo cuia nox fonat procuIdPh.cenfeo hanc appellenda anu. Adibo: redi amp;nbsp;refpice ad me huc lena.An.fpator qs esrPh.umi polles Lepidus liber tibi qui fereanti ficcæ femifomnæ Adfert potionemiSite fedatum it, An.Quam longe a me abeftfPh.lumen hoc uide. Grandiorem gradum ergo fac ad me obfecro Salue.An.egon falua firn quæ fiti ficca fumfPh.at iam bibes,â An.Diu ht.Ph.hem tibi anus lepida,An. falueoculidime ho.: Pa « Age effunde hoc cito in baratrum propere. Prolue cloacam.Ph.tacenolo huic maledici. Pa.Faaam igitur male potius.
amore capta cû effet uirgo fimilax in eius noîs herbauerfa é ip feep i florê: meminit Oui.ï.iiii.metamor* phofeos amp;nbsp;crocon in paraos uerfu cu fimi lace flores:prætereo. GASIa: Ex codé dio feoride uti colligitur cafiæ plures funtIpés qî arabia aromata fe réte nafcüt;hét at uir ga craffi corticis : fogt; lia ut piper;odorero faceo;cafiæ quoq; Pli nius méinit ; eâ fruti cé didt iuxtaq; cnia^ mi capos nafd:fed in motibus craffiore far méto:tenui cute neri ulq cortice theophra ftus in fexto de hifto lia plataru calla: duo gna facit alia.n.cafia cadida eft:alia nigra: câdidæ foliû mô cugt; tis oblongum figura
wilenigra : quale tamarici carnofum: cadida magis fe humi fpargitodoratacg emigra odore caret fed ne quis forte putet quam nunc uulgo cafiam fiftulam falfo nomine appellant:eandem effe amp;nbsp;odoratam: fili-qua enim egyptia ea proprio uocabulo uocatur.PETaIiu:A græcis petala dicuntur folia amp;nbsp;petalia a tenui rate bradeas uideo appellari unde cariotarum petalia a martiale celebrantur quæ in auratæ calédis lanua Ilis mittebantur a pauperibus munere diuitibus:licetfiiit qui locum illu Martialis qui inferibiturpetalion pnyotarum in xeniis corruptae legi affeuerent amp;nbsp;fpathalion dici debere côtendant : quod omnino nô eft improbandum licet Ipathalium fÅminarum fit potius ornamétum ut docemur a Plauto in menæchmis qui locus non erit a nobis omiffus in ipfius interpretatione comÅdiæ :fed redeo ad plautinû ftnfum huc excutiedû amp;nbsp;petaliû nardinû dicamus fine foliatû: id erit unguéd nobilis genus amp;nbsp;odorati ex nardi folio faditatûmâ foliatû unguenta nardinû memorat a Plinio in.xiii.na.hi.euius uerba fubiecimustnardinû fi ne foliatû côftat omphacio balanino: iûco:cofto:nardo:amomo:mirrha:balfamo.SINOduftim:Vel ad-nerbiû fecit a fino.i.uafe de quo fupra:uel potius finoduâim.i.in finû hoc eft in uentré ducédo amp;nbsp;cômittê lt;ïo-Q.VANTVIum:uel quantillum ut legere Feftus uidetur qui huius meminit loci : ficitq; quadrantal amphoram effe quod uas pedis quadrati odo amp;nbsp;quadraginta fextarios capiebat.SCREANTl:Expuenti. SICCAE:Arridæ:humore exhauftæ amp;nbsp;fitibundæ:dicimus aliter ficcum exercitatum amp;nbsp;nimio labore eo-feclum:amp; ficcum fobrium ut contra madidum ebrium.OCVLISSime : Cariffimeueluti oculus:amp; fupra Plautus oftium dixit amice oculiffmum.BARAthrum:gra:ci appellant locumprxeipitem unde emergi non poffit dictum ab eo quod uatliys profundum fignificat:uel ut putat feruius quia uaratron grane in af piciendo fignificat Barys enim grauis:amp; thin afpicere cp afpedu alto fit granis fuitqj locus î princeps athc nis in quem noxii praecipitabantur ab eo profunda loca omnia Barathro nomine dida fnnt.CLOAeam: Ventrem fcilicet bibacis mulieris : cloacarum appellatione intelliguntinrifconinjti tubos amp;nbsp;canales per quos cinitatis coUnnies fluitat.
-ocr page 332-AVARITER:Allide.HVIC primum quod dicam nefcio:Quodfepiffimein amore contingit ex nimio affedu.AH:Ad facietatem uf^ biberat anus cuius uoceni refert ex bibitione refpirantis. BIBIT arcus:Ar-quus fcribi debet cum q amp;nbsp;duplici u nam irim denotat : arcus enim cumc dicitur fufpéfus fornix licet fiiit qui uelmt utro^ modo arcum amp;nbsp;arquum fcribipoffe amp;nbsp;idem fignificare : differentiae tamen caufa magis Nonium fequor: uidetur autem arquus bibere cum mare uideatur attingere proximus horizonti : quod fit pluuia fuborta:hincarquatus morbus qui alio uocabulo regius diftus e : amp;nbsp;arquati quibus oculi amp;nbsp;ols
facies uireat ad fimili tudiné arquus:quem iri poetae uocat:fit.n. fempaduerfo fole ua riis coloriba: un Vir. in.iiii.ænei. ergo iris
pénis mille trahes ua nos aduerfo foie colores deuolat : qre at id fiat pluribus Seneca Ari.amp; alii philofo phi tradideriit: eft.n. nihil aliud iris ut ex multis pauca refera iiifi nubes aquofa p oes fui ptes a folis ra diis penetrata : colores trahens ex qttuor elementis: ex igne ru beu:ex aere lafteu:ex aq ceruleu:ex terra ui ride:q colores lut pri cipaliores î nubeAri. tn ilibr.meiheororu ait cpcolor rubeus fi ue uiofus fit ex radio tag été nubis rotûdi taré i fuperficie : poft quê alius mixtus ex albo amp;nbsp;ceruleo: appa ret etia color uiridis ubi magis iiapor ter-reftris é multos alios hét léd hæc haftéus. BITET:Véiat.OCcé té:Cana:occétare Fe-fto écouiciu facef cu id clare amp;nbsp;cû quodâ canore fieret ut.peni exaudiri potuiffet qd turpe hét quia fine ca fieri putat. PESSVli: Quafi paruipedes: ue ftes.n.fut qbus oftia clauduf: Teren.peffu Iu oftio obdo. LYDI
An«Venus depaulotpaululum hoc tibi dabo haudlubenter» Nam tibi amantes propinantes uinum potantes dant Mihi haud faepeeueniunt tales hereditates.
Pa. Hoc uide ut egurgitat (pura in fe merum auariter faucibus picis« Ph.Perii hercle.huic qdpmû dica nefcio.Pa.hem iftucqd'mihi dixa. Ph.Quidid e.Pa.griffe ut te dicas.Ph,male tibi di faciât.Pa. die ifti« A.Ah.P.gdérecqd lubet^A.lubet.P.et mihi quoqj ftfulo fodere lu/ P.Tace noli.P.taceo.ecce at bibit arc^pluet credo hercle hodie.(bet te P.Ia ne ego huic dicofP.qd dices ÆP.me piiffe.P.age dice. P« anâ audi Hoc uolo fcire te perditus fum mifer. A.at pol ego oppido feruata Sed quid eft quod lubet perditum dicere Teefle^Ph.quia id quod amo careo.
A.Phædrome mi ne plora amaboi
Tu me curato ne fitiam.ego tibi quodamas iam hue adducam Ph.Tibi næ ergo fi fidem feruas mecum uineam pro aurea ftatua Statuamtquæ tuo gutturi fit monumentum.
Qui me in terra æque fortunatus erit:fi illa ad me bitet.
Ph.non ita res eft.nam confido parafitum hodie aduenturum
Cum argento ad me.Pa,magnum incoeptas fi id expectas ^ nufqH^ Ph.Quid fi adea forestatqj occente.Pa.fi lubet neq? ueto: neejiub^ Quando ego te uideo immutatis moribus eé here atq; ingenio. Ph.PeffuIi heus peftuli nos faluto lubens:
Vos amo:uos uoloiuos peto:at(^ obfecro.
Gerite amanti mihi morem amoeniffimi
Seite caufa mea lydi barbari.
Suffilite obfecro:^ mittite iftanc foras:
Qux mihi mifero amanti ebibit fanguinem
Hoc uide ut dormiunt peffuli peftumi.'â
Nec mea gratia commonent fe ocius:
Refpicio nihil meam uos gratiam facere^
Sed tace tace.Pa.taceo hercletquid eftrPh.fentio fonitum.
Tandern ædepol mihi morigeri peftuli fiunt.
barbari: Lydi,p ludii.4⢠mutato y in u ludii appellatur laltatores qui tefte linio roma ex hetruria quodâ fuerunt acciti amp;nbsp;ad tibici nis modum faltabant:quipoftmodum dkli hiftriones fuere:quia hifter uocabulo tufeo hiftrio nuncupa tur:amp; quia Lydius Tyrrheni frater qui uenit in Italiam amp;nbsp;eam regionem occupauit quae hetruria dida fuit ex meonia regione barbarica quae pariter lydia uocitata eft:iccirco ludios finelydios barbaros
-ocr page 333-CVRCVLIO
dAnusâ¦Planefium. uirgo.Phædronius*PaIinurus, Plautus appellauit:féfus cr^ Lande egrederetóó fonitü phibe foK: amp;nbsp;crepitu cardinü §° plpicuus ê ut uelit phÅ-XT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dromus amatorianuæ pef^
IN e quodhic agimustherus percipiat hen mea plaeku. fuUos in feite amp;nbsp;compofi-Mae fuffuda aquula. P. uiden ut anus tremula medicina facit.' âte fubfihre ut nullus ,prfus Eapfe merü quü didicit bibere, foribus dat aqua quam bibant. ^â^^J^^Jde galSe Pl.Vbitues qui me conuadatus ueneriis uadimomis.'â Vbi tu es qui me libello uenereo citafti.'âecce me fifto ades eötra
Sifto ego tibi me:amp; mihi contra itidem ut fiftas fuadeo: Ph.Adfumma fi abfim aut recufem: qn mihi male fit mel men. Pl.Anime mi procul amantem abeflè haud confentaneum eft, Ph.Palinure palinure.P,eloquere. quid eft q palinurum noces.'â Ph.Eft lepida. P.nimis lepida.Ph.fum deus.P.immo haud. Ph.Quid uidiftifaut quid uidebis magis diis equiperabile.'â Pa,Male ualere teiq mihi ægre é.Ph. male mihi morigerus.tace.
Ph.Redte obiurgat.fane haud quicqft magis qdcupiam tadiu. Pl.Tene me amplectare ergo.Ph.hoc ét quâobré cupiâ uiuere. Quia te ^hibet herus:clâ hero potior.Pl.^hibet:nec ^hibere qt ,Nec prohibebitmfi mors meum animum ab te abalienauerit. Pa.Enimuero nequeo durare quin ego herum accufem meum. Nam bonum eft pauxillum amare fane: infane non bonum eft. Verum totum infanum amare hoc eft quod meus herus facit« PtSibifua habeant régna reges:fibi dmitias diuites. Sibi honoresîfibi uirtutes:fibi pugnasifibi proelia.
Lum mihi abftincant inuideretfibi quifqua habeat ^ fuu eft. Pa.Qmd tu ueneri peruigilare te uouiftiphædromef Nam hoc quidéædepol haudmultopoft luce lucebit. Ph.tace. Pa,Quid taceâ.'âquin tu is dormitu^Ph.dormioine occlamites. Pa,Tuqde uigilas.Ph.at meo more dormio : hic fomhâe mihi, Pa.Heus tu mulier male mereri deimmerente infcitia eft. Pl.Irafcere fi te edentem hic a cibo abigat.P.illicet Pariter hos perire amando uideomterqj infaniunt.
Viden ut mifere moliuntur:neqj queunt complecti fatis. Etiam difpertimini.Pl.nulli eft homini perpetuum bonum, lam huic uoluptati hoc admuentu eft odiri.P. qd ais ^pudiri.'â Tun etiam cum nocturnis oculis odium meuocasÆ Ebnolaperfblx nugæ.Ph.tun meam uenerem uituperas.'â Quod quidem mihi pollutus uirgis feruus fermonem ferat. At ne trihercle cum cruciatu magno dixiftiid tuo. Hem tibi maledibtis pro iftis duitis moderari ut queas. Pa.Tua fidem uenus:noblu uigila.Ph.pergin etiam uerbero.'â PlNoli amabo uerberare lapidemmeperdas manum.
1 P Bintcrea Plandiû p anum cominoncta-fta adeffe pro foribus plræ-drotnum placide egreditur ne fentiat léodub emus nm lier erat imperio. FORum: Pro forium.SVFFVNdam aquula : Scilicet foribus ne crepitent. EARSE : Ea ipfa ipfamct.Q_VI me conuada tus:q ornate amp;nbsp;no minus le pide Plautus per quondam niacrologiam. i.lógiorem feriptionem loquitur; uada tus uenereis uadimoniis: amp;nbsp;rutius libello uenerio citagt; fti qd idem eft qui me amo re prouocas:allicis:reuincis uadimoniû a uadibus qui a dando deriuantur: fpölio dicitur ad certû diem liften di in indicio: unde uadatus obftriâus dicif amp;lüb Rde iuffione coercitus ; ut apud Feneftellam legitur : penes quem uadatus amicitia nó dolo tenebatunuadem præ terea dicimus Ipóforem da turn in re capitali . EMMO haud:Vel adde uel fubintel lige magni precii: ité illud quo (5.MALE ualer te:Sub audi uideo.NEC POTerit dum licet : Melius ut legas
fomnus eft mihi:Accipit fo num pro quiete ; eft enim fomnus reuocatio ipiritus ad intima:!deo frater mortis eé perhibetur. PROPV dium: Dicebant cum maledicto nudare turpitudinem nolebant qualiporro pride dum:uel ut alii putat a quo pudor amp;nbsp;pudicitia procul abiunt-HEM tibi;lratus pu gno percudit palinurum.
TVAM fidem nenus; Inv ploro:inuoco.
ORICHALCO:Dicimus orichalcum amp;nbsp;aurichalcum quod ab auto amp;nbsp;ære appellatum eft:gra:cî enim^s chalcon dicunt;antiquitus fuit aurichalcum iu maiori predo q aurum ut teftatur fcruius in.xii.ænei . fup illo ucrlu iplè de hiiic auro fquallentem alboq; orichalco : inquit enim apud maiores orichalcum predo/ fius omnibus metallis foitma^ ficut Lucretius dixit cum primum homines filuas incendiffent nullasad huc rerum periti;terra cafu fertilis omnium ex incendii calore defhdauit metalla: mterq: orichalcum prc/ ciofius uifum eft:quod amp;nbsp;fpledorem auri amp;nbsp;duridampolTrderetzna^ primum de auro fecuris fadadifpli
cuit caufa molliciei : limili* ter amp;nbsp;argenti contemptus ê ufus:mox orichaicu placuit donec ueniretur ad ferrum unde dicutur fecula ita fuif fe diuifa orichalcum etiam fuiffe cauteris pdofius Plaugt; tus docet i milite ego illos mores orichalco cóparem. AEDlTuum:Templi cufto dé amp;nbsp;dictus aedituus q»ædé tueatur:æditimum q æditu um Varro dici maluit roga tus inquit ab æditimo ut di dicimus a patribus noftris: ut corrigimur a recentibus urbanis ab ædituo. SVRre pticio:Clandeftino.VINdi dam para: Idcft facito utliber fim: diximus in amphi-tryone tribus modis feruu
fieri poffe liberû: inter quos uîdiâa.i.nirga ptoria liber taré nacifcebatur:ea.n.ptor lerui caput pcutiendo dicebat liber elto : qd *méinitp fins uïdiéla poftq me* a pto re recelli cur niihi n liceat.'*
IGRARe certumft: eno fub cuius po-teftare uirgo plane-_ fium coercebatur fupplica-' turn iuerat in æfculapii tem plum ut qua angebatur in-firmitare liberarer : amp;nbsp;cum nulla eét ab eo fanitate Do natus e phano gemebun -dus exit diduféæfculapius apollinis filius medicîæ mé tor. LlENE:Eftlien bilis fe
des:lde lienoliqbus lié intu muit : adnedif lien ométo quo îteftîa tegût.QVOiâ: Pro cuia. CVM Collatino uétre î qué oîa edulia coge rûtur magiiü amp;nbsp;turgidût ut Feftus.OCVlis heibeis:Vi-ridi colore fuffufis.AD pfe-pe fuû:Metaphoricos didu ad confuetû pabulû: diclus pfepe amp;nbsp;pfepia:q nô tm lût îqbus iuméta amp;nbsp;extera aîa
Pa.Magnum flagiaum;probrumqj phædrome expergefacis: Bene monftrantem pugnis cædisîhanc amas nugas meras» Hoceme fieri ut in modeffis hic te moderere moribus« Ph.Auro cotra cedo modeftum amatorem: a me aurum acripe. Pa«Cedo mihi contra oricalco cui ego fane feruiam, PI.Bene uale ocule mima fonitum amp;nbsp;crepitu clauftro^ audio Edituum aperire fanum quoufqjquæfo ad hunc modum Inter nos amore utimur femper furreptirio« Ph.Minimemam parafitum mifi nudiufquartus cariam Petere argentum:is hodie hic aderit«PI. nimium confultas diu» Ph.fta me uenus ametmt ego te hoc triduum nunquam finam In domo ede iftactquin ego te liberalem liberem« Pl.Facito ut memineris:tene etiam priufquam hinc abeo faum» Ph,Siquidem hercle mihi regnu deturmunqid potius pfequar« Quando ego te uideborPI.hem iftocuerbo uindiólampara Si amas ememe rogites:facito ut precio peruincas tuo« Bene uale.Ph,iam ne ego relinquor pulchrerpalinure occidit Pa«Ego quidemqu£Ã£uapuIâdo amp;nbsp;fomno pereo«Ph« feqre tne^ ^/Capadox leno,amp; Palinurus feruus»
Igrare certumft iam nunc e fano foras» Quando æfculapi ita fenrio fententiam
Vt qui me nihili faciat nec faluom uelit«
ValetudoHecrefcit:aderefeit labor»
Nam iam quafi sona liene cindlus ambulo»' Geminos in uentre habere uideor filios.
Nihil metuo nifine medius difrumpar mifer:
Atqjiftam exturbes ex animo aegritudinem Paues;parafitus quia non redit caria Adferre argentum credo:nam fi non ferat»â Tormento non retineri potuit ferreo Quin reciperet fe hue efum ad praefepe fuum» Ca.Quis hic eft qui loquitur.'âPa,quoiam uocem audio» Ca»Eft ne hic palinurus phædromirPa.qui hic eft homo.'â Cum collariuo uentre:atq^ oculis herbeis^ De formanoui:de colore non queo Nouifte:iamiam noui leno eft capadox»
Congrediar
-ocr page 335-CVRGVLIO
Congredia^CaHfalue palmure.P.o fcelerum caput. Salueto.qiiiclagisfCa.uiuo.P.nempc ut dignus es Sed quid tibi eft.Ca.lien necat.renes dolent.
Pulmones diftrahuntur:cruciatur iecur* Radices cordis pereunt: cirrhæ omnes dolent. Pa.Tum. te igitur morbus agitat epatarius. Ca.Facileftmiferumimdere.Pa.quin tu aliquot dies Pcrdura:dum inteftina exputrefcunt tibi» Nunc dum faltura fatbonaft.fi id feceris.
Venire poteris inteftinis uilius.
Ca.Lien dirruptus.Pa.ambulaidlieni optumumft.
Ca.Aufer iftæc quxfoiatqjhoc refponde quod rogo Potin coniedturam facere:fi narrem tibi Hac nodle quodego fomniaui dormiensd Pa.Vah folus hic homoft qui fciat diuinitus. Quin coniedtores a me confilium petunt. Quod eis refpondi:ea omnes ftant fententia. f^oquus.Capadox.Palinurus.Phædromus» Alinure quid ftas quin depromuntur mihi:
1Opus funt parafito:utfit paratum prandiu. -^^--^Quomueiat. Pa. manefis dû huic concio fomnu.
TUte ipfefiquid fomniaftiad me refers. Ca.fateor.Co.abi deprome.P.age tu interea huic fomniü Nana:meliorem quam ego fumfiippone tibi.
Naqd fcio omne ex hoc fcio. Ca opera ut det.Pa.dabit. Ca,Facit hic quod pauci ut fit magiftro obfequens.
Hamihiigituroperam.Co.tametfinon noui dabo Ca.Hac node in fomnis uifus fum uiderier.
Procul federe longe a me æfculapium.
Neq eum ad me adireinecq me magnipendere. Fa.Vifuft.Co.item alios deos faduros fcilicet.
Sane illi inter fe congruunt concorditer. Nihil eft mirandum melius fi nihil fit tibi.
Namqjincubare te fatius fueratioui Qui tibi auxilio in iureiurando fuit: Ca.Siquidem incubare uelint qui penuraucrunt: Locus non præberi potis eft in capitolio.
Co.Hoc animumaduorte pacem ab æfculapio
Petasme forte tibi eueniat magnum malum. Quodinquiète tibi portentumft.Ca.benefacis. lbo atq orabo.Co.quæ res male uortat tibi: Pro di immortales quem confpidofqui illic eft.'â
lia pabular A oïa loca tuta amp;nbsp;claii fa ut retulit No.Vir.Ignauu fucos pecus apfepibus arcet: dicit præfe piii a Pli.elephdti maxie odor mu ré amp;nbsp;fi pabuluî pfepio politu uide re faftidiût.RENES: Sût lûbis ad hærétes diftæ aieo.i.fluo q gt;obice ni hûoris riui îdefluat q bipartitæ fût doccre Ariftotele. PVLniôes: Sub corde pulmo eft fpûs capax. CYRrhæ oés dolét: Sciéter Plau. uifeera oîa fimul uiciata ondit mé bris prîcipalioribus uidatis cû oîa fimul quada cognatiôe fuit religa ta:iieq; uiiû detrimétû capere fine alterius detriméto.HEPATarius: Morbus hepatarius morbus é ieci 11oris.iccur.il.tradere Prif.iecioris facit fiecoris:iecur a græcis Hirocp: hoc morbo tradit Sueto, auguihi laboralfe utqnqjancipitemamp;co traria ratione medédi fubiiffe eoa dus fit . VENIRE;Vendi. LIEN: mó de liene métio hîta é fed illud addo ex Arifto. q? lien adulteratu qfi iecuree uideahnd cii ipfe poat uifeeru qda ee limplicia ut cor ut pulmo : qda bipartita ut renes di. cit liene amp;nbsp;iecur utro mo febéant dubitarimâ amp;nbsp;qfi fimplex:amp; taq p limplici duo : licet tn oîa difpofi. tiöe namex bipartita demû dicat: de uifeeribus fi quid cupis auidius nolcere uide Arift. ipm i libro de partibus aîaliû.iii.diffufius différé té. ID Lléi optimû:Viciû liéis ma ximû curforibus Ãpedimétû affert nâ cû îtumefeit anhelitus difficul taré facit.SOLus hic hó:De femet ipo loqt.CONieftores:Hoc loco fomnioji iterpretestconiieere.n.ê fubtiliter confiderare amp;nbsp;quafi futu la contueri : ac eonieâuris ambi* Z^'^guum explicare.
WALINVRE quid ftas:Dû aftat Palinurus lenonis fó niû interptaturus monet a coquo prâdiû parari uéturo deberi parafi to curcuhói:ppea ille abit ibi reli-fto coquo q cóiedet fóniü.INCu bare ioui.i.i lou.téplo uigilaf:nâ ,pprie hi Ãcubare dicht feruio: qin accipiédis rufis excubâtqué moré apudiudeos obferuatum fuiffe tra dit Stra.i.xvi.geographia:.NON potis é:Pro iiô pot ita apudEnni, um teftimonio diomedis qui po. tis ingentes oras euoluere belli.
OCIVS;VeIodiis.ELLVM:Ecceillum.
TE uiâ:Hæc fcena tota refetta ê plautîa uenuftate ac falibus fed primû affertuanitaté aduenieos arafiti uanilog amp;nbsp;iadabûdi g. fibi aduétâti iubet oés de uia decedere.STRAtegus : Duftotexerd Fus NEc tyccauustdns.Vir.te pp lybice gétes numidûc^ tyrâni odef:amp; rurfus alrbitpars mihi pads erit dextra terigiffe tyrrdiii:poftmodu tyrâni didi g uiolétu teneatïpiû atyrrhéo duce lydorû fi Pô. credi mus g eâ pté q hetruria df occupauit a cuius gétis ppetua crudelitate difti fût tyrrâni amp;nbsp;îdetyrrheiiû pela gus.NEcagoraomus:Q^ué fupra dixîus ædilé uocari . DEMArcus:
Eft ne hic parafitus qui miffus eft in cariam.'â
Priceps ppfi ita comarc*âuicoi.i: prî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
ceps.p ALliati;A gne ueftiméti di Heus phædiome exuexi inquam ocius.
ûi uidéûun comÅdiæ quog? pab Ph.Quid iftic clamorem toUisÆCo.parafitum tuum. rtXg^S^îîSîS^sdto Vide occutrciitem:eIlumuflt;jjin pUtea uIrima. medef:poffet amp;nbsp;legi pileati a pileo Hinc aufcultemus quid agat,Ph.fane cenfeo.
nâ dicit capite opto g âbulât.SVl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Curgulio.Phædromus.Palinurus feruust
larciati:Succiéti. SPOrtulis:Spor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â - r â¢
tæ amp;nbsp;fportellæ uel a fpartu gfi ipai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^teim mihi noti atqj ignoti: dum ego hic oftci/
teas dixert uel ab afportâdo ut fen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Facio:fugite oés:abite:amp; de uia fecedite (urn meu
Ita nûc fubito^pere amp;nbsp;celere obieólüft mihi negociû. (nu*
Nec ftrategus:nec tyrannus quifquammec agoranomus Nec demarchus:nec comarchus:nec cum tanta gloria
Tum illi græci palliati capite operto q ambulant: Qui incedunt fuHarcinati cum Iibns:cum fportulis
5'^ ^°â/^ dicuffifcellæ qbus cibu pqg qué i curfu capite:autcubito:aut pecTof offéda: aut ge müef5pSlko ponü6 fusis 1^^ »^^c fubito^pere amp;nbsp;celereobiedtüft mihi negociû. (nu* uides quanto celebret fpottula fu Nec quifquam tam opulentus qui mihi obfiftat in uia: mo.DRAPEtæ:FugitiuiÆHERgt; jq^^- ftvatcgus:ncc tyrannus quifquammec agoranomus uel in oenopolio hoc é uinaria ta. Nec demarchusmec comarchusmec cum tanta glona bema.OPERto capitulo:Propter Quin cadatiqum capite fiftat in uiam de femita. pilei ufu dixit. CALIdu bibut:Na mo frigidis mó calidis utebar po. tióibus 4 )uoluptate aut tepofe ró ne: calidu at amp;nbsp;caldu licet differre autoritäre amp;nbsp;fentéria multoy : edo ceamur ut fit fuapte natura calidu caldu at ui:ut caldaqfi calefacta di cant attiiqnq ; calida pro calda di da füllt ut hoc loco licetaucteris bus magis obferuatuni fuerit dici caldu q calidumn auguftus uidef em édatus i epiftolis qgt; calidu no caldu feribere maluilfet. TRIftes: MÅfti.CREpitû.f.uétris fed adie eit polétariü.i.polétâ obolêtem. DATAthlnuicé dado:eos dicit g pila lufitant q uiciffim mittit â amp;nbsp;re mittif.SCVRraiû:Scurræ dicûf. qab audiétibus rifû captât eu tur. pitudîe îde fcurrile ridiculû.DA. Tores amp;nbsp;fardores: Et g ludût amp;nbsp;g pilas farciût qs uel pluma uel pilo îfarciebât:nâ farcire îplere é :hiiic fardores noméculatores didi fût q, quafi infarcirent nomina faim tatorum in auribus candidati.
SERVICfVM eft:In lingulari fer nidum feruitutem didmus: amp;nbsp;fer uicia feruos:tangit hoc loco iiatu ram feruilem Plautus ferui nanqp aut femiunt humiliter aut domi-liantur fuperbe.
Conftant:conferunt fermones inter fe drapetæ. Obftant:obfiftunt:inceduntcum fuis fententiis Quos femper uideas bibentes eÃe in oenopolio: Vbi quid fubnpuere operto capitulo calidum bibunt: Trifles atqjebrioli incedunt eos eho fi offendero: Ex uno quoqjeorum eiiciam crepitum polentarium« Tum ifh qui ludunt datarim ferui fcurrarum in uia« Et datores 06 fartores omnis fubdam fub folium» Proinde domi contineantruitent infortunia.
Ph.Recte hicmóftrat fi fparepofft : na ita nûc mos uiget Ita nunc feruiriumftprofecto modus haberi non poteft. Cur.Ecgs eft qui mihi cdmoftretphædromü geniû meu:* Ita res fubita eft:celenter mihi hoc homîe cóuéto eft opus » Pa. Te 111e qrit.Ph.qd fi adeamus Æ heus curgulio te uolo. Cur.Quis uocat:quis noinat me.Ph.qui te cóuentü cupit C.Haud magis cupis q ego te cupio.Ph.o mea opportuni
Teaduemre . cedo tua mihi dextramtubi funt fpes mex.'â Eloq re obfecro hercle. C.eloq re te obfecro : ubi funt mex^ Ph.Quid ribt eÆC.tenebra oboriüf : géua media fucridût Ph.Laftltudme hercle credo.Cur.retine : retfeme obfecro« Phxdronius
CVRCVLIO
Ph«Viden ut expalluitMatin ifti fella.ni:ubi afficiat cito: Et aquale cum aqua.' âproperatin ocius/ Cur.afo male eft. Ph.Viaq/ Cur.fi frufculéta é da obfecro:hercle obforbeâ. Ph.Ve capiti tuo.C.obfecro hercle facite uétü ut gaudea. Ph.Maxie.C.qd facitis qfo/Pa.uétü.C.nolo eqdé mihi Fieri uétulû.Ph.qdigif uis/Cur. eé ut uentum gaudeam. Ph.Iupiter te:diq? perdant.Cur.perii:profpicio parum. Os ama^ habeo:détes pléos.lippiunt fauces fame: ita cibi Vacuitate uenio laffis lahtibus.Ph.iam edes aliquid* Cur.Nolo hercle aliquidtcertum q aliquid mauolo. Ph.Immo fi fcias reliquia: quæ fint.Cur.fcire nimis lubet Vbi fient: naillis conuentis fane opus eft meis dentibus, Ph.Pemamtabdométfuis glandium. Cur. ain tu oia hæc/ Incarnatio fortaffe dicis.Ph. imo in lacibus quæ tibi funt Paratatpoftquam fcimus uenturum.Cur.uide ne me. Ph.Ita me amabit quam ego amo ut haud mentior. Sed quo te mifi nihilo fum certior.Cur. nihil attuli, Ph.Perdidifti me. Cur. iueire poffim fi mihi opam datis: Poftquam tuo iuffii profectus fum perueni in cariam. Video tuumfodalem.argenti rogo uti copiam facit. Scire uelles Æ gratiam tuam noluit fruftrarier.â Vtdecet uelle hominem amicum amico atqj optitularier. Refpondit mihi paucis uerbisiatq? adeo fideliter. Quod tibi eftatem fibieffie magnam argenti inopiam, Ph. Perdis me tuis diluis. Cur. imo feruo Siferuatuuolo.
AQ VALEM:VafcuIu quo aqua infunditur.FR.VSCVlenta;Sunt qui legi autument fruftulenta. i. fruftis carnis referta;fed uidene potius legendum fit iurulentadus enim liquor eft eorum quae co* quuntur. Prifei enim ut ex Varro-ne colligitur affam primum carnem comedebant : fecudo elixam tertio e iure códitam:quod genus a Cornelio celfo appellari uideo iuruletumnnquit enim magis alit iurulenta q aflatmagis affa q frixa: iurulenta ergo Plautus pofuit tan qiucundiorem amp;nbsp;fuauiorem. FA CITE uétum ut gaudeâ ; Aliquid fibi parari pofcit ut ob ipfius adué turn gaudeat.i.nt gaudeat aduc/ nilfe quod illi non intelligétes fla bellumfufeeperuntddeo clarius fa bulatur fe uelle effe pro comede; ut ex fuo aduétu gaudeat. LIPPI*
Meillo fruftra adueniffetforte afpicio militem.
Aggredior hominem faluto adueniens.falue inquit mihi: Præhendit dextram:feducit:rogat quid neniam cariam: Dico me illo adueniffe animi caufanbi me interrogat. Ecquem in epidauro lyconem trapezitam nouerim Dico me nouiffe : quid lenone cappadocem/ annuo Vifitaffetfed quid eum uis/quia de illo emi uirginem Tnginta minis:uefté:au^ amp;nbsp;^ his dece coaccedunt minae Dedifti tu argentum inqua/imo apud trapezita fitu eft Illum quem dixilycone.-atqj ei mandaui qui anulo meo Tabellas obfignatas obtuliffit ut daret operam Vtmulierem a lenone cum auro:amp; uefte abduceret.
VNT: Lippire eni ea dicûtur quæ tenaci humore impcdiûtur: unde oculorum fit lippitudo quädo hu more iam collecto lædûtur tergo lippiunt fauces fame cum una eu dentibus quadam pituita impedi* untur.LACTlBVS;Quæ ab alli* ciendo dictai q, cibum alliciant p easquot;eiiim cibus labit qui a ftoma* cho tranfmittitur ad epar.Deper* na dictum abunde fupratquam di ximus a pede diftam. ABDOmé: Sumé eft amp;nbsp;pro pingui ufurpatur luuenalis montani quoc gneuter adeft abdomine tardus . GLAN* dium: Et de hoc quoq habita mé tio eft.VIDES ne me.quot;Scilicet fal* las.IN EPIdauro:Q_uæ antea epi taurus difta eft Strabone tradente inter græcas urbes non parumin* fignis:præfertim exculapii clarita* te nobilitata: quem uaria morbo* rum genera curaffe fomniati funt homines. VISITASSE:Frequen* ter amp;nbsp;fæpius uidiflë.EAM VIRgi nem:Hæc erat quam phædromus amabat. RELIGIO fuit;Ideft fuif fet utiqinefas parafitum efurien* tem uocatumad eoenam non angt;
nuiffe : unde religio dicatur mo* net Cicero uidelicet a relegendo ^ fcilicet facra relegantur: Ladan tio placera religando eo cpreh* gione religamur amp;nbsp;obligamur : uult Aulus Gclius a relinquendo qppter fanditaté a nobis remota amp;nbsp;fepofita é;alü ab eligédo q-.f.deû que diligimus eligimus ; Pópeus
Poftquähoc mihi narrauit abeo ab illo.reuocat me illico.
inquit rehgiofos did qui facienda quig ? uitanda difcemunhNonio placuit religionem culturam deonim efrc;amp; rurfus religiofos dies infames uel in fauftos Nigidius appellauitütem quoq; Macrobius religions calendas nonas idus tang deuitandas in nuptiis celebrandis atteftatur;religio denicç ut putat feruius pro metu dida eft q? mentem religet amp;nbsp;religiofus qui nimia fuperftitione fe alligat:DECVMbamus:Ad men lam.f.proprie decumbere eft iacere:Apuleius accubate excitauimus feram.MEMOrari:Lego morarima nulla mora état quin cÅnatû irent.TALOS pofcit;De talis at^ teffaris nuc nobis métio faciéda eft cuid hic locus magis exigere uideatur:
Qâlt;i®adeamus.ac decübatnus inquicconffium placet, a ueritate tame nullatenus uidebi- Neqj diem decet mememoran:neqj nóóti nocetiet. mur aberrare fi in hac re (ut in reli Omnis tes parataftîôi nos quibus paratum eft aftumus; quoru Autoritas maxima eft;oni- Poftq coenatuatqj appotntalos pofcit ubi in manum» nm igiturprimû hoc fcitu dignu Prouocat me in aleam:ut ego ludam:pono pallium» eft autonbulq? Arift^ele ; Plddo: jp^ fmjm anulumoppofuit:inuocat planefium.
bio:Pompeio;cóprobatu: Talü eé Ph.Meos neamotes.' âCur»tace parup:iacit uoltorios qu« quod græci uoeât aftragalû: teffa. Talos anipioauoco alma mea nutrice hercule» nbsp;nbsp;nbsp;(TioC
tam nero quod cubû:licet fint qui opinati fuerît rariombufq; proba
re côtéderit talos dici cubos amp;nbsp;teftaras:alii quoq ; putarint teflera effe aftragalû:amp; talû cubû amp;nbsp;hi oésüWe met autoribus fuffulti uaria amp;nbsp;diihmilia protulerut proutquifq i ueteru fentetias pro fui captu ingeniiin* terpretantur;quoru 'diftaant rones nec referre nec refellere mihi uifum eft: fed ea duntaxat proferre in me diù:quæ ueritati fuffragetur omni:prorfus reiefta controuerfia dicimus ergo primû aftragalû græce oL latine noiarinefté Pliniû adducimus:qui de polpcleto locutus inquit libro.xxxüü.naturalis hiftonæftat talis pueros ludêtes qui uoeâtur aftragalizontestnd talus ,pptie ofliculi genus eft in articulo pedis in biJul cis aialibus reperti ut tradit Ariftoteles in fecûdo de natura aîaliû amp;nbsp;quod idé aftragalû dixit eiusîteipreî theodorus talû uertit in latînû:rurfus quod græci cubû latini teffarâ appellant: tefté citamus Vidmuinp cubus eft corpus ex lateribus fex æquali latitudine planiciatû per qnadcatus:is cû eft iaftus qua in parte in cubuit dû eft intaftus immota habet ftabilirate uti funt etiâ teifaræ quas in alueo ludêtes iaciût:itidé atte^ ftatur Macrobios in fecundo de fomno fcipionis;hinc folidü corpus efficitur quod fine dubio odo angu lis côtinebitur: quod uidemus in teflara:quæ græco noie cubus uoeâtur id fentit quoq? Feftus:quiteffelh quadratas cubos appellauit:côfirmat hoc ante Gelius in primo noftiû attica^:cubus eft figura ex oî latere quadrata:quales funt inquit Marcus Varro tcfleræ;quibus in alueolo ludif ex quo ipfæ appellatæ cubi: eu bus eni ut idé refert ex oi parte quadratus eft;qd 'genus noftri quadratalia appellat;at gne amp;nbsp;etymologia taloiy amp;nbsp;teffaraæ expofitis:nûc de eoi « forma nûero amp;nbsp;iaâu quow apud antiquos ludus fuit fubiiciamu« in qua quidé re multos diuerfimode lênfiiffe c0pcrimus;na funt qui dixerint talos fex lateribus:teflarasÆ quattuor eóftareteni fentétiæ obftat Autoritas Vidruuii amp;nbsp;Gelii fupra a nobis adduaa:qui i cubis amp;nbsp;tena ris fex latera atteftdturitaloj u ita g? latera quattuor iutit:quo$ zfitus numeri faciebat:nâ latus unitate ÃgmS cas canis fine canicula dicebaûq nuUû lucrû fed dânû potius afferebat: iccirco piius danofam caniculaap pellauit;Ouidius quoq? quid ualeättali quo poffis plurima iadu figere;dano£as effugiaiq; canestoppofim huius lateris latus erat;qui uenus dicebaf;amp; hic erat omm iaftus foeliciflimus:amp; ingété lucrû apportabat: jpprerea tradit Suetonius de augufto: qd talis laciatis ut quif^ cane aut fenioné milerat in fingulos talos fingulos denarios cóferebatî mediû:quos tollebat uniuerfos qui ueneré iecerat:alia duo latera erat cliius amp;nbsp;lenio ; licet Iulius pollux aliter fênriat na coum ueneré chiü nero cané dixit amp;nbsp;alii chium pofuerint pro chiliade qui numerus cani cótrarius effet:chius ternariü;fenio quaternariü fignificabat : ideo dexter fenio diftus eft a pfio.i.,ppitius:quid dexter fenio ferret fcire erat in uoto: binarius aût numerus amp;nbsp;quinarim in tails nó erat cû eét quattuorlatei« ut diximus fed in telfaris ut pote fupficies fex hntibus: in teffaiis nag; p numei« fepténariû Icmp cótraria fit oppofitio:fex unitati opponituntribus quattuor:amp; quince duobus:ut facile nobis ex eai« forma licet intueri de numéro auté taloïc amp;nbsp;teflara^ quoj eutrorüeg ludus 'fuit polire^ mo dicâ:talis quattuor ufi funt in ludo talario;quo ludo amp;nbsp;uetercs uli funt noftra quoq? ætate ludere con fueuerûtiteffaris nero tribus quibus frequétius téporibus noftris in alea ludere côluefcunt: Martialis in di ftichis feite amp;nbsp;erudite utrüq? ludû expreffit cû dixit nô fum talorû numero par teTara dû fit maior g talis alea fæpe mihi:quem locum non forte idonee interpretantur qui de numéro laterû fenfiffe Autorem fed bunt;inferiorécg effe teffaram talo tag â in talo plura in teffara pauciora effent latera:fed nimirum de nunic ro talorum 3: teffararum intellexitiut etiam illud non mea magnanimo depugnat teffara talo qq illo Io-, co reflaram potius ludi fortem fiue aleam fignificare noluerit g inftrumétum luforiiumprout illudquo^ eft ciufdem poetæ: fuppofita eft blando nung mihi teffara talo alea : fed parem fola fuere nuces:quo dido
-ocr page 339-CVRCVLIO
innuitiiunq fe ad talorum fortem pofuiffe;fcd ad fortem nucum quibuspueri lufitabant. Teflara utid obi ter no prætcrmittam:plura gerit fignificata.Na Sueto.de augufto tradit quaternoje meniium teflarasiUu date deftinaffeÅtat enî id figiium duilitatis romanæ.Quod tägit Perfius libertate opus énô hac utquifq; udiiu publius emeruit fcabiofum tefferula far:poffidet:amp; teffera ligim erat coplanatum: in quo numeri ra îio cóftabatzPIau.in fequentibus luam uterqj reflaram hét ratio collât amp;nbsp;teflara lignum bellicû . Virgilius It bello teflara fignum.Quod aut talo^(ut redeat unde digreffa eft oratio)quattuor ludus fuiffet oftendit Cicero i primo de dininatide his
Iafto bafilicum ^pino magnum poculumille ebibit» Caput deponit:quum dormifeittego ei fubduco anulum« Deduco pedes delefto clam ne miles fentiat Rogant me fetui quo eam: me dico ire quo faturi folent* Ofbum ubi confpexi:exinde me illico ^ptinam dedi. ^b.Laudo« Cur.Iaudato quado id quod cupis effecero* Manius nunc intro ut tabellas côCgnemâ.Ph.non moror. Cur.Atqj aliquid priâ obtrudamâ pernam : fumétglâdiû. Hacfuntuentri ftabilimenta:panemÃó afla bubula.-Poculum grande: aula magna:ut fatis confilia fuppetant* *futabulas conCgnato:hic miniftrabit . ego edam.
Dici quéadmodûeöfenbastfequere me hacîtro. P.fequor (pLicoXurgulio.Leno.
Si reddo illis quibus debeo plus alieni eft: erum hercle uero compellere cogito.
Simagis me inflabunt ad prætorem fufferam Habent hunc morem plariqj argentarii.
Pugnis rem foluantfi quis pofcat durius Opihomo mature quæfiuit pecuniam, Hifi eammature parfit:mature efurit Cupio aliquem emere puerum qui ufurarius' Hunc mihi quxraturtufus eft etiam pecunia Cur.Nil tu me faturummohueris:meminiamp; fcio tgo hoc effeftum lepide tibi tradam:tace: Aedepol ne ego hic me intus expleui probe tt equidem reliqui in uentre cellae uni locum Vbi reliquiarum reliquias reconderem.
Quis hic eft qui operto capite aefculapiumfalutat?
uerbis.Quattuor tali iaûi cafu uc nereum efficiunt; nd etiam centu uenereos fi quadringétos talos ie cetis cafu futuros putasÆAliæ plegt; læcj ï hoc ludi genere differentia: uifæ lüntmt in aliis ludis fieri con-fueuit. Nam fuit cafus in talis que ftefichorum appellarunt numeru fignificans oftonarium: euripidiu quem dixerunt aliuf:quadraginta defignds ab euripide athenis præ-fefto:hæc amp;nbsp;alia apud græcos Eu-ftatius: praeterea î talis quo^ uifæ aliæ diferentiæ;ut Vulturius amp;nbsp;Hercules bafilicustquæ potius fue re nomina numéropiqaut effigies aut tacies in talis; ut ueneris: 1e-nionis;amp; aliorum fupradiftorum numerorum;prout talorum cafus proconfuetudine ludentium fuerat. Nam tefte aerone i Horatium fuper illo uerficulo que uenns arbitrum dicet bibendidadus uene-leus ufc]5 tricenarium numeru cô-tinebat ; de huiufmodi ergo iaftti uoltoriorum amp;nbsp;herculis bafilici. Q_uorum hic fÅlicitaté amp;nbsp;luci/: il le dänum amp;nbsp;ruinam afferebat latis hahemus autorem Plautii que fequamur:amp; fi a nullo alio ueteru mentio fada uideaf propterea fub ditparafitus talosampio inuoco almam meam nutricem Hercule iafto bafilicum;qui cafus obuene-xat ex fecundo talorum iadu,put uoltoriorii ex priore:quorumal-ter iafturam;alter felicitatem ap-portauerat. PROPIno ; A græco traftum uocabulum tefte Nonio illi enim propinin dicunt potum tradere .t^VO faturi folent; Ad deponendum fdlicet uétris onus PROTINAM : Pro protinus illi-co.Sic quocp terentius protinam
^-^^^ATVS.uideor:Lyconem trapezitam dolo a curculionedreumuentum amp;nbsp;pecunia muldatum fee --Spa reddit.AERIS alieni:Quod aliis debemus. DVRlVS:Acrius;inftantius. VSVRARIVS: Qui ^mihi fit ufuiAluero.OPERTO capite:TraditPlutarchus in problematis de more fuitfe utinado rationibus incederent uelato fiue operto capite:ueftes enim ad aures ufij attollebant:huiufq ? feruatæ con-fuetudiuis cani affert;uel ut holes magis fe humiliores redderent:uel ne aliqd omiofum aut trifte alicûde auribus accideret fumpto inftituto ab xneatqui caput operiens rem diuinamprætereûte diomede fecerit.
i
-ocr page 340-COCLFTVM profâpùs Scitius î Vni.ænei.inqmtluicos Coclites di xeiUiit antiquisunde cyclopas co* elites legimus didos qui uim ocu lumhabuiffe perhibentur. Varro ab oculo cocles:ut ocles ditius: q unum haberet oculum.APVD fi* tyonem.Vult uideri ftrenuus urbi um expugnator. CATApulta: la* culo uel i'agitta:amp; é genus tornie ti catapulta Vidruuio ut in capti* uis rettulimus . SVPERSTItio* fus : Didi funt fuperfiitiofi q? prae cultura deorum fuperfedeant: uel qui deos nimis timeantqd fignu elfe deliramenti inquit Donatus. Aliter tamc Cicero de natura deo rum:amp; aliter I adantius in quarto Q_VOD infigue habeo:Nam ci** catrices amp;nbsp;uulnera quæ quis pro patria ftrenue pugnando luftiim* ienon faciem detuipantifedhone ftant.INCÃmitiareiEft in comiti um hoc eft in conuentum uenirc fic inforare in foru uenire.LYCO NEM quaero:Quem tarnen noue tat. fed fingitnó nouifte ut ois ab fit fallédi fufpitio.CVIATis:Vete tes cuiatis amp;nbsp;noftratis:nos cuias amp;nbsp;noftras.Vilde Adius qui neep cm iatis effet unq potuimus multi ro gitantes feire.SVMAnunuQue plntonem dicimus.Nam ficut di* urn fulgur appellabant fouis: qua fi diurnurmita nodumum fuma * ni. Sed hoc loco iocofe amp;nbsp;feftiuc lumanum a fumendo dixit. MA* CHAERA: Gladius didacp fan** guine gaudeat.DlSSlCIT:Noni* US legere uidetur diligit.i.diuidit qui hunc locum adducit. MILES lyconi: Principium cft cpiftolæ a curculióe dolofe conferiptæ. ME VS HIC é hamum iiorat: Loquif parafitus amp;nbsp;tranflatio apifcibus ê qui efcarum auidi hamum deglu tuint.
At at que quærebâ^fequere me^fïnmlabo quaC no nouen Heâ tu te uoIo.Ly.une ocule falue. Cur.quæfo derides ne Ly. De coclitü ,pfapia te eé arbitror.na hi fut unoculi* (me.'â Cur,Catapulta hoc ictu é mihi apud fityoné. Ly.nâ quid Id refert meafan aula quaffa cum cinere effofus fiet.'â Cur.Superftitiofus hic qdéeuera pdicat: nd illæc catapul Ad me crebro comeant:adolefcens ob rempublicam (tx Hoc ftus mihi quodffigne habcoiquæfo ne me fcomities. Ly.Licet ne inforare fi incoitiare no licet Æ Cur.no fforabis Me quidémö mihi placet tuu pfedlo nee fo^: nee comitiu Sed hune quæro commoftrare fi potes inibis a me folidi Et grandem gratiam:lytonem qro trapezita«Ly.die mihi* Quid eû nunc quærisraut cuiatisÆCur.eloquar ab theta/', Pontigono platagidoro milite, Ly,nouiædepol nomen. Nä mihi iftoc note dû fcribo expleui totas cereas quatuol Sed quid lyconem quarts. Cur. mandatuftmihi Vt has tabellas ad eum feram. Ly. quis tu homo esf Cur.Libertus illius:quemomnis fummanum uocant. Ly.Summane falue.qui fummanus fac feia Cur. Quia ueftimenta ubi obdormiui ebrius« Summanoiob earn rem me omnes fummanum uocant Ly.Alibi te meliu ft quarere uel hofpitium tibi« Apud me pro fefto nihil eft fummano loci.
Sed iftum quern quarts ego fum.Cur.quafo tu ne is es* Lyco trapezita. Ly.ego fum.Cur.multam me tibi Salutem iuffit therapontigonus dicere.
Et has tabellas dare me iuÃît.Ly.mihin.' âCur.ita. Capeifignum nofeemoftmtLy.quid ni nouenm/ Clipeatus elephantum tibi machera difficit.
Cur.Quod iftic feriptum eftid te orareluflerat Profedlo ut faceres fuam fi uelles gratiam.
Ly.Concede: infpiciam quid fit feriptum. Cur.marimd Tuo arbitratu dum auferam abs teid quod peto.
Mlles lyconi in epidauro hofpiri
Suo therapontigonus platagidorus plurimam Salutem dicit.Cur.meus hic eft:hamum uorat. Tecum oro:amp; quafo qui has tabellas adferet Tibi:utei detur quam ifticemi uirginem.
Quod te prafente iftic egi : teqj interprete. Et aurum 0C ueftem: iam fcis ut conuencris« Argentum des lenoni: huic des uirginem.
Ly.Vbiipfusrcurno uätf Cur.ego dica tibi qa nudiufqrtâ ueuunus
-ocr page 341-CVRCVRIO
Vetumus i cana ex fdianbi nuc flatui uolt dare aureatn. Solidam faciundam ex auro philippeo quæ fiet Septempedalis fadtis monumentum fuis Ly.Quamobreiftuc^Cundica.qa eni perfas: paphlagdas Synopas:arabes:carasîcretâos:fyros:rhodiâ:atcp lyciâ Perhediam:amp; perhelefïam:contauromachiam:amp; claffiâ» Onomaminiam: lybiamqj ori omnem conterebrominiä* Dimidiam partem nationum ufq? omnium fubegit folus Intra uiginti dies.Ly«uah,Cur.quid mirare.'â ^/â¢Quia enim in cauea fi forent conclufi itidem ut pulli Gallinacei ita non potuere uno anno circuminer* Credo hercle te efleab illomam ita nugas blatis: CurJmmo etiam porro fiuis dicam.Ly.nihil moror» Sequere hac redabfoluam qua aduenifii gratia» Atijeccum uideo.leno falue.Le.di te ament, ^y»Quid hoc quod ad te uemorLe.dicas quid uelis» LpiArgentum accipias cum illo mittas uirginem, Le.quid quodiuratus fumdLy.quid id refert tua.'â Dum argentum accipias.Le.qui monet quafi adiuuat. Sequimini, Cur.leno caue in te fit morari mihi,
l/Mile^
IN CAriani: Qua fupra diximus afiæ minoris proniiidam:amp; dein de nonnullos populos amp;nbsp;proum das comemorat orientales auftra lef^:fed feftiuiter amp;nbsp;ioculariter in terferens pro notis ignotas omni no nationes amp;nbsp;loca:quæ nufq fût nam rem ridiculam narrat non fe riam.BLATIS: Et idem blateras: quod proprie enoce inaniter ob ftrepere.
â^EDEPOL nugatore:Migt;* les cum delufum fe iiouif-anulo a curculione epi muhimheninnt lycone conueni U' at trapezitam.Sed interea non ni hil obftrepit:amp; maledicis multos inceffit:quod tamen a Plauto nex quaq confixum uidetur.Nam uegt; luti ueteris memor comediæ fub perfona militis taxat uitia: amp;nbsp;magt; los urbis mores recenfet. HOLO phaiitam:Omnia mentientem: fy cophantam mendacem dolofum amp;nbsp;qui aliud oftentat amp;nbsp;aliud agit. MITTAM in comitium:Qyiafi q» pbentes in comitiis fuffragia nec fidem nec iufiatandum feruent. GLORIOSVM : laftabundum. CLVAcinx: Hanc deam Venere
quot;Tp-i^epol nugatore lepidmlepidhucnadl^e phedromâ
Halophata an fycophâtâ huc magis hoc ec dica ne 'K-d^Qmamcta q locaunmetuo haudpoffi recipe, (fcio Quanqcum iftoc mihi negotii nihil e.ipfi phædromo Credidi: tamen afferuabo:fed hic dum egreditur foras, Commoftrabo quo in quenq jhominem inueniatis loco: Nenimio opere fumat operam:fiquem cóuentü uelit: Veluitiofum:uel fine uitio:uel probum:uel improbum Qui periurum conuenire uult hominemtmitto f comitiü Qui mendacem amp;nbsp;gloriofum:apud cluacinæ factum* Didis damnofos maritos fub bafilica quirito. Ibidem erunt fcorta exoleta quiqjftipulan folent. Symbolo^ collatores apud forumpifcarium. In foro infimo boni hommesiatqj dites ambulant. In medio propter canalem ibi oftentatores meri Confidentes garruliqj amp;nbsp;maleuoli fupra lacum, Qm alteri de nihilo audacter dicunt contumeliam» Etquiipfifat habent:quod ipfis pofïît uere dicier. Sub ueteribus ibi funt qui dant:quiqj accipiunt foen ore:
nominarût:cuius templum faftû eo loco eft:ubi romani fabini^ ar mis depolitis pacem iniere: cluere fi quidem pugnare eft.SCOR ta exoleta : Scortum diximus qd* quafi pedibus fubigatur: exoletu aute quod adolefcere aut crefeez re defiit uel crefeendi modum ex* ceffit ut apud Feftu amp;nbsp;alibi Plau. reliqui domi uirginem exoleta. Q_ Vlf^ ftipulari folent : Hoc e de pecunia conueniunt ftipulari dici tur qui pecuniam rogat amp;nbsp;qui fpô det de his uberrîe ulpianus SYM-bolorum colIatores:Q^ui côferût finguli portiones- Diciturfymbo Ium quod fimul collatu é. PROgt; pter canalem.i.iuxta canalem a ca nali didifunt canalicolas foréfes homies pauperes qui circa fori ca nalia confifterent ut tradit Feftus SVB ueteribus ; Scilicet arcubus: arcus enimueteres Romulus late ricios pofuit quos poft modu rogt; mani opibus florentes marmore^ os inftaurarunt : amp;nbsp;luuenalis fub/ ftitit adueteres arcâ Porphirio ad lanos inquit eos qui funt i regióc i ii
bafilicæ pauli qua amp;nbsp;romanum forum erat fÅneratores confifbunt fub ueteribus mdclfccbut Plautus ait. erat oino locus ficut pars in foro fub nouis appellabatur ut atteftatur Varro. PONEÅdem caftorisdn fo' ro romaiio templu erat caftoris ubi mercatores amp;nbsp;qui pecunias fÅnore locabat cóucniebant.IN THVfco uico;Docet Varro thufcumuicum diftuni effe a thufco duce nobili qui contra latinos auxilia romulo tu-lit:amp; ideo ibi uertunum ftare q? hic deus hetruriæ princeps.Q_VI IPSI fefe uenditant;Qui.f. fe uenand^ li patiuntur.De quibus in muftellaria Plautusiubi ifti qui trium nummorum caufa fubeunt lub hafta. Ad quos uidetur alufilfe luuenalis.
Et praebere caput domina uenale fub hafta.IN VELabro:Quod dix
Poneædem caftoris: ibi funt fubito quibus credas male»
In tufeo uico ibi funt hotninestqui ipfi fefe uenditant.
In uelabro:uelpiftoremtuel lanmmiuel harufpicem.
Vel qui ipfi uortant : uel qui aliis fubuerfentur praebeant» Didtis damnofos maritos apudleucadiam oppiana» Sed interim fores crepueretlinguæ moderädum eft mihi»
ôum eft docente Varrone a uehéx do uicus erat romæ quem die gal lici triumphi curru præteruehens Cæfar poene exeuffus: é axe diffra do de piftore lanio amp;nbsp;harufpice : abunde diftû fuit fupra.VORtät: uorfuram faciunt : eft eni uerfurà facere mutuo pecuniam accipere: ut aliis foluatur creditoribufq? ue lut uertere creditoré dicatur. Terx rentius uerfuram folucs.i. credito rem mutabis:fed aduerte ubi legix tur didis danafos maritos fub bax filica quærito . Dicendum potius autumo didis clamofos maritos. Sed nihil demuto.
AE uirgo: Tradit puel Ia curculioni ^ eaq; lenox (dinumeratur pecunia: IT INficias: Negat. LIBErali caux fam manu adfereret : Hoc e uellet puellam a feruitute uendicare uel aflerere liberam elfe ; quia non lix cuerat ingenuas uenum iri.Teren tius in adelphis Plautum imitaiuf nam ego liberali illam affero eam fam manu Donatus: ufus eft iuris uerbis a quibus etia affertores dix cuntur uindices alienae libertatis. MANcipio tibi dabo: Didum eft mancipium quod manu capiatur Fefto: Siue mancupi emptione ac quiraf: emptio enim huiufmodi folenitate quadam ac teftibus adx bibitis fiebat ut docet iurifconful ti:inde mancipare manu capere amp;nbsp;emancipare manu emittere : licet emacipatum interdum pro alicui rei deditum dicamus. Q_VI:Pro
Tupræ uirgoino queo quod pone me eft feruars* Et au^:0: ueftem:oém fua aiebat» qcqd bax béret Ca.Neo it îficias.Cur.attamé meliufculü é móet» Memento promififte te:fi quifq banc liberali Caufam manu adfereret: mibi omne argétü redditumm Minas triginta.Ca.meminero:deiftoc quietus efto. Et nunc idem dico. Ly. amp;nbsp;cómeminiflè ego bæc uolam te» Ca*Meminiamp;mäcipio tibi dabo . Cur.egó ab lende quic^ Mancipio occipiam.quibus fui nibil eft nifi una lingua Qui abiurant fi quid creditum eft:alienos mancupatis* Alienos manumit titis: alienifqjimperatis. Nec uobis audior ulluft: nec uofmet eftis ulli.
Item genus eft lenonum inter bomines meo quidé animor Mufcæ:culices:pedefqj : pulicefqj.
Odio 06malo 06moleftiæ: bono ufui eftis nuUt Nec uobifcum quifq in foro frugi cdfiftere audet.
Eum rem fidemqjperdere:tanetfinibil fecit aiunt. Ly.Aedepol lenones meo animo nouiftilufce lepide: Ca.Eodem:bercleuos pono;ô6 par Panffimi eftis ibus Hi faltem in occultis locis pftant uos in foro ipfo. Vos fÅnore:bi male fuadendo : amp;luftris lacerat hommes
Rogitationis plurimas ^pter uos populus fault.
Quas uos rogatas rumpitisialiquam reperitis rimam.
qua.A13IVRaiit:Periurio negant nam fic feruius fuper illo Virgilia iio uerficulo abiuratæq; rapinæï viii.ænei.ïqt abitirare c ré crédita negare piurio.MANcupatis:Mati capitÃs.PEDes:PedicuIi.LuciIiusubi me uidit caput fcabit pedes legit.LVSce:Lulci amp;nbsp;lufciofi q paru uidét a luce difti:dicüf a Fefto lufcitiofi g clarius uefpi q meridie cernüt ulpianus iædilitio edictoIde ubi hô ncq; matutio tpe uidet neq; uefpono qd' géus morbi graeci nyftilopas uoeät Jufeitioné eé ea qda putat cu hè lumie adhibito nihil uidet:Pli^a prinu inqtiecur reftituit uefptina acié iis quos nyftilopas uocat.EODem hercle:Qd 'lenóibus obieftü e piter trapezitis obiici pót ut.f.cu illis i foro cófiftere hó frugi nullus poflit. PARO:Cóparo . PARllfimi: Suplatiuu fecit ab eo qd* é par.IBVS:Pi:o iis.PROftat:Pro pcio liât. LYSTxuîLupanaùbus alias luftrû ,p ferarum
-ocr page 343-CVRRrCVO
QuaCaquam femété frigidam effetita uos putaris leges# Ly.Tacuifïè mallé, baud in male meditate male dicax es^ Ca.Indignis fi male dicitur: maledictum id eÃe dico* Ve^ fi dignis diciturbenedictumft meo quidem animo Cur.Ego mancipem te nihil moror : nec lenonealiu queq LycotnuqduisfLy^bene uale.Cur.uale. Ca.heâ tu tibi ego Cur.Eloqre qduis*Ca*q£b ut hac cures bene fit idi, (dico* Bene ego iftä eduximeæ ddiSipudice.Cur.fi huiâmiferet# Ecquid das q bnfitf Ca.malü.Cur. tibi op'âé hoc quo te p Ca.Quid fluita plorasfne tîe:bn hercle uédidiego te(cures Fac fis bonæ frugifies: fequere illum bella belle#
Ey.Sumane nunquid nunc iam me uis.' âCur.uale. Nam Sioperam Si pecuniam benigne præbuifli# Ey.Salutem multam dicito patrono# Cur.nunciabo# Nunquid uis lenoÆCaaflas minas dece qui me procurem Dum melius fit mihi des# Cur. dabuntur cras peti iubeto# Ca. Quando bene geffi rem uolo hic in fano fupplicare# Nam illam minis olim decem puellam paruolam emi# Sed eum qui mihi uendidit illam nuquam poft illa uidi# Peniffe credo# quid id mea refert Æego argentum habeo# Quoi homini dei funt ppitiiducrumei pfedto obiiciunt: Nunc rei diuina operam dabo certum fit bene me curare# f /Mlles Terapontigonus.Lyco trapezita# On ego nunc mediocri incedo iratus iracundia# n p^S) eapfe illa qua excidione facefcodidici oppidis# NÃC nifi tu mihi ppef speras dar ia trigita mias# Quas ego apud te depofui: uitam propera ponere# Li. Non adepol nunc ego te mediocri macfto infortunio^ Sed eapfe illa qua madlare foleo:quoinihil debeo Mi,Ne te mihi facias ferocem haud fupplicare cenfeas# Ey.Nec tu me quideunqfubiges redditu ut reddam tibi# Nec daturâ fum* Mi.idé ego iftuc quom credeba credidi# Tenihilelfe redditu^#Tra.quur nue a me igitur petis.'â Mi.Scire uolo quoi reddidifri ⦠Tra.lufco liberto tuo hfummanumfeuocari dixit:ei reddidi»
Qui has tabellas obfignatas attulit.Mi.qs tu mihi tabellas Quos tu mihilufcos libertos quos fummanos fomniasÆ Nec mihi quidem libertus efl ullus, Tra# facis fapientius: Quam pars lenonum libertos qui habent : SC eos deferunt Mi,Quid fecifli.' âLy# qdmandafli feci tui honoris gratia# Tuum qui fignumad me attuliffet nunciü nefpernerem Mi# Stultior fluito fuifli qui iis tabellis crederes^
ferarum cubili' amp;nbsp;quinque annotu fpacio.SCâVIT:Nonafcio leda fdfco.i.fando.RIMAM:Quafile gi fandtæ malidam amp;nbsp;pemerfum interpretametnm.Q^VASI aqua feruentem: Vntur comparatione pro conditione amp;nbsp;flatu perfonae: amp;nbsp;hoc eft decorum feruare.AVT male meditantem:Corrigo aut in male meditantem:amp; eft potius co tinuatus lèrnio 1peonis q curculio nis.INDIGNIS;Q_ui nihil eoru culpa merentur ut de fe male audi ant:amp; hanc locutione damus uel lenoni uel curculioni magis qua Ipconi.EGO temandpemtFeftus' mancipem eum dicit qui aliquid a populo emit conducirue qa ma nu fublata fignihcat le autoré em prionis effejqui etiam amp;nbsp;praes dici turteft enim proprie praes populo fideiuiror:Vndeis qui aliquem no minat ad magiftratum praes appel lari poteft quia pro eo praeftare te netur fi culpam commiferit.
ON EGO nunc: Content tioneni continet diuerbiu militis amp;nbsp;trapezitæ pro pe cunia lenoni male traditamô ego nunc mediocri incedo iratus ira-# cundiateft loquendi modus figu# ratustarchaifmos li quidem figura eft.EAPSE:Eaipla.f.machera.PO NERE : Pro deponere apherefis. CREDEBAM:Committebam.
1 m
-ocr page 344-v^-^VOIhonNoua altera af-B Bfert contentionem altern W^^^^Zgdiuerbiiim militis amp;leno nis ob abducam a fe puellam.PE TAT:Lego peram.Q^VIdem eft: Quid en é.'amp; ubi iratâ legebar le ge iuratuf.DELinges falé:Nómó illu uetatapud fe eoenaturu led ne quidem aliquid deguftaturû.NE FACIAS teftis.Vtdolicct ego fatear apud meelfe quod reddidi. FRVSTlLIati. Per fiuftra amp;nbsp;mm tatim.DIFferatzTrahant. AT ITa me uolfellædurat amp;nbsp;leno p fua nu mia dicut uolfellx forficula: a uel ledo quibus utut mulieres ad uel ledos pilos.PECten ; Quo caput peftimusamp; capillu coponimuszali ter ,p pte pudibuda amp;nbsp;pro plectro ponitur.CALAmiftru ferrum uel calamus quo capilli intorquentur ut cincini fiant inde calamiftratuf. EXrtia;Ab excutiedo dea q ex ue ftibus puluis excutitur . Exitiet.n. pro excutiet annotat Feftus. LIN-teum exterfum proprium epitheton dedit linteo quo manus amp;nbsp;faciem tergimus. LVTRINAMtln quam Ictura proiicitur. PVIchre centuriarusdronicos didum e di-dus centuriatus a centurione qui amp;nbsp;ipfe a centum didus eft quibus præfit hominibus: unde amp;nbsp;uerbd centurio amp;nbsp;centuriata quoq gco-mitia:hinc fuccenturiati qui expié dæ centuriae gratia fubiiduntur ad fupplementum ordinum.Teré tins in phormiôe Ego infidus hic ero fuccenturiatus liquidem defi-cies.EXPVNdo dicuntur milites expuiidi;Q nos ftipendio miffos faciebant.MANIPLO:Eft mani-plus exiguamilitû manus quae fi-gnû fuû fequebatur falpenfum.f. manualé herbæ maniplû haftis ai ligatum:hîc manipulates didi mi lires id quod luculenter expreffit Ouidius:Pertica fufpenfos portabat longa maniplos: Inde mani-plaris nola miles hét. IN TRITI-co:Nâ curculio uermis é exiguus fruméta i horreis deuorâszdeus q?
nihil aliud uideaf eé qgutf.ió re-dius gurgulio Virgi.Populatcg 1-gentem hirris aceruum:gurgulio.
TSITIQVOM POEtam: Quicuncjille fit na mul-
Q^xtitere qui iam periere.
Tera.Quis refpublica amp;nbsp;pnuata. geritunnonne üfcredet^*'â Ego habeo tibi res folutas reële bellatoruale. Mi.Quid ualeaÆTr.at tu ægrota fi uiues p me qdéætate. Mi.Quid ego nunc faciamfquid refert me fecifie regibus Vtmihi obedirentdi hic me hodie umbraticus denferit'â ^Capadox leno* Mlles* ÃVoi homini dii fût ^pitii. ei nd eÃe iratos puto.
Poflq rem diurnam feenuemt in mentem mihi. Ne trapezita exulatum abierit argentum ut petat Vt ego potius comedam: g ille* lufferam feuere te Terapontigone faluetfaluus quomaduenis In epidauip.'hic hodie apudme nunq delinges falenu Mi.Bene uocasiue^ uocata res eft:ut male fit tibi. S5qd agit meû mercimdiû apud terCa.mhil apud meqde Ne facias teftis:neqjequidé debeo quicq. Mi.quid en. Ca.Quod fui lutatus feci.Mi.redm an non uirginem-'â Prius q te huicmeæ macheræ obitio maftigia.'â Ca. Vapulare ego te uehementer iubebo : ne me territes. Illa abducta eft tu auferere hinc a me fi perges mihi Male eloqui profedlo:cui ego nifi malum nihil debeo Mi.Mihi malû minitafrCa.atq; ædepol nd minitabonfid Si perges moleftus eé.Mi.leno minatur mihi* (dabotmihi Meæqjpugnæ proeliares plurimæ obtritæ iacent* At ita me machera:amp; clipeus bene iuuent pugnantem In aciemifi mihi uirgo redditur lam ego te faciam ut hic formicæ fruftillatim différant: Ca. At ita me uolfellæ: pedlen:fpeculum: calamiftru men Bene me amaflint:meaqj exitialinteunq? exterfum. Vt ego tua magnifica uerbameqj iftas tuas magnas minas Non pluris facio qanciUam meam: quæ latrinam lauat. Ego illa reddidi qui argétû a te attulit*Mi.quis iséhomo? num libertum elfe aiebat fefe fummanü*Mi*meum?
Atat curguho hercle uerba mihi dedit quum cogito:? Is mihi annulum fubripuit. C.perdidiftin tu anulum? Miles pulcre centuriatus eft expuncto in manipulo. Mi. Vbi nunc curculione inueniâ* Ca.in tritico faciUume. Vel quingentos curculiones ^ uno faxo reperias. Ego abeo:uale:atq? falue. Mi*male uale*male fit tibi* C^id ego faciâ?maneâ,an abed? ficcine mihi eé os oblitu? Cupio dare mercedem qui illüc ubi fit commoftret mihi« 'jl 'IfParafitus*
Ntiquom poetamaudiui fcripfiffe in tragoedia.; quot;nbsp;Mulieres
-ocr page 345-CYRCVLIO
Mulieres duas peiores eHe;quam una:res ita eft, Verum mulierem peiorem:^ hæc amica eftphædromi
Peiorqhæc efttquæ ubi me hunc habere confpicata eftanulu: -Rogat unde habeatquid id tu qristquia mihi quaefitoftopus Nego me dicere:ut eum eriperet:manum ampuit mordicus* Vixforas meampuitatqjeffugnapage iftanc caniculam.
h Plaufid uirgo.Phædromus adolefccs.Curgulio.Mi. Hædrome^pera.Ph.qd^peré. 'âPl.parafitü ne amiferis* agna res é.Ph.nulIa é mihitna q habuiabfüpfi celeris PI. Teneo. Ph.qd negocii i Pl.rogita iftuc unde habeat Pater iftum meus geftauit at mea matertera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(anulum
Mater ei utendum dederat. Cur.pater tuus rurfum tibi: PtNugas garris.Cur.foIeomam propter eas uiuo facilius QuidnuncfPtobfecro parentes ne meos mihi prohibeas^ Cur.Quid ego:fub gemmaabftrufos habeo tua matre amp;nbsp;patre? PtLibera ego fum nata.Cur.00 alii multi qui nunc feruiunt. PtEnimuero irafcor.Cur.dixi eqde tibi uri ad me hic puenerit Quotiens dicendum eft:elufi militem inquam in alea: Mi.SaIuos fum:eccon quærebâ quid agis bone uir? Ph.audio* Si uis trib' âbolis uelim clamydem.Mi. quin tu is in mala cruce Cum bolis:cum buUis:redde etiam argentum aut uirginem. Pb.Quodargétü:quas tu mihi trichas narras fquâ tu uirginem Merepofcis/Mi.quam ab lenone abduxifti hodie fcelus uiri. Ph.NulIâ abduxi.Mi.certe ecciftäuideo.Ph.uirgo hæc libéra é Mi.Mcan ancilla libéra ut fit:q ego nunquamemifi manu? Ph.Quis tibi hanc dedit mancipio?aut unde emifti ? fac fciamî Mi.Ego quidem pro iftac rem folui ab trapezita meo* Quam ego pecuniam quadruplicem abs te amp;nbsp;lenone auferam.â Ph.Qui fcies mercari furtiuas atqjingenuas uirgines Ambula in ius.Mi.non eo . Ph.licet anteftari? Mi.non licet. Ph.Iupiter te male perdat:inteftatus uiuito.
Mi.At ego que licet te accede huc.Cur.feruri anteftari?Mi.uide. Cur.Hé ut fcias me liberum efte.Mi. ergo ambula in ius hé tibi. Cur.O ciues ciues.Mi.quid clamas?Ph.quidiftri tibi tactio eft? Mi*Quia mihi libitu e.Ph.accede huc tu:ego illri tibi dedâ.tace. Cur.Phædromeobfecro ferua me.Ph.tanquam metgenium Miles quæfo ut mihi dicas unde illum habeas anulum. Quem parafitus hic te elufit.Pl.per tua genua te obfecro. Vtnos facias certiores.Mi.quidiftucad uos attinet?
Quaeratis chamydem amp;nbsp;machera hanc unde ad me peruenerit. Cur.Vt faftidit gloriofus.Mi.mitte iftum:ego dicam omnia
fed forte nugatur parafitus more fuo.
~'^HAEDROme progt; p Wpera : Contentio fit de anulo: ex quo cû âa pala fiunt mulier^* quo pafto fit furrepta paruula. S1 VlS tribus bolis uelini chlamydem : Subofcure amp;nbsp;quodam uerbomm inuolu cro alludit ad cÅnâ ad qua inuitatus curculio parafitus a milite chlamyde prouogt; catus in aleam oppofuerat ac dixilfet uoluifti uocatû curculionem ad cÅnam pa lio ludere at tu dclufus es anulo. THRlCAS:Impedi menta quae pedibus inuolu tæ pedes terant:plura No.-nius.LICET anteftari/Dici tur anteftari ante iudicem ftatuere: porphyrio in hora tium:porro autem qui ante ftabatur auriculam ei tange bat amp;nbsp;dicebat licet antefia ri/Si ille refpondebat licet: amp;nbsp;tu iniefta manu aduerfagt; rium tuum extrahebas : nili aut anteftatus eét qui iniice re manum aduerfario uole batiniuiiamm reus inflatui poterat amp;nbsp;dicitur anteftari tam in aftiua q pafliua figt; gnificatione. INTEStatus: Qui fine teftaméto perit:amp; cuius uerbis fides non habe tur.CHLAMYDem:Q^uae proprie éfueftimétum mili tare:eft enim breuior amp;nbsp;ar-ftior q palium amp;nbsp;expeditie or : proptcrea Plautus alibi cape fis puer palium amp;nbsp;da chlamydem ut abeam: primus dicitur numaiex chlamydemiulum recepiffe amp;nbsp;poftmodum tranflatam in ufuni militarem.
i iiii
-ocr page 346-PATER. MEustNuncincv pit catafttophe.DlONyfia: Fella bacchanalia . TVR^ BO:Ventiis impetuofus ad ueniens in modiun turbid Ills quern Plinius fecundo naturalis hiftoriæ typhone uocat: turbo etiam græce trochus. ASSEtuiffetiVen.-dicaffet.
j yR-CENtariis male: IMM Lætatur primum le t lJ^jno lucrifecifle quas reliquas debebat trapezita minas : fed poflremo com pellit a milite reddere qua acceperat pro uirgine pctn niam.METui ne minis:AL LVdit neluti ad æquiuoca^ tionem noniinis : nam mi.-næ quas græci mnas pro pe cuniis habentur: funt enim ut libræ pecuniari« amp;nbsp;miz n«.i.minati« a uerbo mi^ nor dicuntur. PlLVM:Gegt; nus teli : pila minantia pilis dixit Lucanus.
CunNihil eft quodille dicit.Ph. fac me certiorem obfecro MnEgo dicam:fhrgeihanc rem agitetatqj animumaduortite« Pater meus habuit periplanes planefium:
Is prius q moritur mihi dedit tanquam fuo.
Vt«quum fuerat filio.Pl.proh iupiter:
Mi.Etifte me haeredem fecit,Pl.pietas mea ferua me qnego te Seruaui fedulo.frater mi faIue,Mi, qui credam ego iftuccedo Si uera memorastqua : fuit mater tuarPl.deobula Mi,Nutrix quæ fuitfPl.archeftratatea mefpedtatum tulerat» Per dionyfia poftquam illo uentum eftiam ut me collocauerat Exoritur uentus:turbo:fpe0tacula ibi ruunt:ego pertimefeo. Tum ibi me ncfcioquis arripit timidam atqjpauidam: Nec uiua:nec mortui:nec quo me paddo abftulerit poffü dicer« Mi,Meminifti hanc turbam fieriffed tu die mihi ubi is eft ho Qui te fubnpuitdPl.nefciotue^ hunc feruaui femper mecü una Anulum,cum hoc olim perii.Mi,cedo ut infpiciam« Ph,Sanan es quæifti cómittasrPl,finemodo,Mi, proh iupiter« Hic eft quem ego tibi mifi natali die:tam facile nouuq me« Salue mea foror.Pl.frater mi falue.
Deos uolo bene uortere iftam rem nobis.
Cur,Et ego nobis omnibus tu ut hodieadueniens CÅnam des fororiam,hic nuptiale eras dabit,Ph,^mittimus« Mi,! â ace tu.Cur, ri taceo qn res uorrit bn, tu iftâc defpódehuiC Miles:ego dotem dabo,Ph,quid dotisrCur,egonerut femper Dum uiuat me alat,Mi,uerum hercle dico me iu bente feceris Et leno hie debet nobis triginta minas,Ph,quâobrem iftuc.'â Mi.Quia ille repromifit mihi ft gfq hie liberali aflèruiffet mau: Sine controuerfîa oé argétû redderet,Ph, nüc eamus ad lenone: Mi. Laudo«Ph, hic prius uolo meam rem agere,Mi,quidideft« Ph,Vtmihi hac defpódeas,Cur,qd cellas miles hac huic uxore Mi.Si hæcuolt, Pl. mi frater cupio.Mi,fiat,Cur,bn facis (dated Ph,Spondes ne miles mihi hanc uxoremfMidfpondeo« Cur.Et ego hoc idem unum fpondeo,Mi.lepide facis« Sed eccum lenonem incedit thefaurum meum.
4(Leno Capadox,Miles.Phædromus,Planufîûî âuRgentariis male credi qui aiunt nugas prædicant,
Nà 6e bn:6emale credi dico.id adeo hodie ego exptâ fu« male creditur qui nunquäreddüt: fed ^rfus perit« Vélut decem minas dum foluit omnis menfis tranftit« Poftquam nihil fit clamore homine pofco:ille in ius me uocat Peftume metuime nimis hodie apudprætorem folueret« Verum amici compulerunt,reddit argentum domo.
-ocr page 347-CVRCVLIO
Nune domum properare certumfhMi.heus tu leno te uolo. Ph* Et ego te uolo.Ca.at ego uos uolo ambos.Mi.ftafis illico» Atqj argentum ppere ppera uornere. Ca. quid mecum eft tibi.'â Aut tecurautrMi.quia ego ex te hodie facia pilü catapultariü. Atqjita te neruo torquebo itidem ut catapults folent. Delicatum te hodie faciam cum catello ut accubes Ferreotego dico.Ca.ego uos ambo in robufto carcere Vtpereatis.Mi.collumobftringe abduce iftumin mala cruce. Ph.Quicqd eftipfe ibit potius. Ca. proh dedatqjhomind fide Hoccine pacto indenatum atqjinanteftatumnae arripi.'â Obfecro planefium amp;nbsp;te phsdrome auxilium ut feras» Pl. Frater obfecro te noli hunc condenatum perdere. Bene amp;nbsp;pudice me domi habuit.Mi,hauduoluntate id fua. Aetulapio huic habeto quod pudica es graham.na fi uoluiftet Upride quoqjpotuiflet emittef.Ph.afumaduortite fi poftdhoc Inter uos fnia coponere:mitte iftuc:accede huc dica mea fefam Siquidemuultis quod decrero facere.Ca.tibi permittimus. Dum quidemhercle ita indices ne quifqame argentd auferat: Mi.quid ne promififtitCa.qui promifidingua eadé nunc nego Dicendimo ré perdendihac gratia nata eft mihi.Mi.nihil agit Collum obftringe homini.Ph.iam iam faciam uttuflens. Mi.Quando uir bonus es refponde qdAogo. Ca.roga qd'lubet Mi.Promififtin fi liberali quifquam hanc affereret manu. Teomne argentum redduurumrCa.non comemini diceret Mi.QuidrnegastCa.nego hercleuero quo prsfentetquo ilocoÆ Mi.Meipfo præfente:00 lycone trapezita.Ca.non taces.'â Mi.No taceo.Camo ego te floccifaciome me temtes.Mi.meip/ Etlycoe fattu é.Ph.fatis credo tibi.ndc adeo ut tu (fo prsfente Scire poffis leno meam fententiamdiberahsc eft.
CATAPVltarium:Quode catapulta mittatut ueliacu. Ium fimile catapults : nani monuimus catapultam dici amp;nbsp;iaculum amp;nbsp;inftrumen-tum tefte nonio:Viftruuio: Plauto.GATELLOtVincu lo.ROBVfto catceie: Vel quod lignis ex robore career fieret amp;nbsp;ualiaret uel qd* locus effet in carcere quito bur diceretur ex quo fontes praecipitarent: quod tangere uidef Valerius maximus in capite de feueritate libro fexto de gracchis locutus quin etiam familiares eoru de robore praecipitati funt. IN ANTEftarum:Ideftante indicem non uocatù nec conftitutum.AESCVlapio habeto gratiam: didum eft 4)pter morbum quo angebatur leno:ægrotâtes fi qui â dem rei uenercae uacare mi nus pofTunt.lN NERVO: Ferreo ninculo quo pedes uel ceruices ipedinntur Au tor Feftus.
Hic huius frater eftihsc autem illius foronhæc mihi nubet» Tuhuic argentum redde.hociudicium meum eft.
Mi.T u autem in neruo iam iacebismifi mihi argentum redditquot;» Ca.Hercle ifta ré iudicafti perfidiofe phxdrome: amp;nbsp;tibi oberit. Ft te miles di deaeqj perdint: tu me feqre. Mi. quo fequar tef Ca. Ad trapezita meütad ptorc nâîde ré ffoluo oibâ qbâ debeo» Mi,Ego te in neruo haud ad ptorc hinc rapid ni argentd refers. Ca.Ego te uehæmenter perire cupio ne tu me nefeias» Mi.ltaneuero.'âCa.itahercle uero.Mi. noui ego hos pugnos me Ca.Quid tu.'âMi.qd tu rogitasrhifee ego fi tu me irntauens (os Pladdd te hodie redda.Ca.age ergo recipe adlutd.Ph. licet: Tu miles apud me coenabis.hodie fient nuptiæ.Mi.quæ res bn
/ Vortat mihi 06 uobis:fpe(ftatores plaudite plaudite»
-ocr page 348-(ONT CASSINAE ARGVMENTVM*
ALINO Gnex puerqj films amabatcaffinä qua domi hébat puella oH expofititiâ : uerebaf uxore fenex:adolefcés patrétpr allegat olympioné uilH Jcü: filius feruü chalinümterqj petit fibi ea uxoré dan:film ne fpediméto fit L y P^gtc ablegat pf: cleoftrata fenis uxor re pcepta fauet abfenti filio chalio^ feruo:fenex cótra uillico:cóueniüt ut cui fors obtigerit: uxor puella tradat /adiuuaf forte fenex:ac uillicus olympioiparatquot; nuptiæ:rogat Cenexuicinualcefimu utpH ^* ufq rus mittat* noua nupta domu fibi commodet ut puella liceat nodfe porinudægtefe rés cleoftrata ac chalmus piterqrut utrofqj dolis fallere: p muliere fubomat* chalnib ma netqjamatores f uicini domo:olympio qui prias uices coatâ é furripere calcibâ amp;nbsp;pugnis pleéfit a chalino:fenex iridéadiés pefiimis agit* modis : reqj pala faffa hétur ludibrio fe nex poCtremo cognita caflina uicini filia uxor traditur fenis amanti filio*
ALVEREiubeo: Recitatorinchoatutus comoediam utmagîs fibi attétos auditores reddat dicit eueterem amp;nbsp;antiquam afturum comoediam e græco in latinum a Plauto uerfam ; ,ppterea quod femper ueterum fabulæ recétioribus ut nouo uinum netus antecelluiffe uifæ funt.ETVOSÃdes: / Subaudi maximi facit:amp; hoc pacto beniuolentiam captando plautum petit. BVMOREM:Opinionenu fententiam : Salultius adhaec rumoribus adueria in prauitatem fecunda in cafum fortunam temeritatem declinando corrumpebant;amp; pro fauore rumor ponitur.Virgilius ergo iter incoeptum peragunt rumore fecundo.i,profpero fauore:
proprie tamen rumor fama eft in populo fine certo Au tore . IN COMmunem logt; cum:Apud.f.inferos.PRO fût præfentibu s: Propter ea quæ nobis reliquerunt: dogt; ftrina.fbonos mores:leges inftituta. OPERAtos:Ora tos. AD NOftrum grege: Ad eos.f.qui aduri erat cogt; moediam: grex enim ,pprie dicitur de pecoribus minm tis:licet amp;nbsp;ad armeta refera^ tunutabudein Afinaria relatu eft.ALlEnum æs:Q^d' alteri debet. FLAGItatoré Creditore . LVDI funt:I.ugt; dos dixerunt publica fpeda cula pluraliter decliatos : amp;nbsp;ludus iocus:amp; fchoIa:Plau-tus i Afinaria haccine te ob litum in ludo qui fuifti tam diu.ALCEdonia:Tranquil la tepora uel tranquilli dies Varro citas pacuuiû: alcyonis tutulus pemolas furor hæc.n.auis nue grmee dr al cyon : anoftiis alcedo:hæc hieme dr pullos tranquillo mari facere eos dies alcydo nia appellabatqd eft alcyo nis ritu de hac aui diffufius metio habebit in pxnulo.
plauti Poetas Clariffimi Caffina* Aluere iubeo fpeffatores optuos fide q facitis ma Et uos fideffi ueip dixi fignü cla^ date mihi(xumi Vtuos mihiæquos iam inde a principio feiam Qui utuntur uino uetere fapientis puto.
ntiqua opera 06 uerba quum uobis placent
Nam nunc nouæ quæ prodeunt comÅdiæ Multo funt nequiores q nummi noui.
Nos poflquam populi rumorem intelleximus.
Studiofe expetere uos plautinas fabulas.
Antiqua eius ædimus comoedia qua uospbafbs q effis in fenio Na iunio^ qui funt no norut feio.ueru ut cognofcant (nbus Dabimus operam fedulo : hxc quum prima tu affa eft uicitori Fabulas:ea tempeftate flos poetarum fuit.
Qui nunc abierunt hinc in communem locum
Vos omnes opere magno operatos effe uolo. Benigne ut operam detis ad noftrum gregem. Ducite ex animo curam atqj alienum æs. Ne quis formidet flagitatorem fuum:
Tranquillum eft:aleedonia funt circa forum.
-ocr page 349-CASSINA
Rationeutuntur.Iudis neminem, pofcunt» Secundum ludos reddunt autem nemini» Aures uotiuæ fifunt animumaduortite, Comoedise nomen date uobis uolo, Clerumenx uocatuthæc comoedia græceî 1-atine fortientes.diphilus hanc græce Schpfittpoftid rurfum denuo Latine plautus cum latranti nomine: Senex hic maritus habitat, ei eft filius» Is unacum patre in illifce habitat ædibus Lftei quidam feruus qui in morbo cubat» Itnrno hercle uero in ledto ne quid mentiar Is feruus;fed ab hinc annos fadtum eft fexdedm Quum confpicatus eft primo crepufculo Luellam exponi:adit extern pio ad mulierem: Quæ illam exponebat: orat ut eam det fibi Exorat:aufert:detulit redta domum» I^atheræ fuæJorat ut earn curet: educet:
Quam fi eflèt ex fe nata : non multo fecus» Loftqadoleuit ad earn ætatem ut utris Placere poffet:at earn puellam hic fenex Amat efflidim:óó item contra filius: Nuncfibi uterqj contra legiones parat» Later filiufqj clam alter alterumqj Pater allegauit uillicum qui pofceret: Sibiiftam uxorem:is fperat fi ei fit data Sibi fore paratas clam uxore excubias foris filius autem armigerum allegauit fuum Qui fibiiam uxorem pofcat:fcit fi id impetret futurum quod amat intra præfepis fuas» Senis uxorfenfit uirum amori operam dare, Ptoptereauna confentit cum filio» Illeautem poftqfenfitfilium fuum Eandem illam amare:^ efie impedimento fibi» Hinc adolefcentem peregre ablegauit pater» Sciens eius mater ei dat operam abfenti tarnen: Is neexpedletis hodieinhac comoedia In urbem non redibit:plautus noluit: Pontem interrupit:qui erat in itinere» Sunt hic quos credo nunc inter fe dicere» Hercle quid iftuceftrferudes nuptixd
SBCVNDVM: Tuxta,ppc: ita Viftruuius in pnmodta fi fecundum mare crût mÅ nia:VOtiuæ;Cupidæ.CLE RVmene: KÃupocT dicitur forfmam fortin ambo ferui funt caiïinam puella.GVM latranti nomineddeftmaf fello amp;nbsp;aperto,Varro Cacs qui latratu fignum dant ut figna canunt canes appella ti:amp; quod ea noce indicant quæ no du latét latratus ap pellatus.SENEX hic.f.ftali no cóponit argumétum fa bulæ EI EST filius ; Cuius nomé in fine tm comoedia: memoraturmam ipfe nufq apparet in comedia . SERgt; nus:Chalinus . CREPVfcu lo:Q_uodeft in certum diei ac nodis tempus a crepera utuifum eft Nonio : Q^uæ pro re dubia habetur:amp; ere perum inde dubium unde decrepitus i dubio uitæ có ftitutus.PVELlamzHæc q/ dem caffnia eft quæ dat no mé comÅdiæ.INDVftria: Etfittefte Prifcianoîduftri or amp;nbsp;îduftrius.NON mul* to ferus:Velut feremon ali» ter.GLAM ALTErum.Sic apud reliquos autores inue mo præpolitiones coniun» gi cû accufatiuo amp;nbsp;aliis cafi 4 ^bus utpræter rerum capita lium dixit Saluftius. Et cru turn tenus Virgilius.Vide Prifeianum amp;nbsp;Diomedem. ALLEGAuit:Propofuit na uerebaf uxore fenex. VIL» LIcum:Olympionem. EX» CVBIAS. Vigilias.f.uene» reas.ARMIGErum:Ghali» nu.PRAElcpis fuas: Meta» phoricos dictum.i.in fuam ditionem amp;nbsp;arbitrium.AB LEGAuit:Alio mifit Teren tins Alio eft mihi ablegan» dus dum parit philomela. NE EXPECtetis:Q^uia ut didumeft non inducituri comoedia:reljqua autem di da funt per iocum.SVNT hic:Tacitæ futuræ obiedio nirefpondet.
SERVILES miptîæîSubâu di fiunt. SER.VIN;Pro let -ui ne.'âMVLfi;Diximusinul fu efleumum admixtu mei le.Quo pleriq? potato abfq; cibo aliquo dicunt fenecta aliquadiu prorogaffe.POE NVS dumiudex;Lepide amp;nbsp;feftiuitermorfu incefiitpoe nos:grægos: amp;nbsp;apulos:taip qua bibaces amp;nbsp;uini cupidos QVbIdeft quare. IVIANE-bit:Expeclabit. AVSPIces: Q_ui nuptiis praeerant ; Veteres enim in nuptiis cele--brandis aufpida capiebant aliter aufpex ,p militiae du-cerponi^Hora.nil deiperadunt duce amp;nbsp;aufpiceteucro Acron inquit auipice fauto re uel fponfore.
â ~gt;/ONSERuam uxo-â c J rem:Scilicet caffina
^CONferui ; Olympio amp;nbsp;chalinus. ALIVM.f. olympionemipfum. ALI-umfiliustVidelicetchalinu. SERWLVSddem chali-iius.DOMInu:Senem Itali num.ADOLEfeens : Senis filius theutyurnicus.
ON mihi licere:Ser MU Tyii duo amores fuos galant faciunt:Alter ^mtem obferuat qd agat. (QVAHumbra.Quæ fern per euntem comitatur.SV-TELIis:Ailutiis dolis. DIE teftus:Cnid afixns quafi in die ereftus. VSc^tAlTidue. Virgilius lunat uf^ mora-ti.DVAS:Pro des.
Seuin uxorem ducentfautpofeent fibi?
Nouum attulerunt quodfitnufquam gentium
At ego aio hoc fieri in grxeia amp;nbsp;carthagini: fit hie in noftra terra in apulia
Maioreqj opa ibi feruiles nuptiæ q liberalis etiam curari folenl^ Id ni fit mecum pugnos fiquis uolt dato in umam mulfi* Poenus dum iudex fiet græcus adeo uel mea caufa apuluSi Qui nuncnihil agitis fentio nemo Ctit»
Reuortar ad illam puellam expofiticiam*
Quam ferui fumma ui fibi uxorem expetunt» Eainuenietur amp;nbsp;pudica amp;nbsp;libera ingenua athenienfis: Neqjquiq ftupri faciet pfedo in hac quidem comoedias Mox hercle uero poft tranfadta fabula argentum fi quis Dederit ut ego fufpicor ultro ibit nuptum Non manebit aufpices
Tantum eft.ualete. bene rem gerite.^ uincite Virtuteuera quod feciftis antehac»
r nbsp;nbsp;nbsp;^/Argumentum in Caffina» Onferuam uxorem duo conferui expetunt
Alium fenex allegat : alium filius»
Sors fenem adiuuattuerum decipitur dotis:
Ita ei fubricitur pro puella : feruulus Nequam:qui dominum mulgat atq; uillicum
Adolefcens ducit ciuem caflinam cognitam ^JChaEnus . Olympio»
vOn mihi licere mea ré me fold ut uolo loq atqj cogitare n W Sine te arbitro.''quid tu malum mefequeref WOl.Decretü é mihi qfi umbra quoquo ibis tute pfetjuu Quin ædepol etiam fi in crucem uis pergere fequi decretumelh Dehinc coniieito cæterum poflîs ne nec ne : clam me futelis tuis Prænpere caffinam uxorem proinde utpoftulas» Cha.Quid tibi negocii mecum eftrOl. quid ais impudens^ Cha.Quid î urbe reftas uillice hic non magni preciuOl.libet. Cha.Quin ruri es î præfeétura tua^qn potius quod legatuétibi Negocium id curasiatqj urbanis rebus te abftines.'â Huc uenifti fponfam proreptum meam, abirustabi Dierectus tuam in prouinciam.Ol.chaline non fum Oblitus officium meumtpræfeci ruri reifte qui curet » tamen Ego huc quodueni in urbem impetrauero: uxorem utiftanc Duca: quam tu deperis bellam amp;nbsp;tenellam caffina coferuatua: Quando ego eam mecum rus uxorem abduxero rurefeubabo, Vfq? in præfeiftura mea.Cha.tu illam ducas Æ hercle me
Sufpendio
-ocr page 351-CASSINA
Sufpendio quam tu eius potior fias fatius eft mortuum: Ol.Mea praeda eft illa:pin tute in laqueum ne duas, Cha.ex fterquilinio effofTa tua illæc praeda eftÆ 01.Scies hoc ita eHc.Cha.ua; tibi.Oly.quot te modis fi uiuo Habebo in nuptiis miferum meis.'âCh.quid tu mihi facies.'â O.Ego ne qd facia tibifpmû oium huic lucebis nouæ nuptæ fa Poft lila ut fempïprobus nihilq jfistpoft id locorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(cem Quido ad uillâ ueneris dabitquot; tibi amphora una:06 una fèmita* Fons unus:unü ænü:amp; odio dolia:quæ nifi erunt Temper plena Ego te implebo Hagnsata te aggerunda curuu aqua faciam. Probe ut poftilena pofft ex te fieri:poft autem nifi ruri tu Eruum ederis:aut quafi lumbricus terram.*q »te poftules Guftaretquicq nunqædepol ieiunum eft
Aeqjtatq? ego te ruri reddibo:poftid quumlaffus fueris Et famelicus noelu ut condigne recubes curabitur, Cha.Qmâd faciesrOI.concludere in feneftra firmiter, Vndeaufcultare pollis quû ego illaofculer:quû mihi illa dieet Mianimuletmiolympio:mea uita:mea mellilla: mea feftiuitas. Sine tuos ocellos deofculer uoluptas mea.fine amabo te amari Meus feftus dies:meus pullus paflèr:mea columbatmi lepus. Quiimihihxc dicenturitum tu furcifer quafi mus in medio Pariete uerfabere.Cha,nunc ne tu me tibi refpondere poftulesÆ Abeo intro:tedet fermonis tui,Ol.te fequor hic quidem pol, Certo nihil ages fine me arbitro,
|ÆCleoftrata,Pardalifca Ancilla, OBfignatecellas:referte anulumad me.
Ego hue tranfeo in proximum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tis
Admeâ uicinâ. uir fiqd uolet me facite hic me aeeerla/ Pa,PrandiumiuHerat fenexfibi parari,Cl.fta.tace.atq5 abi, Ne^ paro:neqj hodie quoquetquot; qn is mihitóó filio aduorfatquot;fuo Animitamorifqjcaufa fui Hagitiü illud hominis: ego lUü fame. Ego illum fiti:maledidtis:malefadtis:amatorem ulcifcar: Ego illü probe inedmodis didlis anga: facia uti ^îde é dignus, Vita colat acheruntis pabulu : flagitii pfequcte:ftabulu neqtia:. Nue hic meas fortuas eo queftû ad uicinas:fed foris ederepuit, Atqj eia ipfa eccaegreditquot; foras:nd pol hoc p tepus iter incoepi, ^Mirina,Cleoftrata Coniunx, aEquimini comites in proximum me huc. Heus uos ecquis hæc quæ loquar auditi
Ego hic ero:uir fi aut qfpia quæret:nâ ubi domi folafu oopormanus caluiteriufGn colu ferri mihirCl.mirina falue Mi.Salue me caftor,fed quid tu es triftis amabod
EVCEbis facem: Nam ïna
ptiis celebrandis faces accedebantur ait infra dicemus hac locutioneufus eft î curculione luces cereum. PO-STIlena: A poft amp;nbsp;ftädo ^ ftet a parte pofteriori : id illud eft in curuum lignum quod ftib iumeti caudapo-nic.ACERuo mederis: Error eft ex inuerfione literaat Tu lege nifi tu ruri eruû ede ris:eft.n.eruum notû legumen quod datur bobus:ftn fus eft quem fequentia uer-ba coadiuuaiit: eoufq; te fame ac egeftate cóprimam: ut famelicus cogaris eruû edere:aut uelut lumbricus terram: eft enim lumbricus
uermis qui fubit terra a me dicis terræ îttaneum appellatus atq: ita etiam Plinio. OBSIGNATE ceUas:
Cleoftratam ftalini fenis uxorem reftif-fimeinducit Plautus ut fere mos é mulierum omnium quæ niliil reticere didicerut uicinis amores mariti multa cum quærimonia propa-laturam.FORTVNAS.Ca lamitates.CO Ncrepuit:Eft plufq ciwuitiut Do.in Ter. Z^^Q VIMINI comi tes: Partes prias hu y ius fcenæ dabimus ^elcleoftratæ uel mirîæ: có uenit utrilt;5fermo:fed miri-næ fit potius anteloquium omnem autem huius diuer bii interloquetium ordiem cópofuimus: qui nullus ,pr-fus extabat amp;nbsp;fenfus ex con-fufioe deperierat. SOPOR manu fcalpitur;Ita habebat codices: Legendum eft uel foporifanus caluitur uel fo pormanus caluif.i. fruftra-tur ut legitquot; apud Nonium.
Sic quo^ apud eu ait paru niUS me caluit fulpitio:Vn calûiiiâ dici putat Prifdäus Setuius quo^ in arte:calà nia a uerbo caluorä.fruftor COLVM: Notu eft inftrm quo nét nifiere.s;qd',p parca qnlt;5 dea accipitiSeneca fer uatlt;5 fua décréta colus. DL VlDVAE:Tedio.DESpica tamtDefpedam amp;nbsp;côtéptâ: dçfpicere.n.pro nilnlo nfe. Terentius:Et illis crudbus quasnoftram adolelcentid habet defpicatâ.AD MVlie ies:Contra amp;nbsp;aduerlu mu-lieres:quæ femp fe uiris po-tiores reddunt amp;nbsp;infupera-biles.INGRAtis: Me nolé-te.PECVLLPro peculii.qd peculium abunde fupra dn ftum:quod quandoq; p pa trimonio ufurpatur. DELL quimMinus interpretat Fe-ftus. SEMPER tu huic uerbo uitato:Hoc eft caneto ne uel domo expellat te uir uel diuortio mulftet. ABI ad-propera amp;nbsp;quæ fecunt ditia cû quadâindignatóe uidé-tut ab uxore aduerfum uiju qué uiderat præ amore foli citu. IGItur:Poftea. MOX magis: Verba funt uel cleo-ftratæ fermonem profequé tis:uel mirinæ. OMNIbus rebaiAma té fené qaptiffime defcribit Plautus ut ïcóftatê utdelip: geftiétéç præ lætitia.NEC potis: Pro nec pöt:uel nec poflîbile ur PLVS falis: Notù é fal did J )códiméto amp;nbsp;p fapîa amp;nbsp;ue nuftate: ac i plurali p iocis. INlTIO:Dedico.MVNdi-tianti deo:Fecit hic fibi deu mûditiajz: turba deoiu fibi cóftituit atiqtas:ut tuiq; rei q optaret fuus adeffet deus nam ut de multis qpaudffi mos referap fatis fruintis q diu fub terra eént deâ Seid dixerût;p fegetibus dea Se gitiâ:p collectis atqj recódi ris deâ tutcHinäideäq; flora frumetis florénbusiac lade fcéribo deu laftureu matura
etIta folét oés q fût male nuptando! 6i foris ægre qd fit fat fsà Nà ego iba ad te»MtædepoI ego iftuc ad tetfj qd é qd tuo (pé: Nune ammo ægre eftdnâ quod tibi ægre idé mihi eft diuidue» CL Credo ecaftor: nâ uiemâ nemine amo merito magis qua te» Nee quâplura funt mihi quæ ego uehm. Mi«amo teiatqj Iftue expeto feire qd é» Ctuir me hét peHimis defpicatâ modis Nec mihiius meü obtinédi optio é. Mi«hoc quidé^dicidéhoc: Obfecro : nam pol haud fatis meo corde accepi querellas tuas CI» Vir me habet pelTumis defpicatam modis
Mi.Mira fût uera fi pdicas» nâ uiri ius fuûad mulieres obtier ha Cl, Qui mihi ancillula igratis poftulat q mea é q meo (udquiit Educata fumptu fiet uillico fuo fe dare : fed ipfus earn amat» Mi»Obfecro tacemä nûc hic licet dicere nos fumus* Cl. ita dt Mi»Vnde ea tibi eft nam peculi ^bam nihil habere addecet Clam uiro: amp;nbsp;quæ habet partû ei haud commodi eft Quin uero autfubtrahat. aut ftupro inuenent: Hoc uiri cenfeo effe omne quicquid tuum eft» C1, Tu quidem aduerfum tuam amicam omnia loqueris Mi»Tace fis ftuItaiSó mihi aufculta:noli fis tu lUi ad uorfari* Sineametifinc qd libetad faciat: qdo ribi nil domi deliquiu Cl»Sati fana es.'âna tu qdéaduorfus tui ifta ré loqre» Mi.ffipi^ Semper tu huic uerbo uitato ab tuo uiro»Cl»cui uerbo.'â Mi.I foras» Cl»mulier es.tace.Mi.quidé hem quis é qué uides.'â Cl. Virteccum it intro:abi»ad propa age amabo ipetras : abeo» Mi»Mox magis quum ocium mihi amp;nbsp;tibi erit: igitur tecti loquat Nunc uale» Cl. Veleas.
d^enex» Stalino : Cleoftrata coniunx» /^^Mnibus reb'âego amoré credo 6Cnitonbâ ânitidis anueniri A o «Nec potis quicq cóméorari q plus falis plufqj leporis ho Habeat:coquos eqdé nimis deironqutub códimétis(dic Eos eo condimento uno non utier:omnibus quod præftat: Nam ubi amor condimentum inerit cuiuis placiturum credo» Neqjfalfû neqjfuaue effe pot quicq.ubiamor non admifeetut Fel quod ama^ eft:id mei faciet hominé ex triftilepidû amp;nbsp;lene Hanc ego de me cdiedturam domi facio:magis q ex auditis» Qui poftq amo cafinam magis initio mûdiciis mûdicianti deo» Myropolas omnes folicito ubicûq j é lepidum unguétû ungor Vtilli placeâ.ôô placeofut uideor) fjuxor me excruciat qauiuit» Triftem aftare afpicio blandehæc mihi mala res appelladaefh Vxor mea meaqpamoenitas qd tu agis.' âCl»abi:atqjabftie manu Se»Eia mea iuno non decet te effe tam triftem tuo ioui» Quo nunc abis.' âCl,mitte mc.Se.mane . Cl.non maeo.Se»at pol
-ocr page 353-CASINA
Ego te feqr.CLobfecro fanus esfSe.fanus g te deamo.Cl. nolo Ames.Se.non poteftimpetrari. Cl.enecas.Se.uera dicas uelim Cl.Credo ego iftuc tibi.Se.refpice o mi lepos.Cl.népe ita ut tu mi Vnde hic amabo unguenta oient.' âSe.o perii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(hi es
Manifefto mifer teneorxeffo caput pallio detergere.'â Vt te bonus mercurius pdat myropola quia hæcmihi dedifti. Cie.Eho o tu nihil cana culex:uix teneor qn quæ decent te dicam Senedaætate unguentis perlitus ignaue incedis« Se.Pol amico dedicuidam operam dum emit Vnguenta.Cl.ut cito commentatus eft:
Ecquid te pudet^Semmnia quæ tu uis. Cl.ubi in luftra iacuiftif Se.Ego ne i luftra.'âCle.fcio plufq tu me arbitrate. Se.quid id eft. Quod tu fris.' âCl.te fene omnium fenem nemineeé ignauiorem ynde his nihilfubi Euiftifubi luftratusfubi bibifti.'â Adeft mecaftor uide palliolu ut rugat.Se.dent me amp;nbsp;te ifelice Si ego in os meum uini guttam indidi.Cle.îmo age ut libet« Bibe æs: difpderé.Se.ohe ia fatis uxor é:cÃprime temimiütmis.
matatefcentibus:amp; cum nl-cautur .i. a terra auferunf: deam Rundnam prafcee-. ntanDyanam liluanunt rurum Rufinam:ualliücj ual lonam nominauerut. Alia plura minuta numïa ac po. tins deridicula coluerunt: ut ea omnia referre per ridi culum foret.Initiari autem dicuturmt quidam uino amp;nbsp;potu:ut quidam facris. Var ro initiari pueros dixit edu liæ:amp; poticæ:amp; cubæ.i.diis edendipotandi atqj cuban. di;ut primum a lafte amp;nbsp;cunis tranfeat.Virgilius. Nec deus hunc mefamec dea di gnata cubili eft.Hæc anno-tauit Probus. O PERU:Et quæ feeiitur tacite loquitur rubor fuffufus.NIHIL:Pro nihili nullius momti. PAL LIOLVM ut rugat.i. rugis contrarium eft : quali qgt; eo inuolutus cuba(Tct.DENT: Subaudi dii.BIBE æs: Hoc é in fodalidis facultates dif fipa: contere : nel lege Bibe ede. TINNIS : Trabum ab
Sed quid aisriä domuifti animumpotius;ut quid uit uelit Fieri id facias potius q aduorfere contrafCle.qua de re.'â Se.Rogas.'âfuper ancilla caffinatut detur nuptumnoftro uillico Semo frugi.atqj ubi illi bene fit:ligno:aqua calida:cibo«
æris foiiitu quod pullatum tinnitum amp;nbsp;fonirum facit. Q_VI MAlum:Hic dicendi modus eft peculiaris plauto Malum enim.i. 1 mala rem amp;nbsp;cum indignatione profe ratur:amp; per paréthefim fua. uius infertur. FRIGVTIS : Inquit Nonius frigere c fri gutire cum fono fubfilire. Feftus auté frigutire ab auf fringula deductu exiftimat q» ea frigore cantet amp;nbsp;uige. at.Frigere auté a græco uer bo frichin.i.horrere. CON VENIT:Placet.Noni.plura de ucrbi huius fignificatóe.
roaus qilliteruo neq des armigero niniu atqjimproDo« Cui hotnini hodie peculi nummus non eft plombeus« O* Mirum ecaftot te fenedla ætate officium tuum Elon meminifre.Se.quidiam.' âCl.quia fï facias refte U comode Curare me finas ancillas quæ mea é curatio. Se. q malü homini Scutigerulo dare lubet.'âCl.quia enim filio nos oportet Opitulari unicofSe.at qq unicus eft nihilo magis Vnicuseille mihi filius qui ego illi pater:illum mihi æquius eft Quam me illi quæ uolo concedere.Cl. tu ecaftor tibi homo Mali ré quæris:fubolet fentio.Se.egon.' âCl.tu nam qd friguris.'â Quid iftuc tam cupide cupis.-âSe. ut enim frugiferuo detur Potius q feruo improbo. Cl.quid fi ego impetrotatqj exoroï A uillico caufa mea ut earn illi permittatfSe. quid fi ego autem Ab armigero fpetro eâ illi pmittatfAtqj hoc credo impetraffere. Cl. Conuenit : uis tuis chalinum hue euocem uerbis fotas.'â Tucum orato:ego auté orabo uillicum. Se. fane uolo. CLia hic Britmunc experiemur noftrum uter fit blandior« Se.Hercules:diqjiftam perdant : quod nue liceat dicere: Ego difcrudor mifer amore : illa autem quaû ob induftriam
-ocr page 354-^'â '^^VBOLETzParam olet amp;nbsp;mnflatliie coepitinnotcfccre/
n WVJN illumzTentat fenex in funi nettere Ihiam chalinum fetuum ut.f.altcti côferuo caffmam aaM ^j^riillMtni- tamé. PORIlt;Eftiore:Lxriore amp;nbsp;expIicatiore.INTELligodronice amp;nbsp;uultuofe legends Q^VINdtfâFcurnon:amp; ruriùs.Q_uin.i.quinîmo at^ ét-CAEIibê:diftuni aiunt $ cÅlo dignam uitam« agat.MARItum:Vxoratu: ab eo quod e maritus ta tum.altas maritat populos dixit Hora. CONdioone: Ãblatam eligendi ptate Teren.illa uero accepit coditionc.i.elegit amp;nbsp;paftioni confenfit.Didnms em conditione difpofitioné amp;nbsp;for
tem rerum uel tepore.Cicc. 0 miferam cdditionem ad-miniftradi conliilatus: amp;nbsp;fi-ne.c.fcribendum emamqn cum.c.fcribitur fignificat ac tionemxondidio ut inquit Feftus e in dié eius rei quæ agitur denuntiatio: codice-re eft dicendo nunciare.ET fortis : Vnde difta eft hæc comoedia derumene.i.for-tientes: nam caffinam puella fortiti funt inter fe.TRA gulam : Haftam uel telu dicta cp infixa fcuto trahatur: ut placée Fefto Saluflius ut metellus ictus tragulas fau-ciaretur.SPlCVLA inforti-ta: ac dixiffet etiam mihi ad funt adminicula quibus me tuter.SJ. SORS decollaffit: i.defecerit amp;nbsp;Iabcfiet:uel de cipiet amp;nbsp;fruftrabitur a decoi Io aui quod idem quod de cipiomt apud ipfum Plautii Vna eftquæ decollauit:amp; erit fenfus fi fors me decepe rit amp;nbsp;fefellerit.GLADIVM faciam culcitra.i.gladio fu-perinciibam;amp; diCta eft cui citra a fefto amp;nbsp;Varróe:quia ^tomento inculcatur.⢠^F^tTHA ædcpol:C^uæ-f« Ãfuerat pariter cleo-ftrata olynwionem uerbis deliniremt mote caf-finam relidit iret : Sed neqj ipfa quicq profecerat: dicit ergo olympio fe prius omne tormentum obiturumq illi affenfurum.TOR.REto Exficcato : arefidto.-uriro. R.VBlDO:Parum codo in terpretatur feftus.
Mihi aduorfatur.fubolet hoc iam uxori: quod ego machinor:
Propter eam rem magis armigero dat operam de induftria:
I^^Stalmo Sen.Chalinus Seruus*
ViiUu dii omnes perdat deæqgt; Cha,te uxor aiebattua n q JiMe uocare.Se.ego.n.uocari iuffi te.Ch.eloqre qdudis ^K.\gt;è^Se«Primum ego te porredtiore fronte uolo mecdloqui» Stultitia eft ei te efte triftem cuius poteftas plus poteft« Pro bonas frugi hominem iampride efte arbitror» Chantelligo» Quin fi ita arbitrare emittis memanu. Se.quin id uolo Sed nihil eft cupere me fadfum: nifi tu fadtis adiuuas, Cha.Quod uelis modo id uelf me fcire.Se.afcuIta î ego loquar^ Caflina ego uxorem ^mifi uillico noftro dare.Cha.at tua uxor Filiufqj^miferunt mihi.Se.fcio:fed ut^ nunc tu celibemtee^t Mauis libe^tan maritum feruuætatem degere:^ gnatos tuos» Optio hæc tua eft;ut^ harum uis conditionem accipe» Cha.Liber fi fimtmeo periclo uiuam.nunc uiuo tuo» Decaftina certum eft concedere homni nato neminis Se.Intro abi : atqjactutum uxorem huc euoca ante ædis dto: Et fitulam hue tecum efferto cû aquari fortis.Cha.fatis placet Se. Ego pol iftam iam aliquorfum tragulam decidero» Nam fi fic nihilimpetrare potero filtern fortiar.
Ibi ego te amp;nbsp;fufamp;agatores tuos ulcifcar. Cha,attamen Mihi obtinget fors.Se. ut quidem pol paras cruciatu malo* Cha.Mihiilla nubet: machinare quod lubet quouis modo^ Se.Abin hincab ocuIisrCha.inuitus me uidesruiuam tarnens Se.Sumne ego mifer homo/ fati omnes res funtaduorfenuhu' Jam metuo ne olympionem mea uxor exorauerit:
Ne caftinam ducat : fi id faÃum eft ecce me nullum finem: Sinonimpetrauerit etiam fpicula infortita funt mihi* Si fors autem decolaflit gladium faciam culcitram Eumqjincumbam.fed progreditur optume:eccum olympio* ^âââ â â¢âVOlimpio uilicus.Senex Stalino«
Iu i Naædepoloperam fumum calidum condito: ^y^Atqj tibi torreto mepae rubido hera qiftaopiame Impetres q »poftulas, Se.faluus fu:falua fpes eft : ut uerba audio Ol.Quid tu me hera libertate territas.' âqdfi tu nolis: filiâqjeOa Vobis iuitis:atqjaborb' âî gratis una libella liberpoflu fieri: (tu i Qin
-ocr page 355-CASSINA
StQuidifluc eft/qui cum litigas olympiofOLcû eadé qua tu Semper.Se,cum uxore mea.' âOtquam tu mihi uxorem ÆquaCi
Sc.Quid aitfquid loquitur tecumÆOl.orat:obfecrat ne caflina Vxorem ducam.Se.quid tu poflea/Oknegaui enimipfe me Conceflurumloui fi is mecum oraret « Se.di te feruaffint mihi Nune in fermento totaftata turget mihitædepol ego illam Mediam diruptam uelim.Ol.credo ædepol efle fiquidem tu. Frugibons es:uerum ædepol tua mihiodiofa eftamatio» Inimica eft tua uxor:mihi tuus inimicus filius Inimici familiares.Se.quid id tua^unus tibi hic dum Propitius fitiupiter.tu iftos minutos deos floccifeceris: 0l.Nugæ funtiftæ magnæ:quafi tu nefcias repente ut emoriätquot; Humani ioues:fed tandem fi tu iupiter fis emortuus» Quum ad deos minores redierit regnum tuum* Quis mihi fubuçniet tergorant capititaut cruribus.'â Se.Opinione melius res tibi habeat tua:fi hoc impetramus ut Ego cum caflina cubem.Ol.non hercle opinorpofle.ita Vxor acriter tua inftat ne mihi detur,Se.ego fic agam Coniiciam fortis in fitellam:amp;ifortiar tibi amp;nbsp;chalino.ita rem Matam intelligomeceffum eftuorfis gladiis depugnarier* OtQuid fi fors aliter euenerit quam noles.'â Se.Benedice:dis fum fretus:deos fperauimus» Ol.Non ego iftud uerbumempfitem titiuilicio Namomnes mortales deis funt freti:fed tamen Vidiego dis fretos fæpe multos decipi.Se.fed tace parum. 01. Quid uisfSe.eced exit foraschalinâ itus eu fitella amp;nbsp;fortibâ. Nunc nos colatis ftgnis depugnabimus.
COeoftra coniunx.Chalmus.OIympioiStalino fenex. ''VprjAce chaline me certiorem quid meus uit me uelit» Ch.Ille ædepol ardétem te uidere extra portam metia â.Credo ecaftoruelIet.Cl.at pol ego haud credo:fed certo Se.Plns artificii ê mi q rebar arioliihüc habeo domi. (feio. Quid fi propius attollamus fignatfiamufq; obuiam.'â Sequere:quiduos agiterâCh.adfunt quæimperauiftis omnia Vxor.âfortes:fitula atqjegomet ⦠Se.te uno adeft plufq ego uolo Ch,Tibi quidéædepol ita uidetur: ftimulus ego nunc fum tibi Eho dico corculumadfudaflïsiam ex metu maftigia.
CLTace chalinetcomprimeiftunc.Ch.rmo iftüc qui dicit claret Se.Depone hic fitellam:fortis cedo mihitanimumaduortite. Atqjego cenfui abs te poflé hoc me turn impetrare uxor mea: Vtuxor caflina mihi dareturiôc nunc etiam cenfeo.
Q_Vr cu:Cu qua.CVMeadem qua tu fempersNâ do-tatæ uxores fempercû maritis Jitig-int. INFERméto totaftJdeft tota feruet amp;nbsp;tu met iracûdia: dicitur fermé turn a feruefeedo quod tur gefcat amp;nbsp;feruefcat.Q^VID id tua/ Scilicet iter é refert. MINOres deos: Scilicet tu os natos amp;nbsp;fuceeÃbres : per flatimetaphora.OPINIO ne melius: Vel melius de te opineris uel melius q opineris eueniat.IN Sitellam: Diminutiuum a fitula. DEOS fpauimus: Subaudi fau tores futuros.MONEGO iftud uerbum empfite titiui licio : Vel ut legere uidetur Feftus dempn cum titiuili-do^dicitur tiriailidum res uiliffima:funt enim fila putrida q de relis cadunt: fen-fus é parum eé fpem in diis ponere:nifi rcs bene agatur amp;nbsp;rediflime confulatur.
E chaIïe:Statim
ex idice fcatet error nóenim mirinain-ducitnrTed cicoftrata amp;nbsp;ité ftalino eius uit ut emédaui mus : accerfitum miferat fe-nex cleoftratam uxorem ut forte iter eos decerneretur cuius futura ect caflina puel Ia:an chatini fetuitan olym-pionisuillici. EXTRA por tam metiam:Quæ difta fit porta metia quod meminc rim no comperi : ex Plauto tarnen coniedamur:qui eti am in pfeudolo buius por-tæ meminit:portâ earn fuif fe extra qua de fontibus flip plicium fumeretur: incni ta me did tribum metia a Fe-fto : a qua fortaffis datum é nomé portæûd quod tarne nóaufim affirmar.HARlo luiQni diuina mere faturq uétura fuutuel ab hara aui augurali fi feruio credimus uel ab ara.i.uidima qua sad aram dudrur.EHO DICO corculumsCum ironia uer-ba funt in olympionem: uel fenis in chalinum.
k
AH NONid uoIui dicere: ^^^^â^gie oftendituramaii tis fenis imprudcntia:faten-tureniniamatores uel inui ti quod celatum nolunt: na Cà uillico no fibipueUa da» ri dicere maluiflet fibi orno dari confeffus é : cordis affe ftu lingua ^palate . MVL-SA:Suauiras,SORtis:Sub^ audi coniidam.Q^VIA ifti prius q milii es:Scilicet fautor fed ubi prius unicus legebatur: dicendum eft uilli cus. ALlQ,ua fortis:Sican tiqui dixerutin paterno ca-fu redis eft Prifcianus. PO-PVLna aut abiegna: Ab eo quod é populus quæ arbor eft fit populnus : amp;nbsp;ab abies abiegnus timebatne aduer farii fors in fummaânataret aqua propter ligni lenitate Ina tang ponderofior î fundo refideret.CANem amp;nbsp;fur cam feras:funt qui autumet legendum eflénon canem fed camum: laqueum interpretantes : quod nec refello nec recipio: Cicero 1 primo de diuinatioe cum bello latino ludi uotiui maximi pri mum fieret duitas ad arma repente eft excitata itac gludis intermiffis inftauratiui conftituti funt qui anteq fie rent cûqj iam populus con-fediiTet feruus qui circû uir-gis cæderetur furcam feres Sudus eft:alibi Plautus in liac comÅdia:remittam ad te nimnnenm furca tdq car bonarium.CALEFACTO ;rrc:Q_d' fit ex nimia amp;nbsp;con tinua percuffione.HIC litte ratus : Scilicet codex nam à fua quaq sforte fuum annotatum nomeerat. HIC uin cunt: Corrigo bic uincet. OBLESlS;Pro obledas. COMPRaeffa an porrerta: Pugno uel alapa.
Cl.Tibi dareturiUafSemihi enim:ah non id uolui dicere. Dum mihiuoîui huicdixitatqj adeo dum mihi cupio, perpera lamdudum hercle fabulor.CLpoI tu quidem atqj etiam facis. Se.Huicimmo hercle miht:uah:tandem redii: uix eram in uia. Cl.Per pol fæpe peccastita fit ubi quid tantopere expetas. Se. Sed te uterqj tuo pro luretatqj ego amp;nbsp;hic oramus.Chquide.'â Se, Dicam enim mea mulfa; deiftaccaflina huic noftro uillico Gratiam facias.Cl.at polego neqjfaciomeqj cenfeo.
Se.Tum igitur ego fortis utrinqj.Cluam quis uetat.'â Se.Optimumatqjæquiflimumiftud elfe iure indico. Sin fecusjpatiemuranimis æquis.Ch.tene Sortem tibi:uide quod fenptum
Vnde milieus eftfquia ifti prius q mihi estaccipe hanc fis» Se.Cedo.Ch.mane:unû uenit in mente mo uide ne qua illic ft Alia fortis fub aqua.Se.uerbero mente cenfes eftefnulla Eft:habe quietum animum.mó quid bonum atqj fortunatum Tuum fit magnum malum.
Ch.Tibi quidemædepol credo eueniet.pietatem tuam noui. Sed manedum:num ifta aut populna fors:aut abiegna é tua.'â Cl,Quid tu curasfCh.qa enî metuo ne in aqua fummanatet. Se.Age.caue,coniicite fortis nunc iam amabo huc.ecce re. Vxoræqua.Ol.noIim uxori credere.Se,habe animum bonum» Ol.Credo hercle hodie deuorabit fortis fi attigerit.Ch.tace. OI.Taceo deos quæfo ut quidem hodie canem amp;nbsp;furca fems. Ch.Mihi ut fortitio eueniatmt quidem hercle pedibus pédeas. Ol. At tu ut oculos emungare ex capite per nafum tuos. Quid timesfparatum oportet elfe iam laqueum tibi. Se.Periifti animumaduortice amabo.OI. taceo.Se.nunc tu-Cleoftrata ne a me memores malitiofe de hac re fadtumiaut Sufpicere tibi pmitto tute forti.Ch.perdis me.Ol.Iucrû facit. Cl.Ãenefacis.Ch.deos quæfo ut tua fors ex fitella effugerit. Ol.Ain tu:quia tute es fugitiuos omnes te imitari cupis.'â Ch. Vtinam tua quidem ficut herculeis prædicant Quondam prognatis ifta in fortiendo fors delicuerit. Se.Tu ut liquefcas ipfeadrutum uirgis calefado ære;
Hoc agefis olympio.Olifi hic litteratus me finat. (mo hercle Quod bonû atqj fortûatü mihi c.Ch.ita uero ÃCmihi.Ol.noi^ Ch.lmmo mibihercIe.Cl.hic uincet.tu uiues mifec. Se.pcideos Tu illi hodie age ecquid fit:neoblefis manum.
OLGôpræffa palma an porreda feriofSe.age ut uis. Ol.hé tibi. Ch.Quid tibiiftunc tadio eftfOLquiaiupiter iuftit meus.
Cl. Pen malam ut ille rurfus.OI.penï pugnis caedoriupiter. - gt;nbsp;Senex
-ocr page 357-CASSINA
Se.Quid tibi taAio hunc fuit.'âCh*quiaiuffit hæciuno mea. Se.Patiunduni eftifi quide me uiuo mea uxorimpenü exhibet» CLT am huic loqui licere oportet qiftu curomnem mihi Vituperat malo^Se.chaline tibi cauendum cenfeo Ch.Téporipoftquä oppugnatu eft os.Se.age uxor mea iâ nunc Sortituos aduortite animumpræbe tu.Ol.ubi firn nefcio» Perii:corlienofum opinor habeo iamiamdudum falit. Delabore pedtus tundit.Se.teneo fortem effer foras.
Une mortuusrOl.oftende:meaeftmala:crucias quid eft.'â Se.Vidius es chaline.tum nos diu uiuere olympio gaudeo» Pietate fadlum eft meaiatqj maiorum meorum» Intro abi uxoriatqj adorna nuptias.Cl.faciam ut iubesî Se.Sin tu rurieé ad uillâ longe quo ducat^Cl.fcio» Se» intro abi» ^^ 4^hoc tibi ægre eft:tamen fac accures.Cl.licet.
Se. Eamus nos quoqjitro:hortemur ut ^perét:nûquid moror.'â Nampræfente hoc plura uerba non defidero» ffChatinus Seruus»
CVR oninem mihi ui.ma. Legere fic:cui omnino ma* gnum ad properat malum; nam fubdit: chaline tibi cauendum cenfeo .VICTVS es;Quia fors olympioni ob tigerat. RVRI effe ad uillâ: Solicitât uxorem fenex nó tantum propter longioris itineris interuallum q q? ip-fe nimia expeftatione torquebat : amp;nbsp;nota id qd* apud Varronem é uillam.f.amp; rus differre rus enim agermilla aut domus in agro. PRAE fente hoc : Scilicet chalino.
Ine modo : Mmaf olympio abfentem y con fetuum chalinu / at ille ex infidiis obferuat ta citus quid agant.IMITA-bor nepam: Ideft rétrocéda
I nunc me fufpendam meam operam luferim: ^Et prêter opera reftim fumpti fecerim: Si meis inimicis â Voluptate creauerî. quid opus eftcqui fic mortuâ âeqdé Tamen forti fum uidlus: caflina nubet uillico. Atqj id non tarn ægreft iam uiciffe uillicum: qid expetiuiflè Opere ta magno fenem ne ea mihi daretur:atqjut illi nuberet» Vtille trepidabat:utfeftinabatmifer:ut fufultabat Poftquam uicit uillicus:at at cócedam hue: audio aperiri fores « Mihi bnuolenti:atqjad me ^deut hic ex ifidiis: hie ego infidias OI. Villicus.St.Senex.Chalinus* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(dabo Tne mo rus eueniat:remittam ad te uirumcum furca« In urbem taquam carbonarium.Se.ita fieri oportet, Vi.Fadtu Ãi curatu dabo.Se.uolui chalinu fi doieet mit Tecu obfonatu:utetia in moerore infuper inimico noftro (tere ^iferiähäc ne adiügerem. Ch. retro uerfum:cedaad parietem. 1Imitabor nepam: captandus efthorum clanculum fermo mihi *Nam lUorum me alter crucitat:alter macerat.
At candidatus cedit hic maftigia ftimulorumloculi. Protollo mortem mihi certum eft huncacheruntem Praemittam prius.Vi.ut tibi ego inuentus fumobfequens. Quod maxime cupiebas:eiuscopiam feci tibi : erit hodie tecum Quodamas clam uxore,Se,tace:ita me di bene ament, Vtego uix reprimo labra ob iftanc rem quin te deofculer Voluptas mea.Ch.quid deofculer^ quaeresfquxuoluptas tua.'â Effodere hercle hic uolt credo ueficam uillico.Vi.ecquis.
eft enini nepa Fefto Autore aphoru lingua fidus quod cancer appellat uel ut qda aiut fcorpius;Ciceto i arato exinpiedæ claro cû lumine chelae Ipfag j cófequif luces ui magna nepai. CANdida tus: Sicut mos fuerat in nuptiis celebrà dis.STImuloça loculi uerberû receptaculû: ut alibi ftimfoçe feges:gym nafiû flagri;cathenaiy colo-ne:uirgarum lafciuia amp;nbsp;alia hmói:dicunf loculi: facculi marfupia hinc loculaméta apud columella loca i qbus aues nidificant. PROtollo; Differo progo. Q_V1D de ofculerfRei nefeius chalius i fufpitióe uerfaf qdifta fibi uerba uelit bladiufcula. EF FODere ueffica uillico: Rë turpe hóeftoribus uelat uer bismec mius iocofis: amp;nbsp;rur-fus cu dicit facere attriefem uoluerat fub ianua: amp;nbsp;ite fo let hic barbatos feftari ui-ros : amp;nbsp;illud quoq jopinor is coturbabit pedes.i.ftinui cem implicabunt quae omnia arguunt fenem libidinis ppofteræ uoluptate detineri amp;nbsp;pediconem effe.
kii
-ocr page 358-GESTIO: Capîoîamp;geftîre lætû efl'e.LOLrgiûcuIas:di' minutiuû a loligine q prins difta éuoligo ut ait Var ro amp;nbsp;eft mollis pifcis ut fæ-pia.SOLEas:Geiius pifcis é folea ad foleæ fimilitudiné q pedibus fubigit;aliter fo-Ica dicif materia robuftea fup qua paries craticius ex-truitur:dehifce pifcibus me minit Plinius libr.xxxii ca. wi .Soleâ dicere poffumus qd'græd uocât bugloffon 4.bonis llguâ.LINguIacas: Eft quoq? lîgulaca pileis fo-leæ q fimillimus uel ipfa fo lea:.fût enîalpedupxima 1b lea amp;nbsp;pfitta:qué nos pafleré uocamus fiue rombû;eft in alla fignificatiôe lingulaca Fefti teftimôiod.mulier au guratrix: amp;nbsp;lingulacas dicigt; mus loq ces amp;nbsp;uerbofas mu Iieres:cuius uerbi Plau.utru lt;5 fignificatû expflit.Tritice ias aût dixit ludés ad uerbû ordeias qs a colore uel tpe uidet noîalïe: Pli.de prunis locutus îgêsinqtpoftea tut ba prunorum uerficolorni gra:candicâs hordearia appellata a côitatu frugis eius amp;nbsp;qa d foleis merioné fecit q licet P pifcibus accipiant p his tn q pedibus fubiguf itelligi challus uoluitno ad iecit Iculponeas q pariter ,p calciametoru gne fumuóq bus batueref.i.fxpius ferire tur os fatui amp;nbsp;infulfi fenis: fculponeæ a catóe p calcia-métis ponûfdqt enïI rebus tufticis de familiæ ueftimé-ris locutus fculponeas boas alternis annis dare oportet ppea fculpôeas legi debetn fulponeas.TRIbus libertati bus:Ac dixilfet triplici liber täte dóari ; triplici enî ca qs fiebat libertut in fupioribus diftû é aut ære aut uindifta d.uirga proriatautex tefta-méto.ID Q^d alius cödiuit coquus : Per egregia metaphora difta flint ut.f.qnfi aduerfarii tâtope cócupiue-tût minieaileqnäf illif^ co
Amas nunc mefSe.immo ædepol me quam tu mmusdicetne Ampledi tefCh.quid ampIechfVi.hceLSe.ut quia te Tangojmel mihi mdeor Iingere,Ol,uItra te amator apage te A dorfo meo.Ch.iIIuceft illuc qd'hic fecit huc uilicu: amp;nbsp;ideme Pride quueiaduorfu uenera facere atriefe uolueratfublanua. Vi.Vttibi morigerus hodie:utuoluptati fui*
Se.Vt tibi dum uiua bene uelim plufqua mihi.Ch.hodie herde Opinons cdturbabit pedesifblethic barbatos fane fedtanuiros Se. Vt ego hodie caffinam deofculabor:ut mihi bona multa Faciam contra meam uxorem artute. Ch. nunc poI ego demum In redtam redii femitamthic ipfus caffinam deperit. Se. habeo» Viros lam hercle amplexarinam ofculari gertio.Vi.fine prius Deduci:quid malum operas.'Se.amo.Vi.at non opinor fieri: Hoepoffe hodie.Se.poteft:fiquidem eras cenfes te pofle Mitti manu.Ch.enimuero hue aures magis funt Adhibendasmihi.iam ego uno in faltu apros capiam duos.â Se.Apud hunc fodalé meum atqjuicinu mihi locus é paratus: Ei ego omnem amorem meum concreduitis mihi fe locum Dixit dare. Vi.quid eius uxorfubi eritfSedepide reperi Mea uxor uocabit huc eam ad fe in nuptiastut hic fit fecum* Seadiutettfecum cubettego luffi amp;nbsp;dixit fe faturam uxor mea* Illa huc cubabittfiuir abierit faxo tu rus uxorem duces* Id rus domus hæc erit tantifper dû ego cu caffina facia nuptias* Hinc tu ante lucem rusjeras duces pofteatfatin artutef Ch.Age mo fabricamini malo hercle noftro ta uorfuti uiuitis* Se.Sin quid nunc faciasdVi,loquere.Se.tenemarfupium* Abi atq; obfona:propera:fcd lepide uolo molliculas efcas utipa Mollicula ert. Vi.licet.Se.emito fæpiolas lepidas lolligiunclas Ordeias.Ch.immo tnticeias fi fapis foleas.qui quxfo potius i Quam fculponeas quibus batuatur tibi os fenex nequimme* Vi.Vin linguIacasdSe.quid opus eft quando uxor domieH-^ Ea lingulaca eft nobistnam nuquam tacet*Vi.in re præfenri Ex copia pifcaria confulere quid emam.Se.æquum oras.abis.^^ Argento parci nolo:obfonato amplitermam mihi uicino hoc et Conuento eft opustut quod mandauicuret.Viaam ne abeof Se.Malo.Ch.tribus no coduci poffum libertatibâ quin ego iHis Hodie comparem magnum malumtquinqjhanc omnem rem Meat heræ ia facia palatmanifefto teneo innoxa inimicos meos. Sed fi nunc facere uolt hera officium fuumnoftra omnis lis eft. Pulchra re præuortar uiros noftro ominetit dies : ia uitfti uicim Ibo intro: ut id quod alius condiuit coquus . ego nuncuteifum Vtalio parto condiam quicquid prandii eft ut paratum ne fiet
Sietlt;5
-ocr page 359-CASSINA
Sietqj ei paratumo^od paratum non erat.
fjStaEno.Alceffimus Senes duo, Vne amici anne inimici fis imago alceffime mihi fciam ^unc fpecimen fpecitunnunc certamen cernitur:
tîgât q minime fufpicabaf.
'v VNCamid : Senex jn Wuidni alcefimi ope Wra pftolat : aedes ua-raas expofcit caflina ut faci
1Ã^,Curâ erue:curâ exime:caftiga tend porto ad côpédm« Cano capite:a täte aliena:eo addito ad compendium, Cui fit uxornd quoqj illuc ponito ad compendium, Miferiorem ego ex amore quam te uidi neminem, St,Fac uacent ædes.Al.qnædepol Teruos;ancillas domo certü é Omnis mittere ad te,St.eho nimium feite fcitus es:fed facito Dum merui aper uorfus quos cantat colax cum cibo, Tum quoqj facito ut ueniant quafi eant futrium, A.l,Meminero hem nunc enim tu demum nullo fcito fcitus es, St,Cura:ego ad forum mó ibonam hic ero,Athene ambula, St. Fac béant ligua tuxædes.Atqdita^St.quuueniâ innocent,' AI.Aetate cedüd â tu ho esmimias delicias facis,St. qd me amaf Refert nifi fd dodr^fdicas unâ:fj tu caueinqfitio ne mihi fis.Al, ufqjadero domi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^J^eoftrata.Alcellimus,
properare arcefiere hanc ad me uicinä mea hoc erat, Ecaftor id qd meuir tato ope orabat meus libers ædes Vtfibi eénticafiînâ q» deducerent: nûc adeo nequaquâ Arcelfangnauilfumis liberi loci poteftas ne fit uetulis uemecib'â.
Meus uicinus meo uiro qui liberum prabet locum, Non ecaftor uilis emptus eft modius qui uenit falis, AtMiror hue iam non arcefii in proximum uxorem meam Quæ iam fi arceftatur dudum ornata expediat domi. Sedeccam opinor arceflit,faluecloftrata, Cl.Ettu alceffime ubi tua uxorfAbintus illa te fi fe arcefias Manet:nam tuus uir meorauit ut ea iftucad te admtd mittere Vin uocem,Cl.fine nolo fi occupata eft,Al,otium eft, Cl,Nihil moror molefta ei elfe nolo.poft conuenero, AtNon ornatis ifticapuduos nuptias^Cl.omo 6c paro: Al,Non ergo opus eftadiutrice^Cbfatis domi eft ubinuptias Fuerint:tum iftam conuembomunc uale atq » iftamiube.
lius da uxor potiat.NVNc fpecimé fpedtnûc certamé Ac dixiffet nunc agiiofcam nûc uidebo fpecimen a uep bo fpecio qdiufu nóéauc teribus ,p afpicio politù amp;nbsp;dr pbatio amp;nbsp;argumêtû fiue exêplar : certamé quoq ;ab eo qd cerno- ALlEna:Scili cet ab amoribus.VACEnt: Pro uacuæ fint amp;nbsp;ois inde abeat familia. SED FAcito dû merui aper uorfus quos eâtat colax eu cibo Tu quo q facito ut ueniät qüeät fu triû:Séfus hop : uerbow ois hue tédit ut famuli amp;nbsp;ancil læ uéiât faturi uffecûappor tét cibû ut béant qdedätad qdpquâdâ iocofä amp;nbsp;iucû, da ueluti piphrafim expffit nâ ftalîo alcefimû iubet uer fuû colacis méiniffe : quos ille canere folitus fueratiqui forte erât ciuimôi ut g erât idomû aliéna ituri:ucl fatu ri primû fterét:uel cibaria fe cû aucherét:id qd magis de clarat: facito cû cibo ueniät qfi eant futriû qd oppidum erat amp;nbsp;nûc extatî motibus hetrufcis:ppea magis häc le ftioné probo q erit his iter pûfto fignâda fed facito dû méineris afer uorfus quos cantat colax: cû cibo tu faci to quoepueniât qü eant lu triû : coiacé eniaffentatoré quépiam fiuc parafitû tuilfe autumamus:a cuius noie fa fta fuit a Plaut. comÅdia q colax dicebatur ut ex ueteri
Al.Quid ego nunc faciam flagitium maximum fed miferi Propter operam illius hirqui improbi edentuli Qui hoc mihi contraxit:operam uxoris polliceor foras Qjufi catillatum!flagitiumhominis qui dixit mihi Suam uxorem hanc arceffituram elfe ea fe eam negat morarier : Atqjædepol mirum : ni fubolet: iam hoc huic uidnæ meae. Verum autem altrouerfum meam mecum rationem puto»
bus colligit grätnaticis fuit etiâ meiiadn colax:î qua co lax parafitus et miles glorio fus ut teftat Teren.iii cunu cho amp;nbsp;nota q gt;dixit uorfus memineris p uerlusmä did mus mêini huius rei:amp; memini häc té:Vitg.numcros memini fi uerba teneté afer autem pro uafer amp;aftutus ponitur.
k iii
Mu 1 ftrata a chalino cógt; JImonefafta uti fenex pneilæ calïmæ fibi primitiv as ,pciii'.uienr:,ppóit uiro in fidias ftruerc:utiuisiUc fm ftret amonbus.VERVEd-bus : Diftû é uerueces eé ca ftratos arietes ut capos ca-ftratos gallos: cauterios ca-ftratos equos:amp; maiales ca ftratos porcos. SENAti co lumé:Per ironia diftü fena-tus ti a ueteribus: columen fiildmétu fuftctatio a quo diâæ colfmæ Teré.columé familiæ cui cómcdaui filiu. NON nilis é modusq uéit falis: Ex puerbio diftû uide tut modiû.f. falis non uenû dari pania pecûia q»fi lal 4) fapia ïtelligi placet:dicit fa-piénd utiq? cóparari nó pof fe nili cu labore amp;nbsp;ïduftria: qd' at attinet ad ïtelleftu: id ê:nó ta facile id hoï qdâ op-rat,p uoto fuccedef.NIHIL moror:Nó curo:nó magni facio id qd fæpius Plautus uliirpat. ATq: iftd iube:Sci-licet ualere . CATlLlatum: Ideft ad liguriedu ut catelli faciut q alienas drcumennt domos utliguriat ide didi catillôes gulolTi.SVBduca nam î puIuinariu:Dicit pul uinus leftus exiguus a pluma amp;nbsp;p traflatione materies lignea q naues i terra fub uehûâOui.coHaqp puluino nia feréda dedi: metaphori ce igif diftû é:ré ipfani.f.de ducédâ elfe in tutu locû : amp;nbsp;caffinâ ueluti in altum ernif lam rurfus ad fequafi ï portuin recipiendam elfe. z^ViVLricia magnae;
Forte du ftalîo i fo ru jjceflilfet tutatus /éapud indices amici cam; ^ ob idlt;5aliqdiu îgratis moratus eft.ADVOcatus: Qui aut lus fuggerit aut pntiam fui cömodat amico;nâ qui deffendit altei« î indicio pa tronus drfi orator é: aut,p-cnratorfi negotiû fufdpit: ant cognitor fi plentis cam
Sed quid eius effet tnecum poftuktioÆ
Cl.lbo intro:ut fubducam nauim rurfum in poluinarium* lam hic eft lepide ludificatustmiferi ut feftinant fcnes. Nunc ego illum nihili decrepitum meum uirum ueniat uelimî Vteum ludificem uiciflimipoftquam hunc delufi alterum« Nam ego aliquid contrahere cupio litigii inter eos duos» Sed eccummcedit.at quum afpicias triftemtfrugi cenfeas. ^Stalmo.Senex.Cleoftrata» ulticia magna eft mea. ^ finam hominem amatorem Vlluad fo^ pcedere in eu diCcui q?ametîmûdû fiet» Sic ego feci ftultus : cornui dié dû afto aduocatâ cnida Cognato meo quem hercle ego litem adeo perdidifte gaudeo Ne me nequicquam fibi hodie aduocauent:rogitare oportet» Prius amp;nbsp;cotaneradfit ne ei animustnecneadfit: quem aduocet. Si neget adefle examinatum amittat domum» fed uxorem ante Aedis ecca: hei mifero mihi metuomeno fit furdatatqj haec au/ Cl»Audiuiecaftorcumalo magno tuo.St.accedam (diuerit^ Quid agis mea feftiuitas»'âCl»te ecaftor præftolabar» Se.la ne ornata res eftrune hanc tradufti hucad nos uicina tualt; Quæ te adiutaretrCl» accerfiui ut iufterasiuerum hic fodalis Tuus amicus optimus nefcio quid fe fuftlauit uxori fuæ Negauit pofte quando arceflo mittere»St« uirium tibiiftuc Maximum eft:blanda es parum»CI»non matronarum eft Officium:fed meretricum uiris alienis mi uir fubblandirier» I tu atqî arcefte illam ego intus quod falt;fto eft opus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(que Volo accurare mi uir»Se»ppera ergo»Cl,Iicet.ia pol ego huic ali/ In pedtus iniicia metu: miferrimu hodie huc ego habeo amafiult; ^ÃAlcefimus. Senex»Stalino»
lo huc amator fi a foro rediit domuq me atqj uxore»' Ludificatâ âé laruaiQ eccu an ædis.ad te hercleiba:cómo ^ St»Atqjego herclead te.quid ais uir minimip^»' â(dû4 Quid tini mandauriquid tecumorauirAl.quid eft.^ if St.Vtbene uacuas ædis fecifti mihi:uttraduxiftihurad nos Vxorem tuam fatin propter te pereo egoiatqj occafo»' â Al,Quin tu fufpendis te nempe tute dixeras tuam arcemturani Efte uxorem meam»St,ergo accerfiuifle ait fefe.óó dixifte te Earn non mifturum. Al»quin eaipfa ultro mihi Negauit eius operam fe moraner.St»quin ea ipfa Meadlegauit qui iftam accerferem»'âAl»quin nihil facio» St»Quin me perdis.'âAl»quin bene eft»
Quin etiam diu morabor:quin cupio tibi:quin aliquid ægre Eacere:quin faciamlibens:nunquam tibihodie qui erit
Pius
-ocr page 361-CASSINA
Plus quam mihi.qum hercte dei te perdant poftremo quidem» St,Quid nuncrmidurus ne es ad me uxorem tuam.'â Al.Ducas:eafq? in maximam malam crucem
Cumhac:cum iftacicumq? amica etiam tua Abi;^ aliud cura,ego iam per ortum iuffero
Meam iftuc tranfire uxorem ad uxorem tuam» St,Nunc tu mihi amicus es in germanum modum» Qua ego hunc amorem mihieÃe aut dicam datum.'â Aut quod ego unquam erga uenerem inique fecerim. Cui fic tot amanti mihiobuiam eueniant moras.'â
nouit amp;nbsp;fictuef âut fuu hæc Afeoius.ADSIT neci alus: Scilicet aduocato ac fe di-catunuiti iio funttiahedita dictibus ad cap: defféfatio nê.ACCErfiui:Métit ultro mnlienut ïter uiruni amp;nbsp;uici nû contentio amp;nbsp;iurgiû fiat.
â LO hue: Ambo î
fupra Autoritäre apulei qd laruæ amp;nbsp;lémures dicant cû de laribus amp;nbsp;maibus métio né habuimus. COMMO-dû:Nomé,p aduerbio.OC CASO : Ab eo qd occido media correpta un occafus amp;nbsp;occafo uerbum.
VLLA nulla fum : ncilla pardalifca fi lulat tumultû exortu î domo ut îterea fenex detieat î mora quoad cha-linus ,p caffina omet' ; fubi-idafjÿtqfenéamp;uiUieu fua fruftref fpe. NISI hæc ime-ra gloffam peteuffît flore Ip bpco : Séfus é timeo ne ifta ebria fit fed quodam locutus éuerboæ inuolucro: ne ab ancilla itelligeref ordo quocg fic hét nifi hæc.f.par-dalifca imera.i.hoc die pcr-cuffit gloffam.i.lingua flore libycotuinodta î ciftella-ria flore liberi dixit,p uino: Plinius floré antlabât libe ri ex carcheflis .NVM hero dicis; Sic hébât médofi codices: legédû é nûero dicis teftionio fefti: inqt.n.î fuis q extât fragmétis nüero ni miû cito celeriter: Plautus î caffina qd uis mea ancilla: nimiû fæuis ; nûero dicis.i. nimiû cito : amp;nbsp;apud Enniû legit neminé nidi q nûero fciret qeqd fit opus: fic î am phitryóe Plautus nûero mi hi î mété uéit. HOC pafto exordiri:Protrahit ferino-né lógius ; diutius ut more tur fenem.INTERMINA-tur:Plus q minatur Terentius in andria interminata fum ne faceres.
le iiii
C'SuIino Senex»Pardalifca Ancilla» Vila nulla fum tota tota occidneor metu mortuum efi. embra mifere tremunt:nefcio unde auxiln:præfidn erfugii mihi:autopum copiam compare aut expetâ» Tanta fadis modo mira ueris modis intus uidimouam Atqj integram audaciam;caue tibi cleoftrata abfcede Ab ida obfecro:ne quid in te mali faxit ira percita» fripite ifti gladium quæ fui eft impos animi. St.Nam quid eft quod hæc hue timida atqj exanimata exiluit Pardalifca»Par,perii unde meæ ufurpant aures fonitum.'â StRefpice modo ad me»Par.here mi.St.quid tibi eft?
Quid timida es.'âPar»perii»St»quidperifti.'â Pat.Perii Ãé tu perifti»St»aperi quid tibirPar»ue tibi.
St.Immo iftuc tibi fit»Par»necat:amabo tene me» Se.Qmeqmd eft eloquere mihi cito.Par.contine pedus Face uentulum amabo pallio» St» timeo hoc negocium quidem Nifi hæc imera glofam ufpiâ perçuHit flore lybico.
Par.Obtine auris amabo»St.in malam crucem pedus:
Auris;caput:teqj di perduntmam nifi ex te fcio»
Quicquid hoc fcito » nd tibi iftuc cerebrum difpartiam execrata tudibrio peftuma adhuc quæ me habuifti.
Par.Here mi. St.quid uis mea ancilla.Par.nimium fæuis St,Numero dicis.fed hoc quicquid eft loquere in pauca refer. Quid intus tumulti fuitrPar.fcibis audi Malum peflumumqj hie modo intus apud nos Tua ancila hoc pado exordiri coepit:^ haud atthicam Addecet difciplinam.St.quideftid.Par.timor Præpedit dida linguæ»St.quid eft^polTum fcire ego iftuc Ex te quid negocii eftfPar.dicam tua ancilla:quam tuo Villico uis date uxorem:ea intus.'âSt.quid intus fquid eft.'â Par,Imitatur mala^ (malum) difciplinam uiro fuo interminaf
-ocr page 362-MVSSrtant:TacciitaeI fub mifla uoce loquuntunfufur rant:obmutefcût:. Q VI cû: Pro cû quo.PROtÅli;E]ô^ gari. LVDO ego huncAd fpeftatores loquiturnöaiv fcultatc fene. ATg; hæc:Sci licet myrnia uicina:ueJ ie ip lam dicit potius cum hera fttuxiile fallaciam. ILLVD quidem uolebam nó:Senis eftincóftaiitia qui uel inultus fatetur caflinam deperi-re.SAEPICVlæ:Diminuti-iium a fæpe.EFFEXIS:Pro effeceris . EIVS AVDItor: Olympionem dicit qui ob-fbnatum ierat.POMPAM: Ferculorum apparatum.
WIDE fur ut fentis:In â u l hac fcena inducitur coquus qui prius non inaucebatur quem uil licus conduxerat olympio: amp;nbsp;ad quem primum loquit' furem amp;nbsp;taiiq fentini appel lans;amp; eft fenfus amp;nbsp;ordo: ui de fur qui tanq fentis ès ; ut ducas.i.tranfferas te fub fi-gnû: hoc eft ab ordine non lecedas in deferenda pompa: amp;nbsp;eft tranflatio a militibus fumpta qui iubétura ft gno no recedere dum funt in acie:quid autem fentis fit ipe declarat:quia cum quid tangit aut rapit aut fcindit amp;nbsp;lacerat amp;nbsp;ad coquorum mores refpexit quorum ingenium eft rapere amp;nbsp;furari amp;nbsp;eft difta fentis q; fentiat ut fupra Plautus non es in lenticeto eo no fentis quæ fenticofa uerba protorquet turba dixit affranius.
Vitain. Stquid ergofPar.ah.St quid.'â ParJnterimere ait uelle uitam gladio.Sthem.Patgladium» StQiudeü gladlü.Par.habet.Sthei mifero mihicur eu habet Par. Infedraf ois domipædismec quéquâ ^pe ad fe finit adite* Ita omnis fub arcis:fub lectis latentes metu mufutant.
StOcadnatq; interii.quid illi obiedtum eftmalitia: repente.'â Par.InfanitSt.fceleftiflimum me effe credo.Par.immo fi fdas Didia quæ dixit hodie.Stiftuc expeto fcire:quid dixit.'â Par.Audi-per omnis deos amp;nbsp;deas deiurauitocdfurum eumhac Nodle quicumcubaretStme ocddetPar.an quippiam Ad te attinetfStuah.Par.quid cum ea negocii tibi eft/ StPeccaui;illunc dicere uillicum uolebam.Par.fciens de uia In femitam regredere.Stnunquid mihi minatur/ Par.Tibi infefta foli eftplufquam cuiq.Stquamobrem/ Par.Quia fi des uxoreolympiöi neqjfe tua:nec fe fua: neqjuin Vitam finet in craftinü ^tollind huc mifla fum tibi utdicere Ab ea ut caneas tibi.Stpenihercle ego mifer. Neqjeft:neqj fuit me fenex quifquam amator Adæq? mifer.Par.ludo ego hunc facete.
Nam quæ facia dixi:omnia huic falfa dixiihera atqjhæc dolii Ex proximo hunc protuleruntego huc mifla fum ludere» Se»Heus pardalifca.Par.quid eft/Steft.
Quod uolo exquirere te.Par,moram offers mihi.St.at tu Mihi offers mÅrorem:fed etia ne habet:amp; nunc caffina gladio»^ Par.Habet:fed duos.St.quid duos/Par.altero te ocdfurum Ait:altero uillicum hodie.St.occififlimus fum oiumquiuunt Loricam induam mihiioptumumefle opinor:quid uxor Mea/non adntiatq; ademit.'âPar.nemo audet prope accedere. St.ExoretPar.oratnegat ponere alio modo ullo profeélo: Ni fe fciat uillico non datum in.Statqâ ingratis quæ non uult Nübet hodiejnam cur non ego id perpetrem quod coepi. Vt nubatmihidllud quidem uolebam non. fed noftro uillico. Par.Sæpicule peccas. St. timor præpedit uerba:uerumobfecro. Die me uxorem oraremt exoretillam gladium ut ponatis Redire me intro ut liceat.Par.nunciabo.St.amp; tu orato.
Par.Et ego orabo.Stat blande orato ut foles.fed audin/ Si effexis hoc foleas tibi dabo amp;nbsp;anulû in digito aureû amp;nbsp;bóa plu Par.Operam dabo.St.face ut impetres.Par.fed nunc iam (rinia Nifi quippiam remorare me.Se.abi:amp;: cura.
Par.Redit eccum tandem obfonatu eius adiutor pompa ducit. V ^Olympio Seruus amp;nbsp;Senex.Coquus.
â ui Ide fur ut fentis fub fignü ducas» Co.g nero funt fetes:â
Olympia
-ocr page 363-CASSINA
01,Quia qu tetigere illico rapiunt:fi eas ereptu illico feindunt Ãta coquiadueniunt ubi ubi funt duplici dano mulcdant. (ire Co.Eia.Ser.at at cello magnifice patriceqjamiceqj ita hero meo Aduorfu,Se.bone un filue.Ser.fateor.Se,quid fit^Sentu amas Ego efunoiamp;fitio.Sedepideexcurratus mcefilb.Ser.ah hodie. Se.Mae uero quaqua faflidis.Ser.hei hei fetet tuus mihi fermo Se.Quæ resÆSer,hæc res.Se.etum ne aftas:enimuero pragmata.
AiOi -TTtfpsXfid.Ser.dabo Ncti K.cfK.0p ut ego opinornifi refiftis, Se.Potin a me abeasmifi me uis uomere hodie Ser,Mane.Se,quideft^Ser.quis hie homo eft.'â Se.Hems fum.Ser.qui hernsr'Se.cuius tu feruus es» Ser.Seruus egofSe.atqj meus.Ser.non fum ego liber.'â Meniento:memento.Se.mane:atlt;^afta.Ser.omitte: Seruus fum tuus^Se.optime elbobfecro
(o^giN
Olympice mumi pater:mi patrone.Ser.hem fapis fane
Tuus fum equidem,Se.quid mihi feruo opus eft tarn nequi.'â ^^i^^Qui^d nûefSe.quâ mox recreas me.Ser.cÅnâ mö fi fit coóta Se.Ergo abeant propere:cito introite:06 cito deproperate: Ãam intus ero:facite cÅnam mihi ut ebria fit. Eepidetnitideqpuolomihil moror barbarico ritu. Ne ét is,is.Ser.ego hic habito.Se. nüqdéextern quodmoræ fit: Ser.Caffina intus habere ait qui me atqj te inuitat Se,Scio,fic fine habere : nugas agût noui ego illas malas merce Se,Quin tu i modo mecum domum.Se,at pol malum metuo Itu mó perfpicito prius quid intus agatur,Ser,tam mihi mea Vitaqtua tibi cara eft.Se,ue^mó.Ser,fi tu iubes inibitâ tecum.
Ancilla.
Ec pol ego nemex credo neq» ego olympixmeqjufq lux Tà feftiuos fieri qua hic it^ fiût ludi ludificabiles (dos Seni nfo;00nfo olympiom uillicojoes feftinat itus totis Aedibustfenex in culina clamatthortatur cocos quin agitis. Hodie quin datis:fi quid datis operate cÅnâ iâ eé codtd opto. Villicus hic auté cü corona candide ueftitus lantetexornatufqj
Que dent calTina nuptunoftra : fed nimiü lepide diftimulat Fore huius quod futurum eft.digne autem coqui Nimis lepide ei rei dant opera ne coenet fcnexranlas puortunt. Ã^em reftringuntaquanUa^ oratu faciuntullæ autem feuern Cupiunt extrudere incÅnem ex xdibnsint ipfæ folæ neutres Diftentant luosmoui ego illas ambas eft rices.
Corbitant:ubi comefte poffuntifed aperitur oftium
VBTnbi;Pro ubicueg. DV* PLICI damioJdeftfeindéx do lacerando : ac rapiendo amp;nbsp;furando.PATRIceddeft more patricio ac nobiliter ab eo quod e patricius.EX^ CVRAtus: Nimio cultu amp;nbsp;cura ornatus. AH HOdie: Subaudi licet^pter nupti, as lautum effe. ENlMuero pragmata mi parechis: Hoc eft praebes mihi difficulta, tes amp;nbsp;negotia . DABO Noi KocKOH ofeiii:Dabo certe ma lum olere quafi dicat emit, ta uentris crepitu. EBRIA: Abundans opulenta.BAR BARIco ntu:Lautiflimo.f. amp;nbsp;ornatifiimo cu eni often dere nolebant quid faftum fuiffe maxio fumptu amp;nbsp;im, pendio dicebant uel barba, rico uel babilonico uel per fico more feftuuit apud Ho ratium perficos odi puer ap paratus. Q_VI me ateg te in uitat:Scilicet gladio.1NIBI tunPro intus ibitur.
EC pol ego nemex urfus ancilla pro, it pala fadura quae rantur : fallacias.f. ftrui fceni amp;nbsp;uillico olym, pioni.NEMEAE:Quattu, or fuifle apud graecos certa, mina celebrata perhibent: olpmpialou:piythia apolli ni: nemea herculi : amp;nbsp;arche moro Ifthmia- 1N CVLina Colinam ueteres prius dixe nmnpoftmodnm culinam: poftremo coquina.ESTRI CES: Q^uafi ab edendo uo ratrices.GORbitat:Eft cor, bitare in corbitam mittere corbita fiquidem é nauigii genus in cuius fummo ma lo corbes apponeretur: hoc loco per quandam tranlla, tionem corbitant.i.uétrem implent. COMES elle pof, funt:Lege comeffe poliunt.
î SApiris:Dc puella nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^fSenex. Ancilla*
fenex foliatus mo. nbsp;nbsp;nbsp;âquot;«ilTapitis uxor:uos tncÅnabitis:cÅna ubierit cocT;a: (Io tam oem quæntui
errupere : animo enim eu. f^^j â^ê® ^^ cÅnauerotna nouu naaritu:amp; noua nupta uo/ piéti(ut inquit Saluftius)ni L,^z Rus pfeqnoui hominü mores malefïcos)ne gs ei atö-' PE ⦠PrÅiæluptà m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jacite noftro animo uolupetfed properate iftumtatgj iftâ (piat Aduerhialiter politum ficut ^Ablutum emittere tandem ut ueniamas lucitego eras hic ero Cras habuero uxor ego tamen conuiuium*
An.Fit qd'futu^ dixiî incÅnatü fené foras extrudût mulieres*
amp; tempori.NVLLVM:Pro nihil. CVM lampade;Moj fuerat in nuptiis faces accen dere quas cereofappellabat quas quinq jtantiineq; plu res neqj pauciores accendebant cam affert PJutarchus ftatimin primo ^»blemate.
tibicen: A tibiis amp;nbsp;cano tibice: tibiæ eni ex tibiis primu gruumaquibus nomen re V' ceperutpoftmodum ex ha. rudinibus fà ftæ. HYMEnæ
Se. VeronÆAn. ferio.S e,quid {peculate.'â
An.Nihil equidé fpeculor* Se.abi tu hincicundtas Æ alii fefhnat.'
An.Eo.Se.abi hinc fis ergo pefiumaru peffuma : iä ne abiitilbec Dicere quid uis licet:qui amat tantü hercle fi efurit: nullü efurit Sed eccum progreditur cum corona amp;nbsp;lampade meus Socerus compar commaritus uiUicus.
fJOlympio Seruus.Senex*
us: Lingua græca thalaffius 'irâ''9^^ tibicen dum illam educunt huc noua nupta foras latina é nuptiarum deus di. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Suaui cantu concelebra oem hanc plateam hymenao
bacchi filiu:cuius proprium fit in nuptiis pfallere:qd' no men in nuptiis crebro lacta bat : huius rei cauiâm fi uis edifce a Plutarcho. IO HY. men: Erathac cantio amp;nbsp;nu pnale carme: ut apud Hora, nu amp;nbsp;catullû legitur.ILLO morbo : Scilicet uenereo.
NVMEN: Lege nun men.'â pro nie ne expertus es q fue rim tenax:fenfum enini tan git obfcenu honefta amp;nbsp;eau. ra locutione.
tNSIM fuper atol Ie : Exibat chalinus ornatus pro caffina Inter andllas medius quern ueluti nuptam monentpau latim gradu attollere amp;nbsp;fen firn incedere fenfim enî pau latim amp;nbsp;quafi cum médita, none amp;nbsp;fenfu.SVPERftes:
rumpitur i nuptiis: alii dixe Ser.Efuno hercletatq? adeo aut fitio.Se.at ego amoi runthymensum ueneris amp;nbsp;Ser. At ego hercletnihil facio:tibi amor penclitmihi inanitate» lamduduminteftina murmurant*
Se.Nam quid illæc nunc tam diu intus remoratur.'â Quafi ob induftriam quanto ego plus propero:tanto minuslt; Ser.Quid fi etiam offendam hymenaeum;
Se.Cenfeo.amp; ego te adiutabo in nuptiis communibus* Ser.Hymen hymenæ o hymen.Se.perii hercle ego mifer. Dirumpi cantando hymenæum: licet illo morbo quo difumpi Cupio:non eft copia.Ser.ædepol nae tu fi effes equus:efïês Indomabilis.Se.quo argumentorSer.mmis tenax es* Se.Nun men expertus ufpiamrSer.di melius faciant* Sed crepuit oftium:exitur foras.Se.di hercle me Cupiunt feruatumnam oboluit caflina procul ö/ÃnciUx Dux.Villicus Olympio.Senex.
,Enfim fuper attolle limen pedes noua nupta: Sofpes iter incipe hoc ut uiro tuo femper fis fuperftes*
uperetqj tuumimpenum:uir te ueftiatttu uirum defpolies. t diu ut uiro fubdola fies obfecro memento*
Dicuntur fuperftites ineo.
lûmes amp;nbsp;qui fuperfuntmor. tuis : fed hoc loco fuperftes V1.Maximo fuo hercle illico:ubi tantulum peccafiit malo quÆ1q gt;nbsp;femper fuper ftet amp;nbsp;Non taceo.Se.quæ restV i.mala malæ male monftrat opinione fua hat ponoramp; __ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;? fuperior uiro . POLLEN. Hanc rem mihi ex parata imparatam
TlA : Potentia a pollendo;
Idquxruiit
-ocr page 365-CASSINA
Ãd quærunt uolunt hæc ut infeda Faciant:
An. Age olympio quando uis uxorem accipere hanc a nobis.'â.
Se.Date ergo:daturæ unquä h edis hodie uxore,Vi.abite intro. An.Amabo integre atqjimperite huic impera atqj. Se.Futurumefl.ualete;ite iam ualeteaam ne abfceFGt uxor.'â Vi.Domieft:netime,Se. euaxnunc pol demum ego Fum liber.
Meum corculum:melliculum:uerculü.Vi.heus tu malo fi Fapis Cauebis.meaefthæc.Se.Fcio:£èd meus Frudus eft prior. Vi,Tene hanc lampadam,Se,immo ego iam tenebo,
Venus multipotés bona uita mihi dedifti.hui â quiicopia mihi Dedifti.corpuFculum melliculum,Vi.mea uxorcula, Se,Quid eft,Vi.inftitit plantam,Se,quafi iocabor, Nebula haud eft mollis atqjhæc eft, Vi,Aedepol papillam bellulam:hei miFero mihi, Se,Quid eftÆVi.pedus mihi agit nunc cubito,: Se.Quid tu ergo hanc quæFo tradas tarn.'â
At mihi qui belle hanc trado non, Vi.uaha, Se,Quid negocii eft.'â Vi.obfecro ut ualentula eft* Pene expoFuit cubito, Se.cubitum ergo ire uult,
Vi.Quin imus ergo, Se.bella bellatula,
⬠Cleoftrata Mulier.PardaliFca Ancillas
ceptæ bene amp;nbsp;commode eximus intus,
Ludos uiFere hue in uia nuptialis.
aliter pollétia didnm oppL dum eft a Plinio qui ubi de maiore balearium infula lo quitur lie intulit: oppida ha bet duium romanorû pal^ mam amp;: pollentiam latinoz rum ciuiû licet Strabo non pollentiam led potentiam nominet: póponius amp;nbsp;ptOz lemæus pollentiam : eft amp;nbsp;pollentia iuxta alpes ut docet idem Plinius in oftauo: amp;nbsp;de pollétia rurfus meminit in.xxxv. INTEGRE;In corruptæ amp;nbsp;intaftæ mulieri. IMPERItæ:Nuptiarum inexperti. VEKGVkuA uc re diminutiuum ut a corde corculum amp;nbsp;a melle melliculum. IMMO ego ia teiie bo: Lege potiusimmo ego iftam tenebo.f.puellam.lN STItit : Obfirmauit amp;nbsp;Ie có tinuit.AGlT:Impellit. EX POSVit: Eiedt de fignifica tione huius uerbi plura No Ilius.
CEPTAE bene: Nûc cleoftrata mn-[er una cum parda-â 'lifca ancilla domo exeunt
u,Nunquam êcaftor ullo die rifiadaeque
Neq hoc quod reliquum eft plus nfuram opinor, Lubetchalinum quid agat Fcire nouü nuptû cum nouo marito Nec fallaciam aftutiorem ullus Fecit poetatatqj ut hæc eft. Fabrefacta a nobis'.obtunfo ore nuncperuelimprogrediri Sené:quo fenex nequior nullus uiuitme ullum quidem Nequiorem arbitror effeiqui locumpræbet illi nunc prxfidem.
Hic pardalifca efto:qui hinc exeat,eumutquot; Ludibrio habcas,Par.libens Fecero amp;nbsp;Folens, Spectato hinc omniaintus,quid intus agant Pone me amaboiamp;Libi audacius licet.
obferuaturæ qdagant dece pti amatores:feruus:aût cha lintu nullo pafto admittif in fcena ut in deprauato pri us codice.HIC pardalilca eét : Corrigo hic pardalifca efto amp;nbsp;rurfus ubi corrupte eftato legebatur emendam mus fpedato.NEq quo fu* giam : Olympio c5 priores congreffus cum caffina fur-ripere temptaCTet a chalino pugnis et caldbufeieftus é: itaq; rubore amp;nbsp;ludibrio fuf-fufus quo fe recipiat nefeius uauatur.
uæ uis libere proloquiitace uoftra Foris crepuit;
Olympius,Mulier, qjquo tugiimecy ubilateameqj hoc dedecus quo celé doitâtü Fraâ :atqj ego Flagitio fupauimus nuptiis nris, Ita nücpudeoiatqj ita nùc paueoiatq] itaï ridiculo fum' âambo, S3ego ifipiés noua nüc facio.pudet qd prius nó puditüunqé
Operam date:dum mea facta, iteroreft opere auribus accipere, ha ridicula auditu.iteratu ea funtiquæ ego intus tuli,
-ocr page 366-ABS TE decumbêm:Locû prætcreo: omnino deeftali quid quod fenfum iuuet. AGEDVAl : Ad pardalifci loquitur.VBI tua noua nu-pta ; Vel deofttatæ uerba funt uel pardalifcæ.
EMOra ordle: Hæc U Bn^cena plenfqjin Ioz M. H rds mutilos uerficugt; los nabeFquifut opinoi ex uetufto tunc codicc haberi integri nequiuerut : illos ut inuenimus fic relinquimus femiuiuos;fatis tarnen edocemur ex his quæ popi pof funt olpmpionem rem om né paid fateri mulieri deo-ftratæ ut ludificatus eft: fuis locis ramé aliquos repofuigt; mus îterloquétes qui prius nô comparebdt. ARRlpio capulum:Locus eft feftmita te refertus : na cum gladiû qué habere iufpicabaf for* te qnxûui dec penem offen dit amp;nbsp;quidem arreftuni: digt; ximus capulum eiTe gladii manubrium amp;nbsp;pheretrum quod græci uocant: unde Plautus morti uicinum fellem capularem dixit. CALAMITAS attigeritnmiq: Ideft tempeftatibus non ef fraftum amp;nbsp;permanet in traf latione quia nô fuerat nec cucumis nec qcq olcru fed quicquid erat ualidu erat. SAEPIT ueffe:Scilicet partes anteriores pudibundas quod magis declarat dices cum faltum illum obfceptu uideo. ALTERum;Sdlicet faltum pofteriotem.
Vbiintro hanc nonam nuptam deduxi uia redla dauern Abduxitfed tamen tenebra: ibi erant:tanqua nox: abs te decube Colloco:fulcio:mollio.ut prior qua fenex nuper*
T ardus eflei^ico coepii quoniam refpedio identidem nefenex. Inlecebram ftupri.principio eam fauiumpofco
Repulit mihi manum:neqjenim dare fibi fauium me finit. Enim iam magistia adpropero magis: ia libet in cafuna irruere. Cupio illa opa feni fumpe : foré obdo:ne fenex meoppmeret.â Mu.Agedum tu:adi huncobfecro:ubi tuanoua nupta eft. Ol.Perii herdeegoimanifefta res eft:omnem in ordine rem faternergo adfum eft.Mu.quid intus agiturfquid agit CalTinaffatin morigera efbOl.pudet dicere me.
|ffCleoftrata.Mulier:Olympio,Villicus^ ywv Emora ordine utoccepas.Vi.pudet hercle.Mu. age au/ â * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;debuiftinnde uolo memorare qd éfadtü (dader
^JL-c^i. Flagitiû eft.Mu.canebunt qui audierint cû fariän Vi.Hoc magnuftpdis.Mu.qn tu pgis. Vi.ubi ubi fûptus port
Mu.QuidfVi.ubihabet.Mu.quidfVi.papc.
Al.eft.Vi.oh.Mu.erat, Vi.maximum
Haberet metni'id querere occepi
Dum gladium quæro ne habeattarripio capulum
Sed quû cogito:nö habuitgladiümä eilet frigidus.Mu.doqre/ Vi.Atpudet.Mu.nû radix fmtfVi.nö fuit.Mu. nü cucumisf Vi.ProfecTo hercle non fuit quicquam olerum.
Nifi quicquid eratrcalamitas profecto attigerat nunquam Ita quicquid erat grande erat.
Mu.Quid fit deniqjediferta.Vi.ubi appello cailinaminqua Amabo mea uxorcula:cur uirum tuum fic me fpemisf Nimis tu quidem hercle nunc erit immerito
Meo mihi hoc facis quia mihi te expetiut.
Ille haud uerbum facit:amp; fæpit uefteudqp eftis.
Vbi illum faltum uideo obfeptum rogo ut alterum finat adire Nolo ut obuertam cubiti fimiullum mittite.
Surgo ut ineam atqjillam in Perlepide narrat fauium Ita quafi fetis labra mihi compungit barba.
Continuo in genua aftanti pedtus mihi pedibus percutit. Decido delecto præceps:fubfilit:obtundit os mihi.
Inde foras tacitus exeo cum ornatu quo uides
Vt fenex hoc codé poculo quo ego bibi biberet.Mu.optume eft. Sed ubi eft paUioIum tuumfVthic intus reliqui.
*â Millier
-ocr page 367-CASSINA
Mu.Quid nuncrTatin lepideaddita uobis manus mento.'â Vi.Sed concrepuerunt fores.num illa fenem fequitur.'â {[Senex.Mulier.
/â¢lt; Aximo ergo ardeo flagitiomec quid agä meis rebus fcio â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tit uxorem afpiciam cotra oculis ita difperii
1 FQuia pala funtprobra:omnibus modis occidi mifer Ita tnanifefto faucibus teneor.
Neq? quibus modis purgem fcio me meæ uxori î qui expoliatus Summifer:clandeftinæ nuptiæ cenfeo:mihioptumum. eft. ea dux uxorem meam riam.
Sed ecquis eft qui homo munus uelit fungier pro mef Quid nûcagâ«'ânefcio:nifi ut îprobos famulos imiter : ac domo Fugiammam falus nulla eft fcapulis fi domum redeo. Nugas iftuc dicere licet uapulo herderego inuitus tamen Et fi malum merui:hac dabo protina:amp;fugu.Mu,heus ftalino Amator.Se.ocadi.reuocor:quafinon audiamus abibo.
(^Mulier Cleoftrata.Senex.Villicus.Miryna chalinus.
W Bitu es:qui colere mores maftilienfes poftulasÆ
â u i Nune tu fi uenis fubidtare me;proba eft occafio.
Periftihercle age accede hue. SeAdibotcaninam fcæuam fpero meliorem fore. Mu.Qmd agis tu marite mi uitdunde ornatu hoc Aduenisfquid fecifti^feipionemtaut quodhabuifti pallium: In adulterio:dummÅchus fat caflïnam credo perdidit Occidittetiam ne imus cubitu^caftina fiim.Se.in malâ cruce.' Mu.Non amas mesquin refponde tuo quid fadum eft pallio; Se.Bacche ergoîhercle uxor.bacche bacche.hercle uxor. Mu.Nugatur feiensmam ecaftor.nunc bacchæ nullæ ludunt. Se.Oblifâ fui.fed tâtû bacche.Mu.quidbaccheddfieri no pot. Times ecaftor.Se.ego ne?Vi.haud mentire hercle nam palam. Se,Non taces.Vi.non hercle uero taceomam tu maxime *^ Me obfecrauifti caflïnam ut pofcerem uxorem mihi. Tui amoris caufa.ego iftuc feci. Se.immo hercle illius. -Tequidem oppræfllflët.feci ego ifta hæc dufta quæ nos dicitis.â Mu.RogitasÆSe.Sc fi quidem hercle feciîfeci nequiter. Mu.Redimó hue intro.monebo fi quidémeminifti minus. Se,Hercle opinor potius uobis eredam quoduos dicitis Sed uxor da uiro hanc ueniam:mirynaora cleoftratam. Si unquam poft hacaut amaflo caflïnam aut occeflo mo do; Ne auté earn amaflo:fi ego unquâ adeo pofthac tale admifero. Nulla caufa eft quin pendentem me uxor uirgis uerberes, Mi.Cenfeo ecaftor ueniam hanc dandam.Mu.faciam ut iubes
SATIN lepide addita «o. bis manus merito: Locutio eil peculiaris Plauto: fic in Aulularia: in pÅnulo:! perla ad huc ferme modum lo quitur quod fonat perinde dixiffet delufi merito diis amp;nbsp;pro ludibrio habiti: tu re liqua leftor côiefta ut libet.
yBrunMalifnücmo au 1 dis agit uirum fuû ^^^Adeoftrata mâifefto depræl^nfum reum ftupri. MORES maffllicfes:Opti-mos amp;nbsp;probatos ciuitatem nâq j maffiliam fhidiorum magiftram præclarifque in ftitutam moribus ac comitate amp;nbsp;parfimonia compofi ta Cornélius tacitus appellat in qua bonarum artium ftudia floruerunt:uerba autem difta funt per ironiam de maflilia Ãquit pomponi-us mella hæc a phoccis:ori-unda amp;olim inter afperas pofita nunc ut paccatis ita dilfimilibus uicina getibus mirum q facile amp;nbsp;tune alienam federn coeperint amp;nbsp;ad hue morem fuurn teneant Strabo quotj in quarto plu ra refert de moribus laudi-buf^ maffilia eduitatis qua phocenfium ædifidum appellat petrofo in loco fitam omnefi^ getes legum requi täte fuperaiTe fuiffeqg femp frugalis uiftus fmgularill^ modeftiæ.BACCHe ergo: Nûc uerba profert in com-pofita quali mente alienus uideatur.HAVO mentire: Verba fût oI/mpiöis.HER CLE nampa:Ne fenfus om nino depereat addo fyllabd amp;nbsp;lego nam palam amp;nbsp;fub-audifafta funt omnia:nulla lt;5 opus effe tergiuerfatióe. IMMO HErcle illius:Scili. cetcaÃxnæ caulk fccifti.
REDDE fdpîonem: Bacugt; Ium: nam pugnis cum fené chalinus inceiTiiTet pallium amp;nbsp;baculum fugies fenex de reliquit.DVOBVS nupfi feftiuüTime irridet fenem amp;nbsp;uillicum quorum neuter fu os amores expleuere nequi uerat. NAVTEA;Aqua pu trida amp;nbsp;fetéti quæ de coriis eft : difta a naufea quam fa^ dt Autores funt Feftus amp;nbsp;Nonius.
Propter eâ ré hanc tibi nunc dare ueniam minus grauste ^pero Hane ex lons^a longiorem ni faciamus fabulam.
Se.Non irata es.Mu.nó fumirata.Se.tuæ fidei credo.Mu.mex» Se.Lepidiorem uxorem nemo quilquâ q ego habeo hanc habet. Mu.Age tu redde huic fcipionem Ãópallium.Ch.tene libet. Mihi quidemædepol infignite farta eft magna iniuria Duobus nupfimeuter fecinquodnouæ nuptæ folet. ii Recitator.
Pertatores quod futurum eft intus id memorabimus Hæc caffina huius reperietur filiaeflè ex proximo* y Eaqj nubet theutyumico noftro herili filio. Nunc nos æquum eft manibus meritam mercedem dare. Qui faxit clam uxorem ducat femper fcortum quod uolet. Verum qui non manibus clare quantum poterit plauferit Ei pro fcorto fupponetur hircus unrtus nautea. CISTELLARIAE ARGVMENTVM.
EMIPHO lemnius ^fertus in fycionêmulieré ibiphanoftrata cóprimicq ^^rauida puella parittea dû feru' âlapadifcus exponit:a muliere lena fufeipi^ jd nbsp;nbsp;^^eretnnqj traditâ melemditqua ^ filia educat:eiqjnomefdidit fileniu : tu
â^^us amore adultæ alcefimarc' âcapitâ demipho phaoftrata relirtalénû redit uxore côdué capit:ex qua altera fibi fufeipit füiâtmo ritâuxoriis in fycionéte uertitâphanoftratä ducit cöiugdea fibi reuelat pcöem feruû expofititiâ filiaiaccerfitâ fem q^ieceratiis it qfitu lend q puella fuftulerat: iterea melenis refciés quibus eét puellapareu busiultro hortatâ ad patrios ut redeat lares;fed dû it ab ancilla halifeaiqua geftabat exci^ dit in uias ciftellulla:i qua puellæ inerat gbus cû fuerat expofitaterepundia: inuentam ci ftellam lampadio defertphanoftratæ amp;nbsp;ob hoc cifteUaria comoedia nomen habet : agno feit mulier fdiæ crepundia:quam inuentam Ãi agnitam fuus alcefimarcus nancifeitur.
Ciftellariæ Argumentum.
Omprimit adulefcens lemnius ficyoniam Is redit i patriam: amp;nbsp;gnatam generat nuptus Sicyoni atqjpariter puellam.hanc feruolus ToUitatqjexponit:amp; ex infidus aucupat Eam fublatam meretrix alii detulit.
Lemniqj natam defpondit adulefcentulo
JOMprimit lemnius adole !fcés.f.déiplio ex leno üu-
*ky^a qeiægeo man athomô ti aduerfa ut traditpompo.mella. SYClOiua: Phanoftratä muliere ex iyeiöe ciuitate achaiæ fiue peJo pöneffi i qua ciuitate tefte Cicero, molles amp;nbsp;muliebres calcei fieri co fueuerât fyeiniog e orum primû in græcia regtiû fuit:prîufqg fyciois i pauit ægialeus a quo ægialea nit cupata é q nûc peloponeffus:poft que feds europs q piatus é titulo cuius regni âno.lii.natus é habraâ q natóechaldæus pma ætaté apd
Requirens feruos reperit quam proiecerat. Itaqj lege amp;nbsp;rite einem cognitam Alcefîmarchus ut erat nartus poffidet:
chaldæosagebat:diâ:a é et apia ab api qrto ibidé ipâtc:poftmodûpe lopôneflus:hæc ab eufebio:difta é et referéte Stra.pelafgia:pclopóneirus at ob finus amp;nbsp;pmótoria qs ut fibris littora eius Icifa fût fimul q, tenui tramite î latus effudit platai folio fimillia Auto.iidé pöpo.amp; Stra. SER.uoIos:Lapadifcus.EX ifidks aucupat:Obferuat q puella expofitia tollat.AD01efcetulo:Alcefiniarco (q puella adulta depibat.
-ocr page 369-CISTELLARIA
(/Meretrices Duse* Slienium. Gynafiutn.Lcna*
ego ante hac te amaui Si mihi amicam efïè creui
â t 1Meagymnafiumiôi matrem tuâttum id mihi hodie ^^peruiflis:tu atijhæaforor fi mea effes Qui magis potueritis mihi honorem ire habitum. Nefcio ut meus eft animus fieri non pofte arbitror Itaomnibus relidis rebus mihi frequentem operam dediftis. Et ego uos amo:amp;Ceo a me me magnam iniftis gratiam: Gy.PoIiftoc quidem nos precio facile eft frequentare. Tibiutillifqj habere Itain prandio nos Iepidc:ac nitide.
Accepiftiapud temt femper meminerim^ Si.Lubentiqjædepol animo fadutSófiet a me.
Qua: uos arbitroruelle ea ut expetes.
Le.Quod ille dixit:qui fecundo uento uedus eft trâquillo mari Vêtu gaudeo ecaftor ad tenta hodie hic accepta? fumâ fuauibus Hæc nifi difciplia apud te fuit qcqibùqn mihi placeret.(modis Si.Qui'dita amabofLe.raro nimiü dabatqd biberé id mc^ ïfu Gy.Amabo hiccineiftud decet/Siaufqjfafqj eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fcabat.
1-e.Nemo alienus hic eft.Si.mento ueftro amo uos.
Quia me colitis amp;nbsp;magnifacitis.Le. decet pol mea filenium. Hunceflê ordinem beneuolentis inter fe beneqj amicitia utier. Vbilftas uideas fummo genere natas fummatis matronas.
Vtamidftam coluntatqj ut earn uindam bene habent inter fe. Si idemiftud nos faciamus:fi idemimitäurnta tn uix uiuimus
Cum inuidia fummafuarum opum nos uolunteffe indigetes. Noftra copia nihilo uolunt nos poteftè.
Suiqj omnium return nos indigere:utfibi fimus fupplices«, Easfi adeas abitum qaditum mahsnta noftro ordini Palam blandiuntur:clam fi occafio ufquam eft Aquam frigidam fubdole fufîundunt.
Viris cum fuis praedicant nos folere:
Suas pellices eflèaiunt:eunt depreffum.
Quia nos libertinas fumus:amp; ego:amp; tua mater:ambæ Meretrices fuimusrilla tetego hanceducaui.
Expatribus contiguisiego neep hanc fuperbiæ Caufa repuli ad meretricium quæftum:nifi ut ne efutirem Si.At fatius fuerat earn uiro dare nuptum potius.Le.eia Hæc quidem ecaftor quottidie uiro nubit nupfitqj hodie Nubet moxnodtumunquam ego hanc uiduam cubare fiui. NamChæc non nubat lugubre fame familia pereat.
'-^^^VM ego are haoln â t J ducuntur primum
Vihac comoedia lilc-niumuirgo demiphenis amp;nbsp;phaiioftratæ filia: quam fu-pra docuimus pro filia fuit Le fufeeprä a melenide mu* liere;amp; gymnafiü meretrix una cum lena^hofpitio accc ptæ ab ipa filenio:hæ igitur fibi uidffim gratias habent de habito fimul conuinio. TlÃl ut illis : Mutilum huc uerhculum nec corrigo.nec expono tantum indico tan* q nullum lenium referente, poffet tn legi : tibi utilef^ hfe : qua leftioné ex littera* rum pofitione côieftamur. EXPETES:Acdpias. VEN TVM gaudeo: Pro aduenif fe gaudeo.Sic quo«^ in cur-culióe loquitur. NISI difd* plina:Q_uid fi potius difpli* cina Iegatur:loquitur enim de ancilla quæ raro dabat bibere:amp; uino aquam ïfun. debat:ideo eä uocat difplici nam inouato uocabulo qd .f.fibi difplicuiffet ab ilia ui-num apponi aqua dilutum nel fi legas difdplina 4 )mo re amp;nbsp;confuetudine intelligc amp;nbsp;totus hic fermo congruit lenæmon gymnafio. SVM MAtis:Primates.POTEfle: Pro poffe. AQVAM frigidam fuffundunt:Id ex uete-ri uerbo uidetur diftu. SOLERE: Confuetudinem ha bete. LIBERtinæ fumus : Seruitute liberatas: dicûtur libertini uel ex libertorum genere nati uel iufta feruitu te manumiffi. CONTIGV IS:Vidnis.
NVNq Hecale ficstVirgi.in priapeis q fit hccaJe oftédit his uerficulis: Senior qdam heftoris parère: Gumcæ fo/ rocut puto fybiUæ : fimilis illi qua domû reuertés The feus reppit î rogo iacétê:fu* ithæc.n.qdâ uetula ruftica na q hofpicio thefeu fufcegt; pit:,p cuiâ reditu uouit ie im moiatura foiiijfed iJlc rediens mortua reppit cadauer ^ illiâ ipofitu rogo:nüg ergo hecale fiesi.femp ïflori da tua a:tatepmaferis:idqd magis declarat fequés iierfi cul*.SINe opa tua nihil pof funt:Ideftuolütnó eni exi-fliare debemus dcosinobis bóa daturos fi,ea neglexeri mus afleg hic iJ.ud Jiiucna-lis nullum numéabeft fi fit prudétia-ELOquef utruep; Et cur fulpiriu dderis amp;nbsp;cur pallida efFEÃaiqd* é pcipuu ïarnate : ió Oui.palleat ois amas color hic é aptus ama ti.INDIdé:rdeftïidê.STul ticia fepelibilé: Hoc c atno-res tuos detegas neq? pala faciastgeP magis declaratab fcóditas ï pedore penitiflî-mo: a peniti âpenitiffimus.i. intimus;amp; côparatiuû peni tior interior fccrctior:amp; pe nit* ta.tu.Ut î Afinaria ex pe nitisfaucibus dixit.Q^VIS ^alia Sic.n.ueteres amp;nbsp;îfÅ-tninino ut imafeulino gné ,ptulerut. AGGEritzAggrC gat accumulat : inde agger rei cuiufqi coaceruatio.PE-CVlatu;Furtu publicü:g.n. fraudatppfm peculatus pÅ na tenef: peculatum ergo î me facit; qfi publice amp;nbsp;pala mihi ïfidia6amp; me quo unit rapit.MEDIcus: Amator.f. alcefimarcus. SPIlTumtVel crebrû î amatis ore q qdeu pit expeftat amp;nbsp;fepius iterat uel fpiiïu tarduiut teftis No nius eft:amp;ipfe Plautus alibi qd bn pmittunt pro fpiffo cuenit.i.tardo: ira neuius at eni tu mins fpiffe atep tarde incedis. Q_VIq;Pro quog.
Gy.NecefTe eft quo tu me modo uoîes eflèita elTe mater: Le, Ecaftor hau d me pÅnitet fi ut dicis ita futura es. Nam fi quidem ita cris ut uolo nunquam hecale fies. Semperqjiftam:quam nunc habes ætatulam obtinebis Multifqj damnoîamp; mihi lucro fine meo fæpe eris fumptu Gy. Di faxint. Le.fine opera tua nihil di horum facere poÃunt Gy.Equidem hércle addä opera fedulo : fed tu inter bæc uerba Meus oculus mea filenium nunquam ego te triftiorem Vidiefietquid cedo:te obfecro tarn abhorret hilaritudo Neq? mundaadaeque es ut foiesfhoc fis uide ut petiuit Sufpirium alte:00 pallida es:elloquere nobis utrüq?. Et quid tibi eft:amp; quid uelis noftram operam ut nos feiatnus» Noli obfecro lachrymis tuis mihi excruciatum imperaret Si-Mea excrucior gymnafium meatmale mihi eft.male macetor Doleo ab animo:doleo ab oculistdoleo ab ægritudine. Quid dicamfnifi ftultitia mea me in moerorem rapit. Gy.Indidem unde oritur facito ut facias ftultitiam fepelibilé Si.Quid faciam Æ Gy.in latebras abfeodas pectore penitiiSnio Tuam ftultitiam folam facito ut fcias fine aliis.' Si. At mihi cordoliumeft.Gy.quid idfundeeft tibi cordolii!.^ Cdmemora obfecrotquod neq? ego héo:neq? quifq alia mulier Vtperhibentuiri.Si.fi quid eft qcf doleat dolettfi autemnoeft Tamen hoc hic doîet.Gy.amat hæc mulier.Si.eho An amare occipere amarum eft obfecroÆGy.naqj ecaftor Amor amp;nbsp;melle 66 feile eft foecundiftimustguftu dat dulce Amarum ad facietatem ufq^jaggerit.Si,adiftam faciem eft Morbus qui mea gymnafium macerat.Gy.perfidiofus Eft amor.Si.ergo in me peculatum facit.Gy.bono animo es. Entifti morbo melius.Si.eonfidam fore fi medicus ueniat. Qui huic morbo facere medicinam poteft.Gy.ueniet. ShSpiffum illud amanti eftuerbum ueniet.nifi uenit: Sed ego mea culpa amp;nbsp;ftulticia peius mifera maceror: Quia ego illum unum mihi exoptaui qui cum xtate degerem: Gy.Matronæ magis conducibile eftiftuc mea filenium Vnum amare:amp; cum eo aetatem exigereteui nupta eft femel Verum enim meretrix fortunati eft oppidi fimillima. Non poteft fuam rem optinere fok fine multis uins.
Si.Hoc uolo agatistqua accerfitæ caufa ad me eftis eloquar. Nam mea mater quia ego nolo me meretricem dicier Obfecuta eft:de ea re gefiit morem morigeras mihi Vtme quem ego amarem grauiter fineret cum eo uiucte: te.Stulte ecaftor fecit.fed tu en unquam cum quiquam mro
Confueuifti
-ocr page 371-CISTELLARIA
ConfucuiftifSbmfi quidem cum alcefimarcho nemine» Neqj pudicitiam meam mihi alius quifquam imminuit« Le.Obfecro quo is homo infmuauit pacto fe ad te.'â Si.Per dionyfia mater popa me fpedtatû duxit:dû redeo domû Confpicillo confecutus eft clanculum me ufq? ad fores Inde in amicitiaminfmuauit cum matre amp;nbsp;mecû fimul Blanditiis:munerib'âîdonis,Gy«mihi iftum homine uelle dari: Vtego illum uorfarem.Si quidopus eft uerbis Æ confuetudine* Coepi amare cótra ego illum.ÃC ille me.Le.o mea filéimSi.qdé.'â
Melius illi multo quem ames confutas îqrei tuæ:
Si.Atille conceptis iurauit uerbis apud matrem meame uxore Duéturû efte ei nunc alia ducenda e domûfuä cognata leniéfîs Qua: habitat hic î proxïo.nâ eû pater eiâ fubegitnüc mea mater Itauémihi quia non redierim domû ad fe poftq ea ré refciueri Eum uxorem duefturum effe aliam« Le« nihil amareiniurium é.
INSINVAuit: Se intromit fit.SPECltatum pro fpefta turn a uerbo fpecio quod I ufu no é fecit fpeciro.CON fpiciI]o:Statini:ueI cófpidJ lio:eft enim conipidllium unde clanculum cófpicere pollis.Vnde apud Plautum legit Nonius in cófpicillio afferuabam: amp;nbsp;conlpicilliii dicimus quod oculis aditis bemus ut melius itueamur Idem cedo uitru neceffe eft conlpicilio uti. CONCE--ptis:Deliberatis amp;nbsp;obfirma tis : inde conceptiuæ feriæ Fefto quæ certis ftatutis die bus obferuarentur ut fernem
_titiæ amp;nbsp;compitalitiæ.INIV iium;Feftns putat periuri^. um.INCLAMAre : Conui
SuNunc te amabo ut hanc triduum hoc folum finas fffetS: hic feruare apud me:nam ad matrem accerfita fum Le.Quiq mihi iftuderit moleftum triduum: amp;nbsp;damnu dabis Faciam.Si.facis benigne amp;nbsp;amice: fed tu gymnafium mea Sinae abfente alcefimarchus ueniet nolito acriter Eum inclamare:amp; ut erga me eft meritus incordies tamen Sed amabo tranquille.ne quid quodilli doleat dixeris: Accipias clauis.fi quid tibi opus erit promptu promitto* Ego uolo ire.Gy.ut mihi exciuifti lachrymas.
Si.Gymnafium mea beneuale.Gy.cura te amabo : ficcine luamunda obfecro ibisÆSi.immundas fortunas aequum eft Squaliorem fequi« Gy.amiculumhoc fuftolle faltem.
Si.Sine trahi quum egomet trahor, Gy.quando ita tibi iuuat, Valeatqjfalue. Sufipoffum uelim
Cy,Nliquid me uis materîtro quin eâ^ecaftor mihi uifa amare Ee.Iftoc ergo auris grauiter obtundo tuas:ne quem ames Gy.Nunquid me uis^Le.ut ualeas.Gy.uale«
4fLena«
em mihi magnaeqdparti eftuitium mulier quaenunc
Quaeftû facimâ:quae ubi faburrata: fum^largrloquae exté
dis amp;nbsp;malediftis infeftari. INCOrdieszIii cor îmittas amp;nbsp;luadeasialiter incordire î animo ledere . AMICVlü: Veftimentum ab amitiédo qd inftar palii humeris dr-cuniieiatur.
M mihi magnae
Flens abiit paruola puellam proieftam ex angiportu fuftuli« Adulefcens quidam hinc apprime nobilis:quin ego nunc Quafi fum honefta mea ex fététia: quia quæ adeo me copleui Fioreliberimagis libera utilingua conlibitum eftmihi: Tacere nequeo mifera qd tacito ufus eft fityone fumo genere ei
Hæc feena gerit ui.-cem argumenti de-clarat nanq? quibus fileniû uirgo fit orta parentibus:amp; quopafto expolita amp;nbsp;mulie ri tradita:quæ uti filia aluit SABVRratæ.Per quadam trâllationé crapula replets; eft faburra immudum fabu lum quo naues oneratur ut firmiores fiant.LARGILO quæ:Et multiloquae.ADO lefeens quidam:Longum é hyperbatonalt fit ordo ado lefeens hinc apprime nobilis Sydone:ei fummo gene re uiuit pater.Deinde quin ego nunc amp;nbsp;quæ fecuntur per interpofitionem legenda funt.FLORE liberi: Vino:ita in pcedenti comÅ-dia dixit flore lybico.
1
-ocr page 372-HVTC MEREwîcî: Sdlicct meléidi.RECENS: Nome pro aduerbio.Sic Virgilius Sole recens ortum.
âWTRVNC^VE. Dix I uerfitate ulus é Plau Atus ut præmiflis dua bus fcenis prologus fiibfex quatur qui ftatim in princi pio poni confueuit : prodit afturus prologum Deus au xilium ut in amphptrione mercurius etiam in aulula^ ria lar.amp; inrudéte ardurus PERPVte:Magis oflenda declarem;putare enim dice bant depurare: amp;nbsp;fuperflua refecare.DYONIfia: Fefta à honoré bacchi.DECImo poft menfe exado: Tetigixx mus in amphptrione diffu fius caufam haud ignorabi lé cur menfe decimo partuf abfoluti fiat: amp;nbsp;quado« ^un decimo autoritäre Ariftote ]ica i primis:amp;ibi plura de multiplicibus humano par tu rettulimus digna fcitu. FACTA morigera uiro: cp forte fuum obitu expedaf fet.IVSTA:Exequias amp;nbsp;pa-rentalia.VSQ_V e:Affiduc. EX INIVRIA eius : Quia mulierem ui comprefferat.
Viuitpatera's amore mifere hanc deperit mulierculam Qua: hmcmo flens abutxotra amore eum haec pdite perditafb Eam meæ ego amicae dono huic meretrici dediqdfaepe mecum Mentionem feceritpueijzaut puellam alicudeut reperiremfibi» Reces natü:eapfe q gt;fibi fuppôeret:ubimihi poteftas pmüeuéit Illico feci eins eliquoo me orauit copiam.poftq eâ puellam a me Accepit.illico eade puella pepentiqud a me accepat fie obftetri/ Opera:00 fine dolonbâ ite ut aliæ pariüt q malu qrut fibi. (cis Nam amatorem aiebat efle peregrinum fibi: fufpitionem eiâ rei Facere grariatid dua: nos fola: fcimus.ego qua: illi dediti illaq A me accepit:pter uofquide haec fic res geftae.fi qd ufufuenent Menumfle ego hanc rem uos uolo. ego abeo domum»
.^?]^ologus»Auxilium»
â u । Truq? hæc amp;nbsp;multiloq amp;nbsp;multibibaeanâifatfe uixreliqt ^^yXjDeo q loqueretâ lociiita ^perauit depuelis ;ploqfuppo Quodu tacuiffet tn ego era dnflur â de' âq poterâ plani' â(fidóeï Nam mihi auxilio eftnomémûc opera date : ut ego argutnenW Hoc uobis plane perputem:fuere fityoni iamdiu dionyfia: Mercator uenit hue ad ludos lemniusnfq; hic compreflit Virginem adulefcentulus uinulentus multa nocflein uia Is ubi malam rem feit fe meruiflè illico pcdibâ perfugiû peperit» Is lemnium aufugitiubi habitabatitum illa quam compreflèrat Decumo poftméfe exacuo hic peperit filia : quonia reu eiâ fadi Nefcit qui feiet: paternum fetuum fui participât confilu: Dat earn puellam ei feruo exponendam ad necem: Is earn proiecit: hæc puellam fuftulit:ille clam obferuauit femâ Quo aut quas in ædis hæc puella deferattut eâpfe uos audifhs. Confiterier:dat earn puellam meretrici melemdueaq? Educauit earn fibi pro filia bene: ac pudicettum illic autem Lemnius propinquam uxorem duxit cognatam fuam» Ea diem fuum oburifacfta morigera eftuiro poftq ille uxori lufta fecit:illico huc commigrauit:duxit uxorem hucfibi Eandem:quam olim uirginem hic compreflerat:00 cam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)
Cognofeit effe quam compreflerat:illa lUi dicit Eius fe ex iniuriapeperifle gnatam: atqj eam fe (eruo illico Dedifle exponendam* ille extemplo feruolum iubet illum Eundem profequi fi qua queat reperire qua fuftulent.
Ei rei nunc fuam operam uf^ feruus dat fi poffiet Meretricem illam inuenire:quamolim toUere:quum ipfe Exponebat ex infidiis uiderat : nunc quod reliquum Reftat uolo perfoluere : ut expungatur nomem:ne quid Debeam:adulefcens hic eft fityoni:ei uiuitpater
Uamore
-ocr page 373-CISTELLARIA
Is amoreproiediciam illam deperit.
Quæ dudum flens hinc abiit ad matrem fuam: amp;nbsp;illa Hunc contratquieftamor fuauiflimus : utfunthumana Hihileftperpetuum datum.pater adulefcenti Hare uukuxorem.hoc ubi Mater refciuitnuflitaccerfi ad eam domum. Hac res gefta fic eft: bene ualeteamp; uincite Virtute ueratquod feciftis antehac. Seruate uoftros focios ueteres amp;nbsp;nouos.
Augete auxilia ueftris uicTis legionibus: perdite perduelles« Parite laudem amp;nbsp;Iauream:6óuobis uicTi poeni poenas fufferant £ ATceflmarchus AdoI.MeIenis Lena.
Redo ego amore pmû apud homies carnificina corneto Hac ego de me coniedturam domi faciomi foras quærâ: Qui oés homies fupoiatqj ätideo cruciabilitatib' âanimi: hftor:crucior:agitor:ftimulor : uerfor in amoris rota mifer. Exanimor:feror:difteror:diftrahor: deripior:ita nullam metem Animihabeo:ubifum:ibino fum:ubinó fum:ibieft animus. Ita mihi omnia fgenia funtrqd Iubet:nó Iubet:nó ia id côtinuo. Ita me amor lapfum animiludificattfugattagit : appétit. Raptat:retinet:ialt;ftat:largitur: quod dat non flat:deludit. Modo quod fuafit difluafit:quod diffuafittid oftentat: Maritumis moribus mecum expetit:ita meum frangitamâtem Animummeqjnifî quia mifer ne eo peflum.mihi ulla abeft Perdito pernicies: ita pater apuduillam detfuit me hos dies fex Ruri conünuosmeqj licitum interea eft meam amicam uifere. Eft ne hoc miferum memoratuÆMe.eo facetus:qu{a tibi Alia eftfponfalocuples lenia:habeas:neq?nos fadionetanta Quanta tu fumus neqjopes noftræ tam funtualidæ qtua:. Veruntamen haud metuo ne iufiurandumnoftrum quifquam Culpitct:tumiam fi quid tibi dolebit:fcies qua doleat gratia AI.dime perdant.Me. quodeunq?optes tibi uelim contingere. Al.Siillam uxorem duxero mihi unq quam defpondit pater. Me.Etmefiunqtibi uxorem filiam dedero meam Al.Penurare me patiere^M e. atqj aliquanto facilius: Quam me meamqj rem perircramp; ludificare filiam.
Abiquærere ubi tuo iurando fatis fit fubfidü-hic apud nos iam Alchefimarche confregifti teflèram.Al.face femel periculum Me.Sape feci.qd faétû qror.Al.rcddemihi illa. Me.inter noua Ré uerbü ufurpabo uetus t quod dedi datü nó uellé qd reliquü Eft non dabo. Al. nó remiffura es mihi illa.' âMe.pro me refpófa Tibi.Al.non remittes.'âMe,fcis iamdudüomnemea fententiam
MATERiQuia puellam^) filia educarat.SOCIos: For te intellexit hifpanosna redeundo bello punico ab han nibalc uifti fuccubuerût ; et una romans legionesiquo tepore in fcena Plautus flo/ ruiife ferturddeo intulit ut uifti pceni poenas fnfferat amp;nbsp;augete auxilia ueftris legioniluis.
lt;^mREDO ego amoré
1Querella de amo--^re eft alcefimarci: amp;nbsp;una eu lena contentio.DO mi:Quia egoniet experior amoris feeuitiam.ANTIâ deo:Ante eo d interpofito propter uocalium hiatu ut redigo:redordior. NVLlâ mentem animi: Amore enî rationis oblinio inducitur turbantur con[ilia:amp; gene-rofi ipiritus debilitantur: amp;nbsp;agitor clueior ftimulor et reliqua amplificat per cógc riem.INGENia:V'ires omnes ingenii. MARITlmis moribus :Fluftuantibus et sftuantibus hac amp;nbsp;illae na-uem iadantibus.FACTIO nc;Opulentia amp;nbsp;auftorita-te ut alibi Plautus iftas magnas faftiones dixit.i. opu lentias:faaio tamen eft ciui um in diuerfa diuifio . TES feram:Mutuam. f. noftram amicitiam amp;nbsp;beniuolenti« nam hofpitalem tefferâ di cebantut autor Ladantius eft:quæ daretur hofpitibus ut ad hofpitia reuerfi teffe-rifep oftéfis intemofcerenü fed de teftera in curculione fatis abunde didum.
I ii
AT ITA di : Verba profert incompofita ex nimia,( ut fit)aiiimiperturbatioemt agt; mens ut delirus:amp; hic totuf
fermo ablq? cótrouerfia re-ftius congruit irato aman* ri alcefimarco g melenidi : Ut emendauimus:amp; rurfus eu dicitiuno Hlia amp;nbsp;Satur* nus patruus:ex animi nexa rione magis perplexe log* tur gui tandem in fe rediés inquit. Tu melenis propter te hæc pecco:amp; cum illa p* ftet in propofito non uelle puellam tradere:iterû excâ delcit amp;nbsp;indignabüdus mi nitabundufeg interrumpit uicompofitum fermonem. TrjFfïVM feftatus ; Re* uerfo demiphone ï /1 ^Sytionem ; phano * Ttrata^inTlxorcm recepta ea fibi reuelat exea peperiffe filiam:amp;per feruum expofi tam ab anu fuilfe fufeeptâ: re igiturfdta mittitur a de miplrone femus läpadifeus quæfitums muliere g puel* lam fuihderatdianc inuen* tam amp;nbsp;agnitam ut nuntiet heræ citum curfum capeffit Ifta aut omnia non agunf in comÅdia: fed tanquam facia fubintelligunmr.HIP podromotVia publica qua curfitant eg ab ippos equus amp;nbsp;dromos curfus.
At Satan iftuc tibi in corde certûéfMesquin ego cômétor quidé Non ædepol iftæc tua difta nunc in auris recipio» AtNon.'âhena qd agis.igituranimû aduorte!iâ ut qdagas faas Atita me di dexque fupen:atqj inferi: amp;nbsp;medioxumijitaqjme luno regina: amp;nbsp;iouis fupremi filiautaq? me fatumus Eius ecaftor pater:itaqjops opulenta illius auia»
MeJmmo mater qdc:Al.iuno filia ⢠amp;nbsp;fatumâ patruâ éfüm w
Definitum eft.Al.enimuero ita me iupiterptaqj me iunoiamp; Saturnus ita:quid dicam nefeio.ià feio.immo mulieraudnnièa Vtfeias fententiam.di me omnes magni:minuriq3 : amp;nbsp;patelUnt Faxint ne ego uiuus dem fauium filenio: nifi ego te Tuamqj filiam:meqj hodie obtruncauero.poftea autem Cum primo luci eras nifi ambo occidero: amp;nbsp;equidemherdemû Perdam te tertio: omnis efflixero:nifi tu illam remittis ad me Dixi quæ uolui:uale. Me. abiit intro iratus:quid ego nuncaga.^ Si redierit illa ad huC:ibidem loci res erit:ubiodium occoeperit illam extrudet:quum hanc uxorem lemniam ducet domum» Sed tamen ibo amp;nbsp;perfequar amans ne quid faciat cauto opuso Poftremo quandoæqua lege pauperi cum diuite no liceuperda
Curfum hic contendit fuum:amp; illud paueo: Schoc formido Ita tota fum mifera in metu»
Lampadifeus.
umffedlat' âfum clamore per uias miferrimamhabui
Vtillæc hodie quot modis moderatrix fuit» tqj imetri0rabilis:quot illi blandicias:qd illi ^mifi boni: quot Admoui fabricas: quotfaUacias in quxftione uix exculpfimt Diceret:quiaeipromifi modiolumuini dare, ftPhanoftrata. Melenis. Lampadifeusi
Vdire.uoceuifa fuante ædis modo mei lapadifafetui Nd furda es heranedte audiuifti.P.qd agis hic.' âL.qd Caudeas.P.qd iderLa.hic ex hifceædibâ paulo priâ uidiexcute Mulierem.Ph.illam quæ mea gnatam fuftulerat.' âLa.rem tenes: P.Quid poftearLa.dico ei quo padto ea ab hippodromo mderi Herile filiam noftra fuftollere.Ph.extimuit tu illa.' âMi, ia horret
fortu
Corp'â:cor falit:na mihi ab hippodromo meiniadferri paruuli Puellam:eamqj me mihi fupponere.Ph,age perge quafo:animâ Audire expetit ut res gefta fit. La.ut audire non queas Pergo illa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dictis illæc te anus feras uocat»
quot; Namillæc
-ocr page 375-CISTELLARIA
NâiUæc tibi nutrixeft;ne matrem cenfeasægo Si reduco:ôiuoco Ad diuitias ubi tu locere in luculenta familiamiunde ribi taléta Magna uiginti pater det doris:non enim hic ubi ex tufco modo Tute tibi indigne dotem quæras corpore.
Ph.An amabo meretrix illa eft quæ illam fuftulit.'â La.Ittimo meretrix fuiufed ut fit de ea re eloquar : iam 'Perducebam illam ad me fuadela mea:anus ei amplexa e genua Plorans.obfecrans non deferat fe: earn fuam elfe filiamtfeqjea Peperifiè fanéte adiurabat mihi: iftanc quam quæris inquit» Ego amitæ meæ dedi:quæ educaret earn pro filiola fua»
Ph4Seruate di meobfecro.Me.at me perditis
Ph.Quo illam dedrifet exquifilTe oportuit.La.quæfiui t Si dixit Meretrici melenidi.Me. meum elocutum eftnomennnterii» La. Vbi elocuta é.ego continuo anuinterrogo ubi hat itatiqui Duc:ac demonftra mihi, auedta e inquit peregre hinc habitatu. Me Obftipat aquulam. La.quo auedaeft eo fequemur. Siccine agis nugas:perifti nehercle hoc longe dediftiiftareufqj Adeo donec fe adiurat anus iam mihi monftrare.
Ph.Ah non mifiamoportuit.La.feruatur.fedtllxc fe quandam Aiebat mulierem fuam beneuolentemcouenire etiam prius eoe Quaeri id effet fibinegociumtScfcio uéturam. Me. me îdicauit. Etfuas ad meas miferias alias faciam confciam.Ph. quid nunc Vis facere mefLa.intro abi.atqj aio bono es uir tuus fi ueniet lube domioppeririermein quæftioné mihi fit:fi quid eum Ego ad anum recurro rurfum.Ph.lampadio obfecro
NAM ilkrc tibi nutrix; Sût uerba lampadifd refereris: ut ortatus puella ftierit qua forte cum lena conuenerat: ut ad proprios rediret paæ tes:quæ tarnen gymnalium etatmon Silenium: propter mutilatos uerfus non appa ret in fcena ut ambas mulie res cóuenerit. MAGNA ta lenta quæ erât libratum oc tuaginta:ut ex PriicianoiLi uio: amp;nbsp;Plauto in muftellagt; ria:de talentis fupra abiide relatum eft.TVSCo modo Taxat ueterum comidi mo re populi lafciuiam ; maloL que mores;amp; proftrata pu^ dicitiam.SVADELla mea: Blandis meis fuafionibus. AT ME perditis: Ex occulto loquitur:nam tacita odo rabatur quid rerum ageretquot;. OBSTIpat aquulam;Verbum obftipat interpretatur Feftus obiicit. INSTARE; Pro inftabam.NE IN quæ ftionem.Ideft inquifitione a quaero quæftio.SI Q_Vid eum;Subaudinoluero . FILIAM fuam: Quam ex mu liere lenia fufcepat. Q^VIS quis es :Tam in focminino q in mafculino genere quis politu diximus a ueteribus. MEDIOXumaiDixitme-dioxumam uxore;quia fue rat media inter phanoftra-tam prius uiciatam amp;nbsp;eandem rurfus in coningem re ceptam. CONFragofum: dubium perplexibile.
Spero.La.eofdem ego uti abeas domum.Me.adulefcens Aftaatq? audi.La.men mulieruocas,Me.te.
La.Quid negocii eftfnam occupatus fum ampliter Me.Quis iftichabitat.La.demipho dominus meus. Me.Nempeiftic eft.quialcefimarcho filiam fuam defpondit In diuitias maximas.La.is ipfus eft.Me.eo tu quam uos Igitur filiam nunc quaeritatis alteramfLa.ego dicamtibi Non ex uxore gnatamtuxoris filiam.Me.quidiftuc eft uerbif La.Ex priore muliere nata inq meo hero eft filia.Me.cetto mo Huius quæ locuta eft quaerere aiebas filiâ.La.huius ego quaero. Me,Quo möigif obfecro haec é prior q nuptanüc é.La.conteris
a utua me oratione muller quiiquis es Medioxumaquam duxit uxorem ex ea Nata eft haec uirgo alcefimarcho quae datâ:ea uxor diéobiit.feisf Me.Teneo iftuc fatisîfed ego illud quaero côfiagofum quo mô
1 in
1
-ocr page 376-NVNcmihi bon«:Subibo licet inulta nom bonæ mu lienstreddendo puellam p/ ditam parentibus.
^^wEM ELOCVta: Re Y â-^omni detefta ultro lt;1^ Wpuella ad parentes ducitur. CREpundia: Suiit bullæ amp;nbsp;puerilia ornamenta a crepädo.i.tinniendo di da:gaudent fiquidcm ifaiv tes huiulmodi crepitaculis. CISTELLAM: In quaipfa erant crepundia:a qua amif fa amp;nbsp;inuenta comÅdia nomen habet.RECIpe me.Al cefimarchusinducitur qu filibi ex amore nimio uelit morte cófifcere.ECQVid agis:Ad fe ipfuni loquitur quafi cunftantem amp;nbsp;différé tem mori.ADGLVtinâdû: Gluten amp;nbsp;glutinum latini dicunt quod græci collam: unde glutino coniongo. PESSVlis:Veftibus quibuf fores occIuduntur.REPA-gulis:Eeftus inquit repagula füllt quæ patefaciédi gra tia ita figuntur ut contrario panganturzhæc amp;nbsp;repa-gef dicuntur.Vir.pedibufj repagula puHant.TEtuIero Tollo apud âtiquos tetuli.
VLLAM ego:Redi ns lâpadifcus for-in ciftellulam iii-
Priorpofterior finpofterior fitprior.La j prius haccompreflit: Qua uxore duxit domû priâ grauida facla épriufe^ pepit fdia Eapoftq peperitlufTit parui proüciïego earn proieci;alia mulier Suftulit:ego mfpedtaunherus hac duxitpoftabieä nunc puella Filia ei'âqrim'dcjd nücfupîafurfü iâ cÅlû côfpicisfMe.hei nec ia Iftuc qd ^pabas nihil morormüc ïtellexi.La*düs hercle héo gra; Na ni ftellexiflès : nüq credo aitteres.M.nuc naihi bdæ necefluft Eéfgratis qq eénolo ré pala eé itelligomüc egóet potiâhac inibo Gram ab illis qillæc me idicetabo domû: atqj ad pentes reduci fl Melenis, Alcefimarchus, Slienium« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(filenium«
Em elocuta fum tibi omnem fequere me mea filenium
uanq in uita te carebo: animum ego inducam tamen Vtillud:quo d tuam in rem bene conducat côfulam» Nam hic crepundia infunt quibus cû te illa olim ad me detulit Quæ mihi dedit: parentes te ut cognofeant facilius« Accipe hanc ciftellam halifca:agendum pulta illas fores. Dic me orare ut aliquis intus prodeat« propera ocius, Al«Recipe me ad te mors amicum amp;nbsp;beneuoIum«Si« mater mea Perimus miferæ«Al«utrum hac me feriam:an ab leua latus Me,Quid tibi eft.-fi alcefimarchumnon uides ferrum tenente.'â Al«Ecquid agisfne me morare:lumen Imqj«Si«amabo accurrite^ Ne fe interimat«Al,o falute mea falus falubrior
cidir quæ e manibus exciderat improuide ancillææa phâoftiatæ relata:illa agno feit filis crepundia . IRE in ficias:fiue inficiari negare é. CONQVInifcam:lncIina bo uide Nonium. OMNIa
inficiare: Pro inficiabatur.
Tu nunc fi ego uolo:feu noloifola me ut uiuamTacis Me,Haud uoluifri iftuc fæuerum facere, Al« nihil mecum tibi: Mortuus tibi fum:hanc ut habeo certum eft non amittere« Nam hercle iam ad me adglutinandum tota decretum eft dar* Vbi eftis ferui/ocduditeædis pefTulis repagulis» Ibo:hanc ego tetulero intra Iimen.Mc.abiit abftulit* Mulierem ibo perfequar:iam illum intro uthæc ex me friat Eadem ficpoffum tranquillum facere ex irato mihi, ^ijSeruus Lampadifeus, Phanoftrata Mulier, ^y« n ^VUam ego me uidiflé credo magis anum excruciabilem âVQua illæc eft q dudû fafla eft mihiîquæue inficias eat Sedeccamheram uideo fed quid hoc eft q »ciftellahiciacet« Cum crepundiis.'ânec quenquam confpicor alium in uia, Fariundum eftpuenle officium:conquinifcam ad ciftelli Ph«Quid agis lâpadio.'âLa«hæc ciftella nûnâ hic ab nobis domo Nam hinc ab hoftio iacentem fuftuli, Ph, quid nuncias? (eft«'â Super anu.'âLa.fceleftiorem in terram nullam eflè alteram. Omnia inficiare ea quæ dudum confefla eft mihi.
Nam hercle ego ïllamanum irridere me ut finam fatius emihi
'~Quouis
-ocr page 377-CISTELLARrA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ .
Quouis exitio interire.Ph.di obfccro uoftram fidem^Cifciam it que La.Quid deos obfectas.'âPh.feruatenos.La.quide^Ph.crepudia^-t^ âfitam haltfca ancilla; -* Hæc funt : quibufcumtu extulifti noftram filiolam ad necem. PETVLANtiaùmprobitate La.Sana ne es.'âPh.hæc funtpfed:o pge hïc.La.hxc funtrfi mihi Quap^^®? Pæ Æ^â ' Aua mulieriltoc pacto dicar dicam ene ebriam.
nenca.ILLOS homines; iqb audi deceret.HAC autillae: Scilicet pertrailfiit. SOCci: Soccus caldamenti genus.
Ph.Mon ecaftorcafla memocomamobfecro unde hæc gentiu.'â Aut quis deus obiecithanc ante oftium noftrum^quafi Dedita opera in tempore ipfo fpes mihi fandta fubuenit.-
IfHaEfca AncilI.Lampadifcus.Phanoftrata«
Ihqd mihi opis di dat difpu.ncq? un auxiliu expeti heo â'IV^ pefii^if^ti^ tnea me animi mifera hetiq f tergu meti e ueniat male formido:fi hera mea ta focordéeéqfum Q,ui næ1 maib^tcuit atqj accepithic ahædis ciftella: ubi ea fit: ^di ut opinor loca hæc circiter excidit mihi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(nefcio Hhommestmi fpedtatores facite indicium fi quis uidit quis eam abduleritiquifue fubRuleritiô^ utrum hac.
AnilUc iter in ftiterit.
Sum næ ego infeitior quæ hos rogem aut quæ fatigem: Q_ui fep malo muliebri fût lubétes : nûcueftigia fi q fût nofeita Mafi néo hac pternt poftq îtro abii.eiftelia hic lacerettqd hic^bo Periitopinor.-adurn eftnlhcet me infoelicem amp;nbsp;fceleftam» Nulla eft:atqj neqj ego fum ufquamiperdita perdidit me* Sed pergam ut cÅpi tarnen quæritabo.
Nificïtâpaueo:amp; foris formido:ita nûc utrobiqj metâme agitat HIos hominis mifere miferennlle nûc lætus qfquis é illa q habet Quæ ne^ ilia iUi qcqufuift mihi eé pttfjme met moror quo hoc Halifca hoc age:ad terra afpice.00defpice oculis lueftiges aftute Lj.Hera.Ph.he.La.tibi.Ph.quid é.'âLa.hæc e.Ph.quis.'â(augura L»Quoi excidit ciftelaxertc cccû locû fignat:ubi ea exciditappet HaliSed is hac aut hac:focci uideo ueftigiu î puluere:pfeqt hac In hoc ia loco cum altero cöfiftitthic meis turba hic oculis mó fe Meqjprorfum iniit hac:hic ftetitihinc illuc exiit' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(obiecit:
Hic côciliû fuit . ad nos attîet fi qs.at at fingulû uîdeo ueftigiu Sed is hac abit.contemplabor.hinc hue iit.hic nufquam abut. Ada ré ago.quodperiit.periit meum corium ciftella:redeo îtro La.Sunt qui uolunt te conuentam.Ha.quis me reuocat.ââ La.Ãöa fÅmîa.ôc malus mafculus uolût te.Ha. poftréo ille Plus qui uocat feic quod uelit.qego quæ uocor.reuertor Ecquem uidiftiquærete hic amabo in hac regione CifteUam cum crepundiisrquam ego hic amifi mifcralt; Namdudum ut accuramus ad alcefimarchurn.nc fe uita interimeret cum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morc excidiflc
1 nil
-ocr page 378-Q^VA AVPVgitquidams Nec ulterius loqui progredi turde ciftella. ideo appellat earn lampadiicus damnificû beftiuni qgt; intorte loquere^ turlNVOLVOIum: Eft in. iioluolus uermiculi genus q fc nmoluit pampino ⢠CRE-pundia una. Sicut dicimus unas litteras : reliqua ufq ; in finem comoedias nota funt: præter quos uidebis dimi* aiatos amp;nbsp;mancos uerficulos ex quibus nullus prorfus feri fus ellicitur: licet non nullos femiuiuos nite redditurus ui di praeterea nonium allegat fe quofdam de ciftellaria uer ficulos:quinufquam apparet i comoedia ob quaenulli mirum uidebif fi tot undiqj fca tentibus erroribus lepidiffi-mi poetae fenfus quadoe gde pereant.
La^Ciftellam. hæc mulier quaeritat eamus hera parumper Ha.Difpenimifera quid ego herae meae dicâ:quæ me ope tanto Seruare niffit quis fuos filemum parentes
Facilius poflet nofcereiquæ herae meae fuppofita eftparua Quam quadam meretrix ei dedit. La. noftra haec rem fabulafj Hanc fcire oportet filia tua ubi fit:figna ut dicit.
Ha.Nunc eam uoit fuæ matri amp;nbsp;patri quibâ nata e redder ultro Mi horno obfecro alias res gens;ego tibi res meas mando. La.idue ago.atq; iftic mihi cibus eft quod fabulare Sed inter rem agendam iftam heræ huic refpodi quod rogabat Nunc ad te redeo.fi quid eft opus dic impera.Sc tu Quid quæritabasdHal.mi homo.amp; mea mulieruos faluto Ph. Et nos te.fed quid quætitas.'âHa.ueftigium hic requiro Qua aufugit quaedamâLa.nefcio quid id quidnam eft. Ph.Alienum amp;nbsp;memorem familiarem.
La.Mala mens hera hæc amp;nbsp;callida eft.Phiecaftor ita uidetun Imitatur nequam beftiam amp;nbsp;dannificam»La.quidnam amabo Ph.Inuoluolum quae in pampini folio intorta implicat fe Itidem haec exorditur fibi intortam orationem.
Quid quxritas^Ha.ciftellamihic mihi adulefcens euolauit La.In caueam latam oportuit.Ha.non xdepol praeda magna La.Mirum quin grex uenalium ciftella infuerit una. ph.Sine dicat.La.fi dicat quide.Ph.age loqre tu qdibi ifuenfc Ha.Crepundia una. La.equidahomo qui illa ait fe fcire ubific« Ha.Atpol ille a quadam muliere fi eam monftret gratia ineat La. At fibi illeqdauoIt dari mercedem.Ha.at pol illa quedam Qux illam ciftellam perdidit:quoi adnegat effe quod det. La. At enim ille quidam argentum expetit.
Ha.At pol illa quaedam mulierin nulla opera gratuita eft« La.Commendo loquellam tuam^tibi nunc proderis^cofitemut Ciftellam habere.Ha.at uos falus feruaffit:ubi ea nunceft.'â Ph.Saluam eccamtfed ego rem meam magnam confabulari Tecum uolo:fociam te mihi adopto ad meam falutem» Ha.Quid iftuc negocii eft/aut quis es.'âPh.ego fum illius matet Qua: hacgeftitauit.Ha.hic intus ergo habitas,'âPh.ariokte Sed quæfo ambages mulier mitte atqjhoc age.
Eloquere unde hac funt tibi cito crepundia.'*
La.Mea hac herilis geftitauit no tua.Ph.neobloqre.La. taceo. Ph. Mulier pge dicere ubi ea eft qua geftitauit.'âHa.hicfpamoi P.Iftic qdeadepol mei uiri habitat gener.La.neoblo^te rurfus perge porro dicere quot annos nata dicitur« Ha.feptem decerni Ph.Mea eft.eas tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;usannorum attulit
-ocr page 379-CISTELLARIA
Ph.Quid qua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lam quæro meam
At pol nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funtquæro tertiam
Ph.QuodqntabâiHîü îuéi mea.Ha.æquû ép fidéqdcreditûé Ne bn merrci fit malo benignitas noftrarhre alûna étua pfedto Filii 5i redituraétibi tuâ.amp; ea gfa domo pfedta écarté^ exipfa Obfecro cxquititote.ego fetua fum.Ph.æquum poftulas* Illius ego iftam inceffo male gratiam.Ha.fed iftanc.
Ciftellam te obfecro ut reddas mihi»
^^âQyi^^ fitIampadiofLa.quod tuumeft.teneas tuum Ph.At me huius miferet.La.fic faciundum ccnfeo« Ph.Da ciftellam. La tu intro abi cumiftat fimul.
Ph.Tibi aufcultabo.tene tu ciftellam tibi. Abeamus intro.fed quod nomen tuae dominæ.Ha.melenis PhJ praeciam ego te fequar.
Demipho Senex Lampadio Seruus, ^quot;quot;â ^Vid hoc negociieft quodoes homines fabulant p uii n BMihiefte filiam inuetam. ÃC lampadionem me in foro X .^Quæfiutfte aiût.La.hef un is/De.ex fenatu.la.gaudeo Tibi mea opera libero^ â effe amplius.Deâamp; enim non placet: Nihil moror aliena mihiopera fieri pluris liberos.
Sed quid iftuceft/La.propera ire intro ad affinem tuum. Filiam tuamiam cognofeesnntus ibidem uxor tua eft. Le,Abi citoipræuotu hoc certunft rebus aliis omnibus« IfPecitator,
E expedietis fpedtatores,dum illihuc aduos exeant ft nbsp;nbsp;nbsp;Nemo exibit:omnes intus conficient negocium, Vbiid erit fadum ornamenta ponent poftid ea loci Qui deliquituapulabit:qui non deliquit bibet. Nunc quod ad uos fpediores reliquum relinquitur: ^iotemaiorum date plaufum poftremo in comoedia«
IN ARGVMENTVM EPIDICI.
1 |RT^HENIENSIS periphanes mulierecoprimit epidauri:exca fufeipit filia: Quae urgente bello hoftium fit ptæda : filius huius ftratiphocles infeio pax ^ââ ^ amabat fidicinam:cumq? ei opus effiet pecunia qua lenoni traderet.Epiz dicus feruus opportune confingit fallaciam;fuadetperiphani hanc redimi U -----JbiL.^tlia:hocpadlo fenex Muldtaf pecuniatdomiqj hét ^filia fidicini,Strati phodes domum rediens ab exercitu prioris amoris immemormereatquot; ingenium uirgtne ex hoftium prædathæç erat ea periphanis filia iam hoftium potita ⦠5icq^ fororem infcius pro captiui redemit:cuius amore captus urget epidieü inuentis opus effie quadragin ta mi msîdaniftæ ut denturpro mercata uirgine:mox epidicus nouum eft confdiummouûeoz
-ocr page 380-mentus dolumthemmiperiphanem conuenit:nunciat aduentare filiumaUumç depetite fidicitiamtpro qua datums pecuniam eft ut emittatur manuspater times filicta feruoamp;/ petit conflUüzille uafer fuadet fenex prior fidicinam emattfruftrabiturqj hoc pado ado-' lefcens fuis amonbus.polliceturqjde empta uirgine futurum lucrumtuenturumenimmi litem inquit:multa pecunia qui puellam redimactplacet confilium feni: dat femo petitos nummos:quipoftremo dantur pro crédita fidicinatepidieufe^ ut rei fidem faciatcondu d;am aliam precio fidicinam pro empta fubiieitJnterim aduenit miles amore illeduspti oris fidicinasquam periphanes emerat pro filia:eam fibi popofcit dan : penphanes earn ratus quam feruus poftremo emi fuaferat:ultro confentit militi: qui dum fuam non elfe afteueratteam tandem inueniunt nd emptam fed conductam precio : dolufqjhoepado detegitur epidici:poftremo ex epidauro mulier adiens quæfitura captiuam fikamuncidit in periphanem:agnofcunt fe inuicem:is reuclat effe redemptam communem filiâ:quam mulier cupiens amplexari fuam negat efle (ut uidit) gnatam:ficqj pro filia inucnitur etn^ pta fidicina.Periphanes ira percitus perdere quaeritepidicum: fed ille dum intueturenv ptam poftremo puellamtnouit herilem efle filiam:indicat ftatiphocli inuentam fotorem amp;nbsp;agnitam.Rerum harum infeius periphanes incidit in epidicum : minatur fupplioum ob fidos dolos.is ultro praebet ligandas manus. Tandem re cognita emptam poftremo herilem efle natam:epidicus fetuus:cuius fadum hoc obuenerat opera : Libertate donaf«
MIT fididam fenex .f.penphanes. CRE* dens filiam:Captam .f.ab hbftibus.SERui;Epidi ci.FlliiiStratiphoclis. COM duftamtScilicet aliam fidici nam predo amp;nbsp;no eam qua amare filium fimulaucrat. SOROrcm: Nó cognitam: cuius amore infeius adole-. fcens detinebat. COMpref fe:Eius uidelicet mulieris ex qua periphanes filiam fufcc perat. ILLe : Scilicet milej. HAEdpfa eadem mulier.
S ADOlefcens.
Inducuntur confer.* 2ni duo cpidicus altet qui domi manferat alter te* fprio qui Strariphodem co* nutatus fuerat in exercitum hi primum fe inuicem adc* ont fetuili more : poftremo epidicus de ftratiphocle per cunflatur. HABITIor; Pin* guior habitudo enim é cor* potis habitus.
{/Plauti Poetæ clarflT.Epidicus; Argumentum.
Mit fidicinam filiam credens fenex
Perfuafu ferui:atlt;^condudam Iterum pro arnica ei fubiecit filu Dat heriliargentum;co fotorem deftinat
Imprudens'iuuenisicompræfle ac militis
Cognofcit opera fibi fenex os fublitum
Vtilleamicam:hæc quaerebat filiam*
Sed inuenta gnata f^olum emittit manu* ^Epidicus Tefprio Serui Duo* ^Eus adolcfcens.Te.quis sperante me praehenditpallio? ^ ^p«FamiIiatis.T e.fateor.na odio es.nimiii familiariter
Ep.Cette oculis uteris.Te.faIue.Ep.dii dent quasudis.
Coena tibi dabif.Te.fpddeo.Ep.qdfTe.me acceptu^fi dabiw Ep.Qiad tu agis ut uelisfTe.exempluadefle intelligo.Ep.euge Corpulentior uidere at^ habitor.Te.hac gratia.: Ep.Quam quidam te iam diu perdidifle oportuit.
Te.Minoii furtific fu qantehac.Ep.qdita^T.qdita rapio^pa Ep.Du imorules teifÅlicitétîut tu is gradibus gradibus (lam
EPIDICVS
CVRRlcuIo;Satim ccIctîter.SCVRra: Vt ai t Vflaccusjabâafîequcndo diftiw^CAPRlgcnum atqg pathe â^nu:Quia uariata coloribus fut alalia amp;nbsp;maculis diftinftatp hæc.n.uerba dat îteUigi nó rede ualere q ua lie ualenr.PVGIlice at^ athletice;Valide amp;nbsp;robufte.lN VIdulo:Saculo hue mantica. JMELiiia:A fefto dicitur melina tibiæ genus acutifïîmi foui:At hoc loco melina capimus p ueftimento:Iulius pollux de uefti luentis theatralibus locutus inqtcadicantia in primis hébant ueftiméta peregre ueniétes uel phea uel nie Hua uel glaiicina:erit ergo melina uefliméti genus a colore qui medius é inter albû amp;nbsp;fufcum. IVS dicis: lure loqueris . fed uerbû ea fignificatióe capit epidicus quod eft ius reddere : cum
^^m ut apud portum te confpexi curriculo occoepi fèqui* Vixadipifeendi po teftas modo fuit.Te» fcurraesÃpTcio» Keeffe quidem hominem militare* Te.audadter qd uis dicito Ep-Quid agis^perpetuon ualuifti/Te.uaneiEp*qui uarie ualet»' Caprigenum hominü nd placet mihi neqjpatherinum genus* ï'c'Qutd tibi uis dicammifi quodeÆEp*utilla refpddeas ^be* Quid herilis nofter filius ualet.' âTe.pugilice atqj athletice* Ep*Voluptabilem mihinuncium tuo aduetu attulifti, Sedubi eis^Te.adueni fimul. Ep*ubiis ergoft.nifi fiinuidulo* Aut fi in melina attulifti* Te.dri te perdant*Ep,te uolo Peredtaritopam da.opa redditur tibi. Te. ius dids.Ep.me decet TeJam tu autem nobis præturam gerisÆEp. quem ibices digniorem efte hominem hodie athenis alterum.'â ^e.At unumaprætura tua epidice abeftEp.quid na^Te.fcies# fiftores duo:duo uiminei fafces uirgarum. Ep. uæ tibi. Sed quid ais/Te.quid rogasfEp.ubi arma funt ftratiphodi.ââ Te,Pol illa ad hoftes trâffugerût.Ep.armane.' âTe. atqjqdé cito EpiSerio ne dicis tufTe.ferio inquam hoftes habente Ep-Aedepol facinus improbum.Te.atiam ante alii fecerutide. Erit illi dia res honon.Ep.quiÆ Te.quia antea aliis fuit: Mulciber credo arma fecit quæ habuit ftratiphocles Tranfuolauerunt ad hoftes. Ep.tumille prognatus tethi» Sine perdattalia apportabunt nerei filix.
Id modo uidendumeft ut materies fuppetat fcutariis: Siin fingulis ftipendiis is ad hoftis exuuias dabit* Te,Superfede iftis rebus iam. Ep:tu ipfe ubilubet finem facej Te.Defiftepercundlaner. Epdoquere ubi ipfe eft ftratiphocles. Te.Eftcaquaca fimul mecum ireuerituft. Ep.qdnamid eft.'â Te.Patrem uidere fenc no uoltà nuc.Ep.qpropter^Te.tu fcies Quiia forma lepida amp;nbsp;liberali captiuam adolcfcentulam Depdamercatuft.Ep,quid ego ex te audio.â âTe.hoc qd fabulor Ep.Cur eam emit.' âTe.animicaufa.Ep.quot illic homo Aninos habet.' ânam certo pnufqhinCad legionem abiit domo» Ipfe mandauit mihi ad lenonem ut fidicina quam amabat Emeretur fibi.id ei impetratum reddidi.Te.utcunqj In alto uetuse epidice ex imo uelti uortitquot; . Ep.ue mifero mihi. Male perdidit me:Te.quid iftuef quidnameft^Ep.quid iftanc
dixit me decet;,ppterea fub dit iocofe tefprio iam tu no bis prætura geris.'âAD HO ftes tranftùgerunt;Q^uia fu erat captus î bello;amp; faftus hoftiumpræda. MVLeiber Vulcanus dictus ep mulceat imbres.ARMA fedt: Hoc loco tangit id quod diffufi us apud Homerum legitur de achillis armis. Nam eu achilles indignatus aduer-fus agaménona in aciem,p dire defnlferüngenteq; pro pterea græcorum ftragem heftorlecurius infultas ædi diffet:Patroclus Achillis in duit arma dimicaturus eu Heftore:At pattoclo interempto ferunt heftorem illum armis achilleis exuiife: Quare Achilli in bellu pro ficifceti Thetis mater a Vul cano fabrefafta arma præ-buit.Ideo dicît:tum ille pro gnatus Theti quafi comparer amp;affîmilet achilli ftra-tiphoclem cuius armis poti ti funt hoftes; dicitur thetis prima alpirata Achillis ma ter uxor Pelei Theffaliæ re-gis:amp; facit thetidis : tethys autem afpirata fecunda:et cum y facit tethyos amp;nbsp;dicit uxor Oceani quæ latine fa latia nominatur;amp;difta pa liter é nympharum mater.
APTIVAM adole-Ifcentulam: Quam -gt;%tamé illi foror erat. VTCVNlt;5in alto uentus: Metaphoricos amp;nbsp;per quan dam fimilitudinem docet métes hominum fæpe mu tari neq, -in propofito confi ftere ficuti î naui udum ué-to crebro uertitur.
ID ADEO argentum: Sub audi a quo mutuatus eft . NVMmus:melius q num. mis ut fit fenfus pro quag? mma;fingulo quoe p diefol uitur numus fÅnori.BASi lice: Egregie:regie. DEGI. tur. Detrahitur ut annota, uit MarceUus teftem addu. cens plautinû epidicü.PVP pis pereunda eft: Metapho. rice puppim pofuit pro ca. pire nel pattern pofuit pro toto:fignificare uolens fibi omnino elfe pereundum:fi quæ gefta funt hero palam fiant.Q^VI:Pro cur: Ita enl alloquitur ft ipfum fibique met refponder ut faciunt:q in re dubia uerfantur:animi que non certa fententia ft., runtur.
EM TIBI: Diner .. terat Stratiphocles pud familiare chæ ribolunnut fodalem fui par tidparet confilii: amp;nbsp;deinue niunda pecunia amici ope. ram experiretur.
Quaifi eminquanti earn emiVT e,uilÃEp^haud Iftuc te rogo*Tecquid igitur^Ep.quotminis.'â
Te.Totquadragita minis.Epad adeo argétum. Te.ab danifh. Apud thebas.Ep.fumpfifti ' fÅnore. T e. mdies minafqj argenti Singulas nummus,Ep.papæ.Te.ôô is danifta aduenit Vna cum eo qui argentum petit, Ep.du immortalis ut ego Interii bafibce.T e quid iam aut quid eft Epidice.Ep,pdiditme.Te.quis/Ep.ille qui perdidit arma: Te. Nâ quid ita.' âEp. qa quottidieipfe ad me ab legide epiftobs Mittebanfed taceam optumum eft plus fcire fatius éqloqui Seruumhommcmiea fapientia eft.Te. nefdo ædepol quid tu Trepidas epidicentauoltu tuum uidere uideor commÅruiue Hic me abfente in te aliquid mali.Ep.potin ut moleftus ne fis^ T e.Abeo.Ep.afta abire nunc no fina.Te,quid nue me retines^ Ep.Amat ne iftam:quam emit de præda.T e.rogastdeperit Ep.Degitquot; coriû de tergo meo.Te.plus te amat:qte unqamauià Ep.Iupiter te perduit.Te.mitte nunc iâmâ ille me uetuit doinu Venire ad chæribolum iuflît hue in ^ximumnbi manereiuÃt Eo uenturns eftipfe.Ep.quid ita.' âTe.dicam quia patrem Prius fe conuenire non uolt: neqjconfpicari qid argentum ^ Quod debetquot; ^ illa dinumerauerit.Ep.tu ædepol re es turbulrt Te.Mitte me ut eam nue ia. Ep. hæccine ubi fcibit fenex puppis Pereundae^be. Te. quid iftuc ad me attiet quo tu îtereas mo.'â EpâQuia perif foPnoloite cupio perif mecu bnuoles cu bnuolé^' Te. Abi in malam rem maxima a me cu iftac conditione. nbsp;(^
Ep.l fane fi qd feftiafmagis.Te.nuq hominequenq couei unde Abieri lubetius. Ep.illic hic abut:folus es:nuc quo me expeditu Ex impedito faciam^cdfilium placet ego mifer ppuli meis dolis Senem:uteenferet fuam fefe emere filiamus fuo filio fidicinam Emit:quam ipfe amat. * quam abiens mandauit mihû Sibi nunc alteram ab legione adduxit animi caufateonupdidi* Na ubi fenex feferit fibi data eé uerba uirgis dorfû defpohetme At.n.nüc præcaue:nihil é iftuc plane hoc corruptûft caput, (um Neq homo es epidice qui libidoft male loqui
Quia tute defens:quid faciam Æ men tu rogas.'â Tu quidem antehac aliis folebas dare confilia mutua. Quid.'âaliqua reperiundum eft.fed ego ceffo ireobuiam Adolefcentirut quid negocii fît fciam:atqjipfe illic eft:triftis eft. Cum chænbolo incedit aquali fuo:huc cdcedam: Orationem unde ho^ placide perfequar,
Stratiphocles.Chæribolus adolefcens.Epidicus.
Em tibi fu elocutus oem chanbole atqjadmodiimeo^ Moerorum
EPIDICVS
MÅromîn:atc^ amorûî fummam. edidtaui übu
Ch.Præter ætaté amp;nbsp;uirtuté ftultâes ftratiphodes.id ne pudet: te.'â Quia captiuâ genef prognata bono f præda es naercatus.'âqs eut Vitio qui idno uortat tibi/ St.quifuidétoés inimicos mihi Iftoc fado reperi:ac pudicitia:nunq nee uim nee uitiü attuli. Ch.fani iftoc ^bior es meo quidem animo cü in amore téperes. St.Nihil agit qui diffidété uerbis cofolatquot; fuis: is éamieâ qui £ re Dubia te iuuatjubi re eft opus.Ch.quid tibi me uis facere.'â St,Argéti dare quadragîta minas: quod daniftæ dat'':unde ego Illud fumpfi fÅnore. Ch.fi hercle haberem
StNa quid igitur rettulit te bénéficia eHé oratione:!! ad rem Auxilium emortuum eftÆCh.quin ædepol egomet amore Differor: defatigor.St.malimiftiufmodi mihi amicos Furno merfos:q foro:fj opa epidicinüc me emef pcio preciofo Quéqdéego hóiné irrigatu plagis piftori dabo nifi ho die (uelf Pnus comparaffit mihi quadragîta minas q argenti fuero flocutus ei poftremam fyllabam. Ep.falua res é bene promitte: Spero feruabit id fine meo fûptu:patæ iâ fût (capulis fymbolæ. Aggrediar hominemaduenienté pegre:herü fuûftratiphoclem. Salua impartit falute feruus epidicus.St.ubi is eft.' âEp.adcft. Saluum te gaudeo hue adueniftè.St.tam tibi iftuc credo q mihi Ep.Benene ufqj ualuifti.'âSt.a morbo ualui: ab animo æger fui. bp.Quod ad me attinuit;ego curaui: qdmadafti mihi Ãpetratû Emptaft ancilla:quod tu te ad me Ifas mifficulabas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(eft. St.Perdidiftiomnéopam.Ep.nä qui pdidi.' âSt.quia meo neqj Cara é cordineep placet. Ep.qd retulit mihi tätopere te mädare £tniittere adme epiftolas.' âSt.illâ amabâolî: nüciam alia cura Ijupendetpedton.Ep.hercle miferum eft ingratû ede hominem Uqd facias bn:ego qdbn feci malefeci:qaamor mutauitloeu St,Defipiebamétis quû illas fcriptas mitteba tibi.Ep.me piacu Oportet fieri ob ftultitiä tuâ ut meü tergüftultitiæ tuæ (larem Subdas fuccidaneû.' âCh,quid iftic uerba facimâ huic homini.'â Opus é quadragîta minis celeriter calidis daniftæ quas refoluas Etcito.Ep.dic modo undeaufferfme uis.aquo trapezita petoÆ St. Vndelibet.nam ni ante folis occafumeÃco
Meam domum ne imbitas:tu te in piftrinum
Ep.Facile tu iftuc fine periculo 06 cura corde libero fabularioui. Tergo nfoifed mihi dolet quû ego uapulo.St.qd tu nûc.'patierî Vtego meinterimamfEp.ne feceris:ego iftuc accedam. Periculum potius atqj audaciam.Stmunc places:nunc Ego telaudo.Ep.patiar ego iftuc quodlubet, ^t.Quid de dia fiet fidicina igitur Æ Ep.aliquareperibitur
SI HERde haberem: Subaudiendum pecuniam m-derem.RFTTVlit : Profuit Q_VIN ædepol: lufta cau-fam affert cur operam fux am non commodet amico SYMBOlæ:Symbolas âpro plagis amp;nbsp;uerberibus intelle xit:quafi fint dorfi amp;nbsp;fcapu-larum portioes-MISSIcula bas:Sæpiufmittebas.MEN piacularemtldeff piaculum pro tuo crimine amp;nbsp;fupplici um fubire:Eftpiaculum ia-crifidumamp;pro crimine et flagitio ponitur.SVCcida neunitVelq? flagris fucce-dere cotingat.Sic enim Fe-ftus dixit fuccidaneam ho-ftiam a fuccedendo:quæ fe eundo loco duccretur:uel a fuccidendo:tergu enim uer beribus ueluti gladio fucci-ditur.CELEriter caIidis:Ci to adinuentis amp;nbsp;fine mora adduffis.EÃöötHabeam red piam.IN PISTRInû: Non in priftinum:amp; fubaudien. dum ibis. PAGIERin.'Pro paderis ne.'â
y^'^LERTcp hoïes:dum jP Well in itinere epidi-Ji^j^ cns opportune inci dit in hern periphanem amp;nbsp;uidnuni apocidem nonnihil de re uxoria coUoquirä tes;quos mox ibis drcunue nit dolis. COMmemores: in memoriam reducas amp;nbsp;,p pterea læteris . EXTVliUi; Efferre enim ad fepulchrü eft.Ita Terentius Vtina fic efferamur.SEXTA ærûna: Notum eft apud hiftoricos Herculem paratum ad omnia pericula lubeundaiulTu ennilei duodecim labores fubiiffezquos Ungulos enar rat Diodorus in qnto. Sextus igitur labor à ærumna fuir utanes ex ftimphalida paludepelleret:quas cum,p pter eorum multitudine ui fuperare no poffet ingenio fuperauit.Tabula eni reneam parauit quæ repercuiTu ingentique fonitu uolucres ad fugam longinquam có-pulit: qua ex re paludem ip iam auium moleftia libera uit.QYAE non maritataft pro maritata eftnam quifi bi magnas dotes potius q uxores probas guæmnt ui-dentur pecunias ducere no , uxores:quibus maximis do tibus homines deliniti ; ultro uxoribus ancillantur ut Titinnius inquit apud No-niu: amp;nbsp;Plautus in afinaria^ doté accepi imperii! uendi di.LlQvldo aufpidotPro fpero amp;nbsp;fecundo.AVI fini-ftra:q bonu porteder folet augurium ut illud frpe fini ftra cauapdixit ab illice cor nix:at in aulularia locuti de hac re abunde fumus.EX-ENTEre:Ta entera a græ-ds dicuntur inteftina unde exentero ex inteftinis aufc-ro.HIRVNdinem: Sangui fugam.SENATI:Pro fena-tus.CLVent;Sunt uel eé di cunf.VTMARItus fiat;De ftratiphocle adoleicéte hoc diftum eft:profecunf n.cŠptu de mfimóio fermóem.
Aliqua ope exoluamiextricabor aliqua» Stplenus confiliï es, Noui ego te,Ep,euboicus miles locuples multo auto potens.
Continuo teorabit ultro ut illam tranfmittas fibi.fed ubi illaé Quam tu adduxifh tecumfStaa faxo hic erit.Ch, quid hicndc AgimusfSt.eamus intro ad te ut hunc hodie diem Luculenti! habeamusÃpate intro« ego de re argentaria Iam fenatum conuocabo in corde confilianumrcui potiflîmum Indicatur bellum unde argentum auferam : epidice uide Quid agas:ita res fubito hæc obiecftafl:tibi non enim nunc tibi Dormitandum:neqj cunftandi copia efttibi : adeudumefenc oppugnare certum eft cdfilium : abi intro atqj adolefcenti Dic ia nro heriliflio ne hie forafabuletineuc ufq feni obuia uelt; ^Apocides.Periphanes Senes duo, (man Leriqj hominestqud nihil refert:pudet:ubi pudédüeft bi eofdeferit pudorqud ufus éut pudeattis adeo tu esq Des quod pudedû fiet:genere natâbonotpauperé domu Ducere uxoremtpræfertim earn qua ex tibi commémorés Hanc quæ domi eft familiam prognatam.Per.reuereor filium« Ap.At pol ego te credidi uxorem quam tu extulifti pudorexe^« Cuius quotiens fepulchrum uides facrificas illico horco hofhas Neq?adeo iniunaiquia licitum eft eam tibi uiuendo uincere Per.O/ hercules ego fui:dum illamecu fuit:neqj fextaærumna Acerbior herculnq illa mihiobiedtaft, Ap. pulchra Aedepol dos pecuniaft.Per.quæquidé pol non maritataft« ^Epidicus Seruus.Apocides.Penphanes.
Tat tacete:héte aîum bond liqdo exeo foras aufpicio aui ____Acutd cultis héo:fenifq exéteré marfupid.fj eccü ^miftra plumante ædis confpicor apocidæ« qualis uolo uetulos duos lam ego me eduortâ î hirddmé.atqj eo^ exugebo fâguiné fenati Qui columen cluent:Ap.continuo ut maritus fiat.Pe.laudo Cofilid tud:nâ ego illd adiuiiunioré hæref apud nefcio quâ fidi Id ego excrucior.Ep.di hercleoés me adiuuâtîaugétamât. fein^ Ipfi quidé hi mihi dat uiâ quo padto ab fe argentd auferä (lato Age ndeiä orna te epidice:amp; palliold î colld colice atqjadfimu/ Quafi p urbé totahoîej qfieris:age fi qd agifdifmortales utini Couenia domi periphané: p oém urbé qué fd defelfus quærere, Per medicfas:tdftrias:i gïnafio.atq? ï foro.p myrhopoliaiamp;lani Ciredq; argétanasirogitado fd rauc^âfedf pene f curfu xidi (enas Ap.Epidice:Ep.epidicdqsé q reuocatfPe.ego fum periphanes. Ap.Etego apocides fd. Ep.amp; ego qdé fd epidicââ:fed here optûa Vos uideo ambo aduenire opportunitate.Pe.quid reifte Ep.Manc
-ocr page 385-/Æ/
EPIDICVS
VERimentis habebant rctia:Q^uia dixit eos captabant amp;nbsp;in fuamuoluntatê allidebant.DEAMAT: Q^uintilianus.Vt plenioriobfequio demererer amantiAimos mei.INDVCVlâ ueftem dixit ab y'duendo.REGILIätEft regilla autore Nonio ueftis a regia difta ut Bafilica.Varro Colum ^cerum fiftu lew marmore begillam tunicam defingitur purpura.MENDIculam:V el ab eo quod eft mendicus uerbu
â¢lobili.f.uel humili fuerit induta ueftiméto;uel qd' potius arbitror mendicula dixiffe ab eo qd eft mendix qd* émagiftratus nome ut docemur a Fefto. IMPLV*
Ep.Mae:fine refpirem quæfo.Pea'mo acquiefce.Ep.anfo maleft ï^eapiam anhelitu.Ap.cleméter requiefce.Ep.animüaduortite. Alegioneomnes remiffifunt domumthebis.Ap.fic fartum ^PâÃgo ita fadlum elfe dico.Per.fcin tu iftucf Ep. fcio. Per.Qiu tu fcisÃp.quia ego ire uidi milites plenis uiis Arma referunt amp;nbsp;iumenta ducunt. Pe.nimis fadtum bene: Turn captiuorum quid ducunt fecum.Ep.pueros uirgines: Binos:temos:alius quifqj fïtconcurfus per uias: Mos fuos quifqj uifït.Pe.hercle rem geftam bene: bp.Turn meretricum numer^tantusrquatus in urbe omni fuit. Ãbuiâ omatæ occurrebat fuis quæqj amatonb'âeos captabâtrid Adeo q maxïe animûaduorterï pleræqj hæfub uefriméris feoj Hébât reria quû ad porta uenio. atqj ego illâ ili uideo pftolaner Et cum ea ribicinæ ibant quattuor.Pe.quicum epidiced Ep.Cum ilia quam tuus gnatus annos multos deamat: deperit Vbihdemqjnem^: feqjteqj properat perdere.
Ea prxftolabatur illum apud portam.Pe. uiden ueneficamd Ep.Seduefhta aurata ornamenta:utlepide ut cócinne:ut noue Pe-Quid erat induta: an regillam induculam:an mendiculam. EpJmpluuiatam: utiftxc fecimus ueftimentis nomina Vtimpluuiuminducta erat.Per. quidiftuc mirabileftÆ Quali uero fundis exornatæ multa: incedant per uias. At tributus cum imperatus eft:negant pendi poteffe.
Illis quibus tributus maior penditur pedipoteft.
Quid iftæ quæuefti quotannis nomina inueniunt noua Tunicam rallam:tumcam fpifïà m: linteolumcæficium. lntufiatam:patagiatam:caltulam:aut crocotulam .Supparum:aut fubminiammcam bafilicum: aut exoticum
Cymatile:aut pluma.tile:cerinumaut gerinum:gerræ maxima: Cam quoqj eriä ademptûft nomen.Ep.q^Per.uocant laconium Hæc uocabula audfiones fubigunt:ut faciant uiri.
uiatâ:Forte cû ironia legé^ dû implunia ueftis erat qua facerdotes p imbre uteban tur.Varro Saliumquoc gfc reno teporeimpluuia ami^ ftum criminabatur: uel for te a colore impluuiatam di xit:eft quippe impluuiatus color diftus a Nonio q eria huius meminit loci quafi fu mato ftilicidio impletus. VT ISTAEG fadmus uefti métis noïa:Sunt per paren thefim did:a.Q_VAfi nó fu dis legere hunc uerficulum hoc modo quafi uero fun.-dis exornatæ multæ ince-gt; dat per uias:exprobrat eîm temporum côditionem amp;nbsp;nimios mulierû omatustut neceffe fit in nariorum uegt; ftimétorû ufus nullis parce re impenfis ad uenditióem ufqî fundorum amp;nbsp;prædioie quo dido carpit eos qui ta les potius immoderatos amp;nbsp;lafciuos fumptus fufferant q,cû opus fit patriæ uel pu.-blicæ rei fubueniant. PEN-di:ExoIui. TVNiCAm ral lam:Nunc diucrfa ueftimé torum genera longius enu merat:difta eft ralla autore Marcello a raritate ut a fpif fitudinc fpiffa . LIMTEO-; lum cæfitium:Purum amp;câ didum acædendo q? ita ad candore perueniat. INTV-fiatam:Eftintufiuni quod corpori inter plurimas ne-ftes adheret: quafi intufciû.
PATagiatamiPatagiu quo que aurea chlamis eft quæ prædofis ueftibus ïmitti folet.CALtuIam amp;nbsp;crocotuIam:Vtrûcp ueftimentum a florû generibus träflatü a calta amp;nbsp;croco.SVPPArû:Linteolû eft femorale didum quod fubtus appareat:De his orbus uide Nom uniamp; Varroné.RICAM:Quâ nos fudariû didmus.BASIlica':Regiâ.EXÃticû;Peregrinum.CYMArile: cemleum $ fluduum coloré imitetur.PLVmatile:Aut dauatû aut ex plumis fadû ut idé refert Nonius: Clauus enim é ueftimenti genus ueluti quibufdam aureis clauis diftindum quod a plumant fimilitudine plumatile dicebatur CERlnum:A cerae didum colore. GERrinu cu quada irrifione amp;nbsp;contumelia iocaf adillndcerrinû:gerræ cni didæ funt nugæ amp;nbsp;ieptiæ.Idco dicédû gerræ nó gerere. LACONIVM:Qliod
-ocr page 386-udutîa canibus laconibus nomen habereuideaturqd per irrifionem uidetur exp/ funimam canes lacones di-âimtmoUoflia iegione:hi enim fortes amp;nbsp;ualidinUi ue loces.AVCTIOnes. Vendi tiones per augumétum pu-blicum.OCCEPERE alias mulieres: Omnia ab epidi-co confidalut ut fenem deducat quo uult. CATVM: AftutumueI acute dictum ita Varro cata dici a labinis rettulit acute difta:eft enim catus quafi cautus: Ideo catus animal quod domi do mefticum eft : quafi cautus diftus uidetur:quem fellem proprio uocabulo latini di-xere:ut licet ex Plinio intue ri:Inde a Cato.i.aftuto cato nes didi. PRAESTInes emedo teneas.
Pe.Qum tu ut occÅpiftiloquere.Ep.occÅpere altae mulieasi Duaepoft me fie fabulari inter fefe:ego abfceflîfolés Paulum ab illis diflîmulabam me harum fermoniopera date. Nec faris exaudiebam:nec fermonis falebar tamen» Quae loquerentur.Pe.id lubido eft feire.Ep.ibi illarum altera Dixit illi qui cum ipfaibat.Per quidÃp.tace ergo ut audias/ Poftq illam funt con/picatae:q tuus gnatus deperit:^ facile Et q fortunate euenit illi obfecro mulieri liberae» Quam uult amator quifham is eftfquit alteratilliibi nominate S tratiphocle piphanæ filiû.Per»perii hercle:qd ego ex te audios Ep» Hoc qd' adfcü: egomet poft ibi illas audiui loq coepirurfum Vorfum ad illas pauxilatim accederetquafi retruderet homini Meuis inuitü.Per.intellego.Ep,ibi illa interrogauit illam Qui feisfquiid dixi tibiÆquin hodie allatae funt tabellae ad eam Aftratiphocle eu argétü fumpfiflè apud thebas ab danifta FÅnore.id paratum amp;nbsp;fefe ob earn rem id ferre.Per.ego occidi* Ep.Hæc aiebat fie audiffe fe abs fe.atqj epiftola.Per.qd egolicia CdfUiü a te expetefto apoecides reperiamus aliqd callidi Conducibilis confilinna ille quod autiâ hic aderit credo hercle« Aut iam adeft.Ep.fiæquû fiet me plus fapere q nos : dedenm Vobis confilium catum quod laudctis:ut ego opinoruterqi Pe.Ergo ubi id eft epidiceÃp.Atqj ad earn rem conducibile »^ Ap.C^d iftuc dubitas dicer.'âEp.uos pores eeoj: amp;nbsp;nos poftenj Q^od plâ fapitis.Ap.eia uero age dic.Ep.at deridebitis: (dicer Ap.Nôædepol faciemus.Ep.immo.fi placebit utitorconfiKu® Si non placebit reperitote redtius.mihi iftic nee feritur.
Nec meritquot; nifi ea quæ tu uis uolo.Per.gram héo facpueipesnos Ep.Nunc occafioft fadundipriu/q in urbem aducnit.
Sicut eras hie aderit,hodienonuenerit.Per.qui fcisÃp.fcio* Quia mihi alius dixit qui illinc uenit.mane hic hunc admote Pe.Qum tu eloquere quid faciemus.Ep.fic fadundumcenfeo» Quafi tu cupias liberare fidicinam animi gratia: Quafi quæ ames uehemeter tu illa.Per.qua ad ré iftuc refert:* Ep.Vtenimpræftines argento priufqueniat filiustatqj utea tei Libertatem dicas emere.Per.intelligo.Ep » ubierit empta Vtaliquo ex urbeamoueas : niftquid tua fecus fententia eft* Pe.Immo dodte.Ep.quid tu autem apoecides ÆAp.quidego lam nifi te commentum nimis aftuteintelligo ⦠Ep.iam igitur Amota ei erit omnis cdfultatio nuptias ne grauetquot; quod uelis. Ap.Vtfapis.Sdplacet.tu tu igitur callide quicquidadurus age. Pe.Re hercleloquere.Ep.6c repperi hæc te qui abfcedatfufpidO Pe. Sine fcire.Ep.fdbis.Audi. Ap. fapit hic pleno pedore.
1
-ocr page 387-EPIDICVS
Ep.Opus eft homine qui illo argentum deferat pro fidicina« Nam telo noæque opus fadtoft.Pe.quid iam.Ep« ne te cenfeat Filii caufa. facere.Pe.dofte.Ep.quo illum ab illa prohibeas» Ne qua ob earn fufpitionem difficultas eueniat« Pe.Que hofem inueniemus ad ea rem utiléMp. hic erit optima Hic potent cauere reële iura qui amp;nbsp;leges tenet. Pe.Epidice habeas gratiam.Ep.fed ego iftuc faciam fedulo. Ego illum conueniam : atqj adduci hue ad te quoiaft fidicina. Ap.IllanetPp.atqj argentü ego cü hoc ferä.Pe «quanti emipit MinioÃp.ad quadraginta fortaffeeä pofte emi minimo minas Verum fi plus dederis referammihil in ea re captioft.
Atqj id no decet:occupatu tibi erit duos argetu dies.Pe. quidu.'â Quia.n.mulierem illi alius adolefcens deperit auro opulentus Magnâ miles rhodPiraptorhoftm gloriofus : hic emet illi de te Et dabitaurum:iubeas:tace modo eftlucrum hic tibi amplum. Pe.Deos quidem oro.Ep.impetra.Ap.quin tu is intro.atqjhuc Argentum promistego uifam ad forum.epidice eo uenii Ep.Ne abeas prius qego ad te uenero»Ap.ufqjopperiar. Pe,Sequere tu intro.Ep.i numera.nihil ego te moror.
Epidicus.;
VUum effe opinor agrum in agro attico æque ferace J â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'â¢^ ^^ â^ phiphanes.qn ex occlufo. atqjobfignato ^Armario decutio argenti tantü.quantü mihi lubet.
Quod pol ego metuo fi fenex refeiuerit ne ulmos parafitos Faciat atqjufqjattondeat.fed me una turbat res:ratioqj Apocidi quamoftendam fidicinam aliquam conduóticiam Aq?id quoqjhabeo.mane meiuffit fenex conducere aliquam Fidicinamfibihuc domum.dû rem diuina faceret,cataret fibi:
NAM telo nö æque opus faftoft:Lcge potius te illo ut.f.tu ille lis qui argentum deferas : uel te ipfo: hoc enï dolo captus fenex numos traditurus e epidico.DAM NOSO fene: Dicitur darn., nofus amp;nbsp;qui damnum prae., bet amp;nbsp;qui damnum patif.
^'gt;CXPEdando ; (Quas contingunt amanti eunda fera ueniût: propterea ftratiphocles epi* dici operam expetens ion* gam execratur moram. EX ENTEror: Cruciordntefli* nis cxmanior.Q^VJD tibi; ELOQuitur ftratiphocles obprobrans fodalis inopia: amp;nbsp;uerba fatis docent ; ita il* lud fi hercle habeä damus chcribolo;amp; rurfus: uæ tibi muricide hö ftratiphocli.
Ea eödneeretur.atqj ei pmonftrabitur quo pafto fiat fubdola Aduerfus fenem.ibo intro.argentum accipiamab dänofo fene. 4^Ktratophocles,Chæribolus»
Xpediando exedor mifer.atq? exenteror quo mó mihi Epidici blanda diëla eueniant nimis diu maceror Sit ne quid.nec ne fit fcire cupio » Ch. per illa tibi copia Copiam parare aliam licet,fciui equidem in principio illico Nullam tibi efte in illo copiam,St.interiihercle ego.
Ch,Abfurde facis.qui angas te animi. St. fi hercle ego illu femel Eræhédero.nunq irridere nos lUü inultüfinâ feruû hominem. Ch,QuidillüfacereuisÆSt.qdtibi, cui diuitiæ dôi maxie fût Nummum is nullum habes.nec fodali tuo in te copiaft Ch.Siherclehabeâ pollicear lubés.ue^ aliqdaliqua aliquo mó Alicunde ab aliquibus aliqua ubifpes eft fore mecu fortunam.
-ocr page 388-difcedédi facultate ponut'. PAREnticida:Fuerat olim poena ftatuta paréticidis ut ïcoriu mitteret infuti cu fi» mia ferpete amp;nbsp;gallo gallina ceo: amp;nbsp;fic tag î folliculû in-clufi î profluété mittebant: hoc9 pafto îterimebât;Au tor é modeftîus iurifcóful. hoc quolt; 5tâgit Cic.i retho ricis his uerbis:g parete ne» caffe indicatus erit is obuo-lutus amp;nbsp;obligatus corio de nehaf î pfluété paulopoft maleolus indicatus e matre necafle: amp;nbsp;danatus ftati folliculo lupio os obuolutu ê amp;nbsp;foleæ ligneae pedibus in-dutæ:fenfus auté ê;ita uerfa bo duftaboq: tuû patre do lis meis uti î folié îclnfû pa réticidâ: gd'nerbû n capiés ftratiphocles tag fubofen^c îgt qd iftuc é uerbiÆ ille aût non tritis nec uulgatis net-bis fed potius duriufcnlis amp;nbsp;mins ufitatis uti mauelle fe dicit:potniffe eniignies dicere paratu duftare: fed ma luiffe follitu duftitabo.i.tâ-qifolié îmiffû p meo arbitratu nerfabo amp;nbsp;agitabo:eft follis ut id guotp declarer géus pilae fpû iflatae:Martia lis;folle decet pueros Inder folle fenes.ADEMpfit hor-chus;Morief.DEVEnia ad lenone: Pulchra cónientaf fallaciam Epidicus : ntiftu uno piphané piter amp;nbsp;apoci dé cófodiat ndéléoné du-fturus g pecûiâ recepilfe fa-teaf p ndicinatid^ affeuera bit lêo ratns illa eé fidicina qua p filia emerat piphäes VOKSVtionPonic iterdû
St»Vetibi muricidehomoiCh,qui tibi lubetmihi maleloqui» St.Quippe tu mihi aliquid aliquo móialicüde ab ahqb â blatis» Quod nufquamftmeq? ego id immitto in aures meas» Nec mihi plus adiumenti des : q ille qui nunquam etiâ natuft» ^^^idicus.Stratiphocles.Chxnbolus.Adolefcens» cifti officium iam tuum:me meü nunc facere oportet 1Per häc cura quieto tibi licet eé: hoc quidem iam petit» ⢠Nifi quid tibi huicin fpc referas:oppido hoc politu eft.
Crede mo mihi fie ego ago : fic egere noftri proh di immortales Mihihunc die dediftis luculétümt facilemtatqj impetrabilem» Scd ego hinc migrate cefToiut importem in coloniam hunc Hunc aufpicio commeatum mihifcefTo quü fto: fed quid hoef Ariædis duos fodales he^ : amp;nbsp;chænbolû cófpicor: qd hic agitis.'â Accipe hoc fis.St.quantum hic ineftfJEp,quantum fat eft» Et plus fatis fuperfit:decé minas plus att uli:q tu daniftæ debes» Dum tibi egi placeam:atq; obfequar meum tergum flocafacio. St»Nam quid itaÆEp»quia ego tuum patrem facia parenticida. St,Quidiftucéuerbi ÆEp» nihil moror uetera amp;nbsp;uulgata uerba. Paratum dudlaretat ego follitum dult;ftitabo:nam leno omne Argentum abftulit pro fidicinaiego refolui manibus his Dinumeraui:pater fuam natam quam effe credidit» Nune iterum ut fallatur pater;tibiqjauxiliu appareturinueniia Ita fuafi feitatqj hac habui ofoné:ut quü redifiès ne tibi eius co/ Effet» St»euge eia iâ domift Puella:teneo»Ep»nûcaeftoré nbsp;nbsp;(f^
Dedi mihi ad hanc rem apodicemus apud forum manet me Quafi quæ amaret caueat:haud male : iam ipfe cautor captus e Ipfe in meo collo tuâpater crumina collocauitns adornat uéiés» Domi extemplo ut maritus fias»St»uno perfuadebit mo fidia Quæ addudta eftmecu mihi adepfithorc'â,Ep»nuc ego hac (bo Aftutia iftituudeueia ad leone domû egomet folâeii ego doce/ Siquidé ad eü ucia ut fibi eé datü argétü dicat p fidicinaargéti Minas fe habere quinquaginta;quippe ego qui nudiuftertius Meis maibâ dinumeraui p illa tuaamicaiq pater fua filia eé ret Ibi leno caput fuü fceleratü imprudens alligabittquafi pro illa Argentü acceperit:quæ tecum nunc eft adducta.Ch» uorfutior Es q rota figularis» Ep» nam ego parabo aliqua dolofâ fidicina Nümo cdduóta quæ fit;quæ fe empta fimulet : quæ fenes duos Dodia ludificetriea ducet fimul apoddes ad tuû patre ut parate Earn permeditata meis dolistaftutiifqjonuftä mitta; fed nimis Logu loquor:diu me eftis demorati:hxc fdtis iâ ut futura fint: St»Bri ambulato»Ch»nimis doctus ille ad malefadendu. (abeo SuMeqdecerto fuauit cofiliis fuis. Ch, abeam' âftro hic ad me.
Stiatiphodes
-ocr page 389-EPIDICVS
^uerfutus pro pcrïto:cuiusfut inquit Cicero}tanq celer rota metw ucrfitur.PARATE:Apte compofitc.
W -.OMORIS cd:Epidicuy interea pcio codufta fidicina tradit apocidimeluti ut a fe mercata pecunia Ih Kea hero piphai tradat:hoc pado fenes ambos amp;nbsp;fimul fidicina circuducit fuifg uerfat dolis: princi ^â^ huius fcenæ totu é ex morali philofophia depróptudquit ent piphanes q folus maferat : fi holes qW ora iipeculo iæpiflîme îtuêtur formofi fint an de formes:lua ita pollent corda cólpicere:uti(jnó ignoraret qualia amp;nbsp;quata uiuédo cómifilTentîuerecûda amp;nbsp;îdecora:ne^ magis aliéna q fua fafta danarét in hac ferme fentétiam locu
St.At^ aliquanto lubentius q abs te fum egreffus intus Vinute:atqjai^joo epidid cum præda m caftra redeo« 4iPeriphanes«Apocides Senes Duo« 'rpT'Onoris cà mo hoies æquü fuit fibi here fpeculütubi os III KCótépIarét fuüifiid qui perfpicere poflènt cor fapiétiæ« â¢Xiâ ^gitquot; pcrfpicere utpoHint cordis copia:ubi id ifpexiffent Cogitarentpoftea uitam ut uixiffent olim in adolefcentia* Vel quafi egomet:qui dum filii caufa coeperam Ego me excruciate anirni quafi quid filius Meus deliquiffet me derga : aut quafi nd plurimum Malefacta mea effent folida in adolefcentia
Profeëlo delirius iterdü fenes:fuit códucibile hoc qdémea fnfa Sed meus fodalis it cü pda apocides : uenire faluü mercatorem Gaudeo: qdfitfAp^di deæq^ te adiuuatires pfperæ:oméplacet Quom hóinioés fuppetüt res^fperæ:fi tu haciubes îtro abduci Pe.He^foras exite huc aliqs duce ifti ftro muliere cdcludiuolo: Atqj audin.'âAp«quid uisfPe. cauefis cum filia mea.
Copulari hanc:neqj confpiceread tenes in ædicula iftæc feorfü Diuortunt mores uirgini longe ac lupe.Ap.dodle amp;nbsp;fapienter Dicis non nimis poteftpudiciciâ quifquam fuæ feruare filiæ« Aedepol ne iftam gnato tuo fumus præmercati. Pe.Quid iâMp.qa dixit mihi iädudü fe ali^tuu uidiffe hic fillâll Pe.Hancædepol rem apparabat.Ap.plane hercle hoc quidé eft. Nætu hés find graphicû amp;nbsp;qti uis pcii.Pe.nd caruft auro cdtra Ap.Vtille fidicina fecit nefcire eé ernpte tibi illam ridibundam Atq hilara hue adduxit fimul.Pe.mi^ hoc quidé potuit fieri. Ap.Tepro filio fadturum dixit rem elfe diumä domi : ego illic Me aut fie adfimulabâ quafi ftolid fi cü bardü me faciebam. Pe.Immo fta.decet.Ap.res magna amici apud forü agit .ei uolo Ire aduocatus.Pe.at(ÿ ubi erit ocium reuertere Adme extemplo.Ap.continuo hic ero.Pe.nihil homini Amicoftopportuno amicius.fine tuo labore qd' uelis aeftûft. tn Ego fiadlegaffem aliquem ad hoc negocium minus hominem Qua doótü minufqj ad hanc rem callidü.os fublitü elfet.itaqj Me aleatis dentibus derideret filius merituffumo.
Atqjhæc ftultitiaft.meilli uitio uortere,egomet qdTadlitaui Quümilitabä.pugnis memorädis meis eradicabâ hoium adoz
tu thalé milefiû uideo qui à terrogatus quo optime amp;nbsp;îuftimme uiueremus fi q in quit î aliis rephédimus ipfi nô faciamus:iiâ nihil é diffi cilius dixithoiqfc ipm no fce:amp; côtra fadliufaliis mo neri: amp;nbsp;notâdü eft qd* dixit honoris caæquû fuit here fpeculû:qd a natura qdé nô temere datu é uel îiiétû: uti litates liquidé ab eo q pluri mæ:amp; p cæteris unahæciut nos ipfos quales fimus no^ iceremus nô quidé facie amp;nbsp;imaginetatu : fed moribus amp;nbsp;urituribus: id qd'idé mi-lefius thaïes fieri monet: nô eé.f.fà cié côponédâ fed bo nap'arriû ftudiis amm exco lédü:focrates quoq; fuos di fcipulos hortabat ut fe iugi ter i fpeculo ïtnerénm ut fi-qdé formofi effent digniea fpecie fierét:fin at deformes deformitatem ipam uirtuti bus amp;nbsp;eruditioneptegerét. EX CRVciare ahÃt aio pariter dicitis.ME DErga:Er-ga me:ïterpofitu é d pp hia tü uocaliü.DIVORtut mo tes: Nimiû ïqt iter le differre uita ac moribus: minime q; iter fc cóuéire meretrices amp;nbsp;igenuæ uirgies:lupa.n.p meretrice detd é unlupanar uel diuortunthæ lupa: mores uirgini.i.feperat:amp; quafi de uia defleftut amp;nbsp;demu-tat:amp; ppea fua cofuetudine corrûpût:fumûtenî a cóuer fatióibus mores ut pclarei qt Seneca : luuenalis quoq. utiaqi eöfpefta liuoré ducit ab uua. GRAPhicû;Doftû apothu graphî hoc é pige re uel fcribere:latini græcof fecuri lîearé pidurâ graphi-dé dixerût:Viâ:ruuius de ar chitefto locutus iqt amp;nbsp;graphidos n ignaruf.i.pifturæ.
m ii
AVRO côtra: Scilicet fi tc^ pendatur.BARdnm:StuIgt; tum amp;nbsp;îgenio tardum. AL^ LEgaflem:Mififié.OS Sublitum cfTettFuilTcm utiq? de ceptus:Iocurio eft Plauto p g familiaris. ALEAtis dentibus;Vcluti exertis amp;nbsp;fubla to cachinno palam oftéfis. ^Y^â''âJ AVE pterbitas ; Mi fje Hes nunc inducitur mercaturus fidicina a periphane quam olim ille fuafu ferui epidici emerat pro filia: at periphanes earn ratus fidicina poftremo ab cpidico conduftam precio ultro annuit.DVELLICA: Bellica uel hoftili.CVr centones farciaf:Prouerbialiter uidetur diftum in eos qui nimis creduli uaniloqua amp;nbsp;inania qu^q; fuas admittat in aureszdifti funt centones a uillorum multitudie:funt enim ftragula grofliora in-farcita tomento uel lana uil lis pendentibus- TVAS feri as poflîdebit :Ideft apud te ociabitur ferias antiqui Fellas uocabant: amp;nbsp;dida efunt ab epulis ferendis amp;nbsp;porco rum amp;nbsp;frugum.FlDES:Ly-ram.EI C^VAE acceflere: Ideftea quas fecum attulit. Q_VAE inteperiæ : Agno-uit non eam efte amicam fidicinam.NON nouiffe me eam refte amica polle; Ego potius fic legerem; non no-uilfemeam rere amica pof fe.'ARTIcu]atim:Vtminu-tatim.VBI ubi:Pro ubicun-c^ . FRVGE epidice: Ad ab lentem apoftrophat;amp; dein de ad fidicinam conuerfus: minimi inquit precii.
Aureistqn occoeperi : fed quis hic eftque hucadurtete cofpicor Suam qui undantet^hlamidem quaflando facit,
.lt;^OTe^Senexlt;Periphanes.Fidicina.
Aue pterbitas ullas ardis qn roges fenex hic ubi habitat c J Periphaes pIateni'â.Pe.incertâ fu caue ad me retulit pede
Adolefces fi iftuchofem que tu qritas tibi cdmoftralfo Abs te inibo gramÆMfuirtute belli armat'\pmerui ut mihi (ecj Omnes mortalis deceat agere gratias.Pe. non reperifti Adolefcens trâquillû locû ubi tuas uirtutes explices ut portulas^ Nà fttenuiori deterior fi pdicat fuas pugnas de illiâ ore fiût for Sed iftü que qris periphaneplateniü ego fü fi quid uis. (didas Mi. Népe quéiadolefcétia memorat apud reges armis arte du/ Diuitias magnas adeptürPe.fmo fi audias meas pugnas, (ellica Fugias manibus demiffis domum,Mi.pol ego magis unumqto Meas cui pdiceqilluq memoret fuas mihi.Pe.hic no e locus, qn Tu allii qras cui centones fartias.Mi.animuaduortite ut qd* ego Ad te ueio itelligasimea amica audiui te ee mercatü.P. at at nde Demü frio ego huc q fit qué dudû epidice mihi pdicauit milité» Adoleicés itaft ut diris emi.Mi.uoIo te uerbis pauculü fi tibi mo Noft.Pe,no ædepol frio moleftünóé nifi diris quid uelis»(leftü Mi.Mihiillam ut tranfmittas argentum acripiastabeas Nam qu id ego apud te parem proloquiiego illam hodieuolo Facere libertam meam:mihi concubina quæ fit.Pe.te abfoluanu Breui argenti quinquaginta mihi illa empta eft minis, Sexagita mihi deumeref mîæ: tuas poffidebit mulier faxo feti/ Atqj ita pfedfo ut eâ ex hoc exoneres agro.Mi.é ne épta mihi (as HæcfPe.iftis legibââ:habeas licet.Mi cociliauifti pulchre.Pe-heus Foras educite quammtroduxiftis fidicinam,atqj etiam fides Ei quæ acceffere tibi addam dono gratis.age accipe hanc fis Mi.Quæ teintéperiæ tenetf qs tu mihi tenebras cudis Æ quin tu Fidicina ^duci itus iubesrhæc ergo é fidicia^ Pe,hic alia nullaft Mi.Nómihi nugari potes qn tu hic^duris fidicina cropoliftidé Pe.Hæciquä é.Mi.no hæc inquâ é.no nouiffe me eâ tere amica Pe.Hâcîquâ filius meus depibat fidirinâ.Mi.hæc nd î ea (polfe Pe.Quid non eftÆMi,non eft.Pe.unde hæc igitur gentium eft.'â Eqdéhercle argétû ^hac dedi.Mi.ftulte datu reor:amp; peccatu Pe.Immo hæc eaft.nâ feruü mifi qui fectan folet (largiter Meum gnatumipfe hanc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidicinam
Mi.Héiftic hd te articularim concidit fenex tuus feruus,(eft tibi Pe.Quid cdciditfMi.fic fufpicioft.na ^p fidicina hæc fuppofita 5enex tibi os é fublitü piaeóó^be.Pe.ego illa reqrâiaubi ubi e: Bellator uale:euge fruge epidice frugi es pugnaftuhomo es.
Quime
-ocr page 391-EPIDICVS
Qui me emunxifh muddû minimipreciitmercatus te ho die eft De lenone apoddes Æ Fi.eundem ego iftunc hominé unq audmi Ante hûc dié : neqj me quidc emere quifq ulla pecunia potuit. Plus lâfü libéra qnquémû.Pe. qd tibi negocii c meæ domiigif^ Fi.AudiesîcôduÃâ uci:ut fidib' âcatarc feni dû ré dmina faceret Pe.Fateor me omniû hominü eé athéis atticis minimipdi : fj tu Nouifhn fidicinam cropoIiftidem.Fi.tam facile:^ me* Pe*VbihabitatfFi.poftquam libertaft ubi habitat Dum incerto fcio.Pe.eo an aliquis earn liberauerit
Volo fare fi fcis.Fi.id quod audiui audies : ftratiphoclé piphâi Filium abfentem curauifie ut fieret libcra.Pe.peru hercle
ATHEnis attids:Nam aliæ quoq ?hoc noie diftæ funt atheuæ. Q_VID nuncrSub audi feceio.EGO iie ea fen tcutiam impuiie:Apohopegt; fis fubaudiédum eftpermit tam uel fufferam.DEPEcu--latum: Publice palamq; def poliarum amp;nbsp;prædatü. ATcg memineris: Subaudi epidi. ce . Q^VI omnium legum atcj5iuriû: Ad illud refertur dktum fupra: qui iura amp;nbsp;le. ges tenet quod fuit de epi. dico ab aüocide diftum.
VID eft homî. ni: Mulierhæc é ex qua in epidauro pe. riphanes filia fufceperat fu. am ingemit gnatam hoftiû
'potitam.CREDO ego illi hofpitio ufus inuenit corri
Siiftæc uera funt:pläiffimemeü excterauit epidicus marfupiû Fi.Hæc fie audiui.nunquid me uis exterumf Pe. malo cruciatu
Vtpereas.atq; obeas cito.Fi.fides no reddisfPe.neqj fidesî neqj Tibiastpropera igitur fugere hinc fi te di amant.Fi.abiero:
Flagitio cü maiore poft reddes tn,Pe.quid nunc qui in tantis Pofitus fü fententiisfeâ ne ego fnîamipunerimo amp;nbsp;fi altepc tâtft go credo ego illæc hofpicii Perdundufttperda potius qfinam me ipune irrifum eé habitu nbsp;nbsp;u$um inuenit.
Depeculatûtab eis fie data eé uerba pfenti palafatq? memineris« Facio præ illo qui omniû legum atqjiuriû fidior códidlor: cluet.
Is etiam fefe fapere memorat malleum Sapientioreft: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;manubrio mulier
(fMuTier.Periphanes.
/'ââquot;'\Tquid é homini miferia^ qd' miferefcat mifer ex aioft.
SId ego expior quoi multa in unûlocû cofluût quæ meû
Pedi â pulfât fimuh multiplex ærûnâ exercitahét paup^
Habeo ufquam munitumlocum:ita gnata meahoftiûft potita ^eqj ea nunc ubi fit fcio.Pe.quis illæc eft mulier timido Peftore peregre adueniens:quæipfa fe miferaturÆ Mu.ln his didiuftlocis habitare mihi periphanes« PeâMenominathæc.credo ego illi hofpitio ufus inuenit nbsp;nbsp;(tet.
Mu.Perueli mercedé dar qmóftret eû mihi hoïem aut ubi habi Pe.Nofcito ego hac Æ na uideor nefcio ubi me uidiffe pus é ne ea Quam animus retur meus Æ di boni uifitaui antidhac, (an nun Certe eaftiquam in epidauro pauperculam memini cóprimere. Mu.Plâe hiccine é qui mihi î epidauro pmus pudicteiâ pepulit. Pe»Quæ meo copflu pepit filia qua dôi nûchéo.M. qdfiadeä.'â P.Haud fcio an cógrediar fi hæc ea é. M.fin é is ho c fie âni multi Dubià dât . Pe. lôga dies meû îcertat aïum fin eaft q incerto aîo Hâc cógrediar aftu.Mu.muliebris adhibédamihi malitia nûc é. Pe.Compellabo.Mu.orationis aciem cótra eöferä. Pe. faluafis.
m iii
-ocr page 392-C^VOD credidiftiâ reddo: Scilicet pro falute falutem. TVAE memoriae interpret tari: Ideft in tuam reducere memoriam.GVTVLA:Ali quo folamine.'CANTAra: Ancillae nomé-REMIgrat: Rurfus in fe redit.
^''^'i^VID eft pater : Hæc â q Weena omnem dete-W _^figit epiHiri fallaciam ea enim quam periphanes autumabat natam inuenie^ tut annea militis. AVSTiu perculi : Aufim ego legendum effe plauftrum perculi hoc eft plauftrum eueiti.i. opes meae una conciderunt omnes : percellere enî euer-tere eft Autore Nonio amp;nbsp;fuit hocjauerbii loco uiur-patumtefte Donato in Teretium:bene plauftrum per culit : amp;nbsp;ibi quo^ perculit interpretatur puertitdn hac ferme fententiam loquitur Plautus in perfa uehiculum argenti eieci mifer.NVN-Quid ego ibiÆScilicet ago/
Mu.Salute accipio mihi Si ttieis.Pe.quid cætepz^Mu.faluus fis» Quod credidiftireddo.Pe.haud accufo fideni:nouin ego te.'â Mu.Si ego te no ui aninü induci uti noueris ⦠Pe. ubi te uifitaui^ Mu.Iniqpniunus.Pe.quidii.'âMu. quia tuæ méoriæ fterpretad Meæquum cenfes.Pe.edmode fabulata es.Mu.mira memoras. Pe.Héiftuc rectiâ meminiftin^Mu.memini id. Pe. in epidauro» Mu.An gutula pedfâardés mihi afpfifh. Pe.uirgim pauperculo« Tuæq? matri me leuare pauptaté. Mu. tun is es qui p uoluptate Tuam in mea ærumna obfæuifti grauiter^Pe. ego fum falue. Mu.Salua fum:quia te effe faluum fentio.Pe.cedo manum.' Mu.Accipe ærumnofam amp;nbsp;miferia^ cdpotem mulierem reties. Pe.Quid quod digitus titubat tuus^filiam quam ex te fufcepi» Quid eam^Mu.edudlam perdidithoftium eft potita.
Pe.Habe aium Iene;amp; tranqllu face.doi meae ecci falui amp;nbsp;fana. Ni poftq audiui illico ex meo fuo illi eé capticôtîuo argétû de Vtemeretu mile earn rem adeo fobrie amp;nbsp;frugaliteraccurauit (di Vt alias res edimpenfe improbus.Mu.fac uideam fît ne Pe.Eo citata ftatï iube ctopoliftidé prodire filii ante ædis mea. Vt fui uideat ma^m.Mu. remigrat animus nunc demümihi. t/Fidicina.Periphanes Senex.Mulier.
Vid epf qd'me exciuifti an ædisfP.ut matre tui uideas Aq â Adeas:ueniéti des faluté atqj ofculü.F.qui mei matré? exaiata exeqtâ afpeâû tuû.Mu.qs iftæc eft q tu Ofculum mihi fette lubesrPe.tua nlia.Mu.hæccinefPe.hæc. Mu.Ego ne ofculum huic demrPe.cur non quae ex te nataft.'â Mu.Tuhó ifams.Pe.ego ne.' âM.tu nx.Pe.cur/Mu.qaego hieq Sietmeqj fcio:neqjnouu neep ego hanc oculis uidi ante huc dié. Pe.Scio qd erres:qa ueftimétü atq? ornatu immutabile hét hoc. Mu.Aliter catuli longe olent;aliter fues:nego eam nouiife. Pe.Proh deuatcp hoiuj fide : qd ego léociniü facio.qhéaj aliéos Atqi argétû egurgite domo prfdiqd tu que patré tuum (domi Vocas metatqjofculare^quid ftas ftupida/quid taces/ Fi.Quid loquar uis/Pe. haec negat fe tui efle matre. Fi. no fuat. Sinon uolt: equidehanc in uita tn ero matris filia : no me iftanc Cogere æquù eft: mei eé matté ft no uult.Pe. cur me igitur patré Vocabas/Fi.tuaiftæc culpa non meamon pattern ego nominem Vbi tu tui me appellas filiiÆhic quoqjetii fi me appellet filii Matté uocé:negathæc filii me fui eémó ergo hæc mater mea eft. Poftréo hæc mea culpa nd efttquæ didici dixioîa: epidicus mihi Magiftet fuit.Pe.perii:auft:rum petculi.Fi.nunquid ego ibi/ Pe.Sihetcle te unqui me patrem uocare uiti tui ego interimi. Fi.Nóuoco:ubiuoles pater eé ibi efto : ubi noies ne fueris pater.
Mulier
-ocr page 393-EPIDICVS
quot;gt; IRCEM fobâs filiâtVenefîcâ.f.nmlieré oete filii fobs filiamafut legitur apud Diodotû îqmnto)lb lé fuerût duos procreafTe pueros oetaii amp;nbsp;perfen;oeta in colcho regnauitûn taurica peifes crudeles ambo efferiij e perfe Iiecate orta eft fuperas audadaacin inanitate patrémtqg cruciatu lioinm ista eos pro feris appetere fagittis cófueuit:fed ad uenena mortifera côfidéda fummû ftudiû operâq jipendens prima aconiitû inuenitmim naturâq; cuius ueneni in cibis quos aduenis dabat experta:his rebus admodû edoda primo ueneiio patte fuftulit:deiiide regno affumptatéplû ftatuit dianæ cui nauigantes hofpites fa crificabat:exiftimans ea cru
Mu.Quidrob ea ré hac emiftitga tua gnata ratâ rqbus de (ignis AgnofeebasrPe.nullis.Mu.quare filiam credidifli noftram.'â Pe.Seruâ epidicâ dixit mihi.Mu.quid fi feruo aliter uifum é: nd Poteras nouiffe obfecro* Pe* quid ego qui illam ut primam uidi Nunquam uidi poftea.Mu,perii mifera.Pe.ne fles mulier intro Abiihabeto animumbonum;ego illam repenam.Mu.hinc Athenis ciuis quis ea emit atticus: adolefcenté equidé dicebant Fniilie.Pe.inueniam:tace:abi modo introtatqj hanc afierua Circen folis filiamiego relictis rebus epidicuopera qredo dabo Siinueniam exitiabilem ego illi faciam hunc ut fciat diem.
Ale morigerâ mihiédamfta qui de me argétû nd petit : eqjiHà adducit quæ ex pda:fed eccû incedit epidicus uid illuc eft quo d illi caperat frons feueritudine.'â Ep.Si undecim deos praeter fe fecum adducatiupiter ita nd oés Ex cruciatu poterüt eximere epidicü : periphané emere lora uidi Aderat ibi unaapoadesmunc homines me quæritare credo Senferüt:fciüt fibi data eé uerba. St. quid agis mea cdmoditasÆ PâQuod mifer.St.qd é tibi^fp.quin tu mihi adornas ad fuga V laticum: qritant meun manibus geftant copulas fecü : fubuéiâ Pnufquam pereomam per urbem duo defloccati fenes. St.Habe bond aium.Ep.quippe ego cui libertas in müdo fitaft St.Ego te feruabo.Ep.ædepol me illi melius:fi nacti fuant. Sed quis eft hæc muliercula:amp; ille grauaftellus qui uenit.'â St.Hic é daniftaihæc ilia eft aût qua emi ex pda.Ep* hæccineft.'â St.Hæc é: eftne ut dixi tibi rafpecta.Ep.hæc. St.cdtépla epidice. Vfqj ab unguiculo ad capillum fummurn.
Eftnercon^ice:fignum pidlum pulchre uideris Ep.Extuis uerbis meum futurum corium pulcrum pdicas
delitate fuû nomen clarius futu^:pofthæc nupfit oete; genuit^ liberos tres circé: medeâ ; amp;nbsp;ægialeû:circe ad ois gnis neuen o9: cura uer fa multap; herbaje;radicült;g uarias uires mirabilefcg rep perit;amp; quis a matre hecate in plurimis inftrufta eét: tn multis ab fe denuo adinué-tis oïbus i re ea pftitit : hæc farmataru regi quos quida fcythas dicüticum nupfiffet primü ueneno uim abftulit derde regno capto multaui crudelitateq jfubditos uexa uit: qbus rebus regno pulli quidâ fcriptores ad occani quanda defertä infula cófu gifle:qmdä ad italiâ ueniffe tradunt in coep promonto rio quod nûc quoq; ab illa circæum uocant refedifle.
ALemorigerus:Lö a mora fruftrabaf ratipliocles expe * änifta cui pecunia dinumeraret : amp;nbsp;ille puella traderet.CAPErat;Rugaf qd' a crifpis caprorü frontigt; bus traftum uidet ut docet Nonius:Feftus quoq; cape^ ratu rugofu dixit. VNDEgt; dm deos : Antiqui feleftos deos duodecim noîauerût: quoiefex mares totidemqj fÅminæ fuere Iupitcr:iuno neptunus:ceres:apollo:diagt; na:Mars:Veus ; Mercurius; Minerua:Vulcanus amp;nbsp;uefta
apcuebzaiqj zeuus quo pingent pigmenub unnei« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ ^j^^^ Suetonius in align
fto meminit amp;nbsp;ft nô explfe: cÅiiâ ülâ augufti cömemoräs fecretioré:in qna deoPi dearûq fetût difeubuiffe côuiuas.COPulas;Nexas amp;nbsp;uincula.SVAVI:Suaniû da.NAMp nrbé;Scilicet me qritât.CVI libertas in mûdo fita c:Per quâdâ iio nia dicit fibi libertate in próptu eé qn potius cû hô femus fit hie bonû alum no pot ; in mûdo fita locutio eft frequentiftima Plauto pro eo quod eft parata eft uel in próptu eft.AEDEpol illi melius:Scilicet me fee u.ibut:ua me coniident in uincula. GRAYAftellus:Senior a grauitate diftus.HIC eft danifta: Hoc 1 loco nt in plenfq; aliis uidenf dormitaffe impræffores ne dica corredores qui oem interlocutote ordine depra narût uel deprauatû reliquerut loquitur fine cótrouerfia ftratiphoclcs:hxccinc eft.'loquitur epidicus:fic re liqua tu uife:COR.1YM:Tergû quod ita fanguîe maculabit ut piSu uideat.APELles amp;nbsp;zeuxis:Permanet mmetaphora ambo hi fuef pictores magnis laudibus celebrati;deqbus paritermétio habetur in pÅnulo.
-ocr page 394-DI IMMORtnlcsrDaniftrc tarditate krepat ⢠SOCIO: Menda eft: legendu foccos amp;nbsp;fen fus docet:eft foccus caldaméti genus aptum co mÅdiæ ut cothurnus tra^ gÅdiæ : quod autem dixit pulmóes prius uenilTcnt ex prouerbio uidetur diftum. SATIN:Non ftatimmunc agnoïcit epidicus puella he lilem eé filia . SATAN:Ab eo qd'é fero Iatan. LIQ_VI do:L.rto ,pfpero. MAGnas res:Scilicet audies uel uide* bis . FACTO;Pro fado:fm mit fibi ex inuentu puellæ audadam amp;nbsp;confidentiam. PEDlbus prouocatu : Ideft ,pptcr fugam commotu amp;nbsp;iratunvâ* y^ZjATIN ILIe homo:
In hoc adu quæ regt; K^â-'' ftatde comoedia ex fclicantur : periphanes fuam agnofcit filiam : epidicuf^ libertatem nancifdtur.
St.Dii immortales foccos lufH adimere pedibus.âpulmones. Quod perhibent prius ueniflèt g tu adueniftimihi, Da.Hæc ædepol remorata eft me.St.fiquidem iftius gratia* Id remoratus quodifta uoluit nimiumaduenifti cito» Da.Age age abfolue,atqj argentum numera ne comités morer. St. Pernumeratuft.Ep.tene crumina hue inde.Da.fapiéter uéis, St.Oppenre dû effero ad te argentü.Da.matura,Ep.domieü. Satin ego oculis utilitatem obtineo fincere an parum.** EphiUippa matre natan es thebisfepidauri fatan^ Video ne ego teleftidem te periphani filiam.**
Vi.Quis tu hó es qui meum parentû nomen memoras Ãi meu^ Ep.Non me nouiftifVi.qui quidem nunc ueniat in mete mihi. Ep. Lunula atqjanelluaureolu in digito.Vi.memini mi homo. Ep.Non meminifti me auream ad te adferre natali die.** Vi.Tune is esrEp.ego fu amp;nbsp;iftic frater tuâ é alia mfe : uno patre Vi.Quid pater meus uiuuft.'âEp. afo liqdo amp;nbsp;traquiUo es : tace: Vi.Diï me ex perdita feruatam cupiunt fi uera autumas. Ep.Non habeo ullam occafionem:ut apud te falfa fabuler. Accipe argentum hoc danifta.hic funt quadraginta minæ. Si quid erit dubium immutabo.Da.benefecifti:bene uale.
St. Nunc.n.tu mea es . Vi. foror quidéædepol ut tu æque faas.' Salue frater.St.fanan hæceft.Ep.fana fi appellat fuum. St.Quid ego modo huic frater fallus dum intro eo atqj exeo? Ep.Quod boni efl: tacitus taceas tute tecum ô^ gaudeas. St.Perdidifti amp;nbsp;repperifti me foror.Ep.ftultus tace.
Tibi quidem quod ames domipræftoft fidicina opera mea« Et fororem in libertatem idem opera concilio mea. St.Epidice fateor.Ep.abiintro:aciube huic aquam calefieri.â Cætera hæc pofterius faxo fcibis quum erit ocium.
St.Sequere hac me foror.Ep.ego ad uos thefprionemiuffero Hue tranfireifed mememto fi quid fæuiunc feues Suppetias mihi cum forore ferre.S t.facile iftuc erit Ep.Tefprio exi iftac per ortum : adfer domum auxilium, mihi» Magnas res:minoris multo fadio q dudum fenes Remeabo intro ut accurentur aduenientes hofpites: Eadem hac intus edocebo:quæ ego fcio ftratiphoclem. Non fugioîdomiadeffe certumft neqj ille haud obiiciet mihi Pedibus fefe prouocatum:abeo intromimis longum loquor.
t/Periphanes.Apocides.Senes duo.Epidicus Mulier. Atin ille hó ludibrio nos uetulos decrepitos duos (dis Hét?Ap. imo ædepol tu qdé mifeijrme hés miferismo/ Pe.Tacefis mó:fineme home afpici»Ap.dico ego tibiia ut faas
Alium
-ocr page 395-EPIDICVS
Alium tibi te comitem melius quirereiita dum te fequor: Laffitudinem inuaferunt miferum in genua flemina Pe*(^ot illic hodie me exemplis ludificatuftuqj te« Vtillic autem exenterauit mihi opes argentarias Ap.Apage illum a metnam ille quidem uulcaniirati eft filius Quaqua tangit:oe amburit:fi proprius aftes æftu calefacit« tp.Duodecim deis plufquam placeo: deorum immortalium l'Alibi nunc auxilio adiutores funt:amp; mecum militant»
FLEMIna : Fcfto dicuntur: Cà exuiæ labore fanguis de flnit circa talu.DVOdecim deis : De quibus in fupiori fcena habita mentio eftmer ba autem ab epidico tacite proferatur omni Istitia ge ftiente ob agnitam amp;nbsp;inue tam a fe herilem filia.APO LAftizo;Calcitro. VADI.
Quicquid ego malefeci auxilia mihi 06 fuppetix funt domi Apoladizo inimicos omnis.Pe«ubiillum quaram gentium.'â Ap.Dum fine me quaeras mea caufa:uel medio in mari» Ep. Quid me qris.'âquid laboras.-âquid hunc folicitas.'âecce me«' Nun te fugi.' ânun ab domo abfum/nun oculis conceffi tuis.'â Necubifupplico:uincerc ins eftioftendo manus« Tu habes lora: ego te emere uidi:quid nunc cefTasrcolliga. Ped licet uadimonium ultro mihi hic facis» Ap» quid colligasÆ Pe.Aedepol mancipium fceleftum:te profecto apocides: Nihil moror nihil:de præfacili exoras epidice« Ep.eo quid agisf Pe.Tuon arbitratu.'â£p.meo hercle uerbo atqjhaud tuo.'â Colliganda:hæc funt tibi hodie.Pe.at non lubetmon colligo: At mihi magis lubet folutum te rogitare.Ep.at,nihil fcies. Ap, Tragulam in te iniicere adornat : nefcio quam fabrica fecitt Ep^Tibi moram facis: cû ego folutus afto alliga : inquâ colliga* Pe.At mihi magis lubet folutum te rogitarier, Ep. at nihil fcies« Pe.Quid agofAp^qd agasfmos geratquot;, Ep.frugi es tu hó apoci/ Pe,Cedo manus igitur,Ep.morantur nihil:atqjarte colliga.(des. Pe.Nihil nero obnoxias,Ep,faóto opere:arbitra in me, bene hoc habet:age nunc iam ex me exquire : rogita quid lubet. Pe.Qua fiducia aufus primum quae emptaftnudiuftertius« Filiam meam dicere eHe^Ep,libuit ea fiducia, Pe.Ain tulibuit/Ep.aioPe.uel ad pignus mea fit filia Quam negat nouille mater,Ep,non ergo matris filia eft, Pedn meum nummum:in tuu talenta pignus daniftæ captioft Sed quis ea eft muliertEp.tui gnati amica : ut omnem fcias. Pe.Dedin tibi minas triginta ob filiamrEp.fateor datas Etego argento, illam me emiffe amicam filii fidicinam Pto tua filia:is te ab ore tetigi triginta minis.
Pe.Quomodo me ludos fecifti de illa conduditia Eidicina^Ep.fadtum hercle uero:06 redtum fadtum iudico, Pe.Quid poftremo argento fadtü eft quod dedidEp.dica tibi, Neqj malo homini neqj benigno tuo dedi ftratiphocli, Pe,Cuc dare aufusdEp. quia mihi libitu eft,Pe, quaehæc malü.'â
monium: fponfionem quæ proprie fit ad certum diem
fiftédi î hidido.AD NON lubet : Indicatur fenis fatuis
tas q negat ea fieri quæ pri* us uolebat.TRAGVLam:
Aliquid niachinamétu : na dicitur teli genus. ADOR^ natdnftmit apparat. NIHIl obnoxias : Ironicos imnio
nocétiffimas. FACTO ope re arbitra;!deft poftq uidus tibi aftitero de nie ferto fen
tentiam: ex confidentia fer-mo eft . BENE hoc habet: Notanda locutio uti Cice ronern quoqjlocutum fuif fe competimus prêter luue ualeni;Horatim:propertiu. IN MEVMnumnmmtCo
cifa oratio fit ex indignatio ne.IS: Scilicet cgomet.TE-TIgit ab ore te:ldeft te nml ftaui.
ADVERSA:Potius adfe^ ua.i. ciiftodi. Q_VID iftic oratis opexe tanto : Sermo cftapocidis mord peripha-nis increpantis : oratis pro agitis inde oratores adores didi. MERVISfe intelligo lenius eft: nue demum feio pro meruiffe epidicum ut ft bi pro ipfius merito fiat la^ tis.CEDO mauusdnuenta filia periphancs liberum fa cit epidicu. PAPPET:Papgt; pare minutum dixit Perfil us Varro quoe gbuas amp;nbsp;pap pas : amp;nbsp;Innenalis præguftet pocula pappas.
Ep.Etiam inclamitor quaf feraus*Pe«tu es libertgaudeo? Ep.Memi ut fierem^Pe.tu meruifti^Ep^uife introtego faxo fcies Hoc ita elÃè^Pe^quid eft negociir'Ep.iamipfa res dieet tibi. Abimó intro* Pe*hei nó illuc temereftîadferua iftum apocides. Ap*Quid illuc epidice eft negocüÃp.maxima hercle iniuria» Vinótus afto:cuius hæc hodie opera inuenta fit filia* Ap*Ain tu te illius inuenifte filiam: âEp.inucnuóó domi eft: Sed ut acerbum eft pro benefactis cum malis meffern metas: Ap.Quam ne hodie per urbem:uterq; fumus defeffi quatere« Quid iftic oratis opere tanto^meruifle mtelligo* Vtliceat merito huius facere*Pe.cedo cui refbluam manus« JEp*Neattingas«Pe*oftende uero*Ep*nolo«Pe« no aequum facis: Ep*Nunquahercle hodie nifi fupplieiumihi das:mefoluifm3. Pe.Optimum atq? æquifïîmum oras:foccos:tunicam^ pallium Tibi dabo*Ep.qd deinde porro.'âPe*libertatem«Ep4at poftea.'â Nouo liberto opus eft quod pappet*Pe*dabitur:pbebo cibum Ep*Nuquahercle hodie nifi me oraflis fblues,Pe« oro te epiditc Mihi ut ignofcas fi quid imprudens culpa peccaui mea* Atob earn rem liber efto*Ep*inuitus do hanc neniam tibi Nifi neceflîtate cogar: folue fane fi lubet.
^fRecitator*
Ic is homo eft qui libertatem malitia inuenit fua» laudite*Valete/lumbos exporgite atqj extollite«
lt;rHAEC una de duodecî comoediis poftreo hitis caret prfeipio amp;nbsp;in plenfq^ locis dimi/ diata eft ut reliquæ fubfequentes quæ hoc noftro pro fuo contenta erit Argumento« N ESILO CHViS iuffu pris iturus ephefü:ab amico archidéide recepturus pecuniâ:rogat fodalé piftoclerü fibiadinuétâ ^peu ret amica bacchidé : is dû ifodali fuo more geritiirretitâ alterius amore bacchidis:du« fiqde erathxfo 'rores cognomies:aqbâ datu e nome comÅdiæ:rediés i patria mnefilüch âcû ^eruo chryfalo:fimuleöftituütpré exadlæ trader pecûiæ:reliquâÃamo^ufû côfumeretôô ut patré nicobolû faUattfingit p fèruû a piratis aggreftbs : apud facerdotem theorimû ob metû id pofuiftè reliquû:fed forte moitus a lydo fodalis feruo: piftodeip de pire bacchidéiratâ eâ arnica fui irat' âfibi fubleftâ eé fidé:oém pfi reddidit pecunia: deïde refciés ut fodalis altera delegerat altera cópararat fibndolet afflictatquot; q? miris modis : cüqi fibi foret opâ ducéris numis a milite cleomacho amica ut redimeret rogat chryfalû rurfû ut patré dolo aggrediat :amp; pecûia muldtet aftu plenâ chryfalâ fené cöuéit:amaf dicit filiû uxore militis:q adueniés mnefilocho miatquot; fteritfnni uel mulier:uel illi reddatquot; ducéti nu/ mitpf metuésifuü ne ulcifatquot; ille thorütfpódet ultro militi nümos:amp; rurfû rogatu filii ali/ os ducétos mittit quos det mulieri pollicitos utiufiurädü foluat: quos nihiloinâ amator pgræcâdo cöfüpfit'at nicobolâ a milite fad:â certior muliere eâ fuâ eé pellicé n uxoré: exci defcit mi^ in modütcóuéit piftocleri patré philoxenéiré oém apitabo ut filii fcortétquot; una: adeut bacchides:illæ fencs côfpicatæ priâludificat poftréo blâdiûtquot; tâdé fimul cû filiis ille (di cû fcortis accubat.
-ocr page 397-BACCHIDÃS
Ãquot;V VID SI hoc: Inducutur nicrctrices duæ eiufdénominis bacchides:amp; una piftoclenis adolefcé« â 5 â qui dum fodali mndilodio amica quærit bacchidem canere mïus potuit quin alterius illaquea, W nbsp;9retur bacchidis lenocinio : docemur ergo non effe contra uenerem decertandunnfed fi fuperarc conamur illecebras: illico ec terga dâdû:ab eaq? tanqafcæuo fcopulo fugicdu id qdelegan Plautus in trinummo cum amorem execraturlyfiteles adolefcens: amorignoranduft procul Adhibendus attj abftinenduft. LVSCImæ cantio:Lufcinia a graecis dida eft Philomela cuius noriffima fa bula eft quo pafto nlta fit
Plauti Comictioetæ Clarifnmi Bacchides Dimidiatæ* ^Bacchides Piftoderus.
Vidfihoc potius é ut taceas ego loqr Æ Ba« lepide licet. B.Vbi m.e effugerit meoria ibi tu facito ut fubueias fo B.PoImagis metuo mihifmonedo ne dRientofo(ror a. Pol ego quoqj metuo lufcimolx ne defuerit catio, Sequere hac.Pi. quid agût duæ germâæ meretrices cognoines.'â Quid in cocilio confuluiftisrBa.bene pol. Pi. haud meretricu é. Ba.Miferius nihil eft q mulier.Pi.quid effe dicis dignius.'â Ba.Hac ita me orat fibi hominem reperiam.
Iftoc milite ut ubi emeritum fibifit.fe ut reuehat domum. Hamabo te huic caueas.Pi.qdifti caueä/Ba. ut reuehat domû. Vbi ei dederit operas;ne hanc ille habeat pro ancilla fibi.
Nam fi hic habeat aurum:quod illi renumeret:faciatlubens. Pi»Vbinuc is hde.Ba.ia hic credo aderittfj hoc idéapud nos re POteris agere:atqj is dum ueniat fedens hic opperibere. (dims Eadem bibes;eadem dedero tibi:ubi biberis fauium. Pilt;Vifcus merus ufa eft bladiciarBa.qmd iafPi.quia.n.itelligo. Duæ unum expetitis palumbem.paruahyrundo alas uerberat Non ego iftuc facinus mihimulier conducibile effe arbitror. Ba.Qui amabo/Pi.qa bacchis bacchas metuo fid bacchanal turi: fia.Quid eft q metuis ne tibi ledtus malitia apud me fuadeat. Pi.Magis lUedtum tuumqledtum metuo;mala tu es beftia. Nam huic ætati non conducit mulier latebrofus locus.
Ea. Egomet apud me quid ftulte facere cupias prohibeam : fed Ego apud me te efle ob eam rem miles cum ueniatuolo. Quia cum tu aderis huic mihiq^ haud faciet quifquam iniuria. Tu prohibebis:6d eadem opera tuo fodali operam dabis Etille adueniens tuam me effe amicam fufpicabitur.
Quid amabo obticuifti^Pi.quia iftæc lepida funt memoratu* Eadem in ufu atq? ubi periculum facias.aculeata funt:
cum progne tereum rtupri qiii illi 116 folum uim atrii« lit fed linguam amputauit amp;nbsp;in auem conuerfa quem« læ uocis : lugere enim did« tur dum cantat : quod feite Martialis expreflit:flet Phi« lomela nephasincefti tere« os amp;nbsp;quae muta puella fuit garrula fert anis : cui (ut de ea luculenter Plinius inde cimo) cotinnis quindecim diebus acnoftibus eft fine intermiiTione catus: dicit er go garrulam auem lufcinia potius in fuo cantu deficere querba deefte lingulaci mu lieri : id quod loco puerbii i loquaciUimos 'omnes 'pof fet ufurpari haud indecen« ter:in quos quodam in ma« rullu difticho Martialis lü« detur iuehi: quafi fub unius perfona exteros confimiles lacerauerit : carpit eo difti« eho iocofe marullu qui eu alios loqui non lineret: fed femper loquerer: ferre eum dixit oleum in auriculam: uerfo ueteri uerbo in eos di fto qui cum non ualerét di cebâtur oleum ore geftare. GOGISIOmines : Eiufdem nols:Vir.gaudet cognomi. ne terra-i.liii nois limilitu« died'eruius ibi huiuf meinit loci.lN Côcilio:In mutuo coHoqoîdiftû é ât cöciliu a coaftione amp;nbsp;cóuocando cp oésîunûlocû cóuocêfiux ta Varrôis fnlam nö at a co fefu uel cofilio. HAVD me retricii e: Vt.f.bene côfulât.
ISToc milite: Na bacchidé altera miles fibi pecuia c0parauerat:qrebatergo ab illo alterius pecunia liberaridDHVic caueas:Idefthu iusgra hoc primûagas uel hoc fibi piles obfcquiû.EI DEdentopas:Sibi fe oblequété fecerit.FA Clat lu« bés:Pro fecerit.OPPEribere:Expeftabis.EADé bibesiSdlicct pre uel pateta:meretricis hoc Icocimü ê uel ut facilius ado1eileté illaqetaiel ut aduéiété militi icutiat cordoliù.VlScus;Dr amp;nbsp;uifeu qd' ad aucupiü pti net.PARua hirüdo:Defeipfo locutus.ILLEctiuBlddimetu amp;nbsp;illecebra ab ilIiciédo:Teré.ïâdria adolefcc tulos ipitos rc!e:edudos libere ï fraude illicis.LATebrofus:Secretus abfcóditaia latédo latebrx:q holum dieufjut latibula fera jaiquadoij latebra pro excufatióe dida eft Cicero uideat ne qratur latebra periurio.
-ocr page 398-DISSrmuIant:Quafi negat amp;nbsp;infera uolutnä diffimulamus eanô elfe qnæ finit. MALAcifandustMoHis reddendus malacos cui mollis dicit inde malacia mans traquillitas . PALAEftra;Metaphoricos ueuereu certamé. DISCO:Perftat in metaphora difcus erat:ex lapide nel metallo quo ueteres ludebantiaculando erat cui genus ludi apud græcos difcus amp;nbsp;inter quintj pcipuos noiatus hie uidelicet iaftus:pugillariajcui fus pedefter:ialtus:amp; palaeftrazacron in Horatiû antiqui dixerût ceiti ponderis difc5:quo iuuenes î agone cótendeblt;ïr:uteifer ille fortior iudicadus:qui ultra fpaciu defignatu ^iecilfet difcus tn forma uidetur eÃe
plana quali fpecfanti bus no bis foils uel lunae uidetur. TVRTVré: QiJæ auis neue rea elfe perhibeturna cû fit de gne colübaceo prius tn ceteris nolfe incipiut uene-rezargumento cp eap ^ larga copia eft utnotât Ariflote^ les. PRO cæftu;Süt caeftus quartæ inflexióis arma pu-gilûz amp;nbsp;cû dipthôgo feribû tut: nâ celtiis lecûdæ cingu lû eft uenerisz iiîdeinceltus amp;nbsp;inceltari dicimus . SCA-phiûzVas dictu eft ad uétris onus deponediiut apud ul pianûzfeaphia hira uétris cä luuenalis quog; amp;nbsp;ride pofi ris feaphiû cû fiimit armisz fcaphiû ni 4 )potorio ualè accipi pôt ut teftaf Plautus ï fticho z fcaphio amp;nbsp;catharis batrochis bibütnos famio-lo poterio: in qua lignifica-tione fcaphiû hoc loco acci pi conuenit . PRO iuligni: Q^d 1pmiû uirtutis tribui-tur.COROLLAzDiminu-tiuû a coronazhæ i eóniuiis apponi folitæiHoratius dif-plicêt nexaephilita coronæz amp;nbsp;rtirfus cû quo morâté fæ pe diê mero fregi corôatus nitentes malobathro fprio capillos:amp; ité c 1 horto phil li nectedis apiü coronis: eft hederae uis.MALAcûzMol lé dellicatû. HOCagef me lius: Vt.f.ferio ames non io co.NVLLusz Pro nó.SVM nihili: Paulatim adolefcens in amores irrepit Iccirco. ut monuimusjnon morandû fed mox fugiendum eft: ne tanq magnes ferrum forte nos rapiat:infidiofus amor. INGENIOiNaturæ . MODERARI z Nam animum
Animum fodicantbonadifGmuknt fadta.Si famam faudant. Apage a me apage« B.ah nimiü fer'âes.P.mihi fiLB»malacifla'dâ Qmid ab hac metuisfPtqd ego metua rogitasrho adolefces (es Penetrate huiufmodiin paleflram : ubi damnis defudafeitur» Vbi pro difeo damnum capiam pro curfura dedecus, Ba«Lepide memoras.Pi.ubi ego capiam pro machera turturem» Vbiqjimponant in manu alius mihi pro cæftu cantharum Pro galea fcafium:pro infigni fit corolla pledtilis. Pro bafta talus;pro lorica malachum capiam pallium, vbi mihi pro equo lectus deturtfeortum pro fcuto accubet. Apage a me apage. B.ah nimiü ferâ es.P.mihi fu.B.maladHad Equide tibi dabo hancopera.Pi.at nimiü peiofa es operaria, (es Ba.Simulato meamaf.Pnue^y ego loco adfimuleiftudan feno/ Ba.Eia hoc agere melius:miles cum hucadueniat uolo Me amplexari quidem opus eft:ut ille te uideat uolo Scio qd' ago.Pi.amp; pol ego fcio gd metuo.fed qdais/Ba.quide/ Pi.Qtud fiapud te ueniat defubito prandium autpotatio. Forte aut coena ut folet in iftis fieri conciliabulis, Vbi ego tü adeuba/Ba.apudme mi aîæ: ut lepidus cü lepida ac Locus hic apudnos q uis fubito uenias:femper liberé.(cumbet. Vbi tu lepideuoles effe tibi mea rofa mihi dicito. Dato qui bene fit.ego ubi bene fit tibi locum lepidum dabo. Pi.Rapidus fluuius eft hic.non hac temere tranfiri poteft/ Ba*Atqjcaftorapud hunc fluuium aliquid perd undûeft dbi» Manum da conlequererPi.ahaminimerBa.quid ita?
Hominiaduiefcentulo.Ba.age igitur equidem
Pol nihil facio nifi caufatuanlle quidem hanc abducet Tunullus adfueris fi non lubetrPi.fum ne autem nihili Qui nequeà ingenio moderari meo.Ba. quid eft quod metuas.â P.Nihil é nüc ego mulier tibi me emacupo:tuâfü:tibi dedo opa B.Lepidâesmüc ego te facer hoc uolo.ego foron meæ coena ho/ Dari uolo uiatica:ego tibi argétü iubeo ia1tus efferre foras, (die uincere fibiq? imperare hoc proprium uirtutis eft:id quod in uita difficilius eft adolefceti præfertim: nam (ut inquit Senecaqadhus eft gentes barbaras uincere:^ animum fiium continere. EMANCVPO:In fer-uitutem trado.VIATIGam cÅnamz Quia ueJ erat iter fadiirazuel ex itinere defeifazutmox oftendit cum dicatzut fedes laifitudinem.
Nam id
-ocr page 399-BACCHIDES Tu facito fie nobis obfonatum opulentumobfonium. Pi.Ego obfonabo.Ãamam id flagitium meum fit mea te gratia» Etoperam daremihi.óó ad earn operam facere fumptü de tuo» Pi.Ac ego nolo dare te quicquam:fine.Ba.finc quidem fi lubet Properaamabo.Pi.prius hic adero q te amare definam» Ba.Bene me accipis aduenienté mea foror.Ba. quid ita obfecro» Ba.Quia pifcatus meo quidem hic tibi hodieeuenit bonus» Ba.Meâ quidé ille eft:ubi nunc opera dabo de mnefiloco foror« Vthinc accipias potius aurum q hinc eas cum milite: Ba.Cupio.Ba.dabitquot; opera:aqua calet:eamus hinc itro utlaues» Mam ut e naui uedla es:credo timida es:Ba,aIiquantum foror Ba.Simul hic nefcio quid turbæ eft:quin hinc decedamus» Sequere hac igitur me intro in ledlumtut fedes laffitudinem: 4!)Lydus Semus.Piftochlerus Adolefcens» Amdudum piftochlere tacitus te fequor» Spedtans quas tu res hoc ornatu geras,
-4ÃL_^am ita me dii amet:utlycurgus mihi quidéuidetur: Pofiehic adnequitiamadducier»
Quo nunc capeflis te hinc aduerfa uia:
Cum tanta pomparPi.huc.Ly.quid huc.quis iftic habet/ Pi.Amor.uoIuptas,uenus.uenuftas,gaudium,iocus ludus fmo Suauis fuauiatio / Ly, qd tibi comertii écû diis damnofiffimis/ Pi.Mali funt hoies : qui bonis dicuntmale:tu dis nec dicis reële Mec æquum facis.Ly.an deus eft ullus fuauis fuauiatio/ Pi.An non putafti eénunquä/olyde es barbarus,que ego fapere Mimio cenfui plufqua thalem:is ftultior es barbaro putito Qm tatus natu deo^ nefcit noïa. Ly, nó hic placet mihiomat'â» Pi.Nemo ergo tibi hoc apparauit mihi paratumeft:cui placet, Ã-y» Etia me aduerfus exordireargutias/q fi decé héas liguas mu Elle addecet.Pi.nun omnis aetas lydeludo conuenit/ nbsp;nbsp;nbsp;(tum
Magis unii in mente eft mihi:nunc fatis ut comode p dignitate Obfonii hæc concuret coquus,Ly.ia perdidifti te atqj meiatqj Operam meam,qui tibi nequicquam faepe monflraui bene, Pi.Ibidem meam operam perdidi.ubi tu tuam tua difciplma Mec mihi prodeft nec tibi, Ly.o perligatum pedtus, Pi. Odiofus mihi es tace,ac fequerelydeme,Ly,illuc fcis uide» Mon pædagogum iam me fed lydum uocat. Pi, non par Videremeqj fit confentaneu m cum hic intus fit. amp;nbsp;cum arnica Accubetcunqj ofculef:^ côuiuæ alii accubéttpræfentibus illis Pædagogâ una ut fit, Ly, an hoc ad eas res obfonatü eft obfecro/ Pi.sperat qdé animus.quo eueniat düsi mau é. Ly. tu amicam Habebis.'Pl.cum uidebis tum fdes.Ly.immo neqj habebis.
NAM id flagidu mcu:Nuc magis adolefceiité ,puocat ad Hberalitate cum Amulet nolle de fuo ut fumptü faci at. BENE me accipis:Nunc ambo locunf Bacclndcs ita ut nullus locus det piftocle ro:ut prius dabant macula* ti codices.
AMdudn: Miraf 1/ 11 dus pædagogus qd uljl^pilloclemi reiy agat uiderat eni illum mométo prionbufmoribus imutatu necg fatis fibi conftare nihil qppe é qd*æque cito metes hom5 ob alienet q lafciuus amor amp;nbsp;uoliiptas. VT LY* curguf:Plurcs licet difti fint lpcurgi;hoc loco eü itelligi mus qui fparthanis legefde dit:q ne uiolaréturiureiura do laccdæmonas ad eas fer uddas coercuit quo ad tadé rediret qui .pfedus in creta infula amp;nbsp;ibi uita fundus iuf Atili mari fuos dneres fpat gi ne unq iparthai a iure iu* rado folueretuntelleflus et go uerborû pót duplt:hcri uf q» lycurgus q fuit feuerns legu lator iftis poifet illece* bris fi adeflet capi ; uel çp in adolefcété amorepeûtê ly curgi legibusOpus eét qbus illeluuenû maxime lafciuiâ côpefeuit . AD NEqtiâ:Ad luxuria btûs Auguft.cótra à uerecûdos lafciuientes:lalte inquit haberet aliqd pudo* ris nó î publicû exultâtene quitia.POMpa;Obfonioi,« apparatu.HAÃet:Pro hîtat. THAlé:Milefiû.f.ex feptem gtædæ fapiétibus unû:q eo dé tpe uixerût:de quo men tio hita é i captiuis . BArba ro potio:Menda é in uerbo potio legédu é putito.i.ftul to llano expofuit hue locû Feftusnta ubi legebat appa* ruit emédauîus apparauit. NVN omnis ætas ; Seneca in tragoediis propria defcri bit deus:officia amp;æuû per fuos ducit gradus. LVDO: Elfe.f.fub praeceptoribus . CVM;Hic feipfum oftédit.
rrVRVS fu domu: Vt oh reuele pn. BARAthALo-cus ubi pcipites noxii agebar amp;nbsp;ppea locus qfq?pfun diffimus. VIXIlTe.i.occube re amp;nbsp;mori.PLENos fangui nistLibidine æftuâtes.C A-lés;Furés.LINVS; Qui fuit hercfis pceptorns eu uoluif fet iâ gradlufculû herculeni uerberare: ab eo pugnis cæ fus é. PHÅnix:Achillis ma giftet fuit pfeâufj cû achil le ê ad bellû ttoianû;cult;g^ il le p dolûï téplo thymbrei apollinis conheeret: morte phoenix achillis pri pelleo nûciauit:fdéter igit refpon fum é a lydo:optare potius piftoderum mori g ab illo uerberatû iri.OPTABILE: Eligibile Ide optio eledio.
:=^quot;ERlLIS pfia:Redie atîpatria ex ephe-o adolefcensmnefi loehus brchryfalus feruufq priufq domuadeatadpifto deru fodale diuertut prius ergo chryfalus urbe IgreE fus patria de more falutat.
zWk IRVMeft:Exeuntc n a Bpiftoderu e bacchi-^.MjlJmaru domo chryfa-lus adorif.VADAtûîDiftri dum obnoxiu;feneftella pe nes quem uadatus amicitia non dolo tenebatquot;.TV ME gaudes : Scilicet aducniffe. ANIma amica amatizluxta
Nec fînamatums fum domuni.Pi.omitte lyde ac caue malo/ Ly.Quid caue malofPijä exceffitmihi ætas ex magiftratu tuo« Ly.O baratrum ubi nunc es ut ego te ufurpem lubens Video nimio iam multo plufquam nolueram VixiPe nimio fatius eft quam uiuere
Magidrum quem« ^ difcipulumminitarier»
Nihil moror difcipulos mihieÃe
Iam plenos fanguinis:calens afflictat me uacuum uirium/ PhEia nunc eÃe ego opinor hercules:tu autem linus» Ly.PoImetuo magis ne phoenix tuis fadtis fiam» Te^ ad patre eÃe mortuum renuncié.Pi. fatis hidoriarum eft/ L.Hic uereripdiditcôpédiü:ædepol haudætati optabile fedfti Cà idac nacdus es ipudetia:occifus hic ho ed:ecqdimete é tibi/ Patrem tibi eÃe.'âPi.tibi ego:an tu mihi feruus es.'â
Ly.Peior magider te id:æc docuit no egomimio es tu ad idas res
Pi»ldhatdenus tibi lyde libertas data ed orationisifatis edidqre
Me:ac tace.Ly.ædepoI fecidi furtumætati malum Quumidæc flagitia me celauidi amp;nbsp;patrem»
quot; Chryfalus Seruus»
filis patria faluetquam ego biennio odquam hinc in ephefumabh:confpicio lubens/
Waluto te uicine apollo qui ædibus propinquus nfis ac/ Veneroquæ te ne nicobolum me finas nodrum fenem (colis Prius conuenire:q fodalem uiderim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(amica bacchide Mnefilochipidodeig î quem ad epidola mnefilochus mifitfup
illud platonicu amans mor tuus 1 fe ipo uiuit 1alieo: io nbsp;nbsp;-
dixit fi abeft uel fiadeft nullus e; ppea(p amatis alusn ipprio degat corped^ totus fit CÃamato:quin Imo ama tus fit amatis alus nec mijz: fiuRpadeo hærét ifixi pedo re uultus:extatipius platois uerficuli apud macrobiu amp;nbsp;Gelliu:quosadmoduiuue-nis lufit dû femihulco fauio puellu meu lanior : duiccep flore fpiritus duco ex apto tramite : anima ægra amp;nbsp;fau da cucurrit ad labia mihi: amp;nbsp;infra turn fi motæ quid fuiffet plufculæ : in coetu ofculi amoris igne percita
Irum ed ut redeam te opere tanto quærere»
â r^â^^ nulllo padtopoÃim fi uelim» B rda me uadatum amore uinedum^ attines» Ch.Proh dii immortales pidoderu c0fpicor:o pidodere falae* PhSalue chryfale»Ch.compendio uerba multa iam faciam tibi«'
Vtconuenit
Peregfaduéiéti.Pi.ego at uétu^ adnuo.Ch. faluté tibi ab fodali Solidam nuncio:rogabis me ubi fit:uiuit,Pi,nempe reede ualet.^ Ch.Iduc uolebam ego ex te percontaner.Pi.qui fcire poflum.^ Ch.Nullus plus.Pt.quemadtnodum^Ch.quia fi illa Inuenta edtquam ille amat uiuit:amp; recde ualett fi non inuda eft Nimis ualet:monbundufqj ed:anima ed amica amanti Si abed nullus ed:fiaded restnullus ed : ipfus ed neq dó mifer. Sed tu quid faeditadi mandatis fuper/Pi.egon ut quid ab illo
Attigiffet
-ocr page 401-BACCHIDES
tMnfiffct;amp; nie linqueret amp;nbsp;mira prorfus res fieret:ut ad me fiere mortuustad puep iintus uiuerê.VAS SA niiû:Samia enî uafa fidilia laudabanâfamos infula é in ionio pelago : alia eft,ppe thradâîægeo q famo thrace dida eft:famos a Strabone fûmitas amp;nbsp;altitudo dicit ; fenfus latis perfpicuus c amp;nbsp;iocofitate refertus. Mm NE ut foles;Scilicetiocaris.ROGAS:Pro ïterrogas.DICTVMiftuc;Q uafinó exliibeat fidé diftis ita fufpédit fermoné.IMMO abiero;Quafi tedio affectus amp;nbsp;fafliditus uerbo mo imo. ACTOr:Impulfor utiUud amp;nbsp;tépeftatibus aftus . SI AGIT peliojVellé Iegi:fi agif pellor uel agir ,p agitfficuti merer,p merce euftat,p cundafdndat 4 ) lu
AttigilTet nuncius non. impetratum id aduenienti redderem.'â
Regiones colere mauellem acherunticas.Ch.eo an
Quæfo ne quis tradtet illamdiligés fcis tu ut confringi uas cito Samium folet.Pinam ne ut foiesfCh.dic ubi eanunc eft OWecrofPi.hic exeuntem me inde afpexifti modo. Ch.Vtiftuc élepidüï^xÃe uiefe hi'tat: amp;nbsp;qdnä memît mnefilo/ PuRogas immo unice unum plurimipendit,Ch.papæ. chid Pümmo ut eü credistmifera amas defiderat. Ch. dictum iftuc. Pidmmo chryfale hem non tantillü unqua intermittit tempus. Quin eum nominet.Ch.tanto hercle melior bacchis. Pidmmo.Ch.immo hercle abiero potius.Pi.nun inuitus. Rem bene geftam audis hend Ch.non herus fed actor mihi Cor odio fauciaUeriâ epidicu qua ego fabula æque ac me ipm Amomullâ æque inuitus fpedto:fi agit pelio î fed bacchis etiam fortis tibi uifa eftdPi.rogasminadtus ueneré eflè:hanc lunoné diceré. Ch.ædepol mnefiloche ut hac ré nata eé intelligo Quod ames paratum eft quod des inuento eft opus. Namiftic fortaffe auro eft opus.Pi.philippeo quidem. Ch.Atqj eo fortaflêiam opus eftdPidmmo etiam prius. Nam iam hue adueniet miles quidemtqui de admittenda Bacchide aurum hic exigit.Ch. ueniat quando uult Atqjita ne fibi fît moræ domi eft nd metuo neccuiq fupplico. Dum quidem hoc ualebit pedtus perfida meum:abi intro Ego hic curabo: tu intus dicito nuucmnefîlocü adeffe bacchidi PfiFaciam ut iubes.Ch.negocium hoc ad me attinet aurarium Mille amp;nbsp;ducétos philippos attulimâ aureos ephefo quos hofpes Debuit noftro fenidde ego hodie aliqua machinabor machina. Vnde aurum efficiam amanti herili filio.
Sed foris concrepuit nqftratqui nam exit forasÆ Ã¿ Nichobolus Senex. Chryfalus Seruus. oÃpiræeû : uifa ecq aduenerit î portû ex ephefo nauis Mercatoriamâ meâ formidat animâ nfm ta diu ibi de/ Neqj redire filiû.Ch.extexâ ego illum pulchre iâ(fidem, Si dii uoTunt: haud dormitandumeft:opus eft chryfo chryfale. Adibo hunc que quidé ego hodie facia hic ariete phryxi:itaqj Tödebo auro ufq? ad uiuâ cuté:fuâ falutat nichobolü chryfalâ*
ctat:moderat,p moderatur amp;nbsp;fruftat,p fruftraf: amp;nbsp;plera ^ hmóicótraria gna uerbo ru ab antiqs ufurpata fût: amp;nbsp;atteftat marcellus ; fedit ad fenfu redeä : dénotât qïpagt; déter ferat lierde ipiü ; ufq ut qetus ne fit: ita hue mô il lucîpeUif uerfaflt;5ab mnefi locho nâ amp;nbsp;fabula epidicu cû hbctiffime fpeftet: tn ad eâ îuitus accedit qa dû agit a fpedatoribus pellit' . SED bacchis fortis tibi uifa eftÆ Fortis.i.formofa tefte margt; cello q etia utir teftimonio plautino:alias fortis p diui. te amp;nbsp;opuléto capit;Plau.alI bi;cü fororé delpódilïet ï ta forte familia : qficp p celeri Virgi.fi fÅmina forti fides equo.VENeré;AIterâ dicit baechidé fuâ amafiä. MNE filoche:Apoftrophat ad ab^ fenté.PHILIPPeo;Q^uod cæteris aliis diximufpurius effe amp;nbsp;excellentius.
^C) in ppræeûtSoli citus mcobolus de uétu filii dû it ad
portû îddit ï chryfalû q oî faria dolo mûitus aderat ut fenem falleret:pyræeus por tus é athéiéfiû ab urbeathe narû diftans ad.xl.ftadia ut notauit Strabo;amp; diffus eft pyræeus qfi ferués pp multitudine iportû ipm adué-tâtiû: athenis aût agi fabula non Romæ uidebaf.DESI DEM:Nimiû moranté.EX TESAM:Diftrahâ. GHRY SO: Auro a quo noméhét chryfalus nâ lua malicia au rûadinuenit. ARIEté phry xi : De quo alibi mentio fa-fta eft cuius erat aureum ue lus : quod fe admutilare amp;nbsp;adtondere dicit ad cutem uflt;5 : hoc eft fenem ipfum multa pecunia deradere.
ASPERfifti aqua : Nam ea in faciem iaftata fopiti fpiri tus reuiuifcunt.PANCR .A' tice at(5 athletice : Fortiter amp;nbsp;ualéter: ut athletae amp;nbsp;pan cratiaftæ q plurimis potent uiribus.HEV COrmeum: Nunc incipit ftruere fallaci am.SYMBOlu:Debiti con feffionem. ADVLtennum: Fiftum non uerum:nó pro priumab adultero quod ft gnificat corrüpo.RECV* peratores;Qui cognofcerét de f^mbolo: dabatur enim aprætore tefte Gelio iniu-riis extimandis : amp;nbsp;per eos ius fuum quikp recuperare poterat.TKINAE lure nûc erit:Redins forte legatur trinae haenûc erût. AVTO-lico: Qui fur maximus fuif le perhibetur : meminit fer-uius in fecûdo acneidos qui habuit filium fifiphum de quo natus fmóé cuius artu equus cum armato milite i troiam receptus eft:amp; ferro amp;nbsp;igne eonlumpta duitas Strabo quocginono ponit autolicum incolam parnafi fuifle furto uidnorum bóa furripiétem.DOMVM eu-pientes:Scilicet redire.STE GA ; Puto ftegani ïnauilo cum eminentioré qué nau tae nortris temporibus uul-gari uocabulo ftagiam dieut: inuenio pterea in facris litteris triftega locu dici tri urn ædicularum. LEMbu: Eft lembus nauiculae géus udociAimum uel ut placet Nóio nauicula breuis pifca toria FVNGVM:Veluti fine fenfu. ARCHIdemidis: Q_uod nomen eópofitu ab archos amp;nbsp;demo quafi prius raptor uel raptoru priceps. REMVLco feq;Profeqbat amp;nbsp;dicit remulcus qd'hodie qnoq; uulgo df cu fcapha ufremo nauis maior trahit nn fadué uerbu remulcare â¢i.remigado trahere.NEqj aues uenti citius:Scilicet fuiffent nos affecuti . STA-TVIMVS:Firmauimus,
NuProh diimmortales chryfale ubimihi eft filiusfCh.quin tu Primum falutem reddis quam dedi.'âNi.falue fed ubinatu eft MnefilocusrCh.uiuit ualet.Ni.uenit ner Ch.uemt.
Ni»Euax afperfiftiaquam:bene ne ufqj ualuitf Ch.Panctatie atqj athletice.Ni.quid hoc qua caufa eum In ephefum miferam:accepit ne auru ab hofpite archidemide-'â Ch.Heu cor meum 0C cereb^ nichobole finditurtiftius hoinis^ Vbi fit quaqj mentio:tu hofpitem illum nominas hoftemtuu. Ni.Quid ita hercleobfecroÆCh.quiaædepol certe fdo Vulcanus:fol:lua:dis:deiqttuor fceleftiore nullu illuxere alte^» Ni.Quemne archidemidem.' âCh. quemmqme archidemide* Ni.Quid feotrCh.quid non fecit:quin tu id me rogas.'â Primum dum inficias ire coepit filiomegare fe debere tibi Cotiuo antiquu hofpite nfum fibimnefiloeâ aduocauit pelago Sene eo pfente homini extéplo oftendit fymbolu que tu te (u^ Dederas ad eum ut ferret filio.Ni.quid ubi ei oftendit SymbolumÆCh.infït dicereadultehnüiÃC nó eumeé fymbolu Quotqjinoccti ei dixit c0tumelias:adulterar eu agebat reb este NuHet ni au^aid mihi dici uolofCh.poftqua quidéptot Recuperatores dedit damnatus demumui coactus reddidit Ducentos amp;nbsp;mille philippum.Ni.tantum debuit. Ch.Porro amp;nbsp;aufculta pugnam quam uoluit dare.
Ni. Etiam ne eft quid porro.' âCh. hem accipe trine hac nuetot. Ni. Deceptus fum autolico hofpiti aurum credidi* Ch. qumtu Audi.'âNi.immo ingenium auidi haud pernoram hofpins. Ch.Poftquam auru abftulimus in naue confeendimus: dontu Cupientes:forte ut adfediin ftegatdum circunfpedloiat^ Ego lembum confpicordongum eft rigore malefieri exotnanet» N i.Perii lembus ille mihilædit latus.Ch.is erat
Communis cum hofpite amp;nbsp;praedonibus.Ni.adeon me fuiffe Fungueut qui illi credere eri mihiipm nome eius archidemidis Clamaret adeptu^ effe fi qdâ credere^Ch.is lembus noftrxnaui Infidias dabattoccoepiego obferuare eos:quam rem gerant. Interea e portu noftra nauis foluitur:ubi portu eximus:hofes Remulco fequijneqjaues:neqj uenti citius:quoniam fentio Quae res gerentur:nauem extemplo ftatuimus:quom uident Nos Pare:occÅperunt ratem turbare in portu, (tri recipimus: Ni.Aedepol mortalis malos, quid deniqjagitis/Ch.ruriu ipor/ Ni.Sapienter factum a uobis:quidillipofteafCh» reuerfionetn ad terram faciunt uefperi.â¢
Ni.Aurum
-ocr page 403-BACCHIDES
f^ùAurû hercte auferre uoluere:eirei opera dabit: Ch.no mefe Senfi eo exanimatus fuicum uidimus auro infidias fieri (fellit ^pimâ cófiliücorinuo poftridie auferimâ auruoeillis phtibus Pala atqj apte.ut illiid fadlu fcifceret.Ni.fcite hercle:cedoqd il^ Ch.Triftes illico cû extéplo a portu ire nos cü auro uident Ii? Subducûtlembü capitibus quafläntibus.nos apud theotimum Omne aurum depofuimus,qui illic facerdos eft dianæ ephefiæ, NtQui iftic theotimus zi Ch. megaloboli fili' âq nuc fcphefo é Ephefis carifïïmus. Ni.neille hercle mihi fit multo tato canor* Sime illo auro tanto circûduxerit. Ch,quin in ipfa æde diana: Conditum eft ibide publicitus feruant⦠Nimccidiftis me.nimio Hiepriuatî feruaret* redtiâ:fed nihil nâ attuliftis ide auri domû^ ChJnmio etiâ uerû qntû attulerit nefcio.Ni.qd nefas.' â(creder ^â¢Qym mnefiloch'ânocftu clâculû puéit ad theotimü.nec mihi Mec cuiq 1 naui uoluit , eo ego nefcio qtulü attulerituerû haud Permultü attulit.Ni.etiâ dimidm céfesrCh.nô ædepol frio Vej^haud opinor.Ni.fert ne pté tertiandi.non hercle opinor Ve^ nefcio iprofeéto de auro nihil frio nifi nefcio.
^æ tibimet illuc naui capiûdüêiter: ut illud reportes aurum Ab theotimo domü.atqj heâ tu.Ni.qd uis Æ Ch.anulü gnati tui Facito ut memineris ferre.Ni.quid opus eft anulo.' âCh. quia id ^'gnu eft cum theorimo:qui eüilli affert ei aurum ut reddat. ^uMeniinero:amp; reële mones.fed diues ne eft iftic theotimus.'â Cb.Etiam rogas qui auro habeat focris fubpaëlum folum.'â ^bCurita faftiditëCh.tà tas diuitas habet:nefricqd fariatauro ^EMihi dederit uelim: fed q præféte id aurû theotimo datüéf Cb.Populo præfétemuHus é ephefi quin friat. Ni. iftuc fapiéter Saltem ferit filius: quü diuiti homini id aurû feruâdum dédit: Abeo licebit quanuis fubito fumere.'â
Cb. Immo hem tantifper nunquam remorabitur Quin habes illud quo die illuc ueneris. bbiCenfebam me effugiffe a uita maritima: Nenauigarem tandem hoc statis fenex, Mmihi haud utrum uelim licere intelligo: libellus hofpes ferit archidemides: Vbinunc eft ergo meus mnefilocus filius.'â
Ch,Deos atqj amicos iit falutatum ad forum* Mi. At ego hinc ad ilium ut conueniam quantum potefb Ch.Ille eft oneratus reële:amp; plus iufto uehit.
Exorfa hæc tæla non male eft omnino mihi Vtamantem herilem copem facerem filium Ita feri ut aurum quantum uellet fumeret.
DIAii.is ephefis:Cuiiis illd fuerat nobililTimum teplu annumeratum inter maxima mundi ipedaeuh duce tis amp;nbsp;uiginti annis ftruftû a tota afia in loco paluftri ne terræ motibus quateretur: ut refert Pli.de quo Martia lis.Nec triuiæ téplo molles laudentur honores: Q^Vf auro habeat foeds fupa-dum folum:Sic Plutarchus in uita alexadri agon teius inquit fuffixas danis argen teis crepidas ferebat. FASti dit fpernit amp;nbsp;pro nihilo pe.« dit.Q^VI præféte: Pro quo præfente.lLLE eft honera^ tus:Pondere prefusdioc eft dolis undiqg circumuentus amp;nbsp;ita loquitur ut nó audia tur a fene.PLVS iufto:Pluf .fq ferre fas fit. COPEM: Copiofum amp;nbsp;opulentum.
IN MAlacu mödamtldeft molfitct amp;nbsp;lafdue.EXCucurrifletCelentcrîuîAc.ABVSOS zlntcr abuti amp;un Cicero ill Topicis hanc facit differentiam ut uti dicamur rebus ut ueftimentis quæ etid feruanfpoft uium abuti uero quorum non lenietur ufus:amp; nota tcftimonium plautinum aurum abufosmam cum abjatiuo frequentius.CR.VcifaIuni:CrucifaIientem:iocatur quafi fit nomen priftinum demifurus amp;nbsp;nouû adeptu-rus:hoc eft ab hero luo omni affici crudatu.Siille reftituerit fibi data fuilTe ucrba.MACTO; Pio madiquot;
bo afficiam.
ANdite : Lydus fra* i Semuspatinó po terat piffoclej uamo ribus iri pditu uitacg deger apud bacchides;,pperatigif ut hero nuntiet lafciuire Hh um. Sed prius atrociter in bacchides inuehif.lANVa horchi: q reftiffime domu meretricia horchu appellat: nahorchus a fepiendo dcuf é:ualldt.n.meretrices amp;nbsp;fæ/ piûtmiferrimosamates fuis illecebris amp;nbsp;léociniis. SED hacchæ.Ideft fouiétes amp;nbsp;fu rentes.Opipare; Opulenter amp;nbsp;largitcr;opiparu dicimus magnoi « opii apparatu: ,pti nd,p protinus. CLVSa:Pro claufa:amp;occulta.f.amp; fecreta cludo eni ,p claudo dixere ueteres uel fi legas mfa quæ ipfemet uidi faditari. FLA. gitia : Q^uæ proprie digna fût flagris. AFFEcl:as;Pro af ficis fic exponit Nonius huc Iocii:uel afferas in ,ppria fu-gnificatióe:cupis: defideras. CERVli figulos flagitii: In hanc ferme fententiamamp; iif dé fere uerbis loquitur i cal ce fequentis fcenæ: Qui de decorat teamp; me atque alios fuis fiagitiis:quafi dixiffet L fames omnes amp;nbsp;ueluti fuis oneratos flagitiis reddidif fe:a gerendo gerulus q met cedis gratia onera ferre con fueuit.
VLTIS modis;Fe., erat certiore Mnefi ochumchryfaluf;pi ffoclcruntfodalem optima fibi operamnauafle fuper in uenta amica baccide magni facit ergo fodalis amicitia: qua nihil ceiifet homini di. gnius adeffe poflc.VTI no. men poflidet.Ideftut ita re iuuet:amp; ficuti uerbo : oper amicus fiat.PRAEftare:Au tecellerc amp;nbsp;anteire.
Quantum autem lubeat reddere: ut reddat patri« Senex m ephefumibit aurum accerfere Hic noftra ageturætas m malacum modum Siquidem hic relinquetmcc fecum abducet fenex Meamp; mnefilochum:quas hic turbas dabo« Sed quid futurum eft: cum hoc fenex refciucnt: Quom fe excucumfie illuc fruftra fciuerit: Nofqj aurum abufos. quid mihi fiet poftea« Credo hercleadueniens nomen mutabit mihi« Facietqj extemplo crucifalum me ex chryfalo. Aufugero hercle:fi magis ufus aenerit. Siero repræhenfus macio ego illa infortunio Siilli funtuirgæ run: at mihi tergum domi eft« Nunc ibo herili filio hanc fabricam dabo Super auro amicaq ? eius inuentabacchide«
^fLydus Seruus*
Andite atqjaperite appete ianuam hanchorciobfetro_ Naequidéhaud aliter ee duco quippecui nemo adurit ____^ Nifi quem fpes reliquere omnes: ex fe ut frugipolfict. Bacchides non bacchidestfed bacchae funt acerrimae« Apage iftas a me fotores : quae omnium forbentfanguinem Omnis ad perniciem inftrudta domus optie atqjopipare«
Ego ne ut clufa geftem clanculum.ut celem patrem Piftoclere tua flagitia « aut dana.aut difpoliabula Quibus patrem amp;nbsp;me:teqjamicofqjomnes affectas tuos; Ad ^brum« damnum : flagitiumapellere una amp;nbsp;perdere* Neqjmei neqj te tui intus puditum eft fadlis quæ facis Quibus tuum patrem meqjuna amicos affines tuos Tua infamia fecifti geruli figulos flagitii:
Nunc pnufq malum iftocadis certum eft iam dicam patn De me culpam hanc demo«ibo iam amp;nbsp;feni faciam palam Vteum ex luculento coeno propere hinc eiiciat foras« Mnefilochus adolefcens«
Vitis modis meditar' âegomet mecu fu«amp; ita eé arbitror Homini amico qui eft amicus : ita uti nomen poffidet: Nifi deos ei nihilpræftare.id opera expertus funieffe ita» â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam ut
-ocr page 405-DACCHIDES
^CHnätAftutiä dolu artémâ technî df ats.IMPéfius:Grauius itoUctabUiusseos ' îprobat/Q pro accepté judiciis nullâ uel referut uel hnt gfam.MALEfaftoré amitri:Q_uafi çp uideaf dâdû eé dedecori iniuria 0 lucifdæxtat apud Macrobiû publii fnîa;q fert ueteré iniuria inuitatnonâdd qd Plntatchus de iy lia re-gtumulo fuo îfcribi uoIuit.Nemo me amicus beneficétiamemo inimicus îinferéda iniuria fupauit: ^tahud uindiâæ genus maximû Senecanobis ,pponit Cuinimicû inqens î ptâte tua uiderisuindidâ m-litabis ei potuiffe nocerc:ad qdnos quocj ipellit xpiana religio:ut benefaciamus potius inimids qobefie uelimus: quodqj luculérifTi me tetigit Demofthenes ad Alexâdrû ïquiés:at aïum ui ceie iracundia cohibere;fibi
Ni utfephefum hinc abii hoc faeftum e fcrme.ab hincbiénium ^xephefo hue ad piftoderum fodalem meum litteras ^lu.amicam ut mihi inueniret bacchidem « illum inteUigo ââ¢^uenifle.ut feruus meus mihi nunciauit chryfalus* podigne is quam techna de auro aduerfum meum facit patre ytftuhiamanti copia effet, fed eccum uideo incedere« Nath pol quidem meo animo ingrato homine nihilimpefiusc ^^efadorem amitti fatius:q relinqui beneficium Nimio praeftat impendiofum te q ingratum dicier# laudabunt boni, hoc etiam ipficulpabunt mali« ^atne caufa magis eum curam efle ea cumobiurgato eopus:
â^ünc mnefiloche fpedmen fpecitur: nunc certamen cernitur: nenec ne:ut effe oportet malus bonufqjcuiufmodi
*^ftiis.iniuftus:malignus.largus : commodusancommodus« ^ine fis te fuperare,feruum fmas faciundo bene:
^teris monco.haud celabas:fed eccos uideo incedere
^^nem fodalis 5C magiffrum.hincaufcultabo quam rem agant« (^Lydus Seruus.Philoxenes. Mnefilochus adolefcens. Vnc experiar fit ne acetum tibi cor acre in pedtore equere.Ph.quo fequar.quo ducis nunc mefty.ad illi uæ tuum perdidit peffundedit tibi filium unicum«
; Eial^e leniter qui fæuiunt fapiunt magis
^bius mirandum eftiUæc ætas fi quid illorum facit« fi non faciat.feci ego iftacc itidem in adolefcentia#
â¢â^Hri mihi hei mihiiftæc illum perdiditaftèntatio Nam abftÿ te efïët:ego illum haberem redtu ad ingenia bonum Nunc propter te tuamqjprauus fadtus eft fiduciam fiftoderus.Mn.dii immortales meum fodalem
Nicnominat quid hoc negocii eft piftoderum lydus quod ^erum tarn ciet.Ph. paulifper lyde eft libido
Nomini fuo animo obfequi iam aderit tempus cum fefe etiam Tftoderit morem géras dum caneaturpræter aequum Nequid delinquat Cne.Ly.non fino.neqj equidem illum ^euiuo corrumpi fina;fed tu qui ta ^ corrupto dicis cam filio ^dem ne erat haec difciplinatquom tu adolefcens eras?
Nego tibi hoc annis uiginti fuiffe primis copiae Digitum longeapaedagogo pedemne efferes ex aedibus
»Tiet ipcrare: uiftis idulgere fùpplicâtibus qhæc fecerit: 110 folu fumis uiris aequan* dus fed deo fimillimus iu^ dicadus:cleniétia.n.ésq diif nos redditæquales. Q^VA me caufa: Q_uafi fe ipm car pit q, plura in deteftanda in gratitudine iierba fedffet q fuerit opus.Ió dicit uelle fe potius ondere hoïem gratu foturutq tädiu ïgratinidiné culpatu^:hoc é re magis q uerbo ipfius gratitudinis cu ra hïturu:amp; ypterea fubnc. öitnuc fpecimé fpedf nüc certamen cernitâ: ac dixiffet nüc uidebif nüc appebit qU Ié te exhibituri fis erga ami cû bnficû:ordo aut uerboi« fie hét:qua ca magis é opus me eü.i.meipm curaeé ea: pro ea curare;quæ.f.uera de gratitudîe difta fût q obiur gato.i,obiurgatióe;hoc éi. gratitudiné obiurgar. Ideo ubi legitur:cum obiurgato: lege q obiurgato:amp; nota fa miliarem Plauto locutio * nem curam effe pro curare: ita alibi taftionë eé,p tage^ re:amp; curationê eé pro curaf amp;nbsp;in pænulo auditu me effe J )me audiuifle amp;nbsp;pleraq; hu iufmóiq plautiniffima fut.
VNC EXpiar : Niti r Ipdus philoxcné
ontra filium anima remei umpeffumire per^x mittat.Sedafuis amoribus reuocet amantem. SIT NE acetum ; Sermonis . fcilicet acrimonia amp;nbsp;indignatio: qua aduerfus filium como uearis.CIET : Prouocat co. mouet.EStlibido:Prolibet placet.Teren.Nei^ tuælibi dini aduerfabor.i.uolutati. n ii
Ante folem emonentem nifiin palæfbram uencras Gymnafn profesto haud mediocris poenas penderes! Jdqjobtigerat hoc etiam ad malum arcefebatur malum Et difcipulus amp;nbsp;magifter perhibebantur improbi* Ibi curfu Iucfando,halia:difco.pugilatu: pila.faliendo fefe Exercebat magis g fcorto:autfaunsabi fuamætaté extendebant Non in latebro Cs locis.inde hippo dromo amp;nbsp;palæftra î ubi Reueifles domü cidficulo pcïólâ £ fella apud magiftrû aflideres TüIibm legeres fi unapeccauiCés fyllaba fieret conü U maculo Qua eft nutricis palliu. Mn.propter me hæc nue meo fadali (fu Dici difcmcior mifer:inoces fufpicione hanc fuftiet caufamea. Ph.Alii lyde nunc funt mores. Ly. id equidem certe feio Nam olim populi prius honoré capiebat fuHragiotq magilho Definebat eile dufto obediens.at nunc pnufq feptuennis eft: Si attigas eu mau extéplo puer paedagogo tabula dirupitcaput Cu patré adeas poftulatû:puero fie dicit pater î nofter efto dûte Poteris defenfare,iniuria prouocatur pædagogusieho fenex Minimi precii ne attigas puerumtifta caufa quâdo fecitftrenuc. It magifter quafi lucernaunefto expletus linteoatur illinc Iure dicfto hoccinehic padlo poteft ihibere imperium magiftett Si ipfus primus uapuIetcMn acris poftulatio hæc eft.
CÃhui'^didta itelligo mira fût ni piftoclerâ lydû pugnis côtude Ph»Sed quis hic eft quem aftantem uideo ante oftium.' â(t*?* Ly.O philoxene deos propitios me uidefqilium mauelé «ub*â^ Ph.Quis illic eft^Ly.mnefilochus gnati tui fodalis piftocleri HaudconCmiliigenio:atqjille eft;quiin lupanari accubat Fortunatum nicobolum.qui ilium produxit fibi.
Ph.Saluus fis mnefiloche.faluum te aduenire gaudeo. Mn.Dii te donent philoxene.Ly.hic eni nteproductus épattu In mare it:rem familiarem curaticuftodit domum» Obfequens obedienfqjimorætatgj imperiis patris« Hic fodalis piftoclero iam puer puero fuit», Triduum non intereft ætatis uter maior Cet»
Verum ingenium plus triginta annis maius eft q altert. Ph.Caue malum.öécompefce in ilium dicere iniufte. Ly.Tace ftultus es qui illi male ægre patère dici qui facit Nam illum meum malum promptare malim q peculium: Li.Qui dum^Ly.quia malum fi promptet in dies faciat minus Mn. Quid fodalem meum caftigas lyde difcipulum tuum.'â Ly.Periit tibi fodaIis.Mn.ne dixeris.Ly.fic eft ut loquor: Cum ego peribat uidi.non ex audito arguo»
Mn.Qmd faëtü e^Ly.meretriceidigne deperitiMn.no tu taces.'â '1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âLy.Ar^
PALæftrâ gymnafmVd ill teliige gymuaâû palæftræ: na gymnaliu pro Joco capi tntin qua nudi exercebant nel gymnaiu palæftrâ intel lige ludi litterarii cócertató né in quo taiiq i palæftrâ in uicé difciplinap^fit colludia tio.DJSCO;Delioc genere ludi amp;nbsp;pugilatu paulo ante memoratu c.PJLa;Quæ amp;nbsp;follis dr de qua alibi abude dkiû.HJPPÃdromodoco ad curfurâ equoçi :diipofito ab liippos equus amp;nbsp;dromos curfus.CINfliculo præcin-ftus:Sylla de cæfare didita-bat cauete male pdnftù iu-uené:aliter pciâus dr expeditus amp;nbsp;in agédo ftrenuus. POPYli prius fuffragio;Td ta fuerat cura difeiplinæ : ut prius iuuenefmgratû iniret q a pceptoris difdplina exi-merenf.POSTulatu;Conq ftû:é enim poftulare iure pe tere uel cóqueri.Q_uin.cur. magis poftulabat q petebat EHO fenex:Verba funt ine ptiffimi patris pceptore re-darguentis.Q_VASI lucerna undo expletus linteo: Oftedit pceptore fecedere tandem capite frafto amp;nbsp;ob-uoluto linteo undo.f.oleo. IVKE didoHronice ueluti repræhenfus amp;nbsp;redargutus apatre.ACRIS poftulatio: Vehemens querela. DEOS propitios me uidere;Nó eft lérmo Mnefilochi fed Lydi qui uifo mnefilocho lætaf: amp;eft cum interrogatione le gendus:ut dicat non magis deos facere amp;nbsp;colere:q ipm mnefilochu:quem adolefcê tem frugi amp;nbsp;morigerum fa-dt:MAIVS ingenium : Ad oe.f.fadnus magis pcliuu. CAVE malu:uel Mnefilo-chus uel philoxenes loquat orno rede.MEVM malum promptare:Taq prodigu amp;nbsp;impédendo pfulum arguit piftoclerum:promptare em magis promere. ARGVO: Oftédo.Virgilius.Degene-res animos timor arguit.
BACCHIDES
OPErin: Morari amp;cxpcfta re,PERdidifh:Nd pntauit fuuni fodale amare bacchis dem.CAPitis non perdam: Attendenda locutio eft.Sic inafinariaibo ad tres uiros uraq; ibi nomina faxo crût capiris.TECVM: Pro te : ut fepe alias.
REM : Re. putans Mnefilochus ÃL-JLex uerbis Lydi libi vmeritam effe piftocleii fide pecuniam qua pro redimen da bacchide patrem fallere inftituerat omnem nunc eft traditurus patri. Indignabû dus ergo îquit ignorare qs fibi fuerit amicior amp;nbsp;fideli/* or an fodalis piftoclerus:an arnica bacchis; amp;nbsp;cum iro** lua lermo eft.utrune p enim de fide coarguit. ILLum ex optauit : Scilicet piftocleru bacchis. OPERtum eft ; Et iftudironice:namapertu amp;nbsp;deteftum poriuf.NAM mi* hi diuini.ldeft iuranri p nu mina:uel dmini de re diui-* na loquenti:cum fit diuinis sebus maxima fides adhibe da.NI EGO illam:Moreni amantis expreifittnam cum plurimis modis amp;nbsp;exemplis uellet ft dicere amicam uld fci:quafi idptofeire nequi** uerit ex amore:fermoneim mutauit;amp; cum dicere de** buiffetamicam ulturum:di xit illam plane amare. ALI* Q_VID furripiam:Cum iro Ilia amp;nbsp;uultuofe legendum. VSQ VE ut mcndicet:Rur fus recht ad inconftantiamt qui cum amica dicere uolu iflet non amicam.Sed poti* us patrem maluerit mendi* care:quem animi affeftum magis adhuc expreffit cum dixerit:ft potius optare me Ãcum fieri q fuam bacchidc aliqua egeftate opprimi.
^7«Atqjacerrime uiros ea abforbet: ubiquemqj attigit*-Mn.Vbi ea mulier habitat/Ly.hic.Mn.unde earn effe aiunt.* ^/â¢Exfarno.Mn.quæ uocatur.* Ly. bacchis* ^n,Erras lyde». ego omnem rem fcio quemadmodum eft 'Eu piftoclerum falfo atqj infontem arguis: Nam ille amico amp;nbsp;beniuolenti fuo fodali fedulo ^ern mandatam exequiturapfus nee amat.nec tu creditas» ^ydm ne oportet rem mandatam gerere amici fedulo.* Etipfius in gremio ofculantem mulierem teneat fedens.* Nullo paedo res mandata poteft agi: nifï identidem Manus ferat ad papillas.labra a labris nufq auferat: Nam alia memorare:quæ illum facere uidi difpudet Cummanumfub ueftimenta ad corpus detulit bacchidi Mepræfentemeqj pudere quicq.quiduerbis opus eft: Mihi difcipulus tibi fodalis periit huic filius: Nam ego illum periffe duco: cui quidem periit pudor» Quid opus eft uerbis. fi opperiri uellem paulifper modo: Vtopinor illius infpedtandi mihi effet maior copia: Elus uidiflèm q deceret:q me atqj illo æquum foret. Mn.Perdidifh mefodalis:ego ne illam mulierem Capitis non perdam^perirem me malis malim modis^ Satm ut quem tu habeas fidelemtaut cui credas nefcias. Ey*Viden utægre patitur gnatum efle corruptum tuum Suum fodalem:utipfus fefe cruciatur ægritudine.* Eh,Mnefilochehoc tecum oro ut illiâ animum atqjfgéiû regas Sematibi fodalemjóó mihi filium. Mn.fadlum uolo. Eh.Inte ergo hoc onâomneipono:lydefeqre hac me.Ly.fequor Melius edet me quoqjuna fi cum illo relinqueres. Eh.Adfatim eft mnefiloche.cura amp;nbsp;caftiga hominem probe. Qui dedecorat te:me:amicos atqj alios flagitiis fuis
.Mnefilochus Adolefcens.
/pyMidore nunc utru credimagis fodale ne eetan bacchidi.* Incertd e admodwiUu exoptauit potius habeatoptu eft.' illa illudherde cum malo fecit fummo meo: pNammihidiuini nunquam quifquamereduat: Niego illam exemplis plurimis planeqjamo«
Ego faxo haud dicetnacftam:quem derideat:
Namiam domum ibo: atqjaliquid fubripiam patri: Idifti dabo ego iftanc multis ulcifcar modis.
Adeo ego illam cogam: ufqjut mendicet meus pater: Sed fatm ego animum mente fincera gero.
Qui ad hunc modumhæc hic qus futura fabulor
n ni
VERVMq iUa:Ofdo uerborum eft fed malim Jncndicando mendicum uincere qiHa unq fiat propcnfioi .i.grauior de mea pecunia ramenta plumia;Hoc eft quantum fuerit plumaî.Ramcntum.i.nolo mea caugt;/ fa minimi ut quid incommodi patiatur:dicitur ramentum a radendo quafi rafura quod fit uniuieninf^ td tenuiiTimaparticula:amp; quicquid ex materia minutiflimam decidit.IGITVR;Pro poftea. Q__VODcu lu^ dificatus eft:Nam multa confinxerat clrryfalus nicobolumq; dolis complicaueratiea caufa ut amanti Mae filocho quantum uellet pecunia: fumere liceret.
^'^EBVS ALiis: Difta Ir funt illa a piftoclero
V ctg^mnefdochi ami cam baedudem.ANTEuor tamjPtæponamîpnmû aga SI A me tetigit nuncius no tanda locutio eft.i.fi meus nuncius illam repperit;adin iienit.
EDDIdi patri: Mne ilochus patri reddis apecunia fit obuiuf piftocTero a quo tandem re feiet quid omne aâû fit de amoriba bacchidarû.CON VEniam.i.eandem neniam qua.f.mihi pater dedit granate amp;nbsp;difficulter impetra-ni de chryfalo.LINGVA fa 0iofi:Q_uafi multa pollice-tes amp;largiIoqui.SVBIefta: infirma amp;nbsp;inflabili . Dicunt enim a Fello fublella ténia amp;nbsp;infirma.NVLLVS e qui non inuideat rem lècudam obtingere; Liuor eni rebus gaudere fecûdis nefeius: bo naq; aliéna maligno unitu ingemit:At ipfe luo cadit ic tus uulnere liuor:huc tendit illud Anftotelieum.Efl iui-dia quid peffimum.Sed ha; bet quoddamfin fe bonum: nam oculos corqjinuidoru facit intabefcere.lllud quoque uulgato dillicho rellatum iullius inuidia nihil eft qua: protinus ipfum autore rodit excruciati^ animu.SI-BI NE inuideaturipfiigna-ui cauent:Hinc é^Juerbium foli mileri carentinuidia:ne mo enim eft qui miferis in^ uidét : quinimmo inuidi fo lent miferorum comifereri: iuidet enim his quos ad uir tute prodire intuentur: quo circa Themiftocles cum ad huc effet adolefcens nihil a fe fpledidum fieri diftitabat Neminem cum adhuc inui-dum habuiffet.
Amo hercle opinonut pote quod pro certo fciam Verutn qilla unquam de mea pecunia Ramenta fiat plumia propenfior Mendicum malim mendicando uincere: Nunquam ædepol uiua me irndebit:nam mihi Decretum eft renumerare iam omne aurum patri: Igitur mihiinani atqj inopi fublandibiturr Tu eu mihi nihilo plunfreferetiq fi ad fepulchra mortuo dicat Sjanteq illa unq meis opuletiis ramenta fiat grauior: nbsp;nbsp;nbsp;(iocu
Aut propenfior:mon me malim excruciatum inopia» Profedo ftabile eft me patri aurum reddere : eadem exorabo Chryfalo mea caufa pater ne noceat quid ei fubcenfeat Mea caufa de auro quod eum ludificatus eft: nam illiæqnüeft Me confulere qui caufa mea mendatiü dixit:uos me fequimim. ^/Piftoclerus,
Quid remoratur,^oamp; uifam hue ad eum fi forte eft domi I^Mnefilochus. Piftoderus.
Eddidi patri omneaurû.nunc ego illa me uelim cóuóre I Poftq inanis fumicontcmptncé meâ:fed edueniâ mihi IL,,, woud grauate pater dedit de chryfalo» ueru poftretno ipe Vtne quid ei fubcenfèat,Pi,eftnehic meus fodalisf nbsp;nbsp;nbsp;draui Mn»Eft ne hic hoftis quern afpicio meus Æ Pi. certe is eft» Mn.Is eftadibo cótraióé tollam gradü» Pi» faluâ fis mnefiloche» Mn.Salue.Pi.faluus cum peregre aduenis » coena detur Mn.Non placet mihi coena quæ bilem mouet.Pi num quae Aduenienti ægritudo obiedta eftfMn.atqj acerrime» Pi»VndefMn.ab homine quem mihi amicum effe Arbitratus fum ante hæc.Pi.multi more ifto atqj exemplo Viuunt quos cü céfeas tibi amicosireperiuntquot; falfis teftimoniis. Lingua fadliofiaertes opera: fublcfta fide:nullus éqno iuideat Rem fecundam obtigere:fibine iuideat'âipfi ignaui rede cauet. Mn»AedepoI ne tu illoru mores p qua meditate tenes.fed end Exigenio malum inueniunt fuo» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(unum hoc
Nulli amici funt: inimicos ipfi in fc omnis habent
Atçijfe
-ocr page 409-DACCHIDES
^t$ fecum fruftantur : fruftrari alios ftolidi ^aftimanttfîcut efthic: quem efléamicum ratus ^pfus fum mihiipfe quodin fe fuit accuratum habuit: Quodpofletmali facere in me inconciliare
^pias omnis meas.Pi.improbum iftucefle oportet hominem» ^n.Ego ita efle arbitror.Pi.obfequere hercle loquere quis eft.'â ^n.Rene ualens uiuittibimane ita eet tecuorare;ut ei qdpofles ^de facere facerestPi.dicmodo hominem qui fit: fi nd fecero: ^^male aliquo padio me etiam dicito ignauiflimum, ^n.Nequam homo é.uerü hercle amicus é tibuPi.tanto.magis ^ic quis eft : neq hominis ego paruipendo gratiam:
^n.Video non pofle:quin tibi eius nomen piftoclef perdidifti ^efodalem funditus* Pi,quid iftuc eftd Mn»quided ^ifi ne ego ad te ex ephefo epiftola fup amica: ut mihi inuéires i ^â»Fateorfadtü amp;nbsp;repperi»Mn*qui tibi nd erat meretricii aliarü
Adienis copia,qb'âcü haberes ré nifi cü ilia qua ego mädafle tibi Acciperes tu te amare:amp; me ires confultum maleÆ Pi» fanun es Æ ^nlt;Rem reppen omné ex tuo magiftro ne nega:perdidifti me» ^'â¢Etiam ne ultro tuis me proiedtas probris quid clamasÆ ^âBacchidéiPi.duas ergo hicïtâeccas bacchides:Mn»qd duæd lâûAtq^ambas^Mn.loqris nûcnugas fciésdPi. poftréo fi pergis ^irum mihi fidem arbitrarier tollam ego te i collum Atqjintro hinc auferam:ïmo» Mn* ibi mane.
^Nd maneo: neqj tu me habebis falfo fufpedtum Mn* fequor 4; Parafitus»
Arafitus ego fum hominis neq atqj improbi militis: p yQui amicam fecum auexit ex farno*
Nune me ire iuflît ad eam:amp; percontarier y^nirnne aurum reddat an ne eat fecum firnul dudum puer cum illa ufqjifti fimul
Qÿæ hap; funtædes pulta»adiadtutum ad fores» Recede hinc dieredle ut pulfat propudium, f^otneffe panem tris pedes latum potes: fores pultare nefcis: ^quishis in ædibus eft.' âheus ecquis hic eft.'â Ecquis hoc aperit oftium ecquis exit?
(^Tftoclerus* Parafitus»
y^V Vid iftuedquæ iftæc épulfatio,.' âquæ te mala crux agitat.'â I qBqm ad iftuc modû alieno iuris tui extétes oftiodfores
INCONcilkrctPfo icödha uit.i.tinbauit puertit uel nt placet fefto p dolu decepit. ÃMPRObu iftuc:Vere ofte dit fe nefeiû cris cuius feeree to eu fodalis îfiniulabaf. VI VIT nbixTâq amicus amp;nbsp;be^ niuolus:paulatim qrit iuftæ cam qrimoniæ afferf. NEg Minimi pcii Aulus Ge.neg pletuq; nûc did audio ,p fo-lertia aftutiacg.Sed ueterum Iioïum autoritas q.pptie at-q : itegre locuti fût neg dixe rut holes nullius rei atqj tm gis:hïcnegtia libidinoü ier tia q nihil qatnnllic grei fit apta:g gt;nbsp;a ut negtia ,p libidie dca fit ondimâ fupra autori täte bti Augu.falté haberet aligd pudoris nö i publicu exultate negtia.Q_VId eius noméSubaudi indicé? EX tuo magro Ipdo.f.pædago go.IMmozuerbu iftdfbfeg debet iterlocutoré Mnefilo chü ut legatïmoibi mane.
^'â '''^^R.Afitus ego fum w Wziü iten abo fodalef
-^omûadeût bacchi a^pafitus nuncius a milite uenit ut uel bacchis ad mi litépperet uel reddatp fe ex pofitâ pecûia:amp;i hac fcena ppetuo logt pafitus. TV Pu er:hüc fecu duxeratg bacchi dé norat:ISTI;Pro iuifti. SI MVI:Signiftcatuna amp;nbsp;figni ficat turnt fimul hoc fimul il ludcut apud Quin. REGE de hk:Q_uia lepte fores pul fabat.DlErefte: Diereftus q fii diem ereflus amp;nbsp;fulpéfus. PROpudiü:Ingt Feftus cu malcdifto nudare turpitudi
ne
udiu dicebat
vÃ^ene effregifti.qd nûc uis ribi? Pa.adulefcés falue»Pi fal Sed quemquæntaslPa» bacchidem» PhVtram ergofPa.nihil frio nifi bacchidem Pauas me mifit miles adeam cleomachus.
(ue
qfi porro pudedû:a quo pudor amp;nbsp;pudicitia,peul abfint. OVID iftuc: Ad ftrepi turn forium piftocle Eus affurgit amp;nbsp;parafi tu icrepat.Q^Vl ad iftfi modi!:Ordo amp;nbsp;fenlus egp cut tu fbaudi iuris tui hocé ma xîelicétiæ hö:cxtétcs alieno oftio:ptétes ex alieno oftio fubaudi:Quippiam.PAV-ds.Scilicet loquor. CLEO-n iiii
macbuGGIoria ccrtans:funt enim ifti milites femper iac tabnndi amp;nbsp;gloriæ maxime cupidi.INElatiam quæ ciui tas eftautore Strabone iter phocefes urbes ampliffima opportuno fita loco aduer-fus maritimas incurfiones. DENTIFRANgibula: Vel lignum uel faxum dicit qd' haberet in manibus. NVCf frangibula:Detes.f.EXCVf fitzPro excufferit.SVFFLA^ tusdra fuccenfus.MOLE-z ftus:PIenus moleftia.
ETVLANS:Iracun ia percitus progrez ditur mnefilochusq omnem patri pecuniam re^ inunerairet:amp;utplcrun^ fit ira fubminillrat uerborum copiam.INCREdibilis amp;nbsp;g non creditur amp;nbsp;qui non ere dit;nec fidem dido pxæftat uthocloco.HOC Nequior homo eft.Sdlicet homine i credibili amp;nbsp;diftis non exhibente fidem. DIGNA resé dignior nuIlus:Omnia per ironiam.CRIMINI me ha buiffe fidem.Ideft me fuillc criminatum tuam fidem.
Vel ut ducentos philippos reddat aureos^
Vel ut hincin elatiam hodie eat fecum fimuh Pi.Non it negato efleituramtabi amp;nbsp;renuntia Alium illa amatmon illum:duc te abædibus» Pa.Nimis iracunde.Pi«at fm g iracundus fiem. Ne tibi hercle haud longe eftos ab infortunio» Ita dentifrangibula hæcmeis manibus geftiunt/
Nenuafrangibula excudit malis meis» Tuo ego iftæc igitur dicam illi periculo» Pi.Quid aiftu.'âPa.ego iftuc illi dicam. Pi.dicmihi quis tu es? Pa.Illius fumintegumentum corporis.Pi.nequam Ede oportet: cui tu integumentum improbus es» Pa.Sufflatus ille huc ueniet. Pi.diruptum uelim» Pa.Nunquid uis^Pi.abeas celeriter:fadlo eft opus Pa. VaIe dentiffangibuIe.Pi.amp;tu integumentum uale: In eum nunchæc reuenit res locum ut quid confilii Dem fodali fuper amica nefciam.
Qui iratus renumerauit omne aurum patri Neqjnummus ullus qui reddatur militi» Sed huc concedammam crepuerunt fores Mnefilocus eccummoleftus Egreditur foras: (([Mnefilocus ⦠Piftoclerus» Etulans. pteruo iracundo animo indomito incogitato» Sine modo amp;nbsp;modeftia fu fine bono iure, atq^ honoret Incredibilis impofqj animi:inamabilis. inlepidus.uiuo Male uolente ingenio natus. poftremo id mihi eft quoduolo Ego aliis incredibilis hoc nequior nemo eft.neqjindignior Quoi dii benefaci£t:neqj que quifqjhomo:autamet:autadeat Inimicos quam amicos æquum eft me habere malos qbonos. Permagis meiuuaf:oibââq)bis qfprobis uiris digna res «dignior Nullus eft homo:qui patri reddidi omne aurum amens Quod fuit præ manibus: Ium ne ego homo mifer.'â Perdidime:atq^ opera chryfali.Pi.cofolad^ hic mihi «ibo adeu Mnefiloche quid fit.'âMn.perii:Pi.diimelius faciant» Mn.Pem.Pi.nd taces infipiens^Mn.taceam.' âPi.fanâ fatis noes. M,Perii multa mala mihiipectore nue acriaatq? acerbaeueniût Crimini mehabuiffe fidem immerito tibi iratus fui.
Pi.Eia bonum habe animum: Mn.unde habeam:mortuus Pluris precrift q ego fum. Pi.militis parafitus modo uenerat Aurum petere:hinc cum ego meis dictis malis:
Hic fonbââatqj repuli.reieci hominem.Mn.quid mihiid ^deft.'â Quid
-ocr page 411-BACCHIDES
VNC homiiienuChryfakis nefdus quid egiffet Mnefilochus lætatunlènem fuis mentitis dolis ad wiibuiffe fidem; pecunia^ illumaccepilfezSed mox refdens remuneratam fuiflemoerebitur. EX^ ^ENdi:Perpendi libraui.HARpaget;R.apiat ueI lege liarpax.i.tapax:liinc liarpage dicuntur armo â¢Â® genera expugnationibus murorum apta fifenna propius collaris harpagis deliciunt e turribus.HERgt; Wem fecit ex patre:Diodorus in quinto de geftis Herculis locutus:hercules inquit ob honorem fibi a pala wm impeniiun dixifle fertur.Eos qui poftq ad deos tranflatus effet dedmam bon orum dicaretuitam foe
^*4factam nihil habeo miferfille quidem hanc abducet feio» ^â¢Si mihino eftno polliceor:Mn.fcio dares:noui:fed nifiames ^on habeam tibi fidem tantam mucagitas: fat tute
^yarum rerum ego ne opem mihi ferre pute polle inopemtef Tace modo deus fecundus refpicietnos aliquis: Mnmugæ ^^ane.Mn.quid efPi.tuam copiam eccatchryfalum uideo« pfalus Seruus,Mnefilocus.Piftoclerus adolefcens.
___hoiem decet auro expedithuc decet ftatua ftatui ex I nbsp;nbsp;^Ã duplex ho die facin' âfeci: duplicib'âfpolns fumaffedfâ (auro
Return maiorem meutut ego ho die lufi lepide: ut ludificatusé , ^ïÃidüfené callidis dolis 3puli:amp; pepulimihioîa ut crederet* ^unc amati hero filio fec'â:qui cû ego bibo:qui cüedo ; amp;nbsp;amo: Aegias copias aureafqj attuli:ut domo fûeretmeu foris qreret* ^onmihi placent ifti parmenones fyriiqui duas aut tres minas Auferuntheris:nequius nihil eft q egens confilii feruus* ^ifi habet peftâmultipotens ubicüqjufus fiet pector expromat ^ulffrugi eile poteft homo nifi qui amp;nbsp;bene:óómalefacer tenet» lgt;Hprobis cü i'probus fit:harpaget:furibus furetur.quod queat ^erfipellem:frugi conuenit elfe hominem pedtus cui fapit* Ãohâfitbonis.malus fitmalisjut cuqjres fitiita animuhabeat» ^5lubetfcifqntu au^ herâ fibi dépfit:06 qdé fuo reddidit patri» Si frugieft herculem fecit ex patre:decunam patrem ei dedit»â Sibi nouem abftulit.fed que quæro optime ecce obuiam mihie l^utn qui nummi exciderunt here tibi:q. fic terram obtuere.'â Quiduos moeftos:tanq triftes elfe cofpicorrnö placet nec terne Eda quin mihi refpódetis quia malü paru? Mn.îmo uero (re é .Mitnio minâ multo parum chryfale occidi » Ch.fortafCs tu auri Detnpfiftiparum^quid igitur ftulte qudiâ occafio ad ea ré fuit jMea uirtute parta ut quatu ueUes tatü fumeres * fi hoc digitulis Duobus fumebas prioribus » an nefciebas q eiufmodi Homini raro tempus fe daret.Mn.erras» Ch.at quidem tute Errafti cum parum immerfifti ampliter.Mn» pol tu Quam nunc me accufes magis:fi magis rem nouerisi Ch. Occidi: iam animus iftoc didto plus præfagitur malilt; Mn.Perii,Ch.qdita^M n»quia patri omne cû ramento reddidi* Ch.ReddidifhfMn.reddidi»Ch.omne nefMn.omne oppido* Ch.Ocdfi fumâ:qÃmete uenit tibi iftuc facinus facere ta malü
licem uidurostquid amp;nbsp;eue^ niffe ufcgad hoc tempus co ftat multi enim Romanoru non folum mediocri cenfu. Sed qui ditiffimi funthabv ti decimas herculi uouerut pofteacj fortunatiores fach ad quattuor taletorum mil lia herculi facrarût: lucullus romanoru ferme ditiffimus extimatis bonis dedmâ her culi partem dedit.Templû infuperiuxta tyberiumegre gium condidere romani in quo ex decimis facra deo of ferunt.Quare auté herculi bonodecima offerebatur Plutarchus in ^blematis ro manoà :docenan q; ille quo que in palatino bouû quas Gerionæ abifulit decimam immolauitjan q? romanos ab æthrufeis decimari folatos liberauit ; an q ?Herculi tanq edaci amp;nbsp;fplendido pro lixe ate ^ oppipare parabant amp;nbsp;facrificium faciebanttanii lud potius quafi odiolas ci-uibus amp;nbsp;moleftas nimias di uitias comminuentes amp;nbsp;ut bona: corporis habitudini ad fummum proueftæ ali--quid detrahentes eo pafto maxime coli Herculem exi-ftimabant quem iccirco luxuriam cohercef amp;nbsp;compri mere deleftatet q »ipfe paucis contentus tenuiter conti nenter^ uixiffet.Q_VOD fic terram obtuere: Nam tri ftes amp;nbsp;moeftitia affefti de-miffum uultu gemnt.NEC temere:Nou fure ca.
1
-ocr page 412-Q_VrA malum parum.f.pc cuiüæ fûpfifti tibi Æ amp;nbsp;illud (malû) Jeperate legar ut fæ^ pe alias. PARVM ampliter immerfifti : Manus.f. in pe^ cunias tibi nô fumendo qd fatis eér.PRAEfagitur Pro pfagit ita Noiii.CVm ramé to;Denotat ad obolum uflt;5 oém pecuniam reddite pri. VT FACEret quod loquor: Scilicet ut me ad carnificem rapiat.Q_VAMlibet:Pro q tum libet.CHRYialo ceno meniNam/pv^ocr aurum dicitur a quo compofitû no men chryfalus. BALlftami tenda;pulc!terrima traHatio eft ab bis fumpea qui a loge quænint inimicum inuadex re:quid balifta iani didum alibi:hoc loco baliftam îtel lige fallaciam:deccptionem unde fit uerbum exbalifto quod fignificat decipio de^x fraudo.Plautus alibi comux nem hoftem exbaliftabo ICx pide.CAPSO:Pro captauex ro.COr Iperat bus fi cui ani mus:Hoc eft li unq alicui rei alus addiftus fuit.De hac re fibi bene fperandum eft : amp;nbsp;ubi bus legebaturlege ibus pro iis.fcilicet rebus amp;nbsp;nego dis qua diftione ufi fuut ue teres ut in curculione uidi-x mus pariflimi eftis ibus : uel lege lie î cor fperat adfuit fi cui animus.ET Linum ; Ad ligandas obfignandafq; taxx bellas.COCTVM prandiû Subaudi cura ut fit quali cp ad illum minus pertineat ea feire quæ fit fadurus:nifi tm ut conuiuium paret amp;nbsp;aceux bat.SICVT dicis: Fadum.f. ieddemus.BlCLIniö:Vt tri cliniumaiam uterq; fuu pox fcebat thorum amp;leftum ubi difcumberent.QVAE imx parauifti:Egi uel attuli.
Mn.Bacchide atqj huc fufpicabar j^pter enm chryfale me male Confuluifle oh eam rem omneaurû trat' âreddidi meo patri Ch.Quid ubi reddebas aurû dixifti patri/Mn.me id aurû atee/ Extéplo ab hofpite archidéide.Ch.héiftoc didto dedifti (p'^^ Hodie incruciatum chryfalumma ubi me afpicit ad carnificem Rapier continuo fenex. Mn.ego patrem exoraui.
ChiNépeergo hoc ut facerettqdloquor: Mn,imo tibi ne noceat Neu quid ob eam rem fuccenfeatatq; ægreimpetraui. Nune hoc tibi curandum eft chryfale. Ch.quid uis eurem Mn. Vt ad fenem etiä altera facias.nia compara.fabricareifinge Quod lubet:cóglutina ut fenéhodie dodlü dofte falfas auruij Auferas.Ch.uix uidetur fieri poflè:Mn.perge hac facile hac Feceris,Ch.qua(malû)facile quem médacii præhenditmäifefo Modo quem fi orem utmihi nihil credatnd non aufit credere. Mn.lmmo fi audias quæ difta dixit me aduerfum tibi.
Ch.Quid dixit.'Mn.fi tu illum folêfibi folem efte dixensifciM Credere effe,amp; noftem qui nunc eft dies. Ch, emungi (lunam Herde hominem probe hodierne id nequicq dixerit, Mn. Nuc quid nos uis facere,Ch.enf nihil eft nifi ut amesipero Cæterum quanlibet mepofcitote aurumtego daboiquid mihi Refert chryfalo elle nomen nifi fadas probo : fed nuncqntulu Vfus eft auri tibi mnefiloche die mihiÆ Mn. militi nummis Ducentis iam ufus eft pro bacchidefCh.ego dabo Mn. Tunobis opâ éfüptu.Ch.ah.placideuolo unûqdagam Hoc ubi egero:tüiftuc agi:de ducentis nummisiprimü intendi Baliftâin fenem:amp;: balifta fi peruortam turrim amp;nbsp;^pugnacula Reda porta inuadam extemplo in oppidumantiquû amp;nbsp;uetus. Si id capfotgeritore amicis nfis auru micor fperat bus fi cuiaiusi Pi.Apud te eft animus nofter chryfale.Ch.nunc tu abi intro Piftoclere ad bacchidemiatg; effet cito. Pi.quid.'* Ch.Stilum ceras amp;nbsp;tabellas amp;nbsp;linum.'âPi.iam faxo hic erunt. Mn.Quid nüc es fadurus.id mihi dice.Ch.codum prandium Vos duo entis.atqjamica tua erittecü tertiat Mn.fïcut diris. Ch.Piftoclero nulla amica eft. Mn.immo eft.alteram illeamat iSororem.ego alterâ.ambas bacchides. Ch.quid tu loqueris.'â Mn.Hoc ut futuri fumus.Ch.ubi eft biclinium uobis ftratum.'â Mn.Cur id exquænsrCh.res fi ita eft dici uolo.nefcis quid ego Adurus fim.neqj facinus quantum exordiar,Mn.cedo Manum ac fubfequere propius me ad foresuntro infpice, Ch.Euax nimis bellus:atqj ut efte maxime optabam locus. Fi. Quæ imperauifti imperatum bene bonis fadum illico eft. Ch.Quid paraftifPi.quæ parare tu iuftifti omnia,
Ch.Cape
-ocr page 413-DACCHIDES
Ch.Cape fWü propere : amp;nbsp;tabellas tu has tibi:Mn»quid pofteafâ
Ch.Quod iubeotfcribito iftictnam propterea uolo fcribere. Vtpater cognofcat litteras, quando legatdcnbe.
^n.Quid fcnbam^Ch.falutem, tuo patri uerbis tuis^ P^'Quid fi potius morbum aut morte fcribat: id erit reblius^ ^ti'Neinterturbanamimperatum in cera eft.
ChâDic quemadmodum. Mn, mnefilochus falutem dicit Suo patri.Ch.adfcribehoccito.chryfal^mihi ufq? quaq?loqtur Accrede pater:quia tibi auru reddidnSCquia no te fraudaueri. ^'âMane dum fcribit lt;nbsp;Ch.celerem oportet efle amatoris manu.. At(^idem herclec perdudumi magis qadfcribendum citus. ^n.Loquerehoc fcnptum e. Ch. nunc pater miproin tu ab eo ^*:caueas:tibi fycophantias componit:aurum ut abs te auferat ^^ffeCto fe ablatui^ dixit plane adfcribito.Mn.dic modo. ^â¢Atqj id pollicetquot; fe daturu mihitquod dem fcortis. Ododq in luftris comedi Ãicongregm pater.
^^d pater ne tibi hodie uerba det qfo caue. Mn. loqre porto, ^^â¢adfcribe dum.Mn.etia loquere dû id fcribammodo, ^h.Sed pater quod ^mififti mihi id quæfo ut memineris: ^^ illum uerberes.uerum apud te umetum afferuato domi, ^cdo tu ceram ac linum adtutum:age obliga : obfigna cito. ^u.0bfecro quidiftis adiftuc ufus es confcriptus modum, ^ttibi ne quid credattatqj ut uindlum te adferuet domi. ^^â¢Quia mihi ita lubet.potin ut cures tetatqjne parcas mihi. ^^ fiducia opus conduxi:amp; meo periculo rem gero, ^iilt;Aequum dicis.Ch.cedo tabellas.Mn^accipe. ^lt;animaduorrite:mnefiloche:óó tu piftoclere iam facite ^û biclinio cd amica fua uterqj accubitu eatisata negocium eft. ^^4?'Ibidem ibi funtledti ftrati:potetis cito.'â Pi'Nunquid aliud.'âCh.hocatqj etiam tibi erit accubitum femel ^'^4110quam exurgaris:doneca me erit fignum datum.
DIC qucmadmodumiSdli cet Icripfeds.MANE dum fcribit: Q_uia plura di0iragt; bat q ille icribere potuilfet. OBSecro quid iftis ad iftuc ufus eft cofdiptusmodum: Lege potius hoc modo:obx fecro quid iftis ad iftucufuf eft modumf ordo enim amp;nbsp;fenfus redditur clarior quid ufus eft iftis.flabellis con-x fcripris ad iftucmodû;quæ oémfibi fidem adimebant..
NSAnum: Magnu: utilludinfani feriat jUL fine tittora fluflusamp; illud inlano multum lauda da magiftro:alioquin infa. nus nates dicitur undeinfagt; nire Carmen confcribere. SCAEVO:Irato:ut fcæuû ambobus achillem amp;nbsp;cum dipthongo fcribi debet:na fenum fine eo adipem figni ficat:haec lenia fût omnino fed difcentibus non inindt da.FRICTum:Ab eo quod
^â¢^â¢Fugiam^.Ch,uos ueftrum curate officium : ego efficia meu
i â Chryfalus,
fanum magnum molior negocium
Metuoqj ut hodie poffimemolirier.
Sed nunc truculento mihiatqjfxuo ufus fene eft. blanon conducit huic fycophantix fenem tranquillum effe Vbitne afpexeritiuerfabo ego illumhodieffiuiuo probe. quot;Fam fridum ego illum reddam q friatum eft cicer. Adambulabo adhoftium:ut quando exeat Extemplo aduenienti tabellas dem in manu.
-ocr page 414-IMIO illæc: Iratus xitdomo Nicobo US cp chrpfalus fibi falfa omnia de exada pccm nia rettuIiffet.DlVIdiæ: Te dio.Q_VAMmox nauigo: Cu ironia legendu amp;nbsp;ad id refert qd'fuaferat chryfalus feni nauigadu eéïephefum utibi depofita repofceret pe cuiiia.NVNCab trafenna: Italoqnic ut nó audiat féex ïlegédis litteris occupatus: amp;feiifus uerborumelt nuc fenex cömode dolis capitur ueluti turdusrete uel laqueo dum quæritat cibum : dici* tut trafenna extentus funis aurore Seniio qui expones illud Virgilii in quito amei. Traiefto in fune columba inquit Traiedo extentomn de Trafenna dicitur exten** fus funis non me præterit. quid de trafenna Nonius. Sed Semiana expolitio ma gis facitad fenfum. LYM-bricunnQuemuemicn diximus in rimis terra: uerfan tem.TENVM:Perticam:la* queum:a tendendo diftum ut placet Nonio:aliter tenuf pars arcus extrema: unde fit nadenus : tenus quando ** que præpofitio eft amp;nbsp;fignifi catufq; ad:amp; iungitur cum ablatiuo ut quatenus eatc-nus in plurali cum geuitino ut crurum tenus.BENE na* uis agitatur:TranfIatio ê amp;nbsp;perinde eft ac dixiffet res no ftra fuccedit ex uoto:profpe roeg fuçceffu uehitur.
NStrige:Ledis ta bellis Nicobolus fa mulos accerfitiubet q uïcifi chryfalu. ARTHA mo:Propiü ferui nomé.IM PINge.f.i os ipius.MVtiue lit:Verbüfeceritait illd pali mutire plebeio piaculu eft. BElIerophóté:Qui nefcius litteras attulit quibus mada baturinterfici:didus eft bel* lerophon amp;nbsp;bellerophótes quia bellerum interemerat. Hoc enim interfedo patria exul ad pretum confugerat
//Nicobolus» tShryfalus»' Imio ülæc res eft mane dmidiæ mihi Ifubterfugifle fic mihi hodie chryfalum.'â hiSaluus fum iratus eft fenexmunc eft mihi Adeunt ad hominem tempus? Ni.hic quis loquitur prope Atqj hic quidem opinor chryfalus*Ch*acceflero* Ni.Bone ferue falueiquid fit : qmox nauigo in ephefum: Vtaurum repetam ab theotimo domumitacesÆ Per omnes deos adiuro:ut ni meum anatum tam amem Atqjei fadtacupiam:quæ is uelit:ut tua iam uirgis latera Lacerentur probeiferratufqj in piftrino ætatem conteras» Omnia refciui fcelera ex mnefilocho tua: Ch.Men criminatus eft? optime eft ego fum malus. Ego fum facer:fceleftus fpedtare modo ego uerbum faciam» NuEtiam carnifex minitare.'âCh.nofces tu illumadutuni Qualis fit nunc hafce tabellas ferre me iuflit tibi* Orabat quod iftic eft fcriptum fieret.Ni.cedo Ch.Nofce fignum. Ni,noui:ubiipfe eft? Ch.nefcio: Nihil iam me oportet fcire:oblitus fum omnia Scio me efle feruum : nefcio etiam id quod fcio: Nuncab trafenna hicturdus lumbricum petit. Pendebit hodie.pulchre ita intenditenum Ni.Manedum parumper: iam ad te exeo chryfale. Ch.Vtuerba mihi datiut nelcio quam rem gerat. Seruos arcefft intus qui me uindant, Benejaauis agitatur pulchre hæc confertur ratis« Sed conticifcam:nam audio aperiri fores»
{^JNïcoboIus . Chryfalus,
Onftringe tu illi afthamo adutum maniis^ Ch.Quid feci^Nbimpinge pugnum fi mutiuens Quid hæ loquuntur littera:.' âCh.quid me rogas?
Vtab illo accepi.ad te obfignatas adtuli. Ni.eo tu Loquitatus ne es gnato meo male per fermonem Quia mihi id aurum reddidit:öd te dixifti id aurum Ablaturum tamen per rycophantiam? Ch.ego ne iftuc dm? Ni.Ita.Ch.quis homo eft qui dicat me dixifteiftuc? Ni.Tacemullus homo dicitthæ tabellæ te arguunt« Quas tu attulifti hæ te uinciri iubent. Ch.aha Bellerophontem iam tuus me fecit filius Egomet tabellas detuli utuindrenfme
Ni-Proptcrea
-ocr page 415-DACCHIDES
^ùPropterea hoc facio: ut fuadeas gnato meoîutpgræcef 'Teruenefice.Ch.o ftulte finite nefcis nunc uendi te. Atqjin eo ipfo addas lapide ubipreco praedicat» ^i«R.efponde quis me uendit? Ch»quem diligunt du Adulefcens moritur dum ualet.fentit.fapit. ^uncfî ullus deus amaret plus annis decem ^lus iam uiginti mortuum efïè oportuit* Terrs odium ambulat : iam nihil fapit» ^ecfentit,tanti eft:quanti eft fungus putidus^ ^i»Turn terrae me odiumefïê autumas.'â
tecu
^Mudte hunc introiatqj atqjaftringite ad colunnam fortiter ^unqauferes hinc aurum. Ch.atqui iam dabis ^i.Dabo/Ch.atqj orabis me quidem ultro ut auferam funi illum refeiffes criminatorem meum: Quanto in periculo: amp;nbsp;quanta in pernicie feiet, Tumlibertatem chryfalo largibere : ego adeo nunq accipiam. ^uDic fcelepe caput: dic quo f periculo e meus mnefilocâ filiusf fb.Sequerehac me.Ni.quo gentiumÆCh.tre unos pafTus ^vVd decem.Ch.agedum tu arthamo forem hanc pauxillum AperipUeideme crepa: faxo.iamfcies;fateft.
Accede hue tu uiden conuiuium f Ni.uideo ^â^aduorfum piftoclerum Sc bacchidem. Ch.qui funt ^lefto illo altero.'âNi.interii mifer. Ch. nouifti nehominem.'â ^TNoui.Ch.dic fodes mihi bellan uidetur fpecie mulier.'â ^^Admodum. Ch.quid illam meretricem ne elfe cenfes.'â ^ùQuippe.Ch.fruftras.Ni.quis igitur obfecro eft.'â fb,Inueneris:ex me quidem hodie nunq fies certior*i 4/Cleomachus.Nicobulus . Chryfalus ZWv Ei ne hie mnefilocus nicoboli filius per uim ut retineat â Mulierefqus hæc fadtio é. Ni.quis illeéf Ch.p tempus J-MJ^^ic uenit miles i Cle.no me arbitratâ militdfedmullee. Qui rne^qj non queam defenderemineq; belloa mihi unqui ^ccjmars creduatsni illum exanimalemfaxo:fi conuenero. ^iueexhsredem fecero uitæ fuæ. Ni.chryfale quis ille eft Qÿ minatur filio.'âCh.uir hic eft illius mulieris q cum accubat, ^ââ¢Quid uir Æ Ch.uir inquam. Ni,nupta eft illa obfecro.'â fh.Scies haud multopoft, Ni.oppido interii mifer.Ch.qdnue ^celdlus tibi uidetquot; chryfalustage nuneiumeito me:aufcultato hlioidixm tibi illuminuenturum te qualis fiet.'âNi,qnidnunc fgo faciam.' âCh.iube fis me exolui citomam ni ego exoluor hmmanifefto hominem opprimet. CI. nihil eft lucri quod Mehodie faceremauelim,.qillum cubante cum illa opprimere.
preto uxor entStheuoben: iit euiipidi fiue ut Homero placet aiitia fiue antheaqus bellorophontis amore capz ta eum compellauerat ftu/z pri:Sed ille ueritus hofpitaz lis iouis iramdafciuam fÅ^ minamruppulitxAt idigna ta mulier ftupri infonté ao cufauit:pretus iura hofpitii uiolare uephariu exiftimas domi interficere non fufti.-nuit.Sed datis litteris ad io batam locerum illum in ly dam mifitdeftis codicillis g bus mandabatur Hoiern ite rimiiobatas panter iure ho fpitii motus:hominem dele gauit ad chimeram amp;nbsp;foly^ mos populos domandofiut lub praetextu memorabilis pugnae inteiriret.Sed cû ui dovreddüffet maximamlt;ç ex inde laudem rettuliffet: Iobatas ratus diuinitus ho/ minem feruatum litteras pa tefecit bellorophontijq tab fo infimulatam infamia ex-purgauit.PERgraecetuf: La rduiatur tradum agraecis g i omnem lafciuiuntlafciuia IPSO addas lapide: Q^uafi uendaris.PRAEdicat:jVlaiz feftatamp; ondit res uenales. SI VLlus deus amaret: Sub audi re.ATQ_VEatep: Aut fupereft aut per indignatio né reiterahTREVnos paf-fus.i.tres tm modo pafTus. NE CREPA:Ne fores.f.cre pitum amp;nbsp;fonitum reddant.
Ari »ortune miles indu ^Ll^turqui fuam repo fintbaccHidem quam non meretticem:fed uxorem mi litis chryfalus confingit : ut facilius emungat pecunia fe nem interitum filii metuen tem.VT REtineat muliere; Scilicet patiar:ex indignatiz one non abfoluit fermoné: figura apofiopefis;quam re-ticentiam diximus appella, ri amp;nbsp;interceptum fdentium.
AMBO:Pro ambos.WL gosPaffim.EXORBAbo: Priuabo.ROGA tu: Fiebat enim in ftipularionibus ut fupra didum eft interroga^ tio amp;nbsp;immediata refponlio ut ftipulatio rata fieret.MA CTAmus:MaIo affidmus. VRBInadta habet codices. Inuenies fulgentium legere ueruinam eile dicentem ge nus iaculi quod uerutû uogt; cant. CONfeffiorem:Humi liorem amp;nbsp;fubmiffioré. SO^ RICINA nciiia:Pro foricu lamentatione quæ exilis ad modumé amp;nbsp;humilis nenia carmen dicitur lugubrc.Ho ratius abfint inani fuere ne.-niæ.OPS:Q_uæ item rhea difta eft. SVMANus:Pluto NEÃ^VE quod did folet: Scilicet egit. SINE me per te habere; Ordo uerborum eft ut tarnen no habere led here legas:0 her te obfecro per deos imortales fine me hue ire itro ad filium. PAR fis: Pro peperceris. CLINia ex denietrio:Hi ambo ciuef athenaeum amp;nbsp;ex triginta ty rannis qui patriam libertatem occuparunt qui cum ef fenti duitate faftiofi amp;nbsp;iter fe inimidtia flagrarenti cli Iliam demetriusacerbiflîme inueftus eft amp;nbsp;conuidis amp;nbsp;maledidis hominem obru-it.LIPPI illi oculi: Comparat fetuum oculo morbofo amp;nbsp;lippitudineaffefto quam lippitudinem quifq; dum fa nus eft rede cauet:cum autem adeftabftinere non po teft quin oculos fæpius atti gat.Q^uæ fit lippitudo iam didum eft alibi.
Ambo utnecem.Cb.audin quæ loquift qn tu me exoluilubes? Ni»ExoIuite iftum:peru:pertimui mifen Cl. turn illa quæ corpâ Publicatuulgo fuum faxo fe baud dicatnadta quern derideat.'' Ch. Pacifci cumiHo paula pecunia potes. Ni.padfcere etgo Obfecro quid tibi lubet dum ne manifefto hominem opprimât Ne ue eniceat. CI. nunc nifi ducentiphilippi redduntur mihi» Iam illorum ego animam amborum exorbabo oppido» Ni.Hem illoc pacifcere fipotes:perge obfecro , pacifcef quiduis» Ch.Ibo amp;nbsp;faciam fedulo:quid clamasfCl.ubi herus tuus eft.'â Ch » Nufq ncfcio:uis tibi ducentos nummos iam promitrier Vtne clamorem hic faciasmec conuitium.' âCl.nihil éqd malim Ch.Atqj ut tibi mala multa ingeram.' âCl.tuo arbitratu* Ni.Vtfublanditurcarnifex.Ch.pater hic mnefilochi eft fequer Is promittet tibi.tu eum rogato cæterum uerbum fat eft. Ni.quid fit/Ch.ducentis philippis rem pepigi. Ni.uah lalus Mea feruafti me quam mox dico dabo. Ch.roga hunc tuitu Promitte huic.Ni.promitto roga.Ci.ducentos nummos Aureos philippos probos dabin/ Ch.dabunt* inquam refpÃdelt; Ni(dabo.Ch.quid nunc impuremunquid debetur ubi? Quid illi moleftusiquia illum morte territas.'âamp; ego te amp;nbsp;iUc Madtamus ifortunioifi tibi e machera: amp;nbsp;nobis urbina é domi Qua quide te facii. fi tu me irritaucris cofefliore foricina nenia lam dudum hercle equidéfentio.fufpicio quæ te folicitetieum Efte cum illa muliere.Cl.immo eft quoqj. Ch. ita meiupitet luno.ceres.minerua. Iatona.fpes:ops.uirtus.
Venus: caftor: pollucesimars.mercurius, hercules Sumanus.Ibl. fatumus.diiqj omnes ament.ut ille cum Illa neq: cubat neqpabulat.neqjofculatf neqj illud qd dici folet Ni.Vtiurat feruat me ille fuis penuriis.Ci.ubi nue mnefilochus Ch.Rus mifitpater.illa auté in arcem abiitædem uifere (etgo^ Mineruæmûc aperta é inuifete ne ibi ? Cl.abeo ad forum Ch.Vel hercle in malam crucem. Cie. hodie exigam aurumhoc Ch.Exige ac fufpende tc.ne fupplicare cenfeas nihil homo Ille eamotus:fine me p te here obfecro deos immortalis ite buc Intro ad filium.Ni;quid eo introibisfCh.ut eu dictis plurimis Caftigemicu hæc fadia ftead huc faciat modu»Ni.immo oro Vt facias chryfale.amp; te obfecro: caue parfis in eum dicere. Ch.Etiam ne monesiâfatin eftifi plura ex me audiet hodie mala. Quam audiuitunquam clinia ex demetrio* Ni*lippiilli oculis Seruus eft fimillimus.fi non eft: nollis efte.neqj defideres* Si eft abftinere quin attingas non queas:nam ni illic hodie Forte fortua hic foret* miles mnefilochu eu uxoreopprieretfua
-ocr page 417-BACCHIDES
Id« duo frwdn hac feena ppetiio chryfalus pftat in methaphora comparât Am quod geflerat Acilius aduerfus nicobolû grægorû gefHs rebus contra Troianos:atridæ Aganténon amp;nbsp;MeneJauf çgt;^^orum duftu capta Troia eft.PERgamû:Troia:nâpgama alta dicutur aedificia ut troiana fuerût. rP^^^^ââââMÅnibus conftruftû:amp; omnino.mÅnitum legas non mÅnium.DIVlna manmNeptuno Lp^Uiue adiuuantibus quos laoniedunta feruntmercede conduxifle ad extruéda moenia neeg tarnen precium exoluiffe.MILLE nauiuni;Homerus in illiade fcribit ad troianum bellum acceiCfle triginta
^'^^9^obtrnca.ret mÅchû mamfeftariü nüc qfi duceris philippis ^'nifihum.quos dare pronaifi militit quos nd dabo tenief:amp; id â¢^ufq filin cduenero:nunq xdepol quicq temer credichryfalo ^2ruin libet amp;nbsp;mihi has perlegere déuo: æquû é tabellis cofigna (tis credere»
4^ChryfaIus»Nicobolus»
quot;TTTrides duo fratres dicuntur fecriTe facinus maximum
Cupamt patriipgamu diufa mÅnitû miu.armisteqs ^Exercitutatqj eximnfbellatonbââmille cu nuero naum de ^no fubegerunt: nd pelides tormeto fuit:put ego herd (cumo ^^ugnabo meûifineclafïèîfmeqj exercitu : 06 tito nuero mihtu ^®pi expugnaui amanti herili filio aurum ab fuo patret ^unc pnufq huc fenex uenittlibet lamentari dum exeat»
ttoia.o patriao pergamum.o priamepenftt fenex»
Qÿ nufere male muldlabere quadrigentis philippis aureis: ^^n ego has tabellas obfignatas:confignatas quas fero, ^on funt tabella:: fed equus quem mifere achiui ligneum ïpdus é piftoclerus ab eo hæc fumpta: mnefilochus fi non eft ^eliétusnUe non in bufto achilli fed ledto accubat:bachidem
óf tres Duccs cum nanibus mille centu oduaginta fex d^ftis cretéfis enumerat ad fuiffe.Mcdxxxix.Dares nero phrygius numew :recen-fuicuauiu. Mcxl.cum duci bus. Ixyiii . lügens Hecuba apud Seneca excidiû troiæ: prædâ mille non capiuntta tes amp;nbsp;rurfiis Agamemnon. Nec mille forfan nauibus aut annis decem. O PRIA-me:Exclamataduerfus fené dolis deuiftum amp;nbsp;pecunia mulâatum amp;nbsp;diftus é Pria-mus a pothu priaftæ.i.a re-* dimendo.Nâ ab hercule amp;nbsp;fociis capta troia auro rede ptus eft:amp; patriae refÃtutus: ut apud Valerium flaccum. Q_VAdringentis.Na duce tofpromiferat ultro fe datu lu militi ducetos alios filio daturus erat fuafu chryfali. EQ_Ws;Q_ni ab Homero durateus diSus-de quo Lu-crecius Nec ta durateus tro anis pergama partu inflam maffet equus nodurno gra uigenarum. Nam hic recep tus a Troianis in Troiam é cum armato milite ut tra-* dunt poetæ : licet alii aliter inter quos Seruius référât: machinamétum fcilicet fuif
^abetfecum: rile olim habuit igné qui fignum daret:huncipfû Exurit : ego fum ulyffes cuius cdfilio hæc gerûtur tu quæ hic fût ^uiptæ litteræ: hoc in equo infunt milites armati atqj animati. Probe ita res fucceflît meliufqjtadhuc atq? hic equus non in Arcé uerumÃarci faciet ïpetû:excidium:exitium.ex latebra fiet Hieequ^hodie auro féismoftro féi huic ftollido ei^fedto nomé facio ego ilkotmiles menelaus eft.ego agaménon idem ulyffes
fe bellicum per quod expugnata ciuitas eft : nel ut alii tradidere porta qua aperuit Antenorcqmi piftum fiuc pulptumhabuiffezuel quodcqueftri proelio capta fit Troia.EPEius:Hic fuit equi fabricator Virgilius in 'fcntido:amp; ipfe doli fabricator Epeius:amp; idem affirmat dydis cretefif.Feftus quoque epeum dicit fabrum Jgt; *equum fecit durateum.AB EO hæc fumpta.Scilicet epiftola quam mnefilochus cófcripferat apud pi âoclerum . SINON: Q_ui latuit in ulua uel in fepulchro achillis:ultro hic fe obtulit ut a Troianis capere: cuius fuafu equus receptus in Troiam eft:hiuus cum meminit Seruius inquit autolicus quidam fur riitqui fe uadas fingebat in fpecies habuit filium Sifyphum unde natus eft Sinon.ILLE IGNEM habuit â¢nm equo intra moenia recepto dicitur igne fublato fignum græcis dediffe amp;nbsp;armatos tunc homines e-* quo prodiiffe:Q_uod meminit Virgilius:Laxat clauftra finon illos patcfadus ad auras rcdditequus.EGO SVM VLYSSES:Cuius confilio amp;nbsp;aftu res Troiana periit.TVM Q^VAE HIC funt fcriptæ Iitteræ:Com* psrat miTas tabellas equo in Troiam recepto in quibus quot fuere litteræ conferiptæ tot inquit fuiffe milles qui fenem expugnauerint.Senem autem ipfum illion uocat ciuitatis arcem:uel fi fequimur Seruium duitatemipfam.Strabo tarnen ac Ptolemæus Troiam ciuitatem dixerunt.IHion ueio arcem.MILES ME ndauv eft:Nam ut Menelaus Helenam Sic miles bacchidem repofcebat.
-ocr page 418-ILLE mendicans : Scilicet Vly^ffes qui explorandi gra tia fub mendici habitu urbem Troiamintroiuit:co^ gnituflt;5 ^^ Helena quæ ho minemindicauit;uix euafit troianaf manqsJLLIO tria fata: Videlicet uita Troili : Palladii cóferuatio: Laome dontis fepulchrum integni quod in porta fcæa fuit ut commeminit Seruius addu cens hunc locum. SIGNii: Palladium qdin arce Tro ia fuit palladis dea; antiquu e ligno compaaum:qd 'no ftu raptum ê a Diomede amp;nbsp;Vlyffe trucidatis arcis culto dibus.CVMmagnifico mi lite:lronicos diftu cu cleo macho.SED Priamus hic: Scilicet fenex nolter q non quinquaginta ut ille habuit filios.Sed quadringétos ha bet hoc eft nummos philip peos:quibus femel amp;nbsp;iteru pleftef.COMItialé:Q_uafi line fenfu:morbus nan^ co initialis fmeprfusullo fen* fu homines reddit caput amp;nbsp;fuperiores cerebri partes pigt; tuita inuadétcûta ut homo cócidatneceire lit:hoc mor bo Herculemlaboraffe tra^ dunt:Ideo facer didus.CO GISTING ,p coegiftine/ ut Lfilius relcipifcat. HAS TA bellas: Alteras confinxerat litteras ut ducentis aliis nu mis fené admutilaret. Nuc fuperum limen: Alludit ad id quod paulo ante dixerat tertium fatum Troiæ fuiffe cu portæ fcææ fuperum li^ men fdderetur:quod faftu cft equo in urbem recepto: deporta fcæaméinit Strabo Lxiii.Dares quoc pphry gius per portam feream dixit graneos ab Antenore in urbem indudos.
Laertiâ: mnefilochus eftalexander qui eritexittu rei patria: fus» Is helenam abduxit: cuius caufa nunc facio obfiden illion Nà illic eideaudiui ulyflenuut ego fu fuifle:amp; audace ⦠amp;rnalii Dolis ego deprenfus fumille mendicans pene inuentus interiit» Dum fibi exquirit fata illo^: adfimiliter mihi hodieobtigit» Vmdtus fumtfed dolis excmi:item fe ille feruauit dolis lilio tria fuifleaudiui fata quæ illi forent exitio Signum ex arce fi periflet : alters -etiam cft troili mors Tertium cumportæ fcææ limen fuperum feincieretur Paria item tria eis tribus funt fata noftra huic iUio» Nam dudum primo ut dixeram noftro feni mendacium: Et de hofpite amp;nbsp;de auro.5e de lébo.ibi fignû ex arce iâ abftuh» lam duo reftabant fata.tü nec magis id coeperam oppidum Poft ubi tabellas ad lenem detuli: ibi occidi troilum» Cum cenfuit mnefilochum cum uxore efte dudum militis lbimeiniunxit folui:atqridpericulu adfimilo ulyfleut pditat Cognitum ab helena efte proditum hecubæ: fed utolim die le Blandieris exemit: amp;nbsp;perfuafit fe ut amitteret: Item ego dolis me illo expuli periculo: amp;nbsp;decepi fenem» Pofthæc cum magnifico milite urbes uerbis qui inermiscapita Conflixi atqjhominem repuli:dein pugnam conferui feni» Cum ego adcomno mendacio deuici uno idtu extemplo CÅpi fpolians nunc ducentos numos philippos militi Quos dare fe promifit dabit : nuc alteris etiam ducentis ufuse Qui difpenfet illio capto ut fit mulfu: qui triüphent miliis Sed priamus hic multo illi præftatnon quinquaginta modo» Quadrigetos filios habet: atqj equidemofs letftos fine probro JEos ego hodie omnes cotrucabo duobus folis iftibus Nunc priamo noftro.fi eft quis emptor:comicialem fenera. Védam ego uenale que heo exteplo ubi oppidum expugnaucro Sed pnamu aftanté:eccü ante porta uideo.adibo atqj alloquar» N i.Cuia nam uox ^pe me fonat. Ch.o nicobole. Ni.quid fit Quid qd te mifi:ecquid cogiftiVCh.rogas cögredefcNigradior Ch.Optimâ fum oratorrad lachrymas coegi hominé camgado Maleqj dialis quæ quidem quiuicomminifci.Ni.quid ait'â Ch.Verbû nullü fecit: lachrymas tacitus aufcultabat:q ego loq Tacitus eóftripfit tabellas obfignatas mihi has dedit: nbsp;nbsp;nbsp;(bar
T ibi me iuffit dare : fed metuo ne idem cantent quod priores: Nofce fignumeftne eius.'âNi.nouilibetperlegére has» Ch.Perlege nunc fuperum limen fcmditurmüc adeft exiriû illio Turbat equâlapides ligneâ.Ni.chryfale ades dû ego has pellego Ch.Quid me tibiadeffe opâé.Ni.uolo ut q »iubeo facias:utfciaf
-ocr page 419-BACCHIDES
Quæ hic fcripta fientXh.nihiImoronneq; feite uolo« ^ââTnades.Ch.quid opus eftfNi.taceas:quod lubeond facias* ^hâAdero.Ni.heu litteras minutas. Ch. qui quidéuideat parû ^e^ qui fatis uideat grandes fatis funt. N i. aiumaduorte igitquot;« ^^Nolo inq.Ni. at uolo inq.Ch. quid opus eftr'Ni.at.n.id qd* hbeo facias. Ch. iuftüeft tuus tibi feruus:tuo arbitratu feruiat. ^^Hoc age fis iâ nûc. Ch.ubilubet recita.auriû opera tibi dabo ^'âCæræ qdé haud parfit neqj fhlotfed quicqd «plegere certüé pater ducentos philippos qfo chryfalo da:fieffe faluü uis me ^utuitalem tibi.Ch.malum quidemhercle magnum tibi dico* ^^â¢Quid eftfCh-non prius falutem fcripfit^Ni.nufqua fentio. fh. Nó dabis fi fapies ï ue^ fi das maxume ne ille alium geruid ^ærat fi fapiet fibimi ego nó laturus fum : fi iubeas maxume. ^^tfic fufpeólus fum:cum careo noxia.Ni.aufculta porro dû ^oc fdptü êplego. Ch. inde a pricipio ia ipudés epiftola eft.
O PAter Jndpït epiftola. ALIVM gerulum : Q^ui ei pecuniam afferat: a geiédo gerulus . POL HAuc lderide!:Verba lullt nicoboli nó epiftolae. STVLte feciffe fa* teor: Profequitur didatum epiftolæ. PRIVS te cauiffc: Loquitur ipfe nieobolus. AB£ST;Lege:abs te.
ââPudet prodire me ad te in confpeÃum pater tantü flagitiû âcfcireaudiuimeû:qd'cû peregrini cubui uxor militis(tio tua. ^olhaud derides:nâ ducetis aureis philippis redei uitâexW ^â¢Nihil é illo^qn ego illi dixeri.N.ftulte feciflè fateor.f qfo pr ^etnein ftulticia fi deliqui deferas.ego animo cupido:atqj ocu ^âsindomitis fui,
^^uafüé facereîcur nûc me fadi pudet:pus te cauiife ergo: q podereæquû fuit,Ch.eadem ifl:aec uerba dudû illi dixi omnia, ^ââ¢Quæfo ut fat habeas: id pater quod chryfalâ me obiurgauit Plurimis uerbis malis:00 me meliorem fecit præceptis fuis:
^tte ei here gfam æquum fit bona. Ch. ne iftuc iftic fcriptum.'â ^^Hc fpecta tû fcies.Ch. ut quid deliquit fupplex é ultro oibâ. ^ââ¢Nunc fi me fas éobfecrare ab fte pf da mihi ducétos nümos * bluppos te obfecro.Ch.ne unum quidem hercle fi fapis. Ni.fi feperlegam*
iufurâdû uerbis cóceptis dedi datum id me hodie mulieri. ^uefpe^ pufq a me abiret : nûc pater ne piurecura atq? abduc ^e hinc ab hac qtû potes : quapropter tantû dani feci 06 flagitii f^Uetibi ducentinûmi diuitiæ fuant;fexcenta tantumreddä Si uiuo tibi.uale atqjhæc cura:quid nunc cenfes chryfale? ^Nihilego tibi cófilii hodie qcq dabo : neqj ego haud cómitta ytu quid peccatum fietifecifiedicas de mea fententia ^ej^ ut ego opinor:fi ego in iftoc fum loco dem potius aurum
ulù corrupt find : duæcóditióes funt:uträ tu accipias uide * « ut aurum perdas:uel ut amator periuretægo neqj te lubeo: ^elt;jueto neqj fuadeo.Ni.miferetme illius.Ch.tuus eft
-ocr page 420-sr PLvs perdundû fit:perüffe fuanius cn:;Probe monemurhoc dido pluns facere nos debere honoris ii fturamzq pecuiiiaruni.DlSP -Alcfcere:PaIam fieri.FIT VASTA ttoia:Rurfas redit in mefaphora.ESSE te fenern miferrimum : Dkhim hoc eft non audiente fene. AD Q_VAEftorcni : Per tranflationem didura Vâ*'''^ft;nam præda de captis urbibus ad quæftorem deferri foiebat.
H q J/v AM magis:PhiIoxenes piftocleri pater a lydo paedagogo cómonefadus filiu amoribus irretitu: iUe nullu amado féruetmodu qritur.IN PEdore foueo:Voluo teneo:cófidero;é fouere nutrire amp;nbsp;calidu teuer: un focus.
TVRBAS turbet : Archaif mofutferuitutéJëruit.PLA CITant : Pro placentmeta.-lafïis figura deriuatum pro primitiuo. DANDO fume re : Concedendo amp;nbsp;permit.-tedo ut fumat. SED minus uolo : Attendendus eft fen-fus no cp uelit filio nimium indulgere : fed dû obfequi-tut pater:fiJius nimis licêtio fus eft . VISO : Prouidero: nam fupra philoxenes mne filochum rogauerat : filium utcompefceret piftoclerum fodalem fuum nimium Ia-fciuientem.EO EST ingenio natus:Ideft talibus moribus amp;nbsp;uita inftitufus.
V 'â^VICVNq: Nicobo â q Aus dû militi pecu-exoluifamp;t refci-nit meretricari filiû:a feruo-q? chryfalo fuiffe pecunia lu dificatü:prodit ergo ira fuc cenfus : limulq ïfenex aliter philoxenes ambo filiorum perniciem conquerentes. STVLTI : Imprudentes amp;nbsp;infani:é illud Ciceronis pa-radoxum omnes ftultos in fanire hoc eft qui duce ratione non moneatur mentis fanitate carere. STOLI-di: Non tarn excordes dicû tur q molefti amp;nbsp;illepidi.FA TVI:A fando infulfi licet di TerJr tefte Donato: nam dido fatuus:infulfus corde. FVNGI: Q_uod corporis eft rettulit ad animum:fungi enim facile putrefcût nec foliditatem ullam habent. BARDI: Vi amp;nbsp;ingenio tar-di.BLENNLStulti dicûtur Fefto.BVCCONES:Qui buccas ingentes habent ut labeones a labiis nam ii a phyfiognomis habentur le ues amp;nbsp;futiles. LVDVM his fadu;Pro ab his ludificari;
Non mirum.facisift plus perdundum fit periffe fuauius eft Quam illudflagitiumuolgo difpaIefcere.Ni.ne illexdepol Ephefi multo mauellem foret dû faluus eet: q reueniffet domu Quid ego iftic quod perdudum eft propere perdererbinos du-' centos philippos
Ia itus eftcra:amp; militi quos dudu,pnaifi mifer; amp;nbsp;iftos maeiftic lam exeo ad te chryfale.Ch.fit uafta troia:fcindunt proceres Pergamum:fciui ego iamdudum fore me exitium pergamo Aedepol qui me effe dicat cruciatu malo dignummeego euillo Pignus haud aufin dare.tatas turbellas facio.fed crepuit foris Efferturpda ex troia.taceam nunc iam. Ni.cape hoc tibi aurum Chryfale i fer filio;ego ad foi^ autem hinc ibo ; ut foluamdiT» Ch.No equidé accipiar pm tu qras q ferat: nolo ego mihi credi* Ni.Cape uero odiofe facis,Ch.non equidem capia.Ni. at qfo» Ch.Dico ut res fe habet.Ni.morare.Ch.nolo inquam aurum Concredi mihi.Ni.oheodiofe facis.Ch.cedo fi neceffeeft Ni.Cura hoc.iam ego reuenero.Ch.curatum efteÃe te fenem Miferrimum hoc eft incoepta efficere pulchre ueluti mihieuenit Vtouans pdaonuftus incederem falute noftra : atqjurbe capta Per dolum domum educo integrum omnem exercitum» S5 fpedlatores uos nue ne miremini.qd' no triupho : puulgatue Nihil moror uerumtamen accipientur mulfo milites. Nunc hanc prædam omnem ad quæftorem deferam» oxenes.
x-^^V â magis ipedtof meo foueo: qs me â filiâ turbas turbet â ff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nitd:amp; quos ad amores peipite îfeitâeapeflà t curæ é.magifq^ adformido.ne is peatmeu comi/ Scio ego fuiflla ætate:amp; feci illa 01a: fed more modefto (p^tquot; Neqj placitant mores:quibus uideo uolgo gnatis efle parentes Duxi.habui fcortum potaui.dedi.donaui.60enimid raro Ego dar me ludu meo nato iftitui.ut afo obfeq dado fuerpoftit Aequu eeputotfj nimis uolo dfidiæ ei dar ludü: nüc mnefilocü Quodmädaui uifo:ecquid cd ad uirtuté » aut ad frugéopa fua Copulent:fic ut eum conuenit: fcio feciflè : eo eft ingenio natus. ^/Nicobolus.Phyloxenes.
AViedqjubi funt. q fuereïquiqj futuri funt pofthac (oés ^ â_^y5^uIti»ftoLidi»fatui.fügi.barbi.bléni.buceóes : folus ego Longe
-ocr page 421-BACCHIDES
logeante eo ftultida amp;nbsp;moribus mdod;ilt;perii:pudet j^ocrine ætaus ludum his fadlum eé indigne g magis id repeto
Jam magis uror:quem meus filius turbauit.perditus fum ^flt;$ etiam eradicatus fum:oibus exemplis crudor.oîa me mala Cofedantur : ofbus exitiis interii : chryfalus me hodie lacerauit: ^hyfalus me miferum fpoliauit » is me fcelus auro ufqjadtodit ^olis dodis indodû ut libitu é. ita miles méorat meretriceeffc Qua lUc uxoré efle aiebat : omniaqj ut quodqjadüdméorauit ^arn fibihunc annum condudam.reliquum id auri fadum» ^od ego ei Hultifiimus hó permififlèm hochocdperacefdt⦠biocédemu qcf pcrucior: me hoc statis ludificari: imoædepol ^^ludos fadum cano capiteiatq? alba barba4miferum me auro ^lleemüdum.perinhoc feruümeû no naud facere efle aufum« ^^45 ego fi alibi plus pdiderüminâ ægre habeâ,minufqj id mihi Patnno ducam.Ph,certo hic prope me mihi nefdo quis ^qui uifuseft.fed quern uideo.hic quide pater mnefilochi eft» l^tbuge fodum srumns.amp; mei mali uideo, philoxene falue. ^l^âEt tu.unde agisr Ni» unde homo mifer atqj infortunatus»
At pol ego ubi fum eé ibi mife^ hofem decetatq? ifortüatü» ^ùigitur pari fortuna state ut fumus » utimur»Ph»fic eft fed tu ^d tibi eft/Ni.pol mihi par idem quod eft tibi»' ^mNuquid nam ad filiumhsc egntudo attinetÆNi.admodû» P^Idemihi morbus in pedoreé» Ni» at mihi chryfalus optimâ ^óperdidit filium me atqj rem oém mea«Ph» quid tibi ex filio ^atn obfecro ægre eft^Ni.fdes is periit cum tuo atqj ambo ^^4ue amicas habent.Ph.qui fdsrNi.uidi.Ph.hei mihi ^Ipenu Ni.quid dubitamus pultare atqj hue euocare ^â¢^bas foras.Ph.haudmoror.Ni.heus bacchisnube fis ^(^uturn aperiri: nifi mauelis fores amp;nbsp;poftes cóminui fecuribus I/Bacchis.Nicobolus,Bacchis Philoxenes»
Vis fonitu tumultuanti nomfe nomfat me : atqj pultat
4 y Aedes: Ni.ego atqjhic.Ba.quid hoc eft negocii:
ä amabo quis has hue ouis adegit.'âNi.ouis nos uoeât Peffutn^.Ba.paftor ha^ dormit: cû hæ eunt fie a pecu balitâtes» ^a.EtpoI nitent:haud fordidæ uidenturambæ*
^^â¢Attôfæ hæ quidéambæ ufqjfunt.Ni.utuidét deriderenos» b. Sine fuo ufqj arbitratu. Ba. rerin ter in anno tu has tofitariÆ Â«Pol hodie altera iâ bis detonfa certo é.B.uetulæ fût thimianæ ~t bonas fuiflè credo:uiden limulis obfecro ut intuentur? ^âEcaftor fine oî arbitror malitia eé.Ph.merito hoc nobis fit quidem hue uenerimus.Ba.cogantur quidem intro.
^â Haud fdo quid eo opus fit q nee ladem:nec land ulla habet:
AD TOndit:Adcuté uflt;5. PER acefeit : Acore amp;nbsp;mo^ leftia quadam acuitur.AV RO emundum : VeJut ex* hauftum amp;nbsp;pecunia denn* datum emundos tame dox cente Donato quandoq ; di cimus elegantes amp;nbsp;facetos. NAVCl lacerent parui fa. cere ; nauci enim pro nugis aliter pro oleæ aut nucis mi cleo ut eft apud Feftum ui dere.
quot;^VIS fonituzHæe fee â 9 bné facit comÅ Mb^fü.F; deludunturpri mum ambo fcnes a mcretri cibus:poftremo earum bla. ditiis illecti ultro cum filiis accubant. OVlS:Senes di. eit canos amp;nbsp;albicantes - PA STor earum ; Perftat in me taphoraiquaft a reliquo gre ge aberrauerintideo a pecu dixit i.a grege. BALUAM tes ; Balatum .edentes: bala re fiquidem ouium eft.AL TERA bis detonfa : De ni cobolo loquitur a quo bis chryfalus pecuniam detra. xerat. THlmi.inÅ:Forte thi mo paftæ thimufherba gra tiiïimaamp; apibus amp;nbsp;pecudi, bus : hac herba lapideos cd. pos narbonenfis prouindæ refertos fuiflè cóftat hoc pc ne folo redditu e lóginquis regionibus pecudum milii bus eo couenientibos ut thi mo uefceretur:utAutor Pli nius e.LIMVIis oculis: Ob tortis amp;nbsp;in obliquü fpeftan tibus. LACTEM: Nam Ia* ftis ueteresmos lac.
0 ii
-ocr page 422-EXOLVEfC : Exercuere ad fummuni ufg: uel excrefce-re defierunt.GRASSeutur; gradiatur;neuius apud Nonium 11ÃC me res ipfa reprimit fæpe hæc eadem gralTa tus uiaufFrannios quog jco fimili graflatus ma dixit Sa-luftius in iugurta duxat^ imperator mortalium animus eft qui ubi ad gloriam uirtutis uia graffatur: abundepolens potéf^ac clarus eft aliter graflari fupra mo dum require inde gr^ato-res qui hoftiliter gradiuntur.A CAEtero pecmDici-tur hoc pecu : amp;nbsp;pecus oris: pecus is omne animal gregarim pafcens lub hoc nomine dicitur:amp; quando^ pro pifeibus acceptu eft Lu cillus multa âg; natätes Iqua migere pecudes.MORdax canis:Chrpfalum intelligit. VETEriorem;Philoxenem fdlicet nunc quærunt blan-dimêtis luis fenes ad fe pellicere.POSSVMVS nos: Emaculatus eft a nobis iter loquenriu ibi ordodoquun tur bacchides no fenes .ME VMpenfum accurabo : Me taphoricos : faciam officiu mcum:fublandibor feni:pc fum proprie manipulum lu næ dicimus: quod pédeat e colo amp;nbsp;trahat fufo. Q^VID ais tu. lAMcÅperat libidine cômoueri . NISl abeas: lam adierat lenem bacchis. NE Q_VID mihi dolent:^ lepide amp;nbsp;uenufte honeftag; locutione profert turpe di-ftum amp;nbsp;fimul ironicum: na iftus uenerei in fene debiliores funt.
Sic fines aftenttexoluere quanti fueretomnis frudus latn illis Dedditinon uides ut balantes folæ Iibere crafïêntur: quin ætate Credo eflê mutas.ne balant quidem cum a pecu extero abfunt: Ph«Stultæ atqj malæ uidentur.Ba.reuertamur intro foror Ba^Ambx^Ni. mâete hæoues uolunt uos, Ba.^digiühoc qdéé Humana nos uoce appellantoues.Ph.hæ oues:uobis malam Réimagnâ cû dent dabüt* Ba. fi qua debes:te cddono tibi habe Nuq abs te peta: fjqdé. quapropter nobis nos malü minitaim.'â Pli.Quia nros agnos cdclufos iflic eé aiunt duos» Ni. Supter eos Agnos:meus eft illic clam mordax canis.qui nifi nobis ^ducuf Jamqjemittantur foras arietes truces nam erimus iam. in uos Incurfabimus.Ba.foror eft quod te uolo fecreto.Ba.eho Amabo.Ni.quo illx abeunt.Ba.fenem illum tibi dedo Veteriorem.lepide ut lenitum reddas.ego ad hunc iratum Adgrediar.Ba.poffumus nos hos intro illicere huc.Ba,meum Penfum ego lepide accurabo qodiofum eft mortem amplexari. Ba. Facito ut facias.Ba.raceas tu tuum facito ego quod dixi Haudmutabo ,Ni. qd illxc illic in cofilio dux fecretx cofultat.'â Ph.Quid ais tu hd^Ni.quid me uis fPh.pudet me dicere qdda. Ni.Quid eqdpudeat^Ph.f amico homini tibi qd* uolo credere Certum eftmihil fum.Niaftuciapridem feio : fed quid nihil fis Memora.Ph.taótus fum uehæmenter uifeo : cor ftimulo fodit⦠Ni.Pol tibi multo æquius eft coxendice: fed quid iftucé:Ãifiia Ego ipe quid fit ^pe fcire pu to meiue^ audire etiâ ex te ftudeo. Ph.Viden hanc.Ni.uideo.Ph.haud mala eft mulier, Ni.Pol uero ifta mala:00 tu nihil.Ph.quid multa:ego amo, N i, An.amasfPh.necas. Ni.tu ho putidâ amator iftac fieri ætate Audes.Ph.qui nófNi.quia fiagitiü eft*Ph. quid opus uerbis eft Meo filio non fum iratusmeq? tuo eft xquum effe iratum Si amant fapienter faciunt:fequere hac:eunt. |
Ni. Eccas tandé probri perlecebrxamp;pfuaftrices: quid nunc etiâ Redditis nobis filios amp;nbsp;feruum an ego experior tecu ui maiore. Ph.Abin hinerno hd tu quidé es:qiftocpacfto ta lepida illepide Appelles,Ba.fenexoptie quantum eft in terra: fine hoc exorare Abs te:ut iftuc delirium defiftas tantopere ire oppugnatum: Ni.Nihabeas.quaquam tu bella es malum tibi malo dabo iam B.Patiar ndmetuo.ne qd mihi doleat:qd' ferias,Ni.utbiadilo/ Hei mihi metuo.Ba.hic magis traquillu eft:i hac mecu (qua eft Intro atqj abi.fi quid uis filiu concaftigato.Ni.abin a mefcelusf Ba.Sine mea pietas exorem.Ni.exores tu me/Ba.ego quidem Ab hoc certe exorabo.Ph.immo ego te oro.ut me intro abducas.
Bacchis
-ocr page 423-BACCHIDES
^^Lepidum te.Ph.at fcin quo paAo me ad te intro abducas» Ãa.Mecü ut fîs^Ph«oîa q cupio côméoras» Ni\uidi ego neq hofe; ^eram te neminem deteriorem,Ph.ita fum*Ãa4 hac Medina intro ubi fit tibi lepideuidtibus uino atq? unguentis, ^^tis iâ fatis nos tnftes.P.cöuiuii me nihil pÅnitet ut fü acceptâ ^ââQuadringetis philippis filius me amp;nbsp;chryfalus circûduxerût. 0^^ quidéego:utnó excruciem alterum tantum auri no mereâ: ®3*Quid tandem fi dimidium auri redditura mecum intro ^f^ ut eis delióla ignofcas,Ph.faciet.Ni.etiam tu homo ^ihili.Ph,quid alii dant boni caue culpatuaamiffis: hinudium auri datur accipias.potefqj amp;nbsp;fcortum accumbas. ^üEgon ubi filius corrüpatur meus ibi potem.' âBa. potädü eft. ^ââ¢Age ia idiut eft amp;nbsp;fi eft dedecoria patiar facere: induci aium ^go cumhæc cum illo accubet infpectem.Banmo equidé pol ecumaccubam.te amabo.06 te amplexabor.Ni.caput prurit ^uijuix negito.Ph.no tibi ueit in mentem amabo fi dum uiuas ibibene facias. iam polid quidem effe haud perlonginquum fi hoc hodie amiferis. poft in morte id euenturum eé unq. ^ââ¢Quid agorPh.quid agasnogitas etiamfNi.libet amp;nbsp;metuo. ^^âQuid metuis,'â 'Ni.ne obnoxius filio firn amp;nbsp;feruo.Ba.mel amabo:iftxc fiunt:tuus eft.unde illum cenfes fumere ^lu quod tu te illi dederis:hanc ueniam illis fine te exorem. ^^Lepidum te.Ph.at fin quo pacto me intro abducas.
ViDT ego neg hominem: SERMOnem hunc potius cedimus nicoboio in phi* loxenem g bacchidi in ni^ cobolum.TRISTES:Vel moefti uel irati. AMISSIS: Pro amiferis.LEPIDum te: Verba funt alterius bacchi.-dis . TEREbrat:Eft terebra re terere amp;nbsp;perforare:hiep trâflationem: ut etiam Per* fins narre regufta turn digi to terebrareÃà linum cotem pms perages. ADDICTos: Tag morti deftinatos amp;nbsp;ob nexios.
lt;17 LEPIDE IPfe hic funt: Verba funt redtatoris.
t terebrat fatin offirmatum quod mihi erat, id me exorat. ^1 fum opera.00 propter te improbior.Ba.nufqua me auelles. ^^ ego iftuc habeo obfirmatum.Ni.quod femel ^haud mutabo.Ba.itc intro accubitum it dies filiiuos ^â^pedtant intus.Ni.q quidem ablutum emorimur, nbsp;nbsp;(didtos.
^Vefp hic eft.feqmim.Ph.ducite nos quo lubet:tanq qdé ad/
Epideipfi hic funt capti fuis qui filiis fecere infidias^ 11Hi fenes nifi fuifletnihili ia ide ab adulefcetiatnd hodie
Al-CtIdic tantumflagitiu facerent canis capitibus: neqj ad ^faceremus ni antehac uidiflemus fieri.
eo
' â -i^pua lenones riuales tiliis herent patres, penatores uos ualere uolumus:00 clare adplaudere*
FINIS
o iii
IN MVSTELLARIAE ARGVMENTVM^
ICAM philocomafiü ut emittatphilolaches mâu;pfe abfente teuropidà ab danifta fumit nümos fÅnore:adfcitoqj callidamäte amo^» fodo feortâ' tut fimuhredeûti in patria teuropidiî ne domi dephédat pgræeâté filiütft obuius feruus tranio fingitædes terrifids uexari monftnsrfiliüqjproprerea emiffe uicini domüï6óut fiétæ fallacia: fide faciat: rogat uidnû fimonéteu /opidi cócedatèïâ ut fuifat domû ad cuiâ exéplû dicit fe uelle ædificatu^ gynæcidtaHétit y fimo : ducitquot; teuropides taq emptas f ppnas ædes:aduéit îterim danifta petit fibi forte Si foenus damhero feruus fimulat pecunia füptâ ^ ædibusifidé hét teuropides côfidis do lisîdonec a caHidamâtis feruis edoÃus agnofeit fe delufum a feruo : que dû uldfd quæn tatîtogatur feruo fuoqj ignofeat filioifenex predbus ddinitus utnfqj remittit noxam«
NVMISIT fiios amoreôzMnlicrcm fdIicet philoconiafium.SENEM;Teuropidcm.LVCRIPE AtDanifta a quo ille pecuniam fumpferat fÅnore.VICINhSimonis. SODALE:CallidamaiiK. XTE GVLIna: Hic primus aftus comÅdiæ inducit leruos duos diueriis amp;nbsp;contrariis moribusin« ftitutos ; quorum alter herilis pemides did merito poterat: alter frugi feruus crat:aliqdiu contos ^dentes inter fe .EGREDEre herilis pemides: Hic fermo conuenit grumioni:qui herili frugalitati ftudcbà t.EGO.'âCum interrogatione legendum amp;nbsp;fubaudi exeamÆamp; eft fermo tranionis.NlDORE culi tiam;Non cupinam:dicitur nidor fplendor : ut renidet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n 11
luna mari amp;nbsp;didf odor iiv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Plauti Muftellaria«
de nidi creduntur appellati nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Argumentum.
^ mali fint odoris: luuena- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anumifit emptos fuos amores philolaches
lis captum te nidore fuæ pu nbsp;nbsp;gt;nbsp;â I
tat eé culinæ:Martialis quo jS |f ^Omnemqj abfente rem fuo abfumit patre ^pafeeris amp;nbsp;nigræ folonv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Senem ut reuenit ludificatur tranio
^re culmæ. DIERECTE: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Terrifica monftra dicit fentiri in ædibus.
Qui dicuntur dierefti fæpi â us diftû eft quafi in dié ere^ fti amp;nbsp;cruci affixi.EN HOC eine uolebas:Nam fimul cû dido hominem percufïït. COMES : Abfumis deuo.-ras . FRVTEX:Diciturnec arbor nec herbanaad rna^ gnitudinem arborum non affurgit iieq; arefcit iit her ba : fed quo pafto frutex cu fenfu quadret alius uiderit.
TV VRBANus : Loquitur grumio.
LIM Senem ut reuenit ludificatur tranio
Lr ^ inde primum emigratum:interuenit Lucripeta foenus fÅnerator poftulans.
Ludufep rurfum fit fenex:nam mutuum Acceptum fuum dicitpignus emptis ædibus Requirit quæ Rmt.ait uicini proxumi.
Infpediat illasjpoft fe derifum dolet. Ab fui fodale gnati exoratur tarnen.
4^ranio Grumio Serui Duo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(gutias
Xi eculia fis foras mafbgia.q mihiiter patias exhibes ar Gr.Egredere herilis pnicies ex ædibâ.Tr.ego/ 'pol te ruri VlcifcaV probe:exi inquâ nidore culina, qdlatesffeqf /cefeseé) Gr. Quid tibi malum hic ante ædis clamasfTr. an ruri cenfes te Eflè:abfcede ab ædibus abi rus.abi dierede.abfcede ab ianua En hoccine uolebas.Gr.perii eut me uerberas:â Tr.Quia uiuis patinas.Gr.fine modo adueniat fenex Sine modo uenire faluum quem abfcentem cornes.
Tr.Nec ucrifimile loquere.nec uerum frutex Comeftè quenquam ut quifquam abfentem poflît. Gr.Tu urbanus uero fcurra dehtiæ populi
Rus
-ocr page 425-MVSTELLARIA
^usniihi tuo obIedasÆfane credo tranio ^0( 1te in piftrinum fcis adutum tradier.
^*sHerde paucas tempeftates tranio ^ügebis ruri numerum genus feratile. ^utn tibi lubeulicetq? potarperde rem: ^onunape herilem adolefcentem optimum ^gt;es nodefqj bibite:pergræcamini.
^Hucas emite: Iiberate:pafcite : parafitos obfonate pelludbiliter pæcne mandauit tibi cum peregre hinc iit fenex.'â focarie modo hic rem curatam offendet fuam/ hoccine boni efle officium ferui exifrimas/ ythen fui corrumpat amp;nbsp;femet filium.'â
fatilego illum corruptum duco cum his fadis ftudet, nemo adæque iuuentute ex omni athica
^te hac eft habitus parcus:nec magis continens« ^^^uncin aliam partem palmam poffidet: ^irtute id fadum tua amp;nbsp;magifterio tuo:
Æâ^â¢Quid tibi malü:mea ut quod ego aga curatio eft:an ruri qfo ^on funt quos cures bouisdubet potare.amare.fcorta ducere.
^eitergifacio hoano tuifiducia.Gr. qcofidenter loquitur fur^ fi'At te iupiter diqjoes pdant.obuluifh alliu germana illuuies ^ufticus:hircus:hara mofl;ellaria:capra commifia.
^5Quid uis fieri.non omnes poflunt olere unguenta exotica ficut tu oles:neqjfuperioradcumbere. neqjta facetis q tu uiuis ^idib'â:tu tibi iftos tu heas turtures : pifces:auis.fine me alliati! fingi fortunas meas tu fortunatus.ego mifer.Tr.patiundu eft: ^eum bonumme:te tuum maneat malum:quafi inuidere hoc uidere grumio:quia mihi bene eft.amp;rtibi male eft ^^gdffimum eft licet me amare amp;nbsp;te bubultuaner:
^euiditare pulchre:te miferis modis Æ Gr. o carnificum cribri! ^od credo fore:ita te forabunt patibulatum per uias ftimulis huc reueniat fenex.Tr.qui fcis an tibi iftuc eueiat pufq mihi.'â ^^âQuia nuq merui:tu meruifti. amp;nbsp;nue meres.Tr. oroms opam Compendi face:nifi te mala re magnamadan cupis.
Ct-Eruu daturi eftis bobus quod fera^dato aes in honeftis.agite ^orro pergite quo occÅpiftis. bibite, pergraecamini, efte ac ferite ^os faginam cedite. Tr. tace atqjabi tu rus: ego ire in pyraeeum ^oloan uefperum parare pifcatum mihi:eruum tibi aliquis Cras faxo ad utili afferat.qdeft:qd tu me nue obtuere furcifer.'â Cr.Pol tibi iftuc credo nomen adutum fore dum intereas. Ærdicfit iftuc adutum fino.Gr.ita eft fecundum hoc fcito â^imio celerius uenire quod molefte qillud qd' cupide petas.
CIS PAVeas tempeftates: Citra paucos dies.GENVS feratile a feritate deduftnm quafi dicas belluale : uel gcgt; minata eoionante ferratile tp ferreis uiculis uinciietur. PERGræcamini: Quid per graecari alibi diftum:epulis amp;nbsp;compotatioibus iniérui. re græcorû more. POLLV dbiliter : Largiter amp;nbsp;ampli, ter . PARCVS: Modeftus: parcus ut îquit Gelius neeg ab area neig ab arcédo : fed ab eo qdparuû amp;nbsp;paru de. nominatur:,pprie tn parcus frugi dicit amp;nbsp;q fumptibus parcit. CVRAtio:Donatus tarnen curationem elle me. dicorum dixit: curam uero mentis.OB OLVlfti alleu: Nam cum dixilfet fur: î pro latione uerbi flatum immi. fit î os tranionis allium ob olentem: uel forte ruftauit: ideo dixit germana illuni. es:uel quia germai fiepe dû locuntur eructant: uel fordi di male oient: uel certe ger. mana mera illuuies.HARa moftellaiia : Q_uia horum animalium ftercora magis fetent: hara tamen porcoru ftabulum e.CAPRA comi fta : Scilicet hirco amp;nbsp;tue ma iorem fetorem ædit EXO. TICA : Adiienticia amp;nbsp;peregrina ut preciofiora . NEtg fuperior accubere: Ad men fas:amp; cöuiuia . BVBVLtua rier: Vel bulbucitare ut No niuflegere uideturitraftum a bubulcis q uel bobufarät: uel boues pafcût. COMPE di face : Vt fupra ducito ad compédium.ERVVM:Fe. ftus eruü amp;nbsp;eruilla : Plinius ï decimo odauo : reliqua le gumina furculola fût ex his ramofa cicer:eruum:Iens:amp; pauIo inferius: amp;nbsp;magnae le guminû parti lógiora eruil la amp;nbsp;pifo . ESTE:Ab eo qd' edo.5AGInam:Pinguitudi nem.lN Plreæum:Eft pire æus atheniefium portus:na athenis haecomnia fieri có fingebant non romæ.
o iiii
gt;lt;''â^^CORDATus:Arifto teles in magnis ethicis facit differentiam inter incontinentem amp;nbsp;intrapt ) fi- Trantem m fit improbior in continente intemperans;curatu enim difficiliora:quæ naturalia qquæ - X, i Vx confuetudine gignuntunob hoc figuidem uaiida efle uidetur confuetudo guodnatura; iiifidat intemperans igitur eiufmodi cuiufmodi quilpiam natura eft : incontinens ergo confuetudine malus effe uidebitunut natura intemperans:curatu naej difficilior intemperanstingenium igitur ingenui adolefcen tis fed ad incontinentiam prolapfi haec fcena proponit; feipfum coarguentis ; tp propter amores fitfactus deterior ; utitur^ comoda
comparatioe PJautus:com-parans ingeiruorumadole-icentium uitam ædibus ab optimo fabro conftruefis: quæ plerumlt;5eorum dcfb dia amp;nbsp;incuria qui inhabitat corruunt amp;nbsp;dilabuntur. IN PECTVS:Quia in illo cor: in corde autem e fedes ani^ mæ ubi maxime uigetomnis uirtus. CVIVS rei fimi.-lem;Dicimus fimilis tibi amp;nbsp;limilis tuidicet differre qda uoluent utfimiliftibi dicatâ fade: amp;nbsp;fimilis tui moribus, ut notat cap;q tn differetia no cuftodif.HAVD nidef uerifimile:Quafi minie con neniae ædiû cu hole côpara tio.VINcâ:Ratiôe fupabo. GNAVIRI: Pro gnaui uiri hoc c prudétis fciti amp;nbsp;periti uiri;gnarâ.n.a gnaro uerbo qd' antig ufurparunt p fcio un ignoro.SVO:Cópono. VELOcem rem: Q^uæ mó mihi in mentem uenitac ci to fuccurrit.EXAMufiim: Quadam regula amp;nbsp;norma reftefaftum. ILLO: In illâ domum. IMBRICES;Ca-nales aquam plumam recipientes . REDDEre: Repo nere.TIGNA;Sub nomine tigni omnem materiem amp;nbsp;ftruem lignorum intclligi* mus ut docet nlpianuf-MA lOR PARS:Hominum.f. MORAM hanc induxerut Idefthac indiligentia amp;nbsp;de fidia ufi funt: utfinant potius domos dirui g reparatu iri.DONIcum: Pro donec. LlBERVM;Pro liberoru. PARANT: Adiuuant. IN SPECIEM : In exemplum amp;nbsp;decorem.REPArat:Sug gerunt fubminiftrat: nullis parcunt impenfis . EXPO-LIVNT:Ornât nitidos red dunt, DOCENT litteras.
Tr.MoIeftus ne fis.nunc iam in rus te adttioue.Gr.ne tu erres. Hercle pter hanc mihi no facies mora.Tr. fatin abiit neq; guod Dixi flocci exiftimat. Gr. proh diimortales obfecro ueftra fide Facite huc ut redeatnofter g primum fenex: triennium guiiam Hincabeft pufq ofapcrieiint:6cædis amp;nbsp;ager:qui nifi huc redit Paucorum menfium funt relidtæ religuiæmunc rus abibo: Nam eccum herile filiü uideo corruptu ex adulefcente optumo. ^^Philolaches Adolefcens. (ta infhtui. Ecordatâ multü amp;nbsp;dm cogitaui argumétaq; i peófâmul Ego atqi in meo corde:fi eft qdquot; mihi cor:ea ré uolutaui Et diu difputaui hominem cuius rei quando natus eft Similem efle arbitrarer.fimulacrumqj haberead reppen iam. Exemplum nouarum ædium efle arbitror:fimilern ego homini Quando hic natus eft ei rei argumenta dicam.atqj hoc Haud uidetur uenfimile uobis:at ego id facia eé » ita ut credatis Profecto ita efle utprædico uera uincamtatqj hoc uos metipà Scio perinde uti nüc ego eé autumo.quädo diAa audietis mea.' Haud aliter id dicetis.aufcultate argumenta dum dico Ad hanc rem.fimul gnauiri fuo uelocem hanc rem mecum. Aedes cü extéplo funt paratæ.expolitæ:fad:æ: ^pbæ : examuffm Laudant fabrumtatqjædes probant.fibiquifqj inde exemple Sibi quifqj fimile fuis fumptu fuo operam pofcunt fuam. Atqjubi illo immigrat nequâ ho ; indihgenfqj cü pigra familia Immundus inftrenuus. hic iam ædibus uitiumadditunbonæ Cum curantur male: atqjilludfæpe fit:tempeftas uenit Cofringit tegulas:fbricefqj:ibi dns îdiligés reddere alias neuolt Venit imber:lauat parietes.perpluunt tigna: putrefacitqj opera Fabri:nequioriam fadtus eft ufus ædium atqj baud fabri culpa:fed magna pars moram hanc induxerunt. Si quod nummo farciri poteft ufq? dum maneat : neqj id faciût Donicum parietes ruunt.ædificanfur ædes totæ denuo Hæc argumenta ego aedificiis dixi:nunc etiam uolo Dicere ut hommes ædium elfe fimiles arbitremini.
Primum dum parentes fabri liberum funt:00 fundamentum Subftruunt Iiberorum:extolunt:parant fedulo infirmitatem Et ut in ufum boni:amp; in fpeciem populo fint fibiqj amp;nbsp;materiem
Quas
-ocr page 427-MVSTELLARIA
Quas gKcd grâmata dicût.IVRAÃft ius naturale qd 'nobis a natura înfitu eminare liberos. *parères nene miæius génû:qd âcóe oibus uidefait nö uioléf legati pax amp;nbsp;iduciæ fetuéâ éius romanû qd 'duile appel hfià éins municipale qd' é cuiqi ciuitati ^priû.EXPEtat:CONcupifcât amp;nbsp;æmulét ' feq eo^ moratâ mta. CVMitu:Subaudi é. CLAmâtiSibi dari expoftulat.f.adolefcétes illi optimi;uel refluis dânût,p dât.fpa-iétes.IGlTVR:Pio poltea.SPECImé ipedôCemiâuidef ut alibi Plautus-Q^VO cuéiat ÅdiHcatiodddt finies fututi fust ipfi adolefcentes . IN FABROrum:Ideftparentum amp;nbsp;præceptoris.IMMIgraui in ingenium meum: ideftmeo ar-
Reparantineefumptus ibifumptuieffe ducunt« ExpoIiunt:docent:Iitteras:iura:Ieges fumptu fuo:6ó labore Nituntur.ut alii fibi effe illorum fimiles expetant.
Adlegionem cum itum:adminiculum eis clamant Tutniam aliquem cognatum fuum:eatenus abeunt Afabris:unum ubi emeritum eft ftipendum. Igitur cum fpecimen cernitur:quo eueniat xdificatio; Nam ego ad illud frugi ufqjamp; ^bus fui:in fabro^ ptate dû fui PoReaq immigraui in ingenium meumiperdidi opera fabro^ « Illico oppido uenit ignauiaiea mihi tempeftas fuit Mihi aduento fuo grandinemambremq; attulit Hæc uerecundiam mihi amp;uirtutis modum deturbauit retexit. betexitqj a me illico: poftillam obtexere earn négligeas fui Continuo p ro imbre amor aduenitinunc fimul res fides Petmanauit.permadefecitcor meummunc fimul res fides fatuauirtus decufqj deferuerunttego fum in ufu fatuus Nimio nequior:atqjxdepoliita hæc tigna humi députant. Non uideo mihi farcire poffeædes meas:qn totæ ppetuæ ruant Quin cum fundamento perierintmec quifquam eé auxilio qat. Cor dolet: cü fcio ut nunc fum atqj ut fui.quo neqj induftnor beiuuentute erat arte gymnaftica,difco.haflisipila. Curfu:armis.equo.uidlitabam uolupetparfimoniatóó duritia: f^ifdplinæ aliis eramioptimi quiqj expetebant earn ^£^nà fibimûc poftq nihili fum. id uero meopte îgéio reppi: 'iPhiTocomafiü Mulier.Scapha Ancilla.Philolaches Adolefcés. f Ampridé mecaftor frigida nô laui magis lubenter.(reb'â Nec cû me meliâmea fcapha reres ædificatà .Sc.euétus / Oibâ uelut homa mefSs magna fuat.Phquot;â.qdea meffis Attinetad meam lauatiôemf Sca. nihilo plufquam lauatio tua Ad uieflîm.Ph.o uenus uenufta hæc ilia eft tempeftas mea. Mihi quæ modeftiâ oém detexit:tecRus qua fui quâ mihi amor Et cupido in petrus ppluit meüineq^ ia unqua obtegere polfü Madent iam in corde parietes.periere hæ oppido ædes.
Eh .Contempla amabo mea fcapha fatin hæc me ueftis deceatf Volo meo placere philolacheti meo ocello:meo patrono: Sca.Qum tu te exornas moribus lepidis:cum lepida tu te es. Non ueftem amatores amant mulieristfed ueftis fartum.
bitratu uitd inftimi. OPPL do:Valde.RETExit:Q ^d.f. bn tectu amp;nbsp;copoiini fuerat POSTilld : Lego poftillap poftea qdqnqsPlautus ufur pat amp;nbsp;Teré.id.n.é antiquu uerbû ut teftat Doua,PER manauitjVf lege pniaduit. ARTE gymnaftica: Exerci tatiöe.DlSco:De hoc ludo diflü fupra fuit.VOLVPE: Pro uoluptate.
|rAMPRIdc: Prodit JI philocomafiu mere -JlLK^jrix q fe omauerat: arnati ut fuo placeret philo lacheti:ait nâç nüq aliafni udior amp;nbsp;pulchrior reddita qmoaqua recenti lota: qdâ nimiae uep reft:na cu ft magis fucis amp;nbsp;pigmentis obii-nut:tato turpiores reddunt facie nó ornata fed deturpa ta.AEDIFIcata: Ornata eo pofita.EVENtus rebus:Se-fus é fie tibi rebufçg tuis oibus fortuna arrideat ut mef lis anua fertilis: ordo at eue tus fuat pro fit rebus tuis oî bus uelut horna meffis magna : iô melius legas fuat g fuit amp;nbsp;horna g horno : hor na anua uf nouella: Hora.fi thure placaris amp;nbsp;homa:rur-fus horna uina,pmés dolio dixiti epodo:0 Venufuéu fta:Ex occulto logt philola ches perftatq; ï priori metaphora . SED ueftis firtu: A farcio fartu qd fignificat fa turo amp;nbsp;qfi far ipleo: fartu er go qfi Ãplemétû amp;nbsp;pp hoci tellige qd fubtus ueftes 1a-tet:uel fi legas partir ut i aliquibus codicibus reppi: ftn fus eritaraâtes nó amare ue ftitas amp;nbsp;ornatas inheres fed nudas : uidétur enim ueftes parere amp;nbsp;mulierem educere ciiueftimenta mulier depo nit:fed prior nitidior.
ALlQVItPfo aliquo.fdo no . Cillt;ATis:Sinc prænüo ciipit ginf^ laudari quod amat.Q_VID ira hæc me/ Maluifiet potius illam adiu rafle per hæc uerba uidel^ cet ira tu ames philolache: g philolaches amet te.PER DVCIjPerfuaderi.Q^VAE iftuc in te:Scilicet cures:ref-pondet naq ; illa:cur non cu rem ÆILLE amet : Sine illu amaremó tu ames.MALE fuada:Virgilius male fuada fames hinc fuadella : Hora, bene mutatum decoratlua della uenus.REFERre gratiam : Faftis per foluere : ut agere uerbis amp;nbsp;here mente.
PhJta me du ament lepida fcapha fapit fcelefta multum« Vtlepideomnes res tenetrfententiafqj amatiu.Philoco.gdnucf Sea.Quid erPhiloco. gn me afpice amp;nbsp;cotempk ut hoc me decet. Sea. Virtute forms id euenit.te ut deceat:quicquid habeas. Ph.Ergo ob hoc uerbum te fcapha donabo ego hodie aliqui. Neqj patiar te hanc gratis laudaflêt quæ placet mihi. Ph*â.Nolo ego te affentan mihimimis guidetu ftulta es mulier. Sca.£o mauis uituperari falfo:q uero extolli.'â Phquot;â.Equidem pol uel falfo.tamen laudari multo malo q uero Culpari.ain meam fpeciem alios inridere:ego uerum amo Verum uolo dici mihi.mendacem odi.Sca.ita tu me ames Ita philolaches tuus teamet.ut uenuftaes.Ph.quidais Scelefta quomodo adiuraftirita ego iftam amarem:â Quid ita hæc mend cur non additum eftunfeóta dona facio: Periit quod promiferam tibi.dona perdidifti.
Sca.Equidem pol miror ta captamitâ doddam te amp;nbsp;bene dodta Nófeire te ftulte facere.Philoco. quin mone quæfo fi quid erro. Sca.Tu ecaftor erras : q quidéillu expedies unum atqj illi more Præcipue fic geras:atqj alios afperneris: matros nö meretriciü eft Vnum inferuire amantem.Ph.proh iupiter:nam quid maluni Verfaturmes domndn desqjomnes me peflimis exemplis Interficiant.nifi ego illamannû interfecero fiti.fame: atq? gelu* Ph quot;â.Nolo ego mihi male te fcapha prscipere.Sca. ftulta es plie Qus ilium tibi sternum putas fore amicum: amp;nbsp;beneuolentem Moneo ego te:te ille deferet state amp;nbsp;(arietate. Philoco. nd fpero. Sea. Infperata accidunt magis fspetq qus fperes Poftremo fi dialis nequis perducunt uera hsc credas Mea didlatex fadlis nofce remtuides qus fim amp;nbsp;qus fui ante Nihilo ego qnunc tu amata fumiatqj uni modo geffi morem* Qui pol me ubi state hoc caput colorem edmutauit reliquit. Deferuitqj me:tibii dem futurum credo.Ph.uix comprimor Quin inuolem illi in oculos ftimulatrici.Philoco.foIä illi meo Soli cenfeo ede oportere obfequentem:folam ille foli Sibi fuo liberauit.Ph.proh dri immortales mulierem lepidam Et pudico ingenio bene hercle fadlum amp;nbsp;gaudeo mihi Nihili edehuius caufa.Sca.mfeita ecaftor tu quidem es.
Phquot;'.Quapropter.Sca.q iftuc à te:illc amet.Philoco. cur obfecro Non curemfSca.libera es iam tu iam quod qusrebas habes. Ille te nifiamabit ultro: id pro capite tuo quod dedit perdiderit Tantum argenti.Ph. perii hercle ni ego illam pedunus Exemplis enicadonlla hanc corrumpit mulierem male fuada Lena. Philoco. nunquâ ego illi poffum gratia referre ut merit e
Deine
1
-ocr page 429-MYSTELLaRIA ^etne:fcapha id tu mihi ne fuadeas ut illum minoris pendam» ^lt;Et hoc unum facito cogites fi illuminferuibis folum» t^uni tibi nunchæc ætatula eft,in fenedia male querere. ^hJn anginam ego nunc me uelim uerti:ut ueneficx illi Fauces prendam atqjenecem fceleftam fimulatricem» '»Eunde animum oportet nunc mihi eé gratum ut Ãpetraui ^^4? olim priufquam id extuli:cum illi fubblandiebar. PhiDn me faciat qdâ uolütmi ob iftâ oratione te liberaffo déuo Ftni fcapham enicalïo.Sca.fi tibi acceptum eft fore tibi unicü ^mpiternum : atqj illum amatore tibi proprium futu^ in uita ^digerendum cenfeo morem:6d capiendos crines ut fama eft Flonunuexin foie pecuniam inuenire» Philoco» ego fi bonam Fatuam mihi feruaflb:fat ero diues.Ph.fi quidem hercle ^endundû fit:pater uenibit multo potius: q te me uiuo unquâ Sinam egere aut mendicare»Sca*quid illis futurum eft cæteris Qyite amantÆPhiloco.magis amabuntcum uidebunt gratiam Deferentem.Ph.utinam nunc meus mortuus paterad me Fluncief : ut ego exhæredé meis me bois facia atqjhæc fit haeres, ^ta.Iam ifta quidem abfumpta res erit dies nodtefqjeftur bibitquot; ^^Jquifquam parfimoniam adhibetifagma plane eft, ^«»In te hercle certum eft principium ut firn pareus experiri ^am neqjedes quicquam: neqj bibes apud me iifdem diebus» PF^Si quid tu in illum bene uoles loquiid loqui licebit reële fi illi dixerisnam ecaftor uapulabis, ^n.Aedepol fi fummo ioui uiuo argento facruficaflèm to illius capite quid dedimunquamæque id bene collocaffem ^tuideas earn medulitus me amare:oh probus homo fum ^pto me caufam diceret:patronum liberaui, Sca.uideo te Æthilipenderepræ philolache oés hominesmunc ne eius caufa papulem tibi potius aftentaborns acceptus.fat habes tibi fore ^tiamicü fempiternü,Ph'â.cedo mihi fpeculü: amp;nbsp;cû omamétis ^tcularnadlutum fcapha.ornata ut firn cum hue ueniat ^Filolaches uoluptas mea.Sca,mulier quæ fe fuamqjætatem ^pernitifpeculo elufa eft.quid opus fpeculo tibitquæ tute pKulo fpeculum es maximum.' âPh. ob iftuc uerbu nc nequicq ^apha tam lepide dixeris:dabo aliquidho die,Sca»pertuli tbi philocdafiû mea*Ph'quot;,fuo qqj loco uidé capillus fatis (dito ^opoCtâ é c0mode.Sca.ubi tu cómodas capillü:comodü eé ere «Vah qdilla pot peius qcq muliere memorarierfnüc aftenta»-^defta é:dudüaduerfatrix erat.Phquot;'.cedo cerufa.Sca.qd (trix patula opus eftfPhiIoco.nam:qui malas oblinam.Sca,una opa ttf atramento candefacere poftules.Ph.lepide dictum
IN ANgînâ: Angina mof» bus eft ptædudens fimees fguinantia dicitur a uulga nbustdiâa eft angina quod angat a graecis iÿnanchexcn îus morbi celfus tria gene» ra facit ut primum fit fynan ehe: fecûdum uti lynanche: tertium parafynache : ut eft apud eûdem uidere in quar to diffufius . EVNdem ani mum:Loquitar philocoma fium.VT IMpetraui:Poftg impetraui.PRIVSq id extu Ii: Vt.f.fuo me auro redime ret.GAPIENDOS crines: Q_uod forte fieri foleretua na fpe ut magis amantes ih licerent ad amâdum amp;nbsp;me» retricibus obfequendum. SOLAE:Scilicet tibi. lAM quidem abfumpta res : Lo* quitur fcaphia . INTE her» cle certum eft:Loquitur phi lolaches . ESTVR: Comce ditur. VIVO argéto : Ideft puro . CAVSAM diceret: Quia obfiiterar male fuagt; denti fcaphiæ.PRAE phi» lolache: Ideft præter unum philolachem: amp;nbsp;diciturphi lolaches philolache:ut chre mes chrcme.ARCVLAM: Capfulam ab arcendo. SV» AM ætatem fpernit: Quia mulier deformis fe intuen do illuditur fpeculo . OB ISTVD uerbum: Oftendit amantis ineóftantiam : qui pauloante perdere muliere inftituerat nunc ea uult mu nere donari. MORARIer: Lege memorarier. CERV» lam : Qua mulieres ad can dorem utuntur docet quo pario fiat Viriruuiut.VNA opera: Eodem modo amp;nbsp;fût uerba fcaphiæ.
PVRPVnffum;Hic color fafticius quo genafobUnut muliercf:porphyra a graecis noftri purpura hincporphp ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riacus purpureus Ouidius
amp; porphyriacis figere labra genis. INTErpolïare:Inno uam faciem mutaremertere fingere: Cicero î uerreni ali quid demendo mutâdo in terpoIlando:PJautus quo^ ïamphitryone illic me hogt; mo interpollabir.MELinü: Eft color meimus ïter albu amp;nbsp;fufcum ut quidam uolue rut a melis colore uel a me^ lo infula unde afferunt.OF FVciam : Dolofitatem a fu co qui pro fraude ponitquot; amp;nbsp;pro eo quo ueritas occulta ⢠tut . SAVIû Ipeculo dedit: AMANtis exprimit uanita tem quafi q»fpeculo inuide rct deofculato.NE OLeant argentum manuf:Hoc didt qa fpecula apud prifcos fie bant ex ære amp;nbsp;argéto id qd' Autoritäre phniana cópro bamus:quiin.xxxiii.natura lis hiftoriæ ubi loquitur de Ipeculis ac egyptio argento he inquit:atlt;5 ut omnia per agantur de ipeculis hoclo co : optia apud maiores fiebant brundufina ftagno amp;nbsp;aere mixtis prælata luntargentea . INTERpolles: Ab interpollando q fe ornant fingunt amp;nbsp;renouant.!VRa: Liquores eom quae coquin tur. DOTE meruerut:ldeft quæ maximas attulerutdo tes amp;nbsp;fuis nos dotibus com parauerunt: ifthuc tendit illud in Aulularia:dotein accepi îperiû uendidi. AETA te:Scilicet iuuenili . AVRû turpi mulieri : Scilicet cóue nit: nä fiquid corpori deeft propter deformitate : id redimitur auro . CONCIN-nuiit melius coUinunt.i.in fiduntHora.crines puluere collines . Q_VID hic uos: Nunc palam prodit.
De atraméto atqjebore.euge plaudo fcaphæ,Phquot;â.tûtu igiVcedo Purpunflu.Sca.nó dotfeita es tu qdéînoua pidlura mterpoUare Opus lepidtfïïnuKnó ifta ætaté opjpigmétu lUud atangere(uis Neqj cerufatn neqj melinum neg? aliam ullam offuciam Cape igiturfpecuIum.Ph.heimihi mifero fauiû fpeculo dedit Nimis uelim lapidem qui ego illi fpeculo imminuam caput Sea.Linteü cape,tuqj exterge tibi mà us.Philoco. qd ita obfecto.'' Sea. Vt fpeculum tenuifti:metuo ne oleant argentum manus. Ne ufquam argentum te accepiflêfufpicetur philolaches. Ph.Non uideor uidiflè lenam callidiorem ullam alteram.
Vtlepide atqj aftute î mentem uenit de fpeculo. Philoco. manà Etiam ne unguentis unguendam cenfesÆÂ£ ca.minime feceris; Ph^.Qua^pterfSca.quia ecaftor mulier redte olet ubi nihiVolet Nam iftæ ueteres quæ fe unguentis undtitantnnterpoUes Vetulæ.edentulæ.quæ uitia corporis fuco ocultant Vbi fefe fudorcum unguentis confociauitallico Itidem olent:quafi cum una multaiura confunditeocus. Quid oleas nefeias : nifi id unum nil male olere intelligas.â Ph. Vtperdodtecundta calletmihi! hac docta doctius: Verum illud eftmaximum:adeo pars noftrorum intelligit Quibus anus domifunt uxores.quæ nos dote meruerunt. Ph'quot; ,Agedum cotempia au^ öd pallam: fatin hæc decétfcapha. Sca.Nó me curare iftuc oportet.Ph'quot;.quéobfecro igif.' âSca.do'' Philolaches nequid ematmifi quodtibi placere cenfeat. (qu^* Nam amator meretricis mores fibi emit:auro amp;nbsp;purpura Quid opus eft:quod fuum effe nolit:te ultro oftentariet Purpura ætate occultanda eft:aurum turpi mulieri. Pulchra mulier nuda erit q purpurata pulchrior, Poftea nequicquamexornata eft bene fi morata eft male Pulchrum ornatum turpes mores peius coeno collinunt: Nam næ fi pulchra eft nimis ornata eft.Ph.nimis diu Abftineo manum, quid hic uos diu agitisrPhiloco.tibi Me exorno ut placeam.Ph.ornata es fatis.
Abi tu intro:atqjornamenta hæc aufer.fed uoluptas mea Meaphilocoafiu potare tecû collibitü emihi. Ph'quot;.Iibet xdepol Mihi tecummam quod tibi libet idem mihi libet Mea uoluptas.Ph.iam iftuc uerbum uile eft uiginti minis. Cedo amabo:decumbe:emptum tibi dare hoc uerbumuolo. Etiam nunc decem minæ apud te funtiuel rationem puta Triginta minas pro capite tuo dedi.Philoco.cur exprobras.'â Ph. Ego ne id exprobrem.' âqui mihimet cupio idopprobrariet Ncc quicquam argenti loeaui tam diu ufquamæque bene
Philocomafium
-ocr page 431-MVSTELLARIA
^H «Certe ego quod te amo opera nufquä melius potui pderc. tuerie igitur ratio accepti atqjexpeufi inter nos conuenit. Æumeamas:ego te amo:merito id fieri uterqj exiftimat:
qui gaudent:gaudeant perpetuo fuo femper bono.
'nquot;'.Age accûbe igitAcedo aquâ mâibus puer apone hic méfam Qui inuidét : ne unquâ eo^ quifq inuideat prorfus commodi⦠^lt;3« Vide tu an ibi fint Unguja.' âPh, qdopus eft cüiftac accubo Meft ne hic meus fo dalis:qui hue incedit cum amica fua âseftcailidamâtesîcum arnica eccum incedit,euge oculus meus ^°uueniunt manipulares:eccos prædam participes petunt, fl Callidamates. Scapha.Delphiû.Philokches. Philocomafiû.
EXPENfi:Dad.NVNg cogt; mm quifq inuideat: Jdeft fint omnino miferrimi : nd miferisinuident nulli .AN IBI fint unguéta : Mos erat unguéta et odoraméta fpar gere cumad méfam aecum berent ut bonus odor effet:
©uerfum uenire mihiad philolachem
Volo tempori.Sca.audi en tibi impetratum eft Nam iUi ubi funttinde effugi foras
tetercg pelleretur. MANL pulaies eiufdem ordinis ui-ri diximus fupra manipnlu exigua ftiiffe militû manû. il yPVERfum uenire: ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sodalitiü amp;nbsp;cópota
â / JLtionem chorus hic â affert Ipeftatoribus ebriig;
^^â¢Nunc comeftatum ibo ad philolachetem* nos hilari ingenio amp;nbsp;lepido accipiet.
^^quid tibi uideor mammam adire, ^emper iftoc modo moratis uitæ debebas
ne ego te ac tu me ampledlere^Del. fi tibi e cordi facere licet. ^d.Lepida es duce meamabo.Del.cauene cadas:afta, ^lâOhoh ocellus es meusituus fum alumnus:mel meum, ^d.Caue modo ne prius in uia accumbas:^ illic ubi lenius eft ^ffatustcomus,Cal.fine fine cadere me fine amp;nbsp;hoc Qbod mihi in manu eft.Del.fi cades no cades quin cada tecu, hcentis toilet poftea nos ambos aliquis.
^^ndet humo.Cal.tum mea uis mammam adiré.
ego earn an fcisr Del.fcio in mente uemt.Cal.mö nempe onium eo comefratum.Del.immo iftuc quidé.Cal.iâ méini, ^n.Munc num uis me obuiam hifce ire anime mifPhiloco, illico ^â^oibus optie uolo.Ph.ia reuertar.Philoco.diu eftia id mihi. 'â¢'^ââEquis hic eftfPhiloco.is eftfCal.en philolaches falue ^niiciftinye mihiomnium hominum.Philoco.dii te ament ^^^^^^^'damatestundeagis te^Cal.unde homo ebrius, ^n .Probe.qnamabo accùbas delphiû mea.Cal.dailli quod bi ormiam ego iam.Del.num mi^iaut nouû quippiâ facit, (bat Æ 'Quid ego hoc faciam poftea mea.Philoco.fic fine eu blefpfe. 2e interim da delphio cito cantharum circum
^nio.Philolaches.Callidamantes.Delphiü.Philocomafiu. V^piter fupremus fummus opibus atq; induftriis Meperifle 6i philolachetem cupit herilem filium.
mens offenditur nefcia pu doris amp;nbsp;uerecundiæ . VOLO tempori:Diciniiis tempori tepore amp;nbsp;per tépus ut docet Donatus.CESVNT: A cedo cefo.MAMMAM adiré :Loquitur ut ebriolus puerorum uerba fuut : cato qui cibum ac potionem bu as amp;nbsp;papas docet amp;nbsp;pattern tatan amp;nbsp;matrem mamma. MO RATIS uitæ debebas: Forte melius: morata eé de bebas . COMVS: Ornatus compofitus.MANDET hu mo:Sepeliat. BLEPSE:Spe ftare : a blepo quod fignifi-cat fpefto uideo : græcu eft uerbuni.
VPITEr fupremus: Dumifta interim fi umBujjnt: aduéit peregre domum theuropides pater philolachetis : ob cuius ad-uentum tranio totus metu perturbatur:nefduf9 philo laches qd capiat cófiln:aftu tranionis feruatur tarnen.
STABVLVM;Q^uod prox prie a ftando amp;nbsp;permanendo dicit pro loco firmo amp;nbsp;ftabili pofitum eft . ERRO ris montem:Vt maiorem animi affeftum denotet. PLAGIpati : Patientes plagas amp;nbsp;uerbcra amp;nbsp;adierit fer rei.i.ad fuftinendnm pacie-tiiTimi.TRlBRAcescVtpo-te ualentiores. SVBEVNT fub liafta ; Vendi pariuntur Inuenalis:amp; caput domina fubeunt uenale fub hafta. DENIS haftis : Decem uul neribus ⢠AMOLIrier: Pro amoueri . CEDO foleas:q pulchre Plautus fingit hominem ebrium : foleæ funt calriamenta didtni^ folea pifris genus amp;nbsp;materia:ro buftea ut alibi didum fuit. MAT VLA:eftuasfiuefitu-laad deponendum uentris onus: dicitur amp;nbsp;matella amp;nbsp;matellio . MEDICAbo: Et medico amp;nbsp;medicor in ea -dem fignificationemt afien-tio amp;nbsp;affentior amp;nbsp;fabrico amp;nbsp;fabricor amp;nbsp;alta huiufmodi plura.
Occidit (pes noflratnufquam flabilium eftconfidentix Nec falus nobis falutiiameffetfi cupiat:poteft: Ita alium erroris montem maxumumad portum modo Confpicatus fum.herus aduenitperegre:periit tranio Ecquis homo eftfqui facere argenti cupiat aliquantum lucri.'â Qui hodie fefe excruciari pro me animo poffit pati.'* Vbi funt iftiplagipati ferrei.tribraces uiri.'â Velifti qui trium nummorum caufa fubeunt fub hafta? Vbi aliquitquiqj denis haftis corpus traffigifolent? Ego dabo ei talentum:prius qui in crucem excurrerit.
Sed ea lege ut offigantur.bis pedes.bis brachia.
Vbi id erit fadtumta me argentum petito præfentarium» Sed ego fum ne ille infoelix:qui non curro curriculo domum» Ph.Adeftobfoniuteccum tranio a portu adit.Tra. philolachesf Ph.Quideft/Tra.ego amp;nbsp;tu.Ph.quid^Tra. amp;nbsp;ego amp;nbsp;tu perimus. Ph.Quidita?T r.pradeft.Ph.qd ego ex te audio?Tr. abfupti fu Pater inquam tuus uenit.Ph.ubieft is obfecrorTra.adeft (nius Ph.Quis id ait:quis uiditrTra.egometinqua uidi.Ph. uæ mihi Quid ego agri? Tr. nunqdtu malu me rogitas qdagasiacciibas. Ph.Vidifti.'âTra.egometinquam.Philo.certe inquam occidi Si tu uera memoras.Tra. quid mihi fit boni fi mentirer. Ph.Quid ego nunc faciamcTra.iubehæc hinc ofa atnolirier Quis iftic dormitrPh.callidamantes.Tr.fufcita iftum delphiu. DehCallidamates caUidamates uigila.Cal.uigilo. cedo utbiba. Del. Vigila pater aduenit peregre philolachis. Cal. ualeatpater Ph. Valet ille quidem atqj difperii.Cal.difperiftifquipoteft.'â Ph.Quæfo ædepol exurgetpater aduenit.Cal.tuus uenitpatet lube abire nirfum.quid illi reditio etiam huc fuit?
Ph.Quid ego agafpater ia hic me offedet:mife^ aduenies ebriû Aedis plenas conuiuarum:amp;i mulierum:miferum eft opus Sicut ego aduentu patrismunc quæro quid faciam mifer? T ra.JEcce autem hic depofuit caput amp;nbsp;dormitifufcita.
Ph.Etia uigila pater inquam aderit ia hic meâ. Cal.ain tu pater? Cedo foleas mihi utarmacapiamnam pol ego occidam patrem. Ph.Perdis ré tace amabo: abripite hunc intro ablutu fter maus. Cal.Iam hercle ego uos pro matula habebo:nifi matulam datis. Ph.Perii.Tr.habe bonfiafum:ego iftu lepide medicabo metum. Ph.Nullus fum.Tra.taceas ergo qui iftæc fedés meditabor tibi. Satin habes:fi ego aduenientem ita pattern faciam tuum: Non modo ne introeat: uerum etiam ut fugiat loge ab aedibus. Vos modo hinc abite intro:atqj hæc hinc propere amolimini. Ph.Vbi ego erocTra.ubi maximeeéuis : cum hac cumiftac eris.
Delphium
-ocr page 433-MVSTELLäRIA ^elâQuid eft igff abeamus hinc nosÆ Cat no hoc loge delphiu ^am metuis potare haud tantillo hac quidem caufa minus* P^Hei mihicomifta hæc blada dida.quo euéiât madeo metu« *r^Potin animo ut fis quieto:00 facias qd' iubeo ÆPhilo« poteft, *^f*0mnium primum philochomafiumitro abi: 06 tu delphiu ^^quot;'.Mongerx tibi erimus ambæ,Tr«ita ille faxitmpiter ^nimunuduortemunc tu iam quæ uolo adcurarier Omnium primum dumædes iam fac occlufæ fient« ^f^tus caue mutire quequam fmeris.Ph.curabitur.
^rlt;Tanq fi intus natus nemo in ædibus habitet«Philo«licet« fr^Meu quifquam refponfet quado hafce ædis pultabit fenex« f^Nuquid aliud.'quot;Tr. clauim mihi harunfceædium nunc lamquot; bmiubeefferri:intus hafce ego ædis occludam hinc foris* ^'idn tuam cuftodiam meq^iâc meas fpes trado tranio. Æ^'Pluma haud intereft patronus : an cliens propior fiet ^ommi cui nulla ed in pedtore audacia»
cuiuis homini.ueioptumo uelpelTumo lt;Uamuis de fubito facile eft facere nequiter« ^^luem cedo atqjabi introiatqj occlude oftium:
V erum id uidendum eftid uiri docdi eft opus V^$ defignata fint.amp;: fada nequitia ^^9^id ponatunquaobrem pigeat uiuere« '^âTranquille cuncta 0d tu proueniant fine modo* 'cut ego effidamiquæ fadla hic turbabimus Jufedto ut liqueant omnia amp;nbsp;tranquilla fiut« quicquam nobis pariant ex eo incommodi« ^u quid tu egrederisÆfpero iam iam optume *?â-^pds paruiftirPhiloco« lufficmaxumo ope orare utpatrem ^^HUo utabfterreres modo ne introiret.Tr.adeft ^etiam hoc illi dicito faedurum ut ne etiam ^'picete ædis audeaticapite obuoluto ut fugiat 'quot;nuio cum metu.clauim cedo atqjabi hinc intro atqj .^ludehoftium:amp; ego hincoccludam»iubeuenire nunc iam ''dos ego hodie uiuo præfenti hic fene faciam« ^quot;odcredo mortuo nunquam fore ^oucedam a foribus huc:hinc fpeculabor procul
''deaduenienri fmcinam imponam feni« t/Teuropides Senex.Tranio Seruus« ^â â¢^â ^Sbeo neptune gratiam magnam tibi à teum me amififti a te uix uiuum modo« erum fi pofthac me pedé latum modo ^ quot;^pofuiffc in undam haud caufa illico eft
NON hoc lógc: uel hk po» tins' . NAM metuis potare: Vel ne metuas potare . FA» CIAT quid iubeo : Facias quod iubeo.ITA ILLEfa» xit lupirer : Vtfcilicet mihi fitis morigera; hoc eft in te uenerea obfequentes . VE» RVM id uidendum eft: Nc quid fcilicet machiatus ani» mo fueris quod nobis poft» modum malum afferat. Sir^Cd^Eo neptune gra
li wiamtDomum aduc ^^tjfcentem Theuropi-dem propellet tranio :con» fingetmóftris teriftcis ædes turbari ; fed primum fenex fe folpitem adueniffe ; effu» giifet^mans fcæuidamlæ» tatur.
ILLOS ABSCEdercQuî cum eo aduenerant.MAXI MVM : Pro maxime : ut il* lud: licet ingeiu ianitotaiv do ærenium latratu.
Quod nunc uoluifti facere quin facias mihi Apage apage me nunc lam pofthunc diem Quod crediturus tibi fui:omne credidi» T r.AedepoI neptune peccauifti largiter Qui occafionem hanc amififti tam bonam Teu.Triennio poftægypto aduenio domum* Credo expedtatus ueniam familiaribus Tr. Nimio pol ille potuitexpedlatior Venire:qui te nunciaret mortuum* Teu*Sed quid hoc occlufa ianua eft interdius Pultabo:heus ecquis iftas aperit foresd T ra.Quis homo eft. qui noftras ædis acceflît prope Teu.Meus feruos hic quidem eft tranio^Tra.o teuropides Perfalue:faluum te adueniffe gaudeo
Vfqj inualuiftidTeu.uftjiut uides.Tra.fa(ftum optime» Teu.Quid uos infanicms^Tta quidum.Teu.Cc quia foris ambulatismatus nemo in ædibus
Fuat.neqj qui recludatmeqj qui refpondeat Pultando pedibus pene confregi hafce ambas* Tra.Eo an tu terigifti has ædes^Teu.cur non tangerem.'â Quin pultando inquam pene confregi fores»
Tr.Tetigiftinf Teu. tetigiinq 06pultaui.Tr.uah, T eu. quideftÆ Tr.Male hercle factü.Teu.quid eft negociir'T r.non poteft Dici q indignum facinus fecifti:^ malum*
Teu.Quidiam.'âTra.fuge obfecro atqj abfcede ab ædibus Fuge hue,fuge ad me propius,tetigiftin foresd Teu.Quomodo pultare potui.fi non tangerem.'â Tra,Occidiftihercle.Teu,quem mortalem.Tra.omnes tuos« Teu.Dü te deæqj omnis perduant cum iftoc omine» Tra.Metuo te atqjiftos expiare ut poflies.
Teu.Quaobrem ut q fubito rem mihiadportas nouami Tra.Et heus iube illos illinc amabo abfeedere* âTeu.Abfcedite,Tra.ædes ne attingite.tangite Vos quoqj terramjTeu.obfecro hercle quin eloquere* Tra.Quia feptem menfes funt cum in hafceædes pedem Nemo intro detulit:femel ut emigrauimus, Teu.Floquere quid itarTra.circumfpice dum nunquis eft? Sermonemnoftrum qui aucupet.Teu.tutum probe» Tra.Circumfpice etiam.Teu.nemo eft:loquere nunc iam» Tra,Capitalis ædis fadta eft.Teu.quid eft:non intelligb. Tra.Scelus inquam fadum eft iam diu antiquum amp;nbsp;uetusî Antiquum id adeo:nos nunc fadum inuenimus.
Xeocopidef
-ocr page 435-MVSTELLARIA
^®'^« Quid iftic eft fcelefte aut quis id fecitrcedo Ift^â ^QQââ necauithofpiCem captum manu.
3ütego opinor:qui has tibiædes uendidit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;lt;
g^ii« Necauit.' âTra.aurumqj ademithoipiti:
^^^q? hic defodithofpitem ibidem in ædibus: ^^âQuapropter id nos fartum fufpicamini.'â s,^^Ego dicam aufculta : ut foris cÅnauerat poftq redit a cÅna domum
°iJnus omnes cubitum condormiuimus Æcernam forte oblitus fueram extinguere Y9 exclamat de repente maxumum.
^^Quis homo an gnatus meus^Tra.fic tace aufculta modo Euenine illum infomnis adfefemortuum
â^^â¢Nempe ergo infomnis.' âTra.ita fed aufculta modo ^hllum hoc padlo fibi dixifle mortuum»
^^^^'Infomnis/Tra.mirum qui uigilanti diceret ab hinc fexaginta annis occifus foret
''^crdum inepte ftultus es.Teu.taceo.Tra.fed ecce quæ illi ait tranfmarinus hofpes fumdiapontius
^'chabito.hæc mihi dedita eft habitatio
â J^fu nae in acherontem recipere horcus noluit, j^apræmature uita careo.per fidem
cteptus fum.hofpes hic me necauit. Tq? me ç^foditin fepulchrumdam ibidemin hifceædibus Sceleftus auri caufa.nunc tu hinc emigra ^^«left« funtædes: fimpla eft habitatio.
xUshicmonftra fiunt anno uix poffum eloqui ^^cde.Teu.qmd obfecro hercle fadlu eft^Tra.cocrepuit foris ^*c me percuflit.Te.guttam haud habeo fanguinis y^^um meadcerfunt ad acheruntem mortui.
hifce hodie hanc contra dabunt fabulam ^^â^ifq5formido ne manifefto hic me opprimant ^c.Quid tute tecumloquere.abfcedeab ianua Jjigcobfecro hercle.Teu.quo fugiam.' âetiam tu fuges.
âNihil ego formido pax mihi eft cum mortuis: ^e,Heus tranio; Tra.non me appellabis fi fapis J^ihil ego commerui: neqjiftas percufG fores. ^cgt;Quxfo quid e grege es?qui te agitat tranio? Qui cum iftæc loquere? Tr.an quxfo tu appellaueras ^tamedii amabunt mortuum illum credidi ^^oftulare:quia perçuftiftes fores: fed tu etiam ne aftas ^ecquod dico obtempéras.' âTe. quid faciam.Tr.caue refpexis
IN ACHErontem recipere horcus noJuiug? adhuc cor pus eius effet ilepultum: qd' tangit Virgih.in fexto ; hæc omnis quam cernis in opsî humataq; turba eft portitor ille chaton hi quos uehit un da lepultimec ripas dar hor rendas nee rauca fluéta trä^ portare prius qfedibus offa quierût. PRAEmature: An te cóftitutum tempus:amp; no tandum q» dicimus uua piæ maturam non q jante tern., pus fit fà da maturamâ tunc diciturprecox:Sed cpnódu maturefcit;quæ græce om-* phaxmnde omphadum ex ca liquor.SIMpla;Nullius p dimam res uiles amp;nbsp;nulli pre cii limpharias dixerunt anti qui.NIHIL ego commerui: Q^uafi uenientem mortuu reformidet.E GREge es:Se paras te a nobis.
/^CELESTfOré ego Apte conquæ Kââ quot;' tentem Trapezitam Plautus inducit diem illi p^-/terifle fine lucroiis dû it peti ' tu pecunia foenori data phi Iolachcti:inciditin TraniO/ nem feruum. Q^Vl DEdit: Idefl pecuniammutuauit:amp; rurfus qui,p qua. QVAM animus confeius.Sic Seneca Nihil ta timidum facit ani^z mum q repræhêfibilis uitæ confcientia.NEGAT quan do cogitas:Lege illud negat cum interrogatione Æ amp;âloz co quädo die quam rem : amp;nbsp;fenfus eritabfolutus:amp; loq^ tur ibi Tranio.QVAM pi-(_ rum uulpes comeft:Per deri fionem diftummam uulpes quæ libenter carne uefeitur non nifi fame affefta pirum comedit hoc difto denotat rem difficilem non polle ni fi difficulté! peragi. NEque fenus neep forte fenus ab eo dicitur quod pecunia pa riat quafi foetus uel fetura a glacis tocosapotu fiKfEiv quad parere fignificat utno Ilius VanoiSdrs in paterno cafu amp;nbsp;fortis dicitur ut Plau tus in caflina amp;nbsp;reflatur Pri-fcianus: amp;nbsp;pecunia diciturq in fenore eflsfupra qua qc-quid eflufura eftieflï facris litteris mutuo dantes nihil i de Iperantes.
Fugeatqjopicapnt.Te.cnr non fugis tu^Tr.pax mihiecumot Te-Sdo quodmodo igitur cur tantopere extimueras»' â nbsp;nbsp;nbsp;(t^
Tr.Nihil me curaliis mq.ego mihi prouidero
Tu ut occoepifti tantum quantum quis fugei Atqj hercule inuocabis»Te.hercuIes te inuocor Tr.ht ego tibi hodie ut det fenex magnum malutn Proh diiimmortalestobfecro ueftram fidem. Quid ego hodie negocii confeci malum.
^Danina. Tranio. Teuropides Senex^ ^feZjfCelefhorem ego annum locando argento foenori Æ i^^Nunquam ullum uidiq mihi annus obtigit. 1^ y A mane ad nodlem ufqjin foro ego diem Locare argenti nemini nummum queo. Tr.NuncpoIego periipIane imperpetuum modumi Daniftaadert qui dedit qui amica ert empta Maniferta res ertmifi quod occurro prius Nehoc fenex refeifeat: ibo huic obuiam Sed quid nam hic fefe tam dto recipit domuttu Metuo ne de hac re quippiam inaudiuerit Accedam atqjappellabomtq timeo mifer Nihil ertmifenusiq animus hominis confdus Sicut mehabet.uerum ut res hæc fefe habet pergam turbare porro.ira hæc res portulat Vnde is.Te.conueni ilium unde hafce ædes emeram/ Tr.Num quid dixirti de illo quod dixi tibi? Te.Dixi hercle uero omnia,Tra.hei mifero mihi Etiarn fatetur de hofpiteZ Teu.immo pernegat» Tr. Cape hercle obfecro cum eo una iudicem. Sed eum uideto ut capias î qui credat mihi: Tam facile uinces:q pirum uolpes comert. Metuo ne technæ meæ perpetuo perierint Te,Quid tu te tecum. Tramihil enim fed die mihi Dixtin quæforT eu.dixi inquam ordine omnia. Tr.Etiam fatetur dehofpite. ^ Te.immo pernegat Tr.Negatequam rem cogitas.' âTe.dicam fi confertus rtt Quid nunc faciundum cenfesf Tra» egon quid cenfeam.'â Cape obfecro hercle cum eo una iudicem Sed eum uideto ut capias qui credat mihi Tam facile uinces q pirum uolpes comert. Da.Sed philolachetis feruum eccum tranium.
Qui mihineqjfoenus neqj fortem argenti dannunt Tr.Quo teagis^Tr.nequoqabeo næ ego fummifet nbsp;Jquot;'
-ocr page 437-MVSTELLARIA
'^^eïeftus natus eft de his mimicis omnibus ^%i illo præfente adibitmæ ego fum mifer ^^ amp;nbsp;hinc amp;nbsp;illincmihi exhibent negocium Moccupabo adire«Da*hic ad me it faluus fum ^pes eft de argétoî hilarus eft. Tra.fruftra eft homo: Saluereiubeo te mi faturites bene.
SCELEftus natus eft.f.dfes mihi.SATVrites puto no-z uatumuerbuma faturitate. ABI SIS:Sis pro fiuis. PILu Eftgenus teli inde pilani g pilis pugnant.Lucanus amp;nbsp;pi la minantia pilis. INANIS; Scilicet pccunia.TV HER. cle ne tu:Côcifa amp;nbsp;perplexa loquitur ut mos eftmetuen tis.EXTentatu ;eft extenta, re exquirere experiri.AEDI um dominusxQuas limula uit Traio emifte philolache
^a,Silue amp;nbsp;tu:quid de argento.' âTi;abi Gs belua Continuo adueniens pilum iniecifti mihi.
^a.Hic homo inanis eft ÆTra.hic homo eft certe ariolus. ^a*Quid tu iftas mutifcis trichas.' âTr.quin quid uis cedo.'â ^a «Vbi philolaches eft. Tra. nunq potuifti mihi ^agis opportunusaduenire qnuncaduenis J^a-Quid efTr.concedehuc.Da.quinl _________^________________
ut planius in fequéri fcena. luenis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yELIVS ANnohoc:
mihi argétum reddituri â » BCaudet fimo fenex , q , nbsp;nbsp;nbsp;, JLrjixorem fibi apparaf
fe optimum prandium:Sed ne quidé uoluiflê uxori mo
y'Scio te bóaefte uoceme clama. Da »ego hercle uero clamabo«
Ahab morem mihi gere. Da. quid tibi morem ego uis gera/ ^â ^'Abi qfo hic domû.Da.abeâ.Tra,redito hue circiter mendié ^a.Reddef ne igitquot; foenus^T r.reddefmuc abi. Da.qdego hue ^scurfam aut operam fummam raut conteram
rem gerere:hoc loco lepide taxat mulieres quæ quâdo. que uiris lublandiûtur cibo potuq? largiori:utin ueneré ualentiores fiât ab fene ifto demum Tranio dolo impe trat: ut herus Teuropides eius luifat domum ad cuius exemplum fit ille fabricatu, rus GvnaEdum:fimuIlt;5Teu lopidem eodem aftu dreu. uenit:eandcm emiffe filium diftitans:amp; propterea fua-. deus pecuniam elTe dadam daniftæ ^ ædibus. MERV. erit:PIacuerit in loco ; Sdfi. cetalio adeffe.
fi hic manebo potius ad meridiem.'â hJtnmo abi domum uerum crede dico: abi modo« !^a.Quin uos mihi foenus date.'âquod hic negamini.'â ^'^Tuherdeme tu abi modo.' âaufculta mihi. ^aJam hercle ego illum nominabo.Tr.eugeftrenue ^^tus uero es nunc quum clamas. Da.meut puto« Cultos me hoc pacto iam dies fruftramini« ÃJJdeftus G fum.reddite argentum abiero: â^â¢RefponGones omnes hoc uerbo eripit» â'^tternaccipe. Da. immo foenus id primum uolo
'^'Quid tu hominum omnium deterrime y^iftihuc extentatum agas quodin manucft fondâtnon debet.Da.non debet^Tramec erit quidem ^^ehoepotestan quod abeat foras.
''ïbem exul hic caufa tui: qui fortem potius dare licebit. ^^Quin non peto.' âTr.fuge:optume eccuædiû dominâ foras SiÃio progreditur ipfus hucconceffero.dum mi fenatum ^onfilii in cor cqnuoco.tu accéda guc qoado qdagainuenero«
Simo fenex. Tranio feruus«
Elius anno hoc mihinon fuit domi« equid efca una meruerit magis. ._ __candium uxor mihi perbonum dedit« ^ünc dormitum iubetmc ire:minime.
^^mihi forte uifumin loco fuit
-ocr page 438-EAMVS:Rcfert uxoris ner ba.DOTAtam:Doten- 1ma gnam afferentem: in aulula ria dotate manant damno amp;nbsp;malo uiros. MALE:Si ;p ualde capitur refertur ad it/ lud doratam:uel male fubz^ audi illi eft.IRE dormitum Subaudifi uelis. AT POL nefcio:Loquitur ad fpcâato tes.A MERIdie amifti cero Ex inuerfióe litterarum ple-tung; médum fcatet ut hoc Ioco:obferuaui ex male cóz fëquentibus litteris:fed in fu urn ordinem redaftis hunc locum ita poffelcgi:amp; fi gs diligentius perfpexerit lefti^ onem probabit: amare iam occÅpifti:Nam fimoni forte fuboluerat Tranionem amp;nbsp;laute conuiuari amp;nbsp;cum meretriculis pgræcari.Q^VID nunc mox: Scilicet ht hic apudnos.SIM VL COgita: Melius fimul cogitas ut fit fermo cum ironia:amp; q magis carpat qhortetur effe a-moribus amp;nbsp;genio indulgen dum.SVBdufta tuto in ter-ra:cum interrogationelegé dum amp;nbsp;é pulchra metapho ra a nauibus quæ in terram trahuntur:ac dixiffet nó ne erat res ufa tranquilla amp;nbsp;in tuto collocata:fubducereali is omiffis fignificationibus eft nauem in terram trahere Vir. quaffatam nentis liceat fubducere claffem:cuius có-trarium deducere e terra m mare ducere:ldem deducüt focii naties natat unda cari na.
Melius:g prandium quod folum deditî Voluit in cubiculum abducereteamus.
Non bonus fomnus eft de prandio.apagc clanculum ex ædibus me edidi foras
Tota turget mihi uxorfcio nunc domi: Tr.Res parata efttmala in uefperum huic feni Nam amp;nbsp;cÅnandum.amp; cubandum fi intrabit male.
Si.Quod magis cogito cum meo animo: Si quis dotatam uxorem habet: male Neminem follicitat fopor:ire dormitum Odio es tu:exequi certa res eft: ut abeam Potius hinc ad forum.quam domi cubem« Atqjpol nefcio. ut monbus fient Veftræ hæ.fat fcio quam me habeat male Peius poft hac fore g fuit mihi.'â Tr.Abitus tuus tibi fenex fecerit male Nil erit:deorum nullum accufites Teipfeiure optimo merito incufes.licet Tempus nunceft fenem hunc alloqui mà Hoc habet:repperi qui fenem ducerem Quo dolo a me dolorem procul pellerem Accedam:di te ament plurimum fimo» Si.Saluos fis tranio,Tra.utualesÆSi.non male^ Quid agis ÆTra.hominem optimum teneo. Si.amice facis Dum me lau das,Tra,decet certe. Si, hercle te ego Haud bonum teneo feruum. eia maftigia Ameridie amifti cero quid nunc mox Tr.Quidc.'âSi.quid folet fieri hicfTra,quid id e^Si.loquat Si decet morem geram : uita g fit breuis fimul cogitas quidem» Tr.Hem uix tandem percepi fuper his rebus noftris te loqui* Si.Mufice hercle agitis ætatem ita utuos decet Vino amp;nbsp;uid:u:pifcatu probo eledfili Vitam colitis, Tra, immo uita ante hac erat Nune nobis communia haec exciderunt.
Si.Qui dumfTra.ita oppido occidimus omnes fimo: Si.Non taces pfpere uobis cuncta ufgj adhuc procefTerunt, Tr.Ita ut dicis fadia haud nego,nos profedlo probe Vt uoluimus,uiximus:fed fimo ita nue uetus naue deferuit» Si,Quid e quomodo peflumo:q nec fubdudta erat tuto i terra* Tr.Hei.Si,quid eftÆ Tra.me miferum occidi.Si.qui^Tr.quia Venitnauis noftræ nauiquae frangat ratem»
Si.Velim ut tu uelles tranio»fed quid eft negocii^Tr.eloquar
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Herus
-ocr page 439-MVSTELLARIA
perils peregre uenittSi tuus ne.' âTr.cor tenditur Me feut iterum:poftea , hem obfecro:ne indicium ÃJ^fo facias meo.Si.e me ne quidem metuas : nihil feiet» ^.Patrone falue.Si.mhil moror mihi iftiufmodi clientis, ^f-Nunc hoc quod ad te nofter me mifit fenex.
mihi refponde primum:quod ego te rogo deiftis rebus nofter quid fenfit fenex; h^Nihil quicq» Si.nunquid increpauit filium.'â Æ^âTam liquidum eftq liquidaefle tempeftas foletj
âuuete orare luliit opere maxurno: fibi liceretinfpicere hafce ædis tuas ^'â¢Hon funt uenales.Tr.fcio equidem iftuctfed fenex ^ynæcium aedificare uolt hic in fuis: öd balneas MinbulacrumtSd porticum»Si»quid confommauit.'â ^^quot;Ego dicam tibi»dare uolt uxorem filio quantum poteft ^lt;leain rem facere uolt nouum gynaecium. ''^fibi laudaffe ait architeólorem ^efdo quem.ædificatas has fane bene ^Jinchinc exemplum capere uolt» nifi tu ne uis:
Mam ille malo quidem ab opere exemplum petit ^3 .hic efte xftatem perbonam fub dio fbl perpetuum diem» .^^0xdepoluero cumufquequaqj umbra eft
fol femper hic eft. ufqjamanead uefperum ^fi flagitatoradftat ufqjadoftium: ^^mihi umbra ufquam eftmifi in puteo quaepiam eft pQuid farfinatis ecqua eftrfi umbram non habes.'â çMoIeftusne fïs:hæc funt fient praedico» ÆÆ'At tame infpicere uolt » Si.infpiciat fi lubet J4^1(1ent quod illi placeat:de exemplo meo ÿleædificato»Tra,eon uoco hue hominem^Si.uoca h* Alexandrum magnum atqj agathoclem aiunt maxumas Quotes geflîflè.qd mihi fiet tertio qui folus facio faeïoraîmor * «hit clitellasîuehit hic autem alter fenex» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(talia» ^ouum mihi quæftum inftitui non malum muliones mulos elitellarios habenti habeo homines clitellarios : magni onerisiquicqmd imponas uehunt»
£iTranio feruus» Teuropides Simo Senes duo;
CLlENtiy:Cliens 'amp;patrom nus correlatiua uideuf. LL QVIdü:Mo]le amp;nbsp;fluens amp;nbsp;in alia fignificatione punim dr amp;nbsp;fine fordiba.Ité profpe tu amp;nbsp;fecûdû ut fiipra liqdo aufpitio dixit Plautus . CL-NAEciuni:Hofpitiu fiue lo eus eft ubi mulieres uerfanf a exteris femotus hofpitiis autor Viftruuius.SVB dio: Ideft fub loue amp;nbsp;fub aere: Hora.nianet fub ioue frigid do:amp; qn9 u interponif amp;nbsp;fit fub diuo.i.fub caelo.FLA gitator:Q^uafi continuus amp;nbsp;inftansmam flagitareinftL tins pofcere.Q^VlD fardna tis: Alludit Plautus ad ipfius natale terra. Sarfmas in um bria puida tufdae ut ex Stra bone.ALExadri i magnum; Na a magnitudie reic gefta ru nome hoc fibi adeptus é iiide Quintii cur.amp; Plurar^ chu.AGAthoclé: Que apd eûdé Plutar. uideo infula^
dnm appellatu rex fuit fici lix de quo inmenech.quo «ÿ metione fadt.DVO:Pro duos.VEHIT clitellas.f.teu
^eus teuropides/Te»hem quis me nominat.'â
P â v_-m.Hero fèru'âmultû fuo quo me miferas affero oeipe ^Quid illic obfecro tarn diu deftitifti.'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tratum.
copides herus meus. HIC al ter.f.fimo.clitella inftrmih lud é fub quo farcinx afinis mulis amp;nbsp;iumetis reliqs one rariis eoiligaf amp;nbsp;fponuf.In de muli clitellarii huiufmoi feretes onera.MVLioestqui mulos agut utagafóes q afi nos. QVIcqdipoas uehut: Pegâ^^gâ^ rräflatöc; dem qc qdillisdixeris credötac ma gna fide amp;nbsp;patiétia fuffenlt.
- vVNC aufculto:Si qf ji Wdiligéf attédat hxc fubfequés quoq; fcena nönihil ïterlocutotu difficultatis afferunt.In hac .n.ïducöf Simó amp;nbsp;Tenropi des una cü tranióe fffloque tes:amp;ïfeqnti falutat Simo teuropidétâqpriânô uiderit hoïem;amp; qùé déuo îducitî xdes ac fi priâ niduxiffs opi nor ea^ altéra fupuacaneâ uiderità uel uträq? uelq ma gisaccômodatâ uiderisfumi to.MVLtû he.fu.f.obfeqns.
p iii
SVM Opperitus : Ab eo q3 opperior experto . SIMVL flare forbcreqâ:Q_ua 'uidéf uno amp;nbsp;eodem tempore fieri nonpoffe.REMITtat fibi: Remittit qdem emptor red bibet autem ucditor. CON cIauia:Conc]auelatme : Tri diuium græceait apud Ci--ceronem amp;nbsp;Quin.facile eft intueri:Vietnmius quoq ; di xit intridiniis exterifq? con dauibus maximus ufnslimi num;conclauium a Fefto di ftum eft qâuna daui dauda tur.ADI diererixCanem ab aedibus abigit.IAM VT lu-bet:SdIicet ingredere.
S-VI Q_VI culpa: mtnimirum oia nmutata cum luta fi Tranio uel: ice prius peruerfe ; legeDatm Danifta in princi pio huius loquatur feenæ : erit ergo quifpiam alius fer-uus amp;nbsp;forte grumio feruus frugi : amp;nbsp;patrono fidelis ut ex principio feenæ licuit in-tuen:qui intellefto teuropi-dis aduentuitilli obuius:id quod ex uerbis ipfius conie-datnunna dicit folus nunc eo aduorfum hero ex plurimis feruis:quippetuo loqui tur quoad teuropides dicat. Moram herde facis:que 1er monem fine côtrouerfia da mus ipfiteuropidi:conuenit enim cum fine fuperiorisfee næ fequer hac meigif. Mui ta ergo fecu hie feruus grumio dum it animo uolutat quae feruum frugi deceat amp;nbsp;herili imperio parente: quae autem omnino mendofa amp;nbsp;mutila relinquimus utinue nimus inuda praeterq ueigt;-bum illud paufil îtegrü red dimus paufillo:amp; ubi legif faciunt a malo peculió:lego peculium tedum tergum di cit.NEIMpluat:Nâ ex uer-bçribus languis defluit.
T^Sem non odum erat: id funi oppentus;
Te.Antiquum obtines hoc tuumturdus ut fis
Tr.Heus tu fi noles uerbum hoc cogitaret
Simul flare forbereqj: haud fadtu facile eft.
Ego hic eftenilic fimul amp;nbsp;haud potui. Te.Quidnunc/Tr.uife fpedta tuo arbitratu.
Te.Age.ducmemon moror: fubfequor te»
T r. Senex ipfe ante oftium eccum opperitur: SedmÅftus eft:fe hafce uendidiftè.Te.quid tandemÆ Tr.Orat ut fuadeam philolacheti. utiftas remittat fibi. Te.Haudopinor:fibi quifqiure metuit Si male emptæ forent:nobis iftas redhibere haud placeret, Lucri quicquid eft:id domum trahere oportet. Tr.Satius demum eftoperepretiumiuifle
Te.Reéle ædepol moes.Si.eho.iftû puer cirüduce hafee ædis: Näegomet ductaré:nifi mihi eet ad forü negociü (amp;cóclauu Te.Apageiftü a me : nihil moror dutflarier : quicquid eft. Si.Perdudlet quifpiam ædes dico.Te.ego intro eo igitur Sine perdu dlore.Si.illicet.Te.ibo intro igitur.
Tr.Mane fis uideâ ne canis.Te.age dû uide eft.Si.abi.Tecanis e Abi dieredta:Tr.eftfSnabi hinc in malam crucem:at etiâ reflas? Te.eftdSi.abi hincmihil pericli eft:.age tam placida eft Quam fÅta:qua uifere intro audacter licet.
Ego eo hinc ad forum:Tr.fecifti commode:bene ambula» Te.Tranio age canem iftam a foribus abducat face Et fi non metuédaeft.Tr.qum tu iftä afpice;ut placideaccubat: Nifi moleftum uideri te at^ ignauum iam ut lubet. Te.Sequere hac me igif.Te.eqdé haud ufqj ab aedib^abfcedam {]^rumio,Danifta.Tranio.Teuropides.Sinao: (W®* ^â gt;^Erui qui cidpa carent.âtum malum metuunt
Hi folent efte heris utibilesmam qui nihil metuunt Poftq funt malum mentuftulta fibi expetunt conflui Exercent fefe ad curfuram:fugiunt:fed hi fi reprenfi funt Faciunt a malo peculium:quod nequeunt augent ex paufil® Mihi in pedlore confilu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mala rem prius Quam ut meum.
Vt adhuc mihi fuit coriumteflè oportet Sincerum.atque ut uetem uerberare. Sihuicimperabo.probe tedium habebo malum» Cum implicuit cæterisme impluat mihi.
Nam ut ferui uolunt efte herumrita folet
Boni improbifunt,malus fuit.nam nunc dornig
Noft«
MVSTELLARIA
^oftræ tot peffimiuiuunt peculiifui prodigi ^^gigerulimbiaduerfum ut eant uocantur ^ero:non eotmoleftus nefcis:fcio quo ^pcras.geftis Aliquo iam herde ireuis mula foras partum, Ãene merens hocpreciü. unde aufcultaui foras: ^olus nunc eo aduerfum hero ex plurimis feruis. Hoc dû crartini cum herus refciuerit mane ^alHgabit eos bubulis exuuiis ^oftremo minori fpero tergum illorum q meum, ^'fencordias tandem habere hominem oportet *^e.Moram hercle facis.fubfequere. Tra. fiat Ho tibi ego operam fenex illic ert.hem tibi adduxi hominem»
^^oaluum te aduenifle peregre gaudeo teuropides.
^e.Dii te ament. Si.infpicereædis te has uelle aiebat mihi: ^elt;Nifi tibiicomodué. Si.immoe comodû iitrotatq? infpice. ^^â¢Etenim mulieres.' âSi.caue tu ullam floccifaxis mulierum Qualibet perambula ædes oppido tanq tuas ^^eTang/Tr.hacaue ne illi obiedtes nunc in ægntudine *^ehas emirtemon tu uides huncuultu ut trirti ert fenex.'â *^e.Video. Tr.ergo irridere ne uideare : amp;nbsp;gertire admodum Holi facere mentionem te emiffe. T e. intelligo Athene monitum duco: ac effe exirtimo humani ingenii. Quid nunc.' âSi.quin tu is intro:atq: ociofe perfpedla ut lubet. ^^â¢Bene boniqj arbitror te facere. facrtumædcpol uolo: ^**Vin qui perducitetrTe.apage irtum perdudlore non placet. ^Quid ert.'âTe.errabo potius q perdudet quifpiam. '^'^â¢Vide uertibulum ante ædis hoc.ôd ambulacrum cuiufmodi *^e,Luculentumædepol.Tr.age (pedta portes cuiufmodi» Quanta firmitate fa(rti:amp; quanta crafftudme.
Ee «Non uideor uidiflè portis pulchriores. Si.pol mihi Eoprecio empti fuerant olim. Tr.audin fuerant dicere.'â ^hcuidetur continere lachrymas.Te.quanti hofce emeras.'â ^ù Tris minas pro irtis duobus praeter ueduram dedi. ^fâHercle:qui multo improbiores funttquamaprimo credidi.
Qua propter.' âTr.quiaædepol ambo ab infimo terra fecit,
âdntempertiuos excifbs credoud eis uitium nocet,
etiam nunc fatis boni funt.fi funt induti pice, Honenim pultifagus opifex operam fecit barbarus. |,tâVidecoagmeta i foribâ.' âTe.uideo. Tr.fpeda qua arde dor
* ^OormiuntfTr.illud quidéut cóniuent uolui dicere (miunt. ^.^tinhabes.'âTe.ut quicquid magis côteplor: tato magis placet.
fâViden pidum ubi ludificatur cornix una uulturios duo
PRODIgi fui pecuhhg «pa rum curent tergum uerberi bus fubiicere.NON eo mo leftus ne fis:Verba refert im probi ferui.DVBVJis exuui is.Idell flagello amp;nbsp;fcurica q fit ex corio bubulo. HEM ti bi adduxi hominem:Palam error depræhenditurmam î priori fcena uifédæ domus copiam fecerat fimo Teuro pidi.TANqiCum admira-, tioneaiam credebat efle fu-as:5c nequid doli fufpicetur Teuropides: facile occurrit tranio.VESTIbuluxQ^uod dictum ab illa grandi con, fiUitione amp;nbsp;quafi ftabulati/, one ut placet Macrobioaiel quafi non flabulum ut pia, cet Seruio fine ergo per au, gumérum fiue per diminu tionem intelligasmeftibulu area dicimus quæ a uia do, mum diuidit. INTEMpelH uosmam ftatis quidem tern poribus ualeiit excifa ligna ad perpetuitate .NON pulti phagus:Non ineptus a pul, te amp;nbsp;pliago comedo. GOA GMENta ; Compaftas.f. amp;nbsp;arftas conuentiones afleru inter fe:coagmeto enirn co iungo Cicero opus ipfa fuû eadem quæ coagmentauit natura diffoluit. GONNI,, uent:Eftcôniaere oculi pal, pebras mouetemude in con niuens fine motu.Aulus ge lius ftare folitus Socrates di citur pertinaci flatu perdius atcà pernox a lumm o ortu folis ad folem alterum one tem in conniuens in mobi,, lis IriIdem ueftigiis.
p ÃÃ
VELIicat: Leniter mordet: uel uelirat contendit quod magis placet Sermo ac Fez/ fto:hïc nelitatio ultro citro-que contentio.lLLI BVee-dæ : Dum interim in fpeftâ dis ædibus lut occupati ad uenit danifta pecuniam exacturus fÅnori data plrüo-ladnibucedum pecus de bo bus dici Pelius autor é.RE STlÃ:Legeré redito amp;nbsp;ubi bellum legitur corrigo bel-luam.CALLlDum hoc ed amp;li procul abed urita male Corrigendus quocj ed ide uedosicalidum hoc ed amp;nbsp;fi procul abed urit male:uelamp; fi procul ab ædu urit male: male quoq ?pro ualde acci-piarur:his iieibis arguit calliditatem tranionls quarren tis danidaab ædibus amo-uere:ne forte herus teuropi-des quicq fei feat de pecunia filio mutuata.ET SORtem dabit patenlronice didum.
Cronix artat,ea uukunos duo uicirtim ueUitat» Quæfo hucad me fpedla cornicem ut confpicere poHis lam uidesfTe.proFecrto nullam equidem illic cornicem ftuor: Tr.Attu irtac ad nos obtuere, quoniam cornicem nequis Confpicari.fi uulturios forte duos portis contui, T e.Omnino ut te abfoluam : nullam piertam confpicio hicaue Tr,Ageiammitto:ignofco ætati non quis obtuerier. Te. Neqjportum:eamihi profecto cunerta uehementerplacet Da.Illi erunt bucedæ multo potius:q ego fimirertio Mane tu atq? artirte iIlico:Tr.molertus ne fis : nemo dat. Age quid lubet;tu folus credo foenore argentum datas. Da.Cedo fÅnus.Tr.fÅn â.illic fÅnâ.hic nefcit quidé nifî Feen Fabularier ueto temeq? ego tetriorem belluam Vidirtème unquam quenquam tecenfeo.
Da.Nonædepol nunc me irtis tu uerbis territas.i Tra.Callidum hoc ert.amp; fi proculabert urita male Te.Quid illud éfÅnusfDa.amp;forte dabitprieü aduemetpegre Tr.Iam multo prius is tibi amp;nbsp;FÅnus amp;nbsp;fortem dabit. Ne inconciliate quid nos porro portiiles.
Vide num moraturfDa.quid feram fi quid datur. Te.Quid ais tu^r.quid uisrTe.quis illic ertfquid illic petit''â Ouid philolachetem gnatum com pellat.quot; 'fc amp;nbsp;prafnti. Tibi Facit conuiciumrquid illi debetur^Tr.obfecro herdeiube Obliciargentum ob os impurum belux.Te.lubeamiâ Tr.Iube in hominem argenteos uerberarier. Da.PerFaciIe ego urtus perpetior argenteos.
Te.Quodillud argentum ert.'âTr.huic debet philolachcs Paulum.Te.quantulumfTr.quafi quadraginta minas* Ne fane id multum cenfeas.Te,paulum id quidem eft. Tr. Audin uidetur obfecro hercle idoneus Danirta:qui fit genus quodimprobirtimum ert.
Te.Non ego irtuc curo q fitmn fitnd uolo mihi dici: idme ^^^ Ab eo etiam argenti fÅnus creditum audio: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(expeto
Tr.Quattuor quadraginta illi debentur minæ Dic te daturum ut abeat.Te:egon dicam dare^Tr.dic. Te.Ego ne.quot;Tr.tu ipfus dic:modo aufculta mihi Promitte age inquam: ego iubeo. Te. refponde mihi Qmd eo ert argento fartum.' âTr.faluum ert. Te. foluite Vofmet igitur fi faluum ert.Tr.ædes filius tuus emit.
Te. Aedisquot; Tr,ædis.Te.euge philolachcs patrizat iam homo Jn mercatum auortitur:ain tu «Edis^Tr.inquam ._ Te.Sed cuiufmodi.'âTr.qui fcire portum^ Te.uah.Tr.quide .
-ocr page 443-MVSTELLARIA
â^^âNemeroga. Tr.quidita fpeculo claras danoremmerum '^c.BenehercIe fadlütquid eas qti cleftfat. Tr.daiftaetu refpisf ^a-Mihimoleftus ne fis. Tr.mde ut faftit fimia.
^^â¢Mihi fumdibet eflè:quid hic curas : manes ne illico If^ipure parafiteÆTr.qui paraficus fum. Da.ego enim dicam ^âbo pdud potes quo uis.Tr.ferocem fads:quia te æratâ amati ^i-Mun oculi doIent^Tr.cur.' âDa.quia fumus moleftus. Tr.Tace fis faber qui cudere foies plumbeos nummos, ha.Non potes tu cogere me ut tibi maledicam. ^oui te,rus me fuam quidem pol culcitrulam optat. Sifobrius fis male non dicasttibiobtempem cü tu mihi neqas. Tt-At tu mecum pefTumeaduerfus quæfo hercleabfbneto bmfermonem deiftis rebus. Da.faciam 06 pultabo fores. TnHeus ecquis hic eft.' âmaximam qui is iniuriam foribus defendat.' âDa.ecquis ecquis huc exit Æatqjaperit, flerno hinc quidem foras exit.utefle addecet neq hoiesata fût. ^ed eo magis cauto eftopusmehuc exeatqui male me mulctet.
4/Tfanio feruus. Teuropides fenex. Vid tibi uifumeft mercimonii^Te,totus gaudeo.
r,Mà nimio éptæ tibi uidetur.' âTe.nunq ædepol ego _____idiffe unq abledlas aedes nifi mdhafcc;T.ecqd placet.'â quot;^S'Ecquid placent me rogas Æimmo hercle uero perplacent. ^f^CuiufmodigynaciumiquodporacumrTc.infantimicona ^onequidem ullam in publico efle maiorem hacexiftimo. fââ'Quin ego ipfe;amp; philolaches in publico omnis porticus Junius commenfi.Te.quid igitur.quot;! r.Iongeomnia logiffimae: fCâDii immortales mercimonii lepidi: hercle nunc ferat ^talenta magna argenti pro iftis prüfen taria ^dnq accipiet.Tr fi reifte accipere cupies ego nunqfinam. ^e.JBene res noftra collocata eftiftoc mercimonio. r^Mefuafore atqjimpulfore id facium audacfter dicito. Qyifubegi foenore argentum ab danifta utfumeret Quod iftf dedimus araboni.Te.feruauifti omnem ratem, ft.Nempeocftoginta debentur huic mmæ.T e.at immo ampliâ 'Hodie accipiat.Tr.ita enimuero ne qua caufa fubfiet mihi denumerato:ego illi porro denumerauero.
*e.Atenimnequid captioni mihi fitfi dederim tibi. Tr.Ego nefte loculo modo aufim dnfto aut fatfto falleref ^^âfgon abs te aufim non cauere ne quidem mittam tibi. t.Quia tibi unq quicq poftq tuus fum uerborum dedi, e, Ego enim caui reifte. Tr.eädeminis gfam.Te. atqj aio meo Wfapio fi abs te modo uno caueo. Tr. tecum fentio:
Q_VID fpcdilo claras cano rem merum : Q^uid aperte amp;maiiifeftc damas uocifè. raris-C^V^ANÃl DEftinat: Emit: in qua fignificatione uiis eft Lucilium ut eft apud Marcellum:facio ab lenone tribus ut libertate millibus deiinet RES PIS:Pro refpv cis loquitur tranio conuer. fus ad daniftam ut herum re fponfione fruftretur. FAftit Pro faftidituel potius lege faftidit.QVJD TE aeratus amat:Counidis fe:funul la. ceifunt feruus amp;nbsp;danifta fed turpitudinem infimulatip. bri cauta locutione côtegût RVS Me fuam quidem pol culcitrulâ optat: Hoc dido commode mordet danifta Tranionem: commémoras illi müerrimam feruitutem amp;nbsp;incommoda:humi node dormiendo perpetem: pro. pterea himc fermouem de. dimus damftæ non Tranio ni:ut prius dabant mendofî codices:alioquin omnis ,pr fus abeffet intelledus.
^\P^C Qvrdc : In hac Weena dctegunf Tra _ Vaionis fà Hadæ. Serui eninrrallidamanris adué m fuo theuropidi propalat quæ fifta fint omnia . Dnni autem hi domum adeunt miratur nullum fentiri Crepitum conuinatum in ædi-bus. QVl INTRo fpeci-nt: Per rimulas forte amp;nbsp;fciCu-ras.CEREbrofus:Sui capi-tis.NVDlVStertius:tp nue fit dies tertius.AD MERen dam:Q_uæ i meridie fiebat unde deducium eftmeridia ri.MATONapollo.Ideftp apoHinem Ma iurantis eft: ton amculuszapollo accufa-tiuus more attico.PRAEfti natum:Eftpræftinare emen do tenere ut lege deCinatu quod idem eft . AEDIS hic proximas.feilicet fuiffeemp tas.DAPSiIes:Profufos lau tos amp;nbsp;largos..
Te.Nunc abirus dicmeadueniflefilio.Tr.faciam utnoles.
Te ⦠Curriculo ubiiube in urbem ueniat iam fimul tecum liceto Tr. Nunc ego me illae per pollicum ad congerrones conferam: Dicam ut hic res luntqmetanatqj ut hunc hincamouerim. ^/Adrierfitor.Danifcus, Teuropides fenex;
â¢^jzr -Tcquideneqjconuiuarufonitus itidem ut ante hac fuit Ih W Neqj tibicina cantantem : neqj alium quenq audio. .^L~,^T e.Quæ illæc res âqd illic hoies qrüt apudædis meas.'' Quid uolunt:qui intro fpechant Æ Da. pergam pultarioftium Heâ reclude:heus tranio dó iam aperis Æ Te.quæ hæc eft fabula: Da.Etiam ne aperis ? callidamanti noftro aduorfum uenimus. Te.Heus uos pueri.quid iftic agitis.' âquid iftas ædis frangitis.'â Da.Herâhic nf potat.Te.herus hic uefter potat.' âDa.ita loquor; Te.Puer nimium delicatus. Da.eiaduerfum uenimus. Te.Cuihomini.'âDa.noftro:quæfo quotiens dicendum eftubi.'â Te. Puer hic nemo habitatmam te efle arbitror puerum probu. Da.Non hic philolaches adolefcens habitat hifceædibusf Ad.Senex hic cerebrofus eft certe. Da.erras peruerfe pater. Nam nifi hic hodie emigrauit aut herixerto fcio hic habitare Te.Quin fex mefes ia hic nemo habitat. Da.fdnias. Te.ego ne.'â Ad.Tu tu.T.ne moleftâ;finemecu puero loqui.nemo habitaU Da.Habitatprofe(fto:nam heri amp;nbsp;nudius tertius:quartus:qnf âlt; Sextus.ufqjpoftq hinc peregre eius pater abiit, Nunq hic triduum unum defitumefie:amp; bibi. Te.Quid agisrDa.triduu unii efthaud intermiffu hic ee amp;nbsp;bibi Scorta duci:pergræcari ; fidicinas tibicinas ducere. TeQuisiftæc faciebatÆDa.philolaches. Tei quid philolachesÆ Da Cui patrem teuropidem effe opinor. Te.hei occidi Sihæc hic uera memorat : pergam porro percontarier.
Ain tu iftic potaf folitû philolaché iftû qfquis écû hero ueflio' Da.Hic inquam. Te,puere præter fpecié ftultus esiuifs ne forte Ad merendam quopiam diuortens.atq; ibimeliufq fatis fuerit Biberis.Da.qmdé^T e,ita dico ad alias ædis perpera ne uenensi Pa.Scio quo me ire oportet:amp; quo me uenerfnoui loq.* philola Cui'âe pater teuropidesiq poftq ad mercatu abiit (ches bic bitat Hic tibicina liberauit.Te.philoiaches ergorDa.itaphilematiuq T.QuatifDa.trigita talétis.Te.matö apollo.' âDa.fed minis.fde Te.Ain minis triginta arnica deftinatum philoIachem.'âDa.aio. Te.Atqj eam manu emififlè.'âDa.aio,Te.amp; :poftq eius hic pater Sit profe(ft'âperegre:perpotafle aflïduo tuo cu dominofDa.aio. Te.Quidd ais ædis hic ^xüas.' âDa.nö aio. Te.qdragita amp;nbsp;dedit Vf^J pignon^Da.neqj iftudaio.Te.hei perdis.Da.immo fuü
-ocr page 445-, MOSTELLARIA
Patré illic pdit.Te.uera catas: uanauelle:patris amicus uidelicet ^^u ædepol patrem eum miferu prodico.Da.mhil hoc qdce. Triginta minx præter g alios dapfiles fumptus facit, perdidit patrem unus ifhc feruos acerrimus tranio. ^5 uel Herculi conterere queftum poteft. Te. ædepol Decius patris miferet:qui cum iftæc feiet fadta:ita amburet bifero ei corculum carbunculus : fi quidem iftæc uera funt. ^i-Quid merear quâobré mentiar:heu uos ecquis hafce aperite f^-Ouid ita pultas ubi nemo intus eft. alio credo comeflatum ^bide, Da.abeamus nunc iam. Te. puer iam ne abis ^itgt;ertas penula eft tergo tuo? Da. mihi nifi herum ^tmetuam amp;nbsp;curem.nihil eft qui tergum tegam.
Q^VAESTumhcrcuIHQiii fpolns femperonuftus fuit. CORculumzdiminutiuum a corde. CARbucuIus a cat bone qui accenlà pruna did tur amp;nbsp;quandolt; 5genus mot bi qui a græcis anthrax did tur.LIBERtas penula eft ter go tuodocofum eft difterie unt.Narn cum ueftimento careret danifcus quo tergu tegeret;illuditur a teuropi-de libertatem dicente fibi ef fe pro penula; quafi diceret ipfum uefte carere ficut amp;nbsp;it bertate;penula enim ueftis erat quam fupra tunicam in duebant.
Vâquot;^ÃRr herdezNuema teuropides fe fu^ ^4||^gt;^ine delufum a traniz one 'c0gnolcet:ci i nullas a
Eri hercle.quid opus eft uerbis : ut audio
N on equidem in ægyptum hinc modo ueólus
Fui:fed etiam in terras folasioraftÿ ultimas ^üt^circumuedlustita ubi nunc firn nefcio Return iam ibo : nam eccum undeædis filius j^Cüs emit;quid ais turSi.a foro incedo domum le.Munquidprxceffit ad forum hodie nouiÆ ^ââ¢Etiam.Te.quid tandemrSi.uidi efferri mortuum. Te.bem Mouum unum uidi efferri mortuum foras ^o4o uixiffe eum aiebant. Te.ue capiti tuo: çQuidtu ociofus res nouas requiritas.
^^â¢Quia hodie adueni peregre. Si. promiffi foras: ^^coenam ne me tu euocare cenfeas. Te.haudpoftulo ædepol ^^mni cras nifi prius uocauerit me apud te coenauero. ^ââNeiftuc quidemædepol poftulo.Te.Nifi quid magis ^^occupatus.operam mihi da maxime:minas triginta Ã'^pifh quafi iam aphilolachetefSi.nunq nummu quod fcia. i^Quid a tranione feruo^Si.multo id minus. Avouas arraboni tibi dedit. Si. quid fomnias.'â ^^Ego ne/Si.at quidem tu. Te. qui iftoc te fperas modo Eotelfe diftïmulando infedum hoc reddere.'â â'Quid autemÆTe.quod me abfente hic filius ^orii geffit.Si.mecum ut ille hie gefferit
^^*n tu hinc abes negocii:quidnam aut quo die.'â ^â¢Minas tibi ocToginta argenti debeo. Si. non mihi qdéhecle. ^üm fi debes cedo.fides feruanda é: ne ire inficias poftules. ^Ptofedlo non negabo debere amp;nbsp;dabo: tu caue quadraginta P^^epilfe hinc ne neges.Si.quæfo ædepol huc me afpedta
* *^ffponde mihi:te uclle uxorem aiebat tuo nato dare.
tefeiuerit. 1N AEGYPtum: quam appellat Strabo infu. Iam fluuiatilem;nam ea inundat aqua Nili. SOLas: In hltabiles amp;nbsp;defertas.ORAs ultimas:Orbis partes extremas.NAM eccum: Scilicet fimonem.AIOtAffirmo in de aientiam amp;nbsp;negantiam quam iuniores affirmatiua amp;nbsp;negatiuam dixenmt.ETI AM:Pro fic affirmantis eft. EFFERri:Proprie ad fepulz tutam eft:utin præcedentiz bus utinam fie efferamur: NVMMVMtQuidam a nu metando diftum autumat: Quidam ab eo quod No-mos.i.lex:nam lege non au tem natura inuentæ funt pe cuniæ ide nomifmata amp;nbsp;po ftea uerfo o in u numifma: aIii aNuma pompilio quia is prior rex romanorum æs fignauit apud romanos Nu musps erat decima denarii.
HOmozOmnifâ Mq oriam detefta cranio MJ fallacia; undique ipfenîrbâSit Inne a theuro^ pide illinc a danifta:redi tara reje anguftia pofitus ani-munó fubmittetiquin a cô ftitutis ïfidiis defleftat. NA VCInó ent:]deft nó parui-faciendusaicc nihili reputa dus:dequo uerboFeftus plu ra.PER. angiportü:De quo mentio abunde fupra facia. OMNEM Iegioné:SciIicct fodaliu amp;nbsp;côuiuaçt. Q_V O niam:Vel quia uel poftq. E SENAtu fegregant;Nó admittunt ad colloquiu . Sed inter fe fecreto loquuntur. VERTIré in meo foro:De mea re agi amp;nbsp;in mea cerui-cé cunefta ruere. CONtra limen aftate:AlIoquif femos amp;nbsp;lorariosut figno dato in tranioné irruant. TALEN-tis a magnis: Ertant^fefto q opinant fimoné log hoc Ioco:puto fine controuerfia potius tranioné tâq rurfus a teuropide ïterpellatû quâta pecunia ædes filius emerit: magnisergo taléris dixit qa ut lupta rettulimus talétum multiplex erat.fed cuius fue rit poderis talétü magnü ex Plauto clare liqteê oftuagï ca librap::qdâ ét Serui.uidet affirmaf:dixit.n.fupraPlau. quattuor quadragita illi de bené minæ duo taléta figni ficans.Q^VOT ego amp;nbsp;tu fu mus:Hocitulit p iocü inqm ens duo tm taléta eé pfolué da.NAmpoftqædifuiderat f.fpiririba amp;nbsp;laruis uexari:nF lege uédiderat.HEVsia ape rit meridies; Traio fupra da niftæ mandauerat amp;nbsp;rediret ad meridié pecunia receptu ius:cuius rei memor uidens daifta tedire.Ia meridié ad-uétafie dicit ppea cóuerfus ad teuropidé madat pfolui debitü:pulchr ergo amp;nbsp;elega ter abfolue uomitü dixit.i. reddas quod redditurus es. NEMpe abs te petit,f.debn tumfolutü iri.
Heo ædifïcare hoc uelle aiebatin tuis.Te. habeo fatis Hic ædificare uolui?Stfic dixit mihi.Te.heimihi difpen nos o Vicini:peri.inten. Smunquid tranio turbauit/Teamtno Exturbauit oia.Si.te ludificatus e^Te me ho die idignis modis» ShQuid tu ais? Te.hæc res hic eftutnarro tibi.â Deludificatus eftme hodie in perpetuum modum Nunc te obfecro:ut me bene iuues:operamqj des.
Si.Qwd uis? T e. imecum obfecro una fimuh Si. Fiat.Te.feruorumq; operam;amp; lora mihi cedo. Si.Sume.Te.eademqjopera haec tibi narrauero. ȉ Quis me exemplis hodie ludificatus eft.
4t^ruus Tranio.Teuropides.Simo fenex.Lofarii.Dan*iââ Vihomo timidus erit in rebus dubiis is nauci non ö**« tq; ecquidem quid id eÃe dicam uerbû nauci neföo à herus me poftq rus mifitjut filium fuum accerfer^ Abi » per angiportum ad hortum noftrum clanculum Oftium quod in angiportu eft: horti patefeci fores. Eaq? eduxi omnem legionem: amp;nbsp;maris:amp; fceminas. Poftq ex obfidione in tutum eduximaniplares meos: Capio confilium:ut fenatum congerronum conuocem^ Quoniam conuocaui:atq: illi me e fenatu figregant. Vbiegomet uideo uerti rem in meo forotquantum poteft Facio idemtquod plurimi.quibus res timida aut turbida cft Pergunt turbare:ufqj ut quid fit conquiefcere.* Nam feio equidem nullo padto: iamefte pofte clam fenem Sed quid hoc eft.quod foris concrepuit proxima uicinia? Herus meus hic quidem eft: guftare ego eius fermonemoo^®' Te.IlIico contra limen aftate illic:ut cum extemplo uocem Continuo exiliaris:manicas celeriter connedtite.
Tr. Talentis a magnis totidem quot ego amp;nbsp;tu fumus Si arraboni has dedit quadraginta minas.
Hic fumpfit quafi dedimus:fatin intelli^s?
Nam poftq hic sedis uendiderat: ut dixi tibi^ Continuo eft alias sedis mercatus fibi. Te. bene hercle fai^hHtt Tr.Heus iam aperit meridies.abfblue huc qusefo uomitum» Ne hic nos enecet : quattuor quadraginta illi debentur min* Etfors:amp;fcenus:tantumeft. Da.mhdo plus peto: T r. Velim quidem hercle ut uno nummo plus petas Da.Adolefcens mecum rem habet, nempe abs te petam# Te.Petito eras ab eo.Da.fat habeo.fi eras fero*
Tr.malum quod dii deæqj omnes diunt. Ita mea confilia perturbat planiffirne.
Nulluin
MOSTELLARIA
^^nujhæjepol hodie genus eft hominum tethus: i^ec minus bono cumiure q danifticumt ^^âQua m regioneiftas aedis emit filiusÆ
^â¢Ecce autem perii. Te. dicis ne hoc quod te rogo.'â ^â ^â¢Dicam.fed nomen domini quæro quod fiet. Æ ^âAgecomminifcere ergo.Tr.quidagam nunc iam.'â ^âSin uicinumhunc proximum mendacium ^^emiftèædis huius dicam filium
^^'lidumhercle audiui efte optimum mendacium !^cquid dei dicutid decretu e dicere.Te.quidigitâ la comet'â.'â ji*^âDu iftu perdiuntummoiftunc potius de uicino hoc pximo !^us emitædis filius.Te.bona fide^Tr.fi quidem es argetum ^^dditurus:tum bona:fi redditurus no es: non emit bona; ^â¢MôiToco emit phono.Tr.i'mo optïorâT. cupio hercle ifpicef ædis:pulta:dum fores atqj euoca aliquem Ãtus ad te tranio pTcce autemiterû nûc quid dicanefcio.iterû iâ ad unû faxü i^^fludbâefferüt.qd nûc hercle.qdnûc faciâ.ecce mâifefto téor. Ã'Euoca dum aliquem foras : roga circunducat y«Heus tu:at hinc fiant mulieres uidendum eft primum, .^tn eftè uelint ne:an non uelint. Te.bonumæquûqjoras .5*^contrare ôi rogaîego hic tantifper dum exifto operiar foris. J*^'Dü te deæqj omnes funditus perdant fenex.
.piiiea confilia undiqjoppugnas mala; p^^go illum ante ædis præftolabor ludificatorem meum, .^lusego ludificabo corium, fi uiuo.
Æ 'Res palam eftmunc te uidere melius eft quid agas tranio ^â¢âJofteatqï aftute mihi captâdûé cû illóc:ubi illucaduenerit J. ^i^ ego illi extemplo ita meum oftendam fenfum. ç^*^^ lineam:diflimulabo me horum quicquam fcire, y ââPortale malum:alter hoc athenis nemo dodlior did poteft: ^illi non magis hodie quifq q lapidipoteft, 2?§fediar hoiem appeUabo.nüc ego ille hue ueniat uelim, quidem pol me quæris id fum prüfens præfenti tibi h^-^^ge tranio quid agitur^Tr.ueniunt ruri ruftici.
j^hilolaches iam hicaderit,Te.ædepol mihi opportuneaduenit /|?^*â''ego fiucâicuium opinor ee hoiem audacem.ôô malû .y ^â^nifi hic hodie emigrauit aut heri certo fcio hic habitare) j,^^^ dû^Te.q negatnouiffe uos.Tr.negat^Te.nec nos fibi .j^ütnu unq argéri dediftè.Tr.abi ludis me: credo haud negat, ^^âItnnio ædepol negat profeéloineq^ fe hafce ædis philolachi .j,^didifte.Tr4eho negauit fibi datum argentumobfecro ^â¢Quin iufurandum:pollicitus eftdare.fi uellem mihi
CALLIdumïAftiite adinuc tum.BONA fide:Cum iro^ nia nam fdebat unda Ttra* luonem mentiri. DII ISTu perdiüt: Scilicet patronum ædiumxuius nomen fingit non recordari:poftea imur. murans dicit immo iftunc potius.f.teuropidem;amp; den de tang redierit in memori am:uidni inquit aedes emif fe filiumeomnia nant^g ifta a Plauto cum decoro pofita funt oftendens animum fer uile meticulofum amp;nbsp;iambi? guo pofitum uaria captante confilia,PVLTAfores;Hoc dicit ut poflit Tranionem a loco dimouere amp;nbsp;in illu ma nus iniicere:Qni præ metu non audebat appropinquat fed ubi terno legiturlegen* dûTranio.AD VNVM fa* xum fluftos efferunt: Tranf latio ab bis fumpta qui fa** duri fûtnaufragiû. QVID agat:Vel potius quid agas. DOCTE aftute amp;nbsp;quæ fecu tur: Verba potius funtteuro pidis amp;nbsp;illi magis accórno** data q Tranioni : quærebat enim illum dolo capere:pro pterea dicit fe diffimulatu** rum quicq fcire: confilium** q jfuum nolle palam fiicere. MITTam linea:Ac dixiffet paulatim me ïfinuabo: quæ fit linea docent Geome** trae: eft enim corpus unius tm dimenfionis longitudi* nis.f.quæ fit ex pundo pro trado quae fi geminetur ai* terum facit corpus duarum dimenfionum longitudinis Claritudinis . ⢠quae duplica* tac ita ut duæ fubiedæ fint amp;nbsp;duæ fuperpofitæ folidum ef ficient corpus longum latu amp;nbsp;profundum.POLLIdtus é dare quaeftioni:Vel inqui fitioni amp;nbsp;cxaminuucl côtro uerfiæ ac defenfioni. MAN cipio:Venditionis iure.
Q_VAEfUoni accipere fer.-vios:Senex feruos accerferat
cireiit:quam captionem fa-x cile præuidit Tranio qui cû illos uidiffet arâ Iaeram oc-cupauit amp;nbsp;tannin tutiflimû locum fe receperat.!NTER. bitatslntetùenit . SERERE ïiegocium;Ideft litem amp;nbsp;có trouerfiamincoliare.Q^Væ fti:Vt domi amp;nbsp;tumulti lient notat donatus . DEDISTI uerba:Nunc iratus teuropi. des oftédit fe delufum a fer uo.EMVNXTI probri ; Eft emungere nares purgare;amp; quandoq? emundum didamus pecuniis exhauftummt emunxi argento fenem dixit Terentius.probrum aut flagitiû amp;nbsp;Icelus amp;nbsp;4 )ignominia metaphorice ponitur ut hoc loco:probri.i.cum^ bro cum ignominia amp;nbsp;dede core;EMVNxi lieni : Legas emunxti pro emiixifti.lAM iubeignem amp;nbsp;carnem carni fex drcûdari: Legerem lioc modo;iam iubeo ignem amp;nbsp;farmenta carnifex circunda-ri.Sunt enim farmenta uir-gulta uitium abfeifa fuper-uacua.Quæ facile igné fu-fcitant. G VIVSMODi reliqui filiumddeft morigeratu bene inftitutum: tua autem caufa repperi malis moribus contaminatum.
OMnum fepeli
Neq Jfe hafce ædis uendidiflètneqj Cbi argentum datum effe. Dixi ego iftucidéiUüTr.quid ait^Te.feruos pollicitus eft dare. Suos mihi omnes quæftionimugas nunq mihiædepol dabit. Tr.Dat profero: quin Sd illum in ius inueniam:mane. Te.Experiar ut opinor:certum eft mihi:Tr.hominem cedo. Te.Quid ft igit' âego accerfam hofes. Tr.facTü eéiam oportuit Vel hominem iubeædis mancipio pofcere.Te.îmo primû uolo
uidnteruétu callida mantis placatur teu-ropidcs';Q_ui filio ac feruo pariter noxa remittit.CON CILIArem:Comparare amp;nbsp;impetrarem.
Ego interim hac ara occupabo.Te.quid ita i Tr.nullam réfapis Neenim illi huc confugere poflint. quæftioni quos dabit Hic ego tibi præfidebo ne interbitat quæftio. Te.Surge.Tr,minime.Te,ne occupais obfecro:armaticu fient Quia enim id maxime uolo. illi iftoc confugiant fine Tanto apudiudicem hunc argenti condennabo facilius Tr.Quodagasnd agas.quid tu porro uis ferere negocium Nefas q meticulofa res fit ire ad iudicem.
Te.Surge dum huc: eft confulere igitquot; quiddâ quod tecduolol Tr.Sitamen hinc confilium dederotnimio plus lapio fedens Tunc confilia firmiora funt de diuinis locis. Te,Surge ne nugaretafpice dum côtra me.Tr.afpexi-Tc,uides* Tr.uideo: hue fi quis intercedat tertius pereat fame.
Te.Qui dum^Tr.quia nihil quæfti Ct:mali hercle ambo fum » Te.Perii.Tr,quid tibi eft.' âTe.dedifti uerba:qui tandempto®*^ Me emunxti.' âTr.uidefi fatin reële nummi hue ftuunt.^ Te.lmmo etiam cerebrum quoqjomne me capite emunxti hew Nam omnia malefadla ueftra repperi radicitus Nunquam ædepol hodie inuitus deftinauitnbi. Jam iubeo ignem amp;nbsp;farmenta carnifex circundari.
Tr. Ne faxis.nam elixus effe qaflus foleo fuauior. Te.Exépla ædepol facia ego ite.Tr.qa placeo exemplu^^^^^ Te. Loquere cuiufmodi reliqui quorn hinc abibam flw*. Tr.Cum pedibus manibus:cum digitis:auribus:oculisjlabw Te.Aliud te rogo.Tr.aliud ego nunc tibi refpondeo.
Sed eccum tui gnati fodalem uideo hic cedere Callidamätemallo præfente mecum agito fi quid uoles. ^Callidamantes Adolef.Teuropides fenex. Tranio.
YBi fomnum fepeliui omnemqj obdormiui crapulam« w nbsp;nbsp;1 Philolaches ueniflê mihi fuum peregre hue pattern
Nunc ego de fodalitate folus fum orator datus*
Qui a patre eius conciliarem pacemtatqj eccumoptime « ^^^^^^^
-ocr page 449-MOSTELLARIA
^übeo tefaluereïamp;faluos cum aduenis teuropi'des ^^^^e gaudeo:hic apud nos hodiecÅnes.Te.fic talé Adamate te dii ament: de cÅna facio gratiam« ^^â¢Qum uenisfTr.promitte: ego ibo pro te fi ire non Libet UVerbero ét irrides.' âPr.quin me^p te ire ad cÅnam autumo» ^c -Non enimibis:ego ferare faxo ut meruifti in crucem, *f*Age mitte ifta hæc amp;nbsp;me ad cÅna die iturum : quid taces.'â ^d.Sed tu iftic quid confugifti in aram infeitiffimusÆ ^1âAdueniens perterruit me: loquere nunc quid fecerim Ã^üncutrifqj difceptator eccumadeftage difputa.
HERILE mihi tecumTege hercle iioiiherile:amp; ciit fer.« mo teuropidi accommoda tiorqTranioiii.MINIS qs: Ideft potes amp;nbsp;uales ad pfua* denduni amp;nbsp;impetrandum. CATVS: Dodus aftutus . lAM MINOri fcio prædû: Mendofa fane lectio: legere fic:Iam monere fcio prædé .i.uadem Iponforem amp;nbsp;con gruit cum fuperiori fermóc aliquo modomam q-hne fit neri Icdio nô affirmo ; fed periclitordicuit enim potimus ficfemiuiuum q omnino mortuu locum relinquere.
*e.FiIium corrupiffe aio te meum: Cal. aufculta modo: fateorpeccauifie: amicam liberale abfente fÅnori Eigentum fumpfiHerid eÃe abfumptum prædico: J^unc quid aliud fecit nifi quod faciût fumis gnati generibus* i^'Herile mihi tecum canendum eifmimis quis orator catus: ^â¢Sine me dumiftuciudicare.furge:ego iftucadfedero, ftâMaxime:accipehuc ad te litem.Cal.enim iftic captio eft at*Fac ego ne metuam:amp; tu meam timeas uicem ^amminori fcio prædum.Te.quibus modis
Indicatus eft.Tr.benehercle factum amp;nbsp;fadlum gaudeo Rapere ifta artate oportet: qui capite candido, f^Quid ego nue facia.fiamicus dephilo aut philomontes, Tt-Dicito his quo padfortuus te feruos ludificauerit optimas fruftrationes dederis in comoediis, fd.Tace parumper fine me uicifüm loqui aufcuIta.Te,licet ^al.Omnium primum fodalem me effe fcis gnato tuo, 1^ adiit nie:nam illum prodire pudet in confpeeftum tuum, ^topterea quia fecit:quæte fcire fcit:nunc te obfecro ^lultitiæ adolefcenriæqj eius ignofcas.tuus eft: ^cis folere iliac ætate tali ludo ludere.
Qpiequid fecit:una nobifcum fccitmos non delinquimus, fÅnus.fortem.fumptumqj omnem.qui amica eft.opnia , J^os dabimus.nos conferemus:noftro fumptu.non tuo,^ nbsp;nbsp;'
fCâNon potuituenire orator magis ad me impetibilis Quam tu.ne illi fum iratus neqj quicq fubcenfeo Ãnamo ttie præfente.amato.bibito . facito quodiubet. Sihoc pudet feciffe fumptum : fuplicii habeo fatis. T^DifpuJet iftam ueniam:quid me fïet nunc lam.'â fe.Verberibus cedere lutum pendés:tam amp;nbsp;ft pudet Interimam hercle. Cal.ego iubeo fac iftam cunilam gratiam: iUnioni remitte quæfo hanc noxam caufamea.
1e.Aliud quid uis impetrari a me facilius perferam*
-ocr page 450-Quam utnon ego iftum pro fuis Fadi's peffumis Peffî premä.Tnmitte quæfo tu me. Te.uidé ut reflat furdfer.'' CaLTranio.' âTe.quin fapis tu quiefce banc remmodo petere. Ego illum uerbenbus ut fit quietus fubegero* Tr.NihiIopus profedo. Cal. ageiam fine te exotarier.
Te.Nofo. CaI.qfo hercle.Te.noIo muq oras.nequicquâuenis CabHanc modo unam noxiam unam quæfo hanccaufa mea Quid grauarisquafi gratiam non commeream.
Si aliam noxiam.ibi utrumqjamp; hoc amp;nbsp;illud poteris ulcifei^pbe Sine te exore.Te,age:habetabi ipunethem huic habeto gratia. Spedatores fabulahæc eftada:uos plaufum date.
dpIN ARGVMENTVM MENAECHMI. OUMINOS hébat filios ciuis Siculustquorü alterummenæchmû:alterûuo/ luit Softdé:ii eiufdé erat ætatis amp;nbsp;formæ:Menæchmüpftarétum ducitJs ü illic forte fieret fpedacula aberrat a pfe:qué mercator epidänenfs fufu t:fecüq3 ducit epidânû:6d eu filiû adoptat fibi:uxore bonifqj dotatu relm/ ^uit heredé:pf igitquot; cü amififïct filiû præ egntudme paucos poft dies mont it fïraeufas nûcius:auus pfnus quia furreptû dixerattfofidi fuperftiti indidit nomen me^ næchmi.Is inftituit quærere germanû fratrétmultas peragrat urbesttandé cû feruo mefite nione epidänü uenit:ubi alter erat germanus frater iâ ea ciuitate donatus: hic erat amore meretriculæ captusterotiû cui nomen erat:apud qua dû una cû péiculo parafito cóuiuiu parat:Adueniés Menæchmus alter aduena excipitquot; pro fratrein meretricis domo:ibriur/ gatur a fratris uxoreatqjipfius focero:Miratquot; aduena feab his interpellari quos no noue/ rat.Tandéut fe ab illis eximatinfama fimulatîhûc focer Menæchmi fuû generû credens cû uidetinfanû fadum a feruis comprehendiiubet atqjaccerfiri medicumrille aufugmln terea aduenit ciuis menæchmus amp;nbsp;pro infano capitquot;:accurrit meflènio hücratus captuhe rûteûqj libérât a captoribus.Sicqj ludi utrinqjfiuntt donee cóuétis fimul fribusipö nief fènionis interuentu amp;nbsp;opera agnofcût fe inuicéiferuufqj ob id meflènio emittitquot; manui
ERCATOr ficulu« n mCuius nomen moxgt; xjE-Ãjehus erat . GEMIni filii dicuntur gemini duo:amp; gemini ex uno utero uno^ die editi : Ac confimiles ut hoc loco inteUigi pót.SVR repto aItero;Cui nome me næchmus.lLLI qui domi e Qui dicebaf fofidescui poft moduma nomine iurrepti fratris inditum eft nomen menæchmus.HIc fuerataui tussNam qui fofides diftus
d^Plauti comici feftiuifT. Menæchmi. Argumentum Ercator ficülus cui erant gemini filii W Ei fubrupto altero:mors obtigit
â I HNomen fubrepti illi indit qui domieft
-j5_i_i^_Auos paternus, fecit menæhmum fofidem
Et is germanum poftqadoleuit quæritat
Hic fuerat auitus:ille fubrepticius
Menæchmum omnes ciuem creduntaduenam: Eumq jappellant.meretrix. uxor.amp; focer. hi fe cognofcunt fratres poftremo inuicem.
fuit educatus ab auo. ME-gt;, næchmu aduenam:Eüdé dicit qui reperiundi fratris gratia uenerat epidannü.HI SE cognofcut:Ii fenbe dum eftnó autem nimel himam ultimus uerficulus ab i littera incohandus eft ut ex primis Iris argumen tifut alias monuimus}indicetur nomé comÅdiæ menæchmei pro menaechisficut capteiuei pro captiui.
-ocr page 451-_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MENAECHMI
^L^AEVTEM priniu:Ex,plogo facile percipi pot fabula hanc fumpfiffe Plautii ab epicharmo poeta fi ^odndidû fadut uerba ipfa q l'equütur atg jadeo hoc argumétû grateiffat tnnió atticiflattueie fygt; ^^dliciffat fecutus eni Plautus ë epicharmü ut refert Horatius i epiftolis;Plautus ad exéplar ficuli pro rUte epicharmi.GRAEcilfat:Multa dieütur apud græcos fuiffe dicédi gna:atticü in primis qd*politu amp;nbsp;J^cultu erat æolicu:ionicû:doricû:amp; cóe;dixit aüt græcilTat Sc fpciliciffat,pptcrea q?fycilnr pars illa quon ^âwgua grxda uocitata eft. ELOGIVM:Teftificatio é alicuius rei honoris uel uituperatióis ca . NON
(^Prologus,
Alutem primumlam a principio propiciam
Mihi atqj uobis fpeétatores nuncio.
Adporto uobis plautum lingua non manu vUæfo ut benignis accipiatis auribus.
^^nc argumentum accipite:atqj animumaduortite X^m potero in uerba conferam paucifïima. hoc poetæ faciunt in comoediis JJinnis res geftas elfe athenis autumant. ^0 illuc uobis græcum uideatur magis. ^§0nufquam dicammiC ubi fadlum dicitur* adeo hoc argumentumgræciHà t tamen atticiflat:uerum fycilicifiat ^^ic argumento elogium hoc fuit ^ünc argumentumuobis demenfum dabo hiodio neqj trimodiotuerumipfo horreo* ^^tum ad narrandum argumentumadeft benignitas,-^creator quidam fuit fyraeufis fenex. J^funt nari filii duo gemini. forma fimilipueritut mater fua internofle poflettqua: mammam dabat, adeo materipfatquæ illos pepererat: y^quidem ille mihi dixit qui pueros uiderat* Qftquam iam pueri feptuennes funttpater âdefault nauemmagnam multis mercibus* J^ponit geminum alterum in nauem pater.
* ^tentum auexit fecum ad mercatum fimul,
reliquit:alterum apud matrem domi, ÆWenti ludi forte eranttquom illud uenit: portales multi ut ad ludos conuenerant, ^er inter homines aberrauit a patre, jpidamnienfis quidamibi mercator fuit* puerum tollit:auehitqj epidamnum.
^ater eius poftquam puerum perdidit: ^^inium defpondit:atqjis aegritudine* ilicis diebus poft tarenti eft mortuus*
modio neqj trimodiozSem per fuap ^facetiai « é memor Plautusdocofa eni é allufio ad illud demenfum dabo: qcVa metior uerbo deriua-tu defignat æquatu amp;nbsp;men furatu ; p quadi uero träfla tioné hoc loco planisme enarratu. BENignitas:Coz pia abûdâtia: nâ béignâ ter lâ fertile dicimus amp;nbsp;abûdâ té:et fruâufuberrimos feré té : Plinius de tetra ægypto locutnfmnUa eft benignior tellus: nullus ager feracior. MAMmâ;Varro mama la^ öis fuggété pofcere puppu dixit. lNTERnofle:Eftitet nofcere alterü ab altero di* feernere.MATER.:Et,p ge* nitrice amp;nbsp;p nutrice ponit ut hoc loco . GEMInû alteru: Menæchmû uidelicet.TA RENtû:Huius nobiliflimae amp;nbsp;potétiffimæ quondâ dut taris méinit trogns: ftrabo: Pliiiius:a partheniis côditæ cuius aliquâdo ampliffîmæ opes fuere: ré fui ciuilê po* pulari poteftate gerétis:cla( fe fua tarétini cudos fupera rut accolas: pedites ad.xxx. millia î expeditioné miferc equitû tria millia : duftores equitû mille: pythagoricâ difciplinâ amplexati fut : amp;nbsp;î primis architâ:q eiufdé d* uitatis diutius priceps emi nuit:inde po fterioribus an* nis illecebrofæ lualuere de lidæ PP fortunas nimm fe cudas:adco ut pluies totius populi ludoffeftaflt;5 celebri tatef quotânis agerét q reli quosani dies: eä ob ré i de tetius urbanû regimen fere bat cuius flaglitiorum unu hoc fuit documétu^ exter nis uti îperatoribus coafti funt:hæc amp;nbsp;alia ftrabo î.vi. ILLVM alterû: Scilicet foli dé. EPlDAMnéfis;Didtur q
epidanû dyrrachiûa'omanî nomé mutauere: qa uelut î dâiiû ituris orné id uifû eft: de qna duitateméinit Stra bo î feptimo: epidânus quâ corcyrei codidere: hoc tem pore difta dyrrachiû ab ehe róiiedb ubi fita eft nafta uo cabulû:itidé ià ftû é de fege fta oppido fydliæAutof Fe fto gdantea egefta uocaba tur ab egefto ibiæneæ ppo fito : cui ppofita.fira eft ne obfeeno noie appellaret id qd etiâ de maleuento faftû eft qdnûc beneuétû dicit. SYRAcufas: Vrbs élyciliæ nota quóda diuitiis opulen ta:quä Strabo méorat ad ta tu cumulû Hiuiriay euaiilfe utiäipuerbio difleminare tur cû ad locupletes amp;nbsp;fum^ ptuofos loqueret: uobis ne qdé deeïa fyracufana adeft. ANIMum delpódic aquis: Hue locû mendofû arbitra murniâ fi hoc mô légat nimis frigidus ,pueniet Ãtelle-ftus:nâ fi ,pprictaté uerboyi feruare uolumus amp;nbsp;quid fit aîum defpódere uerius pêfi tare : hoc pafto legédû erit aîum defpódit : at^ is ægri tudie paucis diebus poft ta léti é mortuus : é eni,pprie aîum defpôdere oém mué di fpé omittere : amp;nbsp;ueluti ex defperatione mori: Plautus itéi milite ne ue defpódeat aîum dixit.i.ne delperet amp;nbsp;falutis Ipern deferat. EXä-mulTmi:Eftamuflîs fabroy^ régula : qua architefti cum opus probat rubrica illinût un examuftim aliqd fieri di dmus:cu id ad regula penfi tat amp;nbsp;examiat:Varro amuf fis eft æquamé leuamentu: apud fabros tabula qda : q ututur ad faxa coagmétata Plaut.alibi amuffitata dixit â¢i.examiata.NAMnifi:Sen fus é : qd eorû câ uel q crût uel q no crût daturi pecûiâ: nihil oino fit fafturâ. Q^Va ipfe obiit;Pro poftqipe obi îFTHABet:Habitat.
WENtus nomen:
Poftquam fyraeufas de ea re rediitnuncius Ad auom puerorum:puerum fubdudtum. alterum Patremqj pueri tarenti elle mortuum« Immutat nomen auos huic gemino alteri« Ita illum dilexit:quifubruptus eft alterum Illius nomen indit illi qui domi eft« Menæchmo idem quod alteri nomen fuit Et ipfus eodem eft uocatus nomine.
Propterea illius nomen memini facilius«-Quia illum clamore uidi flagitarier Nemox erretis:iam nunc prædico prius: Idem eft ambobus nomen geminis fratribus^ Nune in epidamnum pedibus redeundum eft mihi* Vthanc rem uobis examuftim difputem« Siquis quid ueftrum epidamnum curari fibi uelit« Audafter imperato:amp; dicito.fed ita Vt det unde curari id poffit fibi.
Nam nifi qui non argentum dederit:nugas egerit« Nam nifi qui dederit:magis maiores nugas egerite V erum illuc redeo unde abii:atqj uno adfto in loco: Epidamnienfis ille«quemdudum dixeram« Geminum illumpuerum:qui fubripuit alterum Ei liberorummifi diuitiæmihil erat« Adoptat illum puerum fubrupticium« Sibi filium:eiqj uxorem dotatam dedit« Eumq: heredem fecittq ipfe obiit diem« Nam rus utibat:forte ut multum pluerat« Ingreftus fluuium rapidum ab urbe haud longule: Rapide raptori pueri fubduxit fides« Abftraxitqj hominem in maximam malam crucem* Illi diuitiæ euenere maxumæ:
Iftic habitat geminus fubrupticius Nunc ille germanus qui fyracufis habet Hodie in epidamnum uenit cum feruo fuo Hunc quaeritatum geminum germanum fuum« Hæc urbs epidamnus eft:dum haec agitur fabula. Quando alia agetunaliud fiet oppidum« Sicut familiæ quoqj folenunutari modo« ^iPemculus Parafitus«
Vuentus nomen fecit peniculo mihi«
Il Ideo quia menfam quando edo detergeo: Homines captiuos qui cathenis uinciunt:
Etqri
MENAECHMI j^^5^ifugitiuis feruis indunt compedes *®us ftulte faciunt mea quidem fententia« ^ homini mifero fi ad malum accedit malum âlot libido eft fugereiSd facere nequiter, ^3Ãi fi ex cathænis eximunt aliquo modo, ^*^ compeditiianuam lima proterunt, lipide excutiuntdauum.nugæ funt hæ, tu afléruare refte ne aufugiat noles âcaatqjpotione uinciri debet ^pudmenfam plenam homini roftrum deliges,' ^Ri tu illi quodedat:amp; quod potet præbeas, jio arbitratu affatim quottidie, ^^nquam ædepol te fugietiiam SC fi capital fecerit ^cileaireruabis,dumeo uinclo uincies. ^iftxc nimis lenta uincla funt efcaria, ^itn magis extendas:tanto aftringantardlius '2ni ego ad menæchmum hunc eo:cuiiam diu ^Hftiiudicatustultro eo ut me uinciat, illic homo homines non alit, yerum educat redfeiatqj nullus melius Medicinam facit : ita eftadolefcens ipfius efcæ maxumæ ^erealis cÅnas dat ita menfam extruit lutas ftruices concinat patinarias,
Olidum eft in ledloifi quid de fummo petas, ^d mihi interuallum iam hos dies multos fuit, l^omi domitus fum ufqjcum charis meis ^^^jedo neqjemomifi quodeft cariffimum, ^^lîuoqjiam chari qui inftruuntur deferunt; ^onc ad eum inuifo:fed aperitur oftium, ^''Icnxchmum eccumipfumuideo progreditur foras: O^riæchmus Adolefcens.Peniculus Parafitus.
Primus prodit ? comoedia peniculus parafitus cuius in genium no minus fcieterg feftiuiter Plautus exprimit dicitur peniculus quali fpo gia amp;nbsp;penniculus a péne eft enim pénis cauda: ex cauda lu ndq; extremitatibus fiut péniculi fiue pennicilli qui bus pinguntuel detergüt li ue albarium inferut parietibus qui uocantur penniculi teftorii ut Plautus in milite penniculu teftoriu dixit ali ter peniculos pro uirili mé-bro ponit ut infra ipfe Plau tus edocebit meum pénien Ium inuidulo faluum fero: quodfimilitudinem caudæ gerat pennis. AFFATIM: Vbertim abundarer.ET SI capital fecerit: Ideft ré capitalem commiferit : propter qua poena capitis fit plefte dus : é quippe capital quod capitiffupplicium meretur. LENTA : Flexibilia mollia amp;propterea aduinciédum magis idonea- EXTEndas: Explices liberalius promaf. IVDICatus: Addictus amp;nbsp;in ipfius poteftatem redaflus. CEREalis cÅnasiQuæ ma ximo impendio fiebant amp;nbsp;apparatu.STRVrces:Diuer ' forum cibariorum fercula.
IN LEfto:Quia fuper tholis difcumbebat. DE SVM tno:Vel de loco fummo:uf de re meliori amp;nbsp;delicatiori. CARIS meis: Amicis amp;nbsp;fo dalibus.
; gt;nbsp;'VIMALA:Inducitur y nWmenaechmus ille g ^aberrarat a patre: g-f^'pl'o'fiho ab epidanmenfî - fuerat exceptus : is uxorem duxerat (ut præfati fumusï * â¢comÅdiæ arguméto) cum
XX I mala,m ftulta:ni idoita.fpofqj aitqd' uiro ee o dio (die u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ides:tupte ribiodio hcas.pter hac fimile talefi poft hue quot;^ ^axLstfaxo foris uidua uifas patrima quotiens ire uolo heretics; reuocas : rogitas:quo ego ea:qua ré agi qd negocii gez Quid detur*quid feram:quid foris egerim^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ritur
lâortitorem domum duxinta omne mihi rem necefie eft loqui, Quiequid egiiatqj ago nimiü ego te habui delicatâmunc adeo Vtfadurus dicam.quando ego ribi ancillas:penü:lanä:aurum: Vellem purpuram bene præbeomec quicq egestmalo cauebis Si fapisîuii^ obferuare defines; atqj adeo me neqcq ferues ; ob eâ ludufiriâ hodie ducâ feortû ad cÅnâ: atqj aliquo eödueä foras
qua mó uidetur contentio né habere: ip ea uiri greftus oés obferuafiTet.PORTlto-rem : Non potitorennerror impelforis:lüt qui obferuât amp;nbsp;pferutanfportuü trafitus portitores de qbus abüde 1 Afinaria.DELIcata:In deliciis habitd.CATE:Docle.
Fabre : Allute amp;nbsp;arte quadâ.MEO malo a mala fuftuli ; Hoc eft qd' in danu amp;nbsp;iadura nihilominus fua egeritmt palid ab uxore mala furripuerit. AVER« pdd:TrdfIario éab his q eu magnû aggrediût facinus nullû eofö uirtute ppetiûtur incômodû.NOStrû fociü: Pro nrotu fociorû.lSTAC:SciIicetpda- PRAEII dunC^d 'auxilii gratia ,p falute alicuius pponit.GENiû meü:Meü numé:degenio métio alibi hita é.0M NIS aiticulostOés partcs:funt eni articuli partes miores corporis.LVCVlétü:P«lchru bonûpfpicuûalu ce amp;nbsp;inde etia Iuculétitas:quo uerbo ufus é Lucilius Nóii teftionio uide luculétitaté eius amp;nbsp;magnificétia.
QVIs is coxit;t)e his facile pafitus Ioqt q fibi fieri uult. VBIaqla catamitu raperet: Tdgit raptu pueri ganyme* dis î cÅlum a loue turpiter amati : que catamitu appelé latipueri eni icefti funt cata miti difti. VENus adoneü: Deadone puero a uenef digt; lefto fabella defcribit Oui. ï.x.Metamor. cuius pulchri tudie adeo uéus deleftata c ut fecu illu connue i uéatio nibâ habuerit que ab apro î teréptum mutauitin flore. EQ_VIdé aftimulabotQud ab uxore furripuerat indue rat uefté;daturâ amicæ.VBi fepulchrû ; Locû. f«occultu amp;nbsp;péitiflïmû: î quo î couiui îs amp;nbsp;eópotatióibus ois abfu médus fit dies. INCédo ro gû:Perftat î cade metaphor ra.i.me côfodalé amp;nbsp;coadiu-toré pbeo ad côterédum amp;nbsp;côburédû dié AD VMbili cû:Admeridié ndudutum bilicus mediû nrj corporis fine cuiufq; alteri' ârei dt(nâ ab umbóe media clypei pte umbilicâ deducit fie ad me did coeli plagd eu pnenerit fol: ad umbilici! ueniffe dié dicitis: appellatus pterea eft umbilicufpamulus circulus defignanis ad iiétos digno fcédos Plinio Autore: qait p huius media longitudine duci iarculo fulcû uel einer lied:medidq ; circûfcribi cirgt; culo paruulo:q uocaf umbi liens : aftronomiqnoq iter maiores ftellas nomindt an drôadæ umbilicû in arietis, xxii.gradu : Martialis i alia fignificatióe capit umbilicû ï fine qrti libri epigrdmató: eu dicit oheiam fatis ohe li
Pe.nile homo fe uxori fimulat male loquuloquitur mihi» Nam fi foris cÅnattprofeôto me haud uxorem ulcifcitur. Me.Euaxlurgio hercle tandem uxorem abegi ab ianua* Vbi funt amatores maritiMona quid ceffant mihi co ferre oes Cdgratulatesrqa pugnaui fortiter hac:mó uxori itus pallicate Subrupunad feortu ferotfi hoc decet dari:facete uerba : cuftodi Hoc facinus pulchru é:hoc,pbû ethoc lepidii e: hoc faótü é fabre Meo malo a mala fufluli.hoc ad damnum deferetur» Auerti prædam ab hofhbus noftrum falute focium»
Me.Pemnn infidias deueni.Pe.immo in praedium ne time. Me.Quis ho erPe.ego fü.Me. o mea comodltas o mea opporiu' SaIue.Pe.falue.Me.quid ais.'âPe.teneo dextra geniü meü. (nitas Me.Non potuifli magis per tempus mihi aduenire : qaduenis. Pe.Ita ego foleo:cómoditatis ofs articulos fcio.Me.uin tu facin Luculétü ïfpicererPe.qs id coxit coquus iâ fciâ fiqd titubatu e. Vbi reliqas uidero. Me. die mihi nügd tu uidifti tabula puîlâi Vbi aquila catamitum raperetraut ubi uenus adoneü.' â(pariete Pe.Sæpe fed qdiftæ pidturæ ad me attinét.Me.age me afpiÅ. Ecqdé aflîmulabo fimiliter.Pe.qiftic é ornat â tu^.Me. dichofe; Lepidiffimüeé me.Pe.ubi efuri furnus. Me. die ho qd ego teiu^ Pe.Dico hö lepidiffime.Me.ecqd audes de tuo iftuc ad^t (^â Atqjhilariffime perge.Pe.non pergo hercle nifi fcio qua gratia Litigium eft tibi cum uxore.Me.hoc mihi abs te caueo cautius Clam uxore ubi fepulchrû habeamus atqj huccôburamus dié. Pe. Age fane igitur.quando æquum orasiq mox incendo rogu: Me. Dies quidem iam ad umbilicum eft dimidiatus mortuus. Remorare mihi.quom obloquere. Pe.oculum effodito per folû Mihi menæchme fi ullumuerbum faxotnifi quod iufferis. Me.Concede hue a foribus.Pe.fiat.Me.concede huc.Pe.licet. Me.Etiam nunc concede audadter ab leonino cauo.
Me.Sed quid agisrPe.ego nerid.n.qd tu uisrid aio atqjid nego:
belle iâ puéimâufcp ad um nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.
bilicos.i.ad fine ut placet porphyrioni.DIMrdiams mortuus : Qiiia iâ pterierat amp;nbsp;uelutj defecerat diurni tpis dimidiû:difïert dimidius amp;nbsp;dimidiatus Autore Gelio:nâ dimidiû librû legiffe dicius cu fit iteger di midiatû at ï duas ptes diuifû.LEOniiio cauo:A domo.I.à g uxor morabat qua metuebatiue uelutr laena ineoj
-ocr page 455-MENAECHMI
in eosimpetum faceret fi quid illi uerborum fuboIuilTet.IDENtidemxFrequeter. CONIEâuram;Qvæ c dealiqua re futura confideratio. CAPTum fit collegiumddeft confulendum eft.Q^VID olet:Quid affert nomquid fibi uult.SVMMVM olfaffareddeft parumper olfeceris amp;nbsp;odoraueris.ODORAre:Lcgedum
litreferat.COMMoratus cantliarum:quem adduci iuflerat.SAMIAE:cp.f.faciIe frangi poffmtinftat fidi fcmiis fami iqui dicebatur.AB SE exit:1deft fponte amp;nbsp;ultro exit:nonuocata.
IME mi qdergo extra nueru ; Trafla
Me, En ecquid tu de odore poffistfiquid forte olfeceris Heere côieà uramtcapturn fit collegium: hanc quam ego habeo Pallam quid oletfabhinestfummum olfactare. P^Agedum odorare oportet ueftimentummuliebreî Necex iftoc loco fpurcatum nafum odore mlutibili. ^e.Olfacla igitur hinc penicule lepide:ut faflidis.Pe.decet Me .Quid igiturÆquod olet refponde.Pc. furtu: fcortii: pradiu. Me . Nuncad amicam defertur hanc meretricem । Hodunumihi tibi atqjilli iubeo iam apparari prandium, bdeufqjad diurnam ftellam craflinam potabimus. Pe.Expedi te fabulatus:iam fores ferio.Me. feri. .^dmane etiam mille paffum commoratus cantharum Pbadepulta*I^e.credo:ne fores famix fient. Me.Mane mane obfecro hercle ab fe ecca exit.Pe,o folem uides Statini ut occaecatus præ huius corporis candoribus. ('Etotiu Mulier.Peniculus Parafitus. Menxchmus Adolefcés. femi menaechme falueqdergo extra nueru es mihi.'â
Idem iftuc aliis afcriptiuis ad legionem fieri folet* kMe. Ego iftuc mihi hodie apparari luffi apud te pliu. *^odieid fecitatq? uterqjpro illo potabimus, ^^eribi melior bellator erit inuentus cantharo
*^es legio.adiudicato cum utro hanc nodlem fies* ^^^0 uxorem:mea uoluptas ubi te afpicio.odi male, /â 'bterim. nequis quin eius aliquid indutus fis hoc eft induuiae tuætatqj uxoris exuuiæ.erofa ^^peras facile:utfuperior fis mihuq quifqjtqui impetrat, ^^Meretrix tantifper blanditur:dum illud quod rapiat : uidet.
fiamabasnam oportebat nafum abreptum mordicus. ^^Suftine hoc penicule exuuias facere.qfuauium uolo. *^Cedo.Me.fed obfecro hercle falta fic cum palla poftea. /âEgo faltabofMe.Cmus hercle nó es.Pe.ego ne an tu magisf ^^âSi non faltastexi igitur.nimio ego hanc periculo Jdïnipui hodie meo quidem animo:ab hippolyta fubcingulû hercules æque magno unquamabftulit periculo ^3^pe tibi hanc:quando una uiuis meis morigera moribus. ^â¢Hoc animo decet animatos efte amatores probos, quidem ad mendicitatem fe properent detrudere.
____no fnmpta a nnJitigt; bus q extra ordine funt: fen fus ê ac fi dixiffet quid foris ftas: cur no intras domum. IDEM iftuc: Poffunt ueeba applicari amp;nbsp;mulieri æque ac menæchmo amp;nbsp;e cótinuatio traflanóis amp;nbsp;idé fenfus utri q? accómodatus:folét enl q afcribi uolut amp;nbsp;ftipendia de mereri anqad ftipé admit, taf extra ordiné eé.APVD te pliu : Nó dixit pradiu ne difcederet a metaphoraipli. urn at id erit ut ftari fubdit potadi certaraen.TV ES 1e gio:Facit amica legione ad qua afcribi cócupifcit. AD, IVDJCAto:Eligas oportet que malueris q tecû ciibet. VTddeftqtû.MALEjVal, de. INTErim ncqs:Séfus é amp;nbsp;fi te dicafuxoré odio lire nö'potuifti tn qn ï eius gratia iftudidueris ueftimétu. EROSA:Legeré rofa blan dif.n.adolefcéti:q libi adeo pulcher uidercf utillü cæte ris oîbus pferat amatoribâ. NAMfi amabafiOndit ma gis illa céfenda effe meretri cê qamafia : nd amafiæ pati nó poffunt amatore penes ee qppidjqd' alterius fdant ee mfieris.MORdicustDe, obus SVStine hoc:Scilicet ueftimentum quo magis fe exui cupit q fuauiari: hoc at ideo dicit ut magis denotet fuuiuxoreodiu.SAnufnó es : Refert ad corpus:qa nó faltauerat.ABhippolita fub cingulu : Diodorus i tertio rettulit hiftorid: cp uulgata 4? totu orbe uirtute amazo, nu mulieru:herculi femeles ac iouiffilio ab euryfteo md datu fuiffe tradit ut hyppo, lytæ amazonis baltei ad fe fenetzq ex re illato amazói q iii
bâ bello;acïcq? ,pfligato cok exercitu uidähyppolyta nî balteo cÅpit;quo plio fuit amazouû regnu del tû:de qbusidé Autor plura méiuit deq ^ eorù gelbs rebus i feythia rotaq; afia:adeo ut no folu uidas geres-fed magna eucopæ afiæ«^ parte fubegerint: gés Iiæc apud thermodóta Huuiû primû fuitîde quibus niemi lut etiâ ftrabo diffulius î duodecio qs(ut idé refertgt;lii alizonastalii amazonas uocauere. GLANdipnica: Dieuf gladia in parte ilia colli ubi iugulu e.LARIdu;Quafi late andfi Macrobio.PERna:Dequaia alibi. SINCiput:Côniédaf ex fue finciputtqd * é capitis pars anterior ut occiput pofterior.AVT polymeta poiu
na: Dicuf polymeta porco-ru tefticuli cd caftrat a poli de ueftimetoru difta:qd' fi-militer ut ilia curenf; ut Fe ftus Autor é: comédabâtur ifta oiaicÅnis ut refert Pli nius in eo capite ubi de fue loqt inqt eni hinc céforia^ legûpagiuæ iterdiftaqj cÅ nis abdomina glandlaaeib culimuluæ: fmdpita uerria. MENfam miluinâ: rapace. MEREAM: Pro udim demereri: amp;mihi condonari.
POrtulâ cape:Spor afdid uult Nonius aut a Iparto qfi fpar-eas aut ab afportado:Salu-ftius e inuris carnes fporris dimittebat dr Iportula pau-co9 :dierû cibus:côgiariü^ adpopulû fportula dr:Iuue nalis quito celebretur fpor tula fumo : dicuntur etiam fportas amp;nbsp;fportellæ numo-rum receptacula teftatur pe dianus.DE FlAT:Defit.
VELA é uoluptas: ndueuf1 fcena me
no dica : amp;nbsp;ad illud refertur nulla eft uoluptas niaior:amp; deide lege addomon dolo: id qd fequéria uerba maife ftat:addit eni hoc unu q eu holes terra uideant q fuerit cop: pria.MASSIliéfes:Sût ppb narbonéfis galliæ maf filia graeci phocélès códide lût quôdâ foederata ciuitas fuerat populo romano de maffiliéfibus meminimus î calfina. GRAEciä exotica: Ideft externa amp;nbsp;pegrind eâ .n.italiae pté dicit: q quôdâ magna gracia uocitata eft.
Me.Qiuttuor minis ego emiiftancanuo uxori mea:.â Pe.Quattuormmæ periere planemt ratio redditur. Me.Sein quid uolo ego te aceurarer'Er. fcio:curabo quæ uoles. Me.fube igitur nobis tribus apud te prandiumaccurariec Glandionieam fuillamdandum pernam itidem Aut fmciput.autpolimenta porcina.aut aliquid ad eummodû Madida quæ mihi appofita in menfam miluinam fuggerant: Atqj aftutum.Er.licet ecaftor.Me.nos prodimus ad forum, lam hic nos erimus.dum coquituranterim potabimus. Er. Quando uis ueni parata res ent.Me.propera modo Sequere.Pe.ego hercle nero te:6é feruabo:amp; te fequar. N eq; hodie ut te perdam;meream deorum diuitias mihi: Er.Euücate intus cylindrum mihi coquumaólutum foras. {ZÃrotium Merethx.Cylindrus coquus. /quot;^^^ortulam cape atqj argentum.eccos tris nümos habes. Cy.Heo.Er. abi atqjobfoniû affentnbâ uide qd fit fatis Neqj defiatmeqj fuperfit.Cy.cuiufmodihofes erunt Er.Ego amp;nbsp;menæchmus.amp; parafitus eius. Cy. iam iftifunt dece. Nam parafitus oefto hominum munus facile fungitur» Er.EIocuta fum conuiuas:cæterum cura tu etiam Cy.CodIa füntube ire accubita.Er.amp; redi cito.Cy.iâ ego hic ero. 41^enæchmus Aduena.Meftènio feruus.
læchmus ille adiie us fofides dicebar cü feruo meflénióe: is qrita do amiifum fratre menæch mü plures pagrat urbes : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W
tadé epidanü uéit.MAIOt non dica dolo:Lege:maior ,
Vila eft uoluptas nautis meftînio maior Meo animo qcum ex alto procul
T erram confpiciunt.Mef.maior non dicam addo. Quam fiadueniens terram uideas quæ fuerit tua Sed quæfo quamobrem nunc epidamnum uenimus. lam quafi mare:omnis circuimus infulas. Me.Fratrem quæfitum geminum germanum meum. Mef.Nam quid modi futurum eft illum quærere Hic annus fextus eft:poftquam rei huic operam damus Iftros:hyfpanos:maftilienfis:illyricos
Mare fuperumomneigræciamqj exoticam Orafqjitalicas omnisiquas adgreditur mare Sumus dreunuetftitfi acum credo quæreres Acuminuenifles:fi appareretitam diu Hominem inter uiuos quæritamus mortuum
Nam
-ocr page 457-MENAECHMI
'^^inueniffemusuani dm fi umeret»
^e.Ergo iftuc quæro qui faciat mihi» Qui fefe dicat fare cum cfTe mortuum.
pperam præterea nunquam fumam quætere
^erum inter uiuos nunquam defiftam exequi: illum fcio q cordifit carus meo^
^eCln feyrpo nodum quæris.quin nos hinc domum ^edim.us:nifi fi hiftonam fcripturi fumus»
^e.Di6lum faceffas datum:00 difcaueas malo» ^oleftus ne fis : non tuo hoc fiet modo»Mef.hem enim uerbo elfe me feruom fcio»
potuit paucis plura plane proloqui.
* erunitamen nequeo continere quin loquar, puditi menæchme:quuminfpicio marfupium
* Uticati hercle admodum æftiue fumus»
^æ tu hercle opinor nifi domum reuorteris. yDinihiIhabebis»geminum dum quæristgemes ^«10 epidamniamam ita eft hæc hominum: ^oluptani atqj potatores maxumi.
ÆÃ¼tn fycophantæ amp;nbsp;palpatores plurimi.
â ^urbe hac habitantium meretrices mulieres i^^fquam peribentur blandiores gentium ^^optetea huic urbi nomen epidamno inditum eft. ^anemo ferme hucfine damno diuortitur.
^^Ego iftuc cauebo:cedo dummihi huc marfupium« ^^i»Quid eo uis.iWe.iam abs te metuo de uerbis tuis.
i^^^^Quid metuis^Me.ne mihi damnum in epidamno dias» ^^tnagnus amator mulierum es meffenio.
autem homo iracundus animi perditi 'dutrumqj:argentum quando habeo:caueto.
delinquas ne ue ego irafcar tibi: ^^tCape atq? ferua melubente feceris.
{!Cyündrus.Menæchmus Aduena»Meffenio;
Ene obfonaui.atqj ex mea fententia;bonum
JnAnteponam prandiu pranfonbus:adibo:atq5 adloquar Sed eccum menaechmum uideon a tergo meo:
iamconuiuæ ambulat ante oftium qego obfonatu redeo fcis quis ego fumf
^/âNohercle uero:ubi eduiuæ exterifiWe.quos tu couiuas qris? ^/âParafitum tuum*Me»meu parafitu:certe hic infanus eftho. ^eCDixin tibieffe hic fycophantas plurimos»^
Q_Vr faciat ; Q_ni indicet. IN SCYRpo nodum quæ risdta locutus Teren.Plau, tumimitatus: feulas eft difficultates amp;nbsp;îpediméta quæ ris ubi nô fuiitTcyrpus pala ftris herba leuifïîma de qua lupra.DICTVm fà ceflas da turn ædis caneas malo : Legendum amp;nbsp;difcaueas malo. VIATICATI:Diu peregrinati a uiatico quod dicitur quicquid itineris caufa có-paratur.PALPAtores;Blan ditores/BENE OBfonaui: Hic fiunt delufiones maxi-mæ menæchmus aduéa ere ditur menæchmus duis.
NON HERde nero: Ironi cos didum. TWM penni-culum: Ita potius legédum arbitror q meum ut emeii-dauimus.
q üü
ECCVMînidaIo:DIâam eft fupra a penne pennieux Ium deduci:pennis enim amp;nbsp;pro caudaamp; pro membro uirili ponitur: dicit ergo pê niculum fuum hoc eft uiri le membrum habere faluu in uidulo:^ hic ê locus nia ximus nam ille de penniciv lo parafito loquebatur : eft nidulus tefqua : feu reticulu amp;nbsp;fimiJe qd uis amp;nbsp;,p fubliga culo ponitur.NVMERO: Ideftnimiuni cito:id quod Autoritäre uetep: did com probauimus in amphitryon lie.PORCI ueniuntiacri: Corrigendum eft:porci ue-iieunt lacres:funt enim pot ci facrcs a Varroe difti: qui laetificantur ad alicuius pia culum : inquit enim fere ad quattuor méfes amamma non difiunguntur agni: hæ di tres:porci duo equis quo Iliam puri funtad iacrifidu ut immoleturolim appella ti facres quos appellat Plau tus cum ait:quanti funtpor d facres . CYAthiflb:Pocun Ium præbeo uel uina in po culu fubminiftro : cyathus enim pamulum eft poculu amp;nbsp;acetabuli menfura ut Plinius.
Peniculum»Mefeccum in uidulo faluum fero« Cy.Menxchme numero hucaduems ad prandium; Me*Nuncipfo natura: deo mihi refponde Adolefcens:quibus hic preciis porci ueneunt Sacres fincerimummuma me accipe:iube te piari De mea pecunia.nam equidem infanumeffe te certo feio* Oui mihi moleftus homini ignoto:quifquis es* Cy*Cylindrus ego fum non nodi nomen meum? Me.Seu tu cylindrus feu coriendrus:perieris Ego te non nouimeqjnouifleadeo uolo« Cy.Eft tibimenaxhmi nomen tantumtquod feiarn: Me.Pro fano loqueris*qui me meo appellas nomine« Sed ubi nouiftimefCy^ubi ego te nouenm? Qui amicam habeas heram meam hanc erotium*' Me* Neqj hercle habeomeqjte:quis homo fis feio* Cy.Non feis quis ego fittuqui tibi fæpiffime Cyathiflb apud nos.quando potas*Mef.heimihi Curn nihil efttquiilli homini diminuam caput* Me* Tun cyathilfare mihi foles:qui ante hunc diem Epidamnum nunquam uidi neqj uenifCy*negas? Me*Nego hercle uero*Cy*non tu illifceædibus Habitas.-âMe*dii illos homines qui illic habitant perdiunti Cy*Infanit hic equidem qui ipfe maledicit fibi Audin mcnæchme^Me.quid uis.-âCy*fi me confutas« Nummum illum quem mihi dudum pollicitus dare: Nam tu quidem hercle certo non fanus fatis Menæchme:qui nuncipfus maledicas tibi Jubeas fi fapias porculum afferri tibi* Mef*Tu hercle horno es multum odiofus mihi. Cy*Solet iocari fxpe mecum illo modo: Quanuis ridiculus eft:ubi uxor non adeft.
M e*Quid ais tufCy.quiduis inquam:fatin hoc quod uides?* Tribus uobis obfonatustan obfono amplius Tibi:amp;parafito:amp; mulienrMef.quas tu mulieres Quos tu parafitos loquerefCy.quod te urget fcelus Qui huic fcis moleftus.Mef.quid tibi mecum eft rei?
Cy.Ego te non noui;cum hoc quem noui:fabulor: Me*Nonædepol tu homo fanus es certo feio* Cy.lam ergo hæc madebunt faxo nihil morabitur« Proin tu ne quo abeas longius ab ædibus Nunquid uis?Me.ut eas maxumam in malam crucem* Cy.Ire hercle melius te intro:atqj accumbere.
Dum
-ocr page 459-MENACGHMI ^^ni ego hæc appono ad uolcani uiolentiam: ^0 intro:00 dicam te hic aftare erotio.
fte hinc abducat:potius g hic adftes foris* ^edam ne abiit:ædepol haud mendacia tua uerba* ^^HExterior fis obferuato modo nam iftic meretricem credo ^îDitare mulieré:ut guidé infanus ille dixit qui hinc abiit md* ^^â¢Sed miror qui ille nouent nomen meum»
^«»Minime hercle:mirum morem hune meretrices habent portum mittunt feruulos:ancillas
qua peregrina nauis in portum aduenit Rogitant cuiatis fi quid ei nomen fiat»
iHæ extemplo fe applicant:adglutinant â*pellexerunt:perditum amittunt domum« ^^â¢Sane cenfeo.MeCnunc in iftoc portu ftat nauis tædatonaiabs quacauendumeft nobis«
^^Mones quidem hercle red:e,Mef.tum demum feiam. ^cftemonuifleifi tu reële caneris*
Seclum parumper: nam concrepuit oftium»
*jdeamus qui hinc egrediturthocponamanterim ^leruatote hæc fi uoltis nauales pedes«
i/Erotiu Cylindrus« Menxchmus Aduena « Meftemo« ene fores fic:abi,nolo opperiri intus para
Zura inde quod opus eft.Cy.fiat«
ir.Sternite Ãeëlosacédite odoresjmûdicia illecebra ani/-imÅnitas malo: fi nobis lucro eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(mo eft amatu,
quot;^cd ubi eft ille quem coquus ante ædis ait efietatqj eccü uideo Qÿ uuhi eft ufuiîamp; plurimû prodeft:ité huic ultro fit ut meret foüffimus noftræ domiut fit nunc.eum adibo.alloquar ultro ^âlunule mi mihi mira uidentur te hic ftare foris.
^ote cui pateant magis q domus tua.cum hæc tua fit. ftandium:ut iuffifti:hic curatu eft:ubilubet ire licet accubitu.
cu hæc mulier loquif.-'Er.guidé tecû.Me. qd mecü tibi fuit ünq:aut nunc eft negociiÆEr.quia pol te unum ex omnibus ^enus uoluit me magnificare.neq? id haud immerito tuo: ^^Ui ecaftor folus bene faëtis tuis me florentem facis: ^e.Certo hæc mulieraut infana aut ebria eft meftenio hominem ignotum compellet me tam familiariter« ^ef.Oixin ego iftæc hic folere fieri:folia nunc cadunt« ^unc fi triduum hoc hic erimus turn arbores in te cadent« ^utn ita funt hic meretrices omnes illecebræ argentariæ â^d fine mó hanc cópellare:heus mulier tibi dico.Er.quid eftÆ ^Vbi tu hunc hominem nouiftîÃr.ibidé: ubi hic meiadiu
EXTErior fis ; Pro extra fis amp;nbsp;contineas te . AD GLV* tiiiaut: Coniuugunt ab eo quod gluten uel glutinum quod græci collam uoeât. PELLExerunt:Suis blandi* dis attraxerût.NAVIS præ datona:INSTAR pirataru funt meretrices cum liomi* nes fuis illecebris aggrediü tut ; prædantur : diripiunt. HOC ponam: Pro deponi onus.f.quod forte geftaue rar.NAVALES pedes:Naii tas dicit uf itineris comites à :pedes pro pedites:uel for te nauales pedes remos in tellcxit:fed ubi lise legitur: hos legendum effet.
1 ^^KlE fores lie : Aper p#Blbas.f.amp; parentes.EG CVM uideo: Q_ué ppinabaf amatorem.NO 'STRAE domi: Et domus mi.amp; domus mus.ut Icftus US.amp; ledits ti.domus tamé fecunda;fitum fignificatut fum domi:quarta; auréædi ficium : ut tedum domus : eftcpprifcum græcorû uer* bum : unde adime Åcodo* mo aedifico fignificat : quia domus didtur aedificium. Q^VI cum: Ideft cum quo. NEq t ltaud:Duaenegatioes⢠hoc loco raagis negant.
Q_VI HIC in hancurbem: Loqui debet meffenio.MA GE:Pro magis. CVI malo: Lege(mdum)quod fcpera-tim legendum eft ut fæpius monuimus.Q_VJ; Rurfus qui pro quo .EXTERgengt; tut baxeæ: Ideft crepida cal ciamenta:penniculnm auté nûc intelligit pro fpongia. CANTHAnuo ritu:Câtha ridæ nermes funt qui oriun tur ex erucis fici:piri:pini:amp; caninæ fentis : ut tradit Ari ftoteles : Plinius ponit can. tharidas iter uenenata:quæ (ut ex ipfo Plauto) itare di. cûtur oculis hiantibus:quid fi potius leporino ritu legas nam lepores utteftatur Pii mus oculis patentibus dor. miunt.C^VAfifupellex cel ]ionis:Dicendnm pellionis funt pelliones qui pelliceas ueftes conficiunt confuutq? ab illa enim pellium limul confutatum amp;nbsp;coninnda^ fimilitudine dicit nauem fa breamp;dam : nam trabs trabi amp;nbsp;lignum ligno cóneftitur fupellediles ergo pellioni pelles funt.ET ITerumpyn thia:Dicendu pythia:amp; rur. fus ubi Ipparo dicendum olympia ficut an nos uidit hermolauf:amp; é legere apud hyftoricos.NE MEAEuxo ri:Ex uerbis niulieris ipfc di dicerat de menæchmo alte, ro deg; palla furrepta : ,pptc rea fimulat eundem elfe me nacchmû.MAnefiExpeâas.
In cpicIamno.Mef.qui hic in hanc urbempedem Nifi hodie nunquam intro tetulit.Er.eia delinas facis Mimenæchme quin amabo is intro.hic tibi erit rectius. Me.Hxc quideædepol reële appellat meo me mulier nomine. Nimis miror quid hoc fit negocii.Mef.oboluit marfupium Huicilluc quod habes.Mc.atqjædepol tu me monuifti probe Accipe dum iâ hoc fcibo utrü hæc me mage amet:an marfupiu. Er.Eamus intro ut prandeamus.Me,beneuocas : tame gratia e. Er. C ur igitur tibi me iufiifti coquere dudum prandium.'â Me.Me ego ne te iuflî coquere.'âEr.certo tibi Ãd parafito tuo. Me.Cui(malum)parafito:certe hæc mulier non fana eft fatis. Er.Peniculo,Me.quis ifte eft peniculus : qui extergentur baxeæ# Er. Scilicet qui dudum tecum uenit:quom pallam mihi Detulifti:quam uxori tuæ fubripuiffe aiebas.
Me.Certe hæc mulier cantharino ritu aftans fomniat. Er.Ouilubet ludibrio habere me:atqj ire inficias mihi Faëla quæ funtrâMe. die quid eft id quod negem quid fccerini« Er.Pallam te hodie mihi dedifïè uxoris.Me.iam nunc nego Ego quidem neqjunq uxorem habuimeqj habeo: neqj hue un^ Poftquam natus fum intra portam penetraui pedem. Prandi in naui:inde hue fum egrelTustte conueni eccere. Er.Peri mifera quam tu nunc mihi nauem narras. Me. ligneam Sæpe tritamtfæpe fixamtfæpe excuflam malleo.
Quafi fuppellex peUionis palus palo proximus eft* Er.Iam amabo define ludos facere atqji hac mecum Cmul. Me.Nam quem mulier alium hominem non me quiritas. Er.Non ego te nouimenæchum mofcho prognatum patre. Qui fyracufis perhibere:natus effe in ficilia.
Vbi rex agathocles regnator fuit.Sc iterum pinthia Tertiumlyparo:qui in morte regnum hieroni tradidit. Me.Nunc heroes haud falfo mulier prædicas.Meft prohiupiter Nunciftæc mulier illinc uenittquæ te nouit tam cate; Me.Hercle opinor pernegari non poteft.Mef.ne feceris; Periftufi intraftis intra limen.Me.quin tu tace modo. Bene res geriturraffentabor quicquid dicet mulieri. Sipoflemhofpitiumnancifci:iamdudum mulier tibi Non imprudens aduerfabarthunc metuebam ne mei Vxori renunciaret de palla:amp; de prandiomunc quando uis Eamus intro.Er.etii parafitu manes.Me. neqj ego illum maneo Neqj floccifacio:neqj fi uenerit:eumuolo intromitti. Er.Ecaftoraudiui:ita fecero:fed fei qdte amabo ut facias ipo.* MeftQuid uis modofEr.paUam illam, quam dudum dederas
Ad
-ocr page 461-MENAECHMI
Mphrygionem ut deferas:ut recondnnetur.atqj ut opera ^e.Addantâ q uolo : hercle quin tu reële dicis : eadéignorabitquot; ^eUxor cognofeat te habereifim uia confpexerit. ^fâErgo moxauferto tecum quando abibis.Me.maxurne, ^f*Eamus intro.Medam fequar te.hunc uolo etiam colloqui, ^ho mefTemo accede hüc.Mef.quid negocii efl:fufciri Quid ergo opuft^Me.fcio ut me dicas tanto nequiorem ^abeo prædam:tantum incÅpiopens:amp; quantum potes ^Mucidos in tabernam aëlutum diuerforiam.
^u facito ante folis occafum utuenias aduorfum mihi. ^efNon tu illas meretrices nouifli here.Me.tace inquam ^*hi dolebit non tibi:fi quid ego dulte fecero.
Mulierhæc ftultaiatq?mfcita ell.quantum profpexi modo ^ft hic præda nobis.Mef.peri.Me.id ne abis.Mef.pen tibi ^b ^i:cit lembum dierecdum nauis prædatoria ^^dego infcitus qui hero me pollulem moderarier. ^ido me emit audientem:haud imperatorem fibi. 'â '^^uimini ut quid imperatumediueniam aduorfum tempon.
e.
lt; Peniculus Parafitus.
Lus triginta annis natus fum:quom interea loci Nunquam quicquâ facinus feci peius:neqj fceleflius ⢠Qua hodie: quom in cotione media me immerfi mifer. â*egomet amp;nbsp;menxchmus fe fubtraxit mihi. abiitad amicam credo.neqj me uoluit ducere, ilium dii omnes perdiunt: qui primus commentus eft
AD PHRYCrONEMtDi. Aam eftin Aulularia piny gioiies didos elle a phrygi. bus qui primi dicunturarte inter texendi exercuiffe ut Autor Nonius Plinius quo qj. ABDVC iftos : Q_uos adduxerat comites.TABEr nam diuerforiam:Ad qua homines diuertunt ex irine re:amp; dicitur taberna a tabu/ lis quibus tegebat' unde ta bemacula teda caftrenfia. PERI tibi ; Jdeft caufa tua. DVCIT LEMbum: Vtitur commoda tranflationc na uelut nanis ducit poft fe alii gatum fune lembum mino lem : fic meretrices trahunt homines fuis illecebris poft fe. DIEREdum: Cruci affi xum diximus:nunc deuidu captum amp;nbsp;perditum interpretamur : expunximus autem ex hac fcena errores có piares ubi præfertim inter-locutores extra fuum ordinem uagabantur: qui prius omnem obtenebrabant intelledum.
zâ^w LVS triginta annif: P WQuerimoniam coti _Jks^^ net fcena paraliti g
^^^ad cam remociofos homines decuit deligi v® nifiadfmttquom citentuncenfus capiunt illico ^timeft hominummdies:qui fingulas efcas edunt ^ibiis negocii nihil eft:qui efum neqjuocanturneqj uocant. ®s©portet contioni dare operam:atqj comitiis. ^^dita efletmon ego hodie perdidiflem prandium ^dani credo datum noluilfe:^ me uideo uiuere, °^barrinum relliquiarum fpes animum obiedlat me. quid ego uideo menæchmumtcum corona exit foras. ^°htum eft conummmædepol uenio aduorfum tempori» 41Menæchmus. Peniculus, y^'^Otin ne ut quiefcas fi ego tibi hanc hodie probe WLepideq^ concinnatam referam tempori.
pQ on faxo earn elfe dicesuta ignorabitur, ^^allam ad phrygionem fert confecto prandio ^09^ epoto:para£ito exclufo foras
aniilnitn meuæchmû quæ-ritanoffendit alterum.SIN GVlas efcas edût:Vno uidi tantpradio. ET1AM num: Hac locutione utitur fæpe Plinius amp;nbsp;celfiis: femel qtû meminerim Virgilius pro tamé ponitur uel praeterea. CVM corona:Nam fertis coronati conuiuabantur ut relatum eft fiipra.
OTIN ut:Loquitut enaechmus adue-
na ad erotium mulierem fiiper palla concinnanda : qua mulier elufa eft amp;nbsp;fimul prandio : fed ludi fient ludificabiles cum pen-iiiculo parafito qui autuma bit illum menaechmum ci-uem patronum fuum.
ADIBO ad hominem : to quirur parafitus.TVRbare: Turbas amp;moleftias îferre. FECIfti funus pradio:!deft fepeliuifti amp;nbsp;in uentrcm re condidifti prandium.GVI ego quæ eras hera ; Ex uer-bis iftis non uideo uUnm haberi pofte fenfum ; méda eft omnino manifeftaria Je géré fie : cui ego quod eras etamtud cum ego quo eras eram: fignificare uolens uel femp ut amicos uixiffe una nimes:uel fimul amp;nbsp;î eodem loco Temper affuifte:neq; al terum ab altero feceftifle. NON fanii findput:Eft fin-ciput pars capitis anterior: ubi uiget fenfus commué nis:quæ pars quotienslædi tut uel aliquo afficitur no cumento homines ea uide-re uidentur quæ uera non fuut . OCCISA fithæcres: Perdita.f.amp; defperata . CINAEDOS : Salutatores amp;nbsp;pantomimos.
Non hercleis fumtqui fum nihancimunam M eq; ultus pulchre fuero.obferuabo quid agat Hominem poft adibo:atqj alloquar»
Me.Proh dii immortales.cui homini unquam uno die Boni dediftis plus:qui minus fperauerit. Prandi.potaui»fcortum accubui : abftuli Hancicuius hæres nunquam erit poft hunc diem* Pe.Nequeo quæ loquitur exaudire clanculum Satur nunc loquitur de me:00 de parti mea* M e.Ait hanc dedifie me fibi.atqjeam meæ Vxori fubnpuifle:quoniam fentio errare Extemplo:quafi res cum ea eÃet mihi:cÅpi Affentaritmulier quicquid dixeratndem ego Dicebâ.quid multis uerbis.minore nufquâ bene fui difpenwo« Pe. Adibo ad hominemmam turbare geftio«
Me.Quis hiceft qui aduerfum fit mihi.'âPe.quid a^ homo/ Leuior q pluma peffime amp;nbsp;nequiftime:' Flagitium hominis fubdoletac minimi precii. Quid de te merui:qua me caufa perderes Vtfubripuifti te mihi dudum de foro
Fecifti funus meo abfenti prandio cur aufus facere/ Cui ego q eras hera.Me. adolefcens qfo quid tibi mecueftfö/ Qui mihi maledicas ignoto infciens
An tibi malam rem uis pro maledictis dari PoftearPe.quideft.ædepol te edifte intelligoi Me.Refpondeadolefcens quxfo quid tibi nomen fit/ Pe.Etiam dendes/quafi nomen non noueris/ Me.Non ædepol ego te:quod fciam.unquam ante hunc diena Viditneqj noui.uerum hortor quifquis es Siæquum faciastmihi odiofus ne fias.
Pe. Non me nouiftiÆMe.non negem fi nouerim*
Pe. Menæchme uigila. Me.uigilo hercle quidem quod feiam* Pe. T un parafitum non nouifti/Me.non fanum eft tibi Adolefcens Cnciput intelligo.Pe.refponde Subripulfti uxoritux pallam iftanc hodie Atqj dedifti erotio/Me.neqj ego uxorem habeo.neqj Ego erotio dedi^nec pallam fubripui*
Pe.Satin fanus es.occifa fit hæc res.non ego te indutum foras Exire uidipalla/Me.ue capiti tuo.omnes cinædos cenfes Quia tu es /tu me indutum pallam praedicas/ Pe.Ego hercle uero.Me.non tu abis quo dignus es Aut te piariiube homo infanifCme.
Peiuculiu
-ocr page 463-MENAECHMI
® »^^unquam ædepol quifquam me exorabit:quin tuæ ^^on rem omticm iam:ut fit gefta eloquar
â¢Unes in te iftæc recident contumelia.
îxo haudinultum prandium comoederis« p*Quid hoc eft negocii fatine ut quemÿ conipicor.'â ^tne Iudifïcant:fed concrepuit oftium*
^AnciIla.Menæchmus Aduena»
.~^ * A Jj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*-*'»-c|.M.M.ao CVULL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U.1.1. Viaiif.
.wafq, fpinternouum reconcinnarier, ^^âftud:à aliud fi quid curari uolet ^^curaturum dicito:quicquam uolet. ^*i«Scin quod hoc fit fpinter.Me.nefcio nifi aurcum. ^^âHoc eft quod olim clanculum ex armario Æffubrupuiflè tinniebas uxori tuæ.
Nunquamhercle faélum.An.non meminiftiobfecro.'â ^^dde igitur fpinter fi non meminifti. Me.mane J^o equidem memini: nempe hoc eft quodilli dedi *luc:ubihercle armillæ funt:quas una dedi. ^â'â¢Nunq dedifti.Me.na pol una dedi die. An.accurare dicit. «Accurabitur:hæc palla: amp;nbsp;fpinter faxo referantur fimul. ^Amabo mi menæchme inauris da mihi ^ciendas pondo duum nummum:fpathalia. te libenter uideam quom ad nos ueneris.
Fiatcedo aurum:ego manu precium dabo. J娉Da fodes a te:poft reddidero tibi.
Itnmo cedo abs te. An.ego poft tibi reddam duplex.
Non habeo.An.at tu quando habebis:tum dato ^^turum dicito.Me. nunquid me uisfAn.hæc me cura quantum poflit quango liceat ueniant.
Hm ne abiit introrabut.opperuit fores.
alline equidem omnes adiuuant.augent.amant.
quid ego ceHo: dum daturmihi occafio Ætmpufqj abire ab his locis lenoniis.'â ^topera menæchme:ferpedem:confer gradum. ^^arn coronamtatqj abiiciam ad leuam manum.
Ho amp;nbsp;conueniam feruom fi potero Vthæc
meum.
uæ bona dant di mihi:ex me fciat, ^Muîier.Peniculus Parafitus.
(Ium.'â
Go ne hic médiciar i matrimóio:ubi uir cdpilet däcu-^
(gv ENAECHMEama â 1 Wic: Corrigo orare amp;nbsp;IJ^hifuï uerior.VNA oju7VriÃ?palIa ad phrygio né deferat amp;nbsp;fpinter recoct netur: dr fpinter armillæ ge nus: quo utebatur mulieres brachio fummo fmiftro : ut Feftus: Prifdanus quo« ^ de gnibusîquit: fpinter quod acrochierió aut fibula i hu. meris aut armilla fignificat amp;Plautü tefté citat,EX Ar niario : Eft armariû in quo nel libri uel alia domus ne.' ceifaria reponûtur. TINnie baf:Pala iaâauetasæ tn pro prie tînire fonare inde difta ihm titinabula. ARMIllas: Quæ omaméta fût brachio rû i circulorû formâ:armil. las dicit Feftus ex auro qs uiri militares ab ipatoribus donati gerät : didas eê exi. ftimat cpantiqui humeros Cà brachiis armos uocatiun arma ab his depédétia funt uocata. INAVris:Omanié ta lunt fÅminarû ïaures ab antiquis appellatæ : q ab au ribus pendebat pforatis: Fe ftus méorat genus inauriü ftalagmiü didü fuiffe alle, gas cæciliû:ex aure eius fta. lagmiû domi habeo: qd'et ondit Plautus in poenulo: qdiâ qa icedût cû anulatis auribus : hæc eniomaméta q gerut effigie anulorû î in fula cypro:creta:amp; aliis ple. rifçg Iods grædæ noftris té poribus adhuc uifuntur:Pli nius in oriente qdé amp;nbsp;uiris ne dû fÅmiiüs auw geftare eo loci decuffuiffe tradidit. SPAthalia: Et ifta quocg ot namenta fût a fpathe dedu. da:é enim fpatha ut Autor theophraftus eft ramus pal. mæ cû frondibus : a Plinio quogg : herodoto ac lulio poluce iridé edocemur fpa then did ramuiculum pal. mæ. SODES:Pro fi audes. DA A TE: Notandalocu. tio eft ac dixiffet de tuo pre cium exolue. VENIANT: Reddantur amp;nbsp;afferantur.
tradita lamentatur: fed iiite rea menæchmus uir reuerti tut miræcg fiunt fruftratio^ nes amp;nbsp;illufiones. SEQuerc hoc modo : Lege potius fe-quere hac me. ECCAM co ronam: Q_uam alter abiece rat i uia mcnacchmus.PER. fequi ueftigüsxputabâtnâcg iliac ptranfiffe mcnaechmu., HOC ututunCo qrit ciuis menæchmus amico du dat 7 operam : lögiotem propter inoram prandium omififfe. CLIENtis multos : Magna quippe erat nobilium laus clientibus abûdare : q apud româos iuxta pupillos fecû dum obtinebat locum: pro quibus id facere patroni có fueuerût quod pro filiis parentes: id quod uidef cælâr in quadam oratiôe attingere: clientefinquiés fine fùm ma infamia defer! non pof-funt:quibus etiam a propin quis noftris auxilium ferre mfUtuimus. CLVAT: Pro fit hoc Ioco:aliter cluere cer tare dicius amp;nbsp;noiare ut Au tor Noius amp;nbsp;cuius ipfe utif teftionio Ennius:pgetcs eé cluebat omniu miferrimuf. AVT iiure: Vbi legibus iu dicabatur. AD IVDIcem: Apud que de promifiis uel paftionibus litigabatur.Ml NVS folicitum: Ideft nd in tentum ne^ ad litigadum fatis paratu. Prlt;OEliis:Có: tentionibus.TETVLI: Tuli in medium protuli. TORTAS confragofas: Obuolu tas difficiles ; propter quod offenditpro clienteiniuffâ caufarn fufcepiffe: qui furti fuerat accufarus.MALema Ie:Ideffualde male.NE ILLAM mecaffor fenerato abffuliffi: Ac dixiffet fenfus cff nelt;gppterhoc aliquod lucrum feciffi tibi. P-ALPI TATlOnes: Blandimenta.
Quicquid domi eft: atqjad amicam deferat Pe, quin tu taces.'â Mamfefto faxo là opprimestfeqre hac me.palla ad phrygione Cum corona ferebat hodie tibi quam fubnpuit domo. Sed ecca corona qua habuit num metiorrMu.hem hac habuit'â Pe.Si uis perfequi ueftigustatqjædepoleccum optime reuortitquot;: Sed pallam non fert.Mu,quid ego nunc cum illoc again.'â Pe. Ide qd femper male habeas.Mu.fic céfeo.Pe.huccocedamus Ex infidus aucupa ij^enæchmus AdoIefcens.MuIier Vxor,Peniculus Parafitus. hoc utuntur maxime more morutmoleftoqjmulw Atqj uti quiqjfuntoptumi maxumi:more habet hunc. Chentis fibioes uolut eemultos : boni ne an mali fint: Quiritat : res magis qnt q cliétû fides cuiufmói cluat* (haud Si eft pauper atqjhaudmalus neq habetâ: fin dines malus edis Cliens frugi habetâ:quineqj leges neqjæquû bonü ufep colunt. Solicitos patronos habent:datum denegant:quod datum eft Litium pleni.'rapaces uiri fraudulenti : qaut fÅnore aut pinnis Habent rem parata:mens eft in querellisauris ubi dicitur dies. Simul patronis dicitâ: qppe qui p illis loquaturq malefecerint. Autad populu.aut in iure;aut ad indicé res eft:ficut mehodie Mm' âfollicitu clicsqdahabuit:neqjqd noluit agere qeu licitu e Ita meadtmuitata me detinuit apud aediles: proeliis radis plu/ rimis peffumis.
Dixi caufam:conditiones tetuli tortas:confragofas.aut plus Aut minus opus q erat multo dixeram controuerfiam.
Vtfponfio fieretiquidfilleprædam dedit:nec magis Manifeftumego hominem unquam ullum teneri uidnoibus Malefad:is:teftes tres aderant accerrumi. di illum oes perdant Ita mihi hunc hodie corrupit diem:meqjadeo qui hodieford Vnquam oculis infpexi meis : diem corrupi optimum, luftiapparari prandium:amica expediat me:fcio vbiprimum eft Iicitum:illico^ppaui abire de foro: irrataécredo Placebit palla qua dedi: qua hodie uxori abftuli. nbsp;nbsp;(nunc mihi Atqjhuic detuli erotio.Pe.quid aisfVx.uiro me malo Male nuptam.Pe.fatin audis quæ illic loquitur?
Vx.Satis.Me.fi lapiam hinc intro abeam ubi mihi bene fit: Vx.Male male erit potius ne illa me caftor foenerato abftulifti: Sic datur: clanculum te iftæc flagitia facere cenfebas potefTe? Me.Quid illic é uxor negoeii? Vx.men rogasfMe.uin hucroge/ Pe.Aufer hinc palpationes.Me.perge tu quid tu mihi Triftis esffcire oportet.Pe.fcit:fed diffimulat malus
Menæchmus
-ocr page 465-MENAECHMI ^^^â¢Qmd negociiéfVx.palIâ.Me*paUâ qd. 'Vx.paHâ gdpaues. p^âNihil equidem paueo:nifi unum palla pallorem incutin JâAut tu ne etiam mecum eflès prandium:perge in uirum. .^Non taces.'âPemonhercle uero taceomutat ne loquar, ^^'^on hercle ego quidemufquä quicq nuto:neqjnidio tibi, p^âMóego me caftor mulier mifera^Me^q tu mifera es mihi exz ,Æ^'âhd hoc confidentius.qui quod uidet:ea pernegat, (pedi. ^Per iouem deofqj omnis adiuro uxor:fatin hoc eft tibi ®Cbi non nutaflè credis,Vx.iam tibi de iftisalluc redi.
ESSES PRandium:Abeo quod eft edo.PERCE in ui lû ; Scilicet maleloqui; uer ba enim erga mulierem di fta fuut.NVTAT;Quod proprie capite fit ficut nifta-re oculis:hanc differentiam notauit Nóius Plautus quo q; in Afinalia illa ulli horni ni ne nutet niftet annuat. PALLA inquit;Melius forte inq.
.^'Quo ego redcapVx.equidéaphrygione céfeo amp;nbsp;palla refer, .ÆâQuæ iftæc palla eft.'â Vx,taceo lam qn nec ré comeminit fuâ, Nunquis feruorum deliquitmum ancillætaut feruæ tibi.'â p^Iponfa aut loquere impune non erit. Vx.nugas agis, /driftis admodû eft.Me. non mihi iftuc fatis placet. Vx. nu/ ^^â¢Cæterü familiariü alicui irata es.' âVx.nugas agis, (gas agis, ^âNû mihi irata es faltem.'Vx.nunc tu non nugas agis.
j/^'Dic mea uxor quid tibiægre eftrPe.bellus blanditur tibi* p^'Potin ut moleftus ne fisfno te appello,
p®*Aufermanum:fic dat: operato abfente me comeffe pradiü, Quanteædis cum corona hederæ hue intro tetulifti pedem.
p®'Meq}ædepol ego prandi: neq? hodie hue intro tetuli pedé, d'^ünegas.'âMe.nego hercle uero.Pe.nihil hoc hoie audacius. ^^â^^go te modo hie ante ædis cum corona florea .^^iaftare cum negabas mihi ehe fanum finciput /^«gabas me nouiffe.-peregrinum aiebas effe,
p 'Quin ut dudum diuertiabs te redeo nunc demum domü, ç^^â^om ego te non mihi cenfebas effe qui te uleifeerer. p â^nia hercle uxori dixi.Me.quid dixifti.'âPe.nefcio ^ipfus roga,Me,quid hoc eft uxor.'âquidnähic narrauit tibi id é.'âquid taces.'âquin dicis quid fit.'â Vx.quafi tu nefcias y^eft mihi domo fubrepta.Me.palla fubreptaeft tibi,'â yâ^Merogas.'âMe,pol haud rogem te fi feiam. Pe.o hoîej malü, ^^*Ãflîmulat,non potes celare:rem noui probe, j^â^berde ego ediétaui.Me.quid id eft.'â Vx.quâdo nihil pudet p ^93 nis tua uoluntate ipfe profitentaudi atq ; ades pâH^id triftis:00 quid hic mihi dixerit:faxo fcias, p^â^ï eft mihi domo fubrepta.Me.palla fubrupta eft tibi.'â ^^^iden ut fceleftus capiat:huic fubrupta eft non tibi.
^^ profedto tibi fubrupta fi eflèt:falua non foret. ^Mihil mihi tecü é.fed qd tu ais. Vx. pallainqt periit domo. ^Quis earn fubripuit Æ Vx. pol iftuc ille feit:qui illa abftulit, ^Quis hic hóé.'âV x.mna'chm â qda.Me, ædepol faclü neqtcr
-ocr page 466-QVIS arguit; Oftendittpa tetècit: Virgilius degeneres animos timor arguit. NO* CTVam quætu tu;Vocem qua noânæ indet emittere expreffit quas noué uoces habef tradidit Plinius nigi* dio tefte; denoduis memi* nit Ariftoteles libro nono de hiftoria animalium;funt enim ex earum genere quæ interdiu cernere nequeunt; nodu cibum uenantur ma* tutino.f.amp; uefpertino tern pore.EXClDISSE;fn obii* uionem datum efle; Virgili us nec dum etiam caufeira rum fcæuilt;5 dolorefexcide lant animo ; aliter excidere cadere amp;nbsp;diflentire fignifi* cat . Q^VIS hic me quærit; legea me quærit;nam forte pullanti fores menæchmo quem non fatis cófpexerat indignabunda occurritded uterq jin hac fcena fedelu* di ab altero cenfet.MAGIS gætati lux;Scilicet cófulit.
Quis is menæchmus eftfVx.tu iflic inquä.Me.ego ne.' âVx.tu* Me.Quis arguit.'âV x.egomet.Pe.amp; ego : atq; huicamicæ detuli^ Me.Egon dedi.'âPe.tu ifticinq:uin afferri noctua. nbsp;nbsp;nbsp;(Ai erotio.
Quæ tu tu ufq? dicat tibnnam uos iam nos defeffi fumus. Me.Per iouem deofqjomnis adiuro uxor:fatin hoc eft tibi Non dedifte.Pe.immo hercle uero nos non falfum dicere. Me.Sed ego illam non condonaui:fed fic utendam dedi.
Vx. Equidem ecaftor tuam nec damydem deferas nec pallium Cuiquam utendum: mulierem æquum eft ueftimétü muliebre Dare foras:uirum uinleiqum refers pallam domum. Me.Ego faxo referetur. Vx.ex re tua ut opinor feceris Nam domum nunquam introibis nifi feres pallam fimul. Me.Ego domufPe.qd mihi futuri! eft: qui tibi hac opera dedi-** Vx.Opera reddetunquando quid tibi erit fubruptum domo. Pe.Id quidemædepolnunquä erit : na nihil cftqd* perdi domi Cum uiro cum uxore.Me.dii uos perdant:properabo ad forum Nam ex hac familia me plane excidiffe intelligo: Male mihi uxor fefe fecifle cenfet.quom excludit foras. Quafi non habeamiquo intromittar alium meliorem locum. Si tibi difpliceo patiundum:at placuero huic erotio Quæ me non excludet a fe.fed apud fe occludet domi.
Nune ibo orabo ut mihi pallam reddat: quam dudum dedi Aliam illi redimam meliorem:ecquis hic eft ianitor.'â Aperiteiatq; erotium aliquis euocate ante oftium.
^£Erotium.Menæchmus.
Vis hic a me quærit fibi inimicitias magifquaætati fus â 4 â Menæchmecurante ædis aftasefeqreintro.Me.mane j^Sef qd é/q? ego ad te uéio. Er. fcio ut tibi ex me fit uolu/ Me.Immo ædepol palla lUâ amabo te:quâ tibi dudû dedi (pas Mihi earn redde:uxor refciuit rem omnem.ut faëlü eft ordine Ego tibi redimam bis tanto pluris pallam quam uoles. Er.Tibi dedi equidem illam ad phrygioneut ferres paulo pus: Et illud fpinter ut ad aurificem ferres:ut fieret nouum. Me.Mihi tu dederis pallam amp;nbsp;fpinter/nunqua faedd repperies. Nam ego quidem poftquä illa dudû tibi dedtmtqjabii ad fo^. Nune redeomunc te poft iliac uideo.Er.uideo quam rem agis Quia commifi ut me defrudesiad earn rem afferas uiam. Me.Neq; ædepol te defrudandicaufa pofco:quin tibi dico Vxorem refciuiftê:nec te ultro oraui ut dares erotium. Er.T u te ultro ad me detuliftudedifti earn dono mihi. Eandem tune repofcis:patiar:tibi habe:aufer:utere. Vel tu uel tua uxor:uel etiam in oculos compigite.
Tu huc
-ocr page 467-MENAECHMI
hue poft hunc diem pedem intro non feres ne fruftraffis. i^^do tu me benemerentem tibi habes defpicatui ^jÆretes argentum fruftrame dudtare non potes* ^*^pofth3c inuenito : quam habes fruftratui.
Nitrils iracunde hercle:tandem heus tu ubi dico mane .^di.Er.etiam ne aftas.'âetiam audes mea reuorti gratiar* ^^/â¢Abiit intro ocius in ædismunc ego fum exdufiftimus j^^'iJ domimeqjapud amicam mihiiam quicq creditur* °* Siconfulam hanc rem amicos: quid faciundumcenfeant: ^Mcnachmus Aduena, Mulier^
Imis ftulte dudu feci: cumarfupiû meflèniôi cü argéto Concredidi : immerfit aliquo fefe credo in ganeum* u*Prouifa q moxuir meâ redeat domiufed eccü uideo ^lüafü pallam refert.Me*demirorubi nüc ambuletmefTenio* ^^âAdibo atqjhominem accipiam quibus diAis : heret. on te pudet ^dire in confpeótü meum flagitiü hoi's cü iftoc J^tu.Me*qd eft.'âquæ res te agitat mulier^Mu.etia ne îpudés ^^dre unum uerbum audes aut mecum loqui.**
Quid tandem admifi in te ut loqui non audeam.'â ^^â¢Kogas me hominis impudentem audacia. Me.non tu feis ^^herhecubam qua propter canem gr^Eci elfe prædicabant.'â equidé fcio. Me. qa idé faciebathecuba qdtu nüc facis y^nia mala ingerebat;quemqj afpexerat:
adeo iure coepta appellari canis.
^ü,t\Jô egQ iftæc flagitia poffü pped : na me ia ætaté uiduâ eé ^^üe licet:q iftæc flagitia tua pati: quæ tu facis.
^^âQuid id ad meftu te nuptapoffs ppeman fis abitura a tuo ^**^0 an non.ita é:hæc peregrino ut aduenienti narrat fabulas* J'^^'Quas fabulas.'ânon inquam patiar præter hac quin uiâdua yuam quam tuos mores perferam. Me,mea quidé hercle caufa âiduau1011ta : uel ufq? dum regnum obtinetlupiter* ^u, At mihi negabas dudüfubrupuide te nüc eadé ante oculos ^ttines:non te pudet.M e.heu hercle mulier multum ^taudax amp;nbsp;mala es tun tibi hanc fubreptam dicere audes? Quam mihi dedit alia mulier ut concinnandam darem. ^^â¢Ne iftuc me caftoria patre accerfam meum : atqj enarrabo luaflagitia*qux facis:hei decio:quxre meü patre:tecum fimul ^tueiat ad me:ita re ee dicito:ia ego apperiaiftæc tua flagitia ^egt;Sanan es?quæ mea flagitiafMu.palla atq? aurü meü domo ^^ppiUastuæ uxori:amp; tu» dederis amicæ fati hæc reifte fabulor ^e»Quxfo hercle mulier fi feis möftra qdbibituâ qui poflîm ^^fpeti petulantiam:quem tu hominem atbitrare^Mul.nefcio
DESPIcaniitl-iidibrio.NIMIS ftuIte:Etin hac quoqj ut in fuperiori uierq; deludi tnr frulh\iturq;:Nd aduenæ menædnno dû feruû qritat fris uxor fit obuia: rata uirû fuüadefle:qué paulo an fue rat allocuta.GANEû;Lupa-nar.HERETdn dubio é:uel meret,p meref na eötrariis uerboi «generibus fæpe utit Plautus amp;nbsp;atteftat Nonius. CVM ISTocomatuiC^uia palla dferebat ab erotio me retrice recepta.HECVDam: Qua ueluti caiic gr.Tci lapi dibus infedati funt qa multa ingeref maledida in græ COjt exercitu ïprecarilt;5 ifau fta nó deditinut autor é Di-ftps cretéfis.Oui.tn in cané cóuerfam poetice defcribit athracibus lapidibus obru-ta;eo cplumlbus polymne-ftora rege thracû manibusî oculos iniedis priuaucritsul ta polpdori cædé hlniuâ in xiii.methamor.Sic îtulit de Hecuba ipfa locutus: fpedat truculéta loqueté fallacy iu-râté;tumidalt; 5 exæftuat ira. Atcg ira correpto captiuaru agmine matrû inuocat amp;nbsp;di gitos i pfida lumina côdit. Expilatq; genisoculos (facit ira uniete}Immergitq5 manus fÅdatq fanguine fonti Nô lumendreq; eni fupeft) loca lumimshauntzclade fui thracum gés irritata tyrâni Troada telorû lapidûq; îcef fere iadu cÅpit:at hæc mif-fu5 rauco cû murmure faxû morfibus ïfequif ricinq; ad uerba parato Latrauit conataloq:de hecuba quéadmo dû polpmneftoré mâibus^ ptiis occæcauit ulta cædé filii méinit Euripides tragoc-dus:ut ex Plutar.dididmus. HEI decio;FamuIû accerfit; uel eip i de more uetcu^q an 4)dudû i pôebât e ut captei uei dixit ex primis Ifis capti UO9^argument ) captiui.PE TVlâtiâdmprobitaté a pete do dca épetulâtia ut tradit a Cice.lib.iiü.de re publica.
r
t
-ocr page 468-â -êSa
CVM perthaones ; Mcnda omnino eft;amp; ut iftam fca-bricicm complanemus fie legendum arbitrorxeum nel turn præter oés.f.noui te:uf illud perthaones tang men dofiffimüabiice;amp;Jege cut me derides.' âCVM Caldia: Hic filius theftoris amp;nbsp;nates eximius apud graces fuit î bello troiano;de quo menu
Ego te: Me,fa's me.' âMu.non te nouicum pthaones me derides At polillum non potes patré meü hue quiaduenit qui refpicis Nouiftm tu dlumfMe.noui eum calca fimul
Eodeni die uidiilium: quo te ante hunc diem*Mu. negas Nouinemernegas patrémeum.'âMe. ide hercIe,Mu.ducaeum: Me.Sanü uis adducef^J^.ecaftor parirer hocatqj alias res foies ^^enex.MuIier. Menaechmus aduena.
T ætas mea é:atq,âuthicufus fado é gradu^fera:^gte nit dift^scretenfisiVirgihus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Properabo:fed id q facile fit mihuhaud fu falfus. (di khaais uSm ma|!Ão caU..a» pnidtas deferit.cofitus fu fenedutetonuftugew chanta,ptrahit in niedios;amp;J Corpus,uires reliqueremtætas mala eft mors mala eft ergo Nam res plurimas peftumas cum aduenit affert:quas fi Autumem omnis : mmis longus fermo eft,âfed eo res mihi In pedof amp;nbsp;corde dura eft:quid nam hoc fit negoenrqdfilia fit
lurfus extemplo tentâda fu-
ga canit equora calebas ner borum fenfus eftmonouif fe hominem pro ut nec calgt; cham nouit. IDEM HErcle dicamefanum uis adduce.^ te/Hoc mo puto legendum effe ut fenfus fit perfpicuus difpofito interloquentium ordie deprauato: Me. Idem herclcîdeinde ut loquaf mu lier ducam eum;poftremo menæchmus fanum uis ad^ ducerer iocoiê cauillans in mulieremnon fanos fed æ-grotos potius ducedos eé.
ârrTâÃETAS mea:Ac.-Zftsz 1 cerfitus a filia focer iZL -JÃïïL^âiæ^^hmi ut ærate ''grauatusT fenili incedens in ducitur gradmqui amp;nbsp;ipfe fi. militudine formæ deceptuf altercatur cum menæchmo aduena.EXPErit;Vult. VE. LITAti efhsddeft contendi ftis quid ueJitare diffufiusdi dum in afinaria.QVl s Pro quo modo.ESTO: Conce. dentis eft.CARere: Scarmi narede quo uerbo meminit Varro atteftatus hunc Plau tinum locumsNeuium quo que : carere enim a carendo inquit f p lanam tum purgat ac deducant ut careat fpurci tiatexquo carminari dicitur lana cum ex ea careat quod in ea hærct.
Repente expetit merut ad fe fe irem.nec quid id fit mihi Certius facit quid uelittquid me accerfit:uerû ^pemodûia (do Quid fciet rei: credo cum uiro litigium natum eftè aliquod. Ita iftæc folét:q uiros fubferuiffibi poftulat : dote fretae feroces Et illi quo haud abftinent fæpe culpa : ue^ eft modus tamen. Quo id pati uxorem oportet:necpol filia unqua patré accerfit Ad fe nifi aliquid cdmiftîadiurgri écaufaifed qcqd id é.ii feii Atqjeccam earn ipfam ante ædis.amp; eius triftem uirum uidco. ld eft quod fufpicabar:appellabo hancribo uorfum. Mu.Salue multum mipater,Se.faIua fis:fed curab tuo Seruo accerfi iubesrquid tu es triftis.' âquid ille auté abs te iratus Deftitit^nefeio quid uos uelitati eftis internos duos» Loquefe uter meruiftis culpam paucis :non longos log os: Mu.Nufq equidé quicq deliqui:hoc primum te abfoluo pater. Veijruiuere hic non poffummeq j durare ullo môiprom tu me Hinc abducas,Sen,quidiftuc autem eft?Mu.Iudibno pater Habeor.Se.unde^Mu.ab illo cui mandauifti meo uiro Se.Ecce autem litigium: quotiens tandem edixi tibi:utcaueres Neuter ad me iretis eu querimonia.Mu. qui efto iftuc mi patet Cauere poflum.'âSe.meinterrogas.'ânifi non uis:quotiens Moftraui tibi uiro ut morem geras.' âqd ille faciet ne id obferues Quo eattquid re^ gerat.Mu.at enim ille hinc amat meretricem Exproximo.Serfane fapit:obiftanc induftnam etiam faxo Amabit äpIiâ.Mu.atq? ibipotat.Se,tua qd ille ea potabit minâ Siue illic fiue alibi libebit: quæ hæc malum impudentia eftf Vna opa ^hibere ad cÅnam ne promitat poftules:neue quenq
Vna opera penfu poftules:fter ancillas federe iubeafilanä carere Mu.Non
-ocr page 469-MENAECHMI
^ü.Non quidem mihiaduocatum pater adduxi : fed uiro.
^'â¢Muko tanto illum accufabo q te accufaui amplius» ^ndo te auratam amp;nbsp;uefhtam bene habet:ampula fpem. ^efteperhibenttmelius fanarn eft mulier mentem fumere» At ille fupillat mihi aurum : amp;nbsp;pallas ex arcis modo ^edefpoliat:mea ornamenta etiam ad meretrices degerit« ^^Malefacit fiiftuc faciefi non facit : tu male facis» ^æ infonteminhmules. Mu.quin etiam nunc habet palla ^Mer amp;nbsp;fpintertqdad hac detulerat: nue quia refeiui refert, ego ex hoc ut fadlu e fcibo adibo hominem atqj alloquar ^âcnuhiifluc menæchme:quod uos difertatis.utfciam: Quid tu tnfhs es.' âquid illam autem iratam abs te deftituis.'â ^^â¢Quifquis es:quicquid tibi nomen eft fenex: fumumiouem ^®ofç deteftor qua de retautcuius rei re^ omnium neqjifti male feciftèmulieri:quæ me arguit ^anc domo ab ft fubripuiflè: atqjabftulifft delirat: ego intraædis huius unq ubihabitat penetraui. ^uinium hominum exopto ut fiam miferorum mifertimus. ^e.Sanun es.'âquiiftuc exoptes:aut neges te unquam pedem 'Ueasædes intuliHe ubi habitas infaniffime.'â
^â¢Tun fenex ais habitare me f illifceædib'\''Se.tu negasÆ (grafti ^e«Nego hercle uero:imo occluder negéiMu.mfi q nodte emi/ ^e.Cócedehac filia qd tu agisrnö hic emigrafti. Me. quéïlocü autqob rem obfecro»
^on ædepol fcio.Mu.profe(fto ludit te hic non tu te tenes ^e hm uero menæchme fatis iocatus : nunc ad rem age redi ^e.Quxfo quid mihi tecum eft : undeaut quis homo tu es.'â hoi autadeo ifti:quæ mihi molefta eft quoquo modo. ^h.Viden tu illi oculos uieremt uiridis exoritur color.
1 ^ temponbus:atq^ fronte : ut oculi fcintillant uide.
^e.Quid mihi:melius eft quando illi me infanire predicant ^§0 nie adfimulem i fanire:ut illos a me abfterream. ^^â¢Vtpandiculans ofcitatur:quidnunc faciam mi pater. â^Concede hue mea nata ab iftoc q potes longiftime.
⦠Heu hoe atqjheu bromie quo me in filuam uenatu uocas. ^udio:fed non abirepofTum ab his regionibus hilla me ab leua rabiofâ fÅnina obftruat canis.
â¢â oft autem illic hircos alius:quifæpe ætate in fua
* «didit einem innocentem falfo teftimonio: â«Vecapiti tuo. Me.ecce apollo mihi ex oraculo imperat â^oculos exuram lampadibus ardentibus.
PENSVM:'Globum lans» AMPVLa IpemsVitium eft legerem amplius ne popules amp;nbsp;uerba linit fenfui aceo modata:fed ubi mulier legi tur:dic mulieri amp;nbsp;illud rede perhibent fir principium foz quentis claufula:.ADHO^* minem aliquem loquar;Le* ge potius adibo hominem at(^ alloquar.VlEre;Eft me re traderibus Nonio: Fefto: Varrone: Vincire inflectere alligare:undeuimina:amp; idc uietus languidus amp;nbsp;fine ui: ac naturalibus uiribus priua tus:quod etiam probat Donatus inquiens uietus mollis flacidus amp;nbsp;flexibilis corpore unde uimina amp;nbsp;uineta Terentius quoq ? hic eft netus uietus ueternofus fenex Q_Vid mihi:Capitmenæch mus pro tempore confiliu: ut infamam fimulet: feej ab illoÃz liberet moleftia.PAN dicuIans:Eft pandiculari to to explicato corpore ofcita-re inde dies pandicularis a Fefto didus qui amp;nbsp;commu-nicarius in quo omnibus di is communiter facrificabaf. HEV HOE:Vox bacchdriu amp;nbsp;furentium eft. BROmie: bacche: didus eft bromius a potu (bpou-riHa fremedo POST auté illi circo falus: Omnia médis fcatent fie le gendum uelim poft autem illic hircos alius de fene ein loquitur amp;nbsp;illic pro ille. Cito:Voco accerfo.
NOTas in huius ore:An ex ipius lacie aligd cóieftas qd iniania indicet.'MALe:Pro ualde.TlTAnü prognata: cpgno patrexHonnncni exe cratur multa ætate cófeiM: fed ubicpgno patre legitur legere cælo patre ex Diodo rosquii quarto de titanibus locutusinqt caelum ex pluri bus uxoribusfufcepifle Hliof quinqj amp;nbsp;quadragintazhoij: dece amp;nbsp;fepté ex Titea ortos ÿprie noie fingulos: eónnn ni aüt oés a matre appella^z uit Tita»as:ucl fi cygno le--gaturdntellige cygnû Mar-tis filiû:quem Hercules occi dit rapienté q delphicoapol lini offerebar munera:quo difto uideret arguere uim furti:qui ab ea palam fum-puerat . SCIpione: Baculo. ME qdé fi attigeris:Apofio pehsdübadiendu dabis pŠnas.ANcipité: Vtri q; acuta amp;nbsp;utrinq? nocété.DEDOla bo:Minuam:eft enim^pcie dolare ligniuel alternis rei afperiraté cóplanarc : unde dolabra diffa labroic îftfm quo dolatur.Virgiliusï pria pe. Sed rude lignû milieus dolauit.ASSVlatimiVt mi nutatim autor Nonius.AE^ DENtius: Vehementius ab co quod ædo.i.profero leo nem ante gætulû fené dixit Gætuli enim populi libyæ dicunrur.Q_uofyrex fuit iar bas louis filiusamp; gætulia co rû regione quæ magnis leo nibus abundat gaetulum ad iediuum hoc loco pofitum ut apud Virgilium.Et g.ætu la: urbes genus Ifuperabile bello.EQ_VlS iungis ma-jiere.Subaudi licet.
AM NE ifti;Menæz i II chmus cum folus re ffitifletîeuafioné in-ftantïs nîetus fibi fuga qfiz-uit.Sacerus quoq; leruus in ducif miffus a fene ut mediumaduocaret. MANendo: Expeftando Virgi. Tc quoque magna manent tegilis penetralia nolitis.
Mu.Perimi pater minaturmihi oculos eruere. Me,Hei mihiinfanire me aiunt ultro cumipfi infaniunt, Se. Fiha.M.he^quid e:quid agim^fSamp;qdfi ego huc feruos cito Ibo abducam qui hunc hinc tollantiamp;ldomi deuinciant. Pnufquam turbarum quid faciat.Me amplius enim hereo. Ni occupo aliquid mihi cdfilium : hi domum mead fe auferet Pugnis. Mu.notas in huius ore quicquam pater.'â Se.Næiam his oculis abfcedatin malam magnam crucem: Me. Faciam quodiubes apollo. Se fuge domum quitum potes Ne hic te obtundat.Mu.Argio amabo: obferua iftunc mi pater: Ne quo hincabeanfum ne ego mulier mifera: quxiliace audio Aut male illune amo uirumhunc impuriflimum JBarbatum:tremulum titanum prognatum cygno patre. Me.Ita mihi imperas utego huius membra atqjoHaatqjartua Comminuam illo fcipione: quem ipfe habet, dabitur malum. Se.Me quidem fi attigeris:aut fi' ^pius ad me accefTeris. Me. Faciam quod iubes fecurim capiam ancipitem : atqjhunc Senem exoflem:nifi dedolabo aflulatim uifcera Se.Enimuero illud prxeauendum eftatqj accurandum mihi. Sane ego illum metuo:ut minaturi nequid male faxit mihi: Me.Multa mihiimperas apollo:nunc equos iundos iubes Capere me indomitos feroces : atqj currum infcendere Vtego hunc proteram leonem gxtulum olentem xdentius lam afcendo in currum : iam lora teneo iam ftimulumimau e» Agite equi:facitote fonicus ungularum appareant Curfu celeri;facitote in flexu fit pedum pernicitas. Mihin equis lunhtis manere:ecce apollo denuo Me iubes facere impetum in eum qui flat atqj occidere* Sed quis hic eft:qui me capillo hinc de curru deripit.'' Imperium tuum demutat:atqjediAum apollinis.
Se.Heu hercle morbum acrem amp;nbsp;durum:diiueftram fidem» Vel hic qui infanit:quam ualuit paulo prius.
Ei de repente tantus morbus incidit.
Ibo atqjaccerfam medicum iam quantum poteft. l^ehSchmus.Sacerus Scruus.
quot;â Wur Am ne ifti abiere quæfo ex confpetftu meo. W Qui me ui cogunt: ut ualidus infaniam. ceflo ire ad nauem : dumfaluo licet:
Vofqjomnis quæfo fi fenex reuenerit Neme indicetis qua platea aufugerim. Sa.Lumbi fedendo: oculi fpedtando dolent* Manendo medicunudum feex opere recipiat*
Odiofiu
-ocr page 471-MENAECHMI
CRVS;Quod eft a genu ad pedem ufq; ridicule autem amp;nbsp;iocofe didu eft deæfculapio amp;nbsp;apolline. FOR. âDiciimm gradum.Vtformice folent minutiffimum.
i XVi D eer:Medicus accerfitus a fene exqrit eam morbi.LARinins aut ceritusdiocêuel laruis agita I Bus aut cereris fpiritu affedus:qdceritus dicat fatis e in amphtuyoe enarratûmbi fofias inqtinbe,p pXJicyira circufern.VETERnustMorbus e que qdâ hidropilim uocauerütmtDonatus Serui.quoq;amp; Rftastfreri autoritäre Catóis qinqt uetemofus quu plurimu bibit tu maximelitit:qdäaut autumat diuer
Odiofus tandem, uix ab aegrotis uemt. Aitfeobligafïè crus fradtum æfculapio Apollini autem, brachium, nunc cogito ^ttunime dicam ducere medicum: an fabrum« At^eccumincedit: moue formicinum gradum«
/Z^nex« Medicus«
VideffetlUi morbi dixeras/ Me.narra fenex
Num laruatusîaut ceritus fae feiam,
umcum ueternus:autaqua intercus tenet/
^sQuin ea caufa duco te:utid dicas mihi At^ illum ut fanum facias«Me. perfacile id quidem eft Titium futurum:mea ego id promitto fide« ^^âMagna cum curaâego illum curari uolo. ^e.Quin fufpirabo plus fexcentum in dies I'^iego illum cum cura magna curabo tibi. Sf-Atqj eccumipfum hominem obferuemus : quam rem gerat«
(îfMênæchmus Adol. Senex. Medicus.
fum effe morbü uetemü ab
Quæ me clam ratus facere:ea omnia fecit palam
Parafitus qui me compleuit flagitii ôi formidinis«
^ulyffes fuo qui regi tantum concinit mali« Quem ego hominem fiquidem uiuo uita foluam fua ^^Aego flultus fum qui illius efle dico:qux mea fit« ^eociboamp; fumptu educatus efttanima priuabo uirum«
fnm a quo hidropifis mor^. bus alio noie aqua intercus appellatur:funt.n.hidropici quos aqua iiitetcutem male hetait ét fentit Nonius:Higt;.gt;' dropifis funt fpes tres utide refert Celfusxómunis tii e humoris nimia abundatia: ob qua ne ulcera qdê bis æ* gris facile fanefcüt:hocma-lu p ie fæpeindpitdæpe al« teri uetufto morbo maxleq; quartana: iupueitdrer initia no difficillima curatio é:At fi malû îueterauerit nó fine moleftia difcutióaqua intet eus Prifcianus unit adiefti« uû eénomé ut dicat aq iter eus aq itercutis:q.finter cu té fit;Sed redeo ad uetemût q oio diuerfus é morbus ab hidropifi:graué.n.fignificat fomnum ut rettulit Probus que celfusamp; græd lethargu dicût:é.n.in eo morbo inex pugnabilis dormiêdi necef. fitas:id quoe pgenus morbi acutu é amp;nbsp;nifiluccnnaf cele rif iugulat:Veternus,p pigri tia poit ut apud Vir.igeor.
,Nec torpere graui paffus ua regnauetern o.
DEPolne hic:Minif £tludus amp;nbsp;cötétioï '.Rhac fcenaob fifitudiné utri-
Quiarogo pallam ut referatur rurfum ad uxorem meam
fe ait dedite heu ædepol ne ego homo uiuo mifer/ ^^Audin q loquitur/Me.fe mife^ prædicat. Se.adeas uelim» J^e.Saluus fis menæchme : quæfo cur apertas brachium*
tu fds quantum ifti morbo nunc tu te facias mali« ^CâQuin te tu fufpédis. Me«ecqd fentis/ Mé. quidni fentiam: e-Non potefthæc res eleboriiugere obtinerier
^qd ais menæchme/Mé.quid uis/ Med. dic mihi hoc qdte ro anatm uinu potas/Men.quin tu is in mala crucem, (go pdam hercle occoeptatinfanif primulü.Mé.qn tu me Ãterrogas umureum panem an puniceum foleam ego effetan luteum/ oieam neeffeauis fquamofas.pifcis pennatos;Se.papæ
nfeg menæchnmnâ cumme næch.aduena q paulo an in fania fimulauerat p fuga fe fubdixiffet:alteR : adueniété menæchmû códué tanq in failli adoriunt fenex amp;me« dicus.MEVS Vlyffes:Parafi tu fuû ulyffe5 appellat qa ua fer amp;nbsp;aftutus erat.SVO RE gi.Mihi.f.ELEBORI mge re:Vt maiorem denotet in. faniam:fic Perfius:Nüc atra
tinxerit urna dcutæ: Elebo. r iii
bonis duplex înuenif albus amp;nbsp;teter.Albo purgatuc fto^ machus p uomitum : nigro purgatur alnus per fecelFum adhibetur pro medicamine adinfaniam reprimendam: cuius copia maxima dicitur in anticyra infula ut plæriq; tradunt autoresmnde perfi-US anticyras melior forbere meracas dixit pro eleboro: qui latme dicitur ueratium: quia fumptum mentem uer tatamp;adianiratem reducat: jugera autdicunf ut nönul li perhibent a iungendis bo bus:alii a indis aftibus: Var ro ingerituocat quod iûdi bouesuno die ararepolïînt. LOCVftâ:Sunr locnftæ de genereinfedorum qnæ net re terra emergunt locis mó tanis ant tenuibus non fiût. Sed planis rimolify pariût in rimis fua onatquæ durât hieme in terra in eunte æfta te proueniunt ex fÅtu anni fnperioris:fnnt etiam locugt;gt; ftæ inter cruftata aquatilia: carent fanguine : reptâtium modo fluitant cornua hnt rotunditate præpilata afpe^z ris faxoiifq jlocis proueniiit ut hxc amp;nbsp;alia Aridoteles pli niufqucur at dixerit cur me locnfiam cefesrNempe qui locuftæ duriflimi funt oculi cum enim palpebra cateant infedaamp; cruftara omnia:du ritia tanqtntella eorum ocu li mnniuntunutin fecundo de partibus animalium docet Anftore.Pliniufq; in undecimo qui loeuftis inquit praeduros eminere oculos: amp;nbsp;infectis omnibus amp;nbsp;tefta-ceis.CREPANT:SonantL murmurant.HVC nemo in tromittit:Domum meretricis oftendit.
Audiri tu ut deliramenta loquiturfquid cellas date Potionis aliquid ? priufquam percipit infama» Me» Mane uero etiam percuntaboraha.Se.occtdisifac iam» Me.Dic mihi hoc: folent tibi unquam oculi duri fieri.'â Men. Quid tu me Ãocuflam cenfes efïê homo ignauiflîme^ Me. Dic mihi en unq inteftina tibi crêpant quod fentiasf Men. Vbi fatur fum nulla crepitant:quando efurio crepant: Me.Hoc quidemædepol haudpro infâo uerbü refpóditmihi: Perdormifcin ufqj ad luccmfMen.facilm tu dormis curans.'â Me.Perdormifco fi refolui argentum cui debeo» Men.Quin te lupiter dig? omnes percundiator perdiunt Se.Nunchorno infanire l'cæptat. de illis uerbis cauetibi» Modeftior nunc quidem eft de uerbis præ ut dudum fuit» Nam dudum uxorem fuam eÃe aiebatrabiofam canem. Mé.Quid ego dixifSe.flanis fquâ.Mé.ego nerSe.tu ifticqtniW Etiam meinnetis quadrigis minitatus profternere Egomet ecce uidi facere: egomet ecce arguo» Men.At ego te facram coronam furripuifleioui» Etob eam rem in carcerem te effe compastum feio^ Etpoftq es emiftus cæfum uirgis fub furca fcio. Tum patrem occidifte:amp; matrem uendidifle etiam fcio»â Satin hæc pro,fano maledicta maledictis refpondeor Se.Obfecro hercle medice propere quicquid fis farturus face Non uides hominem infaniredMe.fcin quid facias optimum\ Ad me face ut efreratur.Se.itan cenfesfMe.quidnif Ibi meo arbitratu potero curare hominem»Se.age utlubet: Men. At ego te pendentem fodiam ftimulis triginta dies: Me. Eleborum potabis faxo aliquot uiginti dies» Accerfe homines qui illum ad me deferant.Se.quot funt fatisÆ Men.Proinde ui infanire uideor.Med - quatuor nihilominus: Se. Farn hic eruntadferua tu iftucmedice. Me.immo ibo domû Vtparentur quibus paratis opus eft: tu feruos iube hunc Ad me ferant.Se.iam ego illic faxo erit. Me. abeo.Se.uale. Men.Abiit focerus:abiit medicus : nue folus fum:prohiupitet: Quid illuc eft.quod hi homines infanire praedicant.'â Necp infamo neqjpugnas ue litis coepio Sanos:faluos:alios uideo:nouihomines adloquor» An illi perperam infanire me uolunt:ipfiinfaniunt» Quid ego nunc faciamfdomum ire cupio:uxor non finit: Hue autem nemo intromittitimmis prouentum eft nequiter» Hic ergo u(q?ad nodtem faltem credo intromittar domum
{^Meftenio Seruus*?
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Speftamen
-ocr page 473-MENAECHMI
PcAatHen bono feruo id eflè g té henlé procuratuidetuc 1Collocat cogitatqjut abféte herotreheri diligéter tutetquot; /Ã-quot;^ Qyam fiipfeadfit.aut rectius tergüqguUtcrura quétré portetpotiora eflè cui cor moderte fitum eft, Recordetur id:qui nihili funtî quid iis precii detur* Rd fuis herisugnauisîimprobis uiris» uerbera: compedes ^Dlæ.'magna. Iaflîtudo:fames.frigus durum* ^æc precia funt ignauiænd ego male malum metuo Ropterea bonum eflè certum eft : potiufq malum» R^tn magis multo patior facilius uerba:uerbera ego odi* ^âOiioqj edo libentius molitum:quam molitum præbeo* Ropterea heri imperium exequor beneamp; fedate» ^etuo id atqjid mihi prodeft:aliis eflè ita ut in rem dicunttfin ego ero ut me eflè oportet.mecum id mihi Rdhibeamtculpaabftineamthero utommb' âflocis fim præfto^ qui culpa carent metuunt folent eflè heris utibiles» illi qui nihil metuünpriufq malum ^meritum é metuûtî ^£cum haudmultû ppe é:quâdo cerufo facia (preciü exoluet pO exemplo feruio.tergi ut in rem eflè arbitrorpoftq J^UDernam uafa amp;nbsp;feruos collocaui: ut iuflèrat# uenio aduorfum»nunc fores pultabo:adeflè ut me fciat* meum ex hoc faltem damno alium eluoanfora. â^dmetuo ne fero neniam depugnato praelio:
(LSenex*Menaechmus*Lorarii.Meffenio.Semus*
Erego uobis deos atqjhomines dico: utimperiû meû apienter habeatis utqjimperaui atqj impero:facile Illic homo iam in medicinam ablatus fublimen fiet* quidem nos ueftra crura.autlatera nihilipenditis. ^luete quifquam quod illic minitetur uoftrum floccifecerit* ^id ftatisfquid dubitatis^iam fublimen raptum oportuit ibo ad medicumtpræfto ero illic:ut uenietis.Men.occidi lt;uid hoc eft negociirquid illic homines ad me currût obfecroÆ Quid uoltis uos quid quæritatis.''quid me circunfiftitisÆ Quo rapitis merâquo fertis me^perii. obfecro uoftram fidem ^pidannienfes fubuenite dues quid me mittitis.'â ^ef.Proh dii immortales obfecro:quid ego oculis afpido meis*-fletum meum indigniflîme nefdo quid fublimem ferunt* ^e.Ecqs fuppetias mihi audet afferre^Mef.co here audadflîme ^facinus îdignum amp;nbsp;malum'epidannii dues herum (nerit ^eûhicîpaccato oppido lud deripier îuiaq liber aduos ue^ Mittitis.' âMe,nunc obfecro te quifquis es: operam mihi ut des: Acu Cnas m me infignite fieri tantam iniuriam*
Ã^^ECTAmé: Semus Ã^Rmeffenio îperata amp;nbsp;â iuffa heri fui menæ-/chmiexceuturus reueniebat ad meretricis domû : a qua herus fuus fuerat^ conclue menæchmo exceptus hofpi tioimulta in uia folus q frugt; gi deceant fetuum recenfet QVAM MOLlTVMper. hibeo:Corrigo pbeo. ME^-cuhaud multû ppe cqn cc rufo facia pdu exoluet;Hoc mó legcdü arbitror amp;nbsp;eófta bit q oino depierat fenius: fed primü uerba illaipciü ex oluet:cóiügimus cu iupiori uerficulod fine ipiuscolloca da ut ita legat priufq malû p meritu ê metuût:pciû ex* oluût;hoc ê fuæ temeritatis poenas luutaia cu heip non metuut uapulat:deide reliq medofa corrigimus . Mecu haud maluppe eft:qn accer forfacio.i.cu uocorad aliqd negociu illico illud effeflu reddo : id qd'magis fubfe** quetia uerba mäifeftät: ego exteplo feruio uel ego hoc exemplo feruio. NEc gmeu ex hoc faite dano aliu eluo amphora. Q^VID fi paucis adhibitis reftituaf ucrficuluf hoc môme^ meû ex hoc fal té epidâno aluû eluo apho* rasufficmtc^meû ex hoc fal té epidäno aluu elua apho* ra;hoc é ex hac ciuitate epi** dânéfi fubaudi hoc lucrù fa daut faite me uino replea: amp;nbsp;amphora p uino accipiat uidelicet qd côtinetp eo qd corinefdta loqtnf feruus fti chus i fui nois comoedia no lo eluamus hodie.SERo de pugnato plio.i.ia dapibâ re* motis amp;nbsp;eöfefto iâ prâdio. âââ¢Å¸ÃRegoslubet fenex P },Jfe«»smcnaîchînûut _ r ,rapiât abducat^ ad mcdicû;ab eo ut à dus curet domotantiq ut facere eöfue uerût;fed îterï accurres mef fenîo ratusillû herum fuûe feruoçimâibâeximit. INSI* gnite:cû nota amp;nbsp;ignominia ni ifignis et î malû parte ca
C ÃÃ
pinirut ïnfigius latro fiait nobilis prædpuus.MEDcri te cuius:Si guis refte prfitct errorem ex inuetfiane Jureranun facile depræliédet: le gendum entigiturmie péri re citius: amp;nbsp;fubaudi fmâuel adde potius .SEMENté in orerScilicet ex dentium ex-cuITorum. COMmentaui.i. communiui.f.pugnis:ita in amplntryone fac commentus fies pro cômunitâ.SVP-petias aduéi:Auxilio fui uel auxilium artuli:fiuein auxi-lift cucurri. VlATlco:quod irineris cauCa neceflariü pa-ratur.CVM tu liber es mef-fenio:lllud meifenio expun gendumeft:nam melfenio-nem hic concinis menæcli-mus non nouerat uel quod meffenio loquatur:gaudeo. ID SI atmlerinTacitus uer.-
MefJmmo amp;nbsp;operam dabo.amp;: defendâ.ôC fubuenibo reduco.
Mung te patiar perire î me perire citius
ba pronunciat.
EN HodietReccITo Irat meifenio ame-næchmo amp;nbsp;dum eft iuia alteriîm offendit men
æclimum patronum fuum: hoc pado frufträtur omnes uiciffim amp;nbsp;illuduntur.
Eripe oculum iffi ab humero qui tenet here te.obfecro Hifce ego iam fementem in ore faciam.pugnofqjobferam«' Maximo hodie malo hercle uoftro iftunc fertis : mittite. Me.Teneo ego huicoculûMefface ut oculiloc' âi capiteappa/ Vos (celeflituos rapacesruos praedones. Lor perimus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(teat Obfecro hercIe.Mef.mitrite ergo.Men.quid me uobis taedio eft Pierde pugnis. Mef.agi te:abite:fugite hinein malam crucem. Hem tibi etiam quia poftremus cedis hoc præmn feres Nimis haud bene ora commentaui.atqj ex mea fententia AedepoI here næ tibi fuppetias tempore adueni modo. Me.Et tibi di Temper adolefcens:quifqu is es:faciant bene Nam fi abfqjte eifern hodienunqad folem occafum uiuetem. Meffgo ædepol fi reële facias here me emittas manu, Me.Liberem ego tefMefuerum quando quidé here te feruaui. Me.Quidéadolefcésferras.Mef.qd erro.Me.p iouéadiuro pa^ Me herum tuû non eflè. Mef.non taces.Me.non mentior. (riC Nec meus feruus unquam tale fecit quale tu mihi. MefSic fine igif fi tuû negas me elfe abire liberum cum uiatico. Me.Mea quidé hercle caufa liber efloiatqj abito quo uoles. Mef.Nempeiubes^Me.iubeo hercle.fi quid imperii é in te mihi Mef.SaIuemipatrone:Me.cum tu liber es gaudeo.
Mef. Credo hercle:fed patrone te obfecro ne minus ipetes mihi Qua ef tu^feru^fuiiapud te hitabo amp;nbsp;qn ibis una Tecuibo domu.'âMe.minime.Mef,nucibo in tabematuafa Et argctu ibi refera reële:éobfignatü in uidulo marfupiû' Me1d fi attulerit dicam ut a me abeat liber quo uolet Cum uiatico.Mef.id tibi iam nunc afferam.Me.aifer firenue* Mef.Saluum tibi ut mihi dedifti redhibeo:hic me mane. Me.Nimia mira mihi quidem hodie exorta funttmultis modis Alii me negant elfe qui fumîatqj excludunt foras Etiam hic feruu m eflè fe meum aiebat:quem ego emifi manu. Is ait fe allaturum cum argento marfupium.
Id fi attulerit:dicam ut a me abeat liber quo uolet* Nedum quando fanus fadlus fit:a me argentum petat* Socer Ãd medicus me infanire dicebant:quid fit M ira funthæc:nihilo mihi eflè uidentur fetius qinfomnia* Nune ibo intro ad hanc meretricèm:qq fuccenfet mihi Si poflum exorare ut pallâ reddat. quam referam domum, Menæchmus.5ofides.Meffenio feruus.
hodie ufquam conueniffe audax audes dicere
-ocr page 475-MENAECHMl ^°^gaduorfum mihi impetaui ut hue uenires? ^^âQum mô eripui homies.qui te ferebatfublimé quattuor ÿMhafee ædis tu clamabas deum fide atq?hommû omniü. ^âHego accurrotteqj enpio oppuguando.ingratus °eain rem:quia te feruam me amififti liberum y^otn argentum dixime petere Ãd uafa, â^quantü poteft percurrifti obuiarn: ut quæ fecifti fficias eas. ^^â¢Liberum ego te luffi abire^Mefcerto.Me.cui certiffimunft 1 te potius fieri fetuum g te unq emittam manu.
_ ^ Menæchmus.Meflènio.Sofîdes Mena:chmus: Z^^^^oltis per oculos iuraremihilo hercle ea caufa magis JFacietismt ego hodieabftulerim palla. amp;nbsp;fpi ter peiïîme.
Mef.Proh dii imortales qdego uideo/Mé.qd uids^Mef. 1V p^'Quid negocii é^Mefitua é fago ta afimilifé qpt(fpeculü tuû ^Ã'Pol profecto haud diflimilistmeam formam nofcito ^'^Ãadolefcens falue qui me feruaftitquifquis es ^dAdolefcens quæfo hercle loquef tuû mihi noménifi piget. ^SâNon me ædepol ita promeruifti de me: ut pigeat quæ uelis ^âhi eft menæchmus nomen.Me.immoædepol mihi. ^e.Siculus fum firacufanus.Me.ea domus amp;nbsp;patria eft mihi* ^e.Quid ego ex te audio^Me.hoc quod res eft, Mef. nouî ^oui equidem hunc:herus eft meus:ego quidé huius fetu'' âfû. ^ed me elfe huius credidi:ego hunc cenfebam effe te ^uic etia exhibuinegocium:qfo ignofcastfiquid ftulte dixiatqj ^â^prudenter tibi.Men.delirare mihi uidere non cómeminifti Sitiiul te hodie mecum exire e naui.Mef.eccum poftulas. ^ü herus es tu fetuum quærere:falueto tu:tu uale ^ünc ego eé aio menæchmû. Me.at ego me.Mé. qhæc fabula é ^ues menæchmus. Mé.meeflê dico mofcho prognatu patte. ^é.T u nammeo patre es prognat^fMe.fmo quidéadulefcens Lectuum tibinepp occupate neq? præripere poftulo.
Mef.Dii immortales fpem infperatam date mihi qua fufpicot: Manifi me animus fallit.hi fût gemini germai duomâamp;patré Et matrem commémorant pariter qui fuerunt fibi: Seduocabo he^:menæchme. 'âMé.quid uis. ââMef.nôambos uolo. Sed uter ueftrum eftadueétus naui mecum.Me.non ego.'â Mef. At ego te uolo igitur hue concede. M e. conceftî quid eft.'â Mef.like homo aut fycophanta:aut geminus eft frater tuus: Nam ego hominem homini fimiliorem nunquidi alterum: Nec aquaaquæ.tiec lade larti, crede mihi ufq fimilius: Qui hic tui eft:tuqjhuius:poftea aut ead em patria ac pattern Meniorat:melius nos adire atqj hunc percunrtarier.
CERtiffmiuftjPto certifli, mu ed.i.ira alo c0ftitui:qua Jocuriöe ud^ firpe Plautus. z ALVI VOLtis: Mensche fl^Kmi iliac fcenautri^
_ycoueniûttfeç agno fcunt fratres:fed primu mc-naechmus cum uxore amp;nbsp;me tetrice contentionem nide, tut habuiffe fup palla furre.-pta.NEClafte: lta protule, tut ueteres in paterno cafu: nos lac.IMMO ædepol mi hi.Loquitur alter menæchmus aduenazqui modo fofi dis modo menæchmi nom gerit:fed ifta errorem nó fa-ciunt:ficut deprauata interlocutorum feries quæ ante nulla conftabat amp;nbsp;omnem fubuertebat intelledum.
Me.HercIe quin tu me admonuifti redethabeo gratiam« Perge operam dare obfecro hercledibierefto:fi inuentus» Nune fratrem meum efléfpero* Mef amp;nbsp;ego idem fpero fore Quid uis tu:menæchmü opinor te uocari dixeras. Mé. ita uero Mef, Huic ite menæchmo noméé: i fidha fyracufis natü eé dm Hic natâ éibi:mofcü tibi pfem fuiffe dixti: huic indé fuit, (ft« Nüc opera poteftis abo mihi dar amp;nbsp;uobis fimul. Mé.^pmeruifti Vtne quid ores:quoduelis quin ipetres, Mef.tanq fi me emeris Argentotliber feruibo tibi:fpes mihiéuos inuenturos fratres Germâos duos gemios:una mfe natos:amp; pre uno:uno die (nüc Mé.Mira méorasîutinâ efficef qd ponicitâpoflîs.Mef.pofïu fed Agite uterqj id. qdrogabo:dicite.Mé.ubi lubet:roga:refpódebo. Nihil reticebo qdfciâ.Mef.é tibi nomen menachmâ/Mé.fateor M ef. Eft idé tibi^Me.e.Mef.patre fuiflèmofcü tibi ais Æ Men ita M e. Et mihi,Mef.es ne tu fyracufanusÆMen.certo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(uero.
Mef. Quid tu^Men.quippin.Mef.optime:
Vfqj adhuccôueniunt figna:porro opera dateî quid lógiftmc# Meminifti die mihi f patriatuarMen.cü patre ut abii tarentum Ad mercatutpoftea fter hoies me deerraf a patre.atqjideauehi» MeJupiter fupremeferua me.Mef.quid clamas quin taces.'â Quot eras annos gnatâ:cü fid pater a patria auehit^Me.feptuenis Nâtu détes cadebatpmulutneqj patre unq poftilla uidi. (duo Mef.Quid uoftrû pfi filii quot eratis^Me.^ nuncmaxfemeini Mef. V ter eratis tu aut ille maior.' âMe.aqjabo pares.Mef.qpot/ Me.Geminiabo erâus.Mé,du me fuatû uolüt. Mef.fi fterpellas Ego tacebo.Mé.potiâtacebo.Mef die mihi uno noie abo eratis.'â Mé. Minimenâ mihi erat qd nüc eft menæchmâuHü tu uocabät Sofidé,Me.figna cognoui.eotineri quin copledtar non queo Mi germane:gemine frater:falue ego fum fofides.
Me, Quomodo igitur poftmenæchmo nomé eft fadum tibi? Me,Poftq ad nos renunciatum eft te amp;nbsp;pattern elfe mortuum« Auos noftermutauitjquod tibi nomen eft fecit mihi Mé, Hercle ita fadum eft ut dicis. Mcf.fed mihi hoc refpodeto« Men.Roga.Mef,quid erat ueftræ matri.'âMen,theufimarce. MefCöuenit, Me.âo falueffperate multis annis poftqcófpicor* So,frater.6ó tu quem multis miferis laboribus
Vfq? adhuc quæfiuitquenqj ego effe inuentum gaudeo Mef.Hocerat quod hæc te meretrix huius uocabat nominee Hunc cenfebat te eflè:credo cum uocat te ad prandium. Mé.Nanqjædepol hic mihi hodieiuftï prandium apparandû* Clam meam uxorem quia pallam fubripui dudum domo^ Earn dedihuic,So.hanc dicis fraterpallam quam ego habeor
Meu.Quomodo
-ocr page 477-WENAEGHMI
^VCTlonerntVenditioncm quæ publica ex licitatione fit aufto ab emptoribus precio. DIE feptimi:Pro Æ Â«ptiinoäta locuti fût ueteres telle Macrobio primo faturnaliu qui fimul adducit difta Caecilii ac Mar.-/^isÃæali i haec fuiit:Si uis mihi equitatum dare amp;nbsp;ipfe cum caetero exercitu me feq die quinti Ro æill Capitolio curabo tibi coena codamiCatonis uero quem imitatus eftipfe caeciliusimitte mccumRo ^equitatum die quinti in capitoIio tibi coena coda erit:haec itidem ab Aulo gelio in noftibus atticis ^tiuntquæ ueteres die quartæ amp;nbsp;die quarto.Sed in hoc differre pultat id Macrobius ut die quarrte de fu
^^â¢Quomodo ad te puemVSo.tneretnxhæc ad prandiu adduxitime fibi dedide aiebat;prandi perbene» ^oUuiatqj accubui fcortum pallam amp;nbsp;aurum hoc.
to dicatunindifferenter tamé aue teribus fuiffe conibetum tum per e tum periiftius uocis extrema lyl^ labam pronunciarimtidem refert Gelius.Sicut priftine amp;nbsp;prifiini:,p cliue amp;nbsp;pro diuiiatq; alia multa id genus.VENIbunt:Vendentur. LI CEBVNT:Precia in ueditionibus augebunt; Dicimus liceo ef. teile Diomede cum ad precium referi/z mus:eil quot^ liceor depones uet bum amp;nbsp;eius frequétatiuum licitor â¢i.licetia quadam utor in augedo cuiufqi rei precio.PREfenti ; Nu merata.
Gaudeoædepol fiquid propter metibieuenit boni, illa cum te ad fe uocabat me ede credidit: ^daVunquid memorare: quin ego liber:ut lufti eam, ^^â¢Optimum atqjaequidlmu orat frater, fac caufa mea« '^°'Liber edo.Men.cum tues liber gaudeo meffemo« ^0âSed meliore eftopus aufpicio liber perpetuo ut fies Quoniam hæc euenerunt frater nodra ex fententia Lupatriam redeamus ambo. Me,frater faciam ut uoles Audionem hic faciam:00uendam quicquid eftftenm tertius itro ff.So.dat.Mef.fciti quid ego uos rogofSo.qd ^dPræconium ut mihi detif.Men.dabitur ergo nunc ia. ^d,Vis cdclamari audlione fore quidé,Men.die feptimi ^üdio fiet. Mefmenæchme.Men . mane fane feptimi ^enibût ferui:fuppellex: fudi:ædes:omnia uéibüt quiqui ^icebüt:præfeti pecüia,uéibit uxor quoqâ amp;nbsp;iä fi quis cptor Retient: uix credo tota auctione capiet quinquagefies, ^uncfpedlatores ualete.ôd nobis clare applaudite.
tflN MILITIS ARGVMENTVM,
---^rquot;M ABAT mulierem philocomafiu athenienfis pleufides;Sed dû is legatus Jp y naupadü ^ficifeifrathenasuenit Pyrgopolinices gloriofus miles:q muliere abducit ephefum: feruus adolefcétis pallæftrio:ut fuo nütiet hero abdudâ B amafiâ: moxigreditGmare a pirata capiftdonoqj datquot; a pdone militias heri -----BLlgm ubi arnica cognouit:mittit ad he^lras:ut cocedat ephefualle mox aduo « diuertiturqj in ^pxima uicini domo:a peripledtomeneq? excipiturpfno hofpite:pallx^ ftrio ut amitibus copia faciat:cóem domus pfodit pieté:fed dû fe inuicé illi copieduntquot;: ^telednis militis feruus cófpexit ofculates de teguïisihoc ne fiat pala militiullico occurrit pallædrio:fimulat ei cófimiléuenilfe fororé alterâ:q p defoftum pariete exiens ac rediens oSdit fe in utraqj domo.Struuntquot; deinde nouæ fallaciæ:pipledomenes ornat ancilla fui pro uxoreihæc edocta p coferua ancilla nûtiat ft deperire militeianuiriqj mittit amoris pi ghus;ille ut gloriofus fe difficilem reddit:tandem confidis irretitquot; dolis:00 ut nouis liceat unioribus poriri:fuafu uafii paUæftnonis philocomafium prius remittit domum. Et cu fcin uicinas aedes proriperet:ratus amantem mulierem offendereanddit i paratos laque/ os:uinatur:uapulat:meritaflt;j adulterii luit poenas.
-ocr page 478-y'^lv EREtricê :PhiIoconiafiu:
H ril iJMlLES;.PKrgopoJinice4'.
^^kut^^rfînatæ, Milesi
Argumentum:
Eretricem athenis ephefum miles auehit: Id dum hero amanti feruus nunciare uolt
M-Lu'BER.otAmaiite: Pleufidi. 'SERVV^xPallxftno. LEGATO pegre:Ideftnaupaâûiäpfefto iibf legationis munere Inngcbaf.SV,
VMaccerfit herû: Nâpoftq capf épaUæftrio:amp; militi dono datus_____________________ herupleufidÿ iras ephefû reno/ Suum atÃlierumathenistfont, earned ubi afferat legebat lego to rat uel pforat.HOs obhærentis.f.
Pleufidé amp;nbsp;Philocomafiû fimfco
Legato peregre ipfus captus in man. Et eidem illi militi dono datus eft*
plexos.CVSTOS: Sceledrus. RL
Dlculus deludit: Q^uia pariete p foratomulieriutra^ domo uife^ bat' tanqno eade. CAEli:Dicédû cælibis amp;nbsp;refèrendû c ad illud fenis uicini : qui ueluti uxore relifta cælibé uitâ agcre lftituiffet:uel cæ libi.fdlicet militi q carebat uxore: quod non æqne placet.
W^ERErricf:Subdit aliud ar â liBgumétûxnâ primûfabulæ -5-jLt^4,iciû fà cit.NAVpafti do mû: Lego naupaflum domo: do* mo.f.athenis:amp; rurfus ubi inuitat legitdego inuita:amp; ibi fiat pûftû: amp;nbsp;ité;ibi fafto feriptû eft corrigo faftums amp;nbsp;demum ubi reuertitur: diuortitur.
/VRAte:MiIes lducit' glo* riofus amp;nbsp;iaftabudus;a quo nome fibi fupfitcomoedia
Geminis communem fuam parietem in ædibus Liceret:ut quirent conuenire amantibus« obhaerentis curtos hos uidit de tegulis« Ridiculus autem quart fit alia deluditur Itemqj impellit militem palærtno
Omifläm faciat concubinam quando cxlibis Senis uicini cupiat uxor nubere;
Vitro habeat:orat:donatmulta:ipfe in domo
_tuideri uelit magna feciffe facinora adeo mirada méorat ut totus inanis amp;nbsp;ridiculus fiat:cuius uâitaté amp;nbsp;îfaniâ afletado adiuuat pafitââ:Noîa ât âbob3 Ãpofita q re* ftiffime fût ab autoremâ militi ue luti gloriofo pyrpolynices nome, datû c:qîterptaf expugnas turref pafito aût artotrogus pané corne dés:nâadid ut comedat pafitâf. lubet ergo miles dypefi ita fpléde fcere ut folis claritate fuperet:dixi mus alias un clypeû dicat 'ex Pli. fnla:amp; ta clypeus q clypeû hoc eft mafenUo neutroq; dicit ' gne. SV* deft:Pro fudû é.i.fme udo:aere.f. fereno nubiba fugatis. MACherâ côfolari uolo:Vttota fanguinolé ta fiat ex hoîum cæde:nâ difta eft
1/AÃÃùd argumentum« Eretricem ingenuam deperibat mutuo themenrts luuenis naupadti domum egatus abiit.miles iri eandem incidit;
Deportat ephefum inuitam:feruos attici Vtnunciaret domino fadlum nauigat: Capitur:donatur illi captus militi.
Ad herum ut ueniret ephefum fcribit.aduolat Adolefcenstatqj in proxumo diuortitur« Apudhofpitem paternumtmedium parietem Perfodit feruus:commeatus clanculum
Sororem.ait effe mox ei dominus ædium Suam clientam:follicitandum ad militem Subornat:capiturlUe.-fperat nuptias«
Dimittit concubinam:amp; mxchus uapulat«
i (jfPyr^polynices Miles.Artotrogus Pararttus
Vrate ut fpledormeo fit clipeo clariorq folis radii â c 1 EPe olicu fudurt folent. ut ubi ufus ueniatcotra
Coferta mau perrtrigat oculos acie i acie holhb⦠Nam ego hanc machæram mihi côfolari uolo:nelametet Ne ue animum defpondeat quia fe iampridem feriatam, Gertitem:quæ mifera gertitet fratrem facere ex hoftibus*
machæra q, gaudeat languie. GE ftité feriatehe^uafi çp iâpridé illaà prÅlio non fit ufus:nä ut alibi di*,. ftûé : feriæ amp;nbsp;feriati dies dicûfiqbus nil agere licuiffet:amp;fialiq fint q ét diebus feriarisnobis age«liceat abfq; piaculo ut docet iurifcóful.Sc3Euola:q iterrogatus qd na feriis agere liceret rnditqdptermiffiS inoce xet:Virgi.quo^ i rebus rufticis:qppe edam feftis qdd exercere diebus fas amp;nbsp;iuras fmût.NE ANlmudefpo
MILES
^Mt:Ne omittat audadam.Q,VEMmifera geftiter fratrem facere ex hoftibus:Vcrbum geffitet mendofc Jauni ex duobus unum legendum eft:geftitamp;:utfit fenlus ira fuam macheram fanguine Jætari ut etiam irem tang in hofté fui pftringat acieni: amp;nbsp;,pprerea erit corrigédus uerficulus hoc mó q mifera geft/t ét wm facere ex hoftibusdioc é frêm haberi p hoftemel fic:amp; erit Jucidior amp;nbsp;forte ueriorinteUciSus quæ in Weria geftit;amp; fraftu facere ex hoftibus.PROpter uirü.i.iuxta amp;nbsp;,ppe uiru Virg.ï geor.Et uiridt in capo *fplü de marmorepona pp aqua.Q_VEM ne ego feruaui;forte melius:quénó ego feruauimam maxime laudi dabafiacie ciué feruaf
Sedubtartotrogus.' âArt.hiceftftat propter utrum fortem atqjfortunatumtôé forma regia:tum bellator mars Haudaufit diceremeq?æqutparare fuas uirtutes ad tuas. ^yt'Quem ne ego feruaui m campis curriculis domstubi ®umbomatides elutum inflandisarchidis erat imperator Summus neptuni nepos.Art.memimt nempe illum fâids cuna armis aureis.cuius tu legiones difflauiftifpiritu. Quafluentus folia aut peniculum tedlonum:
Pydftuc quidemædepol nihil eft. Art.nihil hercle hoc quidem Ptæutalia dicam tu quae nunquam feceris: periuriorem Hoc homine fi quis uidenuaut gloriarum pleniorem qillic eft Mefibi habeto.amp; ego me mancupio dabo
Siunum epityrum edam apudillu efuriensifae. Pyr. ubi tu es.'â AttEccu ædepol f elephanto findia quo padto pugno pfigifti ÃÃchium.Pyr.quid brachium.' âArtallud dicere uolui fÅmur. At diligenter hic eram pol fi quidem connixus effes per corium: Peruifcera:perlt;^os elephantis tranfmitteres brachiums P^Molo iftæc hic nunc.Art.ne hercle.operepreeiü id e: mihi te fnarantuas qui uirtutes fciamenter creat ois has ærünastauribâ Cerati dienda funtme dentes dentiant.^ aflèntandum eft Quiequid hic mentibitur.Pyr.qd illuc qd dico^Art.he fcio iâ Quid uis diceretfadlum eft hercle memini fieri.Pyr.quid id eft Att.Quicqd e.Pyr.habes tabellasfArt.uis rogareihabeo Si ftillü ^yfi Faceteaduertis tuum animum ad animam meam.~ ArtMouiflè mores me tuos meditate decet,curamqjadhibere * ^ïptæuolet mihi quo tu uelis.Pyr.ecquid meminifti^ Ar. Memini cétum in cilicia: Si quîquagita cétû î fido latroniæ Triginta fardis.fexaginta macedones fune homines: quos 'Puoeddifti uno die.Pyr.quanta iftæc hominum fumma eft. Att.Septem milia.Pyr.tantumede oportet.reifte rationem ^enes,Art.at nullos habeo fcriptos.fic memini tamen ^yr.Aedepolmemoria eft optima.Art.offa emonet.
^yr.Dum tale facies: quale adhuc affiduo edes:communicabo
fe:que q fetualTet ciuica coz rona donabatquot;.CVRrieuhs: Df cuniculus breuis camis amp;nbsp;dr curfus.Hora.Sfitquos cuniculo puluerem olpmpi cu eoiegifleiuuat. VEI bu. bomatides ; Arbitror hæc ora a milite tanquaniloquo cofida amp;nbsp;cu quada uerboji iaftatia ^Iata:amp; fi tn nó ni^ hil médofû hifee in effe uei bis autume:huc iodinihilo minus tanq reftitutS uideo legi ab Hermolao;hoc mö: ubi bebinatidis beUuæ iftar hoc eft inftarnemæi leonis Q^uehercules îfecutus é: amp;nbsp;côpræhéfu5 fuffocauit 5 hoc eni olum primû certamina herculi quondâipofitum é, DIFFlauifti fptisC^iafi g? in moihto amp;nbsp;uno idu obtiios oés hoftes deleneht amp;nbsp;cótri uerit.PENNIculû tedoriü: Quo albore parietibus infe rutteu calce uei gypfo dealgt; banf:dicimus peniculos amp;nbsp;penicillos:ac1neutro gener pellicula amp;penidlla a péne cauda ut latius in menæch.-mis. PERiurioré hoc:Loqf ad fpedatores utnó audiat miles cuius uanitaté dIudit ME mdeupio dabo.i.folénï terpmirtaaiä emptio mäcui pi fblénitate qdâ amp;nbsp;teftibus adhibitis fiebat.EPItpjz: Ex Vanóe didicimus genus ec edulii quo freqntius uteref fidlia q Italia:fed quo pado fiat docet Marcus cad rebus rufticis ïquiés:epitprü albu nigru narium^ fie fadtoicx oleis albis nigris uariifq nu deos eüdtOîSic códito: Gó
cidito ipas ; addito oleu ace «1coriadnKcpnimiufoeniciiluautannctaa'n orcula côditoioleû lupra fietdta utitor.INSAne:Veheméter: ^dfaui ok faciut uehemeter ita Varro interptatus c.SI COniiixus maioribus ufus fuiffes uiribus.VEN ^rtreat ois has ærûnas:Nâ parafitus ut fibi uidu coparet ait:negat:adulaf:amp; danti omnia placitura eófin 8WENTIant;Ideft fame frendant.VT PRAEuolct:Vt prius innotefcatjamp; ad meas pemeniat aures.IN latroniæ:Vt alia libere mentitunita locum qui nufq eft confingit:ut mendaces folent fibi inuenn ^=iJt^ niagis ei credatur loca nominat aliqua quæ nofcantur.SARdis:Afiæ ciuitate.OFFA;Cibus.
-ocr page 480-Q_VID în cappadoda : Ad hue magis incipit affentari: amp;nbsp;pariter hominem lua u.v* nitate deludere. NI HEBes: Nifi aciem obtufam habuif-fct.HEre:Pto heri.Q_Vam: decetîqtum conuenit amp;nbsp;apra amp;nbsp;compta uidetur ; decet quandoq ? imperfonale eft: qnando^ habetperfonas amp;nbsp;iiumeros:Ouidi. ifta decet humeros geftamia noftros .i.conuemant amp;nbsp;apta funt, LATRonibus;SatelIitibus. Varro nomen hoc habere poiTe inquit latinam etpino logiam ut latronevquali Ia/ teróefdicantunquia affîftût lateri: Fcflus tamen a latria .i.fenututernt fint latrones quali fermentes: at nunc uia rum obfefTores dicuntur q» a latere adoriantur uel q?la tenter inlidientur: ex græca tamen etymologia deducit latrocinari pro eo quod eft mercede militare : ut apud Plautum inuenies latrocina tus eft annos decem pro eo quod eft militauit.
yWv IH1 AD enarrandu: n amp;nbsp;nPlura narraturus pal 24.ÃJr^ftrio inducitur q non aguntur in comoedia: fedtanq praecedentia edo--cet ut facilius omne fabulai argumentum innotefcat:ex Plautinis uerbis differentia notatur inter comitatem amp;nbsp;benignitatem ut fit comitas in dicendo: in aufcultando benignitas.
Tefemper m.enfa mea.Art.quidî cappadoctatubi tu quigetos Simul ni habes machera forettuno i^u occideres
At pedites reliquia: erant fi uiuerent. Quid tibi ego dicamtquodomnes mortales founts Py^g° poIynicem te unum interra uiuere Virtute amp;nbsp;formaiSCfadis inuidtis fummis Amant te omnes mulieresmeqjiniuria Qui fis tam pulcher:uel illæ quæ here pallio
Me repræhendere.Pyr.quid here dixere tibi» Art.Rogitabant hic ne achiUes eft inquit tibi.'â Immo eius frater inquamtinnuit illarum altera Ergo me caftor pulcher eft inquit mihi.
Et liberalis uifus eft:cæfaries quam decet Næ illæ funt fortunatæ:quæ cum ifto cubant Pyr.Ita ne dicunt tandem.'âArt. quæ me ambæ obfecrauennt Vthodie quafi pompam iliac præterdu cerem« Pyr.Nimia eft miferia nimis pulchrum effe hominem^ Art.Moleftæ funt.orant.ambiunt.obfecrant Videre.utliceat ad fefe acccrfi iubent.
Vtuna liceatadiré operam negocii»
Pyr.Videtur tempus effemt eamus ad forum
Vtin tabellis quas confignaui hic heri Latronibus denumerem ftipendium. Nam rex feleucus me opere orauitmaxumo Vtfibi latrones cogerem amp;nbsp;conferiberem Regi:hunc diem mihioperam decretum eft dar« Atr.Age eamus ergo.Pyr.fequimini fatellites.
(JFâTæftho feruus»
y Wv Ihiad enarrandum hoc argumentum eft comité A nbsp;nbsp;BSiad aufcultandum ueftra erit benignitas autem aufcultare nollet exurgeat forat
Vt fit ubiledeat ille qui aufcultare uolt.
Nunc qua afledi caufain feftiuo loco ComÅdiæ quam ad:uri fumus.
Et argumentum amp;nbsp;nomen uobis eloquar/ Alabon græce huic nomen comÅdiæ: Id nos latine gloriofum dicimus: hoc oppidum Ephefum efbmiles meus herus : qui hinc Ad forum abiit gloriofus impudens Stercoreus plenus periuriiatqjadulterii Ait fefe ultro omnis mulieres feftarier^
Is derifui eft qua qua incedit omnibus:
-ocr page 481-MILES
Uq; hic meretrices labns dum ducanteum Maiorem partem uideas ualgis fuauiis. Nam ego iandiu apud huic feruitutem feruio» Huolo uos fare quomodo ad hunc deuenerim â¢nieruitutem ab eo cui feruiui prius: ^ateoperammam nunc argumentum exordiar» Entherusathenis mihi adulefcens optumus» Ãsamabat meretricem matre athenis atticis Stilla illum contra: qui eftamor cultu optimus, fspublice legatus naupadum fuit magna reip.gratia: Uterina iuit hinc miles:forte athenas aduenit: Mfinuat fefe ad illam amicam. haberi Occoepit eius matris culpa pariter ^iuo.ornamentis.opipanfqj obfonus. ^h(j intimum ibi fe miles apudlenam faat. ^biprinaumeuenitî fublinit os iUilenæ matri mulieris» Quam herus meus amabat, nam is illius filiam Compegitin nauem miles clam matre fua. ^itnqj inuitam huc mulierem in ephefumauehit. ^go quantum unus poflum mihi nauem paro.
EPHEIumtVbiagi comÅ. dia niderctuneft ephefum ci. uiras afiæ:ibi dianæ clariflî mum templum de quo lira quod amazones afia pomæ confecraife tradunturST Et coreas:Immûdus.V A Lgis: intortis:Neuius apud Noni um ualgus ueremofus geni bus magnis talis turgidis. SVBlinit os:Decepit fefellit ILLE ME coepit: Scilicet p. do.
^tnamicam herilem, athenis auedtam fcio. ^âicedo ut eam rem naupadtumad herum nunciem ^tiifumus prouedli in altum: ficut uolunt: ^piunt prædones nauem illam ubi uedlus fui. ^â¢^us perii:q ad herum ueni:quo ire occoeperam ^^^Uie coepit.dat me huic dono militi, ^â'^poftqin ædis meadfe duxit domum: y*deo illam amicam herilem athenis quæ fuit. 1âbcontra afpexitme:oculis mihi fignum dedit
^feappellarem.dein poftq occafio eft ^uuqueritur mecum mulier fortunas fixas. ^Ufefe athenas fugere cupere ex hac domu. ^®feilium amare meum herum athenis qui fuit, peius quemquamodifle.qiftum militem.
^8° quoniaminfpexi mulieris fententiam /'^pi tabellas:confignaui clanculum.
mercatori cuidam:quiad illum deferat herunuqui athenis fuerat: qui hanc amauerat Æis huc ueniret:is non fpreuit nuncium.
amp; uenit:amp; in proxumo hic diuortitur jP^dfuum paternumhofpitem lepidum fenem.
illi amanti fuo hofpiti morem gerit.
-ocr page 482-ADDidit ; Appofuit pfede GLAVcoma:Dixenuit giæ ci id nidum ede oculorum; quod iiosCornelio cdfo au tore oculorum fuffufiones appellamus;conftatid uitiu effe eius humoris qui chri-* ftallinus appellatur in glau^ cum colorem mutati ; hanc aegritudinem Ariftotelesln libro de animalrbusdicit po tius ficcitatem oculorum:amp; iccirco magis lenelcentibus â¬uenire:oculinam^ ut cor* pus reliquum fenedute ficce fcunt:hoc ideo uitium diri* mit alufciofitate:ut hoc fit ex ficciratedHud uero ex hin moris copia:quapropter mi noribusnatu potius accidit quorum cerebrumhumidi* US eft.DVARVM fert ima, ginemmam in domo mili** tis amp;nbsp;1uicini domo compagt; rebit:ita ut duae mulieres ee uideautur.
I HERCLE defre** geritis : Peripledo** enes indignaf q? fus militis feruus de
tegulis per impluuium irio fpexiflet uidiffcrq! muliere e domo in domum tranfinea re.LOREare:Ideftloris cæ di.LEGI talariæ ;Q_uæ fuif* fe uidetur utfi quis i aliéna domuminuito domino ir* rumperet:ei impunepoÃnt crura confringi: docet nâ^ Cicero legem fuiffe cp fi qs in alienum agrum cum telo inueniretuneius brachia fra gerentur.
Nofqjopera confilioq^ adhortatur luuat. Iraq; ego paraui hic intus magnas machinas^ Qui amantes una inter fe facerent conuenientias* Nam unum conclaue concubina: quidem dedit Milesjquo nemo nifi ea inferret pedem. In eo conclauiego perfodi parietem. Qua commeatus clam effet hic huic mulieri» Et fene fciente hoc feci:is confilium dedit. Nam meus conferuus efthomo haud magni precii Quem concubinae miles cuftodem addidit. Ei nos fadfitiis fabricis.amp; doctis dolis
Glaucomam ob oculos obiiciemusteumqj ita Faciemus:ut quid uident:non uiderit. Etmox ne erretisthæc duarum hodie uicem. Et hinc:^ illinc mulier fert imaginem: Atqj eadem criuuerum alia eÃe adimulabitur Ita fublinitur os curtodi mulieris.
Sed foris concrepuit hinc a uicino fenis. Ipfe exitthic ille ert lepidus quem dixi fenex
^, Peri^edlominus Senex.PaIertrio feruus. Ihercle defregeritis talos porthac quéqj in tegulis Videritis alienum.ego uertra faciam latera loreate: Mihi quidem iam arbitri uifût meae quid fiat doÃ^* npluuium intro fpeélanttnuncadeo edico omnibust
Quéqj a milite hue uideritis hominem in nortris tegulis: Extra unum palertrionem: hunc deturbatote in uia. Quod ille galinam aut columbam fe fedtari aut fimiam Dicauperiftis ni ufqj ad mortem male muldtatis. Atq^adeo utnec legi fraudem faciam talariae. Accuratote:ut fine aliis domi agitem conuiuium. PaI.Nefcio quid malefadu nortra huic familia é:quâtû audio: Ita hic fenex talos elidiiuflit conferuis meis:
Sed nie excepitimhilifado quid illis faciat exteris« Aggrediar hominemtert ne aduorfuni : ert quart: Q^tnd agis pipledfomene^Per.haud multos holes fi optandum Fuerit nunc uidere:00 uenire q te mauelIem,PaI,quid ert.'â Quid negocii ert.'âPer,res palam ert.Pa.quæ res palam ert.'â Per.De tegulis md nefeio quis infpedlauit uertro^ familiarium Per nfumipluuium itus apud nos philochomafiu atqjhofpité Ofculantis.Pal.quis homo uiditfPe.tuus conferuus« PaI.Quis is erithomofPer.nefcio.ita abripuit repete fefc fubito. Pal.Sufpicor me penrte.Per.ubi abiit:c0clao heâ qd agis tu inqf Ille mihi
MILES
^^letnihi abiens ita refponditfe fetÃari fimiam« mihi mifero cui pereundum eft propter nihili beftiam ^°d philochomafium hiccine et eftnuncfPer.cü exiba : hic erat« quot;^.Sieftiube tranfire huc quantum poffit : fe ut uideant domi fîtniliaresînifi quidem iUa nos uolt:quiftrui fumus ^fopter fuumomnis crucibus contubernalis dari. ^«r-Dixi ego iftucnifi quid aliud uis.Pal.uoIo hoc dicito. Æfuqj artem amp;nbsp;difciplma obtineat:colorcm.amp; queadmodum ''teum qui hic fe uidit:utrum iunctum iundlam ueeé uident. ^^uidem centies hic uifa fit:tamen inficias eat. ^s habet:Iinguam.perfidiam:maliciam.atqj audaciam« confidentiam.confirmitatem.fraudulentiam. ^iarguat fe:eum contra uincatiureiurando fuo. potili habet animum falfiloquuna.falfificum.falfnurium. ^omi dolos.domi dolenefica fiafta-domi fallacias.
â1111 mulier olitori nunquam fupplicat.fi qua eft mala ^omihabet hortumiamp; condimenta ad omnis molis melifica.
1 n^S° ^^æ^quot; ^^ e^^h^c nunciabo:fed quid eftpalæftr io ^od uoluis aftute tecum in corde.' âPal.paulifper tacet ! C^im ego mihi confilia in animum conuoco.amp; dum confulo x?id agamtquem dolum dolofo contra conferuo parem, ÿi illam hic uiditofculantemhd uifum ne uifum fit yuæro.Per.ego hinc abfceflero abs te:huc interim illuc fis uidet ^etnadmodum aftitit fenera frontetcuras cogitans â^dus digitis pultat.cor credo euocaturus foras.
C^ce autem auortit nixus leuann foemina habetleuam manum
1 C^^^tera digitis rationem computat feriens foemur ceteram:ita uehæmenter quo fada ægre fuppetit Concrepuit digitis.laborat crebro commutat ftatus* dteautem capite nutatmon placet quod repperit. ^nicquid eftincodum non exprimit.bene codumid dabit autem ædificancolumnam mento fuffulfit fuo. ^pigenon placetâprofedo mihi illa ædificatio.
hoc columnatim poeta: effe inaudiui barbaro; niuiui cudoftes femper totis oris occubant: ^ge hucufqj me hercle aftitis:amp; dulce amp;nbsp;comoedice nnquam hodie quiefcet prius qid quod petit perfecit. ^äbet opinor:age fi quid agis uigila:ne fomno ftude ni quidem hic agitari mauis uirgis:uigila:
®i ego dico.an heritatus ne fis.heus te adloqui palæftrio pgila inquam.expergis inquamducet hoc inquam. Pal. audio, otâViden hoftis tibiadeffePquare ergo obfidium:confule.
PROPter fuunnCaufa fua: Virg.te propter lybicæ gen , tes numidû^ tyrranni ode re infenfi tym te propter eu dem extiftus pudor ; te pro pter.i-caula tua . Parûper«^ artem amp;nbsp;difciplinam:Hocé uultu conflanti perflet: nec colorem immutet ne time^ re uideatur ; huc mulierum morem icite expreffit Inue nalis inquiens : fortem animum præflant rebus quas turpiter audent:amp; rutius ni hil eft audacius illis depræ-henfis : iram at^ animos a crimine fumât. HOLItori: Holera uendenti.Q_VEM-admodum aftitit.Defcribit motus geftufq â corporis co gitabud^ipalæftriôis ⢠FOE MVR:Pars anterior a coxa ad genu : fernen autem po fterior:a cuiu£ moUicie di fta foemina ut no nulli fût arbitrati. COLVMnâ men to fuffulfit fuo:Egt;enotat ma nu mento fuppofitam quae inftar columnae mentem ui deref fuftinerc. NAM hoc columnatim poetæ effe in audiui baibaiotSunt qui 1e gat nam hoc columnatim porticu effe in audiui barba ra : quafi qjuiderit alias nd dici audiuerit fimile fuiffe columnae fulcimétum porticum aliquam fubftinentis hunc uerficulum uideo Do natum allegaffe î adelphis fuper illo uerficulo: alias au dim hanc fabulam.HEVS te alloqui fcilicet uolo : uel lege alloquor.
ELEPHANtî corio cîmirn ueftus no fuo ; Ideft potius elephanto fimilis amp;nbsp;belluæ g homini . EAM arguam: Oftendam earn alteram ef fe cofimiJem fororem.RE-CIPIENDVM:Dicendum notificadum.AD Q VEM hominem inueffig^o: Le^ go potius atque hominem inueftigabo.
Arripeope auxilumqj ad hanc ré propere: hoc nd placide decet-Ante moenia aliqua aliquos ante te circunducere exercitum» Cor m obfidium perduellis noeris præfidium para» Interclude inimicis commeatum tibi muni uiam« Qua cibatus commeatufqjad te:amp; legiones tuas Tuto pofiit peruenirethanc rem age:res fubitaria eft Reperi commifcere.cedo callidumconfilium cito» Quæ hic eft uifa:utuifa non fietifatfta infedta ut fient« Magnum illic honorem incipis: fed magna munitis moenia. Pal.Tu te unus fi recipere hoc ad te dicis confidentia eft» Nos inimicos confligare pofte »Per.dico amp;nbsp;recipio Ad me.amp; ego imperatorem dicam id quod petis» Pal. At teiupiter bnamet. Per.at impti me qdcdmetus.Pal.tace Dum in regionem aftutiarum mearum te induco:ut fcias fuxta mecum mea confilia.Per,falua fumes indidem» Pal.Herus meus elephanti corio circuntetftus non fuo: Neqjhabet plus fapientiæ qlapis.Per.ego iftuc fcio» Pal. Nunc fi rationem incipioîhanc inftituam aftutiam» Vtphilocomafium huic fororem geminam germana alteram Dicam athenis adueniftè:ÃC cum amatore aliquo fuo» Tam ftmilem qladtc laedi eft:apud te eos hic dmortier Dicam hofpitio.Per.euge euge lepide laudo commentum Cdtra cdferuü tuû.Pal.uix illic cü criminatus fit aduerfü milite Meus conferuus earn uidiftè dieet cum alieno ofcularnea argua Vidiftèapud te cum fuo amatore amplexantem:atqj OfcuIantem.Per.immo ut optume» Idem ego dicam fi me exquiret miles.Pal.fed fimillimas Dicito eftè amp;nbsp;philocomafio:id recipiendum eft ut feiat: Ne titubet:fi quæret ex ea miles. Per.nimis docdurn dolum. Sed ft ambas uidere in uno miles concilio uolet.
Quid agimusÆPal.facile eft:trecentæ poffunt caufa: concinni Non domift:abn tambulatum:dormit:omatur:lauat» Prandet,potat»occupataft opereinon eft:non poteft. Quantum uis prolationum:dummodo nunc prima uia Inducamus uera ut eftè credat:quæ mentibimur.
Per.Placet ut dicis.Pal.intro abi ergo.amp; fic iftic emulier eaiube Cito domum tranfire:atqj hoc ei monftra:præcipe» Vt teneat confilia noftra:quemadmodum exorfi fumus De gemina forore.Per.dodte tibi illam perdoedam dabo Nunquid aliuddPal.intro ut abeas.Per.abeo equidem igitur. Pal.Ego ibo domüad que hoîem lueftigado: opa hac diflimu Qui fueritconferuus:qui hodie fuerit feedatus fimiä. (lando
Nam
-ocr page 485-MILES
^îm nie non potuit quin fermoni fuo aliquem familiarem ^îtticipauerit de amica:heri qui uidiflèc earn hic in proxumo ^^culantem cum alieno adulefcentulo:noui morem ego ^ttacere folus fcio:fi inuenio qui uidittad eum rineas pluteofqj agamtres parataft impugnandoq? ^^pere certa res eft;fi ita non repperio:ibo odorans quafi ^is uenaticus ufqj donecperfecutus uolpem ero ueftigiis« â^d fores concrepuerunt noftræ.ego uoce moderabo me« illic eftjphilocomafio cuftos meus conferuus:atqj it foras |fSceIedrus«PaIæftrio Serui Duo«
'^'''\ Ifi quidé ego hodieambulaui dormiens in tegulis,certo â¢^ ^yVedepol fcio me uidiflèjhic^xfæ uicinæ philocomafiû quot;quot;x \^enlem amicam fibi alium quærere.PaI.hic illam uidit ^Itulanté quantum hune audiui loquentem« Sce.quis hic eft.'â quot;«â¦Tuus cóferuus:quid agis fceledrerSce«te palæftrio uolupeft ^ôueniflê«Pal«quid iam^aut quid negocii Æ fac fciâ.See«metuo« ^^âQuid metuis.' âSce.ne hercle hodie quantu hic familiarü eft ^^inaum in malum cruciatumqjinfiliamus « Pal.tu fali folus ego iftarn infulturamiöd defulturam nihil hie moror«
âte. Nefeis tu fortafteapud nos facinus quid natum eft nouu.'â-^^-(^id id eft facinusfSce.impudicu.Pal.tu te fcis foli te tibi« ^ihi ne dixis;fcire noIo«Sce.non enim faciam quin fcias« ^**niam hodie ihm fedtatus nfam in hom tegulis.PahædepoI âbiedre ho feriatus nihili nequam beftiam« Sce« di te perdant. .«âTeiftucæquü quomodo accepifti eloqui « Sce.forte fortua ^^titnpluuium huc defpexi proximumtatq ^ ego illic afpicio ^^Cülanté philocomafium cum altero nefcio quo adolefcente« ^«âQuod ego fceledre fcelus ex te audiorSce«profc(fto uidi.
utenrâSce.egomet duobus his oculis meis« PatAbi non uerifimile dicismeq^ uidifti.Sce.nunc tibi lippus âtdeorfPal.medieum iftuc tibi melius perconeftarier« y^tutn enim fi te di ament : temere hanc dedolas tabulam tuis cruribus * âcapitiqj fraudem capitale hinc creas iam tibi iam ^^pereastparatu e dupliciter.nifi fupprimas tuu ftultiloquiu« ^ce.Qui uero dupliciter^Pal.id dica tibi«primu dum fi falfum« J^utnulas philocomafium hoc perieris:iterum fi id uerum eft auei cuftos aditus perieris. Sce.quid ad mefPahat nefcio« ^ce.Hæc me uidiffe ego certo fcio«PaI«pergm infÅlix.ââ ^^^âQyid tibi uis dica : nifi qdquot; uiderï.qn ét nüc itus hic i^pxu/ ^d.Eho an no domi e^Sce.uife.abiitro tutemâ ego mihi (moe J^inil credi poftulo«Pal.certum eft facere.Sce.hic te opperiar. quot;«âEadéinfidias daboiquam mox ad ftabulum iunix recipiat
VINEAS pkitcofq; agam: Acfi dicat lilium machina meta côferâ:trâflatio eft ab bis qui urbem oppugaturi machinas parat amp;nbsp;inftruût: quid fintmneæ pluteis do cet uegerius : eft näq; uinea machia bellica : unicas dixe lûtueteres quas nüc milita ri barbarico^ ulli cattos uo câtifub qbus fubfidétes tuti ad fubruenda muroie pene trat fundaméta: plutei at di cunt q ad fimilitudine cafli dis côtexûtur e uimine amp;nbsp;ci liciis uel coriis protegûf cû ternifq ; rotulis adniouétur more carpéti:quos obliden tes applicat muns eorumlt;^ munitione protefti fagittis lundis amp;nbsp;mnîlibus defenlb res de propugnaculis extur bât. CANIS uenaticusiq fe ras îfequif amp;nbsp;feruraf fagax.
ISI quidé:Seruus re JnWticere no poteratq fuderat qd' eft nó ta leuilfimi ategî cóftatilfimi hols q qdhol cuiqi difficile ió iterrogatus chilo qd eet in uita difficilius:rndit:arca na reticere: ociü rede difpo nerennimias ppulfare . TV SALI folus:Scilicet i crucia tu.MIHI ne dixis:Pro ne di xeris nó uult uideri ea uellc refciie q maxie fcire cupiegt; bat.LIPPVS:Qui lippitudi ne graualmins uidét:é aüt lippitudo oculolu uidû cû oculi uel ftilât uel humore grauefcût: licet Iuliâpollux uiciû oculorû nô uideaf afi fercre:fed cauitaté potiufex corporis ægritudîe. HANc dedolas tabuiâddeft tu tibi paras compedes. CAPJtieg fraudem capitaIem:Veteres fraudé ,p culpa pôere côfue uerut ut teftat ulpianus lib. xxi . de aedilitio edifto ubi etiâ annotat qd fit capitale fraudé admittere.i.tale ali* qd cómittere pp qd qs capi te puniédus fit.EADEM in lidias dabo:Loquiturpalæ* ftrio nó fceledrus: ita ut nó audiaf ab eo: cui dare infidi
f ii
as uult fiptcrca qdmox mu Here côparere faciet î utra^ domo ira ut duae eé uideät: Ãitcrea uetficuJûhûc emé doma ubi legitur qua uxor ad ftabulu iuueiiis recipiat fe pabulo:placet ut legat : q mox ad ftabuluiunix recipi at fe pabulo: p quadaeniiu cudi trallatione:uelutiuue ca q fe a pabulo ad ftabulu recipit:fic mulier ab amator domüfe tóferet:dicütur iu Ilices teuere aetate boues. Q_VID ego HUC facia: Nûc loqf fceledrus q tacitâ feed immurmurat: i ambiguo^ uerfatur an palam faturus fit qd'uident an non: timet enim audacia mulieris : ne quod tactum fit inficias eat: nihil enim audacius illis de prehenfis in crimine. AD Q^VEM hicfSdlicet eöftu giet/amp; de fe loquif. CRVz cem: In maximum.ficrucia' turn. CVRArier:Velturari⢠er , LOLIO mditareiLoIiu edadmifeetur tritico holes ueluti ebrios reddit: qdexz fnelfit Ouidius amp;nbsp;careatlo lis oculos uicidtibus agri.
LVSGIOlus:Sunt lufciofi quiinterdiu nihil uidétuef pere parfi: lumiiie^ addito no mdet quafi luce oderint hoc genus morbi græd ny ftilopas uocant Aurores ul pians Plinius amp;nbsp;caeteri . LV DIS mepalaeftrio:Mcliâluz dis ne palæftno.'â^) deludis nâ ludere ét ponit ,p eo qd' eft iocos facere:! qua lignifi caride uidefitellexiflêpalæ ftrio (ppterea dixit qa luto earnmi ludus erat quo luto ora ïfidebat ut alibi méora uimus.MEVS illic hóêdta loquit ut nó audiat a fcelegt; dro.DEPugnaculis:Vel de 45pugnaculis reftiusna ille ita fores obferuabat ut mi. les duitatis propugnacula. VIN ia fadäiNücpali loqz tur . NElt;5 tülanü nelt;j hor-tü:Scilicet penetraflèmulie remmifi forte perimpluuiü fe in donmm deimlènr.
Se pabulo.Sce.qd ego nûc facmccuflodc me iHi miles tfadidiK Nunc fi indicium fadonnterntfi taceo:tanietfi hoc pala fuerit. Quid peius muliere atqjaudaaustdum ergo in tegulis funi. Jllæc fumpto hofpitio adit forasimdepol facinus fecitaudax, Hoccine fimile fciattcredo alius tollatædis totas: fi tollat At que hic^cruce.hercle qcqde mufCtabotpotius qîtereâ male Non ego poffum.quæipfa fefe uendicat curarier, Pal.Sceledre fceledre. Sce.qs hó interminatfPal.ealteraudadot Qui magis inimicicias q tu adquirat.See.quid eft.'â Pal.lube nûc tibi oculos effodirirquibus id quodnufq éuides. See. Quid nufq i PaLnd ego nunc emam uita tuauitiofa nuce. See.Quid negocii eft^Patqd negocii fit rogas.'âSce.cur no roge.^ Pal. Non ne tibiiftarn praetruncari linguam largiloquamtubes.'â Sce.Quâobré iubeärPal.philocomafiü eccä domi, qua î^pximo Vidifte te aiebas ofculantem:atqj ampleélantem cum altero. See. Miruft lolio uidtitare amp;nbsp;tam uili tritico,Pal. quid iam/ See.Quia lufeiofus.Pal.uerberoîædepol tu eqdé cæc^n lufeiofus Nà iUà quidé uidi domi,Sce,quid domifPal.domihercle uero« See,Abi ludis ne palaftnofPal. tarn mihi funt manusanqnatæf See.Quid dûrPal.qaluto eâ.Sce.uæ capiti tuo.Pal. iftuc feeler Promitto fore nifi oculos:orationeqj alia comittas tibi. (dre Sed fores concrepuerunt noftræ,Sce,at ego illas obferuo fores,' Nam nihil eft:qua hinc hue tranfire ea poflîtinifi reSto oftio. Pal.Qui domieccâ,Sce.nefcio utiqgt; Pal. fceledre fceledre fufei/ Sce. Mihi ego uideoimihi ego fapiorego credo plunmü. (ö te. Me homo nemo deterreattquin ea fit in his ædibus. Hic obfiftam:ne imprudenti hic ea fe fubrepfit mihi.
Pal. Meus illic hó eft: deturbabo ia hic ego illû de p pugnaculis* Vim iam faciam:ut Quitum dum fatearefSce.age face.
Pal. Neq? te qcq fape cordemeq? oculis uti.'âSce.fcio neq? lolariu* Neq? hortü:nifi per impluuiü fcio . Pal. quid nûc fi ea domieft. Si facio ut eâ hic exire uideas domo dignus es uerberibâ multis.^ Sce.Dignâ. Pal.fua iftas fores ne tibi eade fubterducat ifticati^ Trâfeat.Sce.côfiliû é ita facet.Pal.pedes ego ia illa hue tibi (hue Siftä in uiam.Sce.agedû ego face uolo fcire utrû ego id qdmiht Vidi uiderim:an illic faciat: quodfad:urû diciùutea fit domu Nam ego quidem meos oculos habeo:nec rogo utendos foris: Sed hic illi fubparafitatus femper:hic ei proximus Primus ad cibum uocatur primo pulmentum datur« Nam illic nofter eftfortaffe circiter triennium.
Neq? cuiquam q illi noftra melius famulo familia: Sed ego quid ago : at me agere oportet hoc obferuate oftium.
Hic
-ocr page 487-MILES
^^cobCfUniïhac quidem pol certo uerba mihinunquâ dabût, Palæftrio.PhiIocomafium»Sceledruslt;
/''gt;v Racepta facito ut memineris.Phi. toile monere: rni^ é, 1P HPal.At metuo ut fatis fis fubdola. Phime doceto: mémi *a'lt; Malasmt fint male mihi fola ego fuperfü.PaI«age nücia
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dolos:ego abs te procul recedam:o quid aftas
^^Ie(lre. 'âSce.hanc rem gero habeo auris loquere quid uis:
Credo ego iftoc exéplo tibi eé eundum eéadlutü extra porta ^^Tefhs maibus patibulum cum habebis. See. quam nâ ob ré.'â ^âRefpice dû ad Ieuä:quis illæc é mulier.' âSce.ph diimortales Æ*^ Concubina eft hæc quidem.Pal.mihi quoqj pol ita uidetur nunc iam quando lubet. See. quid agamrpen perpropere. Æi.Vbi ifte bonus feruus:qui me maxume innocentem infimulauitrhem tibi.Pal.hic dixit.Phi,tibi dixifti tu te me uidiftè in proxumo hie fcelefte ofculantéf h?;^^ ^â^â'^ alieno adolefcentulo dixit.Sce.dixi herde ucro. un me uidiftirSce.atq; his qdéoculis.Phi,carebis credo, ^iplus uident q quod uident.Sce.nunqua hercle deterebor. uiderimid quod uiderim.Phi.ego ftulta motor multu ^æcum hoc infano fabulemiquem pol ego capitis perdam, See,Noli minitariifcio crucé futuram mihi fepulchrunbi mei ^aiores funt fiti. pater.auus.proauus.abauus, mihi ponunt minaciis tuis hifce oculi fodiri. paucis uerbis te uolo palæftrio:obfecro unde exit hæc.'â Vnde nifi domo.See.domofPal.me uidente uideo.
See,Mirum eft facinus quomodo hæc hic tranfire potuerit: certo neqjfolarium apudnosmeqj hortus ullus neqj pf^eftra nifi clathrata:nam certo ego teintus uidi.Pal.pergin ^edefte intendere:amp; hanc arguere^Phi.ecaftor ergo mihi ^^nd falfum euenit fomnium:quodnodu hac fomniaui. ^^â¢^Quid fomniauifti.'âPhi.ego eloquanfed amabo aduortito ^â¢^itnum.hac node in fomnis mea foror gemina 06 germana ''*h uenifle athenis in ephefum cum fuo amatore quodam, ^iambo hofpitio huc in proximum mihi diuorti funt uifi. See,Palæftriôi fomniû narratur.Pal.perge porro. Phi. ergo læta y^là :quia foror uenifîet.propter eandé fufpitioné maxumam uifa fuftineremam arguereinfomnis me familiaris meus ^âhi üifus eft me cum alieno adolefcentulo:quafi nunc eft ^æulatam eÃe cum ilia ofculata mea foror gemina effet fuum ^niicum.âita me infimulatam perperam effe fomniaui, 'al.Satm eadé uigilanti expetuntiquæ infomnis uifa memoras ^eus hercle præfenti iam omnia abiintro:00 comprecare
RAECEPTA fad-to: AdmonetÃtetea palæftrio mulierem foratum pariete eat amp;nbsp;redeat ita ut in utra^ do* mo uifatur.DISPESfis manibus : Pro difpaffis mutata ain eideftdiduftis atq; dicentis : ab eo enim : quod eft pando ueteres fecerunt paffum no panfum : amp;nbsp;cum praepofitione ex paffum : ut docetinoftibus atticis Ge-lius amp;nbsp;prifeianus.FENEftra clathrata:Ideft clatris daufa hoc eft lignis in träfnetfum pofitis obfirmata. EXPE* TVNT: Eueniunt: amp;nbsp;hæc ,pprie uifio dicitur:non fom nium proutin amphittyO* ne didum eft.
fiii
NDE ignem in ara: Philocomafium eu f^wlèndâ præbuit fet domitTürfus citato gradufc ^ripitin uicinas ædes proq; fimulata lororc philo comafii quæ peregre uene-rit cóparet ita ut. fceledrus alienam effe fateatur mulierem amp;nbsp;peregrinamndeo tâ-qperegre uenerit iubet fa-crificium parari. EPHESIæ dianæ: Cuius templum no-bilifiimum erat annumeratum inter nobiliora mundi fpeftacula ducentis uiginti annis a tota alia conftruftû in loco paluftri: ne teremo-tibus quateretur.TEMPLis neptuniis : Ideft mari . HE-VS quid iftuc:Loquiturnó palæftrio fed fceledms. VA
Narrandum ego iftuc militi cenfebo.Phûfâcere certumtncqj Me guidé patiar perdi falfo ipune infimuIata.Sce.timeo quid^ Rerum geflenm ita dorfum totum prurit.PaLfdn te perime nuC Quid é domicerto^Sce. certa res é nunc nfumobferuare oftium Vbieffet.PaLat fceledre quæfo utad id exemplum fomnium Quafi fimile fomniauitatqjut tu fufpicatus es eam uidiffe OfcuIâté.Sce.me ea nd uidifle arbitraris^Pal.nx tu hercleopiot Obfecro refpice fi ad herum hæc res peruenittpenfh pulchre» Sce. Nunc demum experior prius ob oculos caliginem obtigiUê^ Pal, Duduædepol planü hoc quidêquæ hue ufqj fuerit intus, Sce,Nihil habeo certuquid loquar,non uideam,^ fi uiâdi. Pal, Ne te ædepol ftultitia tua pene perdiditîdum te fidem facere hero uoluifti,abfumptus es pene:fed fores
Eft ne herilis concubina philocomafium
An non eft ifta.''Pal,hercIe opinor:ea uidetur.fed facinus Mirumé: quo hæc hincnunc tranfire potuerit: Equidem ea eft, Sce,An dubium tibi eft:eam eé hanc,Pal,ea uideturtfed facinus Mirum eft quo hæc hinc tranfire potuerit fiquidem ea eft, Sce.Ari dubium tibi eft eam hanc.'âPal,ea uidetunat eamus Appellemus.Sce.heus quid iftuc:amp; philocomafiufqd tibiiftic In hifce ædibus debeturfqd negocii é.'âqd nue taces:tecu loquor. Pal.Immo ædepol tute tecumtnam hæc nihil refpondet. Sce.Te alloquar uitii probriqjplena:quæ circum uicinos uages, Phi,Qui cü tu fabularisfSce.qui cû nifi teeufPhi. quis tu hó es Aut mecum quid eft negocii/Sce.men togas:hem qui firn.'â Phi.Quin ego hoc rogé quæ nefeiamfPal.quis ego fumigif ft W Hue ignoras^Phi mihi odiofus qfqs es:0C tu amp;nbsp;hie. Sce, non nos NouiftirPhi.neutrum,Sce,metuo maxume.Pal,quid metuis.'â Sce.Enim ne nofmet perdiderimus ufpiam : nd neqj te neqj me Nouiffe ait,Pal,perfcrutari hie uolo fceledre nosmoftri An alieni fumus:ne dum quifpiam nos uicino^ imprudentis Aliquis immutauerit.Sce.certe equidem nofter fum.
PaI,Et pol ego: qris tu mulier malû : tibi dico heus philocóaftüf Phi.Quæ te intemperiæ tenent:qui me perperam perplexo Nomme Appelles.'âPal.eho qui igitur uocaretphilocóafiü dicere
MILES
Ionien fiiniun'a eft falfum nomen poflidere philocomaftum. ^oftulas.at iftuc non decet.amp; meo hero facts miuriam« ^01,Ego nerPaLtu.Phi qua: hen athenis ephefum aduent herpenâ cum meo amatore adolefcente athemenfi.
CREPABVNT male : Vel male ,pualde ; nel male pro maxillæ crepahüt manibus ideft cadentur amp;âcötundé tiir. ALTRINfecns;Ex alio latere.VOLVTAtimsVel a nolnendo uel a uolutando unde etiam dicuntur uolu-tabra loca in quibus pord uolutantnr LEG E AGlto: Ideft pacifeere amp;nbsp;promitte.
^^â¢Dic mihi quid hie tibi in ephefo eft negociifPhi.geminam ^^fnianam meam hie fororem efleinaudiui. earn ueni qfitum» PaLMak es.Phtammo ecaftor ftulta mukumtquæ uobifeum ^aEuIem:abeo.Sce.abire non finam te.Pal.mitte fceledre ^anifeftaria res eft.Sce.nonomitto.Phi.at iam crepabunt ^atius male tibimifi me omittis.Sce.quid malumadftas* Quin detines altrinfecus^Pal.nihil motor negociofum ^ihi efle tergum:qui fcio an ifta non fit philocomafium* ^tgj alia eius fimilis fit. Phi.mittis me.an non mittis.'â ^â^eJtnmo ui atq» inuitam:ingratis:uolutatim te rapia domû. ^ftium hoc mihi eft domicilium;athenis domus eft ac herus. ^UEgo iftam domam neqj motor : neqjuos qui homines fitis ^ouiineqj fcio* Sce.lege agito te nufquam mittam ^ifî das firmata fidem:te hue fi mifero intro itura, (quo iubes ^^'âVi me cogis : qfqs es : do fide fi omittis iftoc me intro itura ^^â¢Ecce omitto.Phi.at ego abeo mifia.Sce. muliebri fecifti fide ^al.Seeledre manibus amiflifti prædâ.Sce.tâ ea eft niatq potis Herilis edeubfa.uf tu facer hoc ftreue. Pal.qd facia.' â Sce.affer mi Ã^îdiæram hue intus.Pal.quid facies ea^Sce. introrupam (hi âefta in ædis que q hic intus uidero cü philocomafio ofeulante ^uin ego obtruncabo extemplo.Pal.uifa ne ea eft/Sce.immo Mepol plane ea eft.Pal.fed quomodo diflimulabatfSce.abi ^ichæram hue effer.Pal.iam faxo hie erit.neqj eques neqj ^^des profedtus quifq tanta audacia: qui æque faciateófidéter ^anq mulieris faciunt, ut uttobiqj rationem dodte diunt. ut fublinitur os cuftodi cauto conferuo meo nimis beat
^od coeatâ é tras pariete. Sce.heâ palæftno machæra nihil opâ quot;^1âQuid iam:aut quid opus zi See. domieccâ herileedeubinâ. ^^â¢Quid ddi^dee.in lecto cubat.Pal.ædepol ne tü tibi malâ ré ^fppenfti ut prædicas.Sce.qui iam^Pal.quia hanc attingere ^üfus muliere hic in ^xumo.Sce.magis hercle metuo.fednunq Q^ifquam faciet:quin foror ifta fit germana huius.
^d.Eam pol tu ofculantem hic uiderastó ó quidem palam eft tatn effe ut dicis.Sce.quid propius fuittq ut perirem âdocutus fuiffé hero.Pal.ergo fi fapis muflïtabis : plus oportet jore feruumqloqui:ego abeo: ne quid tecum confilii ^otnmifceam:atlt;p apud hunc uicinü tuæ mihi turbæ nd placet netus fi ueniet:fi me quærit hic ero:hinc me accerfito.
fiiii
/^^ATTN abiit : Coai-guitpalæftrioné fee ledr^*çp negliget he 4ile negotium ac fi femus non effet : deinde faiSus ob
i^Scelednis.PenpIedromenus fenex. (tern fermât /'quot;^f^ti abut ille:neq? herile negodû plus curat: qfi nfuitu/
Iliam uidno peripledtome^ no obiurgaf : cp mulierem fitaufus attreftare peregrin nam.LICETne^Sdlicet lo qui.'âfMBR.rces:lt;p imbrem recipiant. HEVS philoco^ mafium : Monet mulierem in fuam domum tranfitum faciatut uideatur a fceledro amp;nbsp;rurfus illo abeute in pro prium hofpitium diuertat.
Certo gdéilla hic nfaîtus éin ædibus . nâ ego excubate y Eâ donio offendi: certunftnûc obferuatidi opera date. Per.Nô hercle hifee homiesime maréfed fÅminâ uicini rent* eé Serui militisata me ludificanumea ne hic in uia hofpita. Quæ heri hue athéis cû hofpite aduéit meo tradia amp;nbsp;ludificata» Ingenua amp;nbsp;libera»Sce.perii hercle:hic ad me redia adit uia. Metuo illæc mihi res: ne malo magno luat » quantum huncau/ diui:facere uerborumfenem
Accedam ad hominem.Per.tun fceledre hue fcelerum caput Meam ludificafti hofpitam ante ædis modoÆ See. Vicineaufculta quæfo.Per.ego aufcultem tibid Sce.Expurgare uolo me.Per.tu ne te expurges mihi.'â Qui facinus tantum tamqjindignum fecerisÆ An quia latrocinari arbitrainitqd uis licere facef uobis uerbero. Sce.Licet nedPer.at ita di deæqj me oés amet.nifi mihi fupplia/ Virga^ de te dat* longum diutinumq? a mane ad uefpe^t (um Quod meas eófregiftiimbnces amp;nbsp;tegulas ibi dum condigna te Sedaris fimiam:quodqj inde infpedauifli meumapud Me hofpitem amplexum amicam cum ofculabatur fuam: Quaqjedeubina herile infimulare aufus es ^bri pudica: meqj Summi flagitii:tum ^ tradauiHi hofpitam ante ædis meas. Nifi tibi fuppliciu Himuleum dedatur» dedecoris pleniore hem faciam tuum:q magno uento plenum undarum mare: See.Ita fumcoadus peripledomene:utnefeia utrunepofiulare Prius tecumæquunft.nifi illæc non eft hæcneq? ifta fe mihi Meexpurgare.hoc tibi uideturæquius ficut etiam nunc : nefdo Quid uideri.itaft ifta huius fimilis noftræ tua:fi qdénó eadéé. Per.Vife ad me intro iam fcies.See.licet nerPer.neqj te inhibeo Perplacide nofcita.Sce ita facere certû é.Per.heâ philocóafiu cito Tranfcurre curriculo ad nos.ita negociumeft.poft quando Exierit fceledrâ a nobis, cito träfcurrito aduerfû curriculo domu Nunc pol ego metuo ne quid infucauerit: fi hic non uidebit Mulierem:aperitur doIus.Sce.proh di immortales fimiliorem Mulierem magifqj eandem q noftræ ea eft non reor Deos facere poflè.Per.quid nuncfSce.commerui malum. Per.Quid igiturean eft^S ce.amp;i fi ea é:non ea é.Per. uidiftin ifta: Sce.Vidi illam hofpité complexam atq; ofcuIanté.Per.ea ne eft.'â Sce.Nefcio.Per,uin fcire plae^Sce.cupio.Per.abiftro ad uos do/ Cótinuo inde fit neqjifta hæc domu uoftra ftus.Sce.licet. (mû. Pulchre admonuifti:fciam ego:ad te exibo foras»
Peri.Nuiu]
-ocr page 491-MILES
P^r.Nunqui ædepol Hofern quenquà ludificarief magis facete ^*dùamp; magis miris modis:fed eccum egreditur« ^t^^Penpleädene te obfecro p deosiatqj hofestpqj ftukitid mei ^erqj tua gratiam.Per.quid obfecras Æ Sce,meæ infeitiæ meæ amp;nbsp;Stukiüæ ignofeasmune demum feio me fuifle excorde: cæcum ^â¢icogitabilémâ philocomafiü eccâ intus. Per. quid nue furcifer ^idifti abas^Sce.uidi.Per.he^ exhibeas uolo.See,meruiflèeqdé ^einaximü fateormalütôd tuæ feciffe me hofpitæ aio iniuriam Sed meam efle herilemincubinam cenfuneui meeuftode herus Mdidit miles meus.nam e fummo puteo fimilior.nunq poteft Aq^aaquæ fumi: qhæc eft atque ifta hofpita : amp;nbsp;me defpexifle Ad te per fpluuiü tuü fateor.Per.gdni fateare^ego qui uiderim Sce.Sedphilocóafiü me uidifte céfui.Per.ratus ne me iftic hoie^ ^ffeomniû minimi precii: fi ego me'feiente paterer uicino meo ^tifem apud me ita mfignite iniuriâ.Sce.nunc demû infpiciéter fîftum eÃe arbitror cum rem cognofco at non maîitiofe tarnen feci. Per. immo indignemam homini feruo fuos domitos here Oportet oculos amp;nbsp;manus orationéqj. See. ego ne fi poft hüc dié ^utiuerotét qd'ego me certo feu:dato excruciatum:me egomet f'edà tibi : nüc hoc mihi ignofcas quæfo.Per. uincâ animû meü f^emaîitiofe faëlumid eÃe abs te arbitres : ignofeam tibi iftuc ^ee. At dii faciatbn.Per. næ tu Herde fi te di amat ligua cópmis fofthac etiamillud:qd feiestnefeiueris: ne uideris quod uideris ^^ Bene me mones : ita facere certum eft : fatin ne oratus abiit f^i^nqd nue aliud meuis^Per.ne me noueris.See,dedit hicmihi ^^rbatqua benigne gratia fecit ne iratus eet: fcio quam ré gerat, ^tme cum extemplo a foro adueniam domum amicd prendat y'll hic 66palæftrio me habentuenalé fenfixôC iamdudum fcio.
Herde ex ifta nafta ego hodieefeam petâtnam iam aliquo Aufugiam.ÃC occultabo aliquot dies:dum hæ eonfilefcunt Æ^Aæ:atq5 kæ leniunt: iam nüc fatis Si plus nimio merui mali, â'etumtamen deme quicquid eft:ibo hinc domum, f^t* Illic hinc abfceftit fatædepol certo fcio occifam fæpe fapere f^us multo fuem cum manducatur:neid quod uidit uiderit. y^m illius oculi: atqjauris:atqjopinio tranffugere ad nos. *fç adhuc acftum eft probe:nimium feftiua mulier operam Pf$buit:redeo in fenatumrurfus:iam palæftrio frequens Senatus:fceledrus nunc autem foras:domi apud me ^oteritnunchaberier:ibo i'tro:ne duabfum multifortio fixam.
Æ ^ Palæftrio.Pleufides.Ado,Periple.
COibite ftra limé etiä nos parüper pleuÃdes.finite me Prius perfpedtarime ufpia mftdiæ fint: cociimqj habere
NASSAïVbi pilees alni re« conduntuvu.ifis genus dici mr a fello quam pifds cum intrauerit exire non poteft. SAPErepIus multo : Sapo re duplicem liabet fignifica tionem amp;nbsp;quo ad animum fapere dicius unde fapicns: amp;nbsp;carne fapere unde fapor amp;nbsp;fapidus utruqj ergo ligni ficatum exprelTit hoc loco: inquiens plus fapere.i fapo ris habere porcinam carné: q fapere animo fceledru:qa ludificatus abierit. TRAnt fugere adnos;Ideft inno ftram uenerunt fentetiam. MVLTIfortito fham:Q_u5 tum ex figura litterarum co ieftari licuit legendum argt; bitror : mutet uicem fortu« na fuam quæ fane uerba nó indecorum faciunt intelle« dum./
OHIBETE intra Iv â c Jmcn;PaI.rftrio cum ^^^pleufide amp;nbsp;periple« ftomeno fallaciam orditur ut militem drcûducant fed prius inter fe longum pro« fequuntur fermonem.
SPOLii capiat noftns COII filiis: Ideft uerba noftra fur-ripiat dû fimul loquimur. OBSIT mihi: Nam ut eft il lud hefiodi apud Geliû con fultum male confultori pef fimares eft. CATALAGo: Eft catalagus locufubi mul ti cóueniunt loquétes cftq; iermo amp;nbsp;fcriptura quæ numerum uel ordinem demo ftrat amp;nbsp;difpofitionem continet . CVM auritis plagie: Auribus.f.quibus rang reti bus uerba captantur:eftnobilis metaphora ab his ihm pta qui retibus utuntur ad capiendas aues: ita auribus adftant qui aliena quaerunt ferutari confilia;plaga cum primam producit fignific.it percuflionem : cum autem corripit rete Virgilius retia rara plagæ : funtalia nomi nis fignificata uide Nonin amp;nbsp;Varronem. STERILIS profpeftus: Quia ibi nullus conspiciebatur. ACHEron ticus:Ita decrepitus amp;nbsp;morti propinquus quafi fim illi co ad inferos concelfurus. CAPVLARI ftamine: Capularem fenem diximus ca pulo hoc eft feretro uicinû: ftamine autem dixit.ppte-rea quod parca dum morimur refeindere noftrum di citur ftamen.EMVSSITA-ta : Adamuflim fafta ut no tat Feftus.
Volumus: na opus efl nue tuto loco.unde mimicus nequis nns Spolia capiat cofilnstundeinimicus nequis fpolia capiataurib Nam bene confultum.mconfukufi fit: mimicis ufu efîèpoteft»â Quin fimunias ufu eft.obfit mihi.na bene côfultû fubnpitur Sæpiflîmetfi minus cum cura:aut catalogo loquendi ledtueft Quippe fi refeiuere inimici confilium tuum:tuoptetibi Confilio occludunt Iinguam.amp; conftringunt manustatqj Eadem quæ illis uoluifti facere:faciunt tibi:fed fpeculabor Nequis aut hinc a leua aut dextera noftro confilio uenatoraffu Cum auritis plagisiflerilis hinc profpedtus ufqjad ultimam Plateam probe eft.euocabo. heus peripledtomene amp;nbsp;pleufides Progredimini.Per.ecce nos tibi obedientis.Pal.facile e ipiuibois Sed uolo fcire eodem confilio:quodintus meditati fumus Si gerimus ré.Per magis ad rem non potefteé utibile.Pal.immo Quid tibi pleufidesÆPle.quid ne uobis placeat: difpliceatmihi« Per.Quis ho fit magis meâ q tu es.Ple.loqre lepideamp; comode* Pal. Pol ita decet huc facere. Ple.at hoc me facinâ mife^ macerat Meumqjcor:corpufqj cruciat.Per.quid id eft qd' cruciat te.' â(ra Ple. Me tibi iftucætatis hof faeîora puerilia obiieerineq? te deco/ Neqjtuis uirtutibâ ea te expetere:te ex opibâ fumis mihi honoris Gratia mihiqj amanti ire opitulatum.atqj ea te facere facinora Quæ iftæc ætas fugereifacla magis quidem fedtari folet.
Earn pudet me tibi infenecta obiicere follicitudinem.Pef.nouo Modo tu homo amas: fîquidem te quicquam : qd faxis pudet Nihil amas:umbra es amantum:magis q amator pleufides. Ple,Hiccieætaté exercere mei amoris gratia.Per. qd ais tu ita ne Tibi uideor oppido acheronticus tam capulari ftaminc.tibi Diu uideor uita uiuere:nam equidem haud fiam natus Annos praeter quinquaginta amp;nbsp;quattuor:clare oculis uideo Pernix fum manibus:fum pedes mobilis.Pal.fi albus Capillus hic uidetur: neutiquam ibi ingenio fenexineft. In hoc emufitata fua fibiingenua indoles.Ple.polid quidem Expeiiorita efie ut prædicas palæftrio. nam benignitas quidem Huius oppido adolefcentuli.Per.fmo hofpes magis cupiculum Facies:magis nofces mea comitate merito te amantem* Ple.Quid opus nota nofeere. Per.ut apud exéplum experiundi Habeasmeges forisma qui ipfe amauit: ægre amantis ingenium Jnfpicit.amp; ego amatoris aliquantulum habeo humonfqj etiam In corpore.neq? dum exauri ex amoris rebus amp;nbsp;uoluptariis, Vci cauilator facetus:uel conuiua commodus item ero.
Neq: ego oblocutor fum alteri in conuiuio.
Incommoditate abftinere me apud conuiuas commode
Conimcmini
-ocr page 493-MILES
^Q^ftiemini 8imeæ orationis lufiam partem perfequi. ^^/neam partem itidem tacere cum aliena eft oratio ^âiitne fputatorfcreator fumitidemtminimefuccidus oftephefi fum natus.non enim in apulismo fum in umbra. ^^â¢O lepidum femifenem : næ fi quas memorat uirtutes habet equidem plane eductum in nutricatum uenerio.
ORICHALCO: Quod e® teris precio metallis antecegt; lebrat.ClNAEDVS;SaIta tor: amp;nbsp;qui lèfubagitati pati tur: ideo iocofo morfu tangit palæftrio pcnplettome nem inquienstquid ad illas artes opes fcilicet an præpo liera libidine delectetur dixit ⢠SVMAT: Pro ablumi-tnr.HILARITVS: Pro hilare amp;nbsp;animo quodam amp;nbsp;uultu liberiore . CALENDAE martiæ : Qua: matronalia dicebatur: eo q gt;ui-ri pro coferuatione cóiugii
^â ^â¢PIus dabo qprædicabo ex me uenurtatis tibi.
k^ l^^gQ unquam alienum fcortum fubagito in conuiuium« præripio pulpamentum: neqjperuorto poculum
?,^1^ pei ^uinum unquam ex me oritur difidium in conuiuio ^'quis ibi eftodiofus:abeo domum:fermonem fegrego. ^e^erem amorem amÅnitatemqj accubans exerceo.
quidem xdepol omnis mores ad uenuftatem iugiter ^uo tris mihi homines orichalco ita emptos iftis moribus» ^tAt quidem illucætatis qui fit non inuenies alterum ^pidiorem ad. omnes res.nec qui amicus amico fît magis. [^^Tu te me ut fateare fadamteflèadolefcentem moribus, âhapud omnis comparebo tibi res benefactis frequens, ^pus ne erit tibi aduocato triftiiracundo:ecce me. jpus næ leni:leniorem dices q mutum eft mare, ^^quidius cultiufqj q uentus eft fauonius, ÃdhilarifSmum conuiuam me extimandum:exprimam tibi, ydprimarium parafitumiatq;obfonatorem optumum. i^*H ad faltandum non cmxdus magis ufq; faltatjq ego: ^^â¢Qjttd ad illas artes optes.fi optio eueniat tibi.
.^âHuius pro meritis ut referri pariter pofut gratia J^iqrquibus nunc effet experiofum meæ folicitudini. l^At tibi tanto fumptui effe mihi moleftüé.Per.mortuus es. pâu in mala uxore:atqjinimico fiquid fumat fumptum eft. l'Dono hofpite atqj amico quæftus eft.quod fumitur. ^^quod in diurnis rebus fumas fumptus:fapienti lucro eft uirtute euntem hofpicio accipere : apud me eft comitas J^îDibeîanimo obfequere mecum:atqjhonerato hilaritus me âââDeræ funtædis.liber fum autem ego:me uti uolo libere.
mihi deum uirtute dicamtpropter diuitias datas ^^it uxorem dotatam genere fummo ducere. ^dnolo mihi oblatratricem in ædis intromittere. pæ'Cur.non uis^nam procreare liberos lepidus fonus. ^t.Herde uero liberum effe:id multo eft lepidius.
homo ÃC alteri fapienter potis es confulere:amp;Ltibi ^^â^^ uxor:fi ea deduCla eft ufquam gentium hi ea poffitinueniri:uerum ego ne eam ducam domum.
xm mihi unqhæc dicat:cme mi uir lanam : unde tibi pallium
-ocr page 494-lupplicabâcent dies Fertus matronis ut tertatur atron: i quo matron« cófueuerat feruis cÅnâ date ; ficut uiti diebus faturnalibus: un Ho ratius ad hanc cófuetudinê alludes inqt Martiis celebs quid agâ llt;lédis: quippenô erat matróalia ferta celebra turns : fed pnuatû facrificiû fad-urns q gt;nbsp;ab arboris iduî columis euafirtet. Q^VIN^ quatribus : Diebus ^fertis in honorem mincruae Martio mêle: amp;nbsp;didus é qnquatrus q gt;nbsp;poft dié quintüiduu cele bratet ut trimatrus amp;nbsp;fexa trus amp;nbsp;lèptimatrus amp;nbsp;hmói reliqua. Q_VO fupcilio fpi cit : Ideft quo nultu ituef.f. iracundo amp;nbsp;malignodpicio enî uerbo ueteres utebatur qdmóiufu nó êundeafpi cio ïipido amp;nbsp;reliq.PAtrica: Vf patrita ut auita q pris fit amp;aui:Cice.pfita amp;nbsp;auita di xit philofophia-i.a maiori-bâ amp;nbsp;fupiorib^ tradita. OB ftetrixiQyæ ab ope ferenda drma ab obftetricibâ âpartu-riétes fer opé clamât: Dona tus.NVtricût: Alut quo tier bo ufus ê Cice.ï qftionibus tufculanis.MEMEré:Corri go metuere qdâ uerbû reite rat in fequéti uerficuIo.EA MIHI infignitos:Hos duos uerficulos Iueterib^ codicibus adiuétos: q îipflis codi cibus nó côparebât: repone dos curatu î plautinû penû: adducûf pterea a fefto î fuis fragmétis cû ualgü uerbû î terptaf. INfignitos:Aliquo uicio uF nota famofos.VA-tû : Hoîcm obtortis piatis. VAlgûtQui ob uerfas furas hét.COMpné:Hoîcm géi-bus plus iufto côiûdis ut fe ftus aAotanit uel a lógis pedibus ut placet Nóio.BRö.-chu : Sût bronchi a labris la beones diftipdufto ore amp;nbsp;détibus pminétibâut teftaf Marcellus amp;nbsp;ité Pliniâ Ã.xi. Q^VIægre fentat.î.q liben ter expóit.VNo exéplo:Eo dem mó amp;nbsp;ea naturæ lege.
Malacbuni:6é calidum: cofidantquot; tunica: q mihihibemæ bons: Ne algeam hac hyeme:hoc hoc nunquä uerbû ex uxore audiam Verum priufquam galli cantenttquæ me fomno fufcitet Dicat:da mihi uir calendis mittam cum martiæ uenerint Da qui fadat:condiat:da quod dem quinquatribus Percantatnenamp;S ledtnd.ariolæ.at^ arufpicæ» Flag:num eft ft nihil mittet.ur:quo fupercilio fpidt» Turn patrica clementer non pota eft inquit:muneret lampridem quia nihil abftulerit:fuccenflet eelaria* Turn obftetrix expoftulauit mecum parurn miflum Cbu Quin nutrici non miflurus quicquam quæ uernas alit* Hæc atqj huius fimilia alia damna multa mulierum» Me uxore prohibent:^ quæ huius fimilis fermonis erant» Pal.Dii tibi propitii funt herclemam fi iftam femelamiferis Libertatem:haud facile te in eundem rurfus reftitues locum» Ple. At illa laus eft magno in generet in diuitiis maxumis. Liberum hominem educare generi monimentumöd fibi» Per.Quâdo habeo multos cognatos quid opus fît mihi libens^ Nune bene uiuo:óó fortunateiatq? ut uolo: atqj animo utlubet: Mea bona mea morte cognatis dicamiinter eos parciant» 1111 apud me edunt:me curant:uifunt quid agâ:ecquid uelim» Priufquam lucetaffunt : rogitant noedu an fomnum coeperim» Eos pro liberis habeo.quin mittunt munera» Sacrificant, dant inde partem mihi maiorem quam fibi. Abducunt extra me ad fe prandium:adcÅnam uocant. Ille miferrimum fe retur:minimum qui mifit'mihi» Illi inter fe certant donis:ego mecum mufito» Bona mea inhiant:certatim nutricunt öd munera» Pal. Nimis bona ratione nimiumt^ aperte tu multa uides: Et tibi funt gemini.ôé trigemini fi te bene habes filii.
Per.Pol fi habuiflem fatis cÅpiflêm miferiarum:liberis Cenferem metuerem cecidiftet ne ebrius.aut de equo ufpiam M etuerem.ne ibi defregiftetcrura:autceruices fibi. Ea mihiinfignitos pueros pariat poftea
Aut uarum:aut ualgum:auteóperndaut petû: aut brochüfibü. Pal.Huic homini dignum eft diuitias efle.dm uitam dare Qui ægre feruat.ôC qui bene habet:fuifqj amicis uolupe O lepidum caput.ita me dû deæqjament:æquum fuit Deos parauiflè uno exemplome omnis uitam uiuerent. Sicuti merci precium ftatuit pro uirtute ut ueniat.
Quæ improba eft pro mercis uitio dominum precio pauperat Itidem diuos difpartiffe uitam humanam aequum fuit. Qui lepide ingenuatus effetiuitam longinquam darent.
-ocr page 495-MILES
improbi Si fcelefti iis adimerent animam cito«
*hoc parauifïent: homines efïènt minus multi mali, Mininus audadler fcelefla facerent fad;i:amp;:poftea homines probieffent:effet his annonauilior« ^â¢quot;â¢^id deorum confilia culpes ftutus infcitufqj fïc* ^ideos uituperesmunc iam iftis rebus defifti decet: âÆne uolo obfbnare uelut hofpesitua te ex uirtute y^domi accipiam benigne lepide:amp;£ lepidis uidlibus; ^fâNihü me pÅnitet:iam quanto fumptu fuerim tibi ^*ïihofpes nullus tam in amici hofpicium deuorti poteft« ^in ubi triduum continuum fuerit:iam odiofus fit» ^fnni ubi dies decem continuos iterafti domum illos ^^nietfi dominus non inuitus patitur:ferui murmurant* jr^Seruientis feruitutem ego mi feruos introduxi mihi ^®fpes.non qui mihi imperarent : quibus ego eflem obnoxius âdludægre fit uobis«mihi qd'uolupeeffmoré remigioré gero« Willen id quododiofe faciundum« fiat malum atqj ingratis« ^^nc quod occoepiobfonatum pergam.Ple,fi certus tibi pQ^modum obfona: ne magno fumptu mihi quoduis fatefl« /'^â¢Quin tu iftanc orationem hinc ueteré atqjantiqua amoues .^in proletario fermone nunc quidem hofpes utere«
hic folenttquando adeubueretubi coenaappofitaé dicere ^id opus fuit hoc fumptu tanto noftra gratia.'â ^dniuifh herclemam idem hominibus fat erat decem«
eorum caufa obfonatum eff : culpant amp;nbsp;comedunt tamen» p^^*Fit pol illudad illud exéplumtut docile amp;nbsp;perfpedlefapit« j®'^âSed iidé holes nunquä dicut quaqua appofitü é ampliterî ^°^illud demiîtolle hanc patinam:remoue pernâ:nihil moror ^ler illam offam penitam:probus hic conger frigidus Æ^iHoueîabi aufermeminem eorumhæc affeuerare audias« .^^ procellunt:fedprocubunt:dimidiatim appetunt« p^hÃöus hercle ut malos defcripfit mores« Per. haud cétufima p^'^^em dixijatqj ni ocium refiftittpoffum exprimere« »ÆAgitur id quod agitur hoc primum præuerti decet* j ^ ^Hc hue animumaduortite ambo:mihiopus eft opera tua S^leftomenemam ego inueni lepide fyeophantiam.
3^dmutiletur miles cæfariatus;atqj uti .â¢^ic amanti ad philocomafium hanc efficiamus copiam* phic eam abducat abeatq?.Per«dare iftanc orationem uolo« ^hAt ego mihi anulum dari iftucturi uolo. Per« qua accire uisÆ p^ Quando habebo igitur rationemearum fabricarum-dabo. ^â ^â¢Vtere.âaccipe,Pal,accipe a memrfum rationem doli:gt; '-
DISPERDirfe: Melius dif partiile ab eo quod eftpartio qd fignificat diftribuo amp;nbsp;partes facio amp;nbsp;accommo datur feiifui: nain bonis op tat longæuam uitam dari: malis nero interitum amp;nbsp;pro pterea uitam Iiumanâ hoc pacto bifariam difpartiri. ANNONA:Anni alimonia quæ non tantum frugw fed aliarum guammeu^ re tum dici poteft Cice. putaram in macello annonam cariorem fore : annona etiam uegetius pofuitqdmili tibus datur ftipédium. ITE aftodorum illas : Sunt faiic ifta porteta uerborum quæ in omnibus codicibus inue niunt: fed fi licet locum cxa nime : faltem reddere femi uiuu: hoc modo legas paucis demutatif:uerum ubi de cem dies continuos iterafti domum illos: hoc eft teuer ti amp;nbsp;redire fecifti î domum tua: amp;nbsp;tunc eritplaniihmus intellectus . MORTEM re migiorem : Legerem more non mortem : remigiorem autem obfeguente dixit:n5 licut nauis remo ad placitu trahitur:ita qui facit quod ft bi placitum efbiibi obfequi tur amp;nbsp;morem gerit . PRO-letario: Plebeio amp;nbsp;communi amp;nbsp;nimis ab omnibus ufi tato : füllt dicti ,pletarii qui nihil rei publics exhibeant piserer prolem qui in tenuif lima plebe erant amp;nbsp;non am piius q mille amp;nbsp;quingentof cerisin cenfum deferebant. OFFAM penitam: Offam porcinam cum cauda dixerunt: de perna autem amp;nbsp;co-gro amp;nbsp;aliis diftum eftabun de in præcedentibus.PRO cellunt:ldeft procumbut amp;nbsp;profternunt.Q^VI ad muti letur.i.qua adtodeatut: hoc eft fallatur amp;nbsp;plectatur: allu fio eft ad illud cælanatus.
ALEXAndritPnridk.PER in: Vel proin pro pro inde. Q_VAE alat corpus corpore hoc eft uiduni quærat ex corporis quæftu . CONfuc cidam:Impuram in muda: nam fuccidam lanam did mns quæ talis fit qualis fuc cifa eft una cum fordibus: alias fuccida caro fallita dicitur in neceflà rium ufum feruata. PRIMlTA:Pro pri ma amp;nbsp;primitus prius.ITA PRAECIPIO mulieri:VeI prædpito.
^^''^VAMtas res turbo: H q J^um móet periple â^ScJSidomcnes omatque ad fallaciam mulieres: palæ ftrio una cum puero cellario contentionis caufam af ferunt.SI CENturiari:A re militari fumpta eft tranfla-tio : nam centuriati dicutur qui explenda : militiæ caula fubudunc fe ad fuplemen-tum ordinum.MANIpula-res:Qui fub eodem erat ma nipulo.i.uexillo portabant enim manipuli! herbae fuf-penfum pro uexilIo:Ouidi-us pertica fufpenfos portabat longa maniplos: inde maniplaris nola miles hct.
Quam mftituh Ple, ^purgatis ambo damus tibi opera auribus, PaLHerus meus ita magnus moechus mulierum eft : utnemine Fuifle atqj neq? futurum credo,Ple.credo ego iftucidem. PaI,Itaqjalexandripræftare prædicat formam fuam Itaqjomnis ultro fedtari in ephefo memorat mulieres, Per.AedepoI quidem de ifto multo multa fdo te non metiner. Sed ego ita efle ut dicis teneo pulchre:perin palæftrio Quam potes:tamuerba confer maxumead compendiums Pal,Ecquam tu potes repperire forma lepida mulierem. Cui fallaciarum corpufqjfit plenum amp;nbsp;doli.'â Pal.fngenuam an ne libertina.' âPal,atqjiftuc paluifacio dumo Eam des:quæ fit quæftuofa:quæ alat corpus corpore, Cuiqj fapiat pectus,nam cor non poteftjquod nulla habet, Per,Lautam uis.an quæ nondum fit lauta i Pal.fic cofuccidam* Quam lepidiftimam potes:quamqj adulefcentem maxume. Per,Habeo eccilam meam clientam : meretricem adolefcentuli Sed quid ea ufus eftfPal.utad te eam iam deducas domum. Itaqjeam huc ornatam adducas matronarum modo. Capite compto:crinis uittafqj habeat:adfimuletqj fe Tuam ee uxorem ita praecipiendum e,Ple.erro : qinfiftas uiam, Pal,At fcietis:fed ecquæ ancilla eft illifPer.eftprimita, Pal, Ea quoqjopus eft:ita prædpito mulieri:atqj ancillulas Vtfimulet fe tuam efle uxorem:amp; deperire hunc militem Quafi hunc anulum famefcæ ancillæ dederitieum porro Militi ut darem: quafiqj ego rei fuminterpres.Per,audio* Pal.Nec me furdum uerbera:utfi audis:ego redte meis Dabottua mihi uxore dicam delatum:amp; datum:
Vt fele ad eum conciliarem:ille eiufmodieft:cupiet mifet. Qui nifiadulterio ftudiofus:rei nulli aliæ eft improbus. Per,NÃpotui repperire fub fole qrens lepidiores duas ad haere: Qua ego:habe aium bonum. Pal.ergo accura amp;nbsp;jppera nunctu Aufculta mi pleufides,Ple,tibi fum obediens hoc fado. Pal. Miles domûubi aduenentmeinens ne philocomafîûnoies Ple.Quam nomine.Pal.dic eam.Ple,nempeeandé quæ durium Conftituta eft,Pal*pax:abis.Ple.meminero:fed quid meminiffà Id refert.Pal.ego enim dicam.tum quando ufus Pofeetunterea tace: ut cum etiâ hic agit:adutü partis defendas Tuas.Ple. ego eo itro igitur.Pal. amp;nbsp;præcepta fobrie ut cures face, dPalæftrio.Lucrio Puer,
Vantas res turbo:quantas moueo machinas,
I q VEripiam ego ho die concubinam militi, ^sL^Sicenturiati bene funt manipulares mei.
Scd
-ocr page 497-MILES
ÆGillum uocaboïheus fceledre nifi negocium» ^ogredere ante a:dis:te nooit palæfiiio»
â¢^âNon opera eft fceIedro«PaL quid iam.' âLu,forbet dormiens: ^^âQuid forbetrLunllud ftertit uolui dicere:fed quia ^°^finiile eft:quod ftertas quafi forbeas.PaI.eho an dormit .^drus mtus;Lu.non nafo quidé. nam eum magma clamat, ^^t calicâdà culü dimifit nardiniunä amphora celatius. ^âEho tu {celefte:qui illi fuppromus es.Lu.quid uis? ^^'Quid libitu eft illi cödormifcere^Lu.oculis opior.Pal. nd te âtüc rogito fcelus.procede hucipenfti iam nifi uerum fcio / /°nipfifti tu illl uinumrLu.non ptompfl.Pal.negas.''W ^i^âNego hercle uero:nam ille me uctuit dicere.
equidem fÅmmas odio exprompfi in urceum, ille hic calidum exuunt in prandium.
^l*Necp tu bibifti.Lu.dll me perdant fi bibere potui* ^â¢QuilamrLu.quia enimobforbuimam nimius calor ^^nburebat gutturem: alii ebrii funtpoftquam potarunt: *^I*Bono fuppromo cella crédita.Lu.tu hercleidem faceres, tibieffet credita:quoniam emulan non licetmunc inuides. ^â¢Eho an unquam prompfit antehac f refponde fcelus ^*^9^ ut tu fdre poffis dico tibi:fi falfa dicis excruciabere. ^^â¢Ita uero ut tu ipfe me dixiffe dnftitestpoteft fagina eiciar cellaria : ut tibi prompferis alium fuppromum pares. J^-Non ædepol faciamiagedoquere audader mihi. ^'^âMunqum ædepol uidi promere uerum hoc erat, ^thiimperabattego promebam:poftea ^âtillfcælebri capite fiftebas cadi.
in cella erat paulum nimis loculi lubrici.
âterat bilibris aqualisthic propter cados j^^fepe decies complebatur die.
plenam atq? inanem fieruplenam a fummo bacchabaturauia:quaffabant cadi.
P^Ubiabiintro iam:uos in cella uinaria jEthanal facitis:iam hercle ego herum adducam foris, Ei*Peni excruciabit me herus.domum fi uenerit.
^om hæc fadia fcibit: quia fibinon dixerim ^ttgiim hercle aliquo.atqjhoc indie extollam malum« dixeritis obfecro huic:uoftram fidem
.^â'Quo tu agisrLu.miffus fum alio iam huc reuenero.
।Quis mifit.'âLu.philocomafium.Pal.abi actutum redi. ç^âQuæfo tamen tu meam partem infortunii: diuidetutmeabfente:accipito tamen.
STERTIT:Eftfteitcre progt; fimdiffime dormiendo fo-num naribus emittere.MA GNVM clamat ; Pro ualde ftertit.MAKdiniddeftodo rati uini.SVPPROmus:Et idem promus apromedo. NEq: enim foeminas odo: Miror proferto eorum dili gentiam qui in emédando hoc opere plurimum labo lis prædicaut impendifiedo diq; hune tam indiligenter præterierint: quid enim feu fus afferat illud fÅmîas nó uideo ; audafter ergo dixerim heminas dicendum ef fe: eft naiu^ hemina menfn læ genus quæ dimidiû cou tinet fextanit ab hemis q* fe mis fignificat qd docet Augt; lus Gelius : unde etiam he-minaria pro mediocri acci pitur id quod uidetur innere non urnam : non fextangt; os : quae maiores menfurae funt fed heminas prompfiL fe ueluti mediocres: urceus autem uas quo aqua uel ui-num in urnam infunditur cuius eft diminutinum ur. ceolus.EXVVNT:N0 cor. ligo fed tantum figno: for. tenon male haufit.SI FAE SA dicis; Loquit ibi reftius palæftrio q puer.POTEST faginaffegere poftea. HIC illi celebro capite fiftebafca ditOmnia mendis amp;nbsp;errori bus fcatent:nec mihi uifnm eft ad omnem emendationem effe feitinandû: propte rea huius feenæ errata non nulla omifimus amp;nbsp;confulto pertrafiuimus: ne forte nos arguant qui quandoij poft nos îuenerint meliora.VO STRAM fidem:SciIicet im ploro.
gt;*â'Y^EM OMnemtlam âC i-^oniaratamp; cópofue-tX^Oiat peripleftoméus muliefestquorü altera acro telarimn uicem gerebat ma tronæ : Milpbidippa altera ancilla: gerebat imagine : hae una cum paUæftriôe mi litem gloriofum fuis uerfax bunt dolis.Q_VIN ego fru ftro:VeI fruftror: POftg ad hibere: Scilicet coepi uel le^ ge adhibui:TIBI dixi milef quemadmodum potis é fo lus dare: Omnino mendo/ fus locus eft:lèd ut fenfus re de conueniat eu fubfequen ti fic adinuandum cenfeo:ti bi dixi milies quemadmox dum potis é folus uel adde uel fubintellige rem confer dam date: nam quod fubfe quitur facile commoner ta lem fenfum bis uerbis debe ïi:dicit enim:at nemo folus fatis fapit quod nimirû ne-runi é nifi alterius confilio fuccurratur PEIORIBVS: côueniunt : Ideft aptæ funt ad peiora facinora fub eunda.AT TVA præcepta:Scix licet docui omnia.
PaLModo intellexi quam rem mulier geflerit* Quia fceledrus dormit:huc fubcuftodem fuum Foris ablegauit:dum eapfe hue tranfire placet. Sed peripletÃomenus quam ei mandaui mulierem Nimis lepida forma ducit:di hercle hanc rem ut iuuanC Quam digne ornata incedit:haud meretricie. Lepide hoc fuccedit fub manus negocium.
^I^eripledtomenâ lt;nbsp;Milpbidippa.Acrotelâtiû.Palæftrio» Em omnem accedere te ut uelim mea milpbidippa j tz^Domi demonftraui in ordine hanc fabrica : fallaciaf^* mus fi tenetis:denuo uolo prxcipiatis plane Satis fimtclligitis.aliud eft quod potius fabulemur. Mil.Stulticia atqjinfipientia non fallacia fit: Me ire in opus alienum:aut tibi meam operam pollicitari. Si eam opificinam nefeiam aut mala efle aut fraudulenta« Per. At melius mouerier.Mil,meretricem commoneri Quam fane magis referat:nihil clam eibquin ego fruftro. Poflquam adhibere auris meas ad tuam moram orationis« Tibi dixi miles quemadmodum potis eft folus dare. Per. At nemo folus fatis fapit,nam ego multos fæpe uidi Regionem fugere confilii:priufquam reperta habere. Acr.Siquid faciendum eft mulieri male atqjmalitiofe: Ea fibi immortalis memoria eft meminifte amp;nbsp;fempiterna: Sin benetaut quid fideliter faciundum fit:eadem ueniunt Obliuiofe extemplo ut fiantimeminiffe nequeunt. Per.Ergo iftuc mecum conuemtinobis faciundum utrumqi« Nam id proderit mihi malitia male quod facietis ambx« Acr.Dum nefeientes quid bonum faciamus:ne formida. Per. Mala nulla meretrix eft.Acr.ne pauepeionbus conueniu^t» Per. Ita uos decet confequimini.Pal.ceflb ego illis obuiami^» Venire faluum gaudeo.Iepide hercle ornatus incedit. Per.Bene opportuneqjobuiam is palxftrio.tibi adfunt Quas meiufiiftiadducere amp;nbsp;quo ornatu.Acr.heus nf. Pal, dio Palæftrio acrotelantium falutat. Acr.quis hic homo eft Qui tam pronota nominat;Per.hic nofter architectus eft: Acr.Salue architeCte.Pal.falua fis.fed dic mihi ecquid hic te Oncrauit præceptis fPer.probe meditatam utramqj duco: Pal. Audire cupio quemadmodumme quid peccetis pauco« Per.Attua prscepta:de meo ni hil his nouum appofui. Aer.Nempe ludificari militem tuum he^ uisrPal.exlocutaes: Acr.Lepideamp; fapienter commode 60 facete res parata:. Pal,Atqjhuius uxorem te uolo aflimulari.Acr.fiat.
PaUftiio
-ocr page 499-MILES
^^â¢Quifi militi animum adiceris: fimulare fic futurum:
P^quæhæc per meInterpretern00 tuam ancillam curetur ^^â¢Bonus uates poteras efletnum qua: funt futura uides, '^âxiiafi q anulum hunc ancillula tua abs te detulerit ad me« ^eoiego militi darem tuis uerbis. Acr.uera dicis» ^^'Quid iftis nunc memoratis meliuft commeminere» ^â¢^f'Nam mi patrone hoc cogitato . ubi ^bus eft architectus ^nelimatam fi femel cannam conlocauit* ^ilc ede nauem facere: ubi fundata bene Ãóftatuitaft. «âAtfuntebrii architedti: qui teamantut imperiti» JâSinon nos materiarius remoratur faber ad opus quidem ?*oui indolem noftri mgeniucito erit parata nauis, j^«Nempe tu nouifti militem meuherumf Acr.rogare.miruft °^^^*^ quid ni nouerimtmagnum dicunt cincïnatum ^Q^chü unguentatu.Pal.num ille etiâ nouitÆAc. nunq uidit ^itioucrit me:quis ego fum.Pal: nimis lepide fabulare, ^° poterit ue^ lepidius pol fieri.Acr.potine ut hominem ^^hi des:quiefcas extera ni ludificata lepide plpam omnem in me impingito.Pal.age igiturintro abite. Eludite hoc negocium fapienter. Acr.alia cura
«â¢Age perhiplectomene has due nüc intro : ego ad fo^ ilium ^onueniam:atqjilli hunc anulum dabo: atqj prædicabo ^^üa uxore mihi datum,earnqj illum deperire nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ^^c ad nos q extemplo a foro ueniemustmittito: ^ifî clanculum admiffa fit,Per.faciemus:alia cura, ^^^-Vos modo curato:ego illum ^be iam oneratuhue accibo ^^â^âBene ambula.bene rem gere.at ego hoc efficiam plane, concubinam militis meus hofpes habeat hodie» I^^ hincathenas abeat ho die hunc dolum dolamus ( ^id tibi ego mittam muneris. Acr. dat ne alii mulier operam: ^cr.Lepidx funt amp;nbsp;comes funt,-Acr,confido iam futurum quot;rifada erit collatio noftrarum malitiarum 'â^ud uereor ne nos fubdola perfidia peruincamur
Wus ergo intro:hxc uti meditemur, Per. cogitate ^^ quid ubi miles uenerit titubetur. Acr. tu morare, ''^Accurate 6icommode hoc quod agendum eft fequamur, v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fPyrgopolinices.PaUxftrio
X nOlupeft quod agas: fi id^pcedit lepide ex fententia,-U1Nam ego hodie ad feleucum regem mifiparafitu meu tlatrones quos cdduxiihinc ad feleucum duceret Wcius regnum tutarenturtmihi dumfieret ocium: ^âQum tu tuam rem cura potius qfeleud: quae tibi
MATERIAmus remoratur faber:Perftatiu tranflatiöe amp;nbsp;metaphora:é enim faber materiarius qui ligna parare amp;nbsp;fubmimUr.irc operi fagt; ciundo debet.MlRVft:Pro mirum eft. CINCinnatum: Capillos haberem intortos amp;crifpos. VNGVENTatu: Odoribus unguentorum p fufum.NVM ille etiam no-uit Æ Scilicet te ut tu nofti iUumrâAGE peripleftome-ne:Loqf paUaeftrio.C^VlD tibi mittam muneris Æ Hoc ad mulierem conuerfus di-dt:qaa donari munere pol-Iicetur:fi de mandatum ne-gociu confecerit propterea illa refpondit nulli alii rei
operam dare.
TX7LVpcft:Iani paUæ â u I Urio militem heru côuenerat eiq; falfo fuggenerat amatum iri a ni dni iixorcjfedineut glorio
fus uultuideri maioribus re bus intentum effe.
HVNC araboncm amoris: Idcft pignusamoris:nâ anu Ium tanq a muliere miÃÃum dedit.AN FEftuca fafla:Id-eft uitga prætoria quæ etiâ uncabaturnindida: qua qs fiebat liber ut alibi diximus Perfius nindida poftq meus a prætore recefli:amp; idem nô in feftuca liâor quam iaftet ineptus.HAEC celox: Celo cem ancilla dicit quas^prie poteft tanq fcaphæ eunti amp;nbsp;redeunti comparari:dum in ternuntia it atqj redit:diftu eftquid fit celox breue naui gii genus celocem rliodi pri muminuenerunt:ut lembi C}'^reneles amp;nbsp;cymbam phÅ-niccs:utautor Plinius.PHL tecrium amp;nbsp;Ipintumidu fpin turnix genus auis dicitur Ee fto turpis figure: dicit enim ancillam prae hera fua.ia có paratione illius quæ formo fidirna erat turpe potius ui^ deri q pulchram.OCViis at que aucupium auribus face-re:Q_uafi lagatius odoraretur quid illi rerum agerent. * â NEé ante ædis ill exit milphidippa acif la ludificatura milité.
Conditio noua amp;nbsp;luculenta fertur per me Interpretern. PyrJmmo omnis res pofteriores pono: atqj operam do tibi. Loquere:auns meas profesto dedo in ditionem tuam. PaLCicunipicito dummequis noftro hic auceps fermonifit: Nam hoc negocii dandeftino utagerem: mandatur mihi. Pyr.Nemo adeft.PaLhucarabonem amoris primuameaccipe Py.Quid hic unde eft^Pal.a luculenta atqjfeftiua foemina. Quæ teamat:tum quæ expetifcit pulchram pulchritudinem. Eius nunc mihi anulum ad te ancilla porro ut ferrem:dedit. PyîQwd ea ingenua an feftuca fada: ferua an libera eft.'â Pal. Vah ego ne utad te ab libertina elfe auderem intemuncius. Qui ingenuis fadis refponfaret:reqj ab fe cupit uti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(potis
Pyr.Nupta iftaan uiduafPaI.amp; nuptatuidua.Py.quo pado/ Viduaamp;nupta effe eadérPal.quæ adulefcens nupta fit cûfene. Py.Euge.Pal.lepida amp;nbsp;liberali forma eft. Py.caue mendacium. Pal.Ad tuâ forma illa una digna eft.Py.hercle pulchri! pdicas. Sed quis ea érPal.fems huiâ uxor peripledomenis.Py.^xumo. Pal,Ea demoritur tetatqj ab illo coepit abire:oditftnem. Nune te orare atqjobfecrareiufltt:ut tui copiam fibi Poteftatemqj facias.Py.cupio hercleequidem:fi illa uult. Pal.Quæ cupit.Py.quid illa faciemus concubina quæ domiri Pal.Quin tu illam iubeabs te abire quo lubet:ficut foror Eius gemina uenitephefum:amp; mater.arcefluntqj eam» Py.Ain tu aduenitephefum mater eius? Pal.aiunt qui fciunt. Py.Hercle occafionem lepidam utmulierem excludam foras. Pal.lmmouin tu lepide facererPy. loquere amp;nbsp;confilium cedo Pal. V in tu illam adutum amouere a te ut abeat per gratiam.'â Py.Cupio.Pal.tumte hoc facere oportet:tibi diuitia^ â affati eft Iube fis aurum atqjomamenta:quæ illi inftruxifti mulieri Dones habereiauferre abs te quod lubeatfibi.
Py. Placet ut,dicis.fed ne iftam amittam:amp;hæc mutet fidem Vide modo.Pal.uah delicatus:quæ te tanq oculos amet. Py.Venus me amat.'âPal,at tace:aperiutur fores cocede hue dâ^ Hæc celox illius eft quæ hic egreditur intemuncia. nbsp;nbsp;nbsp;(culum
Py*Qyæ ^æ^ celox.'âPal.ancillula illius e: quæ hic egredi^ foras Quæ anulum iftunc attulit:quem tibi dedi.Py»adepol equide Bellula.eft.Pal.phitecrium hæc eftpræ illa amp;nbsp;fpintumicium. Viden tu illam oculis mature facereiatqj aucupium auribus/
I^TMilphidippa.pyrgopoIynices.palxftno: mr ' Ãm eft ante ædis hircus:ubi eft ludificandus mihi. Ii Diftimulabo:hos qfi non uideâneqjeé hic etiâ:dû fria XÃ^Pyr.Tace fubaufcultemus: ecqui de me fiat mentio.
*, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mil.Nunc
-ocr page 501-MILES
^ü*Mücqs na hfc propeadeft qui ré aliéna potius curetqfuâ Quiaucupet:quiqj quidem uefperi uiuat fuo*
^os nunc homines metuo mihimeobfintme ueobftent ufpia ^orno fiibit.ac dum hue tranfiuit. atqj huiâ cupiés corporis é: Quæ arnathunchominénimiu Iepidü:00 nimia pulchritudie, Militem pyrgopoIynicem:Py.fatin hæc quoqj me deperit« ^eâ laudat fpeciemtædepol huius fermóes haud cinere qritât ^d«Quo arguméto ÆPy«qa enïloquitquot; laute amp;nbsp;minime fordide« ^üm autem illaipfa é nimiumlepida nimifq j nitida foemina* Herde uero iamadlubefcit primulum palæftrio* ^d.Prius neq illam oculis tuis. Py,uideo id quod credo tibi: ^ûhæc elocuta.illa autabfes abigit me:utame.hercle hacqdé ^1«Nihil tua amaflîs mihi hæc dfpofatafl.tibi fi illa hodienup ^go bâccôtiuo uxore duca.Py.qd gâ hac dubitas coUoq.' â(ferit ^d.Sequef hac me ergo.Py.pedifequ' âtibi fü.Mil.utinä cuiâ câ foras fum egrefia:conueniendi mihi poteftas eueniat.
fd.Erit:amp; tibi exoptatu obtfgetibonû habe animû:ne formida guidé eft qui feit qdquaeris uni fit. Mil.qué ego hie audiui? f«.Socium tuop icófilio^ amp;nbsp;participé cöfilianü.Mil.tü pol ego 0güod caelo haud cælo.Pal. imo etiam fed non cælas ^âIâQuo argumento^Pal.ifido cælas:ego fu tibi firme fidelis^ ^il.Cedo fignu fi hocue^ eft.Pa.amat mulier quaedaquenda ^iPol iftucqdémultæ.Pal.at nd multæ de digito domû mit ^û«Enf cognoui nüc:fedfti modo mihi ex procliuo paré (tût ^ihicnuqs adeft^Pal.uel adeftîuel n.Mi.cedo te mihi fole folü ^«â¢Breui an Idgiquo fermde^M.tribâ uerbis.Pal.iâ ad te redeo T'Quid ego hic aftabo tâtifp cû hac fofa:amp; fdsifi fie fruftror ^«â¢Patef atqj ifta.tibi ego hâc do operâ pperâdo. Py.excrudor ^«â Pedetétî tu hæc Iciesitradlaf foies hafce huiufmodi mentis % age ut tibi maxime cocinus: nullû é hoc ftolidius faxum* Ã^^deo ad te confilium quafi hune depereat,Mil.teneo iftuc. ^^âCôlaudato formam:06 faciem: amp;nbsp;uirtutes commemorato. S^d eâ rem habeo omné facié tibi ut dudü iam demdftraui fü cetera cura amp;nbsp;cdtépla: amp;nbsp;de meis uéator uerbis.Py.aliquam ^'hi pté hodieoperæ des deniqjiâ tâdem ades illico.PaI.aftu '^pera fi qd uis.Py.qd ilia hæc narrat.' âPal. tibi pol fe lamétari ;^^t illam miferam cruciariiSc lachrumantem fe afflid:are:quia f^ egcat:quia te careat.ob earn rem hue ad te mifTaft.
V*lubeadiré:Pal.at fein quid tu facias:facito faftidu plenum: non lubeat.m.einclamato:quia fic tam uulgo uulgem.
^/â¢Memini amp;nbsp;præceptis parebo.Pal.uoco ergo hâc:quæ te qrit? ^ZâAdeat fi qd uult.Pa.fi qduis adi mulier.Mil.pulcher falue
Q^Vr uefperi uiuat fuo :Hi dicunturfuo uiuere uefperi qui in diem uiuuiir:ncq;',p. fpidunt quo libi deiceps ui. nendum littneq? ullum fibi uinendi genus conftituerut quod eft hominis defidis amp;nbsp;ïprudenris.DOMO:Si ibit uel iuit non uult nomen ,p^ ferre ut refte uideatur in fn-fpitione uerfarime audiatur a quopiazled cum milité ui-dit aufcultare qux dicit illu pala nominatJaudatq; a puI chritudine ut magis illu faciat infanire.HAVD cinere quaeritant: Q_uafî non fint paruifacienda amp;nbsp;pereûda le pida uerba mulieris.ADLV befcit:PIacere jcipit.AT no multæ mittut de digito:His uerbis innuit a muliere mif fum anulum militi.FECIfti ex procliuo parem:Ideft ré dubiam:manifeftâ. C^VID ego illic aftabo:Incipit miles turgefcere amp;nbsp;nana de fe opinione fruftrari:fed notet interea lefturi adolefcentes quod dixit cedo te mihi foie: nam ueteres in dandi ca-fu nó foli tm fed foli foie fo lo amp;nbsp;ita î genitiuo ut p oés cafus.PATere atŠinfta:Me lius adfta:amp; lege hunc uerfi culum fic:Tibi ego hanc do operam properando: ita ut miles poftea loquatur excru dor:deîde pallæftrio. PEde tétî tu hæc feies famoris la bores amp;nbsp;crudatus.AGE age Militem hortatur ut magni fice fe iferat:amp; deinde ad fpe ftatores cóuerfus inquit:nul lum eft hoc ftolidius faxum accufat enim militis fatuita tem.REDEO adte:Nücad milphidippam.Q_Vafi huc depereat: Scilicet hera tua adfimulato.TlSiPro tui.
r ii
-ocr page 502-AETAtcm;Dîu. EXTGEre: Idcft agere.Virgili. Omnes ut tecum meritispro talibuf annos exigat. DEMEtetur: Deauget ut apud (Quintilia num legitur ut pleniori ob^ fequio demererer amantiflî mos mei.NON Herde hu^ manum eft credozLaudatp fentem : deinde ad fpefta^-tores conuerfus hominem deludit.Aà ILLA quam du dum:Scilicet dixerâ.Q_Væ ab illa/Quafi non memb/ nerit.NOn hic fuo lëminio quaq porculena pattituruft: Eft aüa ueriorleftio ; quicq porculenæ impartitunifttio cofa enim metaphoramam cumipm uerrem appellaue lit porculenæ dicit non nel-le quicq impartiri.i.cû por* culena commifceri. TALen philippum:Pro philippcum nam aururn philippeum tue maximo eratinprecio. AR GENti montes: Sermo hy* perbolicusamp; pro perfonis ri diculus.Q V1D egorScili** cet non ddudo.'Vl SVBle* dus : Melius ni fubledus.i. non delufus.'â
Py.Meü cognomentû comemorauindu tibi det quæÅqioptes» MhMecû ætaté exiger ut liceat.Py.mmiû optas,Mi.no me dico Sed herâmeâ:quæ te demeretquot;. Py.multæ aliæ idéiftuccupiût Quitus copia non eft.Mil.ecaftor haudmiy fi te habes carum: Hominem tarn pulchrû:amp; praeclara uirtuteà formatfadis. PytHeâ digniorfuit qfghôqeflèt. PaLnô hercle humanûéctc Nà uukurio plus humai credo é.Py.magnû me fadânûc. (do Quonia iUæc me conlaudat. Patuidé tu ignauû ut fefe inferat Quin tu huic refpondeÆhæc ilia efftab illa quam dudum. Py.Quæ ab illamâ ita me occurfât multæ méiniffe haudpoffû. Mil.Ab illaquæ digitos defpoliat fuos, amp;nbsp;tuos digitos decorat» Nam hunc anulum ab tui cupiente hue detuli huic porro Pyr.Quid nûc tibi uis mulier memora: MiLut q te cupit: eine Quæ per tuâ nunc uitam uult fit:nec fit fpesu te uno é. (fpnas Pyr.QuidnücuuIt.'âMil.te c6pellare:amp; cópleóli : amp;nbsp;contrectare. Nam rufi tu illi fers fuppetias iamilla animum defpondebit» Age mi achilles:fïat quod te oro:ferua illam pulchram pulchre. Exprome benignum ex te ingenium miuir capeoccifor regum» Py.Heu hercle odiofas res:quoties hoc tibi uerbero ego Ãterdixi» Meam ne fic uulgo pollicitens operam,Pal.audin tu mulier. Dixi hoc tibi dudû:60 nunc dicomifi huicuerri affertur merces» Non hic fuo feminio quaq porculenam partiturufb.
Mit Dabitquot; qntûipfâ peu pofcet.Pa.talétû philippù huicopâau Minusa nemineaccipiet.MiI.heu ecaffor nimis mleétadé/ne Pyr.Non mihiauaritia unq innata eft : fatis eft diuitiay Plus mille auri:mille émodioy philippei. Pal. præter thefauru: Tu argéti mûtes no maffas habetrætna mós no æque altâ (dus.' jMiI.Heu ecaftor hoie^ pium/Pal.ut ludo.'MiI,qd egomi fuble Pa.Scite.Mi.ft amabo mitte me ad:utû. Pal qn tu huicffpódes Aut faeftuy aut no fadluyrqd illamiferâ tâtû excrucias^ (alâqd Quæ nunq male de te merita eft.Py. iube earn exire hue ad nos» Die me omnia quæ uult faóturü.MiI.facis nunc ut facefæquu Quæ te uult eandem tu uis.Patnô hic îfulfum habet fgenium» Mil. Quunqj me oratricem no fpreuifti ut exorarem ex te. Quid eft Ut ludo.Pal.nequeo hercle qdé rifu meo moderarief» Ob earn cam hue abs te auorti. Py.nonædepol tu feis mulier Quâtum ego honoré nuncilli habeo.MiI.fcio:amp;iftucilli dica» Pal.Cötra auro alii hacuédef potuit opera.MiI.pol iftuc tibi crc Pal. Meri bellatores gignuntquot;:quas hic prægnantis fecit, (do Et pueriannos odingentos uiuunt. Mil.uetibi nugator Py.Quin mille annoy perpetuo uiuuntab fæculo ad facium Pal.Eo minus dixi:nehxc cenferet meaduorfumfe mentiri, MiLPed
-ocr page 503-MILES
^gt;Ipcm; quothicannos uiuetxuius filutam diu uiuunt. ^ytPoftnduo natus fum ego mulierq lupiter ex ope natus eft f^itiSi hic pridie foret qille eft:hic haberet regnum in cado Alliam iatn fat amabo e.finite abeam fipoffum uiuaauobis* ^dQiu ergo abis quado refpöfüft.MiI.ibo at illa hucadducä Qua pp opa eft mihimunqd uisÆPy.ne magis firn pulcherqfû ^â¢Ã¯ me m ea forma habet foIicitü.Pabquid hic nüc ftasrqn abisÆ ^4Abeo«Pal.atqjadeo audi tu:dicito dofte 06 cordate:ut cor ^Hlocoafio die fi éhic domü ut träfeat: huc hic eÃe, (ei faliat ^iLHic cü hera é^da nfm hue fublegerût fmone: lepide faftüe ^îmex fermone hoc gubernabunt doftius porro.Pal.remorate. ^il.Abeo neep te remoronneqj te tango : neqj te taceo» ^yt, lube mature illam exire hue iam : iftic rei præuortemur«
^ Pytgopolvoices. Palæftrio»
/\yid mihi nûc es au ftor:utfaciä palæftrio de côcubia nfa O9i/N ' ullo pafto pot pn^ hæcfædis recipi: qua illaomifen.
VaQuid me cófultas:qdagä/ Pal.dixi eqdé tibi quo id pa^ ^0 fieri poftît clementiffime
Aurum atqj ueftem omnem muliebrem habeat fibi:quæ illi ^uftruxi fti:fumat:habeat:auferat: dicafq? tempus maximüeflè ^teat domum fotorem geminameé amp;nbsp;matré dicito : quibufcû ^omitata refte deueniat domum* Py.qmd tu fcis eas adeftè: J^Quia oculis meis uidi hic fororé eé efâ.Py.cóuenit ne ea.'â *^^lCóuenit.Py«ecquid fortis uifa eft.' âomnia uis opinare 7âVbi matrem eÃe aiebat foror.'âPaI.cubare in naui lippam: Alg? oculis turgidis nauclerus dixit:quiillas aduexit mihi» ^ylsad quofnauclerâhofpitio diuortifrPal.qdis^Py.ecqd for ^^Abi fis hicmam tu quidemæque fuiftifcitusemiÃanâ* (tis Quieöfeftare qui mares.quæ fÅminæ. Py. hoc age nunc iftuc« xUod das cófilium mihi/tecum illa uerba facere de ifta re uolo cû illa fane cógruit fmo tibi»Pa.quin potius cum tu te ades ^uam rem tute agas dicas uxorem tibineceÃum eÃe ducere Cognatos perfuadere:amicos cogere,Py.ita ne tu cenlesÆ [â^â¢Quid ego ni ita cenfeam.Py.ibo igituritro.tu hic ante ædis 'Uterim fpeculare ut ubiillæc ;pdeat me puoces.Pal.tu modo Jltuc cura: quod agis.Py.curatu id quidé eft quin fi uoluntate olet:ui extrudi foris. Pa.iftuc caue faxis quin potius â^fgratiam bonam abeatabs te : atq; illæc quæ dixi dato» AuÃjornamentaqj quæ illi inftruxifti ferat. Py.cupio d.Hercle credo te facile impetratu iri;fed abiintro:noli ftare ft^Tibi fum obediens.Pal.nüquid uidetquot; demutare.aut utiqp *Ji« eÃe uobis dudü hucmeü militéinüc ad me ut ueniat ufuft
EX OPE;Ex rhea nam anti qorhic fuit iupiter ex rhea qui diftus eft olympius ex faturno:alter enim fuit cÅli frater qui in creta infula re-gnauit multa gloria inferi»-ormide Diodomm. OPEra eftmihi.i.folicita fum amp;nbsp;ne gocioia.HABit fodlitum.i. negodum amp;nbsp;moleftiam ex hibet.COrdate: Memoriter amp;nbsp;ingeniofe. . PRAEVorte-mur:Operam dabimus: ante alia curabimus.
''^VID nunc mihi: Mi H Bles pulchre Judifica-^vjdJ^us facile a palæftrio ne madetur ut philocomafi um a fe ireiubeat antequam noua potiatur amafia.TEm pus maximum:Scilicet opportunum. CONVEnit ne eafideft fororine adimilat' fuæ ÆFORtis:Ideft pulchra ut in fuperioribus:uel farno fa ut Nonius interpretatur hunc Iocum.LlPpam:Oculorum lippitudine granata. EMISfarius fcitus:DiIigens explorator:uel internuntius Marcus Cicero Verris emif-farios appcllauit furtoru cô-dliatores amp;nbsp;flagiriorum fu-orumintemnntios.lta Sucto. Nereis emiflanofdixit.
r iii
-ocr page 504-z2j EQ^VInunitDomo exeunt hera ancilkv laqjfubdirinx militem dolis fuis fruftraturæ. HVNC: Scilicet palæHrio-ncm.Q^VI figam palum in parietcm:Perltatin tranfla. none quia ipfum uocarat ar chitedum.DERundnauit: DiiTecauit amp;nbsp;diflipauit:tra'' 0uin uocabulum a rundnis( quæ maiores ferre dicuntur quibus fibri lignarii maio^ ra ligna fecantamp; diuidunr. VOS modo ut occccpiftis: Loquitur palæftrio. CVM ex alto puteoddeft profund do putco:Non enim quifq fidere debet rem poffe ulla peragere fine impedimento amp;nbsp;periculo:femper cautione opus eft-:amp; propterea ad ffi-mum afeenderis non defect deris legi debecira poftpau Ium ubi legitur : haud ferre potuindicendum poterit:amp; rurfus ubi differre athenis; differre cathenis. i.diftrahi amp;nbsp;rapi.S AT habeo; Loquit redius amp;nbsp;nerius palaeftrio non pleufides.NVNC dici-to:Etibi pleufides non pa-la:ftrio;Sed omnia commu tata prius erant.
Acrotelantium:incillula emstSi pleufidestprohiupita Satine ut commoditas me ulqjquaqj adiuuat.
Na quos,uider exoptati maxime:una exeutis uideo d^ pxmio» -^Zlj^icrotelatium. Milphidippa. Pleufides. Palxftrio.
EquiminnfimuI circufpicite: nequis adfit arbiter L~^ Nemimé pol uideo. nifihunc que uolumââcóuétumtd Ãrgo uoca.M.qd agis nf archited;efPa.ego ne architeétusf uah. 'Mil.Quid c.'*PaLqent nó fim dignâ præ temt figapalu fpane-' JEia uero nim is facetemimifqj facunde mala eft. (t^ Vt lepide deruncinauit militem. Mil. at etiam parum# Bono animo es . negocium omne iam fuccedit fub manus: Pal. Vos modo porro ut occÅpiftis : date operam amicabilem. Nam ipfe miles concubinam intro abit oratum fuam Ab fe abeat cum forore amp;C matre athenas. Ple.probe Pal.Qum etiam au^: atqj ornamenta quæ ipfefftruxit mulieri Omnia dat dono:fe utabeat.ita ego confilium ei dedi Ple.Facile iftuc quidem cft:fi amp;nbsp;illa uolt. amp;nbsp;ille autem cupit» Pal. Non tu feis cû ex alto puteo furfum ad fummüafeenderis. Maximum periculuminde etiam ab fummo:ne rurfum cadas. Nune hæc res apud fummum puteum geritur:fi præfenferit Milesmihil hanc ferre potuit,huius nunc q maxime Opus eftdolis.Ple.domi etiam ad eam rem uideo falis fatis. Mulieres trestquartus tu te es.quintus ego:fextus fenex* Pal.Quod apud nos fallaciarum:fextunft certo fcio Oppidum quoduis uideturpofte expugnare dolis« Date modo operam.Ac.id nos ad te amp;nbsp;fi quid uelles : uenimus« Pal.Lepide facitis nunchoc tibi ego impero.Ac.quid uoles. Pal.Militem lepideóó facete laute ludificarier uolo. Ac. Voluptate mecaftormihi imperas.Pal.amp; fein quéadmodû: Ac.Nempe ut adfimilem me amore iftius differre cathenis Quafïqjiftius caufa amoris ex hoc matrimonio Abierim:cupiens iftius omne ordinis nuptiarum^ Pal.Nifi modo unum hoc hafceædis dicas dotalis tuas Hinc fenem abs te abifie:poftq feceris diuortium. Neille mox uereatur introire in alienam domum. Ac.Benemones.Pal.fed ubi ille exierit intusuftic te procul Ita uolo adfimulare:præ illius forma quafifpemas tuam: Quafiqj eius opulentitatem reuerearisióó fimul Formam amÅnitatisallius faciem:pulchritudinem Conlaudato.fatin præceptift.Ac.teneo.fatin eft.fi tibi Meumopus ita dabo expolitum:utimprobare non queas. Pal.Sathabeomuc tibi uiciftim quoqj imperabo.Ple.nuc dicito
-ocr page 505-MILES
Qnitn extemplo hoc eritâfaëlum. Pa. ubiintro hæcabietit Tu illico facito ut uenias ornatu hue naucleriaco* ^lufeam habeas ferruginea . culturam ob oculos laneam â filiolum habeas ferrugineum: nam is colos Thalaflicus Hem amp;nbsp;connexum in humero læuo expapillato brachio Hxcindtus : aliquid aflimulato quafi gubernator fies. ^tq? apud huc fenem omnia haec funt.nam is pifcatores habet H«Quid ubi ero exornatus:quin tu dicistquidfacturus fum.'â ^a»Huc uenito amp;nbsp;matris uerbis philocomafium accerfito» ^tfiitura eftathenasteat tecumad portum cito*' ^'^q? adiuuet ferri in nauimifi quid in portu uelit. Hifi eat:amp; te foluturumeffenauimjuentum operam dare* * HSatis placet pidiura.perge. Pa.illa extéplo nihil ia morabitquot;»
* teattut properetme fit matri moræ.Ple.multis modis fapis* ^^Ego illi dicatut meadmtoré: qui onus fera ad portü:roget* He iubet me ire cum ilia ad portum»ego adeo:ut tu fcias ^i^orfum athenas protinus abibo tecû.Ple»atqj ubi illo ueneris» âriduum feruire nunquam te » quin liber fistfinam» ^3lAbicito atqj orna te.Pl.nuquid aliqd^Pa.haec ut memineris» jiâAbeo»Pa.00uos abite intro adturu: nam illum hinc fat fcio [ââ¢ft exiturû eile intus« Ac. palæftrio apud nos îperium tuumé» Agite, abfeedite ergo:ecce autem cÃmodumaperitur foris* Hilarus exitumpetrauitanhiat quod nufq eft mifer;
® Pyrgopolynices. Palæftrio«â (comafio y^'v Vod uolui ut uolo ipetrauitpamicitia 60 gfamaphiloz Hq ljPal.Quid nam ta itâ fuifïê dica diufPy.nunq ego qdé ^^â^^^amamqnucab illa muliere«Pal«quid eam.'â tiwta uerba fecit:utlenta materies fuit ⦠uerum poftrenio ^petraui ut uolui donaui quæ uoluit: quæ poftulauit« equoqjdono dedi«Pa.etia me.' âquomo ego uiuam fine tef jyt*Age aio bono esudeego te liberabo.nam fipoftet ullo mo â^petrari: ne te abduceret operam dedituerum oppreftit, ^d. Deos fpero teqjpoftremo tametfi iftud mihi acerb uft* Opia hero te carendum e optimo: faltemid uolupeeft ^^ ex uirtute formae uenit tibi mea opera fuperhac uidna ^am ego nunc concilio tibi.Py.quid opus uerbisÆ Eibertatem tibi ego amp;C diuitias dabo:fi impetras, ^d.Keddam impetratum,Py«atgeftio.Pa.at modico difee ^derate animomefis cupidus : fed ecci ipfa egreditur foris, RTilphidippa:Acrotelatium.Pyrgopolynices, Palæftrio.
ra eccû præfto milité.Ac.ubié Æ Mil.ad leua.Ac.uideo: i.Afpice tinus oculis:ne ille nos fe uidef feriat,Ac.uido
CAVSEam habeas ferrugi neamzDocetquo habitu fit uenturus pleufides pro nan* cleriomt habeat fcilicet carpitis tegumentum ceruleû: nam ipfemet declarat ferrugineum eé coloré Thaïaflî-cu.i.ceruleû amp;nbsp;marinis fin-dibus p fimilé ; fie Nonius hue adducens locûtSeruius lub nigrû colorem interpta tus é fup uerficulo VirgiJia-no in geor:Et pigué tiliam amp;nbsp;ferrugineos hyacinthos. PJutar.in uita antonii mentione fecit de caufen his net bis de Cleopatra amp;nbsp;ipius antonii filiis locutus;quos reges regû noiariiuffîtdnquit enl prîcipio eos dixerat ua-rio ornatuzAlexâdrû medicauefte ciarâ amp;nbsp;citharim te dâhntêzPtoIemæû crepidi bus amp;nbsp;clamyde amp;nbsp;caufea eu diademate omatinhic enim erat hitusab Alexädro regû ille nero medoft amp;nbsp;armeni-orû.OB OCuIos.i.ad ocu-los:ob.n.p ad ueteres pofu-idc autor é Feftu«ut ob Ro ma legióes dudas;amp; ob tro ïam dixit exerdtum;monet qppe palæftrio altero quafi oculo niciato nelatus icedat qnodin fine feqntis comŠdiæ declaraând cum miles illu uidifiet linteo obuolu-tum dicitiquid iftuc quæfo oculo fadum eft tuo.NAM is pifcatores h3bet:Q_ui tali utuntur ueftimento a quibus poteris mutuar.PICTu razStruda fallacia .SCELE-drazNon conuenit hoc loco nomen fceledri qui militis feruus erat potius corrisen dum amp;nbsp;amouendum ami-trorzamp; fubftituendum palæ ftnozamp; uerba indicant.
y ''w VOduoluizMilesïte n Biea adierat philoco-'^malifnjacilpq'qd'.ea optauerat ab eaipetrauit ut domo abiret athcafq^remca ret.LIMis oculisz Obliqs amp;nbsp;intrâfuerfû fpedà tibâ.Terc. ï eunucho Ego limis fpedo oculis p flabellû dâculum.
£ üii
NE PARceuoci:Altilis lo/ quere.NE PRædicatio tua: Scilicet me pluris apud mili tem fecehr.PHAom Icfbiæ: Cuius amore capta dicitur Sappho pudiatde qua me^ minit Sfrabo:amp; Horatius in libro carminum.MINIAE: Hereos amp;nbsp;femidei . SANA non eft fimulauit inquam: Videtur conuerfa ifta ad fpe datores dicere:qgt; amore mi litis depitet amp;nbsp;fureret amp;nbsp;uer ba ita palam proferat ut audiatur a milite: deinde tacite dicat:fimilauit inq poteft alio modo legi:ut fermo fiatad mulierem:fana nó es: fimula inqmel lana non eft: ad militemideinde ad muil crem;fimula inquam.
Mil.AedepoI nuncnos tempus eft:malos peiores fieri, Ac.tuûe Initiû obfecro tu te ipfumcóuemfti.MiLne parce uoci:ut audiat Cumipfo pol fum fecuta placide ipfa ut libitum eft mihi» Ociofe meo arbitratu ut uolui.Pyr.audm quæ loquitur^ Pal. Audio qlæta eft quia te adiit.Mil.o fortunata mulier eft Vtamari uideo dignus eft.Ac.permirum ecaftor prædicasî Te adiflèatqjexoraffe p epiftolam aut per nunciumiquafi regt Adiri eu aiût.MiLnam quæ ædepol uix fuit copia adeûdiiat^J Impetrandi.Pal. ut tu inclytus apud mulieres.Py.patiar Quando ita uenus uult.Ac.ueneri pol habeo gratiam Tandemqjamp; oro amp;nbsp;quæfo uteius mihi fit copia Quem amo quéque expetiftoîbemgnufq; erga me ut Get* Quod cupiamme grauetur.Mil.fpero ita futu^:qqlUum Multæ fibi expetefluntnlle illas fpernit fegregat ab fe omnisi Extra te una.Acergo iftiâ metâme macerattqd ' ille faftidiofu^^* Neoculi eius fententiam mutent:ubiuiderit me atqjeius Elegantiamirneam extemplo fpeciem fpernat, Mil.non faciet. Bonum animumhabe.Py.ut ipfa fe contennit. Ac.metuo Neprædicatio tua nunc meam formam exuperet.
Mil. Iftuccuraui utopinioe illi^pulchrior fis, Ac.fi pol meuolet Ducere uxoremigenua amplecftartatqjobfecrabo aliquo modo. Si no qbo îpetrar.'côfcifcâ lÅtü uiuef fine illo fcio me nd polle Py.Prohibédâmorte mulieri uideoimulieré adibo.' âPa.minime. Nam tu te uilem fecensifi te ultro largiereifme ultra ueniat Quæritet defideretiexpeftetifi non perdere iftam glonamuis Quam habes caue fis faxis: nam nulli mortali fcio Obtigiflèhoc nifi duobus:tibi amp;nbsp;phaoni lefbio Tam miniæ te amarent. Aceo intro. an tu illuc euo catum Foras mea milphidippaiMdamo opperiantur,dum exeat aliqs Ac.Durare nequeo.quin eaintro:occlufæ funt foresteffringam Mil.Sana non eft,fimulauitinquam.Ac.fi parem fapientiam Hic habet ad formam per amore, fi quid fecero demeti animo Ignofcet.Pal.ut quæfo amore perdita eft mifera. Py.mutuuft. Pal.Tace ne audiat:Mil quid aftitiftiobftupida.curno pultas? Acr.Quia no e it'â:que ego uolo.Pa.q fcis? Ac. fcio ædepololfa Nà odore nafus fentiet:fiintus fiet.Pyr.ariolatur:quia nbsp;nbsp;nbsp;(cio
Meamat propterea uenus fecit eam ut diuinaret,Ac.nefcio Vbihic propeadeft.que expeto uidei:olet ^fedlo: Py.nafo pol lam hæc quidem plus uidetqoculis.Pal.cæca hercle eft Ac.Tene me obfecro.Mil.curÆAc ne cadam.Mi.quid ita? Ac,Quia ftare nequeonta animus per oculos meos defit. MiLMilitem pol tu afpexifti?Acita. Mil, non uideo ubi eft, *quot; Ac.Videre»
-ocr page 507-MILES
^c.Videres pol fi amares. Mil. non ædepol tu illum magis Ãtnas g egomet.fi aperte liceat. Pal» omnes profecto mulieres ^eamatAit qq^ afpexit.Py.nefcio tu me ex hoc audieristan non ^epos fu ueneris.Ac.meamdphidippaadiobfecro amp;nbsp;cdgredef ^ylt;Vtme ueref.Palallaad nos pgit.MiI.uos uolo. Py.amp; nos te ^i. Vtiuffifh:herd mea eduxiforas.Py.uideo,Mi.iube ergo adL ^/â¢Induxi animum neoderimite utalias quando orafti, (re: ^it Verbum hercle facere non potis, fi acceflerit prope ad te. l^u te obtuefdigua oculi præcider unt. Py. leuadum morbum Mulieri uideo.Mil.uiden ut tremit atqjextiuit poftq te afpexit.'â Pyr.Vin quoqjarmati idem iftuc faciunt: iube domum ire. Mil.Netu mirere meliâ mulierem.Phy.fed quid uolt meagere.'â ^1. Ad fe ut easïtecum uiuere uolt: atqj ætatem exigere. ^y.Egon illa adeà :quæ nupta fit^uii^ eius metuere aequum eft. ^11.Quin tua ca exegit uird a fe.Py.qid facere potuit.' â(mu ire ^û.Quia aedes dotales huiâ fut.Py.ita ne.' âMikita pol dica do/ ^yr.Ita ego illic ero.Mi.uidene fis i expedratide: ne illam animi excrucies nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(uides.'â
^y»N0ero ^pfedo,abite.Mi.abimâ.Py.fed qd ego uideo^Paqd l^yr.Nefdo qseccufcedit ornatu qdéthalaflico. Pa.is nos uolt. â ^^fedo nauclerâ:hic qdée uidelicet accerfit:accita hic credo: (fPleufides.Paleftrio.Pyrgopolinices.
iim alio pado propter amorem nefciü feciflèmulta Nequit*:uerear magis meamoris ca hoc ornatu feeder, crû cd multos multa admifilfe acceperim inhonefta topter amorem:atq} alienum a bonis mitto iam:utoccidit ' Achilles quiuis paffus dfed eccu palæftrionemtftà t cum milite. Oratio illo mihi demutadaé mea: mulier pfedo nataft exipfa
AETATEm exfgcfe:Din ui tam ducere. EXEGIT : Ex-» tra egit amp;nbsp;expulit.
â'M ALio pafto: Pleulides facie nam clerii mentitus inqt â^Jopterathorem id effecifle quod api.erilq; faditatu eft qamoris caufa plura fubie-rim inc0moda:amp;admiferit indecora amp;nbsp;adducit achillis exemplu:qui amore captus Polixenæ Priami hliæ : qua fibi dari coniugem depofee bat;in templo Thymbraei a» pollinis infidiis circunuen«-t* a Deiphæbo amp;nbsp;Alexadro interimitur ut didys cretea fis feribit î hiftoria belli rro. iani.MVLIER, nata ex ipfa mora : Demutata oratione conqueritur tarditatem mn lieris quam rediflime ex ipa mora natam autumat; nam nunqquod femel oecÅpe-tint perficere uidentur:dum comatur dum ornantur an» nus eft dixit Terentius.
â¢^âquæ uls alla quæ mora.éiæq: mora. minor ea uidef (mora Qui quæâ^pter mulierem eft.hoc adeo fieri credo eófuetudfe. Nunc ego hanc accerfam philocomafium: fed fores pultabo, ^eus ecquis hie e.'âPal.adolefcens:quid é quis tu esrqd pultasf ^UPhilochomafium quærito:a matre illius uenio : ft itura eft Ãat omnis moratur:nauim cupimus abfoluere
^y.Iam duäum res parata é: palæftrio aurd ornameta ueftem Pteciofdomne ut ferat:duc adiutores tecd ad mui.qui ferant Omnia cdpofita fdttquæ dóaui.ut ferat.Pa.eo . Ple.q fo hercle Ptopera.Py.nö morabiturtqd iftuc qfo:quod oculo fadld étuo ^kHabeo quidem hercle oculum.Py.ad leud dico.Ple,eloquar. Maris caufa hercle hoc ego oculo utor minime* Nam fi abftinuiffem amari tanq hoc uterer.
Sed nimis morantur me diu. Py.eccos exeunt.
-ocr page 508-gt;'*'â'^VTD modi flendo; Gq i/Semper ad lachrp» '\â;^inias mulierisoculuf paratus eir.Sunt enim earû Ipicula quibus credulos nv mis amantes fauciant.STVl tadmprudens illepida amp;nbsp;mi iiime morata:paradoxum é Ciceronis omnes ftultos in fanire.i.imprudétes efleHo la.in epiftolis Virtus eft ui-cium fugere:amp; lapientia pri ma ftultitia caruiffe.i.impru dentia.Q^VAmuis poteftis; Lege quemuis : poteffis enï quem uolueris facetum tua côfuetudine facere. ERAM ferocior; Ideft facetior;fe^-rox enim pro cordato amp;nbsp;faceto ponitur a Nonio qui ci tat huncplaurinum locum. VIDEO omnia: Ex compo fito fermóem abrupit neep abfoluitmt p dolore id face re uideatur: nâ dicere quafi noluerat fibi uideri ablque luo milite nobilitatem illa comparatam amp;nbsp;bona fimul omnia periifle.LACRumu qui adiungitur:Senfus omnino non deperit amp;nbsp;fi ledio nitio non careat:dicit enim amp;nbsp;ipfum non pofle a lachry misabftinere dum herumà tuetur fuum.QVOR ; Pro cur.FERRVminauit: Con-glutinauit unde ferumen ,p bitumîe amp;nbsp;ferumîario aglu tinatio.MI abnti: Pro mihi abnti.Q_Vfd uideo ; cp hue uf^ méte fuerit obalienata
^TPalæflrio»philoconiafiû,pîeufides* Pyrgopolynices, y nbsp;nbsp;nbsp;Vid modi fledo qfo hodie faciesfPhi.Qmd ego ne flea?
â q â Vbi pulcherrime egiætatéade abeo. Pal.uidéJioie; tibilt; -^Qjna mre amp;nbsp;forof ueitfPhi.uideo.Py.audifti palæftrio^ Pa.Quid uisfPy.quin tu iubes efferri omnia . quæ ifti dedi.'â Ple.Philocomafium falue.Phi.amp;s tu falue:Ple.materq} Sóforor T ibi falutem me iufferunt dicere.Phy.faluæ flenti PIe.orant teut eas uentus operam dum dat:ut uelum explicet. Nam matri oculi fi ualerent mecum ueniffet fimul: Phi. lbo qqinuita fado omnia pietas fie cohibet.Ple.fapis Pyr.Si non mecum ætatem egiffetrhodie fluita uiueret Phi.Ifluc cruciora uiro me tali abalienarier Nam tu quemuis poteffs facere ut fluat facetiis^ Et quia tecum eram ;ppterea animo eram ferociora Eâ nobilitatduideo oia.Py.ne fle. Phi. non queo cû te uideo* Pal.Habe bonum animum: fcio ego:amp; quid doleat mihi. Nam nihil miror fi libenter philocomafium hic eras. Formam huius;mores;uirturem: animum attinere hic tuum* Quem ego feruus quando afpicio hunc lacrumu qui adiugituE Phi.Obfecro liceat compledli prius q ^fidfco.Py.licet, Phi. O mei oculito anime mi.PaJ. obfecro te:mulier Ne affligatur.Py.qdiftuef Pal. poftqabs te abittaio malefadu Efthuic repente miferæ.Pyr,accurrite intro:atqj efferte aquam. Pal.Nihil aquam moror.Pyr.quor.Pal.maIo ne interueneris Quæfo dum refcipifdt:capta inter fènimisinoxam hinchabet, Non placet labra labellis feruminauit acre malum. PIe.Tentabam fpirarét an non auræ.at nos iam oportuit.â Sin magis uis:ambos mittam.Py.nolo retineat. Ple,flet mifeta* Py.Exite atqjhæc Fette hucintus omnia:quæ ifli fledilt; Pal.Etiam nunc faluto te familiaris pnus quam eo: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rQ
Conferui conferuæqj omnes bene ualete amp;nbsp;uiuite.,',Ae-;. Bene quæfo inter uos dicatis : 0C mi abfenti tamen. Py.Age palæflrio bono animo es, Pal.heu nequeo quin fleam. Quo abs te abea,Py.feræquo aio: Pal. fcio ego qd doleat mihi. Ple.Sed quid hoc quærerisfPh.quid uideo fluxfalue Ple.Iam refipifli.Phi.obfecro quem amplexa fum hominem: Perii,fum ne ego apud mef Pyr.ne timeas uoluptas mea PaLQuid ifluc efl negodifPy.animâ hac modo hic reliquerat Pal.Metuoqj amp;nbsp;timeo: ne hoc tandem palam fiat nimis. Py.Quid id eflfPal.nos palam ferre nunc per urbem omnia Ne quis tibi hoc uitio uortat. Py.mea non illorum dedi Parui ego illos facio:agite:ite cum dis bene nolentibus^
-ocr page 509-MILES
Pal.Tua ego hoc câ dico.Py.credo.Palaâ uaIe:Py,amp; tu bn uale:
STratlotidtMilitarcs.LIBI dinem;Omiieni uolupnte amp;nbsp;deleftamentuni:perlibi-, dinem euim quicquid libet intelligimnsamp; non ta turpi um q honedarum rerû uo^* laptatem.NOn eft meum: ut fcilicet te deferam.
E ME moneatis: E--dodus a periplefto^ eno lemulus milt
Pal.Ite dtonani ego adfequar uos: cum hero pauca eloquar» Quanq alios fidelioris Temper habuifii tibi q me: tarnen Tibi habeo magnam gratiam reru m omnium. Ãtfiita fententia eflêt:tibi feruire mauelim multo Quam alii libertus effe. Py.habe bonum animum.Pal.ah Tum uenit in mentem: ut mores mutandi fient. Muliebris mores difcendiobliuifcediftratiotici f^y.Fac fis frugis.Pal.iam non poffum:amifli omnemlibidine, tem c5nuenit:ut in domum fequere illos ne morere.Pal.bene uale. Py.54 tu bene uale. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â^*^
Quæfo ut memmens li rorte liber hen occepÅnm.
Melius infaltu:eft trauIlario a uenatoribus fumpta qui î faltibus obferuant feras Vir
Mittam nuncium ad te ne me deferas: Py.non eft meum.
Pal.Cogitato identidem tibi quam fidelis fuerim.
gilius. Et magnos canibus circundare faltus amp;nbsp;laqueis
Si id fades.âtum demum fcibis:tibi qui bonus fit:qui malus
Py«Sdo amp;nbsp;perfpexi fæpe fæpe:uerü cü ante hactü hodiemaxîe: captare feras. Pd.Scies immo hodie a me uero fadtum faxo poft dices magis ^y»Vix reprimor:quin te manere iubeam. Pal* caue iftuc feceris tricent te mendacem:nec uerum efié:fide nulla elfe te. i^icant feruorum prêter me elfe fidelem neminem, ^am fi honefte cenfeam: te facere polle fuadeam. Return non poteft:caue faxis.Py.abiiiam patiar quiequid eft. ®tne uale igitur.Pa.ire melius eft.Py.ftréue. Pa.etiam nuc uale. ^y.Ante hoc fatuum hüc fum arbitratus femp feruü pelïîmû. Eurn fidelem mihi effeinuento cum ego mecum cogito. Stulte feci qui huncamifi:ibo hinc intro nunc iam. ^damores meostexi hinc: fonitum fecere fores.
(/Puer.Pyrgopolinices.
VnV E me moneatis.memini ego officium meum.
â Ego nam conueniamillum:ubi ubieft gentium* ^nuelhgabo: operæ non parco meæ ^yr.Me quatit illic:ibo huic puero obuiam/ ^ü.Hé te qro uirlepidifCme cumulate comoditate pter cæterof ^do di quemcurant.Py.qui duoÆPu.mars amp;nbsp;uenus. ^yt.Facetum puerum.Pu. intro te ut eas obfecrat: quot;^c uolt:te quaerit.teqî expedtans petit Amanti fer opem.quid ftastqum intro isfPy.eo. ^udpfus illic fe iamimpediuit in plagas* fatatx infidis funt: in ftatu ftat fenex.
Womnis fe amare credit:quafqj afpexerit ^mieres:eum odere tam uiri qmulieres.
^ une in tumultumibo:intus clamorem audio:
-ocr page 510-^^^'â ''^Dverte iftum: Tam Nd Mmüex in paratos in-derat laqueos que peripleftomenis familiares femiqî omnes uerberibus af feccrût : amp;nbsp;ut deniui magis ' fiat illum foras educût uoci ferantem amp;nbsp;neniam depte-cantem.ACTus:Melius acu tus.ABDomen:Ventris pin guedinem : minatur cultro uentrem refcindere amp;nbsp;exin-
de abdomen collo circunda re:quæ dicantur crepundia fupra oftenfum eft in ciftclinria quæ collo puerorû ap-pendebantur.NVMero: Ni miû cito ut alibi diftum é. HEM tibitVerba potius fût peripleftoméis cædétis mi Iitem:qmiIitis.Q VOD tu hodie uerberatusTScilicet fu eris.AVT quod uerberare: Scilicet uoluerit, VENErifi nepotuIfidUnd obiicit.Q^d miles paulo ante de fe iafta-\ uerat:Sum enim Veneris ne pos.lNTEftatus: Sine tefti-bus:timebat profefto ne te-ftes fibi præciderentur tan-qua mÅcho.MITis: Veluti mollis faftus ,pptcr uerbera.
(^VnpIeAottienus.Pyrgopo.Cocus Cario.Sceledrus.
Veite iftütfi non feqfirapitefubhme foras fadtemteï erram atq? cælum ut fit.difcidite.Py.obfecro herde peripleélomene
Pe.Negeg herdeobfecrafuid utiftfc tibi fitadfâeario culterpbe Ca.Qumiâdudügefht moecho hoc abdomé adimere.ut facia Quafi puero in collo pendeant crepundia.Py.perii* Car.Haud etiam numero hoc didsua ne in homineminuoco Per. fmmo etiam prius uerberetur fuftibus multum quidem: Cures aufus fubagitare alienam uxorem impudensfPy.ita me Diiamet ultro uétûéad me.Per.meuf.Py.perii mane dû narro
Ad te hu c uenire.Per.quare aufusÆ hem tibi.
Py.Hodie fum fatis uerberatus.obfecro :Pe.quam mox ergo Vbilubet difpenite homine diuorfum. amp;nbsp;diftedite.Py.obfecro Hercle te ut mea uerba audias.prius g fecar. Per.loquere nó dû Donec facium eft.Py.uiduam eé cenfui:itaqj ancilla cdciliatnx Dicebat mihi Per.iura te non nocitu^ efie hominem de hac re Neminem:qdtu hodie hic uerberat'â:autqd uerberanfitelaluu Hinc mittimâ uenerium nepotulû. Py.iuro p uenere amp;nbsp;martern Me nociturum nemini:quod ego hic hodie uapulo:fed mihiid æque facium arbitror.
Et fi fteftatâ nó abeo hicbnagitquot; ^p noxia. Per. qd fi id nofaxis Py.Vtuiua fp iteftabilis. Car.uerberetquot; etia poft tibiamitt^dû Cenfeo.Py.dii tibi bh faciant femp cû aduocatus mihi bene es^ Ca.Ergo des mina auri nobis.Py.quamobrer Car.faims teftibgt; Vtte hodie hinc amittamus ueneriü nepotulu.Per.magis fapis De tunica chlamydeiSC mucróe: q fperes. Car. nó feret uerbero» Etiam ne animam amittis.Py.mitis fum eqdem fuftib^obfecro Vos.Pe.foluite iftû.Py.gfam heo tibi,Pe.fi poft hae pndero hic Arcebo teftibus.Py.caufam haud dico.Per.eamus intro cano. Py.Seruos meos eccos uideo.philocomafiü la^pfeóla etdicmihi SeeJa dudü.Py.heimihi.Sce magis dicas fi fcias:qd ego fcio. Nam ille qui lanam ob oculum habebat nauta non erat. Py«Ql?*s erat igiffSce.philocomafio amator.Py.qui tu feisf Sce.Sdoma poftq exierunt portamihil ceflärunt illico ofculan. Atqjaplexariiter fe. Py.uæ mifero mihi uerba mihi data eeuido Scelus uirpalæftnons me hac illexit fraudenure facium iudico Si fic aliis moechis fiat minus hic moechorum fiet
Magis metuattminus has tes ftudeant : eamus ad meiplaudite.
Mercatu
-ocr page 511-MERCATOR
ClN MERCATORIS ARGVMENTVM*
ERCATVM mifTus charin' â a demiphóepfe:amp; obid mercator dea comÅ W diaêdomü rediés uirginéformola aduehit.Demmho forte ut cólpicatâ eft mulierc:ea deperinqnt illa coparari ad ufus fuosinlius edtra niritquot; nö cócedi P femürimulae emiflëmn pediflèqua:fenexorat uidnü lyfimachu ut ^ââ'crcefanaira ribias e naui eâ abducitan fuaqj excipit domoicharinâ ribi furrepta uirgix â¢ié mÅretdegatqî eutycû fodalé ubi ea fît pedtefxfed puella nufq reptatehann^fpe deftitu ^sdeultro exulatû parat.Interea Dorippa uxor lyfimachi ruri rediés offendit domimuli ^culatqua mariti feortri reputatmiroqj turbas cietteutychus filius hoc refciés occurrit fo ^di ii abituro pegre maciat ad inueta amica fibi:parétes cócdiat.Demiphoné increpat:co fftç ut filio puellam cedat. Suis itaq? tandem charinus potitur amoribus*
Illauti. Sar. Mercator*
Argumentuum
Iffus mercatum ab fuo adulefcens patre» Emit:atqjportat fcita forma mulierem. Requirit quæ fîtzpoftq earn uidit fenex r ____Confingit feruus emptam matri pediflèq ÿôat fenex hanc feadfîmulans uendere ^â¢â adit uicinotcomputat uxor ribi ^Muriflè fcortum:tum charinum ex fuga ^^trahit fodalis: poriq amicam inuenit* ^'Ai^umentum*
/Iv Ercatum a fe filium extrudit pater*i I* â Is peregre militis redimit ancillamhofpitis Amore captus:utuehic : naui exilit*
^ater aduolattuifam ancillam deperit.
^Ulus ritpercontatur;feruus pediflèquam ^^adulefcente matri emptam ipfius* ^nex fibi perfpiciens utamico fuo' ^eniretmatum orabat.natus ut fuo: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;.
^â¢c filium fubdiderat uicini: pater. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠-
Ticinus promereatur ancillam fenex*
domi deprxhenfam coniunx illiusï Ticini fcortum infimulat:protelat uirum* Mercator expes patria fiigere defrinat. Prohibeturafo dale, qui patrem illius ; . ^tat:cum fuo patre nato ut cederet: Abfente cum lenone perfido*
uam
y^pv ISSVS adolefccns: 1 BCharinâ.A(SVo pfc * M^Ãemiphôe. SERu*: Acanthidi VIcinotLpfima-^ eho. VXor:Dorippa.COM putat:Imputat amp;,pbro dat. SODaIis:Eutychus.RETra hit:Ret£o trahit amp;nbsp;reuocat.
ERcatu:Alid fubdit argumétû: cu iprio ri nomen fecerit eo-«
jnÅdiæ more fuo . MILItis hofpitis : Adeuius hofpitiu charinâdiuerterat. SEB uns. f.aeanthio fubaudi fimulat. PERSpicienstFauens ohté. peras:opam das.NATus ut füo.f.amico amp;foda]i paritet traderet 'orabat. HlC.f.Cha linus fubdiderat filiu uicini f.eutycü lyfimachi filiü.PA tcr uicinusddé lyfimachus . INSImulat:Cóuiciaf expio brat.PROteUat;Lóge ppel lit amp;nbsp;abigit.MERcator: Ipc charinus a quo comoedia agt; fciurt nomé.EXPers: Refti-as amp;nbsp;ucrius expes.i-üne fpe. DEftinat:Inftituit. QVI pa tré illius orat.f.eutycus ipe* trat a Demiphóe fodalis pre ut fuo filio puella concedat: fed hos poftremos duosuer ficulos hoc modo legendos autumo:orat:eâ fuo pre na* to ut cederet abfenté cû le.-* none pfido:eftenî ordo net
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bop:una cü renfu:qui.f.eu-*
yenus oratpatrem illius fcilicct Dcmlphoncm chaiinî patrcm:cum patre fuo lenone perfido.ideft lyfima Qneni lenonem perfidum appellat:Quia Demiphoni mercatus puellam fuerat amp;nbsp;ueluti leno (ham F«ftiterat operam:ut cederet pro concederet nato eam abfentemddiicet puellam;difficilis aliquato uet orum ordo fenfus difficultatem afferebat.!
,^ XVAS ref:Doccthoc X *^fabula græ» cam Philemonis a^ Plauto faciam fui (Tc latina; ut etiam alias complures la tinas fecit Afinariam:caili~ nam:trinumum : quam pariter a Philomene fcriptum amp;aleinlatinum couerfam fatetur: ueteres fi quidem fa bula: utipfe alibi inquit aui dius fpeftabantur q nouæ quae prodibant comÅdiæ. EMPORVs: Mercatorunde emporium forii mercatorium . MARTIci:Velno men eft recitatoris comÅ-diæ;dicuntur martici horni nes malarum magnarû at-lt;5 oribus late patétibus: uel martici forte ,p marci aftii de fe locutus dixit:nâ Plautus primum Marcus adius diftus é:qui a pedû planicie plotus poftremo Plautus. OPEra é auribus ut.f.inteti fitis . ELEGantia;Pro fplen dore amp;nbsp;nitore pomf elegan tia qnq; ulcio daEmdeNo niu.SOLldo: Permaneti amp;nbsp;diutius hoiem afflidati. IN SOMnia: Vigilia amp;nbsp;foemini no genere profertunnâ qui amoribus crucianfnullä fere quieté recipiût.AERVm na:Labor.ERRor:Tam ad animum qad corpus pot re ferri.STVLtitia: Impruden-tia.EXCOrs: Sine corde amp;nbsp;fapiétia:nâ pdpuâ in corde aîa fedé hét:inde cordatum hoïem fapiété dicimus.PE-tulantia;Improbitas;amp; petu latia lafciuia.ADVerfo tpe: Nó congruo;loq.n.qfq ïde bet cü adeft amp;nbsp;loci amp;tpis op portunitasmóïcaflü uerba ^füdere.INFit:Incipit amp;nbsp;ta git hoc loco amantiû côfue tudiné: qui dum abfunt ab eorum amafiis:multa locun tut ex nimio dfiderio ac fpe cum autem in cofpeftum il larum ueniût: obmutefcût: quod ex animi perturbatione contingit. EPHEBis: Ex ea feilicetætate qua pubem primum emifi.
f^hannus/
Vas res fimul nunc agere decretunft mihi t argumentum amp;nbsp;meos amores eloquar« Non ego idem facio:ut alios in comoediis Vidiamantis facere:quiexnoeditaut diei« Aut foli aut Iunx miferias narrant fuas: Quos pol ego credo humanis querimoniis Non tanti fecere quod uelint:aut quid non uelintx Vobis narrabo potius meas nunc miferias«
Eadem latine mercator martici
Pater ad mercatum hic meus me mifït rhodum Biennium iam fedtum efepoftq abii domo» Occoepi amare forma eximia mulierem Sed iam:utfimpliciter dicamtopera eftauribus: Atqjaduortendum ut animum adeft benignitas: Et hoc parum edemore maiorum inftiti Per me percontatus fum: fumqp iudex illico« Nam amorem hæc cundia uitia fedtarifolent« Cura:ægritudo.nimiaqî elegantia«
Hoc non modo illum qui amat:fed quenqj attigit Magno atqj folido muldtat infortunio: Nee pol profecto quifq fine gradi malo: Praeter q res patitur ftudet elegantiae: Sed amori accedunt etiam hæc quae diximus: Infomnia:acrumna:error«amp; terror » amp;nbsp;fuga Jneptia:ftulritiacÿ:adeo amp;nbsp;temeritas» Incogitantia « excors immodeftia Petulantia.cupiditas : amp;nbsp;maliuolentia Inheret etiam auiditas»defidia : iniuria» Inopia.contumelia« amp;nbsp;difpendium» Multiloquium«pauciloquium,hoc ideo fit: Quia quae nihil attingunt ad remmec fumptus uidet« Tum amator proferri faepeaduerfo tempore. Hoc pauciloquium.rurfum idcirco praedico« Quia nullus unq amator adeo callidus Facundufqjin reminfit fuamut poffitloqui« Nuncuos mihiirafei ob multiloquium non decet Eodem quo amorem uenus hanc mihi legauit diem« Illuc reuerti certum.amp; conata eloquar« Principio atqjanimus ephebis aetate exiit Atqjanimus ftudio amotuspuenii
-ocr page 513-MERCATOR
REZ:Sub cuius impio muliererat qà ipfe fequéti declarat uerficulo.VI SVMmaquïcqucpoterat rapie^z wdomudedio uerior eft ui fumma quicquid poteram rapiebam domo:ut de Ce ipfo potius loqui uideaf Sdeléonend quod fubfequentia magis indicant.ODIVRgare:Pro obiurgabatâta exprimere pro cxprizz â'lebat.MVSSATtlmmurmurat licet inter ie differre dixerimus No . autore.ABNuere negitare: Pro abz â'nebat amp;nbsp;negitabat.i.refellebat.MINItanti amorem:Aliqua hoc loco forte défunt quæ fenfum integrum «dät:uel fua nos oratione ueluri quodâ fulmine Plautus deterrere uidef:ita enim interdû quadâ utit uerz
Meus eft.amare ualide cÅpihic Meretncemnllico rex exulatum abibat ^no importunus dominus eius muhens Mifumma quicq? poterat rapiebat domum Otuurgare pater.hxcnoctes 06 dies ^etfidiamumuftitiam lenonum exprimere» ^cerari ualide fuam rem.illius augerier.
Abnuere:negitare:adeo me natum fuum
Oinnes tenerent: minitanti
Artiorem:multos illexit in difpendium ^temperantem, non modeftum iniurium fiahereiexunre.me quod quirem ad fe domum Ultione peffimaieaq? ipfius optuma ^ftmefq? mores inueniffe perferis.
Mores uidi funditari:ac dedere, ^nuitium tot me annos iam fi pafceret» ^tn nifi luderet, ne luberet uiuere:
^Oh ut ego amori: neq? defïdiæ in ocio Operam dediftemec^ poteftatem fibi ^'^ilTetadeo artfte cohibitum effe a patre, Multopere immundo rufticos exercitum: nifi quinto anno quoq? pofte tum uifere toemtatej extemplo inde:utfpedlauiffet populum ^üs rurfum confeftim exigi folitum a patre» inulto primum fe familiarium
T^^orauifte.cum hæc pater fibi diceret aras:tibioccaftis:tibi ferisitibi eidem metis demq? ifte pariet lxtitiam:habes, ^®ftqreceftituita patrio corpore ^gtum fe uendidifle : atq? ea pecunia ^nim metretas quæ trecentas tolleret
^^aftètatiÿ eam femper cis uedtatam undiq?. ^neo dum quæftum haberet.pepenffe bona, idem diceret fi ut deceret me forem
boje abduftôe ex antiqtatis maieftate:ut folidtû leftoré in ambuiguo derelîquat ut îfeqntibâpauculis uerficulis licet ïtueri: qbânec uifû é ad dere:nec demutar:fed tm le gétcs môere.SESe extéplo: Verba fût pris a filio méora ta.MVLtopere imûdo nifti cos exercitû:Concifa rurfus amp;nbsp;pene mutila orone utitur Plautâferuata nihUomin* pc culiari amp;nbsp;ppria dicédi maie ftate:ita utnos in penitiffizz mos fenfus îducere ibiqj de feter uideaùfed nemédaüt ïcodice:hûc alioqn recôdi. tû itelicdû ex bis uerbis pof fum*clicere:ac fi illud dixiff5 îpm nulla uoluifle premfuü defidia torpefeeredèd fibi fp paratû eé negocium uel ad agros colédof:uel ruriscolo nos lblicitâdos:nâ ut î afina lia amp;nbsp;alibi tanq peculiari amp;nbsp;liro Cepe urit uerbo illodm müdo:p CO qdépatu eé uï fi 1; codicé emédaf:amp; fenfu plaioré facefjegas: mhopc Ãmodü ruftici exercitQ:amp;ex eteitûp exerdtatû amp;nbsp;hltû ac defatigatû îtellige. PRImû famiIiariû:Denotat eé affue ficiédos filios î Iaboiibâ;nez lt;^ illote a reliqs domâfamiz liaribârôem hndâ.SIBi.f-pa tri mco.TIBI aras tibi occaf fis:hoc dixit ut filiû ad labo-tes aîaret cû eént oîa î fuam utilitatê ceffura:occarc ita amp;nbsp;occator ab occidendo dr q, grades terræ cedat globos: ut placet Fefto:ufut feruio ab occoecatis feminibâ ut fit occatio qfi occoecatio.ISTe pariet laetitia hés:Q_uid illd hés bói afferat iió uideo:niz fi qs uellet ita ïterptari:iftud .n.qa hés piet tibi laetitia: fç legêdû eét iftudnó ifte: fed ut fenfus fiat lncidior:lcge-z lé Iabor.MElDem diceret: Me talé futurû afleuerabat.
-ocr page 514-NA Vim gerarnmtA geren do ut onerariam:Nonius ta men non gerariam fed circe rum Plautum dixifle autor eft;Circerus eft nanis aliana per grandis.MVNEm;Apd ueteres munes dicebant ut meminit idem Nonius no a largitióe quæ ignota erat: fed confentientes ad ea quæ amici ueUentdde miuiia di-fta funt officia:obfequia:de bita:utinquit Acron.
^ SVMmis Opibus: MEBsa Inducit poft prolo-gum femus aeâthio enaui citum curfum capef-fens charino nudaturus puellam qua adduxerat uifam fuide a demiphôe pâtre: Dû igitur in nia eft:dicit fc om-ïii conatu utile diatino opi tulari ne mulieré amittat fu am.HAEC DlSciplina: Hic mos amp;nbsp;confuetudo:Q uam deteftatur homines.Ede uia non decedere:cû quisnego ciofus feftinet.HAVD DI-gnu habet:Pro nô dignaf.
Ego me ubiinuifum meo patri effe inteHigo Atqjodio eÃe meîquod placeretæquum fuit Amens amanfqjtut animum offirmo meum: Dico eÃe iturum me mercatum fi uelit: Amorem miÃum facere me dum illi obfequar» Agit gratias mihitatqj ingenium adlaudatmeum^ Sed mea promiÃanon neglexitpcrfèqui Aedificatnauim gerariam : amp;nbsp;merces emit. Parata nauiimponit præterea mihi Talentum argenti: ipfe fua adnumerat manu. Seruum una mittit:qui olim a puero paruulo Mihipædagogus fuerat:quafi uti mihi foret Curtos.hifce confertim nauim foluimus. Rhodum uenimus :ubi quas merces uexeram Omnis;utuoluituendidi ex fententia» Lucrum ingens fadtotpræterq mihi meus pater Dedit æftimatas merces:ita peculium Conficio grande:fed dum in portu ibi ambulo: Holpes me quidam agnouit : ad coenam uocat* Venio decumbo:acceptus hilare atqjampliter: Difeubitum notrtu utimus:ecceadme aduenit Mulier:quamulier alia nulla eft pulchrior. Ea noerte mecum illa hofpitis iuÃu fuit Vofmet uidete:quam mihi ualde placuerit. Poftridiehofpitem adeo oro ut uendat mihi. Dico eins pro meritis gratum me amp;nbsp;munem fore. Quid uerbis opus eft mihitatqjaduexi heri. Earn me aduexiÃe nolo refcilcat pater.
Modo earn reliqui ad portum in naui;amp; feruolum Sed quid currentem feruum a portu confpicor/ Quem naui abire uetui:timeo quid fit.
' ^Acanthio.Charmus.
: herus
X fummis opibus uinbufqj uf^ experire: nitere ut minor opera tua
Serue^.agedu acathio abige abs te lartitudine.caue pigritie puer Simul enicat fpus.uix fuffero.hercle anhelitu fimulaut. (net PleniÃimeiis q aduorfum eût afpelito:detrude.deturbaiuianu Hæc difciplina hic peÃimaécurreti properati haud quifquam Dignù hét decedereuta très fimul res agédæ füt.qn una occoepi* Et currendû:00 pugnâdum:amp; ante iurgandum eft in uia. Cha.Quid illudé^qd' ille tam expedite exquiritcurfuram Ãhi» Cura eft negocii quid fit:aut quid nundet. Aenugas ago.
Qua refifto u maxie res ipicuio uortif.C.mali nefdo .^Q^jn
-ocr page 515-MERCATOR
^Dlrioné ûdtliâNâ nuxîmû îpedimétû affert curforibus;de liene ï curculione didû éabudenlüfq â uL feribâ.ANImd uertere: Ideft reipirat amp;nbsp;anhelitù trahef. CENfi étira legédû é ut duo uerba nô unû fint ni ^Ittgo tibi céfi é.i.de teipo nuUâ exiftiationé amp;nbsp;cura hês:cunullâ deuitcs laffitudiné amp;nbsp;laboré.LAciniâ: Quæparsdidt uefHméti.BAlineæzQ^uæ amp;nbsp;balneæ amp;nbsp;balnea.ASSulaffacer foribâ; Ideft for« pulfando 'fâgere amp;imîutas Pres 'redigere ;un diftû é affulatî.i.minutatî.RAMIccs:PuImôes îrerptatus é Nôius:id îdforte oplat* é ex uerbis fequénbâ iâ dudû fputo fanguinê:ramices n fût pulmôes: fed ramex hernia dr
Quid nunciat. Ac.genua hunc curforem deferuntpern feditionem. finthen,occupât præcordia.permaninaana nequeo uertere nimis f''ihil tibi cenfi eft*Ch.at tu ædepol fume tibi laciniam atqjabfterge Moré tibi» Ac* nunquam ædepol oés balineæ mihi hanc laffitudiné ^Mét.domin an foris dica effe herum charinûrCh.ego animipédeo Quid illud fit negociidubet feite metex hoc metu ut firn certus, ^At etiâ affiftotat etiâ cefïb foribus facere his affulastapite aliquis ^'charinus herus : domi eft an foris.' ânü quifquä adiré ad oftium ^âgnuna arbitratur.'âCh.ecce me acantico quem quæris, Ac, nufq efto ^'foplina ignauior,Ch,quæ te male res agitant.ââAc. multæ here te ^t^ me.Ch.quid eft negocii/Ac.perimus.Ch.pricipiu inimicis dato ^nAttibifortito id obtigit.Ch.loquerc id negocii quid eft.'â ^nPIaci'de uolo adquiefcere.
* uacaufa rupi ramicesnâam dudum fputo fanguinem.Ch.refinam ^xnieUeægyptii uorato faluu feceris, Ac, at ædepol tu calidam picé bibito ægntudo abfcefïêrit.Ch,hominem iracundiorem q te noui ^fUiinem.Acatego maledicentiorem q te noui neminem, ^â¢Sin faluti quod tibi efle cenfeo:id côfuadeo,Acapageiftiufmodi ^diitc.cruciatu quæ aduéit,Ch,dic mihi an boni quid ufquâ é.' â(ftiâ Qui qfq uti poflît fine malo ou aut ne laboré capias eu illo aut mole/ ^fâMefeio ego iftæctphilofophari nûq didicit neqj fcio ego bonû ma/ Qpo accedit mihi dari haud dfidero,Ch.cedo tua mihi dextera (lu ^Mum acanthio,Ac.en dabitur tene,Ch.uin tu te mihi obefle ^^^üététan ne uis.'âAc.opa licet expiri:qui me rupicâ currendo tua, quæ feiremtfeire actutum tibi liceret.Ch. liberum caput tibi facia pnicos menfis.
Iv^n iâ priufq firn elocutus feiflè mentiri uolo , Ac, ah laffitudinem âerde uerba tua mihi addunt:enicas:ficcine mihi obfequens es.-* ^b.Quid uis facia.'âAc,tü id qd'uolo,Ch.qdéigit quid uis.'âAc.dicâ. ^b.Oice.Ac.at enim placide uolo,Ch,dormientis fpeólatores metuis ^^efomno excites.' âAc.uæ ribittibi equidem a portu adporto hoc ^â¢Quid fers^dic mihi, Ac.uî metütcruciatütcurä.iurgiütatqj inopia ^h.Perii tu quidem thefaurum hunc apportauifti malitnullus fum* 1^t.Itnmo es,Ch.fcio iam miferum dices.Ac,tu dixifti ego taceo.
âââ¢Quid iftuc eft mall,'âAc.ne rogites:maximum infortunium eft ^«Obfecro diffolue iam metnimis diu animipendeo, Ac,placide.
licet fub hernia: noie mftasmorborû fpés îtelligamâmt morbi fût quos græci uoeât enterocelæ amp;nbsp;epiplo celæ hydrocelæ : ramex aût fingulads fit motbâqué cirfocelé appellatlicet Plin. ra mice dixerit entero-celâ:funt.n.ifta morborû gna qîpudibû dis ci rca teftiefos ori unr:féfus ât Plautius é tua câ rupi ramices qfi qd ex nimia curfu ra ruptura fafta fit amp;nbsp;defcéfus îtcftïoiv î te fticuloj z thecâ:qd fæ pe côtîgit his qui uel iftu aliquo uFgrauio ri pôder gnuâf hi.n. a græcis khâhTcxî î a nris ramicofi amp;nbsp;her-niofi q uero diligeri' hæc oîa pqrer malue rit légat celfü Corne liû in feptio iâ dudû fputo fâguiné : î aliis codicib* amp;nbsp;apud No niû legifatrû dû Ipu to fâguiné. RESInâ: Ex arboribus pFibus refîna fluit:ut ex abie te;pino terebîtho ; amp;nbsp;aliiszmelior q ex tere bîthozfpilîa nâ^ amp;nbsp;le uiffima amp;nbsp;odore gra tiftia eut tradit theo phraftâ ï nono:Ifido. lufquoc^ inqt terebî thû arboré gnare reft nâ oins refinarû pftâ tiftimâ: manat refina nô folû ex arboribus ft ex uirgultis ut ide docet Ifidomszoîs ât refina utilis é ï medi cîa:amp; iô pôif î nobili bus antidotis amp;nbsp;un-guétis tuffi amp;nbsp;ptyficif meUe addito medef
U
tonds uîda côpcfdt ex Dîofcoiidc.AVT ne laborem capiaf eu illo ut uiolesÃx litte raie pofitu arbitror il lud moles quod mugt; tilum uerbum eftamp; priores litteræ inuergt; fæ funt: corrigédum ede amp;nbsp;dicendum:aut ne laborem capiafcû illo aut moleftiam. OBESSE fequenté: Pro effe obfequenté. PALPo percutis:Bla diris adularif.QVin îam priufq fim elocu tus feiffe mentiri uo^ lo : Ordo:quin prius uolo q fim elocutus feiffe mentiri.i.te pri ns feiuide me mentis turum.LIMBOsNa-ni pifeatoria . CONTAGEfcit : Liquefeit corrumpitur amp;nbsp;quafi in tabem uertitur.
Multa exquirere etiam prius uolo quam uapuIem.Ch.herde nero Vapulabis nifilam Ioquere:aut hinc abis,Ac.hoc fis aide, Vt palpator nullus eft:qn occoepi blandior,Ch, obfecro hercleoroç Vtiftuc quid fît : adlutum indices , quando quod mihi fupplican/ dum feruulo uideo meo*
Ac,Tadéîdignâ uideor.Ch.fmo dign'â,Ac,eqdécredidi.Ch, obfecro Nu nauis perit.'âAc,faIua énauis: ne rime* Ch. quid alia armamenta.'â Ac. Salua amp;nbsp;fana fût.Ch,qn tu expedis qd fiet^qd ' me p urbécurrens Quærebas mo^Ac.tu quidé ex ore orationem mihi eripis,Ch,taceo. Ac.Tace modo fî boni quid ad te nunciemunftes acriter, quin nunc Cû malum audiüdunft : flagitas me ut eloquar.Ch.obfecro hercle te Iftuc uti tu mihimalû facias palam . Ac.eloquar qn quidem me oras Tuus pater.Ch.quid meus pater.Ac.tuam amicam. Ch, quid eam^ Ac. Vidit,Ch. uidit.' âuæ mifero mihi hoc quod te interrogo refpode, Ac,Quin tu fi quid uis rogafCh.qui potuit uidere.Ac.oculis.
Ch.Quo paddo.' 'Ac.hianribus.Ch.hinc dieredtusmugarein re Capitali mea.Ac.qui malum ego nugor:fi tibi : quid rogas refpddeof Ch.Gerten uidit^Ac.tam hercle certe:q ego te ac tu me uides: Ch. Vidieam.'âAc.intus intra nauimtutproræ aftitit.amp; cum Ea confabulatus eft.Ch.perdidiftime paterteho tu eho tu Quin cauifti ne ue eam uideret uerbero^quin fcelefte abftrudebas Neea confpiceret pater.'âAc. quia negociofi eramus nos nfis negotiis Armamentis cdplicandis : amp;nbsp;componendis ftuduimustdumhac Agunturdembo aduehitur tuus pater pauxillulo.
Neqjquifquam hominem confpicatuftidonec in nauifuper. Ch,Nequicquam mare fubterfugi fxuis tempeftatibus* Equidem iam me ccnfebam effe in terramtatqjin tuo loco: V erum me uideo 6C faxa ferri famis fludtibus.
Loquere porro quid fît adlutum,Ac.poftquam afpexit mulierem* Rogitare occÅpit cuius efîêt.Ch*quis refpondit/Ac.illico Occurmatqj interpello matri te anciUam tuæ emiffe illam.
Ch.Vifû tibi credere id/Ac.et rogas:fed fceleftus fubagitare occÅpit» Ch.lllam neobfecro.'âAc.mirum quin me fubagitaret,Ch. ædepolcot Mife^ meum quidégutarim edtabefeit: quafi in aquafdidens falem Perii.Ac,hem iftuc meum uerbû dixifti ueriftimum ftulritiaiftxceft. Ch.Quid faciat credo no credet pater fi illam matri meæ emilfe dica Poft autem mihi fcelus uidetur me parenti proloqui mendacium Neqj ille credetmeqj credibile eft forma eximia mulierem.
Eam me emifte ancillam matri,Ac.non taces ftulriflime. Credet herdemam credebatiam mihi,Ch.metuo mifer Ne patrem prændat ut fît gefta res fufpicio:hoc quod te rogo Refp0de.Ac.qfo quid rogas Æ Ch, nu effe amicam fufpican uifus ed.^
Ac-Non
-ocr page 517-MERCATOR
Ac.Non:fed credebat.Ch.uæ mi'fero nullus fum:fed quid ego bic lamentando pereo:ad nauim non eo fequere.Ac.fi iftacibis Commodum obuiam uenies patri.poftquä afpmet te rimiduni eHè ^fg? exanimatunuiUico retinebittrogitabit unde illam emeris» Quanti emeris:timidum tentabit te.Ch.hac ibo potius ^itncenfes patrem abnfie a portu Æ Ac.quin ego hac procucurri gratia ^ete opprimeret imprudentem atqjeiedlaret»Ch,optume» Demipho fenex»
Iris modis dii ludos faciunt hoibustmirifqj exemplis fomnia |Jnfomnis donant uelut ego noAe hac quo proterit proxima nfomnis egi fatis : amp;nbsp;fui horno exercitus : mercari mihi uifus ^umformofam
^pram ei:ne noceret quam domiante habui capram *^eu*difcordarcnt fi ambo in uno effent loco.
^ofterius quam mercatus fueram:uifus fumin cuHodiam fimio ^oricredere:ea fimia adeo poft haud multo ad me uenit. ^ilc mihi precatur : 66 facit conuitiumtait fefe illius operatatqj ^duentu capro flagitium amp;nbsp;damnum fecifte haud mediocriter* ^âcit capram quam dederam feruandam fibi:
uxoris dotem ambedifle:oppido mihiâiHud
*â^eri mirum:ut unadloc capra uxoris fimio dotem ^^Bedenttinftare fadtum fimia atqj hoc demqj ^^Hpondetmi properem illam abfe abducere ad me domum:
ad uxorem ducturum meam;aft non habere cui
^'^âUmendaretn capram atqjoppido hercle bene uelle illi uifus fum Qyod agis:quid facerem cura cruciabar mifer.mterea ad me ^^dus uifuft aggredier.infit mihi prodicare fefe ab fimia ^^pram abduxiHe.amp; coepit irridere me:ego enim lugere* illamabdudlam conqueri:hoc quam ad rem credam
j^nere fomniü nequeo inuenire:nifi capram illam fufpicoriam me ^üeniffe quo fit : aut quid uoluerit : ad portum hinc abii manecum '^ce femel.
Qftquam hic id quod uolui tranfegi:atqj ego confpicor nauim rhodo qua eft heriaduedus filius:conlibitum eft illud mihi ^Hdo qui uifere afcendiin lembumtatqjad nauim deuehor ^^9'^go illicafpicio forma eximia muliere : filius qua aduexit meus ancilla fuotquaego poftquam afpexi non ita amo:utfani folet pOies.fed codé pado utinfani folent:amaui hercle equideego olim d* ^dolefcentiauiemm ad hoc exemplum nunquam ut nunc infamo, ^um quide hercle iam fcio periifleme:uofmet uidetecote^ qtifim ^ünc hoc profecto fie eft.hoc illa eft capra:fed fimia illaatqj ^dus timeo quid uelint.fed conticefcä uicinum eccum exit foras.
y^p^IRlS modis* gt;nbsp;11 â pdiens fenex 3 B|^mniu5 nar rat ipfanq; omne re^ fert interpretamentu ad puella nuperaue^ ftam a filio.EXERci tus: Exercitatus amp;nbsp;de fatigatus.El NEnoceret ; Scilicet uxori fux:peiitat in tranfla tioe.IN CVitodiam fimiæ;AppelJat fimia uicinum lyfimachu. INSTAre : Pro inita batata non habere j» no habebâ.HEDVs: Filium charinum in terpretamur ex fequé tibasmam ipe adhuc fomnii interpretatio nem non rede noue rat.LVGEre:VeI cÅ pi lugere amp;nbsp;cóqueri nel lugebam amp;nbsp;conquerebar.CVAI luce femel: Vel potius fu mul ut intelligat iuli' fe ad portum primo diluculo amp;nbsp;fummo mane.
« ii
gt;-^ROPECTO I p Wcgo:Prias par tes huius fccz nxfine controuerfia damâ Ivhmacho : nó demiphoni qui time incipit loqui ubimec omê illud mihi : allo quitur lyfimachus fu os lorarios amp;nbsp;famugt; los ut eant rus ad ca-ftrâdum hircum qui forte damnum artuz Ierat.PISTO:Nomé «illici. ACHEmutiz eus : Morri pximus. VlETVS:Mollis flaz cidus:languïdus:amp; fi iie ui.TER.NAS:Sciz licet litteras amo enî ex tribus confiât eic mentis.ATHEnæ de fciuerint: Hic iocus é maximustfed menda eftîuerbo athenæ ut ex fenfu côiefturam capio ; nam cum ille dixiffet ne me detcz riorem ducas feftiuîz ter refpondet ego ne te/ fcilicet ducamÆamp; deide dicat cathenæ defiuerint pro defece rint ad te.f.ducendû amp;nbsp;dreunferendû tan qâinfanû;qua ferme locutione ufus eftin menechmis ubi uetz bum é fanum uis adz ducere quem fenfum cria uitæ reftituimuf.
^E}'fimachus.Demipho.Lorariu
z-^ Rofedto ego illune hircum caftrari uolo * ruri qui nobis exhi'' â bet negoCium,
De. N ec omen illud mihi nec aufpicium placet quafi hircum metuo ne uxor me
Caftret mea :atqj illius hæc nûc fimiæ pris ferat.Ly. i tu hinc ad uilà Atqjiftos raftros uillico pifto ipfi facito coram ut tradas in manum. Vxori facito ut nûcies.negociû mihi ce î urbe:ne me expedtet:nâ mihi Tris hodie lites indicandas dicito:ei amp;nbsp;hoc memento dicere,Lo, nunlt; quid amplius.'â
Ly.Tâtû eft.De.lyfimache falue.Ly.euge demipho falue o quid agis/ Quid fitfDe.qd mifrim^.Ly.dii meliâ faxft.De. diihoc qdé faciant. l^âOpid eft ÆDe.dicam fi uideä tibi eé operam: aut ociû.Ly, quaqua Negoeiü c.'fiqd uis demipho nd fum occupatus unq amico opa dare. De.Benignitate tuâ mihi experto pdicas:quid tibi ego statis uideor/ Ly.Acherunticus fenex:uietus:decrepitus.De.puorfe:uides puer fum Lyfimache feptuennis.Ly.fanun es : qui puerum te effe dicis.'â De. Vera prsdico.Ly.modo herclein mentem uenit:quid tu dicere. Senex cum extemplo efhiam nec fentitmec fapit.aiunt folere eum Rurfum repuerafcere.De.immo bis tanto ualeorq ualui prius. Ly.Brihercle fadfu:amp; gaudeo.De.imo fcias oculis quoqjetia plus la Videotq prius.Ly.Bri eft.De.mald rem dico.Ly.ia iftucndbonudb De.Sed aufim ne ego tibi eloqui quid uclim^Ly.audadter.De. aium Aduorte.Ly.fiet fedulo,De.hodie ire in ludum occoepi litterarium Lyfimache ternas fcio lam.Ly.quid ternas.'âDe,amo.Ly.tun capite Cano amas fenex nequiflimefDe. fi canu feu iftuc rutila fiueatrunft Amo.Ly.ludificas nunc tu me hic opinor demipho.
Dc.Decidecollum:fi falfumad te loquanuelut fcias me amare. Cape cultrum:feca digitum:uel auremtuel tu nafum:uel labrum Si mouero me.feu fecari fenfero lyfimache audior fum.utme Amando enices.Ly.fi unquam uidiftipidlum amatorem:heillicdb Nam meo quidem animo uetulus decrepitus fenex tantidem eft. Ouafi fit fignum pidlum in pariete.De*nunc tu me credo Caftigare cogitas.Ly.egon terDe.mhil eft iam:quod tu mihi Succenfeas:fecere tale ante alii fpediariuiri.humanum amareft Humanum autem ignofcere eft nefcis : ne obiurga hoc non uoluntas Me impulit.Ly.qui non obiurgo.De.at ne deteriorem tarnen Hoc fadlo ducas.Ly.ego ne te:athens defciuerint.De.uife fis Modo etiam.Ly.uifunft.De.certé.Ly.perdis me. hic homo examorc Infanittnunquid uisfDe.uale.Ly.ad portum propero nam ibi mihi Negociumeft.De.bene ambulato.Ly.bene ualeto.De.bene fit tibi: Quin mihi quoq^ etiam eft ad portum negociummuncadeo ibo illuc
Sed
-ocr page 519-MERCATOR, ^^doptime gnatum meum uiâdeoîeccum opperiar hominem* ^oenunc mihi uifo eftopus:huic perfuadere:quomodo potis firn Ætiliam uendat:ne ue det matri fuætnam ei dono aduexe audiui -ptæcauto opus lt;nbsp;ne ad illam me animum adieciffe aliqua fenriat* ^Charius,Demipho*
ââGMo memî |h^k ferior;Qiieri ./L,.JBtur charinns fpmempfis fit pueh fam amifurus: quam tädemiuflü patris ce dit nenale uicino I7/ fimacho. PEReiidie: Die craftiiio ,pximo: quafi perempto dic.
Omo me miferior nullus eftæque opinormeqjaduerfa cui Plura fint fempiterna.fatin qcqd eftt qua rem agere occÅpi* opriü ne qd mihieuéire qdâcupio: ita mihi mala res aliqua ^DÃritur bonûqj meum edprimit cdfilium* mifer amica mihi paraui f'^tnicaufatprecio eripuirratus clam pattern meum pofle habere* ?tefduit:amp; uidit:amp;pdit me«neqj is cd roget qd loquar cogitatunft ^^ animi decern pectore incerti certantme quid corde nunc confilü Raperepoftim feio*tantus cü cura meus eft error aio * dum mei ferui j ââ placet mihi cdfiliü dû rurfum haud placetmec pater potius uidetquot; Muci ut putet matri ancillam emptam eÃe illam* â^tinc fi dico:ut res eft:atq; illam mihi meemifleindico: ^emadmodum exiftimet me:atqj illam abftrahat* jtans mare hinc uenum afportet:fcio fæuus qfit homo:amp; durus ^tiirhoccine eftamaretarare mauelim:quam fic amare: ^ hinc olim inuitum domo extrufit ab fe:mercatum iufut ire* ââhoc malum ego inuenitubi uoluptatemægritudo uincat:quidibi ââdtamaeni:nequicquamabdidi abfeondiabftrufam habebam: ^ttfca eft meus pater.nihilpoteft clam illum haberi:nec factum prophanu qcqefl qnibi illico adfit:nec qui rebus meis cofida ^âInulla fpes in corde eft*De.qd illuc quidâfolus fecu fabuletquot; filius ^'^lidtus mihi nefeio quare uidetuttCh* at at meus quidéhic patere Wtiideo:ibo alloquar:quid fitpatettDe. unde incedis:qd feftinas ^fatemi.'âCh.tedte pater.De.ita uolo:fediftuc quid eft tibi:quod Ætnrnutatus coloreft:nun quid tibi dolettCh.nefcio qd aio meo eft ^^repater:poftea hacnodte non quieui fatis ex fententia* ^^â¢Per mare ut uedtus nunc oculi terram mirantur tui.Ch.magis ^Pânor.Dead eft profedto uerum.aétutum abfeefferitergo ædepol* lapias eas ac decumbas domi*Ch.ocium non eft:mandatis rebus ^t$uorti uolo*De,cras agito perendie agito.Ch.fæpe ex te audiui j^tenreimandats omnis fapientis primumpræuorti decet* ^^Ageigitur:nolo aduorfari tuamaduorfus fententiam*Ch*faIuus Jtinifi quidem ifti didto folida.amp; perpetua eft fides,De* qd illucÃ©Æ 53am ille folus fe in confiliu fe uocat:ia no uereorne illam me amare potuerit refcifcere:quippe haud etiam ^cquam inepte feci:amantes ut fblent* ^h.Kes adhuc quidem hercle in tutolt nam huncnefeire fat feio ^âUa amica*quid fi feiretteffet alia oratio*De*quin ego hunc
u iii
-ocr page 520-VELLICENT : Dixi Aggredior de illa^Ch.qn ego hic me amolior eo ego : utquæ mandat musueHic^e leniter Amicus amicis tradam. De. immo mae paucula etiam fcifcitare prius TEnt:Conuicium fa- Volo.Ch.dicqduelis.De.ufq? ne ualuifti.' âCh.perpetuo rcóte.dü qde ciannVIRAGInem: Illic fubueru in portu huc ut fum aduedlus: nefcio qafus mihi dolet: Fortem amp;nbsp;uiro fimi, iqaufea aedepol factum credomerum adiutum abfcefleritifed quid
AisdDe.ecquam tu aduexti tua:matn ancillam e rhodofCn.aduexi. De.Quid ea utuidefmulier.'âCh.nonædepol mala.De.utmorataeft^ Ch.Nulla uidimelius mea fententia.De.mhiqdemædepol uifaftcu Illam uidi.Ch.eho an uidiftipaterdDe. uidiue^non ex ufu nolhoft Neqjadeo placet.Ch.qui uerodDe.quia no nfa formam habet digna Domomihil opus nobis ancilla:nifiquæ texat.quæ molat lignu cedat Penfum faciat.ædis uerratmapulettquæ habeat quottidianu familia Codlum cibum.horum illa nihilum quicqua facere poteritadmodu» Ch.Ea.caufaequidé illam emi:dono qua daté matri meæ. De. ne des Ne ue te auexiffe dixeris.Ch.dii me adiuuant.De.labefadlo Paulatim:uerum quod præterii diceremeqj ilia matrem fatis honefte Tuam (equi poterit comes.neqjfinam.Ch.qui uerodDe.quiaiHa Forma matremfamilias flagitiumefbfi fequatur.quando incedit Per uias. contemplent. confpiciant.nutent:nidtent:fibilent Vellicent:uocent:molefli fint,occententoftium impleantur meæ Fores carbonibus elegiorum:atqj ut nunc funt maledicentes Homines uxori meæ mihiqjobiedlent lenocinium facere : nam quid Eft opus.Ch.hercle qui tu rede dicis amp;nbsp;tibi affentior fed quid llla nunc fiet.-âDe.redte ego emero matri tuæ ancillam uiraginem Aliquam non malamtforma mala ut matrem addecet familiaslt; Aut fyram aut ægiptiâ:ea molet:conficiet penfumtpinfefflagro.ne^ Propter eä quicq eueniet noftris foribus flagitium. Ch. quid fi igitut Reddat illi unde empta eft.'âDe.minimegentiü. Ch.dixitfetedhiber Si non placeat.De.nihil iftoc opuft litigare nolo ego uos.
Quam tu a ante accufari fide multo xdepol:fiquid faciûdû eft facere Damnimauolo q obprobramentum aut flagitium muliebre. Efferri do mo me tibi illam pofte opinor luculente uendere.
Ch.Dum quidem hercle ne minons uendas:q ego emi patera De.Tace mo fenex éqdâ.q iUâ mädauit mihi: ut emeread iftâc fade. C h. At mihi quidâadolefcens paterâmâdauic ad dU facie ita ut illae: Emerem fibi.De.uiginti minis opinor pofte me illam uendere.
Ch. At ego:fi uelim me iam dantur feptem amp;nbsp;uiginti minæ.De. atego Ch.Quin ego inquam.De.at nefcis quid didurus fum:tace Tris minas accudere etiam poftum:ut triginta fient. Ch. quo uortift. â De.Ad illum qui emit.Ch.ubi nam eftis ho gentiu.' âDe.eccilluuideo lubet quinqjme addere etiam nunc minas.Ch.hercle illune Diiinfelicitent quifquis eft.De.ibidem mihi etiam nuncadnutat
-ocr page 521-MERCATOR.
Addam fex minas.Ch.feptem mihi nunquamædepol me uincet Hodie inueniet hodie commodis:pofcit patenDe.nequicquam Ã^ofcit ego habeo.Ch.at illic pollicituftprior.De.nihil fado: ^^'Quinquaginta pofdt,De.non centum danturpotine ytne htigere aduerfum animi fententiam : maximam herde Hiabebis prædam.ita ille eft cui emitur fenex:fanus non eft Examore illius quod pofces feres.Ch.certo ædepoladolefcens ille: ^^iego emo.eftlibtina périt eius amore.De.multo hercle ille magis ^enex fi tu feias.Ch.nunquam ædepol fuit neqjfiet ille fenex infamor Examore.q ille adolefcens cui ego do hanc operam pater, He*Quiefce inquam iftanc rem ego redle uidero,Ch.quid agis.** -^âQuid eftrCh.non ego illam mancupio accepi:fed ille illa accepit He.Sine.Ch.non potes tu lege uendere ilIam,De.ego aliquid uidero fh.Poft autem communis eftilla mihi cum alio:quid fdo,qd fit ei Animi.uenire ne earn uelittan non uelit.De.ego fcio uelle.
At polego efte credo aliqudqui nd uelit. De, quid id mea refert.'â ^â¢Quia illi fuam rem elfe æquum eft in manu.De.quid ais.'â ^E.Communis mihi illa eft cum illo.is nunc hie nd adeft. De: prius J^efpondes g rogo,Ch.prius tu emis g uendo pater
^Ecio inquamuelit ille illam nee ne abalienarier.De. gd illic gdam S^i mandauifcumille nolet.nihil agis.nunquamædepol prius ^ifquam illam habebittpotius quam ille quem ego uolo jettum eft.Ch.cenfes certum eflê.De.quin ad nauimiam hinc eo. üembit,Ch,uin me tecum illo ire.'âDe.nolo,Ch,non places, J'^Maliuft te quæ funt mandatæ tes tibi præuortier,Ch. tu glubes, ^âAt tu excufato te feciffe fedulo ad portum ne bites dico iam tibi, Aufcultabitur,De,ibo ad portum,^ ne hic refeifcat cauto opuft, âJon ipfeemâ.fed lyfimacho amico mandabo,is fe ad portum dixerat ire dudum:mc moror.cum hic adfto,Ch.nullus fum occidi, £Charinus.Eutychus.
Entheû diripuiffe aiunt bacchas.nugas maximas fuiftê credo ræ ut quo paóto ego diuorfus diftrahor.cur ego uiuo cur Nd morior.quid mihift in uita boni.certûft : ibo ad medieü ibi me toxico morti dabo:quando id mihi adimitur:qua caufa cupio uiuere.Eu.mane maneobfecro charme, ?^*Qui me reuocatÃu.eutychus tuus amicus amp;nbsp;fodalis fimul *^anus proximus,Gh.non tu fcistquantü malarum re^ fubftmea.'â ^lt;Sdo omnia ego iftæc.aufcultaui ab oftio omnem rem fdo.
^â¢Quid id eft qd'fcis.'âEu.tuus pater uult ucdere. Ch, oem ré tenes ^âfua amica,Ch.nimiü multu fcis.Eu.tu is ingratus, Gh.plurimü _fcis.fed qui fdseffe amicam illam meam-Eu.tu te heriipfus mihi ^â¢Statim ut oblitus fui tibi me narrauiftè.Eu,haud mirumfadû é.
P^Pâagithoclo. co fabula aga lies amp;penthei qui eu baccho fefta fieri pro hibuifiët : iratus bac. chus furorem immî. lit in agauem quæ uc nientem filium pen. theum credens aprö: una cû aliis bacchis ïteremîtide quo Oui dius î fine tertii meta morphofeos hic ocu lis illum cernentem facra prophanis : pri* ma uidet prima éin. feno cocita curfu prL ma fuum mifib uio. lauit penthea thprfo mater:amp;o geminæ clamauit adefte foro res : ille aper î noftris errat q maxius agris ille mihi fenedus apr iuit omnis in unum turba furens eunda coeunt trepiduq; ft.« cuntur. TOXIco:Eft toxicum a taxo arbo te q bacchas gignit in quibus letale uenc nueft.TV TEipfust Scilicet narrauifti.
B iiii
SVBLImrc os pstn: Ideft deludere pané. ATlt;ç eximiam:Lege eximam.VNDe atte litis : Vide ne legen, dum fit unde id erit quasuerba faduntlu culentum fenfum. ACHILLEm orabo; Notü ê qualiter pria m*ab achille auro re demerit heftoris ca. dauer ; quod tangit Virgilius î primo ter circum iliacos rapta ucrat heftora mutos exanimant auro cor. pus uédebat achilles. AVCTarium;Ab au gendo diftum quod fupra men furam aut pondus adiidtur.
* 'Ice amico; Solidtus de. ipiio ia ly ^imachû adegerat ut puellam mercaretur: puellae ergo amp;nbsp;lyfi.. machi fabulameuta fcena continet dum iter fadunt. MEA es tu Adpuellam cóuer fus.FACEre certum; Inftituo uolo : locu. tio eft Plauto fiequê tiffima. PRO copia amp;nbsp;fapientia ; Ideft ut potero amp;nbsp;fciuero.BA IVLARE: Onera ge ftare . PASIcompfæ: Omnibus ornata:. SVBTEGmen: Filû texturam.DABO na tam annos fexagîta; Ouem pollicetur da. read arbitrium attó dendam per quanda fimilitudinem intelli gens demiphonê ue. tuluin aloicantem.
Ch.Tenunc cofulo: refpode quo lÅto cenfes me ut pereâ potiffimui Eu«No taces caueiftu c dixeris.Ch.qduis meigiC dicere.' âÃu.uf patri 5ublinire pulchre os tuo.'âCh.fane uolo.Eu.uis ne earn ad portum.'â Ch.Quid potius q uoIes.Eu.atqj eximia muliere precio^h. q potius Quam auro expendas.Eu.undearteritis.Ch.achillem orabo aurum Mihi ut detrheólor g expenfus fuit.Eu,fanun esrCh. pol fanusfifim Non te medicü mihi expeta.Eu.tantiquâti pofcit: uin tanti illäemi.'â Ch.Auctariumadiicito uel mille nummum plufquam pofcet. Eu.Iam tace:fed quid ais unde erit argentü:qd 'des cû pofcet patet.'â Ch.lnuenietquot; exquiretur:aliquid fiet.Eu,enicas iâ iftuc aliquid fiet Metuo.Ch.qui taces^Eu muto imperas.Ch.fatin iftuc mandatuft? Eu.Potin ut aliquid curesCh.nô poteft.Eu.bene uaIe.Ch.n0ædepol Poffum prius q tu ad me redleris.Eu.melius fanus fis
Ch.Vale uince amp;nbsp;me ferua.Eu,ego fecero.domi maneto
Me ergo.Ch.aótutum face cum prædam recipias« ^yE^imachus.Paficompfa* ice amico opa dediuicinus q, rogauit hoc emimercimoniû Mea es tu.fequere fane ne ploramimis ftulte facis.oculos mäpis talis:qui tibi qdé qd rideas magis eft q ut lamcterc» a.Amabo ecaftor mi fenex eloquere,Ly.exquire quid uisf Pa.Cur.cmeris mefLy.te ne egofut quod imperetur faciasritem Quid tu mihi G imperes ego faciam.Pa.facere certum pro copia
Quiequam operisimperabo.Pa.non ædepol equidem mi fenex non Didici baiularemec pecua ruripafceremec pueros nutricare.
Ly.Bona fi efle uis bene erit tibi.Pa.tum pol ego perii mifera. Ly«quf^ Pa.Quia illuc unde huc aduedta fum:malis bene folitunft:necmos Meufbutprædicem quod ego omnis fcire credam.Ly. oratio ædepol Pluris ehuius:q quatihæc empta «quafi dicas nulla muliere bonaee« Pa.Haudequidé dico.Ly.rogare hoc unu uolo.Pa. rogati refpddebo. Ly.Quid ais tu.quod nome tibi dica eftè.'âPa.paficôpfæ.Ly. ex forma Nomen inditum eft:fedqdais paficompfa.'âpoflin tu fi ufus uenerit Subtegmen tenue neredPa.poftum.Ly.fi tenue fcis:fao te Vberius pofte nere.Pa,de lanificio neminem metuotunaætate Qua: fit.Ly.bonan hercle te amp;nbsp;frugi arbitror naturanam inde Aetate cum fis facere officium tuum.Pa.mulier poldodla didici: Operam accufari non finam meam.Ly.hemiftxc hercle res eft Qui tibi ecce illa dabo natam annos fexaginta peculiare.Pa*mi fenex Tam uetulam.Ly.generi gratiaft.eam fi curabis perbona eft tondetuc Nimium feite.Pa.honoris caufaqcqdeft.quod dabifgratü habebo. Ly,Nune mulier ne tu fruftraftis.mea non es ne arbitrere.Pa.dic igi^ QiRxfo cuia fum.'âLy.tuo hero redempta es rurfum:ego teremedi.
Ille
-ocr page 523-MERCATOR
pie me orauit.Pâ^ammus rediit fi ra ecum feruatur fides«
^^ hodie primum uidit.Paæcaftor iam biennium eft ^üm mecum rem cÅpentmunc quando amicum te frio efle Illius indicabo.Ly.quid ais tu iam hiennium eft cum tecum l^em habet,Pa.certe amp;nbsp;inter nos coniurauimus ego ^um illo:amp; iUe mecum ego cum uiro:amp; ille cum muliere ^ificumillo;aut ille mecummeuter ftupri caufa caput limaret« ^y*Di immortales etiam cum uxore non cubetfPa.amabo ^âihiaritus eftrn«^ eft neqjerit.Ly.nolim quidem yoino hercle periurauit.Pa.nullum adulefcentem plus amo* ^/âPuer eft ille quidem ftulta.nam illi quidem haud fane diuft. ^^M dentes exriderint.Pa.quid dentesrLy.mhil eft* ^fquere fis hue me.diem unum orauit:utapud me Perhiberem locum.ideo quia uxor ruri eft*
{fOemipho* dem impetraui utegomet me corrumperem
Empta eft arnica clam uxore 6d filio certunft antiqua ^ccolam:ut feruibo mihi decurfo in fpacio:breue quod
â «æ reliquunft uoluptate uino Si amore deledtauero. hanc fe bene habere ætatem nimio eft æquius« ^dulefcens cum fis:tum cum eft fanguis integer
ANimuficdiitsQuia acbitrabrut Ic fno re demptam charino. CAPutlimaret:Non caput liniaret ut priâ corrupte legebaturdi maret coniuugcrets ut facile ex Nonio li eet itueri;qui amp;nbsp;Plau« tu amp;nbsp;plcrofqj grauiflî mos autores hoc ner bo ufos fuiffe come« morat;ipfelt; 5 Plautus in pÅnulo fequenti comoedia cum illa in
!?^um igitur cum fis fenex tune in ocium tollocesîdum potes.fi uales id iam lucroft: ^0 minus hoc ut dico fadtis perfequarlt; ^â ^terea tarnen hue intro ad meinuifam domum* Æ^or me expediat iam dudum exuriens domi. ^lurgio enicabit fi intro rediero*
^m hercle poftremo ut ut eft.non ibo tarnen* Mhunc uicinum prins conueniam:quam domum redeam Æinnhi ædis aliquas conducat uolo.
* âi habitet iftxc mulier:atqjeccum it foras*
\ (TCyUmachus.Demipho*
ip «Dducam ego illum iam ad te ficutuenero.De.me dicit* Ly.Quid ais demipho.'âDe.eftmulier domifLy.qmd cefes.'â
^^- Aide.Quid(iuifamrLy.quid^pperas,'âE)e.quid faaafLy.quod
put.HOMO periura uit : Arbitratur demi Phonem puellæ adiu rafle fibi nóeffeuxo« rem tmam timeret.
DEm im t / petraui : Do « .\cctïn hac fce« na bonnes magis læ« tari cum impetrentq magis uetita fût; nec non uicia quæ nobiC cum creuetunt in fe« neftute magis qin in uétutc quafi fumptis a mala confuetuoine uiribus reuiuifcerc. ME CORRYMPEx ré : Voluptati me de« derem.ANTIqua re« colam: Veluti inucis a moribus îferuiam. DECVRSO in fpa« do: lam decurriffe ui tæ fpacium homo di cit cum ad extrema feneftam uétum eft. VT VT eft:Pro wteu lt;g eft ita ubi ubi pro ubicunÅ.
piis eft facitotut cogites.De.quid cogitem equidem*^ opus hoc fadlo exiftimotut illuc introeam*
^ydtameuero ueruex introeas,De.quid aliud faciam.'â g^Prius hoc aufculta:atqj hic ades.prius etiam eft quodte facere §0 aquum cenfeo.nam nunc fi illo introires ampledi uoles*
TDVed ego illu : Lyfima« s excepta puella in domlim fu« am it accerfitû demi« phonem: qui illico q lenti fit obuius . MI: Pro mihi. QVOdfi igit und faftâ:Legeré potius qdfi igifunû faftâ.i.qd tibi nidebi tut fl hoc unü fecero.
ylt;\^VM ne ego Iquot;Siiifcr : Expe-z
^Zftauerat cha^ prinus fibi optatu nun dum afferri de inné-! ta uel empta puella fl bi a fodali eutycho: qui cum nuiq repertam nunciaffet omni /pe deftitutus fibi exi hum parat . FORIS eft animus: Diximus ex platone amantem mortuu in fe ipfo:ui-uere i alieno. SPEM teneo : Quod unicu uidetur bonum mor talibus ex omnibus tâtum remanfiffe cæ-teris in coelum fubla tis.REDEAT an nó: Scilicet fodalis meus eutychufSl OPPRI mit pf : Scilicet prius mulierem.HIC emit illam: Primo afpeflu facile retur quod op tarât: puellam.f.foda lemâprioré emiffeat-eg patrem fuum uoto fruftratü feciffe ideo lege pulchre os fuble uit patri non pater. CAPITAL:Rem capitalem.
ConfabulariatqjofcuIari.De.tu quidem meum animum Geftas:fcis quod alturus fim,Ly.peruorfe facies« De.Qui ne ames.Ly.tanto minus iam ætatis plenus anima FÅtida:fènex hircofus. tu ofculere mulieremtuti ne Adueniens uomitum excutias mulieri.De.feio pol teamarc Quorn iftæc præmonftras mi:quodfi igitur unam fadam Hoc fi cenfes coquum aliquéarripiamus:prandium q percoquat Apud te hic ufqj ad uefperum.Ly.hem iftuc cenfeo.nunc tu Sapienter loquere atqj amatorie«De.quid fiamus.'â Quin ergo imustat^ obfonium curemus pulchre ut fimus« Ly.Equidem te fequoriatqj hercle inuenies tu locum illi fi fapis^ N ullum hercle præter hune diemulla apud me erit Metuo ego uxorem:cras fi rure redierit.
Neillam hic offendat«De.res paratafi«fequere me# (JfCharinusÃutychus«
quot;_^Vm ne ego mifer.qui nufquam bene queo quiefeere# domi fum:foris efi animusifin foris fum: animus domic 4ta mihi in peclore atqj in corde facit amor incendium* fNiex oculis lachrymæ defeendanttiam ardeat credo caput«' Spem teneo:falutem amifmedeat an non nefeio. si opprimit pater:quod dixit.exulatum abiit falus* Sin fodalis quod promifit fecit non abiit falus. Sed tandem fi podagrofis pedibus eflet eutychus lam a portu redüffe potuitid illi uitium maximunfi. Quam nimis tardus eftaduorfum mei animi fententiam Sed is ne eft:quem currentem uideoripfus efi:ibo obuiam* Diuom atqjhominumtquæ fperatrixatqj hera eade es hominibus Spem fperatam cum obtulifii hunc mihi tibi grates ago. Nunquid refiat^hei difperiimoltus neutiquam huius placet. Triftis inceditîpeétus ardet:heret:quaflat caput: Eutyche.Eu.heu charine«Ch.prius q recipias Anhelitum uno uerbo eloquere:ubi ego fumihiccinean Apud mortuos.'âEu.neqj apud mortuos neqj hic es* Ch.Saluus fum:immortalitas mihi data efi.hic emit illam. Pulchre os fubleuit patriïimpetrabilior qui uiuat Nullus efi dico.obfecro fi neqj hic neqj acheiunti fum. Vbi fumÃu.nufquam gentium.Ch.difperii.ilIac Interemit me modo oratio:odiofa ne oratio efi cum rem Agas longinquum loqui equidem ad capita rerum perueni. Eu.Primum perimus.Ch.quin tu illud potius nuncias Quod nefdo.Eu.mulier alienata efi abs te.Ch.eutyehe Capital fads.Eu.quiVCh.quia squalem amp;nbsp;fodalem ciuem
-ocr page 525-MERCATOR
Mala rai empri:LcgefmaIu}nô mah q diâiôe utif frequéter Plau.nâ îdignâtis éâamp; fepatî Jegif nd de kiUud mala amp;nbsp;fubftituc puella.DIVIdiæ:Tcdio.MEGAra ; Q_uæ cmitas ê grædæ pelopôneffo ppïqua: îliaquoqg î (Icilia méoraf a ftrabôe qui doriéfes côdidetût q prias hybla uocabatâ.EREthriâ;Strabo boc tiæ regiôis mérioné lins crethriâ urbé antiqua noiat ad portu facrû que delphiniû uocât;pbuit hæc ciuv tas amÅnû qncp philofophâtibâ diuerforiûduit enî ibi philofophoij : erethicoru fcola menedemi dnâu amp;nbsp;îutoritate côftituta. GORlNthûzPelopônefTi oppidü locupIetiÃmû ifthmo iminés emporiû locû nego^
^-iSerum enicas.£u.ne dixeris,Ch.demififti gladium
Ingulanaiiam cadam.Eibquxfo herefe animumne defponde. Ch.NuUus eftquem defpondeamdoquere porro aliam rem* (Maluna)cui eft empta,Eu.nefeio iamaddita atqj Abdufta erat,cum ad portum uenio,Ch,uæ mihi Montis tu quidem mali in me ardentis iam dudum iacisr Pergejexcrucia camifex:quando quidem occoepifti femel* Eu.Nec tibi iftuc magis diuidiæ eft.q mihi hodie fuit, Ch.Dic mihi quis emit^Eu.nefcio hercle,Ch,hem iftuc ineft Operam dare bonum fodalemrEu.quid me facere uisf Ch,Idcm quod me uisiutpereas.quin percontatus hominis Qux facies foret qui illam emiffetieo fi paóto poftet Mdagariermulienheu me miferum,Eu.fiere 0h.Ãnaitte iftuc quod nunc agis,Eu,quid ego fed.'â Ch.Perdidifti me:amp; fidem mecum tuam,Eu,di fciunt culpam Meam iftanc non eftè ullam,Ch.eutyche deos abfentes inertis memoras«quiego iftuc credam tibi,Eu,quia âfibiin manu eftiquodcredastego quod dicam:id mihi Mea in manu eft,Ch. de iftac re argutus es:utpar pari ^dpondeasï ad mandata claudus«cæcustmutus,mancus* Debilisipromittebas te os fublinire meo patri.egomet credidi Domini dodlo rem mandari lapidi maximo,Eu,quid ego facere? ^EQuid faceresÆmé rogasfrequirerestrogitares qui effet autunde â Eet,qua profapia,ciuis ne effet an peregrinus/Eu,ciuem eftè Aiebant atticum«Ch,ubi habitaretinuenires faltem,fi nomen. Requires.Eu.nemo aiebat fcire.Ch,at faites hominis freiem exquireres.Eu«feci,Ch.qua forma effe aiebant?
^ü,Ego dicam tibi.canum:uarumjuentriofum:bucculentum ^teuiculum fub nigris oculis oblongis malis paufum aliquantulum, Oh. Non hominem mihiî fed thefaurum nefeio que memoras mali, ^unquid dbquod dicas aliud de illo?Eu,tantum quod fciam. Oh.Aedepol ne ille oblongis malis mihi deditmagnum malum^ Mon poffum durareteertunftexulatum hinc ire me, Sed quam capiam duitatem recogito potiffimum, Megaram: eretriam:chorynthum:chalcidem cretam:cyprum ^âcyo^^emignidumiiacynthumdefbiamiboetiam,
ciatoribâfreqntatü amp;nbsp;duorû dnm portuü: quoji alter adæ alter jpplqu^é italiæ.CHal cidé:Metropolini eu boeæ: 1 qua uerfatâé Arill.quoad ' uita fu-a*é:decreta ac cypro nihil qgt;mo plura dc mftis referamâtm mi n* nota pcurrimus:e creta inter ortu amp;nbsp;oc cafu poretiatraftu15 giflio hic græcia illic cyreis ob iacétibus:3 feptétrióeægeif amp;nbsp;fu is æftibâ uerberaf: ab auftro lybicis undis yfïïdióamp;egyptiif.q. cóftipata cétu urbib? ficuti phibétqpdige ligua largiti lut: infu la, multis famigerata fabfis:utpöpóii mellae uerbis utartaduen tu curopae pafiphaes. etadriadnæ amoribâ minotauri feritate fa tolt;5 : dedali opibâamp; fuga:cypros at i eo li-nu eque maximûre cipit afia adortu occa fult;5 fc imittens refto iugo: iter cilicia fyti-afq? porrigit : urbes à ea clarilfimæ fuere fa lamus amp;nbsp;paphos. SY ClOné: Pelopônelïî ciuitaté de q no inde cora plufcula rettuli-mâ i ciftellaria.GNI-dû : Vrbé cariæ ex ut tradit lirabo meo rabiles uiri fuefcudo xus mathéatic*piato nis lodalis: agathar-chides peripateticus : theopopâ : artemido rus: ftefias q res fyria cafamp; pficafcofcripfit ihac urbe ucnus pd pue eoiebalut tertis
eft porphynon;Hora tins quocç meminit his uerfibus: o oenus regina gnidi paphicj fpeme dilefta cypro. ZACINthum:Nota infulam in ionio ma ri ex echinadibï âuna de qua Virgilius dm lychüq; fami amp;qiios tulit - alta zacinthos. LESbiam:boetiâ:Lcf bos infula eft in troa de in qua duitasjmi^ tylene: boetia autem græciæ regio in q ua ifignis duitas thebæ, PARlTas:Ab eo qd' para: parito frequen* tatiuum.
X ^VONIà a ui B Bro;Vxor lyfu x^^^fctpachi doripy pa forte rure domû rediens offendet do mi puellam quam ra ta pellicem uiri exeax defdt plurimü: incia mat uim : ita ut quid agatnefdus facile cri minis redarguitur. EiVLAS : Eft eiula-rc uoce fublata flere. TVAM alcmenam: Propter louis conçu bitum cum alcmena iuno irata ferf alcnie næ:ôC tanq pellici in-fidias parauiffe : pro-pterea duos dracoes didtur mififfe ad per dedum herculem ex ea natum ut in ani-phitryouc uidiftis.
Eu.Curiftuc coeptas confilfnm.' âCh.quia eniâm me afflidat amor. Eu.Quid tu aisfqui cum iHuequo nunc ire paritas ueneris.'â Si ibi amare forte occipias:atqjitem eius fît inopia, fam inde porro aufugies.'âdeinde item iUinc fi itemeuenerit: Quis modus tibi exilio tandem eueniet/qui finis fugsf Quæ patria aut domus tibi ftabilis efiepoteritfdic mihi Cedo fi hac urbe abis amorem te hic relisurum putas.'â Si id forte ita fat animo acceptum eft certum id pro certo fi habes Quanto te fatius eft rus aliquo abire:ibieffetibi uiuere Adeo dum illius te cupiditas : atqjamormiffum facite ChJam dixifhÃu.dixi.Ch.fruftra dixtithoc mihi certiffimum efh Eo domum patrem atqj matrem ut meos falutem: pofteada patrem Patria hac effugiam:aut aliquid capiam confilii.Eu.ut corripuit Se repente atqjabiit:heu mifero mihi:fi ille abierit:mea Omnes dicent efleignauia.certunft praeconium iubere iam qtumeft Conducier:quiillam inueftigent:quiinueniant:poft ad prætorem Jllico orabo:ut conquifitores det mihi in uicis omnibus.
Nam mihinihil relictum quicquam aliud iam efle intelligo. 4/ Dorippa Mulier.Syra Anus.
oniam a uiro ad me rus aduenitnuntiustrus non iturum, nnFeci ego ingenitimemreueni ut illum pfequar: qui me fugiti anu nue uideo cdfequi nfam fyratatq? incedit: eccatads Quin is ocius.Sy.nequeo me caftontantum hoc honeris efttqdfero. Do.Quid onerisfSy.annos octoginta 00 quattuor:00 eodem Accedit feruitus;fudor:fitis:fimul hæc quæ porto deprimunt. Do.Aliquid cedo:qui hanc uicini noftri aram augeam.Sy.da fine Hanc uirgam lauri.Do.abi tu intro.Sy.eo.Do.apollo quæfo te Vt des pacem propitius falutem amp;nbsp;fanitatem noftræ familiæ. Meoqj ut pcas gnatotpce^piti^.Sy.difpiupiimifera:uæ miferæmih. Do.Satin fana es obfecro qd eiulasfSy.donppa mea doripa.Do.quid Clamas obfecrofSy.nefeio mulier quæ é itus iædibâf Do. qd mulier.^ Sy.Mulier meretrix.Do.ueron ferio.'âSy.nimium feis fapere: Ruri quæ non manferis:q infipiens poterat perfentifcere 111am efle amicam tui uiri belliflimi.Do.credo me caftor. Sy.Ihac mecum ut uideas fimul tuam alcmenam pellicem iuno mea Do.Ecaflor uero iftuc eo quantum poteft:
(^yfimachus.'
Arum ne eft male rei quod amat demipho ni fumptuofus
â P Wlnfiiper etiam fiet:decé fi ad cÅnam uocaflêt fummos uiros
Nimiumobfonauit:fed coquos quafi in mari folet Hortator remiges hortarier ita hortabatur.egomet Conduxi coquum:fed eccum demiror non uenire utiufferam
Scd
-ocr page 527-MERCATOR
^üid nam hic a nobis ejdtaperitur foris, 4ZDorippa Muiten Lyfimachus Vin
Ifenor mulier me nec fietmec fuittali uiro quæ nupferim.
Heu miferæ mihi:hécui te amp;nbsp;tu quæ habeas cômendes uiro, .^_Hem qui decem talenta dotis detuli hæc utuiderémt ferrem ^^ contumelias,Ly,periihercle.ru re iam rediit mea uxor, JyifTe credo mulierem in ædibusifed quæ loquatur exaudire j^'^c nequeoMccedam propius.Do.ua: miferæ mihi.Ly.immo mihi» j^o*Difperii,Ly.equidem hercle oppido perii mifer,ut di te omnes ^^t^ipho perdiunt.Do.poIhoc eft ire quod rus meus uir noluit. ÆâQuid nunc ego faciam nifî utadeamtatqj eloquar:iubet faluere .^üs uir uxorem fuam:urbani fiuntruftici.Do.pudicicius Priant q illi qui non fiunt ruftici.Ly.nunquid delinqunt ruftici.'â y ®*Ecaftor minus q urbanité multo minus malum quærunt fibi. I/âQuid auté urbâi delinquerût die mihi/Do.qa illamulier intus e, ^y«Vidiftinc eam^Do.uidi.Ly.cuia ea fit rogitas.'* o*refci{cam tamen.cupio hercle feiretfed tu me tentas feiens^ jâ/*Vin dicam cuia eftilla^xdepol uæ mi nefeio quid dicam. ^â¢Hxres.Ly.haud uidi magis.Do.quin dicis.Ly.quin fi pCat.Do.dictum oportuit.Ly.non pofTum ita inftas i^fges quafi pro noxio.Do.fcio innoxius.Ly-audadIer ^duis dicito^Do.dic igitur.Ly.dicam.Do.atqui ^^cundum eft tamen.Ly.illa fein ut etiam uis,nomen dicam* ^olt;Nihil magis manufefto teneo.innoxia es.Ly.qua noxia quidem illa eft.Do.quæ illa eftrLy.illa,Do.io illa, ^hhm fi nihil ufus eflet.iam non dicerem.Do.non tu fcis quæ ^itillafLyammo eriam fcio:de iftac fum iudex captus, ^o.Iudexriam fcio nunc tu in confilium iftamaduocafti tibi* ^Jmmo fie feqftro mihi data é.Do. intellego nihil hercleiftius qcq humero purgas.Ly.nimium negocii reppen enim hereo* Coquus,Lyfimachus.Dorippa.Syra*
VRBANI fiuntinfii d: Proprerea qd' rure in urbem coedTerat. Q_VAM illi qui 115 fiunt ruftici : Arguit his uerbis maritû in côtinentiæ: q? potius domi manferit q rus concefferit explendas libidinis cauià .Sdo innoxius ; Ironice amp;nbsp;nultuofe . SEQ_VE^ STro : Aduerbialiter pofitum quod notât Aulus Gelius teftïogt; nio ueteru na quod apud fequeftrem po fitum erat : fequeftro politu dicebat: feque ftres liquidem dice, bantur apud quos pc cunia uel aliud quip, pia deponebat quod lt;nbsp;5tagit feruius amp;nbsp;pe, dianus.NVMERO: Pro nimium ut alias diftum fuît.
GITE:Maîo ri in confulio uerfar Ip limachus propter ad, uentum coqui; qui a demiphóe una cum obfóio milTus fuerat obfonatum in domo llia. Q_VOS inter iu dex datus:Exprobrat quod in fuam excufa tionélylimachus an, te rettulerat : nam de puella diditarat â fe iu dice captum.HAEC eine tua éamica: Re, bat coquus non uxo rem fed cócubinam.
Gite;ite adiutumtnam mihi amatori feni coquendaft Coenatatqj cum cogito nobis coquendaft,non ducfti Sumusmam qui amat.quod amat fi habet:id habet v Pro cibo uidere.ample(fti.ofculari:alloqui, Sed nos confido onuftos redituros domum. ftehaafed eccum;quï nos conduxit fenex.
f/.Ecce autem peni;coquus adeft.Co.aduenimus, ly.Abi.Co.quo abeam ÆLy.abi.Co.abeamÆ
^y.Abi.Co.non eftis coenaturitLy.iam faturi fumus:fedinterii, ho. Quid ais tu ét'ne hæc illi tibiluffenit fern.quos iter iudex datââ.'â Co.Hæede tua éamica^qua dudü mihi te amare dixiftiicü obfóabas.'â
-ocr page 528-DRAGMAm dato: Drachma conflabat ex tribus fcrupulis:amp; uteapud luUam pol lucem numifma fuit quod qaboue fignagt; tus erat bos dicebat. DVM illi ponut:Pro deponunt, f.obfoniû qlt;f attulerant. CON duit:conuocauit.EA DEM^S^icet caufa.
ERaquæ me Hr ^nifit ad pa-Aj^eXego qué me mlm ad pattern ut fit ordo pater.f.ad quem patré mifit me hera dominou erat: alioquin nó de patre fed^eghera intellige-letur : qua locutione utitur frequéter Plau tus ut oftenfum eft î amphitiyone Afina-ria ; amp;nbsp;alibi Virgilius quoq? urbem qua fta tuo ueftra e. NVNC domu renuntiat: Me lius renuntio.
Ly.Non faces.Co.fatis fcitum filium muliensîuemm hercleauet. Ly.Abin dierectusrCo.haud mala eft.Ly.at tu maius.Co.fatam Herde opinor fatis concubinam.Ly.non abismon ego fum. Qui te dudum conduxi. Co.quid eft immo hercic tu iftucipfus: Ly. Væ mifero mihi.Co.nempe uxorrurift tuatquam dudum dixeras Te odifteæque:atqj anguis.Ly.ego ne iftuc dixi tibi Æ Co. mihi quids Herde.Ly.ita me amabitiupiter uxormt ego lUud nunquam dixi. Co.Etiam negasrnon teodiffeaiebat uxorem uerum fuam.Do.pala Iftæc fiunt te me odiflê.Ly.quinnego.Co.amp; uxorem fuam Ruri effe aiebat.Lyjhæc ea eft:quid mihi moleftus es/Co.quia Me non nouifle aismi metuis tu iftanc.Ly. fapio nam mihi unica eib Co. Vin me expenrirLy.uolo.Co.mercedem dato.Ly.cras petito: Dabitur nunc abi.Do.heu miferæ mihi nunc ego uerum Illud uerbum efte experior uetus aliquid mali effe propter uicinum Malum.Co,curhic aftamus/quin abimus/incommodi fiquid Tibi euenit:id non eft cuIpa,mea.Ly.quin me radicas miferùm. Co. Scio iam quid uelismempe me hinc abire uis.Ly.uoIo inquam^ Co.Abibitur.dragmam dato.Ly.dabitur.Co.dari ergo fis iube Dari poteft interea.dû illiponunt.Ly.quin abis.potine ut moleftus. Ne fis.Co,agite apponite obfonium iftuc ante pedes illi feni; Hac uafa aut mox aut eras iubebo abs te peti:fequimini.
Ly.Forta fle te illum mirari coquum quoduenittatqjhac adtulit: Dicam quid eft.Do.non miror:fi quid damni fads aut flagitii Nec pol ego patiar fie me nuptam tam maletmealqj in adis Sic fcorta obdudtarienfyra rojjafo meum patrem meis uerbisî Vtueniat ad me iam firnui tecum.Sy.eo.Ly.nefcis negocii Quid fit uxor obfecro conceptis uerbis iam iufiurandum dabo Menüquam quicqua cü illanam ne abiit fyra perii hercle. ecce autem Hac abitmæ mifero mihi, at te uicine di deæqjpdiuntcû tua amica. Cumqj amationibus:fufpitioneimpleuit me indigniffimeteonciuit Hoftis domi.uxor acerrumaénbo ad fo^:atqj hæc demiphói eloquat Me iftanc capillo pertracturum effe in uiam:nifi Hinc abducit quo uult ex hifce adibus.
Vxor heus uxor quaquam tu irata es mihi:iubeas fi fapiasjhæc intro Auferieneadem licebit moxcÅnare reCtius.
(Ji^ra Serua.Eutychus Adulefcens.
. quot;Era qué me mifit ad patrem:nó eft domi : rus abiiffe aiebant. T une demum renundo.Eu.defeftùs fum urbem totam _JL^^eruenarier nihil inueftigo quicquâ deïlla muliereifed mater Rure rcdüt:nam uideo fyram aftare anteædis:fyra.
Sy.Qws é qui me nominat/Eu.herus atqj alumnâ tuâ fum.Sy.faluc Alumne.Eu.iam mater rure rcdit.refponde mihi.iSy.cum quidem
Salute
-ocr page 529-MERCATOR
Salute a familia maxima.Eu,quid iftucnegocii eft/Sy.tuus pater ^eHiflimus amica adduxitintro in ædis.Eu.quomodofSy, adueniés ^ater rure earn offendit domi.Eu.pol haud cenfebam iftarumede ^era^ patrem etiamcb nunc mulier intus eft.' âSy.etiâ.Eu.feqre me.
^Syr^,
Caftor lege dura uiuunt mulieres multoq jiniquiores miferæ uâ uirimâfi uir fcortü duxitdâ uxoré fuâud fi refciuit uxor
EN fiipC mm: Induci, ur charms fe ccdenfa patria duita te;qui oém animum iam delpôderat limi na portarum ciuita. tis ahoquitur taq-nô amplius ciuitaremTe uifurus.
mpune eft uiro.uxor uiro fi dâ domo egreftà é foras.uiro fit Caufa exigitur matrimonio utinam lex eflèt eadé quæ uxori eft uiro ^d ^à uxor cótenta eft quæ bona eft uno uiro : qui minus uir una uxore l âIntentus fietfecaftor faxim fi itidem pledtantur uiri.
5* quis dam uxorem duxerit fcortum fuam:utillæ exiguntur: qin ft ^dpam commerent.plures fint uiri uidui quam nunc mulieres.
IVVM Arep Ihominu: Eu. tychus com.
larinus.
- ftne fupûîferûqj falue fimulante uale:hüc hodiepoftremum Extollo me a domo patria pedé:ufâ.frucft 'â.uicft'â.cult 'âiâ mihi Ha^ ædiû iteréptuft.iterfecTuft.aliéatuft , occidi.dü penates ^eum parentum.familiæ lar pater.uobis mando meum parentü ré j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut tutemini ego mihi alios deos penatis perftquar:alium larem
^urbé:aliâ duitatemiab atticis abhorreo.nam. ubimores deteriores Webrefeutin diesmbiqâ amid qui infideles fienemequeas pnofeere. *wquid eripiatur animo tuo quod placet maxume.
quidem fi regnum deturmon eft cupita ciuitas
^Eutycus.Charinus.
luum atqjhofum quæ fperatrixatq? hera eadees hominibus ^pé fperatâ qua obtulifti hâc mihi grates ago . ecqs nâ deus e mea nüc læt'âIætitia fiatfddi erat qd'qritabâ: fex fodales ^q)peri:uitam:amicidam:ciuitatem:lætitiam:ludum:iocum. püm inuenturus fim:ita peffimas pefundedi.iraminimiddam ^Qerorem lachrymas.exilium.inopiam.folitudinem.ftultitiam: ^â^tiâjm.pertinaciä:date di quæfo conueniendi mihi eius celeré copia Apparatus fum.ut uidetisiabiicio fuperbiam:egomet mihi comes
monefaâus ab ancil. la fvra puellam ioda. Iis domi reppit qua defeffus erat p urbe omne quaerere: it er. go letabundis ut cha rino amicam afe in, uentam nuntietJNI MIcitiam:Notandus eft Iocns:n3m inimicitias tatum in plura Ii phocas atepdiome des dici uoluerut: cu Cicero amp;nbsp;pleriq? alii aliter ufi fmt. CALA tor : Dicuntur calato res fetui a potu Kor. AeiH quod é uocare quia femp nocati pol funt ob neceffiratem feruitutis. VLLA an nis: Recétiores in ge nere mafenlino pro. tulcruiit.DIVS:Inde interdius aduerbiali. ter pofitum.
â^eni egomet mihi obedio.egomet fero quod ufuft.
^^pido quitus est nam tu quéuis confidentem fädle tuis fastis fads ^'^hdem ex confidente astutum diffidentem denuo
Rogito quo nam illum curram quæritatum.Ch.certa res eft quærere illam quoquo hinc abducta eft gentium: mihi uUaobfiftat amnismeqjmons neqjadeo mare Æ^caloremmec frigus metuo.neqj uentummeqj grandinem ââ^brem perpetiar.laborem fufferam:folemfitim ^onconcredammeqj conquiefeamufquamnodumeqj dius
DIAksJouijIes.CA PE uorforiam;Tranf latio a nautis fumpta qui uella uertunt pro ut flat uentus.FAVo niustDiftus cp faueat a græds zephynifue tus eft ab occidente æqnodiali. AVStet: Ab aufteritate tp ab eadé parte coeli meri diôali noxios flatus concitet a græcis no tus ut plurimum plu uiofus amp;nbsp;,pccllofns. RELIGlonéilli obi. cit : Lego ille obiicit amp;nbsp;loquitur cliarinus: na eutpchus cum il-lum redeuntem con-ipexiAct dixit fapis o charle. Q_VEM ego uidea facis: Lege qui non quem.VT OBli tum:Hucuetbum in tegrum fecimâ cum prius legeretur ut ob amp;nbsp;fenfum iuuat: fic il lud quotj'pauloante omiffum quod mi-fer eft : quod miferû eft.ADDVXlT uos: Pro duxitad uos.
Prius profedlo g autamicamtaut mortem mueftigauero Eu.Nefdo cuia uoxad aurem mihiaduoIauit.Chanuoco Vos diales ut me bene tuteris lares.Euaupiter Eft ne ille charinus.'âCh.ciues bene uaIete»Eu4nico Sta charine.Ch.qui me reuocatÃu.fpes.falus.uiôloria» Ch.Quid me uoIris^Eu.ire tecum,Ch.aIium comitem quærite^ Non admittunt hi me comites:qui tenent.Eu.qui funt ei« Ch.Cura miferia.ægitudo lachrymæ.Iamentatio.
Eu.Répudia iftos comitesîatqj hoc refpice.amp;L reuortere« Ch. Siquidemmecum fabulari uis fubfequete.Eu.fta illico: Ch.M alefacis properantem qui me commoraretfol abit« Eu«Si hue item properes:iftuc properastfacias redtius: Nune fecundus uentus:nunceftteape modo uorforiam Hic ferenus faûonius eft:hic aufter imbricus«
Hic facit tranquilitatemufte omnis fludtus conciet:' Refpice ad dextram charine hue nonne ex aduorfo uides« Nubis atra imberqjinftat.afpice nunc ad finiftram:atqjuides Cælumut fplendore eft plenum ex aduorfo uides: Ch.Relligionem ille obicit. recipiam me illucEu.fapis O charine contra pariter fer gradum.^ confer pedem Porrige brachium.prendeiam tenes.Ch. teneo.Eu.tene Quo nûc ibasCh.exuIatum.Eu.quid tibi facere uis.Ch»quid mife^ c Eu. Ne paue: reftituam iam ego te in gaudium utiqj ut fis maxime. Ch.Quid uis audireadaudis.quod gaudeas.Eu.fta iUico amicus Aduenio:multumbeneuolens tuam amicam.Ch.quid earnÆ Eu. Vbi fit ego fcio.Ch.tun eamdtunc obfecrorEu.fanam faluam« Ch. Vbi earn faluam.Eu.ego fcio.Ch.ego me mauelim.
Eu.Potin ut animo fis tranquiUo.Ch.q » fi animus fludtuat. Eu.Ego iftum in tranfquieto tuto fiftamme time.
Ch.Obfecro te loquere ubi fit:ubi earn uideristquid tacesd Dic enicas me miferum tua reticentia.Eu.non longe Hincabeft a nobis.Ch.quin ergo commonftras:fi tu uides. Eu.Nonuideo hercle nuncfed uidi mó.Ch. quem ego uideamtfacis EusFacia.Ch.Ionginquüiftuc amantift.Eu.etiam emutis:omnia Commoftrabo amicior mihi nullus uiuitiatq? is eft Qui illam habet neq? eft qui magis me uelle melius æquum fiet. Ch.Non curam de iftuc ullam quarto.Eu.de illa ergo ego dico tibi^ Sane hoc non in mentem uenit dudum ut oblitum Ch.Die igitur ubiiUaeft/Emin noftris ædibus.Ch.ædis probas* Si tu uera dicistpulchre aedificatas arbitror
Sed quid ego iftuc eredam uidiftin/an tu audita nuncias.'â Eu.Egomet uidi«Ch.quis cam adduxit uos.Eu.inique rogasÆ
Channui
-ocr page 531-MERCATOR.
^^1âVera dicis.Eu,nihil charine te quicg pudet.
Quid tua refert: qui cum iftac uenerit: dum iftuc fie ^ftprofedto*Cha:opta ergo ob iftuncnuncium : quid uis tibi.' ^^â¢Quid fi optabo.'âCh,deos orato ut eius faciat copiam ^'^â¢Derides, Ch.feruata res e demü:fiiHä uidero fed qn ornatu Wune reiicio.heus aliquis eft artutum hue foras ®®te.iUinc paUiü mihi hue fertc. Eu.hem nüc tu mihi ut places ^^â¢Optîe adueniés puer cape chlâydétatqj hæc iftf c fine illico ^tChæc non fint uera inceptum hoc itiner perficere exequar ^u.Non mihi credis.Ch.omnia equidé credo : quæ dicis mihi» ^dquin introducis me ed eä:ut uideam. Eu.paulifper mane ^^â¦Quid maneboÆEu, tempus nó eft introeundi. Ch. enicas» ®u.Non opus eft inq nunc intro te ire^Ch.refponde mihi QïUca.Eu,operenc !é. Ch.cur. Eu. quiand eft illicommodum ^hdta needmoduilli nó eft quæ me amat, qua ego cótra amo» Rumibus hic ludificatur me dolisjego ftultior: quid ifti creda« Córnoratur chlamydefûmam denuo. Eu. mane parûper atqj Woc audi. Ch«cape fis puer hoc pallium. Eu.mater irata eft JWn uehementer:quia fcortumfibi ob oculos aduexerit. ^ædis dum ruriipfa abeft.âfufpicatur illam amicam eÃe illi ^®nam fuftuli.eam ré nunc exquirit itus. Ch, iam machæraft JjimaufEuina fi eo teitrodueä » Ch.tollo ampulla atqjhinc eo ^^âMane mane charine. Ch.erras.me decipere haud potes. ^^âMeqj uolo ædepol» Ch.qn tu ergo itiner exeqmeu me finisÆ fino.Ch.ego me moror.tu puere abi hinc intro ocius» â^*n in currum confeendinam lora in manus coepi meas ^^âSanus non es»Ch«quin pedes uos in curriculum conficitis â^cyprumredlatquando quidem pater mihi exilium parat ^^â¢Stultus esmoli iftuc quæfo dicere,Ch.certum exequift ^peri ut fuma ad perueftigädü ubi fit illæc.Eu » quin domift, ^ Naid quod dixitad mentituft. Eu.uera dico equidé tibi, ^a. Iam cyprü ueni,Eu, qn fequef:utilläuideas: qua expetis ^Ha. Percontatus non inueni. Eu, matris iam iram neglego, ^ha . Porto proficifcor quæfitum nunc perueni calcidem ^ideo hofpitetmzacyntho dico quid eo aduenerim» Rogito quis earn uexerit:quis habeattfiibi inde audiuerit.
^^'Quin tu iftas omittis nugas: ac mecum hue intro ambulas^ ^ha.Hofpes refpondit zacyntho ficos fieri non malas f^âNihil mentitus eft. Ch»fed de arnica fe iaudiffe autumat ^icathenis effe.Eu.chaleas ifte quidem zacyntuft
Nauem confcendo pficifeor illico iam fum domi.iam redi ^âdlio:falue mihifodalis eutycheut ualuifti : quid parentes
ITINcnSiqueteresmositet SONAMfnftuIi:Locum in dico non corrigo:nam om. nino menda eft.TOLIo am pullam:Nunc incipit ueluti amens deliramenta loqui; ampulla uaierat olcariû amp;nbsp;unguentis dicatum ad bal., nearuni ufum: poftmodum in ufum bibendi receptum: id quod difticlio notât Mar tialis:hae licet in gemma q feruat nomina cofmi luxu-riofe bibas fi foliata fitis de ampulla enim illo meminit difticho:quæ ex luxuria : po toria difta eft;cum prius tm effet ad ufum unguetomm adinuenta.CALChas:Q_uf uates fuit græcorum maxi, mus dicit ergo illum dun-naffetna athenis puella erat ubihæc fieri uidebantur.
X
-ocr page 532-CLEMenter qfo calces dete rastC^uia nimis propere ice debat amp;nbsp;calcé calce terebat. OVASI tu nunoCon benerat lyfimachus Pemjpbnné : narrai ueratep quo pafto redargut* Ãfons fuerit ob uxore câ de/ miphonis:q no eÃe uitio da dum inquit epfenex Icoitaretur quod plxriq; alii fece/ re.IN FERmento iacet : In-tumefeit iracundia: quæ ita folet fernere amp;nbsp;intumefeete ut fermetum feruet. EXPur sationem: Exculationem. ââ»ir HM CREdo: Pacca ill ta amp;nbsp;tranquilla om-ma hæc feena facitamp; finem comÅdiæ : inteiuen-tu fuo eutpcilus matri conci liatpatrem:amp;filium patri:fu umep facit fodalem amatae puelis compote.CAECus: Vtno uidear a patre amp;nbsp;qua-fiinfidiofus amp;nbsp;in occulto la-tens;uel cæcum Iege:IciIicet patrem, ideft improuidum in qua fignificatiôe ueteres ufi füllt docente Nonio.
Metuat mater dati bene uocas:benigne dicis î eras apud te Non domi fi decet fic fieri oportet« Eu. io quæ infomniai Hic homo non fartus.Ch.medicari amicus quinsperas, Eu.Seqre fis.Ch.fequor.Eu.cIementer qfo calces deteris: Audin tu. Ch.iam du dumaudiui.Eu.pacem componiuolo Meo patri cum matre.nam nunc eft irata modo Propter iftanc modo. Cha. ergo cura quin tu Ergo imô,Eu.tâ ^piciâ reddam q cuspida eftiuno ioui.
^Demtpho . Lyfimachus. â¬w Vafi tu nunq quicqadhmile huius fadti feceris:
Narn mea uxor propter illam tota in fermeto iacet« ^Aed^ol nûquâ caui ne quid facerduixuiuus fu mtler. De.At ego expurgationem habebo:ut ne fuccenfeat. Sequere medede^euntem filium uideo meum, d^^Demfpho.Eutychus.Lyfimachus,charinusi
â^â^ credo placet principiutquid agis:quid fit eutyche? Ili Eu.Ad patre ibo ut matris iram fibielfe fedatam. Liat, Optima opportunitate ambo aûtueniftis.Ly.qd rdé? Eu.Vxor tibi placida Si placataft:certe dextras nunciam* Ly. Di me feruant.Eu,tibi amicam nullam eÃe nundo* De.Di te perdatiquid negodi é na quæfo iftuc.Eu.eloquat: Animüaduortite igiturambo.Ly,quin tibiambo operam* Damus.Eu.qui bono funt genere nati:ingenio malo Snapte culpa genere capiunt genus ingenium improbant: De.Ve^ hic dicit.Eu.tibi ergo dicit,De.eo illud ue^eft magis Eu,Nam te iftac ætate aut æquum fuerat filio tuo Adolefcenti amanti amicam emptam argento eripere fuo. De.Quid tu ais charine amicaft illa/Etuut diflimulat Malus,De.ille quidem illam fefe ancilla matri ernifte dixerat^ Eu.Propterea igitur tu mercatus nouns amator netus puer. Cha.Optime hercle perge.ego afliftam hinc alternis cæcus. Quibus é didhs dignus ufq? oneremus ambo.De.nullus fum Eu, Filio fuo qui innocenti fecit tantam iniuriam Quem quidem hercle ego in exilium cum iret:reduxi domum Namibatexulatum.De.an abiit/Eu.etiam loquere lama* Temperare iftac ætate iftis decet te artibus. De.Fateor:deliqui ^fedto. Eu, etiam loquere lama* Itidem ut tempus anniætatem aliam aliud factum conueni^ Vacuum efleiftac teætate hic decebat noxiis. Nam fiiftuciuuiflet fenedta ætate fcortarifenes Vbilod res fummanoftra publicat De. hei perii mifer, Adolefcentes rd agenda: ifh magis folent operam date
® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lamobfecro
-ocr page 533-MERCATOR.
^Wobfecco herdeuobis habere cum pords cum fifdna ^'^â¢Redde filio fi habeas iam uolt. De. per me hbi habeat licet â Semper ædepoLEu.quoniam ut aliter fadas non eft copia: ^e.SuppIidi furnam quid uolt ipfe ob hanciniuriam« ^odo pacem fadatis: oro ut ne mihi iratus ^*Herde fduiftèm:fiue adeo ioculo dixiflètmihi ^cillam amare.nunquam facerem:utlUam amati abducerem: ^ütyche te oro(fodalis eius es)ferua:óó fubueni dünc fenem) para me cliétem:memorem dices benefidi. Hu. Ora ut ignofcat delidlis tuistatqjadolefcétiæ a.Pergin tu aût.eia fuperbe inuehere. fpero ego mihi quoqj tempus tale euentu^: ut tibi gratiam referam parem. ^^â¢Minäs iam ego iftas artifici.Sc quidéego dehinciâ.Eu.nihil ^onfuetudine animus rurfus te hue inducet/De.obfecro ^Wis iam ut habeatis.qum loris cædite etiam fi lubet, ^ü«KecTe dicis:fed iftuc uxor fadet : cum hoc refeiuent. ^e.Nihd opus refcifcat.Eu.quid iftic non refdfcet:ne time ^ii^Eamus intro non utibilehic locus fallus tuis ^üm memoramus.arbitri ut fint: qui prætereant per nias âe.HercIe qui tu recte dids eadem breuior fabula ^Htieamus. Ly. hic eft intus filius apud nOs tuus ^^â¢Optime eftnllac per hortum nos domum tranfibimus. ^/â¢Eutyche hanc uolo prius re agi: q meu intro refero pedem ^^âQuid iftuce^Ly.fuam quifqjhomo ré meminit:refponde. ^ihi certon fds:non fuccenfere mihi tuam matrem.' âEu. fdo. ^y»Vide.Eu.meuide.Ly.fatis habeo : id qfo hercle etiam uide ^ü.Non mihi credis^Ly.immo credo: fed tarnen metuo mifer. ^a.Eamus intro.Eu.immo dicamus fenibus leges. Ch.cenfeo ^Hüs habeamus quas leges teneant : contentiqj fint.
^iiâAnnos natus fexaginta qui erit; G quem feibimâ feu maritû hercle adeo celibem fcortarier : cum eo nos hic lege agemus ââ'Scitum arbitrabimur:amp; per nos quidem hercle egebit ^ifuum ^degerit.neu quifqpofthac ^hibeto adolefcentem ^^Humiquin ametamp; fcortum ducat.quod bono fiat modo. ^^â^ ^hibuerit plus perdet clam fi phibuerit palam, ^æc adeo ut ex hacnodte primum lex teneat fenes ^stieualeteratqj adolefcentes : haec fi uobis lex placet: ^H fenum hercle induftriam uos aequum eft clare plaudere.
^fFfeudolus, Ãj^Xporgi melius lumbos atq; exurgier XJ Plautina longa fabulam fcenam uenit.
CVMPORcis cumfifeinat Seiifum hunc alioquin fub^ ofeumm fic placetinterp ræ tari difpofito prius uerborû ordiue:iam obfecro habere uobis fubaudias rem cu por cis cum fufeina adolefcetes cnim rei ifti agendas magis folent operam darc:Refpon fio quippe eft ad ea quæ obx ieccrat cutpchus:non decere fenes ætate fenera feorra ri.Sed magis rebus publicis operam darczDemipho au.-tem inquitiuuenes magis T tentos effe folere uenationiz bus amp;nbsp;pifcatioibus id quod duobustm uerbis expAitzcu porcis:ciim fuicina per porcos uenationemiper fufeina pifeationeminteUigens : eft enim fufeina telum trifulcfl pifcatorium;alias neptunni tridens:amp;ideo fufeina non fifeina legendum erit : nam fifeina ^juafe ponif a Columella.EVTpehe te oro: Hal ludnanf qui hue fermone dat charino:e fermo uel Jp-fimachimel Demiphonispo tius ex uerbis feqntiba.MIS fas ia ego iftas artifici: Lego miflas ia ergo iftas facito:ni hihn.aliude fumo mutuum Sed Iras errâtes in fuas redi go diftioes amp;nbsp;fenfus pfpicu-us reddit:na pri uidebaf ide copi filium orare utignofce tet: eft.n.rnfio ad illud ora ut ignofcat delidis tuis. ET qdê ego de hincia. Subau* diédu aliqdéqd fenfum iu uet uidelicet uel nihil ampli US cótra filiö attétabomel ne lt;$ puella pfequar uel qppia aliud huiufmöi id qd ex ie quêtibus uerbis cla^fit-NL HIL cöfuetudine:Loqtur eu tpehus nö charinus.Qui ex occulto tâtû loqt amp;nbsp;nö pfé te neep audiéte pre na paulo inferius Ipfimachus erga ip. fum demiphoné inqtshicéï tus filius apud nos tuus: ma ximus hic nobis labor fuit deuios interloeutores in fu.
â¢^â ûOrdinem leuocarezut no cofufaneu amp;nbsp;omnino diuulfum fed uecum amp;nbsp;pioptiu redderet intelleftum. x ii
IN PSEVDOLI ARGVMENTVM
ACISCITVR çû lenone miles macedoniTibi phÅmciü meretrice dan uigitt minisigndecïillico dinumerat:qnqj debentquot; mimcî^ his reliquit fymbolümt qiHas attuleritpeüdéûbi mulierem deftmetihac deperibat caUidorus adde/ fcésalla mittit amari Iras le ucditä ziVerés a lenonemilituq rit adolefcés unde/ ^'Uq? pecunia ut amica redimat;feruü pfeudolü fuü facit participé cofiliuei pollicetquot; feruâ opera datui^ öd lenone falfu^:pfadolefcétis fimo momtquot;filiü uelle amica redimere: Bd/ Böe lenonepmoet utcaueatapfeudolo:q fi fe deripi finat ultro ^pmitritfimoni datu^ ui gitimmasunterf aduemt a milite miffus cacula:pecumas reliquas affert ut muliere abdu catus dû lenone qritat inciditfpfeudolü:fingitpfeudolus fubbalione fyrüiabfentéqj do/ Ilio lenone;T radit ille fymbolu amp;nbsp;Ifas lenoni quuuenerit ut det:poftpaulu rediturus pe cuniam ut dinumerettpfeudolus recepto fymbolo fubornat fycophantam fimiamas ad lenonem tanquam milfus a militeiquinqjminas affertrpetitqj fibi puella dari: facile ere/ dit leno infpiciens fymboIum:Tradit recepta pecunia meretriculam : aduenit podremo uerus harpax cacula:petitalenone mulierem tradi:Ieno ratus illum miffum a pfeudolo cum deludit aliquandiuiTandem ut agnouit fibi os effe fublitumipadas tradit fimoni uigintimmas.CaUidorufquefuapotitur amafia*
RAEletis numerat: deft ftati amp;nbsp;illico. SYMbolu: Signum quo onfo mulier tradi degt;^ buerat.CVM reliquo.f.qn^ «5 minis qdquot; erat precii reli^.. quu.INTERuortit:fallit de cipit.H£Rili;Callidoro.O PÃM tulit:quia aftu amp;nbsp;opa fua effecit ut adolefcés ama ta muliere potiref. SENEX qjiDicendu feni^;Dicit eni datas fuiffe Simoni uiginti minas a lenone:quas dare partus fuerat fi a pfeudolo faliaretur.
z^Z^ffEX te taccte:PhÅ.
nidum epiftolio cal monuerat intra paucos dies tradenda effe miliri:qui eam ab Icno^ ne pecunia abdufturus erat in aliquo parto lenonem in teruorteret: quo malo nun» cio adolefcens afflirtabatur amp;nbsp;mÅftus erat:Nefcius er..-go täti mÅroris caufæ pfeu dolus: herilem filium inter pellat ut fim detegateofiliu: ANTlDhac: Intcrpofitum dpropter hiatum uocaliu.
^/Argumentum;
Ræfentis numerat quindecim miles minas Simul confignat fymbolum utpheenirium Ei det leno: qui eum cum reliquo afferat Venientem caculam interuortit fymbolo Dicens fyrum fe ballionis pfeudolus,
Opemlt;^Herili ita tulit:nam fimix
Leno mulierem quem is fuppofuit : tradidit:
Venit harpax uerus:res palam cognofeitur:
Seni^ argentum; quod erat pastus reddidit*
Pfeifdolus.Callidorus,
I ex te tacete fieri poffé certior here quæ miferiæ te Ta mifere macerât:duo^ labori ego hominü parfiffé 'Lubens.mei te rogandi amp;nbsp;tui refpondendi mihi«
Nunc quoniam id fieri non poteft: neceflitas
Me fubigit:ut te rogitem:refpondemihi quid eft quod tu Exanimatus lam hos multos dies geftas tabellas tecum:eas Lachrymis lauis neqj tui participem confilü quéquam facis? Eloquere:ut quod ego nefcio:id tecum fciam. Cal» mifere Mifer fum fpeudole. Pfe,id teiupiter phibeffit.
Cal»Nihil hoc iouis ad iudiriüattfet fub ueneris regno uapulo: N5 fub iouis.Pfe,licet me id frire qd fitrnä tu me antidhac Supremühabuifti comitem cdfiliis tuis.C al»idem animus nue Eft.Pfe. fac me certum quid tibi fit luuabo.aut re » aut opa.aut quot;âpâ'r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. ConlUio
-ocr page 535-PSEVDOLVS
ConGEo bono«CaLcape has tabeUasitute hinc narrato tibi Quæ me mifena amp;nbsp;cura contabefacit.Pfe.mos tibi geretur« ^d quid hoc quxfo^Catquid eft.' â Pfe.ut opinor : quærunt ^itteræ hæ fibi liberostalia aliam fcandit.CaUudis me ludo tuo
^offe neminem» Cal.cur inclementer dicis lepidis litteris.
^ep^dis tabellislepida confcriptis manu ÆPfe.an obfecro hercle ^abentqj gallins manus.nam has quidem gallina fcripfit. ^aI.Odiofus mihi es:lege:uel tabellas redde.Pfe. immo enim Megamtaduortito animum« Cal, nonadeft-Pfe.attu cita, ^tlmmo ego tacebo.tu hinc ex esta cita : nam iftic meus animus bfünc eftmon in pecfore.Pfe.tuam amicam uideo callidore. fît.Vbi ea eft obfecrorPfe.eccam ï tabellis porredtam: in cara cubat: Cal.At te du desqj quantus es.Pfe.feruaflÃnt quidem. ^Quafi folftidalis herba paulifper fui repente exortus fum. Repentino ocddi,Pfe.tace dum tabellas pellego. Cal.ergo Quinlegis.' âPfe.phÅnicium callidoro amatori fuo per ^æUm óc linum litterafqj interpretes falutem mittit ^tfalutem abs te expetit: lachrymans titubanti animo ^ordeamp; pedfore. Cal. perii falutem nufquam inuenio ^lèudole:quam illi remittam.Pfe.quam falutem. Cal. argenteam ^æ.Pro lignea falute uis argenteam remittere illifuidefis Quam tu rem geras. Cal:recita modo ex tabellis iam faxo feies Quam fubito argento mihi ufus inuento fiet.Pfe.leno me ^^egre militimacedonîco minis uiginti uendidit
oluptas mea:amp; pnufq hincabit quindecim miles minas ^ederat: nunc unæ quinqj remorantur mins. ^caufa miles hic reliquit fymbolum expreffam in esra annulo fuam imaginemmt qui hue adferret eius fimilem ^yhibolum cum eo fimul me mitteret ei rei dies
pæcprsftituta eft:proximadionyfia.Pfe.cras ea quidem
Junt. Cal.propeadeft exitium mihi : nifi quid mihi
'Ute eft auxilii.Pfe.fine pellegam. Cal.fino.nam mihi y^deor quom ea fabularier:lege:dulce amarumqj
''ha nunc mifces mihi.Pfe.nunc noftri amores:mores* ^onfuetu dines, iocus.lodus.fermo. fuauis fauiatio. ^otnpreflïones ardte amantium comparais tenens labellis Jolles morfiunculs. papillarum horridularum oppreftiunculs. ^^tum uoluptatum mihi omniumiatq? itidem tibi diftradlio.
âædium.uaftides uenitmifi qus mihi inteft aut tibi eftî me falus.
QVAERVNT Hæ fibi liberos: Nam ita fimulconcultatæ Iit« teræ amp;nbsp;unas fup alias pofitæ apparebant ut omnes fimul coire ui derentur. ATTV ci.-ta: Reuoca ad te ani« mum.NONlN pe«« ftore:Id quod alias diximus ex Platonis fnia amas mortuuse in feipfo uiuitin alie no.ATTEdii deae^ Nó finit pfeudolusab folui fermone:na di« durus erat pdat : Sed uerbu interruperis di xit feruaffmt guidé. QVASI folftidalis herba:Plinius Solfti« cialc Irerba appellat condurdon flore tu« beo.idé quoq; Irelio« tropium herba uoca« li ideo tradit q-æfti«« uo folfticio floreat amp;nbsp;cp folis motibus folia circûada cóuertat:na oriente foie flores fu os aperit:amp; fe iterum recludit cumfol occu buerit:tantus enime fyderis 'amor : node enim defiderio con«« trahit ceruleum flo«« remiquamnoftri uer rucariam appellauere de'quaforte hoc loco Plautus intellexit al.« ludens adnatura her bæ çp foie exiftéfe fu« per terram florcat:oc cidente auté florem contrahat: quafi fimf cum fole flare cum^ co uideatur occidere FRVl:Cortupte legi tur:dicendum fuiires omnino parua: Scd quæ leflorem ambi«« guum faciat:Senfus ergo uerborum eft quadoque amore re« creor fed flarim pe««
dorn*â¢.--. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'PHÅniciû calli
^^ epiftolx. ARgéte5:Na ei pecunia opus erat ut muliere abduceret ab lenone. PRO ^NEA:Vel pro linea quia dixit per esra amp;nbsp;huu falute mittit.PRoxima dionyfiaiVetura bacchanalia.
X iii
PVmiceos ocniofmâ pumex aridus c.SIC-coculu:Nö fie cóclitu ut prfIcgebanSiceos enim oculos eos dici mus hêre;q nólachry manf.Hoia.Q ui fictis oculis mointra na tätia q uidit mare tur biduanfames fcopu-los acroceraunia ; fic Luca.q ficco lumine capos uiderit emathi os.'NEQ_VE itus uI ÃUS nümusiLoqf calli dorâll rutius ille ab-dufturus eft mulieré crastlta uttm pfeudo lo reliqt uerbü heu: ut emédauimus.CV-cuIus:A noce propria nomen liét auis pere grinac amp;nbsp;loco nó fta bilis nó nidificat : fed in nidis parit alienis amp;nbsp;ut tradi!ab A rifto. cû enî fe ignauû rni-nimeqj opitulâdi po-tété nouerit: facit qfi fuppofititios fuos pul los quo feruari pof-fint:timiditate.n.hæc auis excedit: qppe ab aniculis uallaf amp;nbsp;præ metu eain fugiat: Tra dit Pli. quoddam mi rabile:fed potiâderidi culu de cuculo quo-qs loco primu audiat alité illâ fipes dexter circunfenbaf acuefti giü id effodiat nó gi gni pulices iibicun^ aipergat.MEA fi có-moui facra.i.fi qd fa.-cere occipiâ.VTRun uis cóqefcito : Q_uid fi cóquinifcito potius legatzé.n.cóquinifce re ut in dftellaria di-dum é inclinare; fen-fus eft;dic mihi an po tius Optes patrem tallam an matrem:id di cito in oculum : cum in aurem dicere debu
Hæc quæ ego fdui ut fcires curaui omnia:nunc ego te experiar Quid amestquid funules.uale. Cat eft mifere fenptum pfeudole.^ Pfe.O miferrime.Cal.quin fiesr Pfe, Pumiceos oculos habeo» Non queo lachrumam exorare ut expuant unam modo» CatQuid itafPfe.genus noftrum Temper ficcoculum fuit; Cat Nihil ne adiuuare me audesfPfe.quid faciam tibi/Gal.heu Pfe.Heund quidem hercle ut par fis dabo» Cal.mifer fumiargentum Nufq inuenio mutuü pfeudoIe.Pfe.heu«CaImeqj itus nûmus ullus é. Pfe.Heu.GaîalIe abdudrurus eft mulierem eras. Pfe.heu, Calaftoccîe Pado me adiutas.' âPfe.do id quod mihi eft. nam is mihi thefaurus lugis in noftra eft domo.Cal,adum hodie de me eft.fed potes Nunc mutuam drachmam dare mihi unamî qua eras reddam tibi» Pfe.Vix hercle opinor eft:fi me opponam pignori:fed quid de Drachma facere uis^Cal.reftim uolo mihi emere,Pfe.quamobrem.'â Cal.Qui me facia penfile: certuémihi ante tenebras pfequi tenebras. Pfe.Quis mihi igitur drachmam red detîfi dederim tibi. an tu te ea C aufa uis feiens fufpenderetut me defraudes drachma:fi Dederim tibifCal.profedo nullo pardo poffum uiuere Si illa a me abalienatur atqjadducitur.Pf.quid fles.'â Cucule uiues,Cal.quid ego ni fleam: cui nec paratus Nummus argenti fietmeq? libella: fpes fit unquam gentium Pf. Vtlittera^ ego harum fermonem audio:
Nifi tu illi drachmis fleueris argenteis quodtu iftis lachrymis Te ^bare poftulas: non pluris refeft.qfi imbrem in cribrum geras» V erum ego te amantemöne paue)non deferamtfpero alicundehodie Mebona opera hac mea tibi inuenturum effe auxilium argentarium Cal. At id futurum under Pfe. undeunde dica: nefeio quia fututu e Ita fupercilium falit.CaI. utina quæ dicis: ditdis faCta fuppetant. Pfe.Sds tu quidem hercle mea fi commoui facra quo pardo 66qntas Soleam turbellas dare.' âCal. in te nunc funtomnis fpes xtatimea: Pf.Satin eft fi hanc hodie mulierem efficio tibi tua ut fit:autfi tibi Do uiginti minasfCal.fatin fi futura c.Pfe.roga me uiginti minas Vtme effetdurum tibi quod promifi fcias roga.Gal.obfecro hercle Pf. Geftio promittere. Cal.dabis ne argenti mihi hodie uiginti mias.'â Pfe.Dabo:moleftus nunc iam ne fis mihi:atqj ne dirdum tibi neges Dico prius fi neminem alium potero:tuum tagam patrem.Cal.diite Mihi feruent:uerum fi potes pietatis ca uel etiam matrem quoqj Pfe. Deiftac re in oculum utrum uis conquiefeito» Cal» oculu utrum An ne in auremfPfe.at hoc peruolgatum eft minus : nunc nequis Dirdumfibi neget:dico orbus pube præfenti : i cotione omnipopulo Omnibus amicis notifqjedico meis in hunc diem a me ut caueät:
iffet : fed pemnlgata
nimii oxatóe utinoUuit ut magisiocofu diftu redderef. PYDE pfenti;Populo allate id qd fentit Feftus. â ââquot; Neccredant
PSEVDOLVS
XITE agïte:Leno celebraturus fuu natale dié cudos arguit domi familiares tp nulla adhibeari re ^*jbus agêdis fblerté opera.Q_VII3u.sniliadhoc exemplû.f.ut nihil rede faciât.NON pór ufura ufur ^-^parid.coie opera uti nequo uel eo^ opa afui eé nó pót.HI SVNTflagricibæ:MeIius flagritribæ: Wnlmitribae: a tribo græco uerbo.i.frico amp;nbsp;côterorflagritribæ ergo quali flagra cöterétes;qd âfit ex pculTi one nimia dû uapuIât.CALlét.i.calla admifcere pp plagas. GONfiliadnftituta mores.CLEpe:Fureris:eft Oà clepere furari a græco clepto:ut rettulit Nonius.HARPAga;RAPIas de hoc uerbo alias. VALDE ua^ ria: Na caro peuffa amp;nbsp;flagris cæfa viarios co^ loresadmittit ex pculfi
Accredant tmhüCaLtaceobfecro hercle. Pf.quidnegoeii efld CatOftium lenonis crepuit. Pfexrura maueUem modo. Cal.At^ ipfe^rediturtpemtus periurum caput. ^^eno.Loram.mï.PfeudoIus Seruus. Calidorus adolefcés
Xite.agite.ite ignaui.male habititamp; male conciliati
Quoà jnung quieg cuig ueniti menté:ut reële faciant Quibu^nifiadhoc exéplü expiormopotufara ufurpari.neg; ego l'lomines magis afinos ung uidmta plagis coftæ callent: Quos dû feriasîtibi plus noceas, eo enî ingenio hi funt flagritribas Qui hæc habent cófiliatubi data occafio é:rape:clepe: tenetharpaga: ^ibe.efïuge:hoc efteo^z opus: ut mauelis lupos apudouis linquere Qui hos domi cuftodes: at facie cû afpicies eo^ haud maliuiâdent ^pera fallunt.nunc adeo hac ediëlióem nifi animü aduortetis oés ^iCfomnum focordiamqj ex pectore oculifqjamouetis: ÃU ego ueftra latera loris faciam ut ualide uaria fint: ^tne periftromata quidemæque piëta fint campanica: ^eqjalexandrina beluata confuta taperia.
^ig? heri ante dixeram omnibus dederamqjeas prouincias ^e^ita uos eftis perditi:negligentes ingenio improbo Officium ueftrum utuos malo cogatis commonerier^ ^empe ita animati eftistuos uincere hoc duricia tergiatqj me ^oc uideflis ut alias res agunt,hoc agite.hoc animü aduortite ^üc adhibete aures:quæ ego loquar.plagigera genera hominum: l^unqædepol ueftrü durius tergum erit:g terginum hoc meum Cuinunc dolet:hem fic datur, fi quis herum feruus fpernit. ^dfiflite omnescotra me:óó quæ loquor : aduortite animum, ^nquiurnam habes:aquam ingere.face plenum hænum fît cito ^ecum fecuri caudicali praeficio prouinciæ.
At hæc retonfa eft.Le.fîne fiet,itidem quoqj uos eftis plagis oés ^ürn qui minus ea gratia tarnen omnium Operautor, fibi hoc pcipio:ut niteantædes:habes qfl facias ^pera abiintro fuedo leëtifterniator:tu argentumeluito:id extruito cum ego a foro reuertor:facite ut offendam parata
*orfa præfterga ftrata lautae^ coëlaqj omnia uti fient sm mihi hodie natalis dies eft:decet eu omnes uos concelebrare ^^nâ:callû:glâdium:fumen facito in aqua iaceant,fatin audisÆ ^^gnifice uolo enimfummos uiros accipere:ut mihi réeffe reantur
onibus.PERiftcomata amp;nbsp;peripetafmata ac au^ læa fût ornamêta qbuf parietes amp;nbsp;ante regulif quæ ex diuerfis pidhu^ ris amp;nbsp;floribus lana uel ferico contexta fiunt: difta namque funt au* læa ut quidam nolunt qgt;primum in aula At* tali regis qui romanû populum heredem in* fliruit uifa funt. TAPe tia:Dicitur hoc tapete: uthocfedile amp;nbsp;tapetu ti.ut hoc templum:qui bus menfæ amp;nbsp;pauimê* ta fternuntur. VOS uî cereauricia tergi ; Ver* beta conftanter pati ut magis uerbera uincere quiirci a uerberibus ui deantur.TERGInum hoc: Scuticam uel fla* grum dicit:fit.n. e ter* go bubulo,HEM SIC daf;Percutit deïde fer* nos. CAVdicali .puin* ciæ:Ad ligna fcîdéda: caudex enî fine codex tabula dicitur Seruio: ita enim apd antiquos caudex plurium tabu* larum cotextus diceba tur:un caudicariæ na* nes dicûtur a Fefto ex lignis grofïioribus fa* â:æ:uel quæ commea* tus per tyberim fubue* bebant.RETONSA: Scilicet acie obtufa. PERNAM:Q uid per na quid glaimium amp;nbsp;fumen didum abunde in fuperioribus cornee diis.lN AQ^VA iace* ant:Vt elixa fiant.ML* HI ESSE rem : Facul** tares amp;nbsp;opes.
X UU
PRadtinêzEfnâ.PVerî Præmittit lâmulû cû marfnpiomeqs crûmes nâ furet MVlieresîMe retriculas qs alebat do mi.NlSi penus annu*; Minaf çp nili mulieres ab amatoribotarai« re ' rû copia eóparér utni-fluiänno fat fit feillas ipublicum ^jftilutupi. JV1ANipulatî: Gregati. PANtices:Vétres lcd,p prie dicunt Fello auto re fluxus neutris eo cp uéter pädaf-SICcus.Ie iunus amp;nbsp;fobrius. HE--diIlû:Noméineretricif lASonédó dixit qa dr primus nauilóganaui gaffe amp;nbsp;mercimoniis abüdalTe.AESThrodo ra:Meretrix alia;LANi os qui carnes ucditant quos lenonii æmulos ideo dixilfe uidef qale noues cü meretriculas ad qftü ^flituunt amp;nbsp;ex eoK corpore fibi lucrü côparât humanam car nem dicunt neditare. QVASr dirce : Lycus uxore duxerat antiopê nidici regis filiatq poft modii fpreta pellice ha buit dircem ; antiopes amore captus iupiteri fatyr «couerfus 'mulie. rem compreflitiex qua nati funt zetus amp;nbsp;am-phion quod memoraturab Ouidio inme-tamor. addit ut fatyri celatus imagie pulchra iupiter ipleuit gemino nifleida fÅtuihi ad aetatem uirilem perdudi lycum e regno turba*-runt:dircemquecurrui alligatam diferpferiit; ubi fons fcatuit codé nominedde dircæi the bani difti. Statius feit dircæâ ager. CVM fer mone huic obfonas : Ita uoce tua refonas: ut huiusfermonem no percipiam.
Intro abite atqj haec dto celebratetne mora quaefît cocus cum uenjat Mihi: ego eo in macellum utpifcium quicquideftprecio prodine I puere præmequifq pertundat crumenam cautio eft:
Veloperire:eft quod domi dicere pene fum oblitus« Auditin:uobis mulieres hanc habeo editionem Vos quæ in mundicüs:mollitiis: delitiifqj aetatulam agitis« Viris cum furnmis inclita: amicæ:nunc ego fcibo atq? hodie experiar Quæ capiti quæ uentriopam det quæqjfuæ rei « quæ fôno ftudeat» Quam libertam fore mihi credi « amp;nbsp;quam uenalem hodie experiar» Facite hodie:ut mihimunera multa hucab amatoribus conueniant Na nifi penus annuus hodie cduenit: eras populo proftituam uos. Natale fatis mihi effe dié hunc:ubiifti funt: quibus uos oculi elbs/ Quibus uitæ:quibus delitiæ eftis:quibus fuauia. mamilla:mellita» Manipulatim mihi munigeruli facite ante ædis iam hic adfint. Cur ergo ueftem. aurum atqjea qbus éuobis ufuiphibeofqdmid Domi nifi malü ueftra opera éf hodiefprobe uino mócupidæ efts: Eo uos ueftros panticefqjadeo madefacitis cum ego fim hic fccus. Nune adeo hoc fadtû éoptimû:utnomine quanq; appellem fuo» Nediftum effe artutum fibi quapiam ueftrarum mihi neget« Aduortite animum cunétæ: principio hedillum tecum ago Quæ amica es frumentariis
Quibus cunctis montes maximiacerui frumenti funt domi Fac fis fit delatum hue mihi frumentü:hunc annum quod fatis Mihi etia familia omne fitmeaiatqjadeo ut frumento affluam Vtduitas nomen mihi commutetjmeqjut prædicet.
Lenone ex ballione regem iafonem.Cal.audm fuldfer Quæ loquitunfatin magnificus tibi uideturtPfe.pol ifte Atqj etiam maleficus:fed tace atqj hanc rem gere,
Le, Aefchrodora tu quæ amicos tibi habes lenonumæmulos Lanios qui item ut nos iureiutando malo querunt rem.audi Nifi carnaria tria grandia tergoribus onerata:iuberi hodie Mihi erunt,cras quafi dircem olim ut memorant duo Gnatiiouis deuinxere ad taurmite hodie ftringam ad carnarium» Id tibi profecto taurus fiet.CaI,nimis fermone huius
Ira incendor,Pf,huncdne hic hofem pati colere iuuentutem Attica ubi funt:ubi latent:quibus ætas integra equi amata lenone Quin c0ueniunt:quin una omnes pefte hac populu hunc liberant« Sed nimis fum ftultus:nimium fui
Indodlusme illi audent id facere quibus ut feruiant Suus amor cogit:fimul prohibet fadant»
Aduerfum eos quoduolunt;Cal«uah tace,Pfe,quid eft/ Cal«MaIemorigerus male faris mihi:cum fermonehuic obfonas,
Pfeu.Taceo
-ocr page 539-PSEVDOLVS ^fe.Taceo.GaLat taceas malo multo g tacere te dicas. Le. tu autem ^iftilis fac ut animumaduortas.quoius amatores ^liuinam domi habent maxumam.
tnihi non lam hue culleus oliui deportatur ^eipfam culleo ego eras faciam deportere in pergulam» ^oitibi adeo lectus dabituriubi tu haud fomnium capias: ^ed ubi ufq; ad langoréitenes quorfumhæc tédât quæ loquor: ^aexecratoîquæ tibi amicos tot habes tam ,pbe oleo onuftos ^ünctuaiam eft bodiestuo^ opera conferuorum.
^itidiflimum caput : aut num ipfe ego pulmento utor magis ^nóliufculoifed feio tu oleum haud magnipendisiuino te deuicis. ^Ine modo reprehendam ego cunéla hercle una opera nifi Ridern hodie tu omnia facis feelefta î hæc ut loquor.
autem quæ pro capite argentummihi iâ ianqjfepe numeras pacifei modo feis fed quæ padta esmon fcis foluere.
Phoenicium tibi hæc ego loquar: delitiæ fummatum uirum ^ifî hodiemihi ex fundis tuo^ amicosomne hoc penusadfertur ^taspÅni phoenicio chorioinuifes pergulam.
ffCâllîdorus.Pfeudolus. Ballio Leno. /quot;quot;^^Seudole non audis quæ hic loquitur.'âPfe.audio here eqdé 2p WAtq; animüaduorto. Cal. qd mihi es au dfor huic utmitta
Ne amica hic mea ^pfhtuat^Pfe.bn curaffis. liquido es aio Pgo pro me Si pro te curabo.iamdiu ego huicbene.amp; hic mihi ^olumus.ôd amicitia eft antiqua mittam hodie huic fuo die natali ^alam ré magna amp;nbsp;matura,Cal.quid opus efPfe.potin aliam rem Vtcures.Cal.at.Pfe. bat.Cal.crucior. Pfe. cor dura. ^al.Ndpoftu.Pf.fac poftis.Cal. quonä padto poftim ufeere afum Ple In rem quod fit præuortaris.quâ rem aduerfo animo aufcultes ^aI.Nugæ ifta hæc funtînon iucundum eft nifi amans facit ^tulte.Pfe.pergindCal.o pfeudole mi fine firn nihili Ple,Mitte me fis. Cal.fino.Pf.modo ego aberä. Cal.mane mane la Vtuoles me effeuta ero.Pf.nûc tû fapis. Bal.it dies ego mihi ceffo ^præ puere.Cal.heus abüt.quin reuocas.' âPf.quid operas i placide: ^I.A.t priufquam abeat: quod hoc malum ta placidâ puere hodie PfNate heus:hodie nateitibi ego dico.heus hodie nate: redi:ôi ^efpice ad nos.tam amp;nbsp;fi occupatus:moramur:mane. funt cóloqui Qui uoluntte.Bal.quid hoc eftfquis eft qui motam occupato ^oleftam obtulitdPfe.qui tibi fofpitalis fuit.Bal.mortuus eft Qui fuit:qui eftuiuus eft.Pfe,nimis fuperbe.Bal.nimis moleftus. Lai.Reprehédehomine adfequere.Bal.i puere.Pfe.accedamus hac Lbuiam.BaLiupiter te perdat quifquis es.Pfe,te uolo ^^.Atuos ego ambos.uorte hac te puer. Pfe.non licet conloquited
XISTiUst Alteiius no. menmuIiens.OLIVL nam redditu olini.CV LEm:Capit qtiadragi. ta urnas ex Ph. ac colu mella.IN pergulamdn locum, f. pubJicum amp;nbsp;æditum amp;nbsp;apertum ut a tranfeuntibus confpl ciaf:pergula Jocus erat ubi præceptores cófue uerant difcipulos eru. dir artifices quoq 5opa fua in propatulo habe, re quemadmodû de lu cio craflitio claro gré. matico tarentino feri. bit fuetonius qui eum in pergula docuiile te. ftarur:amp; luuenalis: cui cedere debeat omnis p gula.PIinius de apeUe locutus inquit idem p leda opera pp; nebat1 pgula ttafeutibus. EN EXEcrato: Nomiat ad huc aliam meretricula. TV autem:Ad phÅni cium conuerfusecui il. lud obiicit qgt;,p luo ca. pite reliquae non fuerit dinumerata; pecuniae. EX FVNdiszEx prone tibus.CORIO phoeni do: Rubro allulio eft ad nomen.C7lt;^VlD mihi es autorr Q^uid me fadutum conlulis. LrQ_VIdo : Tranquil, lo amp;nbsp;quieto.IN REM quod fit præuortaris : Vt animum ad ea poti us applices quæ tibi uti lia fint futura q qnicq feras iniquo animo, STVLte ; Jnconfidera. te amp;nbsp;temere.
VAH mäta:toquitnt caUidoiustab eo.n.qà eft maneo fecitmato. INAnilogusdnanis lo cutor quia uerba no pe cunias dabat. PORRI dam:Eftpomcere por ro.i.ualdeiacere uerbu in facrificiis ufurpatö, Virgili.Di qbus impe/ num eft pelagi quorû æquora curro uobislæ tus ego hoc câdété in littore TauK conftituâ ante aras uoti reus; exgt; taq j falfos porriciamv fluiftus . QVAMq id promifit die; Corrigo qq id promifit dare. QVOD pudet faci« lius fertur;Nam pudet ad uetecmidiam; piget adiafturam ptinet. SL MVLtatem iurgium: contentionem-! NVEgt; nirestuum:Addo fyHa bam amp;nbsp;lego mutuum; amp;nbsp;ubi habes legebatur lego haberes. Q_VIN nomen quoq? interiit mutuum;Nâ lege ueti turn fuerat ut infra de^ claratur ne quis pecuni am mutuaret ultra fta-tutam fummâ.POST.. qifti a menfa.EOSqp pe dicit qui legem fan ciuerant de mutuâdis pecuniis qui îcommo» da aliéna nihil morantur diuitiis amp;nbsp;opibus af fluentes;amp; eft continu atus fermo cum fubfe-qnti eme die cæca her cIe oliuum;Nâ obiter loquit callidorus; fua-det leno quo pado cal lidorus quam ncc mutuo nec fÅnof poterat fît! inuéturus pecunia.
Bat At mihinon lubet . Catfin tuam eft quippiam m tem.'â BatLicet ne obfecro umere an non hcet.Calmah manta*Pfe;omitte CatBalhb auduBatfurdus ftim profedfo inanilogus es« Cal.dedi. Dum fuit.Bal.non peto quod dediftidCal.dabo quando erit. Bal.Ducito qndo habebis.Cal.heu heu qego malis pdidimodis Quod tibi detuli amp;nbsp;quod dedi. Bal. mortua uerba nunc facis,ftultus es,rem acfam agis. Pfe. nofce faltem hunc quis eft Bal.lamdiu feio qui fuit.nunc qui eftis ipfus fciat.ambula tu Pf. Potin ut femel modo ballio hunc cum lucro relpiciasf Bal.Refpiciamiftoc precio, nam fi facnficem fummo ioui Atqj in manibus exta teneam ut porriciam interea loci Si lucri quid deturî potius rem dminam deferam» Pf.Non potes pietati obfifti huicî ut res funt estera: Deos quidéquod maxumeæquum eft metuere:eos minimi facit Bal.CompelIabo.faluemultû ferue athenis peflume.Pf.di te deæqi Ament uel huius arbitratu uel meo:uel fi dignus alio pabto Neqj ament neq? faciant bene.Bal.quid agitur câllidoref Pfe. Amatur atqj egetur acriter. Bal. mifereat ft familia alerepoflim Mifericordia.Pfeia fcimus nos quidem te qualis fisme praedices: Sed fein quid nos uolum'âf Ba.pol ego probe modo ut male fi mihi Pf.Etid amp;nbsp;hoc qdte reuocamustquæfo animû aduorte. Bal,audio. Atqj in pauca ut occupatus nunc fum confer quid uelis. Pf.Heu pudet quod tibi promifitiquanq id promifit dare Quia tibi minas uiginti pro arnica etiam non dedit.
Bal.Nimio id quod pudet facilius fertur:q illud quod pig^t. Non dediflètis turn pudet.mequia non accepi piget. Pf, At dabit parabit aliquid hos dies : manta modo.
Nam hic id metuit:ne illam uendas ob fimultatem fuam. Bal.Fuitoccafio fi uellet iampridem argentum ut daret. Cal.Quidfi non habui.Batia haberesjinuenires mutuums Ad daniftam deuenirestadderes foenufculumifurripuifles Patri.Pffurriperet hic patri audaciflime : non periculum. Eft ne quid reële monftres.' âBal,non lenonium eft. Cal. Egon patri furripere poflîm quicq cauto feni Atqj adeo fi facere polfem: pietas prohibet.Bal,audio Pietatem ergo iftam amplexator noëlu pro phÅniceo Sed cum pietate amori uideo tuo præuortere:omnes tibi Patres funt.nullus eft tibi quem roges mutuum argentum Cal.Qui nomen quoqj iaminferitmutuum.
Bal.Heus tu poftquam hercle ifti a menfa furgunt faturifoti: Qui fuum repetunt:alienü redduntnatomemini Ab alienis cautiores func.nec reddant alteri.
Câl.Nimu
-ocr page 541-PSEVDOLVS
^^ »Nimis mifèr fum nummum nufq repeme argenti queo ^ta mifer amp;nbsp;amore peo amp;nbsp;inopia argentaria,Ãateme die ^æca hercle oliuumaduendito oculata die lam herde uel ^Ucentæ fieri poffuntpræfentes minæ,CaI» perii an nun turn
nie perdit, Bal. qui. Cal,quina uicenaria metuunt credere omnes*
Eadem eft mihi lex metuo credere, Pfe, credere autem an poenitet te quando hic fueritufui^Babnon eftiuftus Quifq amatormifi qui perpetuat datatdetqjufqj quando ^ihilfit fimulamare,definat.Cal,nihil ne temet miferet.'â ^atlnanis cedes,didla nd fonatiatqjego te uiuum faluumqjuellem: quot;^â¢Eho an iam mortuus e,Ba,illico uixitamator:ubi lenoni placet. ^^Hiper tu ad me cum argentata accedito querimoniae ^amiftucquod nunc clamitare non effe argentum tibi ^pudnouercam querere.Pf,ehp nuq tu huius nupfiftipatri? ^al.Oi melius faciant,Pf,fac hoc:quodte rogamus ballio ^ea fide fi ifti formidas crederetego in hoc triduo
terra aut mari alicunde euoluam id argentum tibi. ®al.Tibi ego credamrPfcur.ndfBal.quia pol qua opacredam tibi ^na opera alligem fugitiuam canem agninis lactibus. ^d. Siccine mihiabfte bene merenti male refertur gratia.'â ^^LQuid nunc uisÆ Cal.utoperiare hos fex dies faltem modo ^ciUam uendas neu perdas nehominem amantem.Bal,bono ^inio es uel fex opperribor menfes. Cal, eugehomo ^^idifïîme,Bal,immo uin etiam te facia ex læto lætantem magis.'* ^^^â¢Quid iam/Bal quia enim non uenalem habeo phoenicium, ^d.Non habesfBalmon hercle uero,Cal,fpeudole accerfihoftias ^iftimas.Ianiosmt ego huic facrificemfummo ioui. ^aoi hic mihi nunc eft multo potior iupiter. inquam iupiter ®d.Nolo uidtimas : agninis me extis placari uolo.Cal,propera ^id ftas accerfe agnos:audin quid ait iupitercPf.iam hic ero Return extra portam metiam currenduft prius, Cal,quid eo.'â ^EUmos indeaccerfam duos cum tintinabulis:eadem duo ^feges uirga^inde ulmearumadegero:ut hodie
^4 litationem huic fuppetatfatius ioui in malam crucem.
Iftic abit iupiter lenonius Æ ex tua re non eft ut ego emoriar: ^EQui du^Cal.ego dicam tibi quia ædepol dumego uiuus uiuam ^linquam eris frugibonæ.Pf.ex tua re non eft ut ego emoriar*
Qui dum.' âPftfic quia fi ego emortuus fim: athenis te fit ^etno nequior, Cal,dic mihiobfecro ue^hercle ferio hoc ^odte rogo eft non habes uenalem amicatu mea phoenicium? â^lâNonædepol habeo profedto: nam iampridem uédidi ^*Quomodo.'âBal.fine ornamentis cuminteftinis omnibus
EMEDie c«cadlJud arbitror Plautum di.-xilfeqdnoftris quo/ que temporibus i ore onmiu uulgatiffimu eif ut.f.emeret oliuu ad aliquod folutioiiif terminumaUudq; fta tim uéderet præiènd numerata pecuiatocu lata enim die pro pre feiiti die pofitum eft. QVINA uicenaria: Centum.INAnis ce, des;MeJius caedis.A« PVD nouercam que lere.In caflum lamen tads quafi q, non ma gis référant eius uer, ba apud lenonem ^ priuigni qrdlæapud nouercaïdiaü aûtde nouerca iocofo mor, fu repercutit pfeudo, lus.LACTlbus;De la ftibâ diéiualibi.NO, LO uiftimas: Loqui, tur balio. AC Minis me extis:Agninis ex, tis legendù é. Na fub dit ille accerfe agnost uel forte ac minis di, xit fe placari.i.pccuni is.Sed ille«ac nimisp agninis intellexerit q quidé effet iocus ma ximus . PROPERA Profèquitur callido,, lus.EXTRA portam metianuPrius legeba tur mi etiam fed refti us metiam portam 1e gendum de qua men tio in caffma habita: ubi loquif chalinâfer, uâille ædepol ardété te uidere extra porta inetia ecaftor uellet.
BVSCIRApe:5Bufta Mpiens.SOCIfraude Socium defraudans: LEGIrupa: CORRu ptor legum. BOM.-BAX:Interiefl:io irti^ detis.SVMMe:Q^ua fi ad fummum amp;nbsp;pro ultimo ftatuto die ad argentum:fcilicet di^ numerandum »^
CaLMeam tu amicam uendidiflirBaLualde uigintiminis CaLVigintiminis^Bal.utrum uis uel quater quinis minis Militi macedonico etiam quindecim habeo minas» Cal.Quid ego ex te audio/BaI.amicam tuam efTe fallam argentea» CaLCurid aufus facere.'âBaLIibuit:mea fuit,CaLeo pfeudole I gladiumadfer.Pfeu;quid opus gladio.'âCal.quihunc Occidam atqj me.Pfeu.quin tu te occides potiusmam hunc fames lam occiderit»Cal.quid ais quantum terra tegit hominum PeriurilBme.iuraftin te illam nulli uenditurumnifi mihi.'â Bal»Fateor»Cal»nempe conceptis uerbis»Bal.etiam confulis quoqj Cal.Periurauifti fcelefte.BaI.at argentum intro codidiego fceleftus Nunc argentum promere poffum domo.tu qui fis iftoc genere Gnatus nummum non habes.Cal.pfeudole adfifte altrinfecus atqj Onera hunc maledidtis»Pfeudicet nunquam ad prætoré atqj curfim Curramdite utar manu.Cal.ingere mala multa.Pfeu.iam ego Te differam dialis meis impudice.Bal.ita eft.Pfeu.fcelefte* Bal.Dicis uera.Pfeu»uerbero.BaI»quippini»CaI.buftirape» Bal.Certe»CaI.fulcifer.Bal.fa(ftum optume, Cal.focifraude Bal. Sunt mea hæc ifta.Pfeu.parricida:Bal.pergetu.Pfeu» facrilegc Bal. Fateor.Cal.periure»Bal.uetera uaticinamini»Cal.legirupa Bal. Valide.Pfeu.pemicies adulefcentum»Bal.acerrime.Cal.fur. Bal. Babae» Pfeu.fugitiue.Bal.bombax.Cal.fraus populi BaI.Planiflume.Pfe«fTauduIente.Cal.impure leno»Pfe.cenum» Bal» Cantores probos, Cal. uerberauifti patrem atqj matrem* Bal.Atqj occidi quoqjpotiufq cibu perhibere » nu peccaui quippi^ pfe.Impertufum ingerimus didda dolium » operam ludimusf Bal.Nunquid aliud etiam uoltis dicerefCal.ecqui te pudeti Bal.Te amatorem inuentum efTe inanem quafi caflam nucem* Sed quaq multa mala quæ in me dióta dixifti mihi Nifi mihi attulerit miles quinqjiquas debet minas Sicuthæc eft præftituta fumme argento dies Siis non aderitipofie opinor facere officium meum» Cal. Quid id cftrBal.fi tu argentum attuleris cum illo perdiderim Fidem hoc meum eft officium ego operæfi fitplus Tecumloquanfed fi ne argeto fruftra e.q, me tui mifereri poftulas Hæc mea eft fententiafut hinc porro quid agas confulas Cal.fam ne abis.Bal.negocn fumplenus.Pfe.paulopoft magis* Illi homo meus eft nifi omnes di me atqj homines deferunt. Exo flabo ego iliumfimiliter iridem ut murenam coquus Sed nunc callidore operam mihi te uolo dare.CaI.ee
Quid imperasÆPfe.hoc ego oppidum admoenire ut hodie capiatur* Voloîad earn rem ufuft homineni4aftutum*do(ftû«amp;feitû callidü*
---Q^ imperata
-ocr page 543-PSEVDOLVS
Qui imperatahæc fadra reddat.non qui uigilans dormiat, ^abCedo mihi quid eft fafturus.' 'Pfe.tempon ego faxo fcies« ^olo bis iterare fat fic longa: fiunt fabulæ. Gal.optumum: ^tlt;ÿ æquiftimum oras, Pfe.propera adi ac hominem cito ^aud ex multis funt amici homini qui certi fient, Cal. Ego fcio iftuc. Pfe. ergo utrinqjtibi nunc delectum para: Exmultis exquire illis unum : qui certus fiet.
^la hoc faxo aderit.Pfc.pon ut habeas. Gal.tibi mora didis Pseudolus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(creas
Oftq illic hinc abiit.tu aftas folus Pfeu dolus: Quid nuncadurus:poftq herili filio largitus didis Dapfilis.ubi funtea:cuineqjparata gutta certi confilii: ^eqjadeo argenti.neqj nunc quid faciam fcio.neqj exordiri lântnummnde accipias habeas neqjad detexundam teUam fertos terminos.fed quafi poetatfabulas cum coepit:fibi Quærit quod nufqeft gentium reperit tame : facit illud Verifimile quod médaciû eftmûc ego poeta fiamuigitiming Qux nu fq nunc funtinueniam tarnen.
â^9â ^0 ^^â^ iampridem me datu^ dixeram: at nolui incipere fiagulâ î noftrû:fené uerû is nefcio quo pado præfens it prius Sedcópnmendaémihi uxor atqjoratio: he^ eccum uideo hue Simonem una firnul cum fuo uicino caliphone incedere. Exhoc fepulchro uetere uiginti minas effodiam ego hodie: Quas dé herili fîlio:nûc hue concedamtho^ fermonem legam.
iJSÃmo.Calipho.Senes duo. Pfeud.feruus, lt;2*5^ ^^ danofis aut de amatoribus didator fiat nüc athéis Atticismemo antecedat filio credo meo:ita nücpurbé Solus ferma éomnibus : eu uelle amica liberate amp;nbsp;qrere ^fgentum ad earn rem:hoc mihi renunciantiatqj id iam ^ridé féfuóó fubolet mihi. Pfe,occifaéhxc res : heret hoc neao/ Quin cömeatü noluiargentariü pficifei :ibi nunc oppido (ciû ^Ppolita obftacula:pfenfit:nihil é pde pdatonbus, Ca.homies ^i geftant quiq j aufcultant crimina fi meo arbitratu â ''^eat omnes pendeant geftores linguis: auditores auribus ifta quæ tibi renunciantur filium te uelle amantem ^â¢â gento circLinducere:forfitan ça tibi dida funt mendacia« Mfiea uera funt ut nunc eft maxime:quid mirum fecit, ^id nouum:adolefcens homo:fiamat fi amicam liberat, â^Lepidii fenem.Si.uetus nolo faciat, Cal.at eni ne quicq uis dtu ne faceres tale in adolefcentia pbum patre effe oportet, ^ignatu fuum effe probiorem quam ipfus fueritpoftulet, ^am tu quod damniifiC quod fecifti flagitii Æ populo uiritim
â¢ADMOENlRc:MÅnibur munire hoc eft falladis amp;nbsp;meis mfidiis circuualhre. y ^^pSTq illic:Nûc co ^gitabundus pfeudo, ilus adftat dubiul^ quioïerum gerat ut pollici tam callidoro operam præ, ftet. DICTIS dapfilis: Lar, gis amp;nbsp;liberalibusnndc dapfi les epulæ dicuntur magnirt co amp;nbsp;liberali apparatu para tæ.TRAGVIam:TeIum fal lacianiXEGamtCoIligam.
I'DE damnofis:Sub oluerat iam firnoni callidori patri filiû mare lenonis fidicina : pe, cuniarmj undecuq} quaere, re pro muliere fibi uendicä, da.DlCTator: Magifterpo puIi dicebatur î quem fum, mum erat iui:fummus erat magiftratus in urbe cuius dido parebat omnes ; lueq; cæteros creabat magiftra-, tus , QVIN commeatum uolnizlrâllatio ab his fum. pra qui cum commeatus amp;nbsp;ad nidum neceftaria depot tant in exercitum in infidi, as hoftium incidunt.
HOMines qui geftant cn-/ mina:!deft qui referuntalio rum errata.VIRltim populo potuit difpartirier: Deno tat magnitudinem flagitio rum magis;lt;üãv:excIaman tis eft o lupiter amp;nbsp;fermóem damusfcücp£eudolo.Q_V5 pauci eftis;Qui uere dicanturhommes. COMmodio rem illic effe patrem : Lego illune amp;nbsp;fubaudiendum de-cet.Q_VID CENfes:Potius uerba finit ipfius Simonis ad caliphonem q pfeudoli. AEDEpol merito efleiratu Loquitur calipho non fimo IAMüg fmoiLoquitur fimo no pfeudolus.Ita illud auor te ergo animum damus Simoni non pfeudolotomnia ifta errata amp;nbsp;alia mita difpo fuimus ne leftorem moren-tur:uerficulos autem fubfe-quentes mutilos:fic femiui-uos relinquimus ab omni î teifedu penitus abhortétes. PRAegigni malumiPnenu ciari ribi qd'moleftu foret.
Potuit difpartnïem'eî ne tu mirarim Cpatriffat filiusÆ Pfe.co]£u qpauci edis homines: commodiorem Ille eHe patremieflet utæquior fiIio.Si.fi quis hic loquitur Meus hic eft quide feruos pfeudolofus.hic mihi corrupit filiu Seeley caputhic dux.hic ille epædagog âhüc ego cupio excrucia Calda iftæc infîpientia ira i promptu gerere quanto fatiusé (ti Adire blandis uerbis : atqj exquirere fint illa nec ne fint quae tibi Renuncianturfbonus animus in mala
re dimidium eftmali.Si.tibi aufcultabo
Pfedturad te fpeudole orationem tibipara aduerfum fenem Herum.falutato primum.utæqude:poftea fi qd fupfituicinos Impartio.Si.falue quid agitur.'â?^« ftatur hic ad hunc modum Si,Statum uidehomini callipho qualibafilicum,CaI.bene Confidenterqj adftitifle intellige.Pfe.decet innocens. Qui fit atqjinnoxius:feruû fuperbû edé apud herü potiflîmû Cal.Suntquæ te uolumus pcontari quæ quafi per nebulam Nofmet fcimus:atqj audiuimus.Si.conficiet iam te hic Verbis ut tu cenfeas non pfeudolü: fed focratem tecum loqui Pfe.Ita eftîiampridem tu me fpemis:fentio, paruam elfe Apud te mihi fidem elfe intelligo
Cupis me eflè neqttamen ero frugibonæ
Si, Fac fis uacuas pfeudole aedis aurium:mea ut migrare di^a Poflînt quo uolo,Pfe,ageloqre quid uis tametfi tibi fuccenfeo Si,Mihi domio feruos tu fuccéfesfPfe,iâ tibi mirü id uideturi Si,Hercle qui ut tu prædicas,cauéduftmihi abs te irato Atqj alio tu modo me uerberare:atqj ego te foleo cogitas^ Quid cenfesrCa.ædepol merito elfe iratum arbitror Cum apud te parumftet fidesjSi,iam fie fino Iratus fit ego ne quid noceat cauero
Sed qd aisfquid hoc quod te rogo,Pfe,fi quid uis roga Quod fcibo,delphis refponfum dicito,Si,auorte Ergo animum,amp; fac fis promifli memor,Pfe,quid ais Si,Ecquam leis filium tibicinam meumamaffnegar mea eft Liberate quam uelit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pfe.ceuton kaito ito negan
Si.Ecquas uiginti minas per ficophäriäatqjperdoÃos dolos Paritas ut a me auferas,Pfe,abs te ego auferam Si.fta quas meo gnato des qui amicam liberet fatere Pfe.Dycai toina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chaytorionai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatetur Si,Dixin caliphon dudum tibi, Cal.memini,Si«curhaec Tu ubi refeiuifti illico cælata me fût cur nd refeiui/Pfe, cloquai» Quia nolebam te memorem prægigni maluni Herum:ut feruos criminaret apud herum«Si*iuberes hunc
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pricdpit««
-ocr page 545-PSEVDOLVS
J^pitem. in piflnnü trahi/CaLnunquid peccatum eft fimo .^â'frnmo maxime defifte redle ego meam rem fapio calipho. æâPeccata mea funtammum aduorte : nunc lam ^propter te expertem amoris nati habuerim âWnum ineundum fcibam:fiid fixem mihi, ^^â¢Mon a me fcibas piftrinum ineundum tibi
|^â¢n ea muftitabasrPfe,fcibam. Si,curnon ditium eft mihi.'â
\ ^hQuia aliud malum aderat : iftuc aberat longius
:*M erat præfens : huic erat diecula;, 'âQuid nunc agetis.nam hinc quidem a me non poteft ^â'gentum auferri,qui præfertim fenferim ^equifq credat nummum iam edicam omnibus ^æâMunqædepol cuiq fupplicabo dum quidem *üuiues:tu mihi hercle argentum dabis:
^U te equidem fumam.Si.fi tu a me fumes.' âPfe.ftrenues ^'â¢Excludito mihi hercle oculum fi dedero. Pfe. fi dabis ^^ dico ut a me caueas. Cal. certeædepol fcio ^âabPuIeris mirumamp; magnum feceris facinus. Faciam.Cal.fi non abftulerit:uirgis caedito
^^e Sed quid fi abftulerof Si. do iouem teftem tibfi ^eætatem impune habiturum. Pfe.facito ut memineris ^'â¢tgon ut cauere nequeam cui praedicitur.'â
^^^â¢Pradico ut caueas dico inq ut caueas:caue:hem iftis ^ihiuthodie manibus argentum dabis. Cal. ædepol J*^ortalem graphicum fi feruat fidem.
P^eSeruitum tibi me abducito: ni fecero. Si. bene:atqj ^^nce dices:nam nunc iam meuft^Pfe.uin etiam ^â¢camtquo uos magis mireminirCal.ftudeo hercle ^udire nam te aufculto libens. Si. agedum nam fatis ^â¢bentet te aufculto loqui:P{e.priufq iftam pugnam ^^griabo.ego etiam prius dabo aliam pugnam claram ^^commemorabilem.Si.quam pugnam.'âPfe.hem ab hoc Jæâione uicino tuo per ficophantiam:atqj per dodlos dolos hbidnam illam:tuus quam gnatus deperit
^circunducam lepidule momen.Si.mirum quidem eft ^c » Effedtum hoc hodie red dam utrunqjad uefperum ^fSiquidem iftæc opera ut predicas perfeceris
Virtute regi agathocli anteceflèris : fed fi non faxis J^unquid caufaeftnllico quin te in piftrinum condam, Pfe.Non unum quidem diémodo.uerü hercle £ omnis : qntus ^â¢fed fi effecero dabin mihi argentum quod dem lenoni illico *üi uoluntate.' âCatius bonum orat pfeudolus : dabo inquie
IMMO maxime: Potius io quif limo q pfedolus. D1E* cuIxzSefus eft unius tm diei mihi abs,te imminebatma^ Ium: a filio autem maius ad eratamp;impedebar.Sl NON abftuIcris:Legeabftulerit amp;nbsp;loquitur calipho non limo: GEtAphicum:Piâorem amp;nbsp;q multas facies formate fei, at:amp; proptcrea afiutum ho, minem intelligimus. AGA thocli:Dequo lupeiius mé tio fada fuit.DA150 inique Si nolumus fermonem da. re chaliphoni legamus in., quie.i.didto te.f.pecuniam daturum uel legamus dabo inquam amp;nbsp;fermo erit Simo ni accommodatus.
nSCEtScilicctpfcudoIus le no;amp; callidoms.STILis ul* meis coiifcribito:FIagris amp;nbsp;uirgis cædito.INDlce:PaIâ profêr.OPERAm dico:Sta mo do:ab eo quod dico.as. SVSpitio eftmihi: Ad Ipc-* flatores loquitur.CONcen turio:Congrego:conuoco: ordino: traftum a centuriis ordinandis.TJBIcen uos in terea:Videtur inos fuiffe eu efeena aliquis fe fubduxiflét quoad aliis aduentarit tibicen interea perflaret tibias.
SiAt enim fan quid mihi in mentem uenitÆ quid fîiifee Inter fe confenferunt caUipho Æaut de compago faciunt Confutis dolis:qui me argento circunuertat/ Pfe.Quis me audador fit:fi iftuc faemus audeam dicereinanio Sic fimo fi fumus confpedti fiue confilium unq inimus Deiftac re; autfi de ea re unq inter nos conuenimus. Quafi in libro cum fcribuntur littera calamo Stilis me totum ufqj ulmeis conferibito. Si.indice ludos Nunciam quando lubet.Pfe.da in hunc diem operam Callipho quæfo mihi« ne quod te ad aliud occupes negocium^ Cal.Quin rus ut irem iam heri conflitueram.'â Pfe.Atnune difturba quas ftatuifii machinas Cal. Nune non abire certum eft iftac gratia.lubido eftludos Tuos fpedtare pfeudole.amp; fi hunc uidebo no dare argentu tibi: Quod dixit;potius qid non fiat ego dabo : non demutabo» Pfe. Näqjædepol fi non dabis:clamore magnoîôi multum Flagitabere.agite amouemini hinc uos intro nunc iam Ac meis uidflim date locum fallaciis.Si fiatîgeratuc Mos tibi:fed te uolo domiufqj adeffe. Cat quin tibi hanc Operam dico:atego ad forum ibo iam hic adero» Si.Adlutum redi.Pfe.fufpido eft mihi nue uos fufpicatier^ Me iccirco hæc tanta facinora promittere: Quin uos obledlem: hanc fabulam dum tranfigam» Neqjfim fa0turus:quod farturum dixeram non demutabo* Atqjet certum:quod fciam:quo fim fantur' âpadto nihilétfew/ Nifi quia futurum eft nam qui in feenam prouenit Nouo modo.nouum aliquid inuentum afferte addecet/ Si id facere nequeat. det locum illi qui queat Concidere aliquantifper hinc mihi intro libet« Cum concenturio in corde fycophantias Tibicen uos interea hic dilediauent»
Proh iupiter ut mihi quicquid ago lepideomniaprofpereç Veniunt.neqj quod dubitem» neqjquod timeam meo fpedor Condidumeft confilium; nam ea ftultitia eft fadnus magno Timido cordi credere» nam omnes res perindelunt Vtagas ut eas magnifacias : nam ego in meo pedore priusita Paraui copias dupliasttriplias dolos.perfidias» utubicunç Cumhofhbus congrediar»malo^ âmeo^ âfretus uirtute Dicam meiinduftria:amp; malicia fraudulenti : facile ut uincam Facile ut fpoliem meos perduellis meis perfidiis: Nuncinimicu ego nunc comunt meutat^ noftru omnium* Ballionem exbaliftabo lepide:date operam modo/
Hocego
-ocr page 547-PSEVDOLVS
Woe ego oppidum admÅmïeîut hoc die capiaturuolo. ^^ ut hoc meas legiones adducam.fi hoc expugno fialeni ego hanc rem meis ciuibus faciam.
CLVANT.^Sint: ahasdue
re pro certare.
-w-âfSVNT loci : Har-Wi^^ax inducitur a magt; _JL_J^cdóico milite mif fus: lenoni ut reliquas debi. tas mias dinumeret,p phoc nido: amp;nbsp;mulierem abducat
^oftad oppidum hoc uetus continuo mecum exercitum ^fotinus obducam:inde me Ãi fimul participes omnes ^eos praeda onerabo.atqjopplebo mecum:amp; fugam ^«duellibus meis effeime ut fciant natum.
oftenfo lymbolo : fed dum lenonem quiritatincidit i pfeudoli laqueos . CONgt; DVS promustA condendo amp;nbsp;promendo didi.
Qpo fum genere gnatus.magna me facinora decet efficere: poften ' mihi clara amp;nbsp;diu cluant:fed hunc que uideo quis.'â
Quis hic eft qui oculis obuiam ignorabilis obiicitur.' âlibet fcire. Quid hic ueliucu machæra:amp; huic qua ré agat hic dabo ffidias.
^THarpax Cacula.Pfeudolus Seruus.
oci fut atqj hae regioesiq mihi ab hero fût demôftratæ ytego oculis róné capio qs mihi ita dixit herââmeââmiles eptimas effe ædis a porta.ubi ille habitat léo: cuiiuffit tn me ferre:amp; hoc argentummimis uelim
^rtum qui mihi faciat ballion leno ubi hic habitat.
^lc.Si tace tace meus hic efthomo ni omnes di atqjhomines Weferunt:nouo confilio nunc mihi opus eftmoua res fubito J'ühi haec obiedta eft:hoc praeuortanprincipio illa omnia miHa ^ibeo quae ante agere occoepimam pol ego hunc ftratioticum Wunciumaduenientem probe percutiam.Har. oftium pultabo ^tQj intus euocabo aliquem foras.Pfe.quifquis es copendium ^0 te facere pultandiuolomam ego precatori amp;nbsp;patronus ^oribus proceffi foras.Har.tu ne efto ballio^Pfe.immo uero ^goeius fum fubbaUio.Har.qdiftuc uerbie^Pfe.eddus ^mus ^uin procurator peni.Har.quafi te dicas atrienfem: l^le.Itnmo atriefi ego impero.Har. quid tu feruus ne es an Ãber.'â ^fe.Nunc qdé etiam feruio.Har.ita uidere : amp;nbsp;nd uidere dignus Qui liber fies. Pfe. non foies refpicere te cum dicas iniufte alteri. âar,Hûc hominé malû eé oportet.Pfe.dime feruât : atq; amât Wahl hæc mihi mens eft.^cudam ego hodiehic multos dolose Wi.Quid illic fecû folus loqtquot;.' âPf.qd ais tu adolefcés.' âHa,qd é.'â ^le,Es ne tu an no es ab illo milite macédonien feruus eius: qui Winc a nobis ëft mercatus mulierem^qui argenti hero meo *'æhoni quindecim minas dederit:quinqj debetrHar.fum ^ed ubi tu me nouifti gentium.aut uidifti.aut conlocutus.'â Wam equidem athenas aridhac nunquamadueni neqj te uidi ^ute hunc diem unquam oculis meis. Pfe. quia uidere inde eé: Wam olim cum abiittargento hic dies præfticuta eft quo Jd referret nobis : neqj dum rettulit.Har.immo adeft. f^.Tun attuliftifHar.egomet.Pfe.quid dubitas dare.'â
-ocr page 548-ET CVI debet dato:Ab eo quod dato as. STRENuas: Strenuum facis, FORCIL* les : Formatum uerbum uv detur a furciUis quibus (ut iquit Feftus}homines fe fuf pendunt:forcilles ergo qua fi fult;pendifamp; dubiam facis. DOLIAREM chryfidem : Forte non mentitus eft de muliereiquam doliarem ap pellat.i.uentriofam a dolio uafe gradiori. Q_VAEftio nefis : Ideft inquifitione.
Har.Tibi ego dem^Pfe.nuhi herde uerotqm' res ntionefqjhen Ballionis curotargentumaccepto,expenfo:amp; cui debet dato. Har.Siquidem herdeetiâ fupremi promptas thefauros iouis Ttbi libellam argenti nunquam credamidum tu ftrenuas. Pfe.Res erit foIuta.Har.utinam potius hic feruauero. Pfe. Væ tibi:tu inuentus uero meam qui forcilles fidem; Quafi mihi non fexcenta talenta tanta foleant credier. Har.Poteft ut alii ita harbitrentuttSC ego ut ne credam tibi. Pfe.Quafi tu dicas mete uelle argento circunducere. Hardmmo uero quafi tu dicas quafiqjego autem id fufpicer. Sed quid eft tibi nomen.'âPfe.feruus eft huic lenoni fyrus Eumeftè me dicamifyrus fum.Har.fyrus.'âPfe,ideft nome nub* Har. Verba multa facimus:herus fi domi eft tuus.quin^uocas.'â Vtid agam quo miftus hie fum.Pfe.quicquid eft nomen tibi Si intus effet.euocaremmerum fi dare uis mihi magis erit Solutum:q Iâpfi dedens.Har. at enim fein quid eft.'â Reddere hoc non perderetherus mifit nunc certc fetor Hoc febrim tibi eflêîquia non licet hoc inicere ungulas# Ego nifi ipfi ballioni nummum eredam nemini. Ple.At illic nunc negociofus eft:res agitur apud indicem. Har.Di bene uortant:at ego quando eum elfe cenfebo domi Rediero:tu epiftolam hanc a me accipe:atqj illi dato: Nam iftic fymbolum eft inter herum meumÃótuû de muliereî Pfe.Scio equidemtut qui argentum adferrettatq ^ expreHà m Imaginé fuam hue ad nos : quom eo aiebat uelle mitti muliere. Nam hic quoqj exemplum reliquit eius.Har.omné rem tenes: Pfe.Quid ego ni tenea^Har.dato ergo iftu fymboluiUi.Pf beet Sed quid eft tibi nomen.'âHar.harpax.Pfe.apage te. Harpax haud places.huc quidem hercle haud ibis intro ni qd Harpax feceris.Har.hoftis uiuos rapere foleo exacie:hoc Nomen mihi eft.Pfe.pol te multo magis opinor uafa ænea. Ex ædibus.Har.non ita eft.fed fein quid te orem fyrefPfe.feia fi Dixeris. Har. ego deuortor extra portam hue in tabernam tertii Apud anum illam doliarem claudam craffam chryfidem. Pfe.Quid uis^Har.inde ut me arcellas:herus tuus ubi uenerit. Pfe.Tuo arbitratu maxime.Har.nam ut lalTus ueni de uia Meuolo curare.Pfe.fane fapis.óó confilium placet.
Sed uideffis ne in quæftione fis quando arcellam te. Har. Quin ubiprandero:dabo operam fomno.Pfe.fane cenfeo. Har.Nunc quid uisfPfe dormitum ut abeas.Har.abeo. Pf.Atqjaudin harpage iubeffis te opiri.beatâeris fi cofudaueris.
Pfciidolns
-ocr page 549-PSEVDOLVS
41 Pseudolus fertius»
fimmortales confernauit me illichomo aduentu fuo:
1d nSuo uiatico reduxit meufqjex errore in uiam.
Namipfa mdii opportunitas non potuit opportunius j^'luenire:quam hæc cauata eft mihi opportune epiftola: hæc illa ea cornu copiæ efbubi ineftquicquid uolo: doli.hic fallacix omnes funtrhic funt fycophantix ââcargentum:hic amica amanti herili filio» ^^9^®go nunc me gloriofum faciam 6d copipedlore ^0 modo quiq; ageremtut lenoni furriperem mulierculam inftituta ornata cunela in ordine habeo:utuolueram ^«ta deformata habebam:fed profesto hoc fie erit» fertum dodtum hominum confilia hæc deuincit dea fottunatatqj hoc uerum eftproinde:ut quifqj fortuna utitur præceUettatq; exinde fapere eum omnes dicimus» ^ene ubi quid difeimus confilium aeddifle hominem cautum effe declaramus:ftultum autem illum cui uertit male. ^Mti haud fcimus;fruftra ut fcimus:cum qd' cupienter dari ^^dmus nobis.quafr quid in reim fit ponimus nofeere: ^erta amittimus dum incerta petimus.atq; hoc uenit b labore atqj in doloretut mors obrepat interim» Sed iam fatis eft philo fophatum. nimis diu amp;nbsp;longum loquor» ^hmmortales orichalco contra non carum fuit ^leum mendaciumthic modo quod fubito commentus fui, Quia lenonis me effe dixi.nunc ego hac epiftola quot;Tres deludam:he^:00 lenoné:00 qui hanc mihi dedit epiftola^ ^^ge par pari.aliud autem quod cupiebam contigit, ^enit eccum callidorus.ducit nefeio quem fecum fimul,
(^Callidorus.Charinus Adolefcens.Pfeudolus, -/quot;'''^Vldaatqjamara apud te fum elocutus omnia» Jd â Scis amorem.feis Iaborem:fcis egeftatem meam
^''â ''wl îmortaks ' s Gefb't j dWætitia pfeudoli âfaæ præberi opportunitatem maximam faUaciæ. E CORnu copia: c:Quod ad fabulam pertinet hoc eft herculem feruntacheloum fe in uarias mutantem formas in taurum tranfforma-tuminfignem comibus fu-peraffe fmgulari certamine: altero erepto cornu : quod pofitum in templo fonunæ cum plenu floribus fuerat copiam indicabat annonæ. COPI pedoreddefl copio-fo DEA fortuna:Iuuenalis fed nos te facimus fortuna deam cÅlo«^ locamus;hoc enim ex illorum mente eft qui fine confilio uiuuntcô-mittuntq ? fe ludo fortune: quae ut inconftans amp;nbsp;temeraria plerug tindignis bona malaq ; bonis diftribuinpro ut noluitiplà iocari: un Ho ratius fortûa Icaeuo læta ne gotio amp;nbsp;ludum infolétem ludere pertinax tranfmutat incertos honores nunc mi hi nunc alii benigna: fortunam neq; natura neq? diui-na prouidentia ortam Ari-ftoteles docet hac quidam ludum effe daemonumldiC finierut:propterea de fortuna loquentem pfeudolum Plautus inducit ut feruueu da potius fortuita amp;nbsp;a fortuna amp;nbsp;cafu tanq hominibus demifla contingere feii tientem: q ea,prudentia aut cofilio diuinaq ? potius pro uidentia gubernari . ORICHALCO: Quod autoritäre feruiana fupra diximus aurum precio fuperaife.
Ch, Comemini ofa dic tu md me quid uis facere-fada» ^d.Cu hæc tibi alia fum elocutus. ut fcirem fi fcis de fymbolo. ^âOmnia inquam.tu modo quæ me facere uis fac ut feiam, ^atPfeudolus ita mihiimperauit.ut alique homine ftrenuum ^eneuolentem adducerem ad fe-Ch.feruas imperium probe» ^^m ut amicum amp;nbsp;beneuolentem ducis,fed iftic pfeudolus ^ouus mihié.Cal.nimiü é mortalis graphicus : heuretes mihie hmihi hæc effe eftedturum dixit quæ dixi tibi.
^l^Magnifice hofem compellabo.Cal.cuia uox fonatrPfe.io»
lem compererat ; cui fingula amorum fuorum faftap pallauerathi cum pfeudolo una eóftituunt de muliere abducenda cofilium.HEV REtes:Inuétor.TyRAnnc:
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domine princeps: Virgi.at
Wlatis erit dextra tetigifle tyranirio aut uox triuphis ^feni foIita;Hora.n0 fcmel dicemus io ttifiphc. F ii
Q^VOI tenPofte pfeadolus digito tria fignauetatzpropterca cum interrogatmUidorus quid fibi uelittci illud manu fignificatummam fubdit ille trina triplicia tribus modis amp;nbsp;qua: fecunturuel lege quod ramen non æque placet:quo iterr'PARA tragÅdiat:Idefl magnifice at^ elate incedit pro ut in tragÅdiis: ubi in ducuntur heroes amp;nbsp;dii ⢠AN SPEM an matrem terefalutcm:Ac dixiffetnes mea eft ne in fpecóüiruta an in falutc : per fpem defignans rem in dubio pofitam : per falutem uero rem confeftam amp;nbsp;in tuto locatam. HORVM CJufa:Non uidentur eni reiteranda quæ femel afta fuut ne fpeftatoribus tedium afferaiit.POS
SE opinon Loquitur chari-
Iote tety«nnete _£.'mperi«.pfeu dolo gt;
unam minam fed pecunia- Cal.Quæto quolter.Pfe.tnna triplicia trib mois.me tna gaudia rum fumma unam:uel eaiv Artibus tribus:ter demeritas, dein læricias de tribus
dem fummam : nam fupra
gentum pfeudolo quod Ic noni daret fi lenonem falle iet.PETASo:Qsid petafus chlamps: machera diftû eft abunde fupra.NON CAri. nus: Quafi q. no fit canis ut dicimus agninam caram:pi fees carofamp; huiufmodi alia ab eo quod careo: fed poti.-OS affluens amp;nbsp;liberalis . EX CHArifto : Strabo in dedo infuper amp;nbsp;corpnthus exile oppidulum mari proximu: penes nero budorus am -, nis:cuius appellationis mó-tem habet lalomini arricâ profpeftantem:in ripa item fub môte caryftus confiftit in quo caryftrarum colum-naje latomia ideft lapidum excifio eft : amp;nbsp;infra ad cary, ftu lapis : iiafcitur quern pe ftunt nent texuntdnde ma-tilia conficiuntur egregia: contexta: ca ubi fordefeunt in flammam coniefta non fecus emundantur qfi maculas elueris:amp; ut folinus re fert caryftus aquas calentes habet quas telopias uocant amp;nbsp;caryftras aues quæ flammas impune inuolant: car-bafa etiam quainterignes ualeiit.MANVLEATAm: A manicis tunicam didam quara prifeianus manicata a manicis lógioribus dicit: erat enim ornaturus hominem habitu ftratioticho: hi enim uti folent manicatis ueftibus.
Fraude partas per maliciam,amp; per dolumiSó faUaciam In libello hoc obfignato ad te attuli pauxillulo. Ch,Illic homo eft^utparatragoediat carnufe Cal.Confer gradum contra:at faltem brachium Dic utrum fpem ne an matrem te refalutem pfeudole? Pfe,Imo utrüqj.Cal.utrüqj falue:fed qd aótü é^Pfe.qdtimes.â' Cal. Attuli hunc,Pfe,quid attuliftifCal.adduxiuolui dicere, Pfe,Ouid ifhc eftÆCaI.charinus,Pfe.euge. iam charynum uolo, Ch.Quin tu quiequid opus eftmihi audader imperas. Pfe,Bene fît charine nolo tibimoleftos elfe nos. Ch, Vos moleftos mihiîmoleftü eft quidé.Pfe,tü igiturmane. Ch,Quid iftuc é^Pfe epiftolam mó häc intercepi : 04 fymbolm Cal.SymboIum: que fymboIufPfe.qui a milite alienatuftmà Eius feruus qui hunc ferebat cum quinq^ argenti minis Tam qui amicam hinc accerfebat ei os fubleuimodo.
Hi fount qui hic adfueruntiuobis poft narrauero. Ca.Quid nunc agimâ,'âPfe,libera hodie tuâ amici amplexabere» Cal,Ãgo ne.'âPfe,tu te,ego ipfus inqua, fiquidéhoc uiuet caput Si mo mihi hoiâem inuenietis propere,CaI.q faciefPfe.malum Callidum doólum:qui quando principium præhendent Porro fua uirtute teneat,quid fe facere oporteat.
Atqjeum qui non hic ufitatus fæpe fit,Ch,fî feruos eft Nunquid refertiPfe.immo multo mauolo q liberum Ch.Pofîê opinor me dare hominem tibi malum amp;nbsp;dodurn mo Qui a patre aduenit charifto.nec dum exiit exædibus Quoquam.neqj athenas aduenit unquam ante hefternum dié* Pfe. Bene iubefTisifed quinqj inuentis opus eft argenti minis Mutuis:quas hodiereddammâ unam huius mihi debet pater. Ch.Ego dabo ne quære aliunde. Pfe.hofem opportunum mihi Etiaopuft chlamideamp; machæra:04 petafo.Ch.amepoftu dare. Pfe. Di immortales no charinus mihi hic quidem eft : fed copia Sed iftic feruus ex charifto hic qui aduenit quid fapit.'â
Ch.Yfqja cunabulis.Pfe.mauleatd tunica habere hofem decet.
-ocr page 551-PSEVDOLVS
ACETI:AcrimonîïE, INDIDEM:Parîter.MVRR.INani:Siue myrrhinnmâutnon nnïU arbitrati fmitafle Krites myrrhina eÃe uiiia myrrhæ odore condita quod tangere uidetur Martialis illo diftichofi calidfipo '^ ardenti myrtha falerno connenit: amp;nbsp;melior fit faporinde mero:Feftus tamen murrinam fadtpotionis genus quam quidam murratum uinumfiue murriolam dicebantidq :putabat exiuiae genere murrinxno Kiiidcui fententiaenon inultus accedo:uel potius murrinam dici arbitror id quod uinum fuaue aromatis ^niappeIlamus:Plinius in decimo quarto naturalis hiftoriæ non folum inter ulna fed inter dulcia quoq? murrinam dixit nominaris
Ecquid habet is homo aceti in peAorefCh.atr^ acddiflimi ^^e.Qwd fiopus fit ut dulce promatinduiem:ecquid habet.'â Ch.Kogas:murinä:pafirum:defrutü:meninä:mel:quoiufmodi Quin in corde inftruere quondam coepit hermopolium» Pi^Euge pellepide channe.me meo ludo iam beas* Sed qui nomen efiè dicam ego iùi feruoÆChXimiæ. ie.Scit ne in re aduorfa uerfari.'âCh.turbo non æque citus eft* iâie.Ecquid argutus efifCh.malorum facinorum fæpiffime. ^fe.Quid cum manifefto teneturfCh.anguiIafttelabitur: ^ie.Eequid is hô eft fcitus^Ch.plebifcitn non æque fcitum eft. i^h.Probus hô eft ut prædicare te audio.Ch.tmmo fi feias te afpexcritmarrabit ultro quid efiè uelis: quid es adlurusfPfe.dicam ubi hominem exomauero ^ubditidumifieri ego illum militis feruumuolo ^yuibolum hunc ferat lenoni cum quinqj argenti minis. Mulierem ab lenone abducat,hem tibi omnem fabulam Iterum quo quicqjpacfto faciatipfi dixero.
^â¢Quid nuncigitquot; flamus.Pfe.hofem cum ornamentis oibus ^âfotnatum adducite ad me:iam ad trapezitam æfehinum ^M properate«Ch.prius illic erimus q tu,Pfe.abite ergo ^dus quicquid incerti mihi in aio prius:aut ambiguum fuit: ^unc liquetmunc defecatum.fi cor mihi nunc peruiuft ^fUnes ordines fub fignis ducam legiones meas finiftra aufpicio liquidotatqj ex fententia ^Obfidentia eft inimicos meos me pofte perdere. ^Unc ibo ad forumtatqjonerabo meis praeceptis fimiam. ^id agat nequid titubet:docle ut hanc ferat fallaciam.
â¢^ ego hoc ipfum oppidum expugnatum faxo erit lenoniu.
^/Puerf
Viferuitute di daunt lenonia puerotatqjidcfi addunt urpitudme.ne iUitquâtû ego nue corde cofpicio meo .,,,,,**;^alam ré magna multafqj aerumnas danunt:ueluthaec ^âbi eunt feruitus : ubi ego omnibus paruis magnifqj miferüs J^âJgiormelt;5p ego amatorem mihi ulluminuenire queo, ametmeut cur amp;nbsp;tandem nitidiufculernunc huic
^^oni hodieé natalis diesifterminatuft a minimo ad maximû ^q^is non hodie munus mififfet fibi:eum eras cruciatu
teftemq: adducit hunc plan tinû Iocû:Plaurus quoq ? îp fa myrrhina inter dulcia có méoratidê^ îpÅnulo Ãtec odorata: fenfus ergo c plau tia iocofitate refertus;rot amp;nbsp;tâta ïqt illu î pedore dulcia hre ut alioquin fibi ex dulci bâhtnói eóftituerit apothe ca:lêd ne murrina oino degt; fera: inqt Nóius lorâ eé có^ feftæ potionis genus grade uis aptu qua mulieres natu maioref bibebat qua murti nâ qdé Plautâ appellari pu. tar:Iorâ aût dicebât î uinde mia cû explTiflet acinis mu ftû amp;nbsp;foUiculofi doliii côie ciiïent:hanc græci deuteria dixerut.i.fecûdariam. PAS SVM:Noîabâtut ex didis Varrôis colligit fi in uinde. miâ uuâ diutius coda lege, rét eâq: paffi eént î foie adu ri. DEFRutû:muftû ex dua bus partibus ad tcrtiâ reda. dû deferuefeendo. MELLI nâ:Ex melle potione.TVR bo:Trochus a græcis que î. fedantur pueri bufitâtes fia gello : aliter turbo uctus df typhô appellat â Plinio.PLE bis feitu: Populi decretö:fa fcere.i.fancif leges populus xôanus folebat.DEFEcatûî Purgatu oï.f.lufpitióe.AVI finiftra: Quod eratfÅlidflî mû auguriûut fupra didû eft Cicero quog; tradidit in libro de natura deorum.
feruitute:Indud M q â turpuer ut ex uerbif ^^^/j^cet coniedari fub lenonemen'tbrius:is coque rit cum nihil habeat quod forte offerat die .natali pa. trono fuo ne alicui tadem proftituat homini qui ma gnum ei cruciatum afferat: fed rei turpitudinem hone ftioribus udatnetbis.
y iii
FRVCTVS fullonius': Ideft Iaboriofus:fenfus enim eft horum uerborum omnisitimet enim cum puer fît iie Dedicetur a mentulato uiro.rr4 VMcoqumfuHæc fcena tota piantia é exea undiq: featét faceriæ ioci amp;nbsp;lepidinimi falesuudu ._ _j lenoe coquus q fcena exhilarefcit oém didis ioculanbus.ILLI drachmis iiflent:Qi all uilio^ _____ipcio codudima drachma tribâ coftabat fcrupulis: fcrupulus q amp;nbsp;obolus latie lex filiqs coficiebaf filiqua^ero oJum minimû hébat-CONDita prara:OIera dicit qbus patinas iplét.BOVes couinas faciüt: Propter efû olerû amp;nbsp;herbas
iû.COR.Iandrii: Q^dâintet herbas pöidfemé eiufacero pparatu amp;nbsp;cü faccharo ,phi bet tumosafcéderad caput amp;nbsp;confert dolori capitis amp;nbsp;ebiietari: nimiâ at eins U''us malus.FENIcnlû:Qt;i græ., co noie marathrû df femé eius acuit uifû amp;nbsp;opilatiôes apit: ppea ufus eins optimâ frigidæ pfertî côplexiôi: digt; tunf ferpétes ufu eiâ deleda ri q, uifû coït confortetiuri nâ amp;nbsp;meftma educit: lacq? î mamillis gnat ex Diofcori dis amp;nbsp;medicoR :fnîa.ALLL um: Didu arbitrât çp oHeatquot; cuiusodoré fufferre tâq ini micûnô poteft pardus:ad multa ruris medicaméra p^ defle credidPIi.lib.xx.allio magna uifmagnæ cria utili tares cötra aqrû amp;nbsp;qnorûli-bet locoit mutatiöes:ferpé-tes abigit amp;nbsp;fcorpiôes odor arq;'nraliq tradidere amp;nbsp;bex ftiarûoînm idibus medef: plura alia Plinius.ATRum olus;Qdp cöpofitioné oli fatrü:uocdt petrofelinö: qd* ïter felini.].apii gna anume taf: petrofelinu qfi petranü apiü:a græcis amp;nbsp;ab ipo quo cp Galeno fmirniû olifatrû qdnos petrofelmû dicim* uocitatû é.RVMIcciHerbä odor gratiffimâ: é filueftris amp;nbsp;urbana ut tradit Theo. phraftâ î feptîo filueftris gu ftatu gratior q urbana:fed fucco acutior:quo peipue differât:df cera cöfici ex oigt; um ai'boitfatorûq? foliis p terqex rumice amp;nbsp;chenopo de. BRAflicâiQuæ ité amp;nbsp;fil
Maximo prxbitere.nunc nefcio hercle rebus quid faciam meis Neqj ego illudpoflum:quod illi qui poffuntifolent.
Nune mfi lenoni munus hodiemiferorcras mihi potandus Fructus é fullonius . heu q ille hercle ego etii nue fum paruulus Atqjædepol utnunc male eum metuo mifer.fi quifpiam det Qui manus grauiorfiet.qq illud aiunt magno gemitu fieri Copnmere dentes uideorpoffe aliquo modo.fed cóprimédae Mihi uox^a^oratio.herus eccu recipit fe domu:amp; ducit coquu ^Ballio Leno.Coquus»
um coquinum qui uocant:ftulte uocant Nam non coquinum eftiuerum furinum eft forum.
Nam fiego iuratus peiorem hominem quærerem Coquum non potunqhuncquem duco:ducere Multiloquum:gloriofum:infulfum inutilem.
Qui ob earn rem horcus recipere huncad fe noluit.
Vteet hier qui mortuis cÅna coquat.nâ hic folus illis coquere Quod placeat pot. Co. fi me arbitrabere ifto padto ut prædicas
Cur conducebasÆBal,inopia.alius non erat Sed cur fedebas in fororfi eras coquus
Tu folus præter aliosfCo.ego dico tibi: Hominum auaricia ego fum factus improbior coquus Non meopte ingenio.Bal. qua illuc rationefCo.eloquar Quia enim cum extemplo ueniunt condudlum coquum Ne illum quærunt qui optimusific carifiîmuft.
Illum conducunt potius qui uililfimuft Hoc ego fui hodie folus obfetfor fori.
Jlli drachmis lilïënt miferi:me nemo poteft Minoris quifquam nummo ut furgam:fubigere. Non item cÅnam condio ut alii coqui
Boues qui conuiuas faciunt.herbafqj aggerunt. Eas herbas herbis aliis porro condiunt.
Indunt coriandrum feniculum.alium.atrum olus
Apponunt rumicem:braflicam:betam:blitum:
ueftris amp;nbsp;urbana reperif ut ide Autor é rheophraftâ eu ins laudes exeq lôgû eet ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- . nbsp;nbsp;nbsp;-u
Plinii uerbis utar cû chrpfippâ medicâ priuatî uolumé amp;nbsp;dicauerit p fingula mebra hois digeftû pythag» ras quoqi amp;nbsp;cato nd parcius celebrarit.-inimicâ at uitibusidé theophraftus dicit ut pote immicû odoré fu giétibus:androcides excplo ufus é de bialfita; medulla cotra uinu eófeda temulcnapofte jâpulfare:fexce * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;usanius
-ocr page 553-PSEVDOLVS
^anis^ditu épopulu romans braffica î mediana uà fnifle.BETAMÃft betis fine beta amp;nbsp;nigra amp;nbsp;cadi ^lit Autor Pli.c nec fine remedio emtrac^ é amp;nbsp;filueftris qua limonio uocanalii neurodété holâ uulgo no ^amp;comeftibile amp;nbsp;hortefio^: leuiffima de hac meinit Diofcorides TheophlaftustGaléus amp;nbsp;reliq. BLItu: Q.d iners holâ âdr a Plinio ac fine fapore amp;nbsp;acrimoia ullatun côuiciû fÅîs apudmenâdrû fadût mariti bli Ã^Ji illas uocâtes.i.inutiles amp;nbsp;minimiâpcii .LASERpicii:Lalerpiciu graeci filphió uocat ut affirmât ftrabo *âXvii,amp; Pliniâ ï.xviiüd Cyrenaica ^uicia reptuscuiâ fuccu uocat lafer magnificu i ufu medicamétif^ amp;nbsp;ad pódus argétei denarii péfu meminit de lafcrpido theo phraftus folinufij quoji âdi da annotauius i rudéte ubi
Ufarpidi libram pondo diluunt.
Teritur Anapis fcelerata cum illis:qui terunt ^hufquarn triuerunt oculi ut extillent facit, ^ihomines cÅnas fibi coquunt:cum condiant ^on condimentis condunt.fed ftrygibus Willis conuiuis inteftina quæ exedunt.
^oc hic quidem homines tam breuem uitam colunt ^üm hafce herbas huiufmodi fuum aluum congerunt formidoloüs diftu non efu modo:
Quas herbas pecudes non eduntthomines edunt: quid tu diuinis condimentis utere
^itOui prorogare uitam poflis hominibustqui ea Culpes condimentarâCo.audaóler dicito.nam ^d ducenos annos poterunt uiuere meas Quiefitabunt efcas quas condiuero:
^am ego cicilendrum quando in patinas indidi Aut fi pohndrumtautmæcidem.aut ^e fcandicem eæ ipfæ fefepatinæ
Condimenta funtac atharathnon.
M.At te lupiter driq? omnes perdant cum
Condimentis tuis cumqj tuis omnibus mendaciis;
Co.Sine fis loqui me.Bal.Ioquere:atlt;j in m^am crucem Co.Vbi omnes patinæ feruunt omnis aperio;
Terreftres pecudes cecimandro condio aut paropfide hodos dimiffis pedibus in cælum uolat.
^atOdor dimiflis pedibus^Co.peccaui infciens: ^d.Quid eft.'âCo.quia dimilfis manibus uolui dicere* halst nufquam is codduna quidnam coenatlupiter/ Co.ItincÅnatus cubitum.Bal.in malam crucem Iftaccine caufa tibi hodie nummum dabo.
Co.Fateor equidem me effe coquum canffimum Verum pro precio fadotut opera appareat mea
Plautâ rurfus facit métioné de laferpitio ac magudari amp;nbsp;ibi an fyrpe legédü fit au toritate foliniana pbauîus. SlNApis fcelerata:Cuiârria gnaméorat Pli*, ê.n.calida amp;nbsp;ficca in qrto gradu ut Ga léus amp;nbsp;Auicéna tradiderüt: pythagoraffinapi pricipatu hre ex iis quoi^ i fublie uis ferafiudicauit ; qm naliud magis î nares amp;nbsp;cerebrû pe netret ; ufus eius ad multas ægritudîes Htilis;amp; é ex me dicinis apiétibus collatorii opilatióes: fenfus amp;nbsp;fternu* tamêta capitis purgat datuf fufpiriofis amp;nbsp;comitahbufte pidu cu fuccocucumeje:mê ftrua amp;urina ciet ftomacho utiliflimü contra oia uicia: pulmoibufi^ uide Pliniu re liqua jgt;fequété dixit ât fina pirn fcelerata q, odorata lagt; chrymas fufcitet magna eiâ acrimoia cerebrû infeftâte-EI:Pro hi.STRïGIbus;Sût litiges aues nofturnæ de q* bus Lucanus qd tepidus bu bo qd'Urix nofturna qrûf: herbas enî amp;nbsp;olera qs méo-rauitnôeé côdimêta ffftn ges ió dixit: qa fûptæ dolo, ré amp;nbsp;cruciatu magis intefti. nis afferat q nutrimentum. HOC:Obhoc:ppea.CICL lédru : Et fipolïdru mecidê amp;nbsp;fcadicê amp;nbsp;alia memorata fua códiméta fubdit iocofe coquuftq oia cófingit amp;nbsp;nu gat':tanq deridicula ré amp;nbsp;io cofanó at feria narraturus:
ut alias firpe Plautus . AD NEPTVni pecudes: Pifces: r... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pecudes p pifeibus pofuit:
J-Udlius muhæcg natantes fquamigere pecudes : Horatius quoq; omne cum proteus pecus agit altos ui. cete montes . DIMISSIS manibus : Corrigit erratum : quia cum uoluiffet dicente dimilfis manibus ideft âMois pro manibus pedibus dixit:amp; cftiocofa allulio ad nominis fignificarum.
y iiii
-ocr page 554-MILVINIS aut aquilinis:Natn Iiuiufmodiuolucres rapto uiuunt.TV QVI meus cs;Pucmm monctne unq difeedat a coquo.AMOLLIRI:Parari . CONQ^VInifcet:Caput inclinabit de quo uerbo in dfteH^ ria amp;nbsp;alibi fada eft mentio. VT MEDEA peIiam:Fabula eft medeam fuis uenefidis ex fene iuuenem pellam reddidifle fed quod ad hiftoriam attinet hoc eft medeani a matre hecate a forore^ dree uenefidaedo dam plura fuis uenefidis amp;nbsp;carminibus effeciire:ob quæ nó tantum gentes in ftuporem adduceret uerunl etiam perfuadcret uitam amp;nbsp;fÅlicitatem hominibus præbituram ; cun^ ad peliam regem theffalix perac» niffet ut fides ei haberetur
effecit primum ut cana cû omnibus uideretur: amp;nbsp;fcnigt; or anus corpore rugofo:qd quibufdam medicaminibâ prius effecerat in confpeftû regis herbarum uiribus in priore ætatem reftituta eft: ita pftigiis fuis oculos orn^ nium præftringebat ut uc. ra ea effe uiderétut: arietem quoq: qui domi multis an-nis nutritus erat in frufta di uifum amp;nbsp;in cocobum deco ftum quibufda uenenisi uigt; fa einagni fpedem ednxiC fe:ob quæ tâta fides medeæ habita é: ut q facillime filiabus pelïæâregis perfuaferit patrem effe interimendum in uafeq gæneo coquédum: ut nirfus fuis mcdicamétis illum iuuenili ætati reftitue ret:pelia ita^ a filiabus; inte tempto fertur medeam fu-per culmen regia: afcendif-fe cum lampade fignuep ia-foni amp;nbsp;argonautis qui id ex pedabant in littore cxtulif fenili igne e fpecula confpe-fto:faftum quod erat exifti mantes: urbem aggreffi fût uigilibus qui obftiterant in terfeflis : atq; tandem urbe amp;nbsp;imperio potiti fur:fed plu ribufhiftoiiam profequitur Diodorus in quinto.
Quo conductus uenüBaLad furandum quidem»
Co.An inuemre portulas quemquam coquum« Nifi miluinis aut aquilinis ungulis.'â
Bal. An tu coquinatum ire quoquam portulas/ Quin ibi conftrnetis ungulis cÅnam coquas/ Nune adeo tu qui meus es a me dico tibi:
Vtnortra properas amolliri omnia«
Tum ut huius oculos in oculis habeas tuos Quoquo hic fpedtabit eo tu fpedtato fimul 51 hic quo gradietur pariter progredimini« Manum fi protolletjpariter proferto manum; Suum liquid fumet id tu finito fumere Si nortrum fumet:tu teneto altrinfecus siirte ibit:ito:rtabit,artato fimuI« Siconquinifeet irtiaconquinifeito fimul Item his difcipulis prius curtodes dabo* Co.Habemodo animumbonum.BaI.quæfo quipoffim/docc
Animum habere.qui te ad me adducam domum/ Co.Quia forbitione faciam ego te hodie mea Item ut medea peliam recoxit fenem Quem medicamento:00 fuis uenenis dicitur
Fecifie rurfum ex fene adolefcentulum:
Item te ego faciam.Bal,eho an tu etiam ueneficus/ Co.Immo a:depoluero hominem feruator magis« Bal.Hem mane quanti irtuc unum me coquinare perdoces? Co.Quid/BaLut te feruem:nequidfurripias mihi« Co.Si reddis nummos meos ne metuas quidem
Sed utrum amicis hodie an inimicis tuis Daturus coenam/Bal.pol ego amicis:fcilicet« Co.Quin tu illos inimicos potius q amicos uocas/ Nam ego ita conuiuis cÅnam conditam dabo Hodie atqj ita fuauiter conditam
Vtquifqjquicqj conditum gurtauerit« Ipfos fibi faciam ut digitos prærodat fuos. Bal.Quæfo hercle priufquam quicquam conuiuis dabis« Curta tute prius.amp; difcipulis dato.
Vtpræro datis uertras frudificas manus«
Coquus
-ocr page 555-PSEVDOLVS
^OâFottaflé hxc tu nunc mihi non credisquæ loquor, ^d.Moleftus ne fis nimiutnnam tu nimis non places ^etn iUic ego habito intro abi:amp; coenam coque Propere.Co»quin is accubitumiSi conuiuas cedo Irrumpitur iamcÅna.Bal.hem fubolet fis uide: ^iin hie quoqj fceleftus eft coquus ut comicio: ^rofedlo quid nunc primum caueam nefcio.t ^^in ædibus funt fures praedo in proximo eft: ^^tn mihi hie uicinus apud forum paulo prius ^Wer ealidori opere fecit maximo.ut mihi cauereni ^pfeudolo feruo fuo.neu fidem ei haberem.nam eum ^ircuire in hunc diem:ut me fi poftet muliere ^nteruorteretæum promififte firmiter dixit fibi ^fteabducturum a nae dolis phÅnicium» ^unc ibo introiatq? edicam familiaribus, ^rofeCto nequis quicquam credat pfeudolo,
PRAEdo in proximo:Pfe« dolum dicit a quo maxime fibi canendum erat.
VNq:Interim fi, eónenerdrpfcu dolus Si fimia Ipco-pirata collocuti^! funt quo pacto lenonem dolis agant Ixtatur ergo pfeudolus na, ftum efle hominem ad fal, lendum aptum: fed dum lo quiturille eeófpeftu fe pa« ium furripuit.AT HOcuo lo monere: Loquit pfeudo, Ius . STRAtioticus:Milita, ris quo habitu eratindutus ut famulum militis menti, ref. CLVEAR:Sim.DVM ILLE dormit : Scilicet hap pax militis feruus qui fupra ipxima taberna diuerterat. C^VI adeft a milite:Ideft a milite miffus eft . MIHI
4i Pfeudolus,Simia,Sycophanta, nunquam quequam di immortales uoluere efteau/ xilio adiutum
Tu me:amp; ealidoru feruatu uoluntee:^ lenone extinCtu ^ûteadiutoré genuere mihi ta doCtu Æ hominem atqjaftutum
^ed ubiillic eftrfum ne ego homoinfipiens quid^haec mecum ^go met loquar folus/dedit uerba mihihercle:utopinor: ^alus cum malo ftulte caui tum pol ego interiithomo fi ille ^hntneqj hoc opus quod uoluitiego hodie efficiam Sedeccum uideo uerbeream ftatuam:ut magnifice infert fefe ^é te hercleego circûfpeCtabâ nimis metuebi
^ale neabuffes,
^^Fuit meu officimut facere;fateor.Pfe, ubi reftiteras, (fcis me StVbi mihi libitu eft.Pfe. iftucego fatis fcio,Sy,curergo quod ^ogas/Pfe.at hoc uolo monere te, Sy,monedus ne me moneat, ^fe.Niniis tandeego abs te cóténor,Sy,quippeego tenicôténâ Stratioticus homo qui cluear,Pfe.iam ^oc uolo qd'occÅptunft agi,Sy,nunquid
^gere aliud me uides
^le.Ambula ergo cito,Sy, imo ociofe uoIo,Pfc. hæc ea occafioe ^rim ille dormit:uolo ut prior tu occupes adire, j^id properasÆSy,placide ne timenta ille faxit iupiter ut palam ibidem ante quifquis ille eft,quiadeft a milite ^ünquäædepol erit ille potior harpax:qego:habeaium bond 1sichre ego hanc explicatam tibi rem dabo fi ego illum â¢
-ocr page 556-OBTRVderc no potes pal pum : Vt mihiJ.blandiri amp;nbsp;adulari finam: palpum enî blandimentum amp;nbsp;adulatio nem intelligimus:nam paix * pari blandiri : amp;nbsp;palpatores adulatores. HISCVnt:Ape riuntur. LENONEM euo. munt:Q_uia tunc foras exL bat.CANCER folet:Cuiuf natura eft in trafuerfum ire ac retrocedere:propterea ca erum cælefte fignum dicût aftronomi: qa in eo exiften te foie retrocedit fol amp;nbsp;fe conuertit ad inferius hemi/
fperium.
zWv^NVS malû;Leno r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coquum
N O Ruerat obfematurus nequid^domo furriperetquot;: nunc domo exit amp;nbsp;in para^
tos laqueos inddit . HAR. PAGAuit:Surripuit.CYAz THVMtjPoculum unde fit uerbum cyathiflare. i.uina poculo miniftrare . QVO tum has ædis:Legédum atx bitror quotas has ædis digt; eit enim le reftiflime uicû tenere ; fed quæ fit lenonis domus ignorare: uel fil ter^ tia uel quarta:de angiportu fatis diftum eftm fuperiori bus . SED ECCVMiCerte dormitare uifi funt quito« tiens Plautum emendandu fufeeperunt amp;nbsp;notiora præ« terierunt : loquitur hic fine controuerfia fimia amp;nbsp;rurfus ad me adit loquitur ^balio.
Doll's atqj mendaciis in timorem dabo militarem aduenam Ipfe fefe ut neget eumeÃe qui fiet:meq; ut eÃe autumet Qui ipfus eft.Pfe.qui poteft^Sy^oeddis me cumiftuc R.ogitas.Pfe.o hominem Iepidum:te quoqj etiam Dolis atqj etiam mendaciis iupiter te mihi fcruet. Sy. imo mihi» Sed uide ornatâ hic me fatis codecet^Pfe.optume habetf Si.efto Pfe.Tantum tibi boni di immortales diunt quantum tibi optes Nam fi exoptem quantu dignus:tantum denttminus nihilo eft: Neqjego hominem quenquam uidi magis malum 66 maleficii Sy*Tun idmihi/Pfe.taceo.fed ego quæ tibi Dona dabo:amp; faciam:fihanc rem fobrie accuraflis» Sy.Potm ut taceas.'âmemorem immemorem facit ⦠qui móet qdâ Memormeminit,teneo omnia in pedlore condita funttmediuti Sunt doli dodte,Pfe,probus hie eft: ho.Sy.neqâ hie eft neqj ego. Pfe. At uide ne titubes.Sy potin ut taceasÆPfe. ita me dû ament. Sy.Ita non facient.mera iam medacia fundis. Pfe. ut ego ob tua Simia perfidiam te amo:amp; metuo.amp;: magnifico.
Sy.Ego iftuc aliis dare códidici:mihi obtrudere nd potes palpû» Pfe, Vt ego te hodie accipiam lepide.ubi effeceris hoc opus. Sy.Ha ha he.Pf.lepido uidu uiuojunguétif:amp; iter pocula pulpa Ibidéuna aderit mulier:lepida:tibi fauia fup fauia q det. (métü Sy.Lepide accipis me.Pfe.immo fi efficisitum faxo magis dicas* Sy.Nifi effecero cruciabiliter carnifex me accipito Sed propera mihimonftrare ubi fit oftium lenonis ædium: Pfe.Tertium hoc eft.Sy.tace ædes hifcunt.Pfe. credo aio maleft Aedibus.Sy.quidiadPfe.quiaædepolipm lenonem euomunti Sy.Illiccine eftdPfe.illiceft.Sy.mala merceft.Pfe.illuc fis uide Non prouerfus uerum tranfuerfus cedit:quafi cancer folet.
(insanio.Pfeudolus.Sycophanta.
Inus malu hunc hoiem eé opinor:^ eecenfebacoquu: â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam dû harpagauitpræter cyani: amp;nbsp;catharu.
Pfe.Heus tu nunc occafio eft Sd tepus.Sy.tecum fentio. Pfe.Ingredere in uiam dolisiSd ego hic in infidiis ero. Sy.Habui numerum fedulo hoc eft fextum a porta proximum/ Angiportum in id angiportum me deuorti iuflerat. Quotas has ædis dixennid ego admodum incerto feio: Bal.Quis hic hd chlamydatus é.aut unde eft.aut que quæritat.'â Peregrina facies uidetur hominis.atq? ignobilis.
Sy.Sed eccum qui ex incerto faciet mihi quod quæro certius. Bal. Ad me adit reda.unde ego homine huncefte dicam getid.^ Sy.Heus tu qui cum hirquina ftas barbat refponde quod rogo» Bal.Eho an non prius falutas^Sy.nulla eft mihi falus dataria*
Ballio
-ocr page 557-PSEVDOLVS
M.N5 polhinc tantundé acdpies.Pfe.ia inde a pnadpio^pbus* ^/âEcquem in angiporto hoc hominem tu nouifti te rogo. BatEgo memet me,Sy.pauci iftuc faciunt hofes : qd'tu pdicas. Nam in foro uix decumus quifquis eft,quiipfus fefe nouerit» Pfe.Saluus fum.iam philofophatur.Sy.hoïem ego hic quæro Malum legirupam.impium.periurum.atqâ improbum. BaI.Me.quæritat,nâ illa funt cognomenta.nomen fi memoret ^odotquid eft ei homini nomeneSydeno baUio. Bal,Sum,ego ipfe fumadulefcens quem tu quæritas« Sy.Tu ne es balliorBal.ego enimuero is fum. SyVtuefhtus eftperfoflor parietum
Bal.Credo in tenebris:confpicatus fi fis membftineas manum. Sy Herâ meâ tibi me falutémultâ noluit dicer : häc cpiftulâ ac^ Atne.hanc me tibiiuftît dare. Bal.qs is homoft qui iuffit.' â (cipe Ple. Perii nunc hdin medio luto eft.noménefeit hæret hæc res. Bal.Quâ hancmififfe ad me autuas^Symofee imaginatute eius Nomen memorato mihi ut feiam ballionem te effe ipfum. Bal.Cedo mihi epiftuIam.Sy.accipe Si cognofce fignü.bal.oho polymachæro
Punis putus eft ipfus,noui herusîpolymachæroplacides. ^yPIacides nomen eft.feio iam tibi me reifte dediffe epiftulam Poftq polymachæropladdæ elocutus nomen es.Batfed quid Agitis.'âSy.qd 'ho ædepol fortis:atqj bellator probus : fed ,pper. Nane pellegere quæfo epiftulam.ita negocium eftiatqj acdpe Argentum alt;ftutum:mulieremqjmihi emittemam neceffeft Nodie ficyoni me efle.aut eras mortem exequnita herus meus Bftimperiofus.Bal.noui:notis prædicas.Sy.propera pellegere Bpiftulam ergo,BaI,id ago fi taceas modo.' âmiles lenoniballion Conferiptarn mittit polymachæroplacides imaginem C^Bfignatamtqua: inter nos duo conuenit olim,5y.fymbolum Bftin epiftuIa.BaI,uideo:amp; cognofco fignumifed in epiftula Nullam falutem mittere fcriptam foIet.Sy.ita militaris ^^dplina eft ballio manu falutem mittunt beniuolentibus ^dem malam rem mittunt male nolentibus
Sed ut occÅpifti perge operam expediner.quid epiftula ^fta narret.Bal.aufculta modo.harpax calator Meus eft:ad te qui uenit.tu ne es harpax.'â
SyEgo fum:atqîipfe harpax quidem.Bal.qui epiftulam Iftam fert ab eo argentum acdpies.
^üeo fimulmulieté mittiuolo.falutem fenptam dignü é digni Mittere.te fi arbitrarem dignum mififlcm tibi.
^/â¢Qyid nunc^Bal.argentum des,abducas mulierem.
PAVdilhic faciut: Infer Io cosfeuamini] icet Plautus: nam hoc ex penitiffimophi lofophiæ pedore deprom, ptum crdifficiUimuin enim eft fe ipfum nolle: cognitio hæc eft omnium difficiUi^ ma unde illud eft a fipiente thalete didum fapiéter for, te cum interogaretur quid effet difficillimum:te ipfum nofce inquit.HANc epifto, lam: Q_ua fupra pfeudolns per dolum furripuerat a mi litis nuncio facies fe ballio, nis atrienfem. PVRVS pu, tus:Tronice didu. NOTIS: Ideft his qui norut : nam amp;nbsp;qui nofeitur notus dicitur. MILES lenoni ; Incipit epi, ftola.EXPEDIER:Pro ex. pedirier. CALATOR:Nu, cius calo eni a græcîs a no, ftris uoco.
IOR.C egohomp Sy« Vter remoratur.Bal.qmn fequere;eo intfo«Sy«fequór. ié:Hucuf^ex occul nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fFfeudoIus,
to obftruault pfeip dolus fimid ïeiioni infidias daté. COMPAré:Sociu amp;
coæqnalem meü:nam'ficut pfeudolus qui falfus feruus iterpretatur fpmm fe effe fi. mulauerat ballionis leriiü: fic lycophanta fimia fe har-pagam finxerat militis nun dumadeo ambo falfi copares quo uerbo ufus é Horatius in libro carminû amp;nbsp;mu nia comparis. COLLIgatis uafis:Tranflatio a militibus qui eu e loco abeunt colli-gutuafa ocmq; fuppellefti-16 uafis hoc loco pro fpiriti bus cum corde manétibus. VICTorfum;Deinde uidit fimid cu mullere exennté.
E PLOraiSolafmn here tanqad amato ré poftpauxillû iien tnta.DESedifti:Qlidfi defies fuifti.RETVnfiuft:Pro rctu fu éna dieins acie fierri retû fam cum faxo uel alicui rei duriori repcutif. OCCafio nérepifti: Scilicet remoran di amp;nbsp;in infidias hoftiü deue nicndi.GRADIbus militariis: Vegeti* militari gradu uiginti millia paiTuü horis quinc gdûtaxat æftiuis cófi-ciéda fiunt pleno aût gradu qui ^citatior é totidé horis, xxiiii.millia peragéda fiunt qeqd addideris id curfius ê: cuius Ipaciu nô diffinitur.
BAE: Lætaf leno ropter abdudd ab emulierem amp;nbsp;receptam pecuniam.PROMI SCVA: Veljmixta uel incer amp;nbsp;inopinata.
quid rcru: Cu
Eiorem ego hominem.magifqj uerfu te malum unquam ædepol quoquam uidi quam hic eft Emu Nimifqj ego ilium hominem metuo amp;nbsp;formido male IS item erga me fit.ut erga ilium fuitme in re Secunda nunc mihi obuertat cornua:fi occafionem coeperit Cautio eft q fit malus:atqjædepol eqdénoio.nä illi bene uoloî Nune in metu fum maximo triplici modo:primum omnium lam hunc comparem metuo meumme deferat me atqj Ad hoftis tranfeatimetuo autem ne herus redeat etiam Dum a forome capta præda capti prædones fiant:cum hoc Metuo:metuo ne illic huc harpax ueniat:priufquam hinc Hic harpax abierit cum muliere:perii hercle nimium. Tarde egrediuntur foras:corconligatis uafis expectat Meumtfi non educat mulierem fecum fimul utexulatum Expedlorehi^t meotuitftor fumtuici cautos cuftodes meos 0/Sycophanta«PfeudoIus.
E plora nefeis ut res fit phoenicium uerum haud muh
Accubansmon ego te ad illum duco dentatum uirum Macedonienfem:qui lenonem flentem facit Cuiam te elle uis maxime ad eum duco te Calidorum haud multo poft faxo amplexabere; Pfe.Quid tu intus quæfo defedifti.'âquandiu mihi cor retûfüft Oppugnando in pectore. Sy.occafionem repperifti uerbero Vbipconteris me infidiis hoftilibustquin hic metimur gradibus Militams.Pfe.atqjædepol quaqua nequamhd es redte mones
' ^rBalTio.Leno.
pit ficire fimon quid _ egerit pfcudolus in Ienonem:qui tandem illi fit
bæ nue demu mihi animusftuto é loco poftqifte hfe iquot;Ã^büt atqj abduxit mulieré.mihi libetnûc uéifpfeudolû cele^ caputîÃd abducere a me muliere fallaciis edeeptis Hercle uerbis:fatis certo fcioiego peierare mauellem me milies Quam mihi illum uerba perderidiculum daremunc deridebo Hercle hominem:fi conuenero:uerum in piftrinum credo ut Conuenit fore nunctego fimonem mihiobuiam uenire uelim.
obuius uan^lcTtida gefti-Senex.Ballio Leno/
ens.SIGNVM ex arce bal- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wifo quid return meus ulylTes egerit,iam ne habeat
lionia: Allufio eft ad pallio- fl u I Signu ex arce ballionia.Bal. o fortunate cedo fortunata ms nome.i.an ipfium fefelle nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1..^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i nt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11quot;
rit amp;nbsp;ppterea amp;nbsp;expugnaue ^lt;gt;A Manum limo.öi.quide^Bal.iam.Bi » qdia Æ Bal.nihile rit amp;nbsp;dolis dcuicerit.âVEnit Quod nietuas.Si.quideftjuemtne homo ad tefBaLnon nehö:Scilicetpfieudolus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Simo
-ocr page 559-PSEVDOLVS ^Qwd eft igiturbomïBal.minæ uiginti fanæ ac faluæ fût tibi ^odic:quas abs te inde eft infhpulatus pfeudolus.Si.uelini: ^id eft hcrde^Bal.roga me uiginti minas fi iîle hodie fit potitus muhereîfiue earn tuo gnato hodiemtpromifit habit. rogato obfecro herdegeftio promittereomnibus modis Aioi eflè rem ut faluâ fcias:at^ etiä habeto muliere dono tibi» ^ââ¢Nullum periculu eftquod fcia. ftipularier ut cocepifti uerba yiginti minas dabin^BaLdabuntur.Si^hoc quidemadunft ^Aud male fed conueniftihominem^Batimmo ambo fimul» ^ââ¢Quid ait.quid narrat.qfo quid dicit tibi Æ Bat nugas theatri Æerba quæ in comoediis folcnt lenoni dicuquæ pueri feiunt: ^dum.amp; fceleftum: amp;nbsp;periurum aiebanteffe me. ^^?pl haud métituft.Bat ego haud iratus fui nam quâti refert ^^ rede dicere qui nihil faciatiquiq; inficias non eat, ^ââ¢Quid eft quid non metuasiab eo id audire expedo.Bal.quia ^^nquam a me abducet mulieremtiam nee poteft. meiniftm boime dudum dicere earn uenifle militi macedonico.'â ^iâMemini.Bathem illius feruos hue ad me argentum attulit ^tobCgnatum fymbolum.Si.quid poftea^Bal.qui inter me ^^9 ilmm militem conucnerat is fecum abduxit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^
^ulierem haudmulto prius.Si.bonan fideiftuc dicis.'â ^^tVnde ea fit mihi^Simide mo ne illic fit cotechnatus qppia. ^^âEpiftulatatqj imago me certum facit.quin illam quidéiam ââ¢^ficyonem ex urbe adduxit modo.Si.bene hercle fadum. 93id ego ceflb pfeu dolum facereiut det nomen ad molarum ^Ioniam:fed quis hic hó eft chlamidatusrBal.nö ædepol fcio. ^ifi ut obferuamus quo eatiaut quam rem gerat.
Harpax:.Simo.Ballio.
Alus amp;nbsp;nequa eft hóq mihiimpiü heri fui feruus facits IlABNÃfiAlÃfâtfiiûqofficiû facere iméoré.rufiadeo moitâ. ^-IJl^^^am qui liberos eflè illico fe arbitrantquot;.ex cófpedu heri ^^fui fe abdiderunt.luxuriantur.luftrantur:comedunt. Qpod habent nomen diu.feruitutis ferunt.nec boni ingenii ^cquam in his ineft.nifi ut improbis fe artibus teneant, cum mihi hæc locus.nec ferma conuemtns unquä nobilis fuit, ut imperatum eft.amp; fi abeft hic adeflè herum arbitror.
^ünc ego illummetuo:cum hic non adeft.nec cû adfiet.metuà tei Operam dabo.nam in tabernaufqjadhuefmeret fyrus â*« dedi fymbolummanfi:utluflèratdeno ubi effet domi ^eaiebat arceflère:uerum ubi is non uenit:nec uocat: ^â0 hue ultrotut fciam:qd rei fiet: ne illic homo me ludificetquot;. ^^$ quicquam eft meliustq ut hoc pulcem:atqj aliquem
MIN« faluæ î Nam promi ferat fimon pfeudolo fe da turum illi uiginti minas fi muliere lenonem falleret amp;nbsp;per fallaciam ed abduceret: cuius rei iam monuerat fi. mo ballioncm. INSTlpuIa tus : Per iterrogationem fti pulatus : nam mpra fieri fti. pulationem diximus per in terrogationem ut pote pro mittis mihi te daturum ui. ginti minas : amp;nbsp;ille refpon. debat jsmitto: alioquin fti. pulano rata non erat : ideo dicit toga me uiginti mias quas fe datuntm leno ^mit tit:fipfendolus unq fiat uo. ti compos.AMBO fimul: Scilicet pfeudolum amp;nbsp;calli, dorum. CONTEChnatus: Machïafusttechna enim do lus:ars:fallacia.
yWv ALVS amp;nbsp;neq : Sec.
A nos oés arguit har.
.^ax defidiæ amp;nbsp;non praeftitæ diligétiæ quafi cp ipfe non fomniculofc heri fui mandata: facere confuc. uerit: is in tabernam diuor. terat : amp;nbsp;longum fomnum dotmierat:huius aduetu pa tcfiutpieudoli îfidiæ . DiV NOmen feruitutis ferunt: Q^uia propter eorum defi. diam nunq liberi fiunt fed perpetuo in feruitute perdu rant.NOBlLIS:Notuf.
'HIC HOMO meuft:Arbî* tratur tanqhominem fub^ ditidü amp;nbsp;ab pfeudolo miC fum Ut mulierem abducat: quem probe ft delufurum putat. PRAEDAtus:Eucra tus.CHLAMYdate:Loqui^ tur fimo.ACVRIO inform tunio: Vel curio.i.curiofo amp;nbsp;nimis affedato malo:uel curio dixitioculariter.i.ma crotnam in rudente dixit a craflb infortunio . SI DVx BIVM des : Legerem fi du^ dum des . AEDEPOLho^ minem:Loquitur ballio.
Euocem hincintusifeno argentum hoc uolo a me accipiat Atqj emittat mulierem mecum fïmuLBatheus tu.Si.quid Vis.'âBal.hic homomeuft.Si«quidü.' âBaI.quia prædahæc meae Scortum quæritthabet argentum.tam admordere huncmihi Lubet, Si.iam ne ilium commefurus es,BaI.dum recens eft» Dum datundumcaletîdeuorari decetmam boni uiri Me pauperandimprobi alunt:augent rem meam mali» Populi ftrenuimihi improbius uifi funt»Si.maIum quod Tibi dabunt ut fceleftus. Har.me nunc commoror cû has fores Non ferio ut fciam fit ne ballio domi^Balmenus mihi hæc Bona datcum hos hue adücit lucrifugas:damni Cupidos:quife fuamq? ætatem bene curant:edunt:bibunt: Scortantunilli funt alio ingenioïatq? tu:quineqj Tibi bene effe pateret^ illis quibus eft inuides.
Ha.Heus ubieftis uosÆÃal.hic qdéad me redla habet reólanü Ha.Heus ubi eftis uosfBal.heus adolefcens qdiftic debetquot; tibif Bene ego ab hoc prædiatus : ft bono in bona fcæna eft mihi» Ha.Ecquis hocapit/Bal.heus chlamydate? qd iftic debetquot; tibi? Ha»Aedium dnmdenonemballionem quænto.Bal.quifquis» Es adulefcens operam fac compendi quaerere. Ha. quid iamf BabOuia te ipfus coram præfens præfenté uides. Ha. tun is es? Si.Chlamydate cauefts tibi acurio infortunioiatqj in hunc Intende digitum hic leno eft.BaI.at hic eft uir probus Sed tu non es uir: flagitarefæpe inclamare in foro Cum libello nufquam eft nifi quod leno hie fubuenit ubi» Ha.Quin tu mecum fabulare?BaI.fabuIor:quid uis tibi? Ha. Argentum accipiasfBal.iam ft dudu des: porrexi manumlt; Ha. Accipe hie funt quinqj argentilec^tæ numerata: minx» Hoe tibi herus me iuftît ferre polymaehæroplacides Quod deberet atq? ut mecû mitteres phÅniciü.BaI.herus tuus? Ha. Ita dico.BaI,miles?Ha.ita loquor. BaI.macedonius? Ha.Admodûinquâ.BaI.te ad me miftt polymaehætopladdes? Ha. Vera meoras.Bal.hoc argctü ut mihi dares?Ha. ft tu qdées Leno baUio.Bal.atq? ut a me mulierem abduceres?Ha.ita. Bal.Phoenicium effc dixit?Ha.redte meminifti.Bal.mane iam Redeo ad te.Ha.at maturate propera.nam propero.uides lam diei multum eflè.BaI.uideo hunc ad uocare etiam uolo Mane modo iftictiam reuertar ad te:quid nunc fiet fimo? Quid agimusrmanifeflo hunc hominem teneo:qui Argentum attulit.Si.quid iam?BaI.an ne fcis quæ fit hæc res* SiiJuxtacum ignariflimis:
Ba»AedepoI hominem uerberonem pfeudolum: ut dode dolu
Commentuft
-ocr page 561-PSEVDOLVS
^9Nrcü:Pro doiicc amp;nbsp;quoufqg.CVBItare folitus es ï cunispuci:Taxatpucjt :tag obfcenæ libedinî obno âUilimuIalludes ad pue^i à cunis motatû.ALTEro:SciIicet die.PERnixiVdox.SVRAm:Parté tibiæ car Oum ecôtrario cruru.CONueniebatne i ungiiiarRc obfcena amp;nbsp;turpe tagit p quada honefta metaplio âybiteUiges ,p machaera mébrû uirile:p uagïa podicend qd' VirgJpriapeis uidet expAiHe his uerbis:amp; a^iios culu culeon ille uocat:culeoii.i.uagina;ita mebru uirile qfi telwnn illud:hoc mihi fi telu defitiner EtoQVANTI côdufta.'âPutabat chlamydemutuataamp; côduftidâ hre tanq ab pfeudolo fubornaru.
ELEbo^itQui dari folitâdf
^Oftinientuft.tantundetn argenti quantummiles debuit ^^dithuiciatq? hominem exornauit:mulierem qui arcefïèret. â^^udolus tuus allegauit hunc : quafi a macedonio milite effet. ^'â¢Habes ne argentum ab hominefBal.rogitas quod uides Æ Heus memento ergo dimidium illinc mihi de praeda dare ^otnune illuc eflê oportet. Bal.quid malum id totum tuume, mox mihi opam das.Si.tibi do ecquidem.Bal. qd nunc es audior fimo.quot;'Si. exploratorem hunc faciamus ludo ^^Ppofititium ⦠adeo donicumipfus fefe ludos fieri fenferit, ^â¢Sequere quid ais nepe tu illius feruos esdHar.pIanulume« k^Qp^tt te emit^Har.fuarum in pugna uirium uidloria. âam ego eram domi imperator fummus in patria mea* etiam ille unquam expugnauit carcerem patriam tuam« ^'^â¢Contumeliam fi dices.audies.Bakquid tun hodie J^Ucyone huc perueneflirHar.altero ad meridiem.Bal.fIrenue Æeberde iditquanuis pernix hic eft homo ubi furam ^'piciastfeias polle eum gerere cratias compedes ^d ais tu ne etiam cubitare folitus es in cunis puer.'â n^fgt;Scilicet.Bal.etiam ne facere folitus estfein quid loquar.'â ^â¢Sani ne eflisfBatquid hoc quod te rogo.'â ^°ftu in uigiliam quando ibat miles:tum tu ibas fimul« ^^nueniebat ne in uaginam tuam machæra militis.'â
in malam drucem.Bal.ire licebit tibi tamen hodie tepori» 'Qpui tu muliere mihi emittis:aut reddis argetu^Bal.mae» ^^^â¢Quid maneamdBal.chlamidem hanc commemores XlPftti condudtafl^Har.quid ell^Bal.quid meret machæra.^ Heleborumhifce hominibus opus efl.Bal.eho.Har.mitte. ?'^id mercedis petafus hodie dno demeretdHar.qd dnof fomniatisfmea equidem hxc habeo omnia
jquot;^ peculio empta. Bal. nepe quod fÅmina fumma fullinet, .'jnc tibi funt.Har.fenes fricari fefe ex antiquo uolunt.
Kefpondeobfecro hercle hoc uero ferio quod te rogo, ^'d meres quantulo argenti te conduxit pfeudolusf ^tâ^^i iflic pfeudoluftrBal.præceptor tuus q te hanc fallacia .''cuiuut fallaciis hinc a me mulierem abduceres. n^*'âQpetn pfeudolum quas tu mihi prædicas fallacias ^^ ego hominem nullius coloris noui. Bal.non tu illinc abis.'â
bolbus no fima mente hnti bus cuius uirtusetotucor. pus purgare : amp;nbsp;coplexioni bonæ refi:ituere:a latinis ue ratru q, metem uertat amp;nbsp;fa. niore faciatmn Perfiusmon e hic ibas acci ebria ueratro eleboii duae funt fpes albus amp;nbsp;niger ut medici oes tradi derut Plini.quoq;amp;Aulus Geliusaiiger dat ad purga, dû iferiore almualbus uero fupioré uomitiôetfumebaf at ut purgato corpore meli us carmia cóponerét:acriuf tg puiderétq cômêtabâtur ut carneadéreCpofu^e zeno nis libris faditaffe ferutad comitiale quoepmorbu da baóun Liuiâ drufus eo fum pto : morbo codé liberatus ê:hüores noxios oes educit amp;nbsp;hoîs infaniam emendat. Q_VID mercedis petafus : Profequit ironia ratâoîa ue ftimêta amp;nbsp;caldaméta peio coduxifle ut aduena uidere tur:de petalo latis eft in am phitryone didum non funt eadem repetenda. DOMI. ⢠no:Qiii ueftimenta locauit amp;nbsp;utenda mutuauit. NEM. pe quod fÅmina fumma fu ftinetnunc tibi funt:Senfus uerborum horum omnino difficiliffed fit difficilior ex errore interlocutorum no enim fermo cóuenit harpa. gi fed baUioni ut emenda, uimus: amp;nbsp;eft refponfum ad ea quæ harpax dixerat fibi omnia habef fuo empta pe culio : morfu enim iocofo puerum lacerat inquienstep hæc omnia fibi funt fuo em pta peculio propterea quod fe pedicari mftineat amp;nbsp;patia turamp; legendum fuftinent: harpax aut uiciffim maledi. do ballioneinceftittfeneffe fe fricari ex antiquo uolut.
VENTRIOfus : Idem ueiv Nihil eft hodieiflius Arophantus quxAus.^pin tu pfeudolo dlnkSaÃLtdb Nunciesadduxiffealiampadamqui occuratpTO eus. CENTVriata comitia: Harpax.Hams quidemædepol harpax ego funa.Bal.immo Aulus Gelius libro quarto Aedepolefle uis:purus putus hic fyeophanta eft.Hat.ego tihi Argeturn dedi î amp;nbsp;dudumaduenies exteplo fymbolu feruo tuo Heri imagine obfignatam epidolam hic ante oftium.
BatMeo tu epiftulam dedifti feruo/cuiferuo^Har.fyroi BahNdcofidit.fyeophata hic nequam eft.nugis méditâtquot; male Aedepol hominem uerberonem pfeudolum:ut dofte dolum
decimo noftium atticarum fatis oftendit quas dicantur centuriata comitia quæ ca^ lara:quæ curiata: quæ ue tri buta nam ficuti curiata per liftorem calari.i.conuocari folebant:fic centuriata per cornicinem: curiataq? comi tia dici cu ex generibus om nium fuffragium feraf : cu autem ex ccnfu amp;nbsp;ætate cen turiata: quæ in campo mar* tio haberi fieriq; folebant: ballio itaq phis uerbis often dit pleudolum feruum uni* uerfurn populum in fuam perniciem animafle.
NE EGO:Quod feudolus dolis de* icerit ballioné nó indigne fert fimo: quin po* tins illi ultro pecuniam pa* dam fe daturum pollicetâ: quem inquit non uelle infe dari flagellis aut uerberib* ut fit in cæteris comoediis fed potius pecuniis.
Commentuft:tantundem argenti quantum miles debuit â Dedit huictatqj hominem exornauit: mulierem qui abduceret. Nam illam epiftulam ipfus uerus harpax huc ad me attulit. Har.Harpax ego uocor:ego feruus fum macedonis militis: Ego nec fycophantiofe quicquamago:nec malefice;
Neqjiftum pfeudolum mortalis qui fit nouimet^ feio» Si. Tu nifi mtruft leno plane perdidifti mulierem. Bal, Aedepol næ iftuc magis magifqj metuo: cum uerba audio* Si.Mihi quoqjædepol iam dudum ille fyrus cor perfrigefacit Symbolum qui hoc accepit:mira funtpfeudolus eft Eho tu qua facie fuit dudum:cui dedifti fymbolum.'â Har . Rufus quidam:uentriofus:craftus:fyrus:fubnigef; Magno capite.acutis oculis:ore rubicundo:admodum Magnis pedibus.Si,perdidifti poftquam dixifti pedes. Pfeudolus fuit ipfustaftum eft.Bal,idem etiam morior fimo. St.Herde aut te finam emoririmifi argentum mihi redditur Vigintiminæ.Har.atqj etiam mihi auæ uiginti minæ. Bal. Auferetur id præmium a me quod promifh per iocumquot; Si.I^e improbis uiris auferri prxmium:6c prædam decet. Bal.Salcé pfeudolum mihi dedas.Si. pfeudolüego dedâtibi? Quid deliquit.'âdixin ab eo tibi ut caueres centies,'â Bal, Perdidit me.Si,at me uiginti modicis mulftauit minis* Bal.Quid nunc facia^Har.fi mihiargetu dederis . te fufpédito. Bal.Di te perdant fequere fis me ergo hac ad forum.ut foluam. Har,Sequor.Bal,qd ego pegrfos abfolua/cras agamcu auibus, Pfeudolus mihi centuriata habuit capitis comitia: Qui illum ad me hodie adlegauit,mulierem qui abduceret. Sequere tu nunc:expeftetis dum hac domum redeam uia Ita res gefta eft:angiporto hæc certum eft cofeftarier. Har.Si graderere quantum loquerenam iftes ad forum. Bal.Certunft mihi hunc emortualem facere ex natali die.
â ne ego illum tetigi: bene autem feruos inimicum fuu»
Nunc
-ocr page 563-PSEVDOLVS
^unc mihi certum eft aho pacto pfeudolo mfidias dare, Quam m alus comoedus fittubi cum ftimulis aut flagris ^^fidiantunat ego ïam multus promam uiginti minas: Quas promifi fi effeciflet: obuiam ei ultro deferam, Firnis illic mortalis dodlusmimis uerfutus : nimis malus ^^perauit dolum troianum atq^ uicit pfeudolus, ^unc ibo introtapaentum promam: pfeudolo infidias dabo« ffPfeudolus feruus ebrius.
Vid hoc ficcine hoc furpedes flati an no^an id uoltis ut ic iacété aliquis tollat, na hercle fi cecidero ueflru (me it flagitubpergitin pergere:ah fxuiendummihi ^odie eft magnum hoc uitium uino eft:pedes captat primum Curtator dolofuft^fedto ædepol ego nue^be habeo madulfa, ^^ uidtum excurato , ita magnis mudiciis digni: ah itaqji loco f^ftiuo fumus feftiue acceptuquid opâme multas ager abagesÆ poc eft homini quaobrem uitam amet,hic omnes uoluptates,-'^hoc omnes uenuftates funtideis proximum efle arbitror, ^a ubiamans coplexuftamanté,ubi ad labra labella adiungit: ^bialter alterum bilingui manifefto interprehendunt ^i^i manu mailla opprimif:ac etia filubet corpora coduplicat ^anu cadida cantap- dulciferü propinare mitiffima amicitia, ^eq? ibi efle alium alio odio ibi nec moleftummec fermonibus morologis uti,
^uguentatatqjodores lentifcos,corollas dari dapfiles.nonenf parcepromi
^iflu extero , ne qsmeroget.hoc ego modo: atqjberus minor ^Unc diem fumpfimus per optime
1âoftq opus meum:utuolui.omne perpetraui, hoftibus fugatis ^^os accubantis.potantis,amantis.cum fcortis reliqui.SC meum ^tortum ibidem,corde: atqj animo fuo obfeqentes.fed poflq ^mrrexitorant me id ut faltem: adhuc modum intuli, ^s fatiffacere minime ex difciplina: quiui ego
Qui lenonem capere didici: fed palliolatim amieflus ^icincefli ludibudus: plaudunt partim clamitat me ut reuertar Occoepi denuo hoc modo:noluiidem,amice dabam me mex ^tme amaret ubi circunuortor cadodd fuit népe a ludo itaqj ^um enitor pauxillatim pene inquinaui pallium,mimix tum Voluptatiædepol fui ob cafum: datur cantharus bibi, Immuto illico palliumtillud pofuitindehue exii : crapulam ^um amoueremmuuc ab hero ad hep? meum maiorem uenio, foedus cóméoratü,apite apite he' âfimoni me adeflèqs nüciatf Simo,Pfeudolus . BahLeno,
DOLum tfoïaiium:Quod a fiiione amp;nbsp;reliquis conaftû cft:de quo Plautus î bacchis dibus longum eft exoifus fermoncm.
V1D hoaPftudolus H Bptoditnt ebrius : nd ^^^Infprpa cum fodaliz, bus longum^otauerat: Lo* qtur ad pedes fuos:qui eft faftinetenon quibant. MA DVLfam:Feftus interpreta^ tur ebrium amp;nbsp;uino madidû MOROlogis:Stultis.LEN tifeos odores;Ex arbufculo lentifco fit lachryma Mafti* clie;qurc inter odorata nota türmt ex Theophrafto Pli/x nio9 colligitur. COROL* lasddeft paruas uel gradlcs coronas quibus ut fupra ret tulimus in fympofüs amp;nbsp;có^ potationibus ueteres utebâ tur hilaritatis gratia:foliiflt;5 addebant unguenta ut om nis prorfus txter odor abi, geretur. DAPSiles : Largas amp;nbsp;abundantes . POTlMEî Vel lege potiffime uelp op timemel de uerbo ariolare. ADHVncmodn intuli: Fa^ cit deinde faltum inquiens ad illum modum faltaffe:n5 faltare ex difciplina non didicit. PALliolatim :C^ualï pallio fup humeros iniedo amp;nbsp;obuolutim.OCCoepi de nuo hoc mododtaloqnitur geftus quofdam référés ut ebriâ.DVm enitorpaxia:Lc geré du enitor puaxillatï.
--wquot;OX uin pcffimLAd â u 1 uocem pfèiidoli clagt; mitantis Simo domino exihhominemq; miraf pedibus non confiftere: bah lionet]^ aduenunte finis imgt; poniturcomÅdiæ. SED in malam crucem:Cum enim Simo dixiffet di te ament il le in os fimonis nuftauit amp;nbsp;lurfus pfeudolus ipfe cû lugt; bet dixit uerbum proferens rudam emirit.Q_VATtuor fruflus:Q_uattuornindemi as.MASfici montis:Dequo Virgilius amp;nbsp;bacchi malficus humor:é eni mafficus mós diftus ea parte qua puteolof acbaias fpedat:optima ex quo uina habentur maffica: line eadem falerna. Martia, in dilbdns de faJerno uino: de finuefanis ueneruntmaf fica prelis . HlBErna.f.hora nam licet hora: fintæquales tamen ex quo hybemo tem pore dies breuiores lunt:ho re uidentur celerius curfum perrranfire amp;nbsp;una cum die fieri breuiores.ONVSTam celocesPer metaphora ipm dicituino repletum.CVM tuo:Scilicet filio. VAE VI«.-dis:Adueniens ballio accla mitat uæ uidistquod fuit in prouerbio ufurpatum: cum Roma capta a fenonibâ gab lis aurum ex conuentiôe amp;nbsp;pado penfum ut recederent q» iniquis poderibus ex barbaris querente ciaudio : Bre nus dux gallorum ad pondera adiedtgladium amp;nbsp;dixit uæ uidis:quem pofteaca militis cum inlidns circuir-uentum concideret amp;nbsp;quererenf entra foedus fieri eadem uoce remuneraffe feit'.
quot;WOx uin pefTumi me exciet foras . fed quid hoc quo mo â u I Quid tujuideo ego/Pfeu corda ebriü pfeudolütuum ^^^^Si.Libef hercle hoc quidcfed uide flatum : nü mea g» Pertimefcet/Pfe^magis cogito fæuiter blanditer ne alloquar» Sed hoc me uetatlâ facereiquod fero:ft qua î hoc fpes fitaft Mihi uir malus uiro optumo obuiam it* Si.Di te ament pfeudoleifedm malam crucem: Pfe. Cur ego meafflidtorrSiquid tu malum ergo in os mihi Ebrius inni dtasrPfe.molliter fifte nunc me caue ne cadam: Non uiâdes me Utmadidus adeam.
Si. Quæ iPa hæc audacia:fi te fie interdius cum corolla ebrium IncedererPfe.lubet. Si.quidlubetpergin rudlare in os mihi: Pfe.Suauis rudfâ mihi é.fic finemd. Si. credo equidépotelfetc Scelus maflici montis uberrumos quattuor frudtus ebibere In hora una.Pfe.hibernaaddito.Si.fed hic tamen. Pfe.haud Male mones.Si.undeonuftam celocem agere te prædicem.'â Pfe. Cum tuo perpotauimd: fed fimo ut probe tadtus ballio e. Quæ tibi dixi effera reddidi. Si derides;pefTumus homo eft Pfe.Mulier hæc facit:cum luo filio libéra accubat.
Si.Omnia ut quicq; egifti ordine feio.Pfe.quid ergo dubitas Dare mihi argentnmrSiius petis:fateor tene, Pfe.At negabas daturumeffe te mihi:tamen das:onerahunc Hominemiatqj me confequere.Si.ac ego iftum onerem.'â Pfe.Onerabis feio.Si.quid ego huic homini faciafftatim ultro. Et argentum aufert amp;nbsp;me irridet. BaI.uæ uidtis.
Pfe. Vorte ergo hume^-hem.Bal.hoc ego nunq ratus fum Fore me ut tibi fierem fupplex, heu heu. Pfe.define. Bal.DoIeo,Pfb.ni doleres tu:ego dolerem.Bal.quid hoc auferre Ndpfeudole abs tuo hero^Pfe.Iubentiffimo corde:atq: animo. Bal.Nd audes quæfo aliqua ptem mihi gratia facere hic argen.'â Pf.Nd me dicis auiduee homine.Bal.na hoc nuq eris numo di Pfe.Neq; te mei tergi miferet fi hoc nd hodie effeciffem (uirion Bal.fnt ubi te ulcifcarifi uiuo,Pfe.quid minitare:habeo Tergum.BaI.age fane.Pfe.igitur redi.Bal.quid redeamf Pfe.Redi modomd eris deceptus.Bal.redeo.Pfe.fimul Mecum potatum. BaI.ego neeam^Pfe.fac quod te iubeo (uis Siis aut dimidifitaut plus ét faxo hic feres.Ba.cho duc me quo Pfe.Quid nûcînûqdiraCes:aut mihnaut filio pp has tes fimo? Si.Nihil profedto.Pfe.i hac.Bal.te fequor:quin uocas Spedlatores fimulrPfe.herde me ifti haud folent Vocare:neqj ergo ego iftosiue^z fi uoltis ad plaudere Atqjapprobate huc grege dó fabuläan craftmû uos uocabo.
Argumentum
-ocr page 565-lt;ÆIN POENVLf ARGVMENTVM
^^pW||r^ER.E fiés carthaginéfes duo:alteri gemina: erat filiae anteraftihs 64 adelpha^ fm;alteri unicus fill' âagoraftocles:hic feptuéms furripitquot; uéditurgjcalydoeanti damati feniiq cü careret Iiberistfurreptü agoraftoclé fibi adoptat filiüieüqj fibi ^cöflituit hrdéipf filio furrepto moritquot; præ ægritudîe frémqj relmqt fuccefToré â n Bóisicui panter ambæ furripiuntquot; filiæ cü nutrice giddemene fimubuéditæq; fût î anaz dorio lenôi Iyco:q demü calydoné cû puellis migratiadelphafu cognât' âcapit amore imz prudes agoraftocles:qué diximâ furreptü paruuluialtenâmiles antaméidesn'patiés amo^ ïgoraüocles feruü milphionépticipat cófiliuhic i lenoné cofingit amp;nbsp;ftruit dolos : adornat uillicü collabifcü tag adueniétéaduenans fecü defert aureos tercentos philippeos:apud le Honéhofpitariïpotare:fcortari fe uelle fimulatdocüqj tutu fibi pberipoftulat: léo ihias pe QïniæaÃû accipit didlis bladionb^irecepfiigit uté a lende uillic^iagoraftodes illico accur â¢^rutillü doli amp;nbsp;furti arguatipqnt a lende feruü: ad eaq^ ré adhibetuocatos teftes cdfcios fadnorisdéo ratâmilphioné qn feruulümegat feruü apdfe eé:fed illeadductis teftibus : amp;nbsp;â^âco fuü fe afferétetléoni furtü obiicit minaturqjillü ad ptoré fe trad:u^:fua familia ac oém:ut addicat fibi : Interea hâno cui géinæ fuerat furreptæ filiæ:ut furreptas îueniat plura luftrat locaiéC tâdé calydoné uenitioffendit fris agoraftoclé filiütagnofcüt fe ambo ^ûnnfuafqj pcüdtatus îuenit filiastleno ut nouit mulieres hafce liberasimagnüqj fibi im â¢ninere malum:uîtro dimittit patri:amp; cü hæc iam innotefcerent fruftratur pariter qui uc^ Herat miles:Agoraftodes deni^ adelphafium uxorem ducit»
/^^Ãi^mentum in pÅnulum Plauti» Ver feptuennis furripitquot; Carthaginem Oflbrmulierü emptü adoptat hüc fez Et facit heredé:eius cognata: dux (nex Nutrixqj ea^ raptæ : mercatus lycus Vexatqjà îhantemîat lUe cum auro uillicum tenoni obtrudit: ita eum furto alligat: Venit hanno pÅnus gnatum hunc fratris repperit» 5uaf$ adgnofcit:quas perdiderat filias» Prologus» illem ariftarchi mihi commentari lubet» Inde mihi principium capiä ex ea tragoedia. Sileteqjamp; tacete atqj animumaduortite/ /Audire iubet uos imperator hiftricus» ®onoqj ut animo fedeant in fubfelliis* qui efurientes:00 faturi uenerint» Quiediftis : multo feciftis fapientius» Qui non ediftis: faturi fite fabulis» ^Hm cui paratum fit quod edatnoftra gratia: Cilnia eft ftultitia feffum impranfum incedere. ^âlt;urge preco : fac populo audientiam laudumexpedio fi tuum officium frias
VER feptuennis.f. agoraftocles Ånuli alteriâfiUâ.CARthaginê: Fortemeli-canhaginezNd amp;nbsp;uer ficulu reiterat î .plogodeptucnis fumpif Carthagine uel lege carthagîe ip ide: uel pofuit cafu,p cafu ut fæpiffnne cófueuit Plaiitiis:^ No.teftat id obfemaffe apud uetuftiffimos autores. OSOR mulierû: f.antidamas qanûq uxore nouit. EIVS cognatæ.fanteraftilis amp;nbsp;adelphafiû hau iiôis alterius fus filiæ.NVtrix;Giddeme» ne.LYCVS:Lcno:VEXat amaté.f.ago^gt; raftodem qui captus amore erat captiuæ adelphafii. VILLICVM : Collabifcum.
ILlé ariftarchi:Tres ariftarchi fuere ut memoriæ pditiié ; unus qcômétaria fcripfitî homei^ de '^quo méinit Hor.Ciceroq iî pifoné:alius q fcripfit de magnitudine folis amp;nbsp;lunætq famius fuit;tertius tragicus cuius nuc fa» cit métionc Plau.Cuius tn nullæ nuc ex tat apd græcos tragÅdiædicet tn ex uer» bis piaminis conieftari ariftarchi fuiffe tragÅdiâ:q achilles dicerer: cuius qlpia forte initia fadurus fdétiû primûÃperaue rit : id qdâ ex ea tragÅdia Plaut â fibi fum pfiffe idicatait attétiores fadat auditores qd amp;nbsp;fadû extitit î afmaria: ubip pconé iuffit fieri auritu populü. IMPErator'hi» ftncusiPro hiftnonicusudfc ipmdicit:
Z Ã
-ocr page 566-lid alium recitatore comÅdiæ.NAM cui paratum: Arguit eos ftultitiæ qui cû domihcant quod edant uenerintimprâ fi ut fpeftarét fabulas . QVAM p uiuis: Pro per quauis figuratus fermo.EXO-letum:Adultu amp;nbsp;quod crefcere defntali bi Plautus domi reliqui uirginem exolc tam.NE Q_ VIS fedear:Ideft federe linat nel faciat:VIRGæ: Q^uas liftores defere bant.MVTfANT: Refonet amp;nbsp;obftrepat amp;nbsp;ueluti ex coculfione uerba faciunt: na id proprie mutire eft quod uerbum face-re.DESlgnator:Ait Donatus i Terentiu defignare eftnouam rem facerei utra^ pattern amp;nbsp;bonam amp;nbsp;malam: nam amp;nbsp;defi gnatores difti qui ludis funebribus pfut credo ob earn caufam cp ipfis ludis multa fiant noua amp;nbsp;fpeftanda fimul ut turba retineatur.AES pro capite dent:!defi fin guli pecuniam excluant.ANdpitnDu-plici.VARIENtur : Nam ex percuHione caro uibicibus uariatur. TINNIre: Lepido morfu taxat mulierum garrulitatem. Quæ fimulloquîtantes magis tinniunt amp;nbsp;obftrepunt q loquuntur.CVlq artifici Cuiq perfonatumagentiud quod in arn phitiyone meminit.SCRiblitÅ:Eft fcri-blita placétæ géus:Mar.Ca.ï de rebus ru fticis quo pado fiat docet amp;nbsp;difta eft fcri blita cp in circuitu in modum teftis tor-queatur.COMÅdias;Genitiuû fecit mo re græco uel lege comÅdiai pro comÅ-diæ dipthongo græco pro e utäulai pro aulæ dixit Vir. CARchedonius:Cartha-ginenfis amp;nbsp;propterca pÅnulus difta co-mÅdia.LATlNE piatus : Vel plotus uel Plautus. Plotus enim primum diftus eft Plautus a pedum planitie:appellat autem pÅnulû patruû pultiphagonidé.i.come denté pultem ut iocû afferat amp;nbsp;rifum: pa truus eni is erat agoraftochi ut diximus.
Exerceuocem quam per uiuis amp;nbsp;colis.' Nam nifi clamabis, ftatim te obrepet famés Age nunc refide î duplicem ut mercedem feras Bonum fadtum eflêedidla ut feruetis mea Scortum exoletum nequis in pfcenio Sedeatmi ue Iidlor uerbumaut uirgæ mutiant Neu defignator prxtenens obambulet Neu feffum ducatt dum hiftrio in fcænafiet Diu qui domiociofi dormierunt, decet Animo æquo nunc flent, uel dormire temperent Serui ne obfideant liberis ut fit locus» Velæs pro capite dent: fi id facere nd queunt» Domum abeant, uitent ancipiti infortunio Ne amp;nbsp;hic uarientur uirgis amp;nbsp;loris domi» Si minus curaflinticum heri ueniant domum» Nutrices pueros infantis anniculos Domi utpro curent: neuqj fpedtatum afferant Neamp; ipfæ fitiant amp;nbsp;pueri pereant fame Neue efurientes hic quafi hædi obuagiant Matrons tacitæ fpedlent:tacitx redeant Canora hic uoce fua tinnire temperent/ Domum fermones fabulandi conferant Neamp;hicuins fintamp;domi moleftiæ Quodq?ad ludorum curatores attinet Nepalma detur cuiquam artificiiniuria: Neue ambitionis caufa extrudantur foras Quo deteriores anteponantur bonis Et hoc quoqj etiam quod pene oblitus fui Dum ludi fiuntan popinam pediffequi Irruptionem facite : nunc dumoccafio eft Nunc dum fcnblitx æftuant occurrite Hæc quæ imperata funtpro imperio hiftrico Bonum hcrcle fadium p fe quifqj ut meminerit Ad argumentum nunc uiciflatimuolo Remigrareturæqui mecumfitis Signatores eius. nuncregiones:Iimites' Cofimadetermiabo ei rei ego fumfactus finito Sed nifi moleftum fit nomen: dare uobis uolo Comoedias : fin odiofifit dicam tamen. Siquidem licebit per illos: quibus eft in manu: Carchedonius uocatur hæc comoedia»
Latinæ piatus patruus pultiphagonides:
Nomen
-ocr page 567-POENVLVS
^omenïam habetis,nunc orationes exteras Acdpite.nam argumentum, hoc hic cenfebitut ^ocus argumentoftfuum fibi profermum.
^os uiatores efhs:quxfo operam date Garthagmenfes fratres patrueles duo Fuerefummo genere 66 fummis diuitus Eorum alter uiuit: alter eft mortuus, Eropterea apuduos dico confidentius Quia mihi polliceordiat qui eum pollinxerat ^ed 1111 feni qui mortuus efttfilius ^nicus qui fuerat ab diuitiis patre puer iSeptuennis furripitur carthagine Sexennio prius quidem quam montur pater Quom iam periifle fibiuidet gnatum unicum jGomicitunpfein morbum ex aegritudine Facit illum hxredemifratrem patruelem fuum fpFe abiit ad acherontem fine uiatico Ebqui furripuit puerum calydonem auehit: Penditeum domino hic diuiti cuidam feni lupienti liberorum ofori mulierum Eftiithofpitalem î is filium imprudens fenex ^uemmiUumeumqjadoptat fibi pro filio Eumqjhaeredem feciticum ipfe obiit diem: ^illicadulefcens habitat inillifce sedibus l^euertorrurfus denuo Carthaginem Siquid mandare uoltis autcurarier ^â^gentum nifi qui dederit nugas egerit ^f^ qui dederit magis maioris nugas egerit* 'Sedilli patruo huius qui uiuit fenex GarthaginenG dux fuere filix.
Alteri quinquennis: altera quadrimula Gumnutrice una periereta megaribus
Eas qui furripuit in anadorium deuehit ^fuditqj has omnis amp;nbsp;nutricem amp;nbsp;uirgines ^fæfenti argento hominiffi homo eft leno) iQuantum hominum terrafuftinet facerrumoi ^ofmet nunc facite conietfluram exterum Quid id fît hominis cuilyco nomen fiet bexanadorio ubiprius habitauerat
iEluccommigrauitin calydona haud diu S^iquxfti caufais in illis habitat aedibus. Earum hic adulefcens alteram efflidtim perit
POLlNdonQui mortuos curat (epeUendos de quo in afinaria mentio quoq; babi ta elhCVl mortuus eft : Le, ge potius qui : nam patrem dicitagora ftochis qui agri tudine correptus itcriit.ILLIpatruo; Scilicet Hannoni qui pÅnus é diftus amp;unde pÅnulus comoedia.A ME-garibus : Pro megarenfibus ANAdorium ; Oppidum i acamania in cherôneflb cô-ditum penes adium ut Stra bo meminit,SACERISV-mo;Execrabili: Virg.auri fa era famcs.LYCOnomen fi-ct;Nam lycus lupus dicitur. CALYDOna: Eft Calydon Åtholiæ ciuitas . EARVM alteram.f.adelphafiû . HIC adolcfcens:Agoraftocles.
ETIAMNû: Pro tarnen uel præterea ;qua dictioneafus celfus eft amp;nbsp;pünius frequen ter amp;nbsp;Virgili.raro.POÃnus plane é:C^uafi dixiffet aftu-rus amp;nbsp;uafer.SI TEnetis duci te;Periocum diftum eft: na tenere pro inteUigere accipi tur: amp;nbsp;pro eo quodéappre* hédere amp;nbsp;detinere: poteftle gi dlcite: fed prior ledio ue-rior.IBI Ornabor:Nani ut-potc recitator procefleratp fonatum deinde aftums: na fubdit^us nuncfieri uolo. ^^â JJ^EPE ego res muL r^^^as:Induciturpriniü yamans agoraftocles lopeta fcrui milphionis ex-/petens:cui arttficiofe blandi Æ tur:ut eum fibi facilius faci« ^ at obfequentem.CORDA-te:Sapienter.CATE:Aftute OPPipas: Omni fucco ple-nas:cöfiliolt;5 amp;nbsp;Opera afflué tes.GERRAE:Nug3E de q-bus abunde fupra. GERma næædepol Iiræ: Nam idem gerræ amp;nbsp;liræ.i.deliramenta nugæ amp;nbsp;ineptiæ:nam græci AHpEiv ineptiæ dixerunt.
Suam fibi cognatam imprudens t neqj Scit quæfdt nequeam unq tetigit Ita eum leno macerat.neq? quicq cum ea fecit Etiamnum ftuprineqjduxit unquam neqj Ille uoluit mittere:quia amare cernit Tangere hominem uoit lenonllam minorem In concubinatam fibi uoIt emere miles quidam. Qui illam deperit:fed pater illarum poenus Poftq eas perdidit:mari:terra ufquequaqj quæritat Vbiquamq;in urbem eft ingreflus illico Omnes meretrices:ubi quifqjhabitant:inuenit Dat aurum:ducatnodlem rogat:poftubi Vndefit:cuiatis capta ne an furrupta fît Quo genere gnatatqui parentes fuerint« Ita dorte atqjaftu filias quaerit fuas Et is omnis linguas fcit: fed diffimulat feiens (e Scire pÅnus plane eft:quid uerbis opuft Is heri huc in portum nauiuenit uefpere Pater harum idem huic patruus adolefcentulo eft lam ne hoc tenetisTi tenetis ducite ne dirumpatis Quæfo finite tranfigithem pene oblitus fum reliquum dicere nie qui adoptauit hunc pro filio fibi lili poeno huius patruo hofpes fuit Is hodie hue uenietnepenetqj hie filias Et hunc fui fratris filius:ut quidem didici Ego ibiomabor:uosæquo animo nofeite Hic qui hodie ueniet reperiet fuas filias: Et hunc fui fratris filium.dehinc exterum
Valete adeftenbo alius nunc fieri uolo Quod reftat alii faciant palam V alete atqjadiuuate ut uos feruet falus«
) nbsp;nbsp;iJÃgoraftocles adulefcens. Milphio feruus
Aepeego res multas tibimädaui milphio: dubias egeas: Inopiofas cofiliuqs tu fapietertdorte:^ cordate : amp;nbsp;cate: Mihifddidiftioppiparas opa tua:qb' âbn fartis fateor Deberi tibi amp;nbsp;libertate amp;nbsp;multas grates gratias. Mi.fdtunftper Tepus hoc ia eft uerbu:fiuerbu uetâ:na tux blandidx mihi fût Quo d did folet gerræ germanæ ædepol liræ liræ.i Nunc mihi blandidicus es.heri in tergo meo tris facile corios Contriuifti bubulos.Ag.adamans p amoré fi quid fed milphio Ignofcere id te mihi æquum eft. Mil.audi tu magis:gt; Et ego nûc amore pereoifine te uerberem itemiut tu mihi fenili Ob nullam
-ocr page 569-POENVLVS
Ob-nuIIam noxiam: podici loquar tu mihiamantiigmfeito. Ag.Si tibi lubido eftaut uoluptati:fino:fufpéde: uincituitbera» Audor fum fino, Mil.fi aucTroritatempoftea defugeris:ubi biiiolutâtu fiestego pédeâ»Ag.ego ne idueaufim facer pfertim Qui fi feriri uideo teiexteplo dolet* Mi.mihiquidehercle (tibif ^Jaimo idue mauelim.MiLfed quid nue tibi uisÆAg.cur ego Apud te mentiartamo immodede, MiLmer idue fcapulæ Sentiunt. Ag.at ego hanc uicinam dico adelphafium meam Inonis huius meretricem mafculam. Md. iam pridemequide Jftuc ex te audiui.Ag.differor cupidine eiâ: fed lenoneidoclyco Illius domi non lutund lutulentius. Mil.uin tu illi neq bwenuncfAg.cupio.Mil.en me dato. Ag.abi dierectus l'lil.Dic mihi uero ferio.uin dare malumilli.' âAg, cupio* ^ Hem eude me dato utrüqj faxo habebitróó neq!amp; malum: Ag.Iocare.Mil.uin tu illam hodie fine damno:00 difpendio tuo ^uam libertam facere.'âAg.cupio milphio. Mil. ego faciam ut. faciasifüt tibi ftâ aurei trecéti numiphilippi^Ag.fexcenti quoqj ^Ãóatis fût trecéti. Ag.quid us fa(durâ.'âMiI.tace. totü lenone 1ibi cum tota familia dabo hodie dono. Ag. quid facturus.'â ^ildam fcies:tuus collubifcus nunc in urbed uillicus:eu hic no l^ouit leno:fatimintelligisÆAg,intellego hercle: fed quo euades blefcio.Mil.non fcis^Ag.no hercle. Mil.at ego iam faxo fcies d dabituraurum
^ïad lendem adferat: dicatqj fe peregrinumefex alio oppido: amare uelle:atqjobfequi animo fuodocü fibi uelle liberum
^'^æberierjubi neq faciat clam : ne quis fit arbiter:leno adfe Accipiet auri cupidus: illico cælabit hofem 06 auK. Ag.cdfilium l^lacet.Mil.rogato feruos uenerit ne ad eü tuus . ille me cenfebit ^iri:continuo tibi negabittquid tu dubitas^quin extemplo ^üplicet tibi aurum:hominis fur leno fiet.neqjid unde efficiat pabetiubi in ms uenerit.addicet prætor familiam totam tibi» â^ decipiemus fouea lenonem lycum. Ag.placet confilium. ^ddmmo etiâ expoliuero magisjhoc cum demü dices:nûc etia ^üdeft.Ag.ego in ædem ueneris eo:nifi quid uis milphfo Aprodifiahodie fût.Mi.fcio. Ag.oculos uolo meos deledare Addicis meretricis.Mi.hocprimû agamâ:qd cdfiliû coepimus Abeamus intro:utcollubifcû uillicumhacpdoceamus:ut ferat ^^dam. Ag.quanq cupido uerfatur in corde tamen hbiaufcultabo.Mi.facid ut fafto gaudeas:Ãeftamons macula P^ic homini peólore: fine dano magno quæ eluineutiq poteft ^c fceleftus eff homo leno lycus:cui iaïfortunii intenta
^iHiftefl probe:quam ego haud multo poftmittä e balliftario*
MASCVIam : Vehemente amp;nbsp;fortem ut Nonius in terp tatur fed rufticorum maiem Ia militum proles dixit Hogt; ratius:£go tarnen potius legerem maiufculam: na adel phafiü foror maior erat:amp; ante laihlis minor qua Plautus appellauit in prologo illam minorem amp;nbsp;rurfus ali bimiinufculani meretricem dixit. NEq: Vel malum aliquod nel hominem malum fecundum diuerfum intelle dum. ROGAto: Pro inter, rogato.DVPLIcet aurum: Nam dupli fures muldabaf VNDE efficiat:Vt.f.pccuui ani pro furto foluat.DECL piemus fouea;Allufio eftad decipulos amp;nbsp;dolos quibus a palloribus lupi capiuntur: fiunt nempe foueæ fupeiin-dufta palea terraq; : ut illae iter faciëtes lupi ad aliquid deuorandum incidant i paratas ifidias. APHROdilia: Veneris fedaiqua : aphrodi-tifdida é ex fpumanata uul go nota fabula.
EGOTII: Cônioda titiir comparatiöe lautus abominatu tus mulierum mores ï quiz bus exornandis Temper aliquid deed: quo opus habe-ant.MVR.1Atica:Eft muria falfaméti gen' âut docemur a Plinio:Martialis quoq; de muiia fic intulit antipolita-ni fateor fû filia thynni : nd fient gamme fcombro fit: ira muria e thynno . FALfa., fût:Vel falfa potius. VT ma ceret:Pro maceretur .OM-nia quæ ad deum pacem .f. impetrandam: nam in templo ueneris erant laetificatu ræ. ECQVID GRATIx: filicet mihi debetur.HVIG excidit:filicetfermo.
Sed adelphafiü eccâ exifatqj anterafWisîhæc éprior quae meü Herum dementem facit:fed euocabo heus i foras agoraftocles. Si uis uiâdefludoslucudifnos lt;nbsp;Ag.qd iftuc tumultiftmilphiof MiLHéamores tuos fi uis fpedlare, Ag. o multa tibi di détbóa Cum mihihoc obtulifti tam lepidum fpedlaculum.
^pïHelphafium.Anteraftilis meretrices dur. Milphio feruusAgoraftocles adulefcens.
Egocii fibiquolet ui cóparare : naué amp;nbsp;mulieré hxc duo Lto . nam nuUæ magis res dux plus negocii habet occÅpis exornaf neqjunq hæ dux res fatis orni' Neg; eis ulla ornandi fatis fatietas eft.atqjhxc uti loquor, (tur Nucmddodla dico:na nos ufqjab aurora ad hoc qddieieft Poftq aurora illuxit;nuq conceflauimus ex induRria ambx Lauari:aut fricari:aut tergeri;autornari:poliri;expoliri:pigi; fiu Et unabinx fingulis qux datx nobis ancillx:ea nos lauado (gi Eluedo opera dederat: ad gerûdâq? aquam futuitiduo defeut Apagefis negocii quantiiin muliere una eft.fi uero dux:fat fao Maxumo uni populo:cuilubet plus fatis dar potis futq nodes Diefqjin omni xtate fempomantMauanf ; tergéturîpoîiuntur. Poftremo modus muliebris nullus efttneqjunq lauando Et fricando fcimus facere na quxlauatae: nifi perculta eft Meo quidé animo quafi îufta éîAn.miror equidé foror te iftæc Fabulari:qux tam callida amp;nbsp;dodra fis facetatnam cum fedulo Munditer nos habemus, uixxgreqjamatorculos inuenimus» Ad.Itae ue^thoc unii tamecogitato: modâ omnibâi rebâ âforoi Optimu eft habitu : nimia omnia nimiü exibent negocium Hominibus ex fe. An.foror cogita amabo item nos perhiberi: Quafi falfa muriatica effe autumantquot; fine omni lepore amp;nbsp;fine Suauitate nifi multa aqua amp;nbsp;diu macerantur.olent. falfa funt Tangere ut no uelis. item nos fumus eiufcemodi.mulieres funt Infulfx admodum atqjinuenuftx : fine mundicia amp;nbsp;fumptu Mil. Coqua e hxcqdeagoraftocles:ut ego opior.fcit muriatica Vt maceret.Ag.quidmoleftusÆAd.foror parce amabo. Sateiftuc alios dicer nobis:nenofmet nfa etiauitia loquamur. An.Quiefco.Ad.ergo amo te: fed hoc nücrefpódemihi.fût hic Omnia qux ad deü pacem oportet adeffe. An.omnia accuraui. Ag.Dié pulchrum amp;nbsp;celebrem amp;nbsp;uenuftatis plenum Dignü ueneri pol cui funt aphrodifia hodie.
MiEEcqd gratix cü hucforafte euocaui ia nu me dccet donan? Cado uini ueteris:dic dati: nihil refpondes : huic excidit Vt ego opinor:quid hic malum aftans obticuifti.'âAg.fine Amemme obturba tace.MiI.taceo.Ag.fitacuiffes iam iftuc
...Taceo
-ocr page 571-POENVLVS
MAMET: Expedit .PROSEDAS:Feftus appellat meretrices quae ante Rabula fedeanneafdem amp;nbsp;prodi Duias. ALICARIAS : Eodemaurore alicanæ meretrices appellantur in campania folitæ ante piftrma ali ^riorum aerfari quæftus grana:ficutillæ quæ ante Rabula fedebanr proRibulatæ:diâi autemlüntab ali-«alicarii;qui earn conficiebant uel uenditabant.SCHAENIGOLASddem feflus dicit effe meretrices ita appellatas propter ufum unguenti Ichæni quod eR feRo peffimi generis.SESSIBVLVM merum: Hoc eR â¢neram continuam perpetem^ Rationemmam dixit Rabulum:Ratum:Iellam:quia a nimis Rando amp;nbsp;con
^^aceo no natum foret»An.eamus foror mea»Adel.oho.amabo Quid illic nunc Speras.'âAn.rogas : quia herus nos apudædem Reneris manet.Adel»manete at pol mane: lurba eft nunc apud aramran ibiuis interiftas uerfarier ^tofedas.'âpiftorum amicas:relliquias alicariasÆ Miferas fchoeno deliburas fchoenicolas fordidas.'â Quæ tibi oleant ftabulu:ftatuq^:fellam: amp;nbsp;feffibulum merum Quas adeo haud quifq unquam liber tetigit neqjduxit Donaumiferuulorum fordidulo^ fcorta diobolaria» Md.1in malam crucem tun audes etiam feruos {pernere/ ^topudiumtquafi bella fittquafi eamipfe reges difcutiant. ^nmonftmm mulieris.tantula tanta uerba funditat ^ronebulx huius ego cyatho feptem nodtes non emam. Ag.Dii immortales omnipotentes quid e apud uos pulchrius/ Quid habetis: qui mage {mortales uos credam eéqego fiem/ Qui haec tanta oculis bona cocipio.nam uenus no eft uenus, ^anc equidéuenere uenerabor:utamet ac pofthac ppitia. Milphio heus milphio ubi es/ Mil.adfum apud te eccum» Ag.At ego elixâ fis uolo.Mil»en{ her facis delicias» Ag.de te qde ^æc didici omnia. Mil.etiam ne ut ames eam quam nunqua quot;^ctigerisinihil illic qdéft.Ag.deos quoqjædepol amp;nbsp;amo:^ me Quin ego tnabftfeo manâ»Adel, heu ecaftorcü ornatu nbsp;(tuo» Arpino noftrû amba^ pÅnitet: exornatae ut firnâ. An.imo uero ^ane cömode»na ^ noftro quæftu fatis bene ornatae fumus ^ô enim poteft quæftus iâ cöfiftere fi eum fumptâ fupat foror Ad.Eho illud fatius.fi fatis quod fatis é: habitus plufq fat eft. Ag.Ita me di ament ut illa me amet malim q di milphio ^am ilia mulier lapidem filicem fubigere ut fe amet»poteft. Aid.Pol id quidem hanc métire:nam tu es lapide filice ftultior Qui hac ames.Ag.at uide fis cum illa nunqlimaui caput. Aid. Currâ igitquot; aliquo ad pifcinam aut lacum : limum petam. AgâQmd eo opus fit/Mil.ego dicam ut tibi amp;nbsp;illi limem caput. Ag.Iin malam re.Mi.ibi fumequidé.Ag.pgis.Mil.taceo. Ag.at. Perpetuo uolo.Mi.enimuero ære meo me laceffis: ludos amp;nbsp;delicias facis.
An.Satis nunc lepide ornatam credo foror te tibi uiderier. Sed ubi exempla coferuntur meretricum aliajzabi tibi
fidedo malus,pucnit odor. DIOboIaria;q.pditutæ duos dûtaxat obolos demere-batiobolus ultima e numo-Ãà fignificatio.ASSVMzAb eo quod eR ad amp;nbsp;fum:ioco fe tarnen ab eo quodeareo affum interpretatur agora-ftodes ideRad ignem tor-refaftum : propterea fubdit elixus fis uolo . SILICEM: Ouidius:Rabat acuta filex prazcifis undig? faxis ; lapis ideo dirius q, filetem amp;nbsp;ab-fcóditum ignem intra fe retineat . AGAT uide fis:Vbi legitur agat : dic tantum at ita ut primum loquatago raRocles duae enim priores litteræ denotant ipRim lo-quentem. LIMAVI caput: Dirium eR a Plauto limare pro coniungere teRe mar-cello:qua locutione ufi funt ueteresicaecilius hoc a te po Rulo ne cu meo gnato poR hac limaffis caput fcRiue au tem uertit in alium fenium milphio : caput limare pro eo quod é capiti limum amp;nbsp;coenum fuper iducererideo fe in pifcinam iturum dicit ut limu petat. AERE meo: Hoc eR mea arte amp;nbsp;difcipli na : quafi q? ab eo didicerit ludos facere iX iocos.
INVIDIA iii me:Loqnîtur adelphafium.COLLliiunt: Coinquinant Horatius crines puluere collines . PRO una penfiIis;Sunt qui legut pro nua peniilis utrun^ cugt; ftodiri poteft : placet magis una:quna: ut legat pro una peniilis ideft finiul propen-filis ut alibi obede fequenx tem dixit pro elle oblequc-tem amp;nbsp;intro anuofnntrarp aduos intromittar amp;nbsp;plura huiufmôi ab eo enim quod eft propendo ,ppenfilis:hoc ufus eft ucrbo in Aiinaria: ubi manus manicæ comple xæ iuntatcgadduftæ ad tra bemmec dependis nec pro-pcndis.NOCTVRna ora: Q^uæ lint indigna die ipe-ftari quafi laruatica amp;nbsp;turpia.MVESA: Dulcia amp;nbsp;me liflua. NISI laterculos fefu-mam: Et quas fecuntur tam q fteriliora amp;nbsp;arridiora amp;nbsp;I fe nihil liiccofum habentia DAMNVM : Scilicet facis quod Mercurius non amat quia ipfe præ é lucro : amp;nbsp;eo homines afficit.SALVEin precio tertia iocus eft : nam dixit falua Iis prima amp;nbsp;fecu da : ita illud falue extra precium ⢠OLEVM amp;nbsp;operam perdidi:Prouerbium ab his nidetur fumptum qui multa nigilia in caifum laborat amp;nbsp;tempus terunt: amp;nbsp;oleum confumunt ; quo ueteri uer bo ufus eft Cicero in epifto lis:quod perinde fonat ac il lud de furoris corno a Macrobio relatum:opera amp;â im penftperiit. TVRPlS:Scili cet res eft.
Erit cordolium f iquam ornatam melius forte afpexeris Ad.Inuidia in me nunquam innataft.neqjmalicia mala foror Bono ingenio me efle ornatam,^auro multo mauolo. Aurum in fortuna inucniturmatura ingenium bonum Bonam ego quam beatam meeffe nimio dicimauolo Meretricem pudorem gerere magis decettq purpuram Magis quidem meretricem pudorem qaurum gerere condecet Pulchrum ornatum turpes mores peius cÅno collinunt. Lepidi mores turpem ornatum facile fartis comprobant Ag.£ho tu uin tu facinus facere lepidumamp; feftiuum^MiLuoIo Ag. Potes ne mihi aufcultari^Mil.poflu.Ag.abi domu aefufpe/ Mil.Quaobre.Ag.qanunqaudibis uetba tot ta fuauia. (de te Quid tibiopuli uixifle:aufculta mihi modo ac fufpende te« Mil.Siquidem tu es mecum futurus pro una peniilis« Ag*At ego amo hac.Mil.at ego ee0C bibef. Adel.eho tu qda^' An.Quid rogas.' âAdel.uiden tu pleni oculi fordiu qui eratiam Splendent mihi.' âAn.lmoetiam in medio oculo pa^ fordis eft. Ad.Cedo fis dextram, Ag. ut tu guidé hui' âoculos flutis maib Tradies aut teras. An. nimia nos focordia hodie tenuit« Ad.Qua de reobfecro;An.quia la no dudüantelucéadædé Veneris uenimus: primæ ut inferremus ignem in arara «Ad.ah No fadlollopus:quæ habent nodiurnaora.nodiu facrificatum ire occupant
Priufq expergifcaturuenus:deproperant fedulo Sacrificaremam uigilante uenere fi uenianteæ
Jta iuntturpes.credo ecallor uenerem ipfame fano fügend Ag.Milphio adepol milphionem mife^.Mitqd nuncuis tibi.'' Ag.Obfecro hercle ut mulfa loquitur.Mil, nihil nifi laterculos Sefumam. papaueremqj triticum ÃC fridlas nuces« Ag.Ecquid amare uideorf Mil.damnum quod mercurius Minime amat« Ag.naqjadepollucru amare nullu amatorem Addecet.An.eamus mea germana.Adel, agefis utlubet.
Sequere hac,An.fequor.Ag.eunthæ quid fi adeamusd Mil,Adeas.Ag.primü prima falua fis;0i fecunda tu in fecundo. Mil.Salue fprecio tertia.An.falue extra preciia. Mil.tupolego Et oleri amp;nbsp;operam perdidi. Ag.quo te agisdAd.ego nerinadem Veneris.Ag.quid eodAdeLut uenere ppitie. Ag. ehonirata zi Propitia hercle eftuel ego pro illa fpondeo.Adel.qmd tu ais.'â Quid mihi moleft'âobfecroÆAg.ah ta feuif.Adel.mitte amabo. Ag.Quid feftiafturba nric illi e.Ade.feio frit illicaliæ qsfpedaf Ego 06 me fpediari uolo.Ag.qlubetfpedlaf turpis:pulchram Spedlada dared Adel, quia apudædé ueneris hodie eft mereatâ Meretricius
-ocr page 573-POENVLVS
^YMPHAtid:CIari amp;nbsp;Kmpididympham enim aquamuocamus:alias lymphatici dicunturiatuati furiofi wftnientes.NIMbata:Viiguétata fine unguento perfufa: nimbus enim pro uaiè quandoij accipitur ut oc loco nimbata a nimbo uafe;pofitum eft enim continens pro contentoun quo unguenta tuna alii«^ ii flores fundebantur : quod teftatur Martialis in diftichis a loue qui uenit mifeenda ad pocula largas fun ^niiinbusaquas hic tibi ulna dabit ex quo iuteUigitut nimbo uafi datum eile nomen a cælefti nimbo ^ius iuftar unguenta fundebatûdé quo^ Martialis amp;: cilices nimbis hic maduere fuis.PVRA fum;Temgt;
Meretricius eo conuemut mercatoresnbi â ego me oflendi uolo. ^gâInuédibili merce oportet ultro emptoreadducef.^pba merx ^e emptorem repperitttam amp;nbsp;fi inabftrufo fita eft.
^id ais tu.' âquado illi apud memecu caput amp;nbsp;corpâ âcopulas.'â ^^â¢Quo die horcâ ab acherôte mortuos amiferit. Ag.fût mihii ^efeio quotnummi aurei lymphatici, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tus,
Mil. Deferto ad me faxo actutum conftiterit lymphaticum, â^quot;ula hercle.Ag.i dierecte in maximam malam crucem. yil.Quam magis afpeddotta magis eft nimbataîôô nugæ merx, M,Segrega fermonem.tedet.MiI,agefuftoUe hoc amiculumlt; ^lt;1â Pura fumcomperta.amabo ne attrectare agoraftocles. ^§âQuid aga nue.' âMil. fi fapias cura hac facere edpendi potest ^§â^id ego nue curé quid agas milphiof Mil, ecceodiri meri ^d meuisÆAg.cur mihihæc irata eiMil.curhæc tibi irataéf ^ürego id curemfnamqjifhæc magis tua eft curatio.'â ^gdam hercle tu perifti nifi illam mihi tam tranquillam facis mare eftolim cum ibi alcedo pullos educit fuos.Mil.quid ^^dam? Ag.exora.blandire.expalpa. Mil, faciam fedulo â^d uidefis ne tu oratorem hunc pugnis pledas poftea. ^gâNon faciam, Adel.eamus nric etiam morare.Ag.male facis. M^ene promittis multatex multis omnia incaftum cadunt, ^'Derate iurauifti me haud femel fed decies:dum te expedio.
^qi ufq aliam mihi paraui copiam neqj iftuc ufq apparet
, nunc feruio nihilominus i foror abfcede tu a me.Ãg.perii ^â0 qdagis miphio. Mil.mea uoluptas:meæ delitiæ: mea uita. ^^ amoenitastmeusocellusxmeum labellum : mea falus:meri ^^üiutmeü mel.meri cor:mea colluftra. meus molliculus cafeus ^S*Me ne ego illxc patiarprite diciÆdifcrucior mifer nifi ego illri â^Deo quadrigis curfim ad carnificem rapi. Mil,noli amabo t^ccenferehero meo ca mea.Adel,ego faxo:fine.Mil.irata es niz ÆÂ® te dabit.atqj te faciet ut fis ciuis atticia atqj libera: nbsp;nbsp;nbsp;(miri.
1.Qÿta abire finis.quid uis tibidqui beneuolunt:beneuifitét, ^d,Siante quidem mentitus fit:nunciä dehinc erittibi uerax. ^d.Abüce te dehîc fis fycophata.Mil.pareo:Ad.at fein quomó MUiSine te exorem.fine te prendam auriculis:fine dem fauium Æ^go hercule facia plorantem illum:nifi te propitiam facio, ^â¢^à hic me ne uerberet, illud faciet nifi te propicio,â
ptauerat enim agoraftocles illam palpare. ALCEdo:A græcis alcyon anis eftquæ circa brumam in mari nidi ficat cum fummaadeft trän quillitas maris : pullof^ fugt; os intra quarto dedmo dié abfolutos educit ; inde dies illi didi fût aleyonides; qui bus tutum fit nauigantibus iter ; quod méinit Ouidius perij dies placidos hiberno tempore feptem incubat al cynoe pendetibus æquore nidisitum uia tuta maris ue tos cuftodit amp;nbsp;arcet æolus egreffuprxftatq; nepotibuf aequor: anis hæc nô multo amplior paffere ut Ariftote les Pliniulqj rettulerunt colore tum ceruleo tuuiridi: tum etia leniter purpureo infignis collo:gracili amp;nbsp;pro cero ; roftrum fub uiride 16 gu amp;nbsp;tenue : nidus marinae fimilis pilae qui ferro inter, eidi mitis poftit: ambigitur â¬x qua materia componat uidetur rame e ipinis pifeis acus cóftitui: pifcibus enim alcedo uiuit:partus eiâ ouis maxime quilis cofumitur: hæc quoq: ut fubdit Arifto teles fÅtificat toto fuæ æta tis tempore parère nata mé fes quattuorincipit.COLu ftra:Eft coloftnim lac recés coagulatum î caièi fpeciem PRO TE dabit: Pecuniam exoluet ut libera Has.
VrCTIfando forbilo: Nam foibere uidentur fpiritû atgt; trahendo ex dolore percuf-' fionum qui uapulant ficuti forbere deuorantes oftreas folét.ADMrTTam: Potius remittam legendû eft. AV-ftionem:Publicam uenditigt; onem qux fit aufto î publico ab emptoribus precio. HASCEædis: Seipfu didt.
Male formiâdo.noui ego huius mores malos.qobrem Amabo mea uoluptas fine te exoraner.Ag.non ego horno Trioboli fum nifi ego illimaftigiæ exturbo oculos atqjdentes Hem uoluptatem tibi.hem mel:hem jpr. hem labellum.hem Salutem.hem fauium. MiL impfe ficcine oratorem uerberas.'' Jam iftoc magis etiam ocellum addas, amp;nbsp;labellum amp;nbsp;linguam Eo quid facias malo,Ag.ficcine ego te orare iuffi. Mil.quomo Ergo orem.'âAg,rogas.' âficenim diceres fcelefte.huius Voluptas te obfecro.huius methuius cor, huius labellum.huiâ Lingua.huius fauium.huius colloftra, huius dulciculus cafeus/ Maftigia.huius cor:huius ftudium: huius fauium. madigri Omnia illa quæ dicebas tua effe ea memorares mea. Mil.Obfecro hercle te.uoluptas hui^.atqjodiri meri ,huiâamica Mameatatmea inimica amp;nbsp;maleuola,ocule huiusdippitudo Mea:mei huius fel meum.ut hic irata ne fis. aut fi id fieri non Poteft. Ad.capias refti ac te fufpédas cri hero amp;nbsp;uoftra familia. Mit Hem mihi lam uideo propter te uidtitandum forbilo Itaq: tam quafi oftreatum tergum ulceribus geftito.
Propter amorem ueftrum.Ade.amabo men prohiber portulas* Ne te uerberet magifq mendax me aduorfum fiet.'â An, Aliquid huic refpode amabo cômodeme icomodâ nobis fît Na detinet nos de noftro negocio. Ad.ue^ etia tibi hac remitti Noxia una agorartoclesmd fum irata.Ag.nô es/Ad.nó fum. Ag, Da ergo ut creda fauiri,Adel, mox dabo cri ab re diui'a redie Ag.I ergo ftrenue,Adel,feqre me foror,Ag.atqjaudin etia (ro Veneri dicito multam meis uerbis falutem,Adel,dicam.
Ag,Atqj hoc audi.Ad,qdéf Ag. paucis uerbis ré diuina facito: Atqj refpicc;refpexit:idé pol ueneré credo fadtura tibifatqj audi dJAgoraftocles adulefcens , Milphio feruus (atç id nric mihi es audior milphio Æ Mil.ut me uerberes: â q â Audlioné faciasmafpuniflime tibi qdc hercle uendere ^sL^aHarte ædis licet. Ag.quid lad Mil.maioré parte minof Habitas in ea.Ag.fuperfedeiftis uerbis . Mil.quid nric uis tibif Ag. Trecentos philippeos collabifco uillico dedidudritpufqui meeuocafti foras:
Nric obfecro te milphio hancp dextrüperqj hanc fororem Leua:perqj oculos tuostpqjmeos amores : pqjadelphafiri mei Perqjtuam libertaté.MiI.hemnunc obfecras.' âAg. mi milphi Difce mea cómoditas mea falâ fac: qd fadturri te effe promififti Mihi ut ego hunclenoné perdam.Mil.perfacile id quidem eft Adduc 60 tertis tecri:egointus interim iam amp;nbsp;ornamentis meis Et fycophantiis tuum exornabo uillicutpropera atqj abi. â AgTugio.Mil.meumertiftuc magis officium q tuum.
-ocr page 575-POENVLVS
Q.VIPPini;Certe.OEDIpo conieftore;Sunt qui legerintoedipi conieflura utruq ârede. QVI fphyngi î *optcs tuibDeÅdipo deeg phyngis Ånygmate paucis abfoluam:Laius Thebanorum rex fûpra uxore io-Qlh creontis filia:cum diutius caruiffet liberis oraculum cófuluit an eet filios hkurusnefpôfum tulit non tódecere fibi,plem héremd qui ex eo ,pdiiflet filius patré effet occifurus :aduerfalt;g fortuna domû funefta^ ^nispoft quod refpôfnm pcepit natuminlanté rraiedis primum ferro pedibus exponi: undeÅdipus co S^onunatiw é:De quo Seneca i ea tragÅdia:quæ cedipus infcribiturfforata ferto gefferas uedigia timo^
Ag.Ego ne Hiftuc lepide amp;nbsp;faxis, Mikimodo« Ag.ut non Ego tehodie.Mil.abi modo. Ag.emittam manu. Mil.i modo Non hercle maeream.Ag,oh, Mil.uah abi mö. Ag. quanta Acherüteftmorcuorü.Mil.etia ne abis Æ Ag.neqj quantum eft Aqua in man.MiI.abiturus ne es Æ Ag.neqj nubes quantum eft* ^ü. Pergi pergere.'âAgo.neqj ftellæ î cxlo.MiI.pgi aures todere.'â Ag. Neqj hue neqj illuc.neq? eniuero ferio neqj hercle uero. Mi. 0pâé uerbistquippini qd uno uerbo dicef hic.qduis licet, (qd Ag.Neqj hercle uero ferioifci quomö: ita me du amabut ui bóa bicam fide.' âquod hic internos liceat, ita me iupiter: fein qua.'â Vide tuicredmrquod ego fabuler. Mil.fi nequeo facer ut abeas Ego met abire uolo. nam ifti quidem hercle orationiÅdippo ^pus é cóiedlore:qui fphyngi i terpres fuit . Ag.illic hinc iratus Abiit.nuncmihi cautio eft.ne mea culpa meo amori obiexim. Moram.ibo atqj arceftam teftis:quando amorlubet Meobedientem enterno liberum*
C/Lycus leno.Antamonedes miles, Iillu ïfÅlicitét omnes:qui poft hæc dié leno ulla ueneri nq immolarit hoftiam.qui ue ullum thuris granum Sacnftcauerit. na ego hodie ffÅlix dis meis iratiftiimis Seximniolaui agnos.nec potui tarnen propiciam uenerem Eacere:uti effet mihi quoniam litare nequeo, abii illinc illico Eatus uetui exta ^pficarier.neqj ea afpicere uolui: quoniam. Nobona harufpex dixit., deam efle indignam credidi. Eo padoauaræ ueneripulcre adii manum: quando id
Me me decet.ego faxo pofthac di de^qj exteri cotemptiores,' Mageerunatqjauidi minââ.cu fcibut ueneri ut adierit leo manu ^ódigne harufpex.nó hô trioboliiomnibus in extis aiebat Portendi mihi malum damnüqj:00 deos elfe iratos mihi.
Qui dei:diuini haud humani aequumfi crederet.mina mihi
re nadus nonie ac uicio pe-dû: fed cu forte iliac ptrdfirt paftor chorinthiorum régis phorbas fubftulir pueru amp;nbsp;cuidd chorithio dono dedit q ad uxore polybii régis p* duxit:q puepe,p filio educa-uit:fed cû id uir fadus eét de urn de ifdte expofito cófule re datuit laius:aedipus quo., lt;g a quodd fe fuiffe expofitu certior fad^:amp; ipfe pythid q fui parères forêt oratu pfici-debar:cû ergo âbo apdâpho cidd iuicê obuiaffét : faiufeg illu de uia ceder fupbiufmd daffet: Ådipus ira motus laid occidit ifcius parétem eé eo tépe tradût fphyngd be-lud biformé ueniffe thebas ppofuiffegr ænygma qdqn folucrétperirétiex quo pluies ob ré dubid iterierüt:fol uéti pmiû:iocaftæ conubiü amp;nbsp;thebanop : regnü ppofitu erat:uei,v nullâ excepto Ådipo ænygma foluere ualuit: id erat eiufmodi qdâanimal bipesddé tripesiac qdrupes foret:cætcris addubitdtibus folus Ådipus aibhominé id aîal eé qui lias quattuor ift pedibus:audus aetate duo-bus:id fenior fad^ tribusmd baculo tdq pede tertio fudé taretur:fphynga fuo indicio uida fe e loco excel fo pcipi-tauit.OBlExim:obiecerim. ARCESfam tedis:Q_uibus fibi opus erat ut léonem fur ti argueret.
^^^ILLum lycns leno |d â tu forte ï téplo uenc ris facrificaffet:mói-
^ fuerat ab harufpice magnu fibi portedi ex faciificio malu : qobre iratus inqt fenuq poft hac ueneri fa-tnficaturu.HTAre neqo;Eft.n.litare facrificado ipetrare:id qdifra clarius expffit cu dicit ut femp ego laetifice amp;nbsp;nug lité.i.îpetré.AVAræ ueneri pfchre adii manu.i.hocpado ueneré delufi amp;nbsp;,p ludibrio habui Ã^üelifto amp;nbsp;no pafto facrificio:hac locutôc ufus é Plau.in aululariaubiloquifauarus eudiodquit .n. Ita pus ipuris oibus adii manü.Ité i caffinazfati lepide addita uobis manus meritofamp; ipfa quoq ubi dorda-loquiturleno;amp; de perfa quomodo mihi manus additaft.Q^VI DEI: Legerem huncuerlkulum h oc 'uodo:Quid ei diuini aut humani aequum fit credere:nam de harufpice loquitur:cui nullam cenfet fidem ^ueadliibédâ.PÃSTILLA'.Pio poftea.PAVfa fecijPaiu quieui amp;nbsp;deftitiipaufa quies dr ut alibi diximus.
-ocr page 576-PENtechronîca .î. quinque nali.FOLia farfari;Farfaius flimius ê qui alio noie faba-ris nuncupat trâfiens p fabi nos ut Seruius meminit amp;nbsp;teftatur hue locû.Ouidi. Et amenæ farfarus ûbræ.PlN/ na:Pro penna q trâfuerfa p mediû caput agebar. NVN qua Iité;Ecce litare pimpe* trare.MEREtricé minufeu-la:Anteraftilem dicit q erat miner natu : nd adelpliafiû foror maior erat. EXTOL.-* lo:Differo. SEQ_VOR;Lo quitur.n^es antamenides. âMà Tà ME DI ament: ill Diu expeftauerat a-^ix ^nfl-nrlpc aduoca tos:teftes qui eifent de dinu merata collabifco pecunia: quos arguit tarditatis amp;nbsp;pi* gritiæ.SPlSfigradiflimos.i. tardiflimos q» fpiifibus.i.mi nutulis amp;nbsp;breuibus gradibâ incederent.CORbitæ:gen* nauigii grande ac tardu No nio.LORIpedis: Q^ui gref fum non reftum habentilu lienalis loripedem reftus de rideatæthiopé albus. QVI fi ituri eftis:Aduenientes co fpexerat aduocatos: quos p prie dicimus qui præfentiâ fuam cómodant amico etiä fi nihil agantuel dicant; fed tin præfentiâ iuuétut doce* mur ab Afconio pediano. SVCREtuft cribo pollina* rio.i.exeuffus cribro quo ex cutitur minntiflima farina; amp;nbsp;p hoc gradâ miutiflimos denotat:pollin is.uel pollis nis.ut Prifeiano placet;fâri** næ flos dicitur:celfus ex pol line infirmiflîmus cibarius panis fucretuft pro fucretus: eftducernere pro fecernere inde fubcerniculum farina* lium cribrum.
Argenti dono poftilb data, e.fed quæfo ubinâ illic reflirit Mlles modo qui hacmihi donauit Æ que ego uocauiad prädtü: Sed eccum incedit antamenides. An. ita ut occÅpi dicere. Lenule de iUacpugna pentethronica:qua fexaginta hominum Vno die euolaticorum manibus occidi meis. Ly* euolaticorum HominumfAn.ita dico quidem eft .'âLy. an obfecro ufquam Sunt homines uoktici.' âAn.fuere:uerum ego interfeci. Ly.Quomodo potuifti?An.dicam uifcum legioni dedi Fundafq^:eos proftemebamut folia farfari. Ly.cuirei? An.Neadfundas uifcus adhærefceret.Ly.perge optumehefde Periuras.qui pofteafAn.in fundas ifundebam grandiculos Globos, ego illos uolantis iufli funditarier.quid multa VerbaÆquem quem uifco offenderam : tam crebri ad terram Decidebant quam pira:ut quifqjceciderat.eum necabat illico. Per cereb^ pinna fua.fic quafiturturem.Ly.fi hercle illuc Vnq faftum eft.tum me iupiter faciatiut femper Sacruficem nee unq litem.An.an mihi hæc non credis.'â Ly.Credo ut mihi eHæquum credere. An.age eamusitrotdum Extra referuntur.uolo narrare tibi etiam unam pugnam Ly.Nihil motorsAn.aufculta nam hercle tuumiam Elidam caput nifi aufcultas:aut is in malam crucem» Ly.Malam cruce ibo potius.An.certum ne eft tibi.' âLy. certum» An.Tum tu igitur die bono aphrodifiis addice tuammihi Meretricemminufculam.Ly.ita res diuina mihi fuit resdenas Omnis extollo ex hoc die in alium diem» profesto feftos habea Decretum eft mihi.nunc hinc eamus intro fequere hac me* An.Sequor:in hunc diem iam tuus fum mercenarius.
^JAgoraftocles adulefcens » Aduocati* me di ament tardo amico nihil eft quicq iniquius Il Præfertim homini amanti q quicquid agit operatola __jllt.,^utego hos duco aduocatos homines fpiuigradiÃ' Tardiores q corbitae funtin tranquillo mari.atqj (mos Equidem hercle deditaopera amicos fugitaui fenestfeiebam Aetate tardiores.metui meo amorimoramme quicq hos Procos mihi elegidoripedisitardiffmos: qui fi ituri eftis hodie» Ite.aut ite hinc in mala crucemtficcine oportet ire amicos Homini amanti operam datum ^nam ifte quidem gradus Succretuft cribro polinario.nifi cum pedicis condidiciftis Occraffari gradu.Ad.heus tu: quanq nos uidemur tibi plebei Etpauperes.fi nec rede dicis nobis diues de fumo loco^diuite Audader folemus madare infortunio » nec tibi nos obnoxii
Sumus.iftuc quid tu ames » aut oderis eu argentum pro capite â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcdimiis
-ocr page 577-POEN7t VS ^«dimusïnoftmttiâdedimus non tuumdiberos nos eéoportet* OS te nihili pédimâ: ne tuo nos amori feruos tuos eéaddictos paleas; liberos homines per urbem modico magis par é gradu ^^iferuilem eÃe duco fefhnantem currere:pfertim in re populi* *^cida:atq} interfectis hoftibus non decet tumultuari* k , ®^psquot;^ magistpridie nos te aduocatos hue duxiflêoporz etu opinere:haud quifq hodie noftrü curretp uias nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tuit
^0^ popul'â^ceritis ffeólabit lapidibus.Ag.at fi ad pradiü ^eiædéuos dixifïe ducere uinceretis ceruücurfu uel gralatoré ^Mu.nüc uos qa mihiaduocatos dixi amp;nbsp;tertis adducef podaz pinstae uicirtis coclea tarditudïe.Ad.at uero nóiurta ca é (grofi curratur celeriter:ubi bibas edas de alieno quitumuelis* jlç adfatim: qdtu inuit' ânûq reddas domino de quo ederis. Stamen quomodocuqj:quanq fumus pauperculi.
domi quodedimusme nos tam contemptim conteras, A^cquid eftpauxillulumilluc nortrumud omne intus efti J; ^45 tios quenq flagitamus.neq^ nos quifq flagitat* *na caufa nemo nortrurtfuos rupturus ramices* ^^â¢Nimis iracundi eftis equidem.hæc uobis dixi per iocum. ^d. Per iocum ite diCtum hetotquæ nos itidem refpondimus* ^gâObfccro hercle operam celoce hanc mihime corbitam date ^^trepidate faltemmam uos adpropare haud poftulo: AiSiquid tu placideociofeqj agere uis operam damus, properas, curfores meliurt te aduocatos ducere.
^g«Scitis:rem narraui uobis:quod ueftra opa mihi opus fiet, Selenone hoc.qui me amantem ludificatur tam diu, parati ut fint infidi» de auro amp;nbsp;de feruo meo,
^d.Omnia ift»c fdm^.ia nos: fibifpectatores feiätrhorü hinc, ^ûc caufa agitur.hæc fpedatorum fabula:hofce fatius eft yocere ut quando agas:quid agat fciant:nos tu ne curafiis ^dnaus rem omnem.quippeomnes fimul didicimus tecum ^na ut refpondere poflimus tibi* Ag. ita profecto eft fed agite* ^gi^ utfdâ uos fdfré expedite.amp; mihiq duduuobis dixi dicite, ^^â¢Ita ne temptas.an fciamus non meminiflenoftrat Quonao trecentos philippeos colabifco uillico dederis quos deferret hucad lenonem inimicu tuûafqj fe ut affimularet ^^tegrinum effe aliunde ex alio oppido ubi is detulerit:
tueo quifitum
^ruum aduentes tuum cum pecunia« Ag.meminiftis meoritet Seruaftis me.Ad.ille negabit:milphionem quæri cenfebittuu, Adduplicabitomne furtum.leno addicetur tibi:ad eam rem ^os effe teftis uis tibi*Ag.tenetis rem*Ad.uix quidem hercle
PROCERIti« Tan^ malo fpiriru afflatis. GRÃlatoré: Feftus appellat gralatores g perticis fuper flates magnis paflibus gradiutur. COCle ani:Limacem teflaceam:co* chleæ corniculis pntentac , iter exerentes fe domicilio: ut Arifloteles Plimufq; : uel coclileam tefhidinem inteL lexitmam alibi teftudincum gradum dixit.RAMicesdn teflia largo modo dicimus: fed repete quæ difla funtiii milite ubi de ramice métio fafta eft.OPEram celocem: Non autem ueloces utpriuf iinpreifi codices habebat amp;nbsp;Nonius quolt;5 hunc addm* cés locum ira lcgit:amp; quod fubfequit id dedaratare cor bitam datedoquirur enimp quandam egregiam tranda tionem uolens libi opera ce lerem non tardam praeberi.
DIGITVlis pnmonbus:Ac fi dixiffet rem compendi fe-dmusamp;breiiiter attigimus AM TEnes piæcepx ill tatCoUabis cum uil ZïA Ijru iam exornarat milphio ad finiendas infidi as prodit ille tanq aduena mox ad lenonem conceflu* ÃUS.CALLVM aprugnum: Pro aprinum a duritie di^* ftnm:Plinins: Catonis cen^ foris orationes aprinum ex prob rabant callum apranu lumbiiuocabant apri.CAL Iere:A callo:nam longa con fuetudine amp;nbsp;exercitatiôe qs callet.Q VAm in tragoedia comicitdiximus fupra quæ conueniunt tragoediae non conuenire comoediae amp;nbsp;có* tra:pefquandam ergo iro« niaminnuit ineptum accegt; deread fallaciam. TOT qui dem non potuifti:Sermofigt; ne controuerfia côuenit mil phioni: nam tune aduocati una cum agoraflocle aduégt; tarât.COmitiales funtmeri Q_uia quottidie in litigiis amp;nbsp;litibus uerfarentur. CO^^ MICumiPro comicorum. HOC macerato auro:Forte fuit uel foenum uel eruum uel aliud quippiam qd'bo^ bus dari folet quod tue nice pecuniae uillicus oftendiffet POSSES pergere: Vera le^* ftio pofles pgræcari.Q^Vis te porro.'Scilicet docnittni.. fl ego q primutc docui ora.
Ita pauxilla eft digitulis primoribus; Ag.hoccito amp;nbsp;curfini eft Agendum:properate iatn quantum po teft.Ad.bene uale igitut Teaduocatos melius celeris ducere : tardi fumus nos Ag«OptimeitiszpefTume hercle dicitis:quinetiä deciderit u obis FÅmina i talos ueïim. Ad.atædepol nos tibi in lumbos lingua Atqj oculos in folum. Ag: eia hauduoftrum eft iracundos effe. Quod dixiioco.Ad.nec tuum quidem eft amicis per iocum InIUfte loqui.Ag.mittiteiftæc.quid ueïim nos fcitis. Ad.Callemus probe lenonem periurum ut perdas:id ftudeas. Ag.Tenetîs ré.ecce opportüe egrediütur milphio una amp;nbsp;uillicus Bafilice exornatus incedit:amp; fabre ad fallaciam, Milphio fuâ.Colabifcâ,Villicâ, Agoraftocles adule, Aduocati» IBIT 'Am tenes pcepta i corde.Col.pulchf.Mi.uide fis calleas» Il CoI.Quid op â é uerbis.callû aprugnü calleræqj no finit â_JULMil»Fac modo ut códuóta tibi fint didta adhâcfallacii Col.Quin ædepol indocilior fum:quâ in tragoedia comici. Mil.Probus homo eft.Ag.adeam:propius adiunt teftes. Mil, Tot quidé no potuiftiadducef hoïes magis ad hacréido/ Nam iftorum nullus nefaftufttcomitiales funt meri nbsp;nbsp;(neos: Ibi habitabant.ibieos confpicias. q prætorem fæpius Hodie dociliores non funt qui lites creantiq hi funt qui Si nihil eft litium.lites ferunt.Ad.di te perdant.
Mil.Vos quidem hercle comendo:quom qui qui tarnen Et bene Ãd benigne facitis, quom hero amanti operam datis: Sed iftiiam fciunt negocii quid fit.Ago.omnem ordinem Tumuos animum aduortite igitur, hunc uos lenonemlycutn Nouiftis.Ad facile.CoI.at ego pol eum quali fit facie nefao, Eumuolo mihi demoftretis hominem. Ad, nos curabimus Satis præceptum.Ago.hic trecentos numos numeratos habet Ad.Ergo nos infpicere oportetiftuc aurum agoraftocles Vtfeiam^quid dicamus.mox^p teftimonio.Ago.agite.ifpicite» Aurum eft.CoI.profecdo fpediatores comicu , macerato hoc Pingues fiunt auro in barbaria boues:uerum ad hanc rem Agudam philippeum eft.Ad.ita nos aftimilabimus CoI.Sedita aftimuIatote quafi ego fim peregrinus. Ad. Scilicet:amp; quafi tu nobifcum quid adueniens hodie Oraueris.liberum ut commoftraremus tibi locum:0i Voluptariumubi amans pofles pergracari Mil.Heuædepol mortales malos. Ago.ego enfdocui.MiI.qs te PortorCoI.agite intro abiteagoraftocles:ne hic uos Mecum confpiceturlenomeu falladæ præpedimentum Obiiciaf.Mil.hic homo fapienter fapit. Ago, facite quodiubet
Abeamus
-ocr page 579-POENVLVS
AM rST«cego:Pa dus cum îterea fuif t leuo cum milite
Abeamus.fed nos fatis diétunfKCotabû Ago.abeo»quæfo du ^orules.CoLquin abis.' âAgo,abeo.MiLfapis«__ ^d.Phi.tace.Ad.quid eft^ CoLfores hæ fecerît magnû fbÿdïFâ de ^odo.Ad.quid efl flagiciifCotcrepuerunt clare.Ad di te ^wdiunt.pone nos recede.CoI.fïat.Ad.nos priores ibimus, ^ol. Faciuntfcurræ quod cófueuerunt pone fefe hofes locant, ^d.Illic homo eft qui egreditur leno.CoI.bonus eft nam fimilis Haitis efttiam nunc ego illi egredienri fanguinéexfuga procul.
/j^Lycus Leno. Aduocari.Conabifcus uillicus miftuc ego reuortar miles cóuiuas uolo reppire nobis
|Gomodos una fcientunteribi attulerunt exta : atqjeadé Mulieres iam ab re diuina credo apparebüt doi. fed qd itum hominumincedunt.ecquid nam afferunt.'â
antcraftile fibi fupponé. da puella: cuius amp;nbsp;pariter adelphafîi alterius mulieris
reditum præftolabat nam in téplü conceperant ambo lâcrificaturæ ; occurrit' uilligt; eus collabifcus dolis munix tus qui ab lenóe ut aduena excipif domi. CVM rheda: Ideft curru.PLAgasiretia.
^ctolica uefte.'âAd.falutamus lycet quaqua hanc faluté ferimus **iüiti tibi:amp; quaquam bene uolumus leuiter lenonibus, ^'/â¢Fortunari omnes fîtis quod certe feiot nec fore amp;nbsp;fortuna id ^daturam fieri,Ad.iftic eft thefaurus ftuîtis in lingua fitus: quæftuihabeant:male loqui melioribus:uiam qui nefcit qua yeucniat ad mare:eum oportet amnem querere comitam fibi, ^L^go male loqndiuob:s nefciui uiâmüc uos mihi amnes eftis *05 certum eft fequi:fi bene dicetis uoftra ripa uos fequar, y maledicitis uoftro gradiar limite. Ad. malo bh facere tâtûdc periculum:quantum bono malefacere.Ly.qui uero.'â
^d.Scies malo ft qd benefacias id beneficiû interitîbono fi qd Calefacias ætaté expetit,Ly,facete dilt;ftû.fed quid iftuc ad me J^et^Ad.quia nos honoris tui caufa hue ad te uemmus. ^à quam bene uolumus leuiter lenonibus,
ybSi quid boni apportatis habeo gratiam.Ad.boni de nfo tibi yft ferius nec dius ribi.neqjpolliceor neq; adeo uolumâdatu: ^/â¢Credo hercleuobis ita ueftra benignitas.fed qd nue nuitis.'â ^^â¢Huc chlaidatu que uides ei mars iratus eft.Ly.capite ueftro quidem,Ad. hunc nunc lyce ad te diripienduadducimus reda.hic hodie incedituenator, domum canes copeUunt
^plagas lepide.Ly.quis hiceft?Ad.nefcimus nos iftum J^idem qui fiet. nifi dudua mane ut ad portu pceffimus atq? HÃenaui exeunteoneraria uidimus : adiit ad nos extéplo exiés âaiutattrefpondemus. Col. mortales malos.ut ingrediütquot; dodte Ælycophantia.Ly.qd deindeMd.fermonenobifcu ibi copulat ufe peregrinû eflè huius ignarû oppididoeû fibi uelle liberum fæberier.ubi nequam faciat.nos hominem ad te adduximus mfi te diaméttagere tua ré occafio eft.Ly, ita ne ille eftcupiés?
-ocr page 580-LATRO î Sarclles Si quafi affluens lateri . CVM illuc: Dicédum cum illoc.fJcno ne . ILLVD quidé : Scilicet luctu tibi eritquod dici fo-let uel in prouerbio c quor-fum afiuus caedit calcibus: nam ut eft bene habitus amp;nbsp;pinguis effeftus in dominû recalcitrat: hoc dido innuit malemeritum de lenone fu turum: uel potius uerba fût cum quadam derifione ex-preifa in lenonem quem afi nu calcitrone appellet pro-pterca quod uiderat illum infolefcere propter lucrum amp;nbsp;illud quidéuultuofe erit legendum amp;nbsp;fubaudiendu uide. (^VAERITare a mu fcis;Scilicet locum liberum amp;nbsp;adeo fecretum ne a quop piaminfeftef. LEVCAdio: lefbio : thaffio: choo : Vina tranfmatina commemorat quae etiam in precio fueriit na in fibiinueniendis diuer fotu ninorii gnibus magna fuit uetep zdiligeria.VINO edetulo: Nó mordaci ufue teri potius quafi q, propter uetuftatem detes amiferit. AETATEminriges:Dui te madefeceris amp;nbsp;repleueris. VNGVEntnm egeumatis: Legendum magis autumo cugematis.i.bonis guftatio mbus amp;nbsp;odoramentis unguenton:: na geuo a'grætis gufto:amp;geufis guftâamp;geu ma guftatio unguentum au tern no id elfe dicimus quo chirurgici utuntur ad fanan da uulnera: fed ex multoru odoramentorum commix-tióe : luxuriae ac delitiarum caulâ inuêtum:quis primus ïnuenerit unguenta nó tradituriiliacis temporibus nó erant : primum caftris darii regis expugnatis alexander ccepit fcrinium unguentorum : ut tradit Plinius :qui deinceps plura unguento^ gna cóméorat :''qbus maxime deleftati futantiqui.LA TROCInantur : Venantur amp;nbsp;pecuniam furripiunt.
Ad«Au^ habet.Ly.præda hæc mea efbAd.potare amate uolt. Ly.Locum lepidum dabo. Ad. at enim hicclam furtim eeuoK Nequi fciantmeue arbiter fit.nam hic latro in fparta fuit.
Vtquidéipfe nobis dixit apud rege attalum.inde nuncaufugit Quonia capitur oppidu.CoI. nimis lepide de latrone de fparta Optume.Ly.di deaeqjuobis multa bona dent.cu mihi Si bene Pra:cipitis:amp; bonam prædam datis. Ad»imo:utipfe nobis di»^ Quo accures magisîtrecétos nûmos philippeos portatî præ fibi. Ly.Rex fum fi ego illû hodiead me hofem allexero.Ad.qn hic Quidem tuus eft.Ly.obfecro hercle hortamini ut deuortatur Ad me in hofpiciü opturnu.Ad.neqjnos hortari neqj dehortati Decet hominem peregrinum.tuam rem tu ages.fi fapi's.
Nos tibi palumbéad aream ufqj adduximus. nüc te illu melius Capere fi captu eé uis.Ly.iâ ne irisfCot qd quod uobis mädaui Hofpites.' âAd.cum illoc te melius tuam rem adulefcens loqui Illic é:ad iftas res ^pbus quas quæritas.CoI. uidere equidemuos Velle cû huic au^ daré.Ad.illinc ^cul nos iftuc infpedabimus. CoI.Bonâ dediftis mihi opera.Ly.it ad me Iuc^gt;.Col.iIIud qdé Quorfum afinus cædit calcibus.Ly.blande hominé cdpellabo Hofpes hofpité falutat.faluü te aduéire gaudeo. CoI. multa ribt Di dent bona cü me faluû eé uis.Ly.hofpiciû te aiunt quæritare CoI.Quærito.Ey.ita illi dixerunt qui hinc a me abierunt.
modo te quæritare a mufcis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(um qrerem
CoI.Minime gétiû.Ly.qdita Æ Col. qa a mufcis fi mihi hofpici/ Adueniens hue iré in carcerem reôta uia . ego id quæro hofpidû Vbi ego curer mollius q régi anthiocho curari folet.
Ly.Aedepol næ tibi pofiü illû feftiuü dare.fiqdem potes elfe Pati in lepido loco:in leôto lepide ftrato.lepidam mulierem Complexum contra0lare.Col.is leno uiam.Ly.ubi tu Leucadio lefbio.thafiio choo uetuftate uino edentuloætatem Inriges ibi te replebo ufqj unguentum egeumatis
Quid multa uerba faciam:ubi tu laueris : ibi ut balneator faciat Vnguentariam.fedhæc latrocinantur quæ ego dixi omnia Col.Quid itaÆLy.quia au^ âpofeunt præfentariù. Col.qn hcrclc Accipere tu non mauis q dare.Ly.quin fequere me intro Col.Duc ergo me intro,addidtü tenes.Ad.qdfi euocemus foras Huc agoraftoclem ut ipfe tefiis fit fibi^certi fumus Heus tu qui furem captasregredere ocius.
Vt tu te inlpedt^urum lenoni dare: oraHodes Adulefcens iidem.
Vidéqd uulris refles.'âAd. fpedta ad dextera tuus fuus Au^ ipfi lenoni dabat*Col.age accipehoc fis hic funt
Numerati
POENVLVS
JJumerati aurei trecentinummi:qui uocanturphilippi. ^inc me Retira, propera»hofceabfumi uoIo»Ly«ædepoIfecifti Jfodigum promum tibi:age eamus intro.Col.te fequor» Vâ Age age ambulaibiq? rehquaalia fabulabimur» Coi» equidé ^arrabo tibi res fpartiaticas.Lyiquinfequere me ergo, pol.Abduc intro.addicitu tenes,Ago»quid nunc mihiaudores WAd»ut frugi fies,Ago.quid fi animus eflenon finit.'â ^d.Efto ut finit»Ago.uidiftis léo cü au^ accepitf Ad» uidimus, ^go.Eü uos eé meu feruü fdtisfAd.fcimus, Ago. rem aduerfus ^opuli effe leges ÆAd»fciuimus»Ago.hem iftac uolo ergo uos ^ommeminifle ornnia mox cum ad prætorem ufus ueniet, ^d.Meminimus»AgOiquid fi recentireædis pultem^Ad.cefeo, ^go.Si pultem non recludet,Ad»pedem frangito»Ago.fi exierit ^o.céfetis hoiem ïterrogé»meus feruus fi ad eu uenerit,nec ne.'â ^d.Quippini,Ag»cü auriducétis nümis philippis Æ Ad.qppini 'oiextéplo leno errabit»Ago.qua de re.' âAd. rogas.' âquia centum gummis minus dentur»Ago.bene parafns»alium cenfebit ^^ritari»Ad.fcilicet extemplo denegabit, 'iratus quidem homo futuri feadftringit» Ago« haud dubium quidem quantum ad eum erit delatum» ^d.Quippini.Ago.diefpiter uos perduit,Ad.te quippini» ^godbo 6cpultabo ianua»Ad.ita quippini , Ago.tacendi tepus pugnam crepuerunt fores»foras egreditur.Ad.uidelenonem pycum.Ago.adefte quæfo.Ad.quippini fi uoles : operire capita nos leno uiderittqui illi male rei ante fuimus inlices»*
(fLycus Leno.Agoraftocles.Aduocati, f^fVfpedat oes nunc fe ia harufpices : qdego illis pofthac
Quodloquafcredua.-q in re diuina düdû dicebat mihi Malii damniiqjmaximu portendier, is explicatu meam ^^poftilla lucro.Ago.laluus fis léo.Ly.di te amet agoraftocles» ^go.Magis me benigne nue (alutas qua antidhac; Ly.traqllitas ^uenitquafi naui in mariuteüqj eft uentus : exin uelum uortitâ. ^go*Valeant apud te quos uolo.atqj haud te uolo.Ly.ualeät ut ^oftulatum eft;uerum non tibi mitti a me fi audies hodie ^delphafium tuam die fefto:celebri nobiliqj aphrodifris» ^go.Calidum prandidifti pradium hodie.die mihi.' âLy. qd iâ» ^go. Quia hoc nunc frigefactas cum rogas.hoc agefis leno ^ruum effe audiui mcum apud te.Ly.apudme^nunquam J^ftum reperies,Ago.mentire.nam ad te uenit: aurumqj attulit *^tnihi renunciatueft:qbus credo fatis»Ly»malus es,captatum aduenis cum teftibus:tuorumapud me nemo: nequicq tui» ^go.Mementote illuc.Aduo.meminimus»
Q_VID A recétircxdis pot tern ; Hoc eft pultado cedes confringam ita ut renouari amp;nbsp;inftaurari reficicg debeat recentire enim renouare eft at fi uerbum pultem durius fculurn fenfum faciat ; lege poftulem quod quidem po tins q pultem legendum ar bitror ; nam ex uerbis feu. fus clare patet fe magis uel le ædes frangere q pultare fubdit enim fi pultem non recludet:poftulem auté pro uelim: i qua fæpiflimefigni ficatione utitur Plautus;Te^ rendus quo^ ; amp;nbsp;Donatus docet.CENSEO:Loquitur aduocatus.Q,VIPpini:Cer te qiiod uerbum lipins rei teratur per iocum.INLIces: Slue illices ab illicendo uc, lutl fualbres.
t /^^VSPENDAntom, r?®|nes ; Cum libi bona r*quot;'-'^ fortunam leno arti /R.amp; putaffet improbat om, ''ne harufpicum indicium: qui fibi malum portendi ex facrificio praedixerant. EX-PLICAVI : Idem explicui ütro^ modo refte dicimus Phoca tradéte amp;nbsp;Gelio. IS: Ipfe cgo.POSTILLA:Ideft poftq ipfi harufpices immi, nere malum rettulerutuer, bu id faepius a Plauto ufur, pat' pro poftea : amp;nbsp;alibi me, minimus. CVM Togas:Et tor tantum littera: eft lege dum rogas pro interrogas.
amp; Ji
TENETo quid fit perfpexit modo:Vera leftio eft teneo quid fit perfpexi modo.AV DITVm me effexPro me au diuiftedta î bacchidibus curam ede ea pro ea curareiali bi quoqj taftionem effe pro tangere . SI QVID refert auio: Forte dicendü annuo quafi qgt; fimul neget amp;nbsp;affir met : dum modo id î fuam utilitate referat . PRO fpif-fo : Pro fero amp;nbsp;tardo : nam quæ fpiffa funt tardius cum colantur exeunnfupra dixit fpiffi gradiffimosideft tau diffimos.
TV:EuocateIe nonis domo uiUicû fuum agoraftocles: eno ante uidens fe furto manifefto teneri : aufugit. QVI cum:Ideftcum quo. DICAM:Accufationem amp;nbsp;querellam .NON fum ne-quiq miles î Na ficut miles ad prxdä:fic feruus ad efcâ. INIVRIAM illic infignite poftulat: Ideftuult fubaudi nos nota amp;nbsp;inintia affîci:ingt; fignite enim cum indicio notæ : querella enim aduogt; catorum eft qui cum agora ftocli operam prxftitiffent: nullam tamen ab eo merce dem rettulerunt.
Ly.Ha ha heaam teneo quid fîuperfpexi móïhi qui lUu duHû Conciliauerunt mihi peregrinum fpartanumnd nunc hofcc Credo auditum me eÃe hos trecentos philippos fadtu^ lucru Nunc hunc inimicum quia effe fciuerunt.mihi eum Adlegaueruntjfuum qui fetuum diceret cum auro Erie apud me:compofita eft fallaciatut eo me priuent Atqjinter fe diuidätdupo agnum eripere poftulat : nugas agut» Ag.Negas ne apud te eé au^mec feruu meu^Ly.nego amp;nbsp;negado Siquid refert auio.Ad.perimi leno.namifte eft huius uillicus Que tibi nos eé fparriaté diximus: qui ad te trecentos philippos Modo detulit,idqj in iftoc adeo aurum ineftmarfupio. Ly«Væuoftræ ætatü Adad quidem nunc eft tux* Ag*Ag^ ottiitte aAutum furcifer marfupium manufefto Fur es : mihi quæfo hercle opera date dum me uideatis feruum Ab hoc abducere.Ly.nunc pol ego perii.certo haud arbitrario Confulto hoc fadtum eft:mihi ut infidix fierentried quid ego Dubito fugere hinc in malam crucem: pnufquä obtorto collo Ad prxtorem trahor.heheu q ego habuiariolos harufpices Qui ft quid boni promittunt pro fpifto euenit Id quod mali promittunt prxfentarium eftmunc ibo Amicos cofola : quo me mo fufpedere xquu cenfeat potiflimu.
Toraftocles AduIefcés.Coiïabifcâ, Villicâ* Aduocari. u progredere:ut teftes uideant te ire iftinc forasl
Eft ne hie Puus me^.CoLTü me hercle uero agoraftocles ^.Quid nuc fcelefte leno Æ Ad.qui cü litigas abfeedri. Xg.Vtinaninc abierit in mala crucem.Ad.ita nos uelle xquu e. Ag.Cras fufcribam homini dicam.CoI.nunquid abfeedam.'â Ag.Sumas ornatum tuum.Col.non fum nequiequam miles Fadtusipaulum prxdxintus feci:dum lenonis familia Dormitat extis fum fatur fadtus probe:abfcedam hinc intro» Ag.Fadtum a uobis comiter.bona dediftis aduocati operamihi Cras mane quxfo in comitio eftote obuiam.tu fequereme Intro uos ualete.Ad.00 tu ualeiniuriam illicinfignite poftulat Noftro ftbi feruire nos cenfet cibo.uerum ita funt ifti nfi diuites Siquid bene facias.leuior pluma eft gratia.Equid peccatuft Plumbeas iras gerunt. domos abeamus noftras fultis nunciam Quando id quodire operam dedimus impetrauimus. Vtperderemus corruptorem ciuium
^fMiI^io Seruus.
Xpedlo quo padlo mex technx proeeftiirx fient: ftu/ Lenone perdere:ut meri heriimiferû macerat (deo huc Is me autem porro uerberat: incurfat pugnis : calcibus:
Senure
-ocr page 583-POENVLvs
^«ruire amanti miferia edîpræferhtn qui quod arnat ^aret:at at e fano recipereuideo fe fynceraftum
* -ænoms feruum:quid habeat fermonis aufcultabo.
IfSynceraftus.Milphio Serui Duo, tis fped:atû eft: deos atqj homîes eius negligere gratia Cuiufmoi herâ amp;nbsp;cöfimilestuelut ego héo nüc huiufmoi ' ^Neqjperiurior neqj peior alter ufquam eft gentium: Quam herus meus eft neqj tam luteus : neqj tam cÅno cólituss ^hme diament:uelin latomiistuel in piftrino mauelim ^gere atatem præpeditus latera forti ferro» Qua apudlenoné hunc feruituté colere.quid illuc eft genus.** Quæ illic hominum corruptelis fiuntrdi uoftram fidem Quoduis genus ibi hominu uideas:quafi acherunte ueneris: ^^uitem:peditem:Iibertinum:furem adfugitiuum uelis Verberatum uindlumtaddidtumrqui habet quod det:uthà e« ^uinia genera recipiuntur:itaqjin totis sdibus ^enebrs:Iatebrs:bibitur:efturjquafi in popina haud fecus ^bitu uideas litteratas epulas:pice fignatas nominainfunt Cubitu longis litteris, ita uinario^ habemus nfs deledlu domi. ^itOfasdepol mira futme fi herus huchæredé facitmä id qdé Illimeditatur.uerba facit emortuo:amp; adiré lubetâhominem Equidem nimis eum aufculto libens.Sy.hæc cum hic uideo Roi crucior preciis emptos maximis apud nos expeculiatos Seruos fieri fi uixeris:fed ad poftremü nihil apparetimale partu ^de difperit.MiI.proinde habet orationem.quafi ipfe fit ffugi bons: qui hercle ipfus ignauioré potis eft facere ignauiâ ^y.Nunc domumhæc ab æde ueneris refero uafa:ubi hoftiis nous nequiuit propitiare uenerem fuo fefto die. ^il.Lepidam uenerem. Sy. nâ meretrices noftræ primis hoftiis Venerem placauere extrmpIo.Mil.o lepidam uenerem denup. ^/â¢Munc domum ibo.MiI.heus fyncerafte.Sy.fynceraftü qui Vocat.Mil.tuus amicus.Sy.haud amice facis cui cum innere offers moram.Mil.at ob hanc rem tibi reddam Vbiuoles:ubiiuftèris.Sy.habe rem paélamifi fut uy:fi do tibi l^peram hanc modo.Mil.utenim ubi mihi uap ulaidum eft ^ücorium fufferas.Sy.apagemefeio quid uiri fis .
MiLMalus fum.Sy.tibi fis. Mil.te uoIo.Sy.at onus urget b^iLAt tu appóe:8Crefpice ad me. Sy fecero:quaq haudociü eft MiI.SaIuos fis fyncerafte. Sy.o milphio di omnes deæq? ament, ^ilQuénâ homme^Sy.nec te milphio neqj he^ meum adeo, l^ibQué ament igitquot;;Sy.alique: nam noftro^ nemo dignus eft ^il.Lepidum eloquere me decet,quid agis Æ Sy.facio quod
/quot;quot;Teatis Ipedamm é: p^Bitfiiducunf ferm duo quorü g reftiffime /ingenium defcribifaPlau. to dicax uerbofu : mordax maledicum; petulans : amp;nbsp;in omnem uerborum Jieennä prorumpes; hi ambo firnui conftituunt lenoné dolis p derc . LITTERATAS cpugt; las: Loca f.ubi cpuIabainuC LATOMIIS : Lapidiciius . ADDICTVM: Morti defti iiatum.MlRA funt:g! uera â¢f.fit feruus plocutus quod quidem ingenio ferailinô conuenit:uel mira fuut pro mirandum eft nifi fibi hæx redem faciat herus:propte tea q» frugi homo uideatur nam uerba commode fece» rat ad parfimoniam. VER^ BA facit emortuo:1deft fni ftratur amp;nbsp;nugas agit . EM. PTVS : Legédum emptos. EXPECVliatos:Peculio amp;nbsp;bonis priuatos.51 VlXeris: Melius fi uideris . MALE partum male diiperit;Sic là luftius male parta male dit labuntur. NVNC domum ibo : Loquitur fynceraftus. TIBI reddam: Scilicet uicif fim operam.
ME NONperdanhSermo cd fincerafti.VOLucrps:Ce Ieres.HIR.CINæ:Ab eo qd* hircus apulcius amp;nbsp;hircina li bidine tètens.VERVM eni qui homo: Non audet mil-phioni cocredere quod ipe cupit Joqui. SCIN tu herû: Paulatim tit inftnuatio. EX SINceradum: locofa ed ad Home aUufiomam cum fyn ceradus diceretur.i.medul-lofus ueretur ne nomen co nutet fuum ut.f.pro fynce rafto ex fynceraftus dicaf.i. fine pinguedine amp;nbsp;medulla quod fibi futurii erat fi ab hero uerberibus affligeref. NON enfitiet: Redius enu tiern uel li enuntiet legatur loco eidege is.
Manifeflo hi moechi haud ferme folent. Mihquid id en.'â Sy.Refero uafa falua. Mihdite amp;nbsp;tuum herum perdiunt. Sy.Menon perdantallu m ut perdant facere pofïîm ft uelim* Meum herum ut perdant hei mihi metuam milphio. Mil.quid Id eft.'cedo.Sy.malus es.MiI.malus fum.Sy.male mihi eft Memoradum eealiter decet. MiI.qdéqd quot;nbsp;male fît reutid ocfit Quod edis:quodames affatim.neq^ triobolum ullum amicæ das:amp; dudias
Gratis.Sy.diefpiterme fic amabit MiI.ut gdé ædepol dignâes. Sy.Vt ego hac familia interire cupio.Mil.adde.operä fi cupis» Sy.Sine pennis uolare haud facileft. meæ alæ pennas no habet Mil.Noli te ædepol deuelifîe:iâ his duobâméfîbus uolucres tibl Erunthircinæ.Sy.i in malam rem.MiI.i tu atqj herus.
Sy.Verum enim qm hdeum norit: cito homo præuorti poteft MiI.Qmd iamdSy.quafi tu tacere quiequam potis fis redius. Mil.Tacitus tibi refiftamiq quod duftum eft male mulieri. Sy. Animum inducam facile ut tibiiftuc eredam ni te ncuenm* MiI.Credeauda(ftermeo piculo. Sy.male creda.amp; credâtamé» MiI.Scin tu he^ tuummeo hero eé inin icum capitaléfSy.fdo Propter amoré.MiI.oéoperam perdis.Sy.quid lam.' âMil.quia Doeftum doces quid ergo dubitastquin lubenter tuo hero Meus quid poflîet facere:faciat male eius meritorium autem Si quid tu adiuuas eo facilius poterit facere.Sy.at ego hoc Metuo milphio.MiIquid eft qd' metuasrSy.dum hero infidias Parem neate perdiar ft herus meus meefïèloquutum cuiquam Mortali fciat:continuo is meexfynceraftum fecerit.
Mil. Nunquam ædepol mortalis quifquam fiet me certior. Nifi hero meo uni indicaffo atq? ei quoqj ut non enunciet ld effe facinus ex te ortum. Sy.male credam.amp; eredam tarnen Sedlhoc tu tu tecü tacitum habeto.Mil.fïdei nd melius creditut Loquere.Iocus occafioqj éIibere.hic foli fumus. Sy.herus ft tuus Volet facere frugem:meum herum perdet.Mil.qui id poteft.'â Sy.Facile.MiI.fac ergo id facile nofcamiut illepofcit nofcere. Sy«Q]^ adelphafiu qua herâ deamat tuâ:fgéua é.MiI.quomó.'â Sy.Eodéquo foror illius altera anteraftilis.Mil.fed q id credi.' Sy-Quia illas emit in anariono paruulas.
Mil.Quati^Sy.duo de uiginti minis de prædde ficulo. Mil.qti.'â Sy.Duo deuigin ti minis.Mil.duas illasÆSy.nutrice ea^terriam Et ille qui eas uédebat dixit fe furtiuas uédere : igcuas carthagfe Aiebat eé. Mil. diuoftra fïdem nimiü lepidü memoras facinus N à herus meus agoraftocles ibidem gnatnsunde furruptus fete Sexennis poft ibi qui eum furripuithuc deuexit mcoqj hero
-ocr page 585-POENVLVS Eühicuendiditaâs in diuitias ho adoptauit huc cü diéobiit fuu, ^y»0ia méoras quo id faciIi âfiat:niâu eas aHerat fuas popular liberali tacitus câ.MiLtace md^pfeóto adincitas lenoné (ris ^ediget:fi eas abduxent.quin prius difperibit faxo q unam Calcem duerittita paratumeH.Sy.ita di faxint: ne apud lenoné ^unc ferula.Mitqui hercle cólibertus meus faxo ens:fi diuolét ^/â¢Ita di faxft.nüc qd aliudméorare milphior MiLualeas briqj ^ttibi fit.Sy.pol iftuc tibi amp;nbsp;tuo hero eft in manu.uale.Sthæc Cura clanculum ut fint dióla.Mil.non duftum eft.uale. ^/.At enim nihil eft nifi du calet.hocagitquot;.Mil.lepidus cdmdes Et ita hoc fiet.Sy.proba materieftî fi probum adhibes fabrum^ ^d.Potin ut taceas* Sy*taceo atq? abeo* Mil« mihi commodita--Elie hic abiit diimortales meu he^ feruatuuolunt nbsp;nbsp;(tes creas
Ethunc difperditum lenonem*tantum euminftat exitii Satine priufquam unum fit iniedtum tælum : tum inftat altem ^boîtro:hæc ut meo hero memore î nahucfi ante ædes feuocem Quæaudiui modo:nunc fi eademihic iteruminfcitiaft Ebro uni potius intus erolt;odio:qhic fimomnibus uobis: Eliimmortales quanta aduenit calamitas Elodie ad hunc lenonem.fed ego nunc cur me morer Idnegoduminftitutum.fi non datur ceftariomä amp;nbsp;hoc noéle Confulendum^quod homo concreditunft Si illudautem âttferuiendunft confilium uemaculumremorfi fit malam rem mihi det:merito fecerit.^ ^uncintro^otdum herus adueniat a foro.opperiar domi
(Æ Hanno Poenus loquiturpunice If thalonimualon uth fi corathiffima comfyth Chim lachchunyth mumys tyalmydhibarii imifehi ipho canethyth bynuthii adædm bynuthiu ^ymarob fyllo homaloninuby mifyrthoho ^ythlymmothynnodtothii uelechanti dafmachon ijdele brin thyfei yth chylys chon.them liphul ^th.bymm yfdibur thynno cuth nu agoraftoclcs Jthemanethihy chirfæ lycoth fith nafo Ãytmi id chil luhili gubulin lafibit thym odyalyt herayn nyn nuys lymmonchotlufim ^xanolim uolanus fuccuratim miftim atticum effe concubitum a bello cutin beant lalacant chona enus es *^uiec filic paneftéathidmafcon alé induberte felono buthume ^tü comucro lueni. at enim aufo über hent hyach ariftoclem Æte fe anechc nafodelia elicos alemus duberter mi cóps uefpti ^odeanec lidor bodes iuflum. limnimcolus*
MANVeas quot;aderat liberalf: Ideft liberet amp;nbsp;î libertatem ueiidicet: quæ locutio Plau to eib frequentiflima pecu-liarifij.AD INdtas:ad ege ftates.Q^VAM und calcem cincrit: ideft extra pedé mo uerit calcem pedem imum dicimus.AT ENIM nihil é nifi dü calet:In jmerbio eft ré tue rede agi dû fe offert commoditas amp;nbsp;occafio;no cet enim differre paratis. NVNCfi eadé: Scilicet me morauero. REMORSI fit: Legendum arbitror: reorfi fitdta ut cum præcederi uel fubfequenti oratioe ftet net bum reoniuuat enî iitrun^ inteHeftumzcorrigo illud p terea quod homo concredi tunft quod mihi concredi-tmift.
Calydonem conceflit amp;nbsp;urbemingreflus deos ex more ueneratur:ptecaturlt;5 uo-ti fui faciat compotem : led Plautus fuorumiocoru me mor hominem inducit lo-quetem aphra lingua ut rei quafi nouitate deleftet.
HVCuenîn te uenerimjln aliis codicibus reppen hucuenin tetn ucnenmtutrac p Icdio obfcuratintelköâi fed ita legas nU addendo aut minuendo : fed tantum uerba componendo amp;nbsp;in fuum ordinem litteras rc» digendo amp;nbsp;feiifus fiet fatis perlpicuusmt quod de mea re huc ueni rite uenerim uel inuenerim.ESiRiTiJt Nihil corrigo forte uerbum tanqaphrum protnUtmam modo aphre modo latine loquitur.HQSPITA* lem teireram:Q_uaefignum erat quod hofpitibus dabatur ut internoiceretar ut fupra ex Ladantio rettuli mus:alias enim uideturpÅnumipfumhofpitio antidamantem fufcepiflc: ab eog? teiferamhofpitale tunc
recepiffeiqua fe poiTe nofeere nepotem agoraftoclem
TV tibi:Ex his uerbis dantur intel
Deos deafqj ucneror qui hanc urbem colunt.ut quod de mea« Huc uenin te uenenm.meafqj ut gnatas amp;nbsp;mei fratris filium Repertrem^ efiritis. diuoftram fidem qua: mihifurreptæ funü Et fratris filium.qui mihi antehac hofpes antimadas fuit Eum fecifïè aiunt:fibi quod faciundum fuit eius filium Hicprædicant efle agoraftoclem ⦠deum hofpitalem ac teiferam Mecum fero.in hifce habitare monftratuft regionibus» Hos percontabonqui huc egrediuntur foras.
igi quæ non agim* turin comoedia fed lubin* telligunf uidelicet rnUphio nem agoraftoeli enarraniC fe omnia q nouerat ex fyn-ccrafto : fed dum fabulatur pÅnus aduenit feep agiio-fcunt qui fint. ORATIO-nemhanc:Verba de puellis liberandis homine in fpem adduxerunt inueniédarum J?s liberalilâadferere ca manu.nd tuü flagitiumft tuas thaginenfcs.QVlD tu miX Populans te pati leruire ante oculos . domi quæ fueruntlibero» hi teftis : Scilicet memoras. PÅ.Proh difmortales obfecro uoftra fide,certa eft ^pfedo horn ANVLATis auribus: Nam Hominum oratio : quam orariôem hancaures dulces deuorat«
Vt mihiabfterferuntomnem forditudinem » Ag.fi ad eam rem Teftis habeam:faciam quodlubes.MiI.quid tu mihi teftis.^ Quin tu infiftis fortiterfaliqua fortuna fuerit adiutrix tibi» Ag, Incipere multo eft:q impetrare facilius»Mil.fed quæ nam nixe auis eftquæ hue cum tunicis aduenitÆnunnam a balineis
fn tu tibi dixifte fynceraftu milphiothas eé fgenuas ani/
ita mos illi fuerat in perforatis auribâ anulos geftare: quem noftris quoq jtempo ribus fcruari uidimus 1 partibus orientalibus amp;nbsp;fere in tota græcia decoris amp;nbsp;orna meti gratia amp;nbsp;a mulieribus præfertim:genus hoc quod gerit effigiem anulorum î aures dicûtur: ut didum eft ïmenæchmis . QVI ilium perierim:SciIicet fermogn. PVNIOR: Vel poenior.i. magis pÅnus uel pÅnior callidior aftutior.AVO:Sa lutatis eft : locabitur aliqua diu milphio quafi uideatur punicam linguam callere.
Circunduótus pallio fades quidemædepol
Mil. VI'den hof farcinatos cöfeq:atqj ut opinor digitos î mäibus Non habent.Ag.quidlamfMiLquia incedunt cum anulatis Auribus:adibo.atqj hofce appellabo punice fi refpondebunt Punice pergam loqui; fi no tu ad hop: mores linguam deuertero Quid aisrecquid commeminiftipunicefAg.nihil ædepol: Na q fcire potui dic mihi: qui illum fexennis perierim carthagie PÅ.Proh diimmortales plurimi ad hunc modum Periere pueri liberi carthagine.Mil.quid tu ais tu f Ag.quid uisf Mil. Vin appelle hucpumcefAg.an fds i Mil.nullus meepoenâ Punior. Ag.adiatqjappella qd uelitqd uenerit: qfit cuiatis un Sit.ne parferis.Mil.auo cuiates eftis:aut quo ex oppido. PÅ.Anno muthum balle baccha edre anech.Ag.quid ait.**
PÅ. Vo.Mil.falutat.Poe.doni.Mil.doni.uult tibi dare hfc(meis
Nefeio qd audin pollicerier » Ag. faluta huc rurfuspuice uerbis
Milphio
POENVLVS
Qvi zonam non habes î Quia diftinftos incedebat quod dabatur probro amp;nbsp;quondam datumâ fuît heroin imperatori qui quandoq; in publicum prodierit difcaldatus amp;nbsp;fine cindumd potius denotat ho-ââââliem aphrum quorum mos fuerat tunicas geftare diittndas.DAREuelle ædibus:Dicendumædilibus qrem nonam publice fpeftandam attulerit LINGVIas canahs:A canna canalis dicitur cauatum hgnu cannae fimjlitndinem:qno aqua deducitur Virgilius currentem canalibus undam dixitdinguk aurem ^fadeiite Fefto per diminutionem linguæ difta alioquin in fimilitudinem exertæ ut in calicibus ; alias in
^11Ano none hic mihi tibiinquit uerbis fuis . PÅ.me birbocca ^itlftuc fit tibi potius q mihi.Ag.qd ait Æ Mihmifera eepdicat ^Uccam fibirfortafie medicos nos eé arbitratquot;,Ag.fi eft.nega ^Hernolo ego errare hofpitem.Mil, auditu rufen nuco iftam, Ag. Sic uolo pfedto uera euneftahuic expedirier.roga nunquid Opus fit.' âMil.tu qui zona nö habes » qd in hanc uenifti urbem Aut quid quxritis^Poe.muphurfa. Ag.quid ait.'â ^Å.Moinlec hianna,Ag.quid uenitf Mil.non audis mures afri tanos prédicat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(cohc
popa ludis dare uelle ædibbus.PÅ.Ialech labchana ni limini/ Ag.Quid nûc ait.'âMil.lingulas canalis ait feaduexiftè amp;i nuces ^unc orat opera ut des fibi ut ea ueneant.Ag.mercator credo é, ^Qf.lfam.Mil.arbinam quidem.PÅ.palum erga dectha* (tas Ag.Milphio qd nüc ait^Mil, palas uédfidas fibimet mergas da/ thortü fodiattatq j ut frumétü metatad meffim credo miffus Quidem tuam.Ag.quid iftuc ad me Æ Mil.certiorem te eé uolui quid dam furtiue accepiffe cenfeas.
^«.Muphonnium fucoram.MiI.hem caue fi feceris Quod hic te orat, Ag.quid ait^aut quid orat^expedi* ^11. Sub cratim ut iubeas fe fupponitatqp eo Upides imponi multosïut fefe neces.
l^oe.Gunebel balfamen erafan.Ag.narra quid eft.-â Quid aitÆMil.non hercle nunc quidem quicquam fcio. l^Å.At ut fcias nunc.dehinc latine iam loquar.
Veruum hodie te efïèoportetiöd nequamÃi malum hominem Peregrinum atqjaduenam qui inrideas.Mil.hercle te hominem amp;nbsp;fycophâtam amp;nbsp;fubdolum: qui hue aduenifti nos Captatum migdilia bifulci linguarquafi proferpens beftia. Ag.Maledidta hinc aufer : linguamcompefcas.tace maledicere, ^uic tu téperabis.fi fapis.meis eöfagumeis nolo te iniufte loqui Carthagini ego fum gnatusiut fis feiens.PÅ.o mihi popularis Salue.Ag.amp; tu ædepol quifquis es.óófiquid opus eft quæfo Ã^icatqj impera popularitatis caufa.PÅ.habeo gratiam Verum ego hic hofpitem unum habeo antidama: filium Quaro commoftretis:nouiftis agoraftoclem.-â
Ag.Sed ecquem adolefcentem tu hic nouifti agoraftoclem.'â Liquidé antidamarchi quiris adoptatieiü.ego fumipfus:qué
fertæa.infra dentes coherci tæ Ut in tibiis:in huiufmodi linguæ ipeciem etiarn uete res gladiolum lingulam di xerunt.ARBInam;Videnc legendu fit arbonam:quod non tantum recipio qpro-ponomam cum ille dixilfet ifam quam pro infula quæ in dalmatia eft potuit intel-ligi iocatus milphio arbo-nam potius dicere maluerit eft enim arbona mons eeu ius iugo danubius effunditur . MERGAS datas ; Pro desHùnt mergæ autem fur-culæ quibus acerui frugum fiunt ut alibi ex Fefto docui mus. AD MESSIM credo nifi;Corrigo ad meffim ere do miffus.NONhercle:T5 dem palam fatetur milphio uaniloqua ufum fuifie iter-pretatione:pcenus quoq; Ia tinam lingua callere. MIG DILIA: In aliis codicibus feriptum inueni magdaha qua: uox magis facit ad fen Ium ; nam magar peenorS lingua cafa dicitur ruftica-na amp;nbsp;indemagdalia uillæ: ergo magdalia lingua qua-fi punica amp;nbsp;rufticana . BIS-SVLCI: Duplici quia puni ce amp;nbsp;latine loqretur.QVA SI proferpens beftia: Quæ motu ita celeri lîguam mo uet ut duplicem hie uidcaf.
SI ITA eft te effekm confei ; Legendum eft fi îtaâeft tefferam confer. INCESta-uit : Corrupit uiolauita ce-ftoueneris cingulo quodi legitrimis nuptiis adhibe-bant : contrarium eft ince-Rus illicitus æoitus.CATû: Sapientem aftutum.
Tu quæns.PÅ.hem quid ego audio.'âAg.antidamegnatutn Meeé.PÅ.ûita eft tefleram confer ft uisthofpitaléeccam attuli« Ag. Aged una hucoftendeteft par probetnam habeo domum» PÅ*O mihofpes faluemultü.nä mihi tuus patenpater tu^ergo Hofpes antidamas fuit, hæc mihi hofpitahs tenera cûilîo fuit^ Ag.Ergo hic apud me hofpiciü tibi præbebitquot; » na haud repudio Hofpiciummeqjâcarthaginemtinde fum oriundus.
PÅ.Di dent tibi oés quæ uelis.Mibquid ait.'âquipotuit fieri ut Carthagini gnatus ftsrhic autem habuiftiætolum patrem» Ag.Surruptus fu illinc:hic meantidamas hofpes tuâ emit.Siis Me fibiadoptauit hîiû.PÅ demarcho iteipfe fuit adoptatitius Sed mitto de illo.ad te redeo.dic mihifecquid meminifti tuum Parentum nomina.'âAg.patrisatqjmatris memini.
PÅ» Memoradum mihi ft noui forte:autfi funt cognati mihi» Ag. Ampfigura mater mihi fuit.Iachon pater.PÅ.patrem atq; Matrem uiuerent ueUem tibi.Ag.an mortui (untfPoe.fadum. Quodægre tuli.nam mihi fobrina ampfigura tua mater fuitlt; Pater tuus is erat frater patruelis meus.amp; is me hæredem feciu Cum fuum obiit diem:quo me priuatumægre patior mortuo Sed fiita eft:ut tu fis lachonis filius fignum effe oportet in ma/ nu leua tibi
Ludenti quæro.quod momordit fimiaonde: infpiceîiamapen Audi atqjades.Ag.mi patrue faIue.Pcc.amp; tu falue agoraftocles. Ag.Ite^ mihignatus uideortqd* te repperi.Mil.polifta re uobis Bene euenifle gaudeo:amp; te moneri none uisfPÅ.fane uolo. MihPaterna oportet reddifilio bona/æquum eft hérehunc bóa Quæ ponêdit pater.PÅ.haud poftulo aliter.reftituentquot; omnia Suam rem fibi faluâ fiftä:fi illo aduenerit. MiLfacito fis reddas Et fi hic hét tn. PÅ.qn mea quoq?ifte habebitfi qd de me Fuat» MiI. Feftiuum facinus uenit mihi in mente mô.PÅ.quid id eft.'â Mil.Tua eft opus opera.PÅ.dic mihi quid lubetf ^fedo uteris Vtuoles Operam meä.qd eft negocii? Mil.potin fieri fubdolus.'â Poe.Inimico po fiumtamico infipientia eft.MiI,inimicus hercle é Huius.PÅ.male faxim lubens.Mil.amat a lenone hic. PÅ.facit Sapiéter puto.MiI.Iéo hic habitat uicinus.PÅ.malefaxim lubés MtlEi'duæ pueUæ fût meretrices.feruulæ forores. ea^ hic altéra Efflidim peritmeqj earn inceftauitunquam.PÅ.acerba Amatio eft.Mil.nunc leno ludificatquot;.PÅ.fuum quæftum coiit. Mil.Hic illimalâ ré dare uolt. PÅ.frugi fi id facit. Mil.nüc hoc Confilium capio:amp; hanc fabricam apparo.ut te allegemus Filias dicas tuas.furruptafqj efieparuulas carthagine Manu liberali caufa ambas afleras:quafi filix tux fintambx
InteUcgtj
-ocr page 589-1
POENVLVS
Intellegis, PÅjânteHego hercle.nam mihi item gnata: duæ Cum nutrice una furreptæ funt paruulæ. MiLlepide hercle Adfimulasa'am in principio id mihi pIacet,PÅ.poLmagifquâ Vellem.MiI.heu hercle mortalem catum malum crudumqj Etolidum amp;nbsp;fubdolum:utadflet quo illud geftu faciat facilius.me quoqj dolis iam fuperat archithedtonem. PÅ.Sed earum nutrix qua fit facie mihi expedi. Mil.ftatura Haudmagna corpore aquilo.Pee.ipfa eaft.Mil.fpecie ^enufta ore atqjoculis pernigris.
Eoe.Formam quidem hercleuerbis depinxifh mihi. Mil.uin ea Videre^Poe.filias malo meas fed iatqjeuoca illam.fi eæ Hex funt filiæ.fi illarum eftnutrix.me continuo nouent. ^11. Heus ecquis hic eft . â¢nunciate:ut ^deat foras giddeneme.é Qui illam conuentam effe uult
^^iddeneme Nutrix.Hano Poenus,Milphio Seruus.
Vis pultat.' âMil.q te proximus eft.Gid.qduisr Mil.eho Nouiftin tu illunetunicatü hoîem q fiet/ Gid.nä que _______qafpicio ,ph fupremeiupiter herus meus hic qdéé: Mearum aliamnarum paterihanno carthaginenfis.
Mil.Ecce autem mala: præftigiator hic quidé poenus probus eft Perduxit omnis ad fuam fententiam. Gid.o mi here falue hano Infperatuflïmemihi tuifq? filiis falue atqj eo Miratinóli neq? me contemptarier.cognofcin giddenemen Ancilla tuamrPoe.nouiifed ubi fût mer gnatæ i id feire expeto. Ag. Apudædem ueneris.PÅ.quid ibi faciunt die mihi.'â Ag.Aphrodifia hodie ueneris é feftus dies oratü ierunt dea:ut Sibi eftèt^ppitia. Gid.pol fatis fcio impetrarüt.quando hie hic Adeft.Ag.eo an huius funt illæc filixÆGid.ita ut prodicas. Tua pietas nobis piae auxilio fuit cü huic adueifti hodie in ipo Tempore: namqjhodie earum mutarentur nomina : facerentqj Indignum genere quxftum corpore:haudones.illi hauon Bene fi illi in muftine meipfi.amp; enefte. dû amp;nbsp;alamna ceftinum. Ag.Quidilli locuti fût fter fe die mihifMil.matre hic falutat fua Hxc aut huc filium. Poe.tace atqjparce muliebri fuppelledtili. Ag.Quæ ea eft fupelIex.Poe.clarus clamor.fine modo Tuabduc has intro: amp;nbsp;una nutricem fimuliube abire hacad te. Ag.Fac quod imperat.Mil.fed quis illas tibi moftrabit.' âAg.ego f^oétiflime. Mil. abeo igitur. Ag. facies modo quam memoz tes mauelim
Patruo aduenienticoena eureturuolo ⦠Poe.Iachanamuos.quos
CRVDVM:Afpefln truce. ARCHITEclone : Pronun dauit uoce glarea nam iJH architeftonon dicunt unde architeftari côpôere. COR. PORE aquilo : Legipoffet colore no corporeinam coz lor aquilus dicit fub niger amp;nbsp;fufeâ ut docemur a Fello: nihil tamen demuto : cum in rudéte corpus rurfus fub aquilum dixerit.
^^âW^IS pultat : Gidde. â 9 verne accita fuum ^HJ^nofeit lierum:pa. te^mas é inuiTurus filias. ECCE autem mala:Putat milphio omnia fuilfe fimu. lata amp;nbsp;a pÅno amp;nbsp;pariter a nutricent facilius lenonem dolo uorterent. HAVDO. nes:Etq fecuntur difta funt per iocum ut loqui punice nideretur. TACE atij par-ce:Sermo pÅni eft : nó mil phionis. TV ADHVChas intro : Melius abduchos in tro.f.eos quos fecum comi tes habuerat. LACHAnam uos quos:Vel fût uerbapÅ nuh ad eos quos à domum recipi iuiferat quali punico fermone prolata:uel potius milphionis:qui eu fibiago-raftocles mandaflet lautam ut patruo fuo cÅnam pararet feftiuiter refpondentda-chaiuiper quod uerbumm nuit cÅnam parandam elfe ex holeribus: nam græcila-chaiion holus dicunt : poft modum conuerfus adhof-pites quos domum duftu-rus erat fermonem.pfequi-tur uos quos ego id detrudam amp;nbsp;qua: fecuntur: quali non ad hofpitium fed i carcerem uelit eos deducere;amp; omnia funtiocis referta.
INDE porro apud cum:Sunt qui legantinde porro ad Iatonuas:quldam autem ad puteum quod uerbu magis conuenit uiciato ordini litterarummam amp;nbsp;in Aulularia Plautus dixitûn puteumcódite fed utruij recte.ATlt;5robuftum codicem:Vel robuftum carcerem quod idem eft:diftum eft in curculione carcerem robuftum;fuifte locum in quo nocentes ac malefici perimebantur ex lignis roboris fcæptum. THROAE funt coelum ne fuftoli folem:diu amp;nbsp;multum quæfiui maculatum hunc locum ex de prauata pofitionelit* terarum uel emendare uel ad aliquem quo melius fieripoffetinteUedum trahere;ne omnino fenfus depe
riretmihil non ambiguum occurrit : aut quod uere em ftodiri poflit:at fi periclitari licet :;hoc^ modo legatur: non puto multum a plautis no fenfu aberrare : jgt;ut nec multum ab ipfarum litterarum ferie deliram : cochleæ funte tefta ut fe fuftolli fo-lét: quaeleftio cum fuperio ri nempe couenit: nam que admodum cochleæ fine limaces dum in fublime re-punt:fe attolluttt:ftatim exe rentes fe domicilio:fic dicit puellas illico creuifle:amp; e paruulis q mox effertas gra aiorcs:fermonê tamen mo nemus omnino dandueffe agoraftocli: non poeno : ut fecimus.
IT hodie : In hac fcena paterluas cô-plertif filias : agora-ftodef^ adelphafiu fua rc-pofcituxoreOCVLIS epu lasdare:Q_uafi pafeâf amp;nbsp;fo-ueantur cum quippiam ui-deat qd' obleftet.MVRrhi-nuflt;5odor: Ecce quo pafto no folum inter dulcia(ut in pfeudolo meminimus) fed inter odorata murrhinam pofuit.FESTVS dies uenâj Lege ueneris.PACIS pote« tes: Q_uia cum nullo fuerat iutgiû neep contentio.SPE RO equidem:Ordo uerbo rum eft fpero cquidé ut pol ^go cognofcoCeo fumâgenere cum ïgeniis quibus fu mus atep aliæ gnatæ)ut deceat nos effe a culpa caftas. REBVS mis:qa mei amp;nbsp;mis ficut tu:tui uftis.Q^VASq; prima perdidi paruas:Lego quaf^ patriapdidi paruas.
Md. Ego u detrudaad molasade porro apdeûtatc^ ad robuftü Codicem:ego faxo hofpidum hoc leniter laudabitis.
Ag. Audin tu patrue dico ne ditatu neges. tua mihi maiore filii Defpondeas.PÅ.paftam rem habeto.Ag.fpondes neigitur.'â PÅ.Spondeo,Ag.mihipatrue falue.nam nunc es plane meus. Nune demum ego eu m illa fabulabor libere:nunc patrue fi uis Tuas uidef filias:me feq fe.PÅ,iâdudü egde cupio. amp;nbsp;te fequot Ag-Quid fi eamus illis obuia? PÅ.at ne ïter nias pbiterâ metuo Magne iupiter refticue certas mihi ex incertis nunc opes Ag.Ego guidé meos amores mecû confido fore.fed eccas uideo îpfas.PÅ.hæecine funtmex filix gtx e gtulis iam funt fadx. Ag.Sem quid eftdhroex funt coelum ne fuftoli folem. Mil.Opinorhercle hodie qdquot; ego dixi per ioeu:id euenturumeé Et feuerum amp;nbsp;ferium. ut hæ inueniantur hodieeflè huius filix.â Ag.Poliftud quidem iam certum eft:tu iftos milphio abduce Intro nos hafce hic prxftolabimur.
^pfdelphafium.Anteraftilis Meretrices Dux Agoraftocles Adulefcens.Hanno Poenus.' it hodieoperæpciû eiâ q amabilitatianimû addiceret^ o culis epulas dare : delub^q ho die ornatu eo uifeuéit Deamaui ecaftor illic ego hodie lepidiftfamüera mere/ Digna diua uéuftiflïmauenenneqjcótépfi eiâ opâ hodie (turiû Tanta ibi copia uéuftatum aderat : in fuo quæqj loco fita müde Arabius murrhinufqj omnis odor complebat haud Sordere uifus eft feftus dies ueneris.nec tum fanum: tantus ibi Cliétarum erat numerus.quxad Calydoniam uenerant ueneré. Certo enim qdâquidéad nos duas attinuit:prxpotetes pulchrx Pacifqjpotentes foror fuimus, neq? ab iuuentuteibi in ridiculo Habita: qdquot; pol foror exteris ollius fadlum e.An.malum illuc Aliis uideatunq uti tute foror collaudes.Ad.fpero equidem Vtpol ego cum ingeniis quibus fumus atqjalix cognofco Eo fumus gnatx generemt deceat nos eflè a culpa caftas. Poe.Jupiter q géus colis alifqj holum p qué uiuimus uitalé xuu Qué penes fpes uitx fût hofum ofum.da dié hüc fofpité qfo Rebus mis agüdisiÃC quibus annos multos carui:quafqj prima Perdidiparuas:redde his ubertaté.îuiëlx pmiû ut eé fciä pietati Ag.Oîa faciet iupiter faxo nâ mihi éobnoxiusîôô me metuit.
Poenus
-ocr page 591-POENVLVS
^oe.Tâcc q fo.Ag.næ lachryma patrue.Ad.utuolupeft hof mea ^otor fi qdagit:cluet uidtona.fic hodie nos iter alias pftitumus ^ulchtudme. An.ftulta foror es magis q uolo.an uero pulchra Widere obfecro:fi tibi iUi non os oblitum eft fuligine» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(te.'â
POSTidiim malumttcgê diim é poliftum malim uel iftiic. IN LISOS nolo nüc tene patiue:Non eft mirum fi plautina leftio in picrifqj locis fe offerat duriufcula: quod maxime fit ex uidato interlocutorum ordine; uc/ ram hanc leftionem affir» mé; ut primum tamenpÅ^ nus loquatur ; illuias uolo nucmel illudi eas uolo nue; amp;nbsp;deide agoraftoclef;teneo patrue ideft intelligo quid tandem uelis ; quod autem filiaf primum illudi uelit;ex ipfius uerbis infra clare ligt; quet. ANTEStabor;Q_uid fit ante ftarifæpc didum é.
^g*0 patrue o patrue mi patruifTime. PÅ.qd é fratris mei gna^ Quid uis expedi.Ag.at enim uolo hocagas.PÅ.at enimago ^ftuc. Ag. patrue mi patruiftîme. PÅ.qd éÆAg.é lepidaÃd lauta ^tfapit.PÅ.ingenium patris habet:quod fapit.
^gâC^æ res iamdiu ædepol fapiériam tua ecquid que abufae ^unc hinc fapit.hinc fenrit.quicquid fapit meo amore.
Ad. Non eo fumus genere prognate : ta amp;nbsp;fi fumus feruæ foror ^tdeceat facere nos quicquam:quodho quifquam irrideat Multa fût muhe^ uitia.fed hoc e multis maximuécü fibi nimis Placent, minufqjopera ut placeant uiris nimiæ uoluptati eft qcf Mextis noftris portentu eft foror.quodqpharufpex de ambabus ^ixit. Ag.uelim de me aliquid quod dixerit. Ad.nos fore fuito 0no noftro diebus paucis libéras.id ego nifi quid diaut parères Faxintiquid fperem haud fcio. Ag.mea fiduciahercle harufpex Matruelis promifit fcio libertatem:quia me amare haud feit.
Ad.Soror fequete hac.An.fequor.PÅ.priufquam abiit fi uis Alatna has. Ag.nifi pigetcôfiftite»Ad.quis reuocat.' âAg.qui bene Voltuobis facere.Ad.facere occafio eft.fed quis homo eft.'* Ag.Amicus uobis. Ad.qui quidé inimicus no eft bous é hic hô. Ag.Mea'uoluptas.Ad.poliftum malimtq malum. Ag.fiquidé Amicicia eft habenda:cû hoc habendum eft.Ad.haud precor» Ag,Multa bona uobis facere uult. Ad.bonus bonis benefeceris. îâÅ.Gaudio ero uobis.Ad.atædepol nos uoluptati tibi» i^oe. Libertatiqj.Ad.ifto pcio tuas nos facile feceris ; Ag»patrue lu me diamabunttut ego fi fim iupiter.iam hercle ego nbsp;nbsp;nbsp;(mi
Illam uxorem ducam:0lt; :iunonem extrudam foras ut pudice Verba fecit cogitate amp;nbsp;comode, ut modefte orationem praebuit Certo hæc mea eft:fed ut aftu fumadgreffus eas.PÅ.lepide Hercleatqjcomodetperge etiam tenta rem in pauca confer» Sitiuntqd* fedent»Ag.qdiftic.qd ' faciundu eftfcur no agimus.*â Hlifos uolo nue tene patrue.PÅ.tu frugi fi bonae es. Ag.uf ego Hancadprxhendam.Ad.an patruus eft agoraftocles tuus hic.'â Ag. là faxo fcibis nue pol ego te ulcifcar probetna faxo mea eris f*Å.Ite in ius ne moramini.anteftare me atqj duce.Ag.ego Teanteftabortpoftea hanc amabotatq? amplexabo fed illud Quidemuolui dicere;immo dixi hercle quod uolebam. pQe.Moramini in ius uos uoco.nifi honeftiuftpræhendi» Ad.Quid in ius uocas nos^quid tibi debemus.'âAg. dice illi.
-ocr page 592-ETIAM ne mcæ latrant ca^ nes : Nam malediftis eas in ceflebant,pnt latratu canes. ADLVDIATO : Ideft cani bâiplis applaudito.QVID furti eftjs reftius quid id fur ti eft/VTER ut ridet : Vter utri det. PRlVSq te mihi defpôdcrit potius legédum arbitror priufquam me tibi defponaerit.SPERATe fal ue omitte faite tua littera nolo ego iftuc enicam con. darnus alter alterum egoî neruum brachialem ; Sengt; fus horum uerborû fiet pia niorfimodo inuerfus litte tas componamus ueJ pau-ds additis : loquif primum adelphafium : fperate falue: deinde agoraftoclefomitte falutem te ampledan uel fi^ ne faltem te ampIeftar.Ad. nolo ego iftuc:enicas ; quia fortaffis illam nimiu ofcu' labatur uel maibus attrefta bancôdamus alter alterum ergo î neruum brachialem hoc eft mutuo brachiorum nexu amp;nbsp;quafi brachiali uingt; culo conneftamur;amp; fi brachiale proptie omamétum brachiorum dicatur.QVI. BVS nunc in terra melius eft.' âCum interrogatione le gelidum eft; quali nulli alii felicitas maior.NVMEro: Nimium cito.
Ad. Etiam ne meæ latrant canes. Ag.ac tu Herdeadludiato Dato.mihi pro of£i fauium.pro efle linguam obicito. ita hanc Canem faciam tibi oleo tranquiIIiorem.Poe.ite fcitis.
Ad.Quid nos fedm' âtibi^Poe.fures efhs ambæ.Adr nos netib** Poe. Vos inquam,Ag.atqj ego fdo.Ad.qui id furti eftis.Ag.hûc Rogato*PÅ. quia annos multos filias meas cælamftis clam mc Atqjequidem ingenuas liberas fummoqj genere gnatas. Ad.Nunquam mecaftorreperies tu iftuc probrum penes nosr Ag.Da pignus ni nunc periures ni fauium uter utri det.
Ad.Nihil tecu ago abfcede obfecro.Ag.atqjhercle mecuagédûe Aa hic patruus meus.eftpro hoc mihi patronus firn necefte eft Et praedicabo quo modo nos furta faciatis multa, quoqjmodo Huius filias apud uos habeatis feruastquas uos ex patria liberas Surruptas ee fcitis.Ad.ubi futeaefaut qs obfecro:fatis imacerata: Poe.Quf eloqr.Ag.cenfeo ergo patrue.Ad. mifera timeo qdhoc Sit negocii mea foror:ita ftupidafie afo afto»Poe:aduortite aiuj Mulieres pmutfiid fieripoffit ne idignaîdignis di darétad ego Euenire uelle nuncqd boni mihi di dant, uobis uoftraeq j matri Eas dis eftæquum gratias nos agere fempiternas:cum noftram pietatem approbant
Decorâtqj diimortales.uos meæ eftis ambae filix: amp;nbsp;hic cogna-» Huiufce fratris filf.Ad.amabo nû hi falfo obieôlât (tus uefter gaudio nos Æ Ag.at me
Ita di feruét ut hic pater é uefter « date manus.Ad.falue îfperate Nobis pater te compIeAi nos fine.PÅ,næ cupite atqj expeftate.An.pater falue
Arnbae filiae fumustampledtaur ambae.Ag.quis me ampledtetquot; Poftea/Poe. nüc ego fü fortunatus.multoi^ anno^ miferias nüc Hac uoluptate fedo.Ad.uix hoc uidéur credere.Pce.magis qn Credatis dicâ nâ uoftra nutrix pmü me cognouit.Ad.ubi.ama/ Poe.Apd huc é.Ad.qfo qlubet ti diu tenerecollü pufq te (boà Mihi defpoderit. A g.omitto.Ad.fperate falue.omitte faite tua Littera.nolo ego iftuc: enica códamus alter alte^ ego in neruum Brachiale qbus nunc in terra melius e^Ag.eueniut digna dignis Tandem huic cupitum contigit:o apella zeuxis pidores Cur nuero eftis mortui.hic exeplu ut pîgeretis nâ alios pictores Nihil moror huiufmoditradare exempla.Poe»didexqjoes Vobis heo merito magnas gratias . cu hac me Ixticia tâta amp;nbsp;tatis Affeciftis gaudiis.utmeæ gnatæ ad me rediret in poteftaté mea Ad.Mi pf tua pietas plâe nobisauxilio fuit. Ag.patrue facito in Habeas:tuâ maiore filia mihi te defpôdiflè.PÅ.méini (meoria Ag. amp;nbsp;dotis quid promiferis.
Antemenid«
-ocr page 593-POENVLVS
^^1 EGO inTaxMilcs ^ mulicrê alten anteraftilé depibat diutina Iconis mora execraüfed tadére co nita fuis fruftraf amoribus.XERê militari terigero:Häc labecula hacmó diluo]eftione:fi femel iratus tetigero;uelfi digito femd militari tetigero;amp; fermo minitatis ê:amp; figuratusneticet.n.ex î â gnatioe oratióis reliquu;hac figura ut faepe alibi dicius apofiodefin.i.reticétiâ.VT SIT metvilea:A me^ ^a q nigra anicula e fecit merulea. AEGYptii:Aethiopes.CORtina:Vas uideo diftü a Plinio i quo uelgt; ''wafigi folebatqd cu ex aere tu ex plfibo fieret;fitiqt attrametu apud Ifeftorcs ex flor nigro qadhærefeit aereis cortinis : amp;nbsp;mrPoleu
êgo mini no ultus Fuero^pbetquä lendi dedntû pfecto Me fibi habeat feurræ ludificis caueis « ét me ad pradiü Adduxit ignauiffimustipfe abiit foras.me reliqt (ad fe pro atrienfi in aedibus
bi nee leno neqjliïæ redeunt.nec qd* eda quicq datur ^ more. Parte prandii pignus coepit abiit foras.fic dedero xerem militari i Tetigero: lenucul' ânadfâ ehofem. mina que argéti circûduceret Sed mea amica nunc mihi irato obuiam uenire uelim, jbm polego illam pugnis totam faciam ut fit merulea
1^ replebo atritatetatrior multo ut fiet q xgyptitautqui Cortinam ludis per circum ferunt. An.tenefis me ardte mea Voluptas:male ego metuo miluos:mala illa befha e ne forte me
Ant.Ego memoror^pemodu hoc obfdare pradiu potero mihi: Sedqd hoc eft/qd hoc^qd hoc eft^qd ego uideo/quo modo Quid hoc eft conduplicationis, quæhæceft congeminatio.'â Quis hic homo eft cum tunicis longis/quafi puer cauponius. Sjtmego oculis cemofeftneilkc mea amica anteraftilis.'â Et ea eft certo. iam pridem ego me fenfi nihili pendier. Hdpudet puellam amplexari baliolum in mediauia/ btnhercle ego illum excruciandum totumcamufici dabo/ Sane genus hoc muliebrofum eft tunicis denudeiis S )adire certu e hac ad amatrice aphrica. heus tu cu tibi/ (mihi E^ico tu mulier.ecqd te pudet/qd tibi negoci aut eft cuiftoc dic Poe.Adolefcens falue. Anta nolo: nihil ad te attiet qd tibi hanc Eligito tadlio é/PÅ.quia mihilubet. Anta.lubet.' âPÅ. ita dico
* Ant. Ligulai in mala cruce tu ne amator audes ede hallex uiri,'â Aut cotredtanqdmares homies amat.de glupta:mena:farapis
nas:cato quo^ cortina plu beailacu ponito: quo oleu defluat : uas huiufmodi tripos quoq gdicebaf: ide Pii. ex acre faftitauete cortinas tripodiinoie:feruiâ appella-uit i alia fignificatiôe cortinam : cauemâ fiue locû ubi apollinis rnfa dabâûadquâ puella rapta uaticinabaf: amp;nbsp;ppea qfi cerrina dixit qgt;illic taq certa rnfa traderef : uel ex graeca aetiologia qicor-ibi puelis tederef ufut alii a corio qfi corina:na ex co-rioâpriâbubfo poftmdou ex acre fiebat: nue at litea ledi caria fiue findoes uulg^no-ftru cortias appellat.TENc fis ard:e:Loqt ' anteraftilis:n miles . MALE metuo mil-uos:Similitudo fupta a pul Iis gallinaceis q uéiêté mil uû reformidât:amp; fubtâmatra allas fe recipiût. GEnus muIierofiim:Nâuicio datû erat uiris logiores manicas deferétibâ:qd 'mulierib^ de cori eé exiftiauerût : ueftcs .f.eas hfe longe lateqj diffu fas ut onfü cï Aulularia: amp;nbsp;méoratû é a Gelio:ppea te-flaf Sueto.^bro datu fuifle caligulae iperatori $ hmói manicatis tunicis uteret.LI GVla:Etidé ligula dimiim tiuû aligna a peridoribus tn ligula q ligula diftüéut Martialis reflat quis me li-
gula dicat equitefq pres di for ab ïdoftislïgula grâmadds:j gt;gladiolo oblógo ïHgnæ forma fafto ueteres ligula ufurparût iq figiii quot;tatióe:capipót hoc loco iió idignana acerbe miles îuehifîpÅnulû illüq; cóuidis amp;nbsp;malediftis obruit f^Q homüculü reputa$:q ad ei^ zonula ueluti gladiolâ deferri poflâit:capif ligula i alia fignificatiôe a colu î^ rP gneméfuræ:amp; ite ab apitio.HA Lex uiri:Ecce quo pafto nó appellet uire f5 ignominiofe feeë uiri *fordes:c.n.halex feculét^ fallamctow liquor ex Pli.q locutâ de muria amp;nbsp;halece Iqtzaiciü huiâ é halex ip fefta nee collata fæx.MAres hoîes:MiIitares.DEGlupta:raena:faripis:lënicîftiû:m5flruga:haIagoras:Ad j^fEiâ'rgis pÅnulû miles cóuidis agit:f5 ubi feniciftiû legit legêdu céfeo finedftiû:illipbro das qd uefté «ifeiftä gcftaret:mâfti'uga uerbû fardü é:utteflafQuinti.quo uerbo ufus é Ci ,p fcauroiqué purpura rega n cômouit:eü lardon mâftruga mutauit:amp; de puîdis cofulanbus:rcs î fardinia cû maftrucatis latrücu-âU dixit maftruca fiue mâftruga géus ueftiinti ê quo utebaf fardi ipi:utif.n.Plau.hmôi barbaris diftióib* ^r râiocofe q apte ut decode feruet p cöditióepfóapczfüt.n.ifta difta cóuida taq î pÅnü amp;nbsp;barba^hoîem
-ocr page 594-AMAtu : Error é'cx litterae tm mutJtiôe;dicédû aman m.'pro amas ne tuf PLENI OR alii ulpici q romani remiges ; Q^ui allio uiditant neluti luo peculiari cibo;al-lium enim ulpicumpunicu uocant quod graeci dicunt aphrofcordon:efteni mordax amp;nbsp;graue: de ulpico me-tio hetur apud columella amp;nbsp;catonein rebus rumicis Pli niült;5.TYMpanum:Notum eft inftrumentum quod ba culo pulfatur tympanis ufi funt ueteres in facriheiis ma tris deum: his curetes amp;nbsp;Corybantes tutati funt louem hic tympaizo tympana pul Io ; tympanitem hydropifis fpeciem celfus in tertio an-notauit.RAPIAmus intus: Legédû e rapiamus in ius.
ECIPlTVRnemo: Id amicos leno con fuluerat an in ius rapi pollet quod feruulum cu pecunia in domum recepif fet fuam: qui una omnes i eam fententiam deuenere: ut furti conuinci polTet : fed ne in ius trahatur: ultro dimittit puellas feiens liberas. Q_VASf baiulus:Q_ui one ra ceruice fuftinet : ita enini fe rem omnem foluturum collo dicit quafi uelit fe fut pendere amp;nbsp;laqueo uitam finire. ARAbonem hoc:For te quippiam tune fuftulerat a lenone . SYMpIum:Nam dupli muldabantur fures . LIGNEA in cuftodia : Vel carcere uel compedibus.
Senidndunitnianftnigatfialagoras^amatuniautem plenior Alii ulpici quam romani remiges,Ago.nunc tibiadolefcens Mallæ an détes pruriût:qui huic es moleflus.' 'an malâ ré quas. Cur no r.dhibuifti dû iftæc loquereris tympanumnâ te cinædû Effe arbitror magis q uirum, An. fein qdnædus fum Ite iflinc ferui foras efferte furtis.Ago.heus tu fi quid perioeû Diximolito in ferium cduertere.An.quid tibilubido éobfecro Antamenides loqui inclementer noftro cognato amp;nbsp;patri:nahie Norter pater ert:hic nos cognouit modo:amp;hunc fui fratris filiû An,Ita me iupiter bn amettbenefaëlü gaudco:0d uolupertmihi« Si quid lenoni obtigit magni mali, cuqjeuirtute uobis fortuna Obtigit.Ade.credibile ecartor didt.crede huic mi pater PÅ.Credo.Ago. amp;nbsp;ego credo. fed eccum lenonelycu bond uiru Eccumuideo fc recipit domum.PÅ. quis hic ert utrum is Ert 64 leo iyc^^ Ago.f feruitute hic habuit duas filias tuas amp;nbsp;mi/ Aurifuré.PÅ.bellù homine que noueris,Ago.rapiamus (hihic In ius.PÅ,minime,Ago,quapropter.'âPÅ,quia Injuriarum multo induci fatius ert.
|PZycus.Leno.Agorartocles.l -îanno.PÅ.Anta.MiIes, Eripitquot; nemo quidé mea fententia:qui fuis amicis furit Narrat recte res fuas.nâ oibus amicis meis id demdcd/ Vtme fufpeda ne addicar agorartocli. Agodeo eaiiusf
Ly.Obfecro te agorartocles fufpendere ut me liceat.PÅ.léo i ius Te uoco.Ly.quid tibi mecum autemfPÅ.quia hafce liberas Ingeuafqjee filias ambas meas:q fût furreptæ cû nutrice puulæ. Ly.Iampridéequidéirtuc friui. SC miratus fui nemineuenireiq Iftas adfereret manu.meæ quidem profesto non funt.An. leno In ius eas.Ly.de prandio tu dicis:debetur,dabo,Ago.dupIum Pro furto mihi opus é.Ly*fume hincqdé.PÅ.ôô mihi fupplidis Multis.Ly.fume hinc quid lubet*An.ôd mihi quidem Minamargenti.Ly.fume hinc quidlubet Collorem faluam iam omnibus quafi baiolus Nunquid recufas cotra me.' âAgo.aduerfum quidé. iteigitquot; i'tro Mulieres fed patrue mihi tuam.ut dixifti mihi:defponde filia PÅ.Haud aliter aufim.An.bri uale.Ago.Sd tu bene uale.An.léo Araboné hoc pro mina mecum fero.Ly.perü hercle.Ago.immo Haud multo poft in ius ueneris,Ly.quin egomet tibi me addi/ Prætore opus é.uejzobfecro te.ut liceat fymplû foluere fco.qd Trecentos philippos:credo conradipoteft. eras audlioné facia, Ago.Tanrifper quidé ut fis apud me lignea in cuftodia,Ly.fiat Ago.Sequere intro patrue mi. ut hüc feftü dié habeamus hilare Huius malo.amp; bono noftro.multû ualete.multa uerba ferimâ.
Malum
-ocr page 595-POENVLVS
Malum proftremo omnead lenonem reditnungdportremûé ^quot;^^VAM REM AGIT: Condimentum fabulæ.fi placuit plaufum poftulat comoedia* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Siris
^P^^îaftocîes^Lycus Leno, Hanno PÅ, Adelph» omnibus fine facit fà bulæ: Anterafhlis, Antamenides. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fed hæc cum procedenti fee
Anteraftilis. Ãntamemdes,
nanô nihil ambiguitatis affert cum quofdam contine« at uerficulos;qui magis cu procedenti fcena côneniant Ut licebit intueri qui utra«^ penfitauerit:hocidem fadii, tatum fuiffe monuimus in Muftelaria.Q_VIhafce emi Pro quibus;ut fope alias.
Va ré agit is miles.qui lubet patruo meo loquiidemeter emirere mulieres qdeum fequunf mdcognouit filias uas effe has ambas.Ly.hem quod uerbum auris meas Tetigit.nuncperii.undehæ perierunt* Ago.domo. Carthaginenfes funt.Ly.at ego fum perditus illuc ego metui temper necognofceret eas aliquis:quod nunc fastum eft Vomifero mihi periere opinor duo deuiginti minx, Qui hafce emi.Ago.amp; tu ipfe perifli lyce:carthaginenfes funt Cy.At ego fum perditus.Poe, quis hie eftfutrum is eft. Rouelle nouellicus in feruitute filias habuit duas. Ago.amp; mihi ^uri fur eft.PÅ.bellum hominem quem noueris.Ieno Capacem te effe femper credidi uerum etiam furacem Qui norunt magis.Ly.accedam per ego te tua te genua obfecro ^thunc cognatumtquem tuum effeintelligo quado boni eftis ^tbonos facere addecet facite.60ueftro fubueniatis fupplici. ^^mpriefe equidem iftas fciui effe libéras. 06 expedtabam fi quis ^saflèreret manu.nâmeæ ^rfum no fut.tû autem tuumau^ ^eddamiqdapud me eft.06 iufiurandum dabotmemalitiofe ^ihil fecifie agoraftocles. Ago.qd mihi par facere fitfde tamen ^gomet cdfulam:omitte genua. Ly.mitto fiita fententiaeft ^go.Heus tu leno.Ly.quid lenonemuis inter negocium.'â ^go. V tina mihi argentum reddastpriufq neruumabducere. tyDi meliora faxint. Ago.fices tu ideo coenabis foris Aurum argentum: collum : leno fcias te nunc debere fimul ^^âQuid mehac re facere deceat: egomet mecum cogito* ^âuolo hunc ulcifciditis fequorin alieno oppido. Quantum audiuiingenium Amores eius quo paddo fient. Ade, Mi. pater ne quid tibi cum iftoc rei fiet.te maxime obfecro ,An, Aufculta foror:i abi düunge inimicitias cum improbo: ^°e.Hoc agefis leno:quamq meruiffe te ut pereastfeio.
experiar tecum.Ago.neqjfi aurum mihi reddes meum, ^no quando exneruo emiffus côpingare in carcerem 7'Iam autem:ut foies : ego pene tibi me purgatum uoloî ^4uid dixi iratus aduorfum animi tui fententiam: âd utiignofeas quæfo:amp; cum iftas inuenifti filias â^ «ne di ament mihiuoluptatis eft. PÅ, ignofeo amp;nbsp;credo tibi Andeo tu at amica mihi des facito: autauri mihi reddas mini ^y*Vin tibicinam meam habere. ^An»mhil moror tibicinam
-ocr page 596-Nefcias utrum ei maiores:buccæ ne an mammæ fient Ly.Dabo quod placeat. Ago.cura.Ly.aurum eraf fat refera tuû Ago. Facito in memoria habeas. Ly. miles fequereme.An.ego Vero fequor.Ag.quid ais patrue pn hinc ire cogitas Carthagine Nam tecum una ire certum eft. Poe. ubi primum potero illico Ago.Dumaudlionem facftothicopus eft aliquot utmaeas dies: PÅ.Faciam ita ut uis.Ag.agefis eamus.nos curemus . plaudit» IN PERSAE AGVMENTVM
'**71 -------SENTE domo hero Timarchide liberam mulierem amattoxilus feruus: â quam leno dordalus dare renuitmi dentur numerati fexceri nummi: ama/ tor fodalem feruum conuenit fagariftiumtamores illi fuos palam facittope amp;nbsp;petit:fpetrat^:huic naqj erant ab hero forte pccuniæ:ut ex illis boues emere turthos nummos mutuos dat fodali fuo:quibus ille ab lenone fuam fibi re ^pit amanamtöóut ab eo datam uendicet pecuniam:hanc commentatur fallaciam:fubor nat uirgiriem perfam faturionis parafiti filiam: fimulatqjpuellam ab hero rniflà m ex ara bia ut athenis ueneat : fagariftiumqj aduenientem aduenam : hic cum lenone pacifcitur mulierem fexaginta minis:foluta pro muliere pecunia:parafitus aduenit: filiam fuam li^ berarn afterit:^ remittit domumtlenonem in ius uocat:qui emeratîgenuam:agnofcit ille fe emunctum pecunia:feruiobfonant amp;nbsp;pergræcantur fimul:aduenietemq ^ lenonem de/ ludunt:fuifqi hoc padto toxillus gaudet amoribus.
ROFECTO dominotAbfente timarchide qui a duitate tue aberat.SVOS amorcsTcuneftde 9 né pueUam.VIRGfnem raptaiSdlicet perfam.PARAfitiiSaturionis.FILIA: Eadem uirgo pey fa patris fuafu fuboriiaturtaq ueiialitida.POTANS:SdIicetidem toxillus femus.DORpdiû: Lege dordalium.f.lenonem feruorum fallaciis dreunuentum.
H â VI-amansiNo minus ucra qgraui utifqrimóia Toxillus Seruus qui fimulpauptate pmafamp; amo .zyeiq^ibi labor amp;nbsp;ærûna oés lupare uidetur ærunas hercuIis.CVM leone; Duodecim certamina fine laDorësTïerculé ferf eu^
riftæi mandato ftrenue confecide faq ad oîa paratu fub eunda picula ut ipfe de fe te Hat apud fenecâ in fui noïs tragÅdiatubi coquent pro tot laboçzmercede fibi cÅ-lû fero promiffû dari;oîum certaminü primum fuit Næ mei leonis côfidûdi labor. Qiiezcü pter modu ingens eénnec ferro nec lapide uul nerari pollet; manibus app. hédit ac fuffocauit. Secùdû îteritus hydræ letneæ:ex eu ius corpe cétû pdibât ferpé tu capitatquoçz fin gulis cae-fis duo renafeebanf: ob g ré
4jPÃâuti . Perfa.
Argumentum.
RofecTo domino fuos amores toxilus mit atqjcurât leno ut emittat manu aptamq?ui emeret de prædone uirginetn Subornatam fuadet fui parafiti filiam Atq^ ita intricatum ludit potans dordalium Serui duo Sagariftio.Toxillus
Viamans egens ingreflus eft:princeps in amoris uias. ISuperauit ærumnis fuis ærumnas herculis tl^cum lede cum excedra.cum ceruoîcû apro ætolico
mîme uîd polle uidebat cû ps alfa ualidior redderer:häc hydra latini excedrâ uoeât; Qua difficultate fua et fapîa fupauit;Terriâ extitit labor ut april erymâtheû archadiæ uaftâté agros uiuû afferret;cû quo ét pim détia certauit;ut uiua belua fup hüerofad euryftæû deferret;de cerua at qntâdr labor;de madatu fiqdé her culi fuerat belua uelocitate eximia capta adduceret:hoc certaméabfoluit ïgenio ; alii eni dormiété ab co apphéfam fuilTe;alii retibus captâ:alii côtinua plecutióe fcnam;hosigif labores herculis ex multis plauti/ nus amator cóméotat;quos oés anteit amatis labonffertim cû premaf inopia in eo affequédo qd cupit.
-ocr page 597-PERSA
Curtiambus fbymphalicis cum anteo deludtiri mauelim Quam cumamore.ita fio mifer querendo argento mutuo: ^ec quicg mfimon eddetunt mihi refpondere:quos rogo Quihero fuo feruire uult bene feruus feruitutem» ^æædepol illum multa in pectore fuo conlocare oportet Quae hero placere cenfeat præfenti atq? abfenti fuo* ^-go neq? lubenter feruiomeqj fatis fum hero ex fententia Mquafi lippo oculo meherus meus : manu abflinere haud quit tamen
Qui mihiimperet: amp;: quin nae fuis negociis præfuIciat,Sa.quis illiceft
Qui côtra me aflat/ Tox. quis hic eft qui contra me aftatZ Sitnilis é fagariftionis. Sa. toxillus hie quidem meus eft amicus âTods eft pro fedto.Sa.eum elfe opinor* To,congrediar ^a.Contra aggrediar*To.o fagariftio di ament te. Sao.-toxile dabunt di quæ exoptes:ut uales.To.utqueæ ^a*Quid agitur/To*uiuitur* Sa*fatin ergo ex fententia/ ^o,Si eueniunt quæ exopto fatis.Sa*nimis ftulte amicis utere *^®»Quilt;l iam/Sa, quiaiâiperare oportet* To.mihi quidétu iâ Etas mortuus quia te nd uifitaui. Sa.negociumædepol quot;Eo. Ferreü fortafïë.Sa.pIufcuîüannü fui pferrâtâ apud molas: Eâribunus uapuîans.To.uetus iam iftæc militia eft tua ^a.Satin tu ufqj ualuifti/To.haudprobe.Sa.ergo ædepol EaIIes*To,faucius fadus fum in prÅîiomenens fagitta Cupido cor meum tranffïxit.Sa.iam feruihic amat/ to.Quid ergo faciam dis ne aduorfer qfi titani cü dis heiligere* IJuibus fat eé nd queam/ Sa. uidemd ut meæ catapulta tuû ne ^tmftïgant latus.To.bafilice agito eleutheria.Sa.quid iam/ fo.Quia herus peregre eft. Sa. ain tu pègre é/ To.ficut tibi bene Effe potes.pati.ueni.uiues mecumtbafilico accipere uidu* ^a» Vah iam fcapulæ pruriunt: quia te iftæc audi loqui quot;Eo.Sed hoc unum excruciat.Sa.quidnam id eft/To.hæc l^efumma hodieeft:mea amica fit ne libera an fempiternam ^eruitutem feruiat.Sa* quidnunc uis ergo/
'Eo.Cum tibi me potis es fempiternum.Sa.quemadmodum/ quot;Eo.Vt des mihi nummos fexcétos* quos ^ capite illius pedam Quos continuo tibi reponam in hoc triduo: aut quatriduo.age Sis benignus.fubueni.Sa.quacofidentia rogare tu a me Argentum tantum audes impudes/quin fiegomet totus uenei ybe recipi potis eft:quod tu me rogaf/nam tu aquam a pumice ^unc poftulas qui ipfus fitiat* To* ficcine hoc te mihi facere/ ^a»Quid faciam/To.rogas: alicunde exora mutuum.Sa.tu fac
CVM anibus ftimphalicis Et hic quoque fuit fextus labor:utaues ex ftimphalica palude pelleret: quæ fruflus uidnarum regionum deua-ftabaunquæ cum ui fupera* rinoii poffent igenio opus fuit.Tabulam »neam para-uit:quæ repereuffa ingéti iö nitu uolucres ad fugam có-pulit:amp; hoc pado paludem ab auiû moleftia liberamt. CVManræo: Et id ,p deci'o certamine anumeratur fuit herculi ab eodem euryftæo iniundum ut gerronis boues qui erantî hiberia ad fe adduceret: nauigäs in Ipbiä âtæum magno corporis to bore ac palæftra præclarum adlingulare certamen pro-uocatumitereminhæc omnia cæteraq; herculis gefta apud Diodorû innenies logins explicata . Q_VAfi lippo oculo: Nam qui lippitudinem patiuntur frequétiiTi me oculis manufadmouét. Quinimmo utnon fepius attredent contineri iió pof-funt.FERREum negotni: Propter cópedes uel cathe-nas.Ã^V Ah titani:Nota fabula eft de titanis : qui cum belligerare îftituiflènt cum diis ad terram fulmine adi funt montibus fuperadditis At per titanos egregie intel ligere poftumus quofeunqj diuinæ noluntati aduerfan-tes:qui fuis confiliis amp;nbsp;uotis deftituti diuinitus opprimu tur. ELEVterium: Liberta-tem;nuc paulatim fuum de tegit confilium f'eq proifus in amore perditum.REPO nam:Reddam:S 'eneca ad lu cilium prifci dixerut id repo, iii qdâ creditor! debemus.
? h
-ocr page 598-EX COxcro:rn corde paraaero:cogitauefo:machinatus fuero. .
quot;^ âWquot;ETEREM amp;nbsp;antiquum:Parafitnsiducitutut more fuo obledet auditores dictis locuianous : utcj w | aliquem laceffat amp;nbsp;mordeat uel fcomate uel difterio.DVRIS capitonibus : D^i fuin capitones a W Acaoite ut a fronte frontones quæ cognomina fucruntdn ciuibus romanis ut teftatur Cicero;duros at capifSesmdet dixi(Te dfiî edédo ptinaces amp;nbsp;oino îfupabilcs:amp; ut Ãteger lenfus reddat uel iubaudi uel potiâ adde fruftra fuit:q u'erba,pfefto côueniût î fine ueriiculi hoc mó negg his fiultra imt cognometu «
reliqmel loco neep lege atç amp;nbsp;oîno fub heilige uerbum fuit . NE^ qdruplari qdru' platores:Inqtafconius delà tores erat criminû publico lûû q re qrtâ parte de ,pfcri-pto^ bonis quos detulerat cofeqbâf.ALBo rete:Qiiid fl legat 1 albo pariete ; na ut legere é apud alconiu pedia nuapud ptoré amp;nbsp;alios ma^ giftratâ î urbe Roma ad pri mos ueftibuli pietes erat al hu fpaciü in quo a collegio magiftratu ue publicanda fcripto ppóeré6 na ut de.c. uerre legif qué cuaccufaf ft culi decreuiflent repetudap: idlt;^a féatu primüipetratu eet : poftréo ptor ad fe delà tu î albo fuo ex cófuetudie pala legendû ppofuit: illilt;5 lubiecit décréta eé î.c.uerré p ficulis accufationé: î albo ergo piete aliéa oppugnat bôa fie heilige : qiftituût amp;nbsp;fibi propenût lucri caufa ali qué alicuius criminis accu* fare amp;nbsp;reu apudptorem hri delatióe fua uel fi albo rete legeris; ut fit qdâ allufio ad illud album Ipaciuï quo de latióes amp;nbsp;accuià tiôes hmöi pponeréfqbus ueluti quo da rete illi aliéa bóa aucupa réf amp;furreptû irét.OPOR tene fuerit: Hæc leâio oém oino obfeurat itelleftû lege igit ab ortæ ne fuerit qfi có lùptæ amp;nbsp;péitus dilfipatæzid qd léqntia uerba clariâindi cat:neqs obreptauerit.i.elä* culü acceflérit amp;nbsp;fe î penü î miferit: uel lege opportune fueri uel opportune fuerit.
é ré;Cómêtâ in flo Merea dolû ê toxillâ feruâut lenoné pecu nia cîrcûuortat: fed quo pa* fto dolû ftruxerit î fequéti* bus apparebit;amp; in pricipio comoedias praefati fumus.
Idem quod rogas me.To.quæfiui nufq reppen » Sa. quæram Equidem.fiquis credat.To.nempe habeo in mundo. Sa.fi id Domi eflèt mihinam poHicerer.hocmeunftîut faciam fedulo To.Quicquid erit recipe te ad me. Sa.quære tarnen ⦠ego item Sedulo fi quid erit iam ut fcias.To.obfecro te refecto. Operam de hancmihi fidelem. Sa. ah odio me enicas T0. Amoris uitio nd meo nunc tibi morologus fio.Sa.at pol Ego abs te conceflero.To.iam ne abis.' âSa. bene ambulato To.Sed recipe te q primumpotes, caue fuas mihi in quædione Vfqj ero domi dum excoxero lenoni malum» lt;ZSaturio Parafitus.
erem atqjantiquu quaertu malo feruotatqj obtineo Etcu magna cura colo.na nuqqfq meo^ maiordfuit Qiu parafitado pauerituetres fuos.pater. auos.pauos Abauos'atauos tritauos quart mures femp edere aliend cibum. Neqjedacitate eos quifq poterat uincere. neqj his Cognometu duris capitonibus.unde ego hunc quaertu obtineo Et maio^ locum: neqjquadruplari me uolo.
Neqj enim decet fine meo periculo ire aliena ereptum bona. Neq? illi qui faciüt mihi placent.plane loquor.nä publica: rei Caufa qui cû id facit: magis q fui quaerti animus iducipoteft Eueffe duc amp;nbsp;fidele amp;nbsp;bonu. fj legirupa quideni detî publié Dimidimatq? etiâ î ea lege adfcribier . ubi quadruplator quépia Inlexit manum.tantidem lUe illi rurfus iniiciat manum.
Vt aequa parti pdeant ad tris uiros.fi id fïat.ne irti fan ufqui Appareant qui hic albo rete aliéna oppugnant bona.
Sed fum ne ego rtultus qui rem euro publicam# Vbi funt magirtratus:quos curare oporteat. Nunc hic introiboïuifam hertemas reliquias« Qui euenerint redite nec ne. num infuerit Febris.oportene fuerint.nequis obreptauerit«, Sed aperiuntur aedes, remorandus ert gradus« ö/ToxiHus feruus.Satuno. Pararttus. OMneré inueni. ut fua fibi pecunia hodie illa faciat leno Liberta fua:fedeccuparafitu cuius mihi auxilio cop⦠Siulabo qfi no uidea.ita elicia: ue^ curate irtic uosatejj Adproperateoculos:nc mihimorae fit quicq:ubi ego intro
Aduenero
-ocr page 599-PERSA
^OMmifee mnlÃ;ToxiIkis uifo faturióe parafito cuP maxïe opa ïdigebat cibo qritiHu allicere: ppea pa futur« pradiü iubenmulfu^ cômifcen.STRVthca:Quæ a Plinio îter poma cydóia relata fût pleril^ Jlocisinâ cû de diuerfis eiufdé mali gnibus métioné facit lie inqt libro.xv.natu.hifto. miora ex codé gne âpithea odorarius uibrât ferotïo ,puétu:amp; rurfus alibi de piris locutâ:pterea q pornis pprietas piris quo^ ââiniifimiliter iis «gris medétes î cfcâ dâtac uîo;amp; aqua coquûûattj pulmétarii uicé iplct qdnó alia pret â¢cotonea amp;nbsp;ftrurhca.COIuthea: De colutea fadtmétioné theophraftâ ï tertio deplatistqua ponititer filue ftres arbores: fruftû ferété Ã
^duenero.COmmifee mulfumtftruthea : colutheagj appara, Ã^ne amp;nbsp;in ftrutheis cócalear.amp; calamuminiice: iam pol ille hic Aderitcredo cogerro meâ.Sa.me diciteuge. To.lautumcredo Abalineis iam hicadfutu^\ Sa. ut ordine omnem rem tenet 1*0,Collora: facite ut madeât.amp; colliphia ne mihiincodta detis« ^a.Rcloquif uerâ nihil funt crudæmifi quas madidas glutias« Tumnifi cremore craflo focias:colliricum nihil e macni illud« Epicroco pellucidii.quafi iure fe amené « uis decet.colliricum Nolo in ueficam quod eat in uentrem uolo«âTo.propeme hic Nefeio quis loquitur. Sa. o miiupiter ^erreftris amp;nbsp;coepulonus compellatiuus«
To.O faturio oportueadueiftimihi. Sa. médadûædepol dicis 1Atqj haud te decetmam efurio uenio nöaduenio faturio? quot;To.At xdes.nâ iâ iVuetns fumât focula.calefieri iufli reliqas« fremam quidemiulfi apponi fngidam.poftndie ita fierilulfi SatEquid hal legis«To«uah rogas.Sa.fapis multum ad genium To.Sed ecqdmeminifti hef qua de re ego tecü métioné fecera. Sa.Memini utmurxna amp;nbsp;conger ne calefierent.nä nimio meliâ Oppetuntur frigida, fed quid ceffamus proelium cómittere IDum mane effrois effe mortalis decet. To. nimis pene manefl. Sa.Mane:quodtu occoeperis negociü agerend totü ^cedit dié. To. Quæfo animum aduorte hoc enim iam heri narraui tibi: Tecüqjoraui: ut nümos fexcentos mihi dares utendos mutuos Sa,Memini: amp;nbsp;fcio:amp; te me orare amp;nbsp;mihi nöefle quod darem* Nihil parafitus eft cui argentum domi id eft Lubido extéplo rapere éconuiuiü turburcinari de fuo fi quid Domi eft.cynicum efle egentem oportet parafîtum probe. Ampullam:ftrigilem.fcaphium,foccos. pallmm.marfupium
filiq magnitudie létis: deq tn no arbitror Plant« itelle xilfe: fed potius ut coluthra q coluthea legaûfût enî coluthra pofitap ficubus a phi lemone ut ex athenao licet îtueri.CALamû.f.odoratu naprifei maxïe deleftati fût aromatis: uinû quoq ; fadli-tabant aromaticû.i.ex aro-matifex qbusiûcus miriha calainâ. CONgcrro meus: SAGARlftiû dicit cóferuu fuümó parafitû.COLLoræ facite ut madeant:Hic mihi locus p qdiu dubi â fuit;nec ipfenti tn oino plpicuâ : ut p cópto habuerï q dicafcol loreiattulit tn nó nihil lucis de fua coqnana locutiapiri us: ut nó Colloraï redo ca-fu legicóueniat fed î ultio: ita ut fit féfus uelle.f.fibi to-xillû feruû colliphia dari n î coda : uel madida colorer hoc eft defruto c.imaio:qd' idé apiriâ îqr a româis colo ré uocari : amp;nbsp;erit uerficulus hoc molegéd* color facitc ut madeat colliphia: uel ne ea mihi icofta detis: qua le-dioné ex fequéti uerfu ma gis pbo: na fubdit parafitus colliphia nihil ee crudanifi cu madida glutiuf amp;nbsp;io cor rigédus quoq; c uerfus ipfc hoc moiuihil funt cruda ut uerbu referat ' ad colliphia: na fibi dari icoda n uult: amp;
nitfus nifi q madida glutias:ucl nifi quu madida glutias:amp; erit ad illudaccomodatû fadte ut madeantmi hil tn demutadu céfui a priori ledióe:fed tth ppofui dóec qlpia alius melius îueneritxolliphiû cibus hue pais erat pallefiritai« quo illi utebâfmébris côfirmâdisiméinit Martialis:Iuuenalis quoq ï fecûda faryra. TVMnifi cremor craflb:Profcqfparafitâ cuiufmói ïquiés cé cóuéiat coliricüifedffe.n.uidef a colore:qué defrutü dixius coliricü:ut.f.illud cremore craflo fodedna macrû illud nihil ualere iqt: amp;nbsp;eé ueluti cpicro ton qd * géus é amiculi pelluddû actéue Antore Ferto: de quo ét méinit Varro ex uerbis neuii amp;nbsp;erat ami ft* epicroco fimilis : ad cuiâ fimilitudiné didtcoliricû eé cû macrû fit hoc é téuiflîmû amp;nbsp;nihil hfe corpulê tû:amp; ió uelle î uétré nó î ueflicä cp eat.i.utfit magis efculétû q poculétû:crcmoré at craflû dicîus liquamé té pôi fuetû î fimilibus côdimétis:nâ cremorpprie dicif qcqd ex aliq re expflu é uel redûdatsnâ columel h cremoré ordci appellauit lac illud expflu ex eo aq macerato:paucula at q medofa ét uifa lût reliqmus î nftamt aliOR: potius fit iudidu.COEpuloiius copellatiuus: Ac dixiflet qué.f.cópellari libet coepulonû à côfodalé. YENtns foculaddeftnutnmeta ut kerptaf Nóms.PERnd qdéius é appói;Lcgopna qdéiufli
P iii
-ocr page 600-apponi JtaiHud mutum ad geniûdego multum ad ge^ nium:amp; item ubicÅpere Ie gebaórape.TVBVrcinati: Raptim comede AMPVUa ftngilem ; Inftrumeta q fût balneis accómodata: ad era dendas amp;nbsp;diftringédas for/ des funt ftrigiles diftæ:Pergt; fius:puer amp;nbsp;firigiles crifpini ad balnea defer : apulla uas erat oleariu quo in balneis ntebaf:AmpulIa olearia di/ xit Apuleiuf.SCAphiu:Vel , accipe 45uafe quod aptuad fordes didf amp;nbsp;corpis ex ere méta;ut a luuenale amp;nbsp;ab ul* piano póif : hita fcaphia fût uentris camel accipe p uafe potorio de quo Plau, in fti/ cho:amp;nos ét meminimus à bacchidibus.SOCcos: Cab ciamenta de quibus fæpius métió hita.Q^VOD tu ifti/ mulas : Deédû ifimulas.i.p crimine obiicis.EXIgâÃX cluda eiiciâ: in qua fignifica tione utif Plaudn aulularia Teren,quocg: amp;nbsp;Aulus Gel. EX HAC decuria: Hoc eft e nfo fodalicio amp;nbsp;futuro con uiuio?CAVfea:Non cam.i. capitis tegumétû: qfi pegri-nus uidea6de caufea dift^û i milite amp;nbsp;d zona piter in pe/ nulo. c3O0tNun fût.ACHo rago: ab eo.f. q ueftimenta fcænica præbebattehoragus enim choreæ præfeftus amp;nbsp;choragium fcænicum uefti mêtum:autorFeftuf:deædi libus autern alibi abunde di
z^^^ATLS fuit:Mittitur lena fophoclidifca |^,,_^ad Toxillum feruû uel iierbis uel tabellis nun/ /ciatura:quæ mandauerat lé 'neftdene dus amafia : dicit fe mandatorum memorem amp;nbsp;fatis fuper mandatis mo nitam.BAR.DA:Rudi amp;nbsp;in genio tarda.
Habet inibi paulum præfidii» qui familiarem fuam uitam oblectat modo.To.iam nolo argentum : filiam utendam tui Mihi da.Sa.nunqædepol cuig etiam utendam dedi.
To.Non ad iftoc quod tu iffimulas. Sa quid earn uis^Totfeies Quia forma lepida amp;nbsp;liberali eft. Sa.res itaft. To.hic leno Neqj te nouitmeq; gnatam tuam.Sa.me ut quifq norit.'â Nifi ille qui præbet cibum.To.ita eft.hoc tu mihi repperirc Argentum potes.Sa.cupio hercle. To.turn tu me fine illam Vendere.Sa.tun illam uendasf To. immo aliumadlegauero. Qui uendat.q effe fe peregrinum pdicat. Cc ut iftic leno nondü Sex menfes megaribus hue commigrauit.Sareunf. reliqua Pofterius iftuc tarnen poteft.To.fcin quam poteftfnunquam Hercle hodiehic priusedismefruftra fis : g te hoc fading Quod rogo a dfirmas mihiiatqj nifi gnatam tecum hue iam Quantum potes adduces î exigam hercle ego te ex hac decuria Quid nuc^quid e^gn dicis quid fadturus fisfSa.quafo hercle Me quoqj etiam uendas lubet : dum faturum uendas. To.Hoc ft fadturâ face. Sa.facia equide qua uis. To.benefacis Propera.abi domum.præmonftra dodle pracipe aftu filia Quid fabuletunubi fe nata prxdicet:qui fibi parentes fuerint Vnde furrupta fit.fed longe ab athenis effe fe gnatam autumet Et ut adfleatîcum ea memoret,Sa.etiam tu taces T er tanto peior ip fa eft:quam illam tu effe uis. To.Iepidc Hercle dicis.fed fan qui faciasfcape tunicaatqj zonam. Et chlamydem affertoîamp; caufeam quam ille habeat: qui hanc Lenoni huic uendat.Sa.heu probe.To.quafi fit peregrinus Sa.Laudo. To.amp; tu tuam gnatam tamen ornatam adduce Lepidein peregrinummodum.Sa.-nófsp.omamenta To.Abs chorago fumitotdare debet : prabendaadiles loeauef. Sa.ram faxo hic aderunt fed ego horum nihil feio To.Nihil hercle uero.nam ubi ego argentum accepero Continuo tu illam a lenone adferito manu. Sa. fibi habeat.
Si non extemplo ab eo abduxero. To.abi amp;nbsp;iftuc cura Ego puerum uolo mittere ad amicam meam ut habeat Animum bonum meeffe effedlurum hodie.nimis logiiloquor: iiSophodidifca lena. Lenefcelene ancilla. ^quot;quot;â^fÃtis fuit indodte îmemori mfipienti dicere totiens Nimis tide me guide ^ barda amp;nbsp;p ruftica reor habita zEÃe abs te.quäg ego uinü bibo : at madata nó eófueui mibere.unaegdeia fatis tibi bis fpedlata cenfuerameffe (fimul / Et meos mores.nam equidé te iam fedtor:quin tu hunc annum Cum interim credo cuculus fixludu iret : potuiffet iam fieri Vtigt;bc
.1/
-ocr page 601-PERSA
^tpbe litteras fciret: cüiten'm meû fgemuni fans no edidicifli ^tq? infans.potin ut taceas*potm ne nioneas : memini 06 fcio: ^tcalîeo:00 commemini:amas pol mifera : id tuus fcatet amm'â» ^go iftuc placidum tibi ut fit faciam* Len. mifer eft qui amat. ^o.Certo is qdé nihil eftiqui nihil amat.qd ei hominiop^uita é ^fe decet me heræ obfequens.filia libera mea opera ocius ut fit ^onueniamlmnc toxillumieiâ âauris quæ mädata fut:onerabo* incilius fertius.Pægnium puer.Sophoclidifcha.
Hæc: Mitti* rH^quolt; 5 uiciiïim toxil âlus puerum adamafî quem fæpius monet mt mädata teneanfed ille cum fophoclidifca aliq diu coip uiciis uiciflim ueUitabunt. BENIGMVM hie quidem eft:DupIex error eratmam il lud benignum expunximus amp;nbsp;fubftituimus pægmium amp;nbsp;ubi prius Toxillus loque batur loquentem admilfv. mus Sophodidifcam.
gÃtin hæc tibi fût plana amp;nbsp;certa : fatihæc mémifti amp;nbsp;tenes Pæg.Melius q qui docuifti.To.ain nero uerbereü caput. Pæ.Aio eniuero.To.qd ergo dixiVPæ.ego redte apud iUâ .Tomo ædepol fcis. Pæ.da hercle pignus ni omnia Gemini amp;nbsp;fcio.To.equidem fi fcis tute: quothabeas hodie Digitos in manu eodem pignus tecum.Pæ* audadier filubido ^ft perdere.To.bona pax fit potius,Pæg.tun igitur fine me â'^e.To,amp; iubeo amp;nbsp;finoîfed ita uolo te curare : ut domi fis cü ego 'reene illic cenfeam.Pæ.faciam.To.quo ergo is nunc.'â ^æg.Domum uti domi fim cu illic cenfeas. To.fcelus tu puer es Atqjob iftam rem ego aliquid te peculiabo.
^æg.Scio fidei hercle herili: ut foleat impudicicia opprobrari ^ec fubigi queantunq ut pro ea fide habeant iudicem
iâTo.Abi.mô.Pæ.ergo laudabis faxo.To.fed has tabellas pægniü ^pfi lenniflelenæ fac des.Sdquaeiufli nuciato. So. ceflo ire ego Quo mifia fûdPæ^eo ego.To.i fane ego domuibo : face rem hac fumctira geras:uola curriculo.Pe.iftuc marinus paffer pcircum
⢠Solet:illic abiit hinc intro huc:fed quis hæc eft quæ me Aduorfum incedit. So. pægnium hic quidem eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(lus
ïâe.Sophodidifea hæc pecularis é eiâ:quo ego fü miflus.So, nul Ãffe hodie hoc puero peior phibetquot;:côpellabo.Pæ.cômorâdunft Apud hanc obieci.So.pægnium delitiæ pueri falue. quid agis.'â VtualesÆ Pe.fophodidifca di me amabunt. So.quid me.'â VtR-.Pæ.hercle fi ut digna es faciant:odio hercle habeant Et faciant male.So.mitte male loqui.Pæ. cum ut digna es dico Bene non male loquor.So.quid agis.'âPæ.fÅminam fceleftam ^Te aftans cotra cötuor. So* certe equidem puerum peiorem Quam te noui neminé*Pæ*quid mali facio:aut cuimale dico.'â So.Guipolcunqjoccafio eft*Te*nemo homo unq ita Arbitratus eft.So,at pol multi effe ita fduntTæ.heia* So,Heia.Pæ.tuo ex ingenio mores alienos ^bas*So.fateor Ergo profedto:me effe ut decet lenonis familiæ.
Satis iam didumhabeo:fed quid tu confitere ut te autumo^. Pag,Fatear fi ita fim.So.ia abiuicifti« Pæ.abi4iüc ïam.So.ergo
? iiii
I
-ocr page 602-ES OCTOginta p0do:Dex notât: adhuc paticü eé pue^ ru amp;obfcæne libidinî ido^ neum:cum nou euaferitpu^ bertatis annos : nam tue fût agiliores amp;nbsp;leniores: propre rea fubdit puer illam militie am fcilicet ueneream milita ri Si exerceri magis confide tia .i. patientia g pondere. EXTErebrabis : Extorque^ bis fcrutaberis:terebra enim inftrumentum eft a teredo: amp;nbsp;perforando didum.TIP^ puIæ;Tradente fefto tippula eft beftiolæ genus fex pedes habentis:fed tantæ leui-tatis Ut fup aqua currensnô décidât: Nonius quo^ animal leuiflîmû dicit g? aquaf non nando : fed gradiendo traufeat.
oVr opulento: Læ-Il tatur fagariftio oc-cafionp oblata : quo poffit toxillum fodalem pe tita pecunia cómodare. VL TVLOR:Lætitia repleor amp;nbsp;magna uoce lætor : a uitula qua a uita dixerunt facium eft uitulari: amp;nbsp;uitulantes inde lactantes.
Mocmihi expedi quo is.''Pæ.quo tu^So.dic tu prior Rogaui: Pæ.at poft (des, So.eo ego hinc haud longe: Pæg.Et quidem ego haud longe. So.quo ergo fcelus.'â Pæg.Nifi fciero prius ex te;tu ex me nunq hoc qd rogitas fcies: So.Nûq etaftor hodie feibistprius q ex te adiuero.
Pæg. ka ne eft? So.ka ne crPæ.mala cs.So.fcelcftk Pæ. decet me So.Me quidé haud decet.Pæ.quid aïs certum eft celare quo itet Facias peftuma^ So. offirmafti occultare quo te immittas PeffumefPæ.par pari refpóndes: dicito : abiiam quando Ita certa res eftmihiio facio fcire:uaIeas.So;afta. Pæg.at ppero So.EtpoIego ire.Pæ.ecqd habesfSo.ecquid tu.' âPæg.nihileqdé So.Cedo manu ergo. Pæ. eft ne hæc manus?So.ubiilla alterae Furtifica Imua? Pæ.domieccâ hue nulla attuli. So* habes nefcio Pæ.Neme attredla fubigatrix. So.fin te amo.Pæ male operäqd Locas.So.quif Pæ. quia enim nihil amas: cum ingratum amas» So.Tempori hanc uigilare oportet formulam: atqjætatulam* Ne ubi capillus uerfipellis fiat : foede femper fermas
Tu quidem haud etiam es odoginta pondo.Pæ.at confidentia Jlla militia militatur multo magis q pondere.
So. Atqj ego hacnue opera pdo. Pæ.quid ia? So. qapitispdieo Pæ.S5 ego eefto.So.mâe.Pæ.molefta es, So, ergo quoqj nifi fob Quo agas te.Pæ,ad uos.So,^ pol ego ad uos. Pæ, qd eo?So,qd ld ad te attinet?Pæ.enim non ibis nunc uiciftim : nifi fcio So.Odiofus es.Pæ.lubet nüq hercle iftuc exterebrabis tu Vt fis prior q ego fiem. So.malitia certare tecum miferia eft: Pæg.Merx tua mala é.So.quid éqdmetuas?Pæ.idé iftuc q tu» So. Die ergo. Pæ. ne hoc cuiqhömi edicere oés muti ut loqrétur Prius ediétum eft magnopere mihi nec cuiq homini Crederé,oés muti ut loquerentquot; pnâ hoc q ego. So.at tu hoc face Fide data credamus. Pæ. nouiiomnes funt lenæ leuifidæ. Neqjtippulæ leuius pondus eé q fides lenonia. So.dic amabo Pæ,Dic amabo.So.nolo ames.Pæ,facile ïpetras.So.tecû habeto Pæg.Et tu hoc taceto,So.tacitum erit,Pæ.ceIabitur,So.toxillo Has fero tabbellas tuo hero.Pæ.abi.ecciIlum domi : at ego hanc Ad lenniftelenem tuam heram obfignatam abietem: So.Quid iftuc fcriptü?Pæ,iuxta tecû fi tu nefeis.nefeio nifi for/ Blada uerba. So.habeo.Pæ.at ego abiero. So» ambula. (tafle ^JSagariftio feruus»
ui opuléto fclytorope gnato.fupréo ualido uin poten Opes:bóas copias.cómodati lubens uitulorqj merito. QRtb meo amico amiciter hanc commoditatis copiam Danunt argenti Aunuti:uti egenti opemafferam
-ocr page 603-PERSA
' Quod ego no magis fomniabam îneqjopinabarjneqj céfebamî Nüc herus meâ ad me îâ mifit:domitos boues uti fibi mercarer; Eam fore mihi occafioné » ea nunc quafi decidit de cælo.dedit Argen.tum.nam ibi mercatu dixit efle die feptimi:ftultus q hoc ^ihi daret argentum.cuius ingenitinouerat.na hoc argentum Alibi abutar: boues quos emerem:noneranttnuc amp;nbsp;amico meo ^rofperabo:6ó genio meo multa bona faciam * diu quodbene Ent:die uno abfoluam.tax tax tergo erit meo, non curo ^uncamico bobus domitis mea ex crumena largiar, ^aid demu lepidum eft.triparcos hoies uetulos auidos aridos Bene admordere: qui alienum feruo obfignant cum fale, Virtus eftubi occafio admonet difpicere: quid faciet mihi. Verberibus cædi iufferit: compedes imponi uapulem Nehbi me credat fupplicem fore.næ illi mihiiam nihil noui Offerri poteft.quin hm peritus.fed toxili puei^ pægniû eccum» (yPægmum puer, Sagariftio feruus.
Enfum meum quod datunftconfeci:nunc ropero domum,Sa,mane amp;nbsp;fi properas Pægnium aufculta,Pæ emere oportet quem tibi Obedire ueIis.Sa,afta.Pæ.exibeas moleftiam ut opinor Liquid debeâ,Sa.qui nunc fie tam es moIeftus,Pæ.fcelerate Ehani refpicis,Sa,fcio ego quid fis gratis. Pæ,eho iftuc, Maleditftum impune auferes.' âSa,ubi toxiUus eft tuus herus.'â ^æ.Vbi illi libet:neqj tecöfulit. Sa.etiâ ne dicis ubi fit uenefice.'â fâæg.Nefdo inquam ulmitriba,Sa.maledicis maiori.'â Pæg.Prior promeritus:perpetiare. feruam operam,linguam liberam herus meluffic hfe. Sa, dicis ne mihi ubi fit toxiUus,'â fâieg,Dico ut perpetuo pereas,Sa.credere hodie tu teftibus, l^æg.Tua quidem cucule caufarno hercle fi os perciderim tibi. Metuam morticine,Sa.uideo ego te iam incubitatus es, ^æ.lu fum.qmd id attinet ad te/at no fum ita uita gratisÆ ^a.Confidens,Pæ,fum hercle uero nam ego me cofido liberum fore:tu te nunq fperas. Sa, potin ut Moleftus ne fies,'âPæ,quod dicis facere nd quis ^^»Abi in malam rem.Pæ.at tu domum: nam ibi tibi parata ^ræftoft,Sa.uadatur hic me.Pæ.utinam uades defint ^*1 carcere ut fis,Sa. quid hoc.'âPæ,quid eft.'â ^^Eti am fcelus male loquere.' âPæ. tandem ut liceat Outn feruus fis feruum tibi maledicere. Sa, ita ne fpedta^
;Qÿin dedero,Pæ.nihil iâ nihil habes. Sa, di deæqj te oés pdant Nifi hodie:fi prehendero:defigam in terram colaphis, ^«* Amicâ fum;eueniant uolo tibi quaeoptas:atqjid fiat:tu me
DIE feptimi: Antiquitus dî ftum ut alibi ex Macrobio adducete caccilianum illud: die quiiiti Romæin capito lio curabo tibi coenam codam .Q_V1 alienum feruo obfignant cu lale:Quid alie num dicatur nô aufim affir-mare:nec minus ueibum ee medofumteum apud apitiu legerim Ifitia ab alieno fieri amp;nbsp;rurfus fepias elixas ab ali eno i frigidam niifceri:quac res monet me: ut potius de alieno moneam:q doceam: Ex uerbis tame hic fefus eli citur: feruum ab auaro domino non recipere folitum quod uidui fuo fatis foret: nam ut docet Plaut.met in fticho:ferui lingulis klendis petere fibi folebant demen-fum cibum.
ENSVM: Operam ihi demandatam:
nam mulieri tabel -las à ïtulerat: amp;nbsp;quæiufferat herus toxillus effecerat : fed obuius fadus fagariftioniil lü malediciis icelfit . SCIO quid fis ætatis:Idoneæ uidc licet obfeenitati .MVLMI-tribatu: Sic prius legebatur ex errore imprefforum:cmé dauimus ulmitriba quafi ul mos conterens : conuitium eft ; ut alibi ulmorum a cer-uus.INCVbitatus es:abeo quod eft : incubo quod ide quod coeo : unde incubi amp;nbsp;fuccubi: puerum arguit qua
to.GRAPHIce: Dofte pul^ chre.SPECVlae:Parue fpei. VOMICA : Difta efta uo^ mendo cp pus amp;nbsp;ianiem uo mat amp;nbsp;reiiciat ; amp;nbsp;in genere neutro uomica dicutui No nio loca concaua amp;nbsp;uetuft te obefa;hoc loco iocoie in tulit uomicam pro crumena a collo pendente: amp;nbsp;pecuniarii receptaculo:in qua fignificatione uidelicet pro receptaculo Plinium locutum uideo cum de metallis facit mentionem uomicam inquiens liquoris aeterni. CAVE fis a cornu;Nam ex ea pecunia emendi boues erant. INBVBILEMsIn bo uum ftabulum.ERETHRI AM:Vrbem grædæ de qua fupra eft habita mentio.
AE res bene : Vir Gq P^iucni perlam fatu-'Ã^/^io pater edocuerat ut pateret fieri uenalem amp;nbsp;taq peregrinam uideri quo dolo léo facilius caperetur; pecuniagj mulftaretur.
ARATumJntcrim Defigas:te cruciipfû ^ppediem adfigent alihSa^qui te dideæq p ^Iena conueneratto* 5cis quid hinc porro dicturus fuerimmil liguæ moderariqueä o nbsp;effe mïino 'leimeS Potin abeasfPe.abigis facile: nam umbra meaintus uapulat lenem iubet: paratam diön Sa» Vtiftunc di deæqj perdantitanq proferpens beftia bilinguis tans pro ea r^imenda pe» gj .fceleftustherde ilium abnffe gaudco,fores aperite: ecce auté cumam.DICTO:Pro dicv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j r gratum iam elfe diAo:unde argentü fit futurü iubeto.
P Izd'ibef aimü bonû.dic me illaamaf multû: ubi feadluat Ibi me adiuat q dixi ut nüciares:fatin ea tenes^So.magis Calleo qaprugnum callum callet» To,ppera abi domum Sag» Nûc ego huic graphice facetus fiam:fubnixis alis me infera Atq; amicibor gloriofe»To.fed quis hic anfatus ambulat.'â Sag»Magnifice conteftabor»To»fagariftio hic quidé:fed quid Agitur fagariftio utualetur ecquid quod mandaui tibi eft ne ⢠In te fpeculæ.'âSa»adito:uidebitur:falt;ftû uolo uenito»^moueto To»(^id hoc id à collo tibi tumet.'Sa.uomicaft.preftare parce Nam ubi qui mala tetigit manu dolores cooriuntur» To.Quando iftæcinnataft tibi^Sa.hodie » To»fecariiubeas» Sag, Metuo ne immaturam fecem: ne exhibeat plus negocii» Tox.Infpicere morbum tuum lubet» Sa.abi atq?cauefis acornu To.Quidla^Sa.qa boues bini hic fût i cruméa» T»emitte fodes Neenicet fames inire paftu»Sa»eni metuo : ut poftimibubilem Rencere ne uagetur»T ' o»ego reuciam» Sa.habeanimum bonum Creditur,commodabo.fequere hacfis.argentum hic eft quod Mcdudum rogafti,To,quid tu aisrSa, dominus meboues Mercatum eretriam mifit»nunc mihi eretria erit hæc tua dornâ« Tox.Nimis tu facete loquere » atqjego omne argetu tibi adutu Incolume redigam,nam iam omnes fycophantias inftruxiamp; Cdparaui quo pacfto ab lende aufera hoc argétû:Sa.tà to melior Tox»Et mulier ut fit Iibera,atq3ipfe ultro det argentum: Sjfequef me:ad ea rem ufas eft: tua mihi opera« Sa,utere ut uis, (^araïîtus» V irgo,Perfa»
.res bn uortat mihi amp;nbsp;tibi amp;nbsp;uetri meo:perenitatifqj (tet â¢q «Adeo huieppetuo cibo ut mihi fupefit:fuppetat : fupfti/ gt;^-^eóre hac mea gnata mecu dis uolétibâicui rei opa def feis Tenes:intelligis:cdmunicaui tecü confilia mea . ea caufa ad hoc Exéplû te exornaui ego»uéibis tu hodie uirgo»Vir, amabo mi pa Quaq libenter efcis alienis ftudes : tui ne uétris caufa filia (ter Vendis tua.'âPa,miyquin régis philippi caufa: autatali Te potius uendaq mea:qux fis mea.Vir,utrum tu pro Ancilla me hà bes:an pro filia,' âPa: utrû hercle magis in uentris
Rem uidebitui
-ocr page 605-PERSA f^em lüdebituntneum opinorimperiunft in te non in me TiSift. Vir.tuaiftxc poteftas eft pater : ueruntamen Quang res noftræ funt pater pauperculæ.modicæ : 00 modeftæ Melius étame ita uiuere. na ubiad pauptaté fmigrantinfamiæ Grauiorpaupertas fit fides fublxftior» Pa.emnauero odiofa es Vir.Nófü negj me eé arbitror cü praua natura eé te pcipio pater ^am inimici famam no ita ut nata é«ferunt. Pa. feranteantqj ^ maximam malâ crucé:nó ego inimicitias omnis pluris exiftio Quam menfa inanis nûc fi apponatur mihi. Vir.pater hominû ^â¢umortalis eft fama, etiam turn uiuitîcû efïè credas mortuam« ^a.Quid metuis ne te ueda.' âVir.nó metuo pater.ue^ifimulari ^a,At ne quig ne uis. meo moiftud potius fiet g tuo fiat (nolo Quæ hæ res funt? Vir.cogita hoc uerbû pater.herâ fi minatâ eft Malum feruo fuo. tametfi id futuis no eft:ubi captuft flagrum« ^üm tunicas ponitiguanta afficiturmiferia.ego nunc quod ^^ö futurunft formido tarnen. Pa.uirgo atq; mulier nulla ^Ut:quin fit mala qua: præter fapiet g placet parentibus* * Mir. Virgo atqj mulier nulla ent:gn fit mala: quæ reticet fiquiâd fim peruorfe uidet«Pa.malo cauerc meliuft te. Vir« at fl non ^'cet cauere quid agammam ego tibi cautum uolo ^a,Malus ne ego fum?Vir.nó es neqj me dignûft dicere « ue^ ei Ã^ei Operam do ne alii dicant quibus licet. Pa. dicat quo d Quifqjuult:ego de hac fententia non demouebor« Vir.at
SVÃleftiorirnfirmior. SO-R.ACVM:Eftqiio ornamé ta portantur fccmcoiv. LO-gi fermones. N VLLVAIfi. culum:cp non ira erat expo! litum dicendi genus ut arti cum erat: nam lupra etiam Plautus idem oftendit cum dixit non atticiflatded ficiJi-cilTat.
⢠Meo fi liceat modo fapienter potius faciamg ftuIte.Pa.libet ^ubere per me tibi. Vir.licere îtelligo uei^ libereîhaud liceat
1 Mlubeat mihi.Pa.futura es dicfto obediens an non patri.'â Vir.Futura. Pa.fcis nam tibi qua: præcepi omnia amp;nbsp;id ut
, Wupta fueris.Vir.do(ftecalleo.Pa,0d qui parentes fuerint Vir.Habeo in memoria : neceffitate me mala ut fiam facis* Verum uideto:meubi uoles nuptum dare nehæc fama faciat repudiofas nuptias
Pi.Taceftulta.n0 tu nûc hoinumores uides« quoifmodi hiccü Mala fama facile nubit*.dû dos fit nullum uitium uitio uortif« Vir.Ergo iftuc facito ut ueniati mentem tibi«me efle fdotata« Pa.Cauefis tu iftic dixeris.pol»defi uirtuteóó malo^ meum 1*16 te indotatam dicas cui dos fit domi, librorum ecce illum habeo plenum
Soracû.fi hoccauraffis. lepide cui rei operam damus,dabunt Ilotis tibiide fexceti logiatqjattici oes. nullû ficulum acceperis Cu hac dote poteris uel mendico nubere. Vir.quin tu me ducis Siquo ducturus pater uel tu me uéde.uel face: quod tibi lubet« Pi.Ãonum æguunqj oras«fequere hac«Vir«dióto fum audiens«
-ocr page 606-l(ZDördaIus leno.
^ ^quot;M VRAtc : Domo exï â cl ens familiares allo-
A quit ut cÅnam parent .EVRCO: Gulofus amp;nbsp;bonorum confumptor. Q^VAM in curfu rotula cir cunuortiturddeft diei tepui qcirilïïme pterit hoc dicto lenonem mordet.Q_ui rece ptâ pecunia apud argétariu auidius ftudcat collocare:
^^quot;^Vici namefieadturum hunc dicam manum meum: W 9 BQui mihilutatus eft fefe hodieargentum dare« ^Cj^OiTod fi non dederit. ate^ hic dies praeterierit« Ego argentumnUe iufiurandumamiferit.
Sed ihi concrepmtforestquifnam egreditur foras« '^Toxilus feruus.Dordalus leno* Vrate iftucit'âiä.ego domû me recipia« Do.toxille qdagi To«Eo lutu léoniü cömixtü. eo ftreqliniü publiai: (turi Impur ihoefte.! iufflexauf labes populi, pecûiæ accipio⢠Auide.atqj inuide.procax,rapax.trahax. trecentis uerfibus Tuas impuritias loqui nemo poteftacapin argétum Æ acripe fis Argentum impudens.teneffis : argentum etiam tu argétû tenes Polium te facere ut argentum accipiasdutum qui nifiiurato Mihi nihil aufus credere.' âDor«fine refpirare me tibi ut Refpondeam uirfummepopuli ftabulum feruitricium Scorto^ liberator.fubiculum flagri.copedum tritor. Piltrino^ ciuitas pereniferue.lurco.edax « fugax.furax« Cedo fis mihi argentum.argentum inq cedo« quin tu mihi Argentum reddis.mhil ni te pudet:Ieno te argentumpofeit. Solita feruitus:pro liberanda amica ut omnes audiant nbsp;nbsp;(ego To«Tace obfecro hercle nae tua uoxualideualet. Dor.refemdx Habeo lingua natâ)gratiæ.eodé mihi pao fal perhibet quo tibi Nifi me hæc defendet.nunq delinquet falem. To.iam omitto Iratus eé«id tibi fuccenfui:quia te negabas credere argenti! mihi Dor.Mi^ quin tibi ego crederautipfe mihi faceres: quodparu Faciunt argentarii « ubi quid credideris citius extemplo aforo Fugiunt«q ex porta ludis cum emiffuft lepus« i To«Cape hoc fis.Dor.quin das. To.numi fexceriti hic crût pbi. Numerati.fac fit mulier libera atqjhuc edtinuoadduce.Dor.iâ Faxo hic erit-nd herclecuinunc hoc dem fpedandum frio. To.Fortaffe metuis:iâ a foro argétarü abeät«quä icurfu rotula Circunuortitur. abi iliacaduorfis angiportis ad forum. Eadé illa hæc faato mulierad me trâfeat per hortum. Dor.iam Hic faxo aderit.To.at ne propalam. Dor.fapienter fane. To.Supplicatu eras eat. Do.ita hercle uero.To.du Has reditum ^jnToxiHus« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(oportuit.
Equam rem accures fobrie aut frugaliter Solet illa reële fub manus fuccedere Atqjædepol firme ut quifqj rem accurat fuam
â 'Sic ei procedit.pofl principio deniqj fi malus
Aut nequanfl:male tes uertunt:quas agit
Sin autem
f
-ocr page 607-PERSA
^â^autem frugifteueruunt frugaliter
^anc ego rem exorfus fum facete Ãócallide f^turprouentura bene confido mihi» ^ünc ego lenonem ita hodie intricatum dabo« ytipfus fefe qua fe expediat nefciat.
:âagarifiio heus exi.atqj educ uirginem« îtiftas tabellas quas confignaui tibi: Quas tu attulifti mihi ab hero meo ufqjeperfia» £/Sagariftio,T oxillus ferui duo«
Vnquid moror.' âTo.euge euge ornatus bafilicc
U lYTiara ornatum lepide condecora tuum um hanchofpitam. at trepidula ut graphice decet
M fatui eftis meditati.-âSa.Tragici amp;nbsp;comici ^Uftqæqj funt meditati. To. lepide hercle adiuuas ^^Age illuc afpice de procul in confpedlum« To.tacc ^bicum lenone me uidebis conloqui.
!^^ aderit adeundi tempus nunc agite uos«
/ 0fDordalus leno ⦠Toxillus feruus« Vihomini di propitii funt.aliquid obiiciunt lucri Ic I Nam ego hodie compendi feci.non panes Indies AIta ancilla mea q fuit hodie fua nunc eft argento. uicit ^agt;n hodie.alienumcoenabit nihilguftabit demeo.
Su ne probus.fü lepidâ ciuis: qui atricâ hodie duitate maxima Maiore fecitatqj auxi dui foemfa:fed ut amp;nbsp;ego hodie fui béignâ ^tego multis credidi. nec fatis a quoq homine accepi: ita prorz fum credebam.
VNQ_VId moror: Euocatuffagariftio una cum perfa pere grino'îucedit indutus or. natu. TIARA: Quoderat capitis perficum ornamen. tum:funt qui aliter iftu ner. ficulam legerint : fed iftum probo.NON agite uof:Le. go nuijc agite uos.
VlHOmini: Retur leno fibi obuenifle luctu: at poft paula infidii? circunuentus mÅre bit.NON panes î diesiQua fi minimum quottidianum quæftum. ATTICAM ciui tatem maiorem feci: Hoce auxi numerum liberrinaru nam recepta pecunia libera lemneftelenem apud prirto rem fecerat. . IN TRafenna: In laqueu dolu et decipuli:.
Otnnib^nec metuo qbâ credidihodiemeqs mihiiiur abiuraflit ^on^uolo ii ex hoc die eé.qdneqjfietmeqj fuit, T.huc ego ho/ koelie 1 trâféna dodtis duci dolis.itaq? huicifidiæ patæ (mine ^ünt probe aggrediar uirum.quid agis.' âcedo unde agis te ^ordale^D.credo tibi di dér quæ uelis. T.eo an id mau emififti ^ulieremfO.credo ædepol credo inq tibi. To, iam libéra eft.'â ^nicas,D.qui tibi me dico credere. To. die bóa fide, iâ libera li ^0â1iad fo^ ad prætorem.exquire fi quidé credere mihi no uis '^*lgt;era inquam e ecquid audisfTo.at tibi di benefaciat omnes ^ünq enirnpofthac tibi nee tuorum qdnolis uolam. Dor. abi ^eiura fatis credo,To. ubi nunc tua libertaft.'â
^o.apud te.T.ain apud me effei
^0« Aio inq.apud te é fquam.To.ita me diament.ut ob ifta ré. fibi multa bona fftät a me.nâ eft res quædâ quam occultabam fibi dicere.nunc earn narrabo.unde tu pergrâde lucrum facias.
ut mei memineris dum uita uiuas,Do.benedidtis * 'lis benefadta aures mex auxilium expoftulant. To.tuum
-ocr page 608-fLLE q tabellas adfert:Progt; fèquitur didatum epiftolæ. NEq jquifquä dabit: Addo üerbum nifi : ut liet feiifus. Ne^ quifquam nifi dabit amp;nbsp;quæ fecuntur.ACCERfiuit illam mandauit: Lege accer firi illam mâdauit. MATVgt; lamxVriiiiE uas Fellus appel lat : Nonius autem in quod aquam infundimus : omni-no uas ad fecretiora naturæ ut matellio.SED te de aliis: In hanc fententiam loquif Diodorus pulchrum .f. efle ex aliorum erratis in meli/ us inftituere uitamnofträ.
Promeritunfl.merito utfaciim.:5iutme fetas efle fading« (net Tabellas tene has.pelIege.Do.hæ gdadme^To.imo ad te attP Et tua refertma eperfia ad naeadlatæ mo fût iftæ a meo domîo Do.Quâdo/To.haud dudü.Do.qd iftæc narrât.' âTo.pcüdare Ipfæ tibi narrabüt. Do.cedo fâemihûT. at claf recitato.(exipfis Do.Tace dû pellego.To.haud uerbü faciâ.Do.faluté didt toxi Timarchides amp;nbsp;familiæ omni fi ualetis gaudeo ego ualeo. (Io Reële amp;nbsp;rem gero:ôô fado lucrummeqjifto redire bis oëlo Poflu menfibusâtaqj hic é qd me detinet negociü.eleufipolim Perfæ coepere urbem in arabia : plenambona^z rerumtatqj Antiquumoppidum:ea comparatur prædamt fiat audio Publicit'â:ea res me domo expertem fadt. operam atqjhofpitiü Ego ifh perhiberi uolo.qui tibi tabellas affert,cura quæ is uolet. Nais mihi honores fuæ domihabuit maxûos. D.qd id ad me.'â Aut ad meam rem refert : perfæ quid re^ gerant
Aut quid herus tuusÆ To. tace ftultiloq? nefeis quid infletboni Nequicq tibi fortuna faculam lucrificam allicere uolt: Dor.Quæ iflæc fortuna lucrifica eftfTo.iftas:quæ norüttroga: Ego tantundem fcio quantum tu.nifi quod pellegi prior. Sed ut occÅpifti:ex tabellis nofee rem.Dor.bene me mones» Fac filentium.To.nuncad illud uenies:quod refert tua» Dor.Ifte qui tabellas adfert adduxit fimul forma expetenda Liberalem mulierem furtiuam:adduëlâ ex arabia penitifluma: Eam te uolo accurare:utiftic ueniat.ac fuo periculo is emat Qui eam mercabitur.mancipio neqj^mittet » neqjquifq Dabit probum amp;nbsp;numeratum argentum ut accipiat face Hæc curatóóhofpes cura ut curetur, uale.
To.Quid igiturpoftq recitafti quod erat cæræ creditum: lam mihi credisfDo.ubi nunc illeft hofpes.qui, hafce attulit» To.Iâ hic credo adent.accerfiuit.illa mâdauit.D.nihil mihiop-Litibââ:neqj trichis.quamobré ego argentü numerem foras (eft Nifi mancipio accipio.quid eo mihi opus mercimonio To.Tacen an non taces.nunq ego te tarn efle matulam credidi» Quid metuis:Do.metuo herde uero fenfi ego iam compluries Neq? mihi haud imperito eueniet tali ut in ludo hæream» To.Nihil picli uidef.Do.fcio iftue.fi metuo mihi. To.meaqdé Iftuc nihil refert.tua ego refero gratia ut tibi reële Conciliandi primo facerem copiam.Do.gratiam habeo Sed te de aliis: q alios de te fuauiu ceft fieri dodlos. To. nequis V ero ex barbaria penitifluma pcrfequatur. etiam tu illam DeftinasfDor.uideam modo mercimonium»Toiæqua dicis Sedoptumeeccumipfeadducithofpes ille:qui
-ocr page 609-PERSA
^^^1ATIN athenæ: Nuc i^^^qaafi peregrini pro-deunt fagariftio pfa ÅtQuæ amp;nbsp;fi taq uenalis tad le tame ex nerbis eins apparebit ingenua:^ obre leno magis mercimonio delecta tus capietur dolis.AT EGo intromitti : Scilicet uereor:
uel nolo. OCCENtabunt: Conuiciû fadent. Q^VAN tum dicet:Erroreft ex male
litteris confequenbus: lego quanti indicet. VENlSfeft: Pro ueniffe eft.i.uenundari. SICREBRo cades; Si fæpi us fuccumbes uiro.
tabellas attulit. Do.hiccine eft^To.hic eft
®t. Hæcdne illaft furtiua uitgoÆ To* luxta tecumæc^j fcio» *ûqui afpexi £quidem ædepol Iiberalift quifquis eft Qt.Satædepol concinna facie. T0« utcotemptim carnufex ^sciti contemplemur formam. Dodaudo confilium tuum (^^agariftio.Perfa uirgo.Toxdlus ferui duo.Dordalus leno ti athenæ tibi uifæ fortüatóiatqjopipæ.'âPer.urbis fpe Vidi: hominum mores profpexi parum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(eiern To.Nunquid in pncipio cedauit uerbum dodte dicer.'â ^Haud potui etiam in primo uerbo perfpicere fapientiam. ^â¢Quid id:quod uidifti: ut muitü muro tibi uifunft oppidd.** * ^w.Si incolæbene funt morati: pulchre munitum arbitror ^^didia.Ãd peculatus ex urbe:óóauaritia fi exulant. ^arta inuidiatquinta ambitiotfexta obtrectatio ^tptimum periurium.To.cuge. Per. oCtaua indiligentia/ ^onainiuria;decimum quod peffimum adgrelTu fcelus ^æc nifi unde aberunt: cétuplex murus rebus feruadis paru fît. *^^â¦0514 ais tu^Dor.quid uisC To. tu i illis es decem fodalibâ. ^eiexiliüirehinc oportet.Dor.quidiam.' âTo. quia piurus es. ^ot.Verba qdc haudidoCte fecit.To.extuoinq ufuft.emehac ^or.Aedepol qui cü hac magis cótéplo magis placet. To.fi hac ^iiimmortales: nullus leno te alter erit opulentior nbsp;nbsp;nbsp;(emeris ^Hortes tuo arbitratu homines fundis:familiis:
^um optimis uiris rem habebis: gratiam cupient tuam» Venient ad te commeftatum.Dor.at ego intromiti Hac enim illinodu occentabunt oftium: exurent fores» to.Proinde tu tibiiubeas concludiædes foribus ferreis: ferreas ædes comutestliminaindas ferrea : ferream feram ^tqj anulum:nefi ferro parferis ferreas tute tibi impingi iubeas eradas compedts.Dor.in malum cruciatum i fanc» *fo.Hacemeatqjaufculta mihi. Do.mo ut feiam quiri indicet âfo.Vin huc uocem^Do.ego illo acceffero.To.quid ais hofpes.'â Sag. Venio adduco hanc:utdudu dixerâ.nâ heri à portunodu Hauis uenit:uenire hac uolo:fi poteft. fi no poteft:irehincuolo Quantum poteft.Do.faluus fis adolefcens. Sa. fiquidem hanc Vendidero peio fuo.To.atqui aut hoc emptore uédes pulchre: Aut alio no potes.Sa,es ne tu huic amicus i Do. tanquam l^iomnes qui cælum colüt; To.tum tu mihi es inimicus cert'â» Ham generi lenonio nunq ullus deus tam benignus fuit» Quin fuerit ppitius.Sa.hoc age opus nefthac tibi empta.'â Ãor.Si tibi uenifTeftop'â:mihi quoqjempta e. fi tibi fubiti nihil fantundeft mihi.Sa.indica fac preciü» Do.tuamerx eft» (eft
-ocr page 610-Tuaïndicatio efl» Toiæquum fiic curat Sa/um bene emere» Dot V in tu.pulchre uerdere. To. ego fao hercle utrunqâ uelle: Dor. Agenndica prognariter.Sa.prius dico hanc mancupio Nemo tibi dabitiam fds.Do.fdo indica minimo daturus* Qui fis:qui duci queat.To.tace tace nimis tu quidem hercle Homo ftultus es pueriIiter.Dor.quidita^To.quia enim te Ex puella prius percontari uolo:quæ ad re referunt. Dor. amp;nbsp;qui Hercle tu me mduiftihaud malemidefis ego ille doctus leno Pene ffoueä decidimifi hicadefTetquâtû eft adhibere hoinem Amicu ubi quid geras. To.quo genere.aut qua £ patria fit nata* Aut quibus parentibus . ne temere hancemifle dicas fuafu atqj impulfu meo.â
Nifimoleftum eft. percontari hanc pauds hic uult.Sa.maxime Suo arbitratu. Dor.quidftas abi tutetatq? ipfe itidem roga Vttibi percontari liceat;quæ uelis amp;nbsp;fi mihi dixit dare Poteftatem eius.fed ego te malo tamen eum ipfe adire ut Ne contemnat te ille. To.fatis reifte mones hofpes. uolo Ego hanc percontari. Sa.a terra ad cælum quid lubet.
To. lube dum ea hue accedat ad me. Sa. ifane.ac moré illigere Percontare exquire quid uis. Dor. age age nunc tu impera Vide ut ingrediare aufpicato. To.liquidum eft aufpicium Tace concede fis iam ego illam adducam. Dor.age Vtrem elle in noftram putas. T o. fequere me adduco hanc. Siquiduis ex hac percontarier.Do.enim uolo te adefte. To.Haudpoftum:quin hucoperam
Dem hofpiti cui herus iufSt: quid hic fi nd uultmeadeffeuna^ Sa.Immo imodo.To.do ego tibi operam.Do.tibiibidem Pas:ubi tu tuum amicum adiuuas.exquire.To.heus tu Aduigila.Per.fatis eft duftum.quanq ego feruafum:fcio ego Officium meum:utquæ rogitet uera.ut accepi.eloquar To.uirgo hic hd^bus eft.Per.credo. To. nd diu apud hunc Seruies. Per.ita pol fpero fi parentes facient officium fuum Dor. Nolo ego te mirari fi nos ex te percontabimur Aut patriam tuam aut parentes.Per.cur ego id mirer Mihomo: feruitus mea mihi interdixit nequid mirer Malum meum.To.diiftam perdant ita cata eft amp;nbsp;callida^ Habet cor quam dicit quod opuft, Dor.quid nomen Tibi e^To.nuc metuo ne peccet.Per.lucridinomeipatria fuit To.Nomen atqjomen quantiuis eft precii/quin tu hanc emis? Nimis paueba ne peccaret:expediuit.Do.fi.te ema mihi quoqj Lucridem confido fore te. To.tu fi hanc emeris unquam Hercle hunc menfem uertentem credo feruibittibi.
Dor.Iu
-ocr page 611-PERSA
^oJta ueliâm quidé hercîe.To.optata ut cöuentat opera addito HABE tercéram minurtf' NMidhuc peccauitetiam.Do.ubi tu nata es.-Per.ut mihi nbsp;nbsp;nbsp;K^fKS^
Mater dixit in culina in angulo ad lenam manum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ginta.
^o.Hæc erit abi faufta meretrixmata eft in callido loco ^bi rerum omnium bonarum copia eft fæpiflîme. quot;Haedus eft leno.qui rogaret ubi nata efiet diceret ^pideluGc,Do.at ego patriam te rogo qua: fit tua;
^^â¢Quæ mihi fit.nifihæc ubinunc fum.Do.at ego illam quæro
Quæ fuit.Pe.omne ego pro nihilo effe duedo: qd fuit:qn fuit ^anquam hominem quando animamefflauit : quid eum qras
Qui fulturo.ita me di bene ament fapienter.at^ equidem Eiferet tamen.Do.fed tarnen uirgo qua: patria eft tua
Age mihi aedutum expediqd taces.'Pe. dico equidem patriam Quando quidem hic feruio. hæc patriaftmea.To.iam deiftoc Rogareomitte.non uides nolle loqui: ne fuarum fe miferiarum ^u memoriam inducas.Do.quid eft captus ne eft pater.'â ^e.Non captustfed quodhabuitud perdidit. To.hæc erit bono
Venere nata:nihil fcit nifi uerum loqui.Do.quis fuit? j^ic nomen.Pe.quid illum miferum memorem qui fuit# ^unc amp;nbsp;ilium miferum amp;nbsp;me miferam æquum eft nominarier. ^o.Quoiufmoi is in populo habituftfPe.néo qfquä acceptior ^emi liberiqj amabant.To.hominem miferum prædicas.
^üipfus prope perditus eft Ãóbeneuolentis perdidit. Do.emâ.
: Opinor.To.etiam opinorfDo.fummo genere effe arbitror.
^o.piuirias tu ex iftac facies: ac facies.Do.ita di faxït.To.eme
^e.la hoc tibi dico.iâ aedutû ecaftor meus pater ubi me feiet mö
^enifte:huc aderit:hic amp;nbsp;me abfentem redimet.To.quidnunc.'â bo»Quid eft/To.audin quid ait.'âPe.nam amp;nbsp;fi res funt fracdæ
Amici funt tri.Do.nefis plora libéra eris a(dutü:fi crebro cades
^m mea eftefPe.dum quidem ne nimis diu tua fim.uolo. ^o.Satin:ut meminit libertatis, dabit hæc tibi grandis bolos.
Agefi quid agis.ego ad hunc redeo fequere.reduco hanc tibi.
Adolefcens uin uendere iftancrSa.magts libet qperdere;
^o.Tum tu pa,uca in uerba confer.quid datur qti indica.
^^â¢Faciam itatut te uelle uideam:utemas.habetibi centuminis« ^o.Nimiumft.Sa.o(ftoginta.Do.nimiuft. Sa. num'âabeflè hic ^ôpoteft.qdnunc dicam.'âDo.qd id eft ergo eloquereadlutum, A^qj indica. Sa.tuo periculo fexaginta hæc datur argenti minis: ^o.Toxile quid agoÆTo.dideæqj te agitant irati:Sifcelus q hac b^on properes deftinare.Do.habebo.To.heu prædatus probe Abiargentum efferhuc.non ædepol minis trecentis ^ataft.fecifti Iucri.Sa.heus tu etiam pro ueftimentishuc
-ocr page 612-ANSAM: Occafionem.
Decem accedant mmæ.Do.abfeedent enimtnon accedent»
QVID furtum eft: Sic prb fo.Tacefïs.non tu illum uides quætere anfamnnfeÃum ut us legebatur:emedauimus _ .
quoa futurum eft. AT NE Faciattabis ne atqj argentum petis»
cum argento protinam per Do.Heâ âtu^ua iftu.To.qn tu is ftro.Do.abeo atq? argetu affero mittas domum : Lego per. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^xiUus.Sagariftio SetULPerfa Virgo.
epol dediiti uirgo operam laudabilem:probamK SapientemïÃó fobriam.Pe.fi quid bonis boni fit:effe J^Idem amp;nbsp;graue amp;nbsp;gratum foIet.To.audin tu perfa:ubi Argétum ab hoc acceperis fimulato quafi eas prorfum in naué»
am domum diuertas.
ROBATJ argenti: recium pro mulie. re exoluit leno:fed quia dixit probati argéti eêâ nummos:fubdit ille per io. cum quid ci nummi feiunt pro lapiunt amp;nbsp;ci pro ii acci pc: non loquitur in hac fee. na parafitus neq? uirgo per. fa ut mendofi habebant co. dices ex idice : fed dordalâ: fagariftio:toxilluf(ç . EME RE aut facere: Subaudi uel licet uel conuenitliue legaf erne aut face.HVlc in coUu nifi piget impono iioftro: Melius : hanc collo nifi pi. get imponenoftro . FIAT: Loquif dordalus delude fa gariftio abiens inquit ecqd me uoltis : q uerba deerant in codice. VANILOquido rus:Et quae fecuntur omnia dida amp;nbsp;confida funt per io. cum: ut tame interim leno, nemuideatur illudere.
Abierat
Iliae per hortum.Pe.qd'futu rum eft pdicas»To.at ne cû argento Protinam permutes domu:moneo te.Pe. quod te dignunfttme Dignum efte uis,Sa.tace parce uoeùpræda progreditur foras»
^fDordalus Leno.Toxillus Seruus.Sagariftio.
Robati hic argéti fût fexagîta mîæ.duob'ânûmis minâé» Sa.Quid ei nûmifciût^Do.crûinâ hac emere: aut facer Vtréigret domû.Sa.ne nd fat eés léo ïid metuebas tnif Impure:auare.ne cruminam amitteres , To.fine quæfo quando Léoft:nihiI mi^ facit lucro faeiüdo » Do.ego aufpicaui i hue dié Nihil mihi ta prauift : qn me id pigeatpdere:age accipe hoc fis.â Nüquid exteru^Sa.huie in collû nifi piget:fpono nfo.,Do. fiat. Sa.Ecquid me uoItisfTo.quid tarn properas.Sa.ita negociunft Mandata æque funt.uolo deferreepiftolas geminum autem Fratrem feruire audiui hic meum.tum ego ut requiram atqj Vtredimäuolo. To. atq?ædepol tu me cômonuifti haud male Videor uidiflèhic forma perfimilé tui:eadéftatura ⦠Sa. qppeq Frater fciet.Do.quid attinet nos feire.' âSa.aufeuita ergo ut fcias.
da muliere q tam diu apud lenone manebit quoad pa ter parafitus aduenienfeam faam manu adferat natam. IMMo ferui: Legerem imo feruaui.l.te : ,ppter lucrum.
Quod femel larripides nunquameripi.Do.heu hercle nomen Multis modis fcriptunfttuum.Sa.ita funt perfarum mores Longa nomina contortiplicata habemus.Do.nunquid Cæterum uoltisfuale.Sa.Sduos nam animus in nauift meus^ Domras ire potius:hodiehic coenares:uale
. -gt;^Oftq ilIic abiitïdicef hic qd uis licet. nehic tibi dies fluxit â p â Lucrihcabilis.nâ nemifti hac:ue^ fecifti luc^. D.ille qdé feit negocii geftèritiq mihi furtiuâ meo piculo uédiditï Argehtum accepit:abnc.qui ego nunc fcio an lamadferatur Hæc mâu.quo iHû fequarân pfà smugas. To.credidi gratû for Beneficiû meû apud te,Do.îmoequidé gratia tibi toxflle habeo
PokùIm
-ocr page 613-PERSA
Ão.At at obhV fu ftus dudu edicere:5 uolui edidta.adFua hac: PATER nunc ce (Tit^.* Sdl^
Ao.Saluaft hæcgde. Pe.pater nunc ceflat. Tolt;gd liadmonea. âindicer.
^a«Tépus é.To^heâ faturio exi.nücé illa occafio immicu uldfci. ISl EGO iIIum;Mi
5a.Ec«memÃ9dn^.'To^iaucu*^
Vbi cü lenone me uidebis cöloQUUtü turba facito«Sa« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tace ntlngenuam filiam. NON
didumlapfenti fat eft*
ne anteftaris/Quid fif ante* ftari didum fepius eft in fu penoribus comoediis . HO STlBVSniftisiDeuifto ex* pugnato^ lenone. AQVI LA: Vexillo quo ufi funtro mai duces:perftat in eadem metaphora ut nidor hofti* um uideatur.
(jDordalus Leno.Texilius Seruus*
afeidiloris ofs adueies douta mihi fuppellex fqualet Atqjædes meæ.To.redis tu tandem* Do.redeo. To*ne ^0 hodietibi
Ãonam uitarn feci. Do.fateor here gram, To.nu quippiä aliud Meuis.'âDo,utbene fit tibi* To.pol iftuc quidemomneiam ego Vfurnabo demimam iam inclinabo me cum liberta tua*
aturio Parafitus.Dordalus leno*Virgo* TO ilium hominem perdo * Do-perii * Sa*â atqjoptiz ccumipfum ante ædes*
ùe multû mi pf*Sa.falue mea gnata.Do.pfa me peflude/ Pe.Pfhic meus é» Do.héqd pater * pü oppido:qd ego igitquot; (dit. Ceflóifoelix lamétarier mias fexagfta. Sa,ego pol te facia fcelus Te quoqj etiamipfum ut lamenteris*Do.occidi.Sa.age ambula ^h ius leno.Do*qd me in ius uocasÆSa.illic apud prætoré dicam Sediius uoco* Do*nó ne anteftaris/Sa-tuan ego caufa carnufex fuiqua mortali libero auris atterâ q hic cómercaris ciuis holes Liberos.'âDo.fine dicâ.Sa.nolo*Do,audi,Sa.furdus fuambula Sequere hac* Do*fcelcfta fles uirginaria. Sa.feqre hac mea gnata
rætorem.Pe.fequor.
C)xillus*Sagariftio Serui Duo.Meretrix Lenifcilene. ^ Oftibus uidlis.ciuibus faluis.re placida* pacibus perfer is bello extindlo*
e bri gefta.itegro exercituri pfidns.cubn nos iupiter luuiflit^qj alii oes cÅlipotétesteas uobis habeo gratesi atqj ago. Quia pbe fum ultus meuinimicumunc ob ea ré inter participes hiuidam prxdam.iparticipabo:ite foras:hicuolo ante oftium Etianua meos participes briaccipere:ftatuite hic ledlulos:pöite Eliequæqj adfolétîhic ftatui uolo pmuaquila : mihi un ego oes Hilarosiludéris.lærifîcantis faciam:utfiant:quorumopera hæc ^ihi facilia fadtu fartafût. quæ uolui effieri, na fprobus eft ho Qui beneficiû feit fumere.i reddere nefcit.Lem,toxille mi cur Ego fine te fumfTo,cur autem tu fine me esfLem.age dû ergo Accede ad me,atq5 amplerterefis ⦠To,ego uero nihil hoc magis E^ulceft* Lem. fed amabo oculus meus quii in lertis nos artutû commodamus
-ocr page 614-Q_Vr funt: Mæret côtra le. no amp;nbsp;confliftatar fp puella fimul annferit amp;nbsp;pecuniam ludificabitur prærerea ad fi. nemufep comÅdia:.MlHI maus additaft: Ideft illufus fui amp;nbsp;pro ludibrio habitus: quam elocutióem facimus Plauto familiarem ut in au lularia amp;nbsp;in carfina amp;nbsp;îpÅ. «ulo docuimus.
Omnia quæ tu uis ea cupio* To.mutua fiunt a me:age:agejergo Tu faganftio accûbe f fümo*Sa*ego mhil cedo paré que pepigi» To*T empori*Sa*mihiiftuc tempori feroft:
To* Age accumbe hunc dié fuaué meû natalé agitemusamÅnu Date aquam manibus * apponite menfam do hanc tibi florente Florenti.tu hic eris dictatrix:.nobis age puere a fummo Septennis cyathis committe hos ludos*moueamus.propera* Pægnium trade cyathos mihi das cedo fane.bene mihi: beneuo bis:bene mea;amicæ* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ampledi»
Optatus hic mihi dies datus hodieft:ab dis qa te licet libera me Lern. Tua fadlu opa brioibusnobisthæ meæ maus tuæ poculû Vtamâté amati decet,To*cedo*Lem,accipe.To*beneei (donat
Qui inuidetm^ôd ei qui hoc gaudio gaudet* (fDordalus Leno*Toxillus*Sagariflïo Serui* Lemnifcilene* Pægnium*
Vi funt.qui erunt: quiqj fuerût: quiqj futuri funtpoft hac folus ego omnibus
Antideo facile miferrimus hominum ut uiuam.perii: interii pelmnus hic mihi
Dies hodie iniuxit.corruptorita me toxillus perfabricauit. itaqj Meam rem diuexauit:uehiculum argenti mifer eieci:aminî:ne(^ Quaobré eieci héo:qiUû pfam atqjoés perfas: atq? etiam omnes Perfonas male di oés priant ita mifer toxillushæc mihi coftituit ⢠Quia ei firiem non habui argetueo mihi eas machinas molituft* Quen pol ego ut no incruciatum atq, /in edperiis cogi fi uiuam Si qrié huc unq herus reriicrit eius : qd' fpero.feri qri ego afpicio Hoc uirie quae haec fabulaft:polhic quiriem potant*adgreriiar. O bone uir falueto * amp;nbsp;tu bona liberta, To.riorrialus hicqdeeft* Sa.Quin iubeariire*To.ariifi libet agite ariplauriamus* Dorriale homo lepiriifnme falue:locus hic
Tuus eft : hic accumbe: ferte aquam periibus* præben tu puere.'â Do*Næ fis me uno riigito attigeris: ne te ari terra fcelus adfligiâ To* At ego tibi hoc continuo cyatho oculum excutiam tuum. Do.Quiri ais cruxfftimulo^ tritor: quo mô me horii uerfauiftt. Vtme in trichas cöiecifti.quo mô rie pfa manus mihiaririitafi.'â To.ïurgum hîc auferas fi fapias.Do*at bona liberta hæc fciuilh Ea me celauifti^Lem.ftultitiafticui bene eftè licet: eumpræuorti Eitibâ pofteriâ:ifta hæc te magis par agereft * Do* uritquot; cor mihi* To.Da illi cantha^.exringue igné: fi cor urif.caput ne arriefcat* Do.Lurios me facitis îtelhgo.To.ui cîeriü nouü tibi rian^pegni Quin lurie:ut foies:qil liber locuft.hic hui babæ bafilicæ (um Te intulifti amp;nbsp;facete* Pe* decet me facetum elfe « ôC hune irridere
Lenonem
-ocr page 615-RYDENS
Unoné lubidoft.qn dignufl.TÅpge ut caepas. Pe.hoc léo tibi Pen pculit.Do.me ppe.Pe,hé ferua rurfu.Do.deludeutlubet. Herus dû hic abeft. Pe.uidé ut tuis dicitis pareo:fed gn tu meis Cotta ite dictis feruis. atqjhoc qd'tibi fuadeo fciasÆDo.gdeid.'â Pe.Reftrtu tibi cape crafiatac fufpede te.Do.cauefis me attigas ^e tibi hoc fcipione malum magnum demutere.te condono. To.Tam iam pægnium da paufam,Do.ego pol nos Eradicabo.Pe.at te ille qui fupra nos habitat q tibi male uolt. Maleqj faciet.nô hi dicunt:ue^ ego. To.age circunfer mulfum Bibere ufqj plenis cantharis, iamdiu badium eft. podq bibimus Eximis ficci fumâ.Do.di faciat ut id bibatis:qd'uos nûq trà feat: To.Neqo léo qn tibi faite ftaticulû olim que hegea faciebat:ui/ Vero fi tibi fatis placetime quoqjuolo reddehdiodorus quefde Oli faciebat fionia.Do.malu ego uobis dabo.nifi abitis, (deuo. To.Euamt mutis impudés. iâ ego tibiifi me iritaffis pfa adduca E^oJi taceo hercle.atqj tu pfa es.q me ufqj admutilauifti ad cuz To.Tace ftulte:hic eiusgéinus e ftater.Do.hicdeft.To.ac (té getninifimus.
E^o.Oi deæqj amp;nbsp;te:5ó gemind fratré excrucient.Sa.qui te pdidit. ^â ego nihil merui. Do.at ent qd* ille meruit.tibi id obfit uolo« To.Agite fultis hunc ludificemus.mfiindignuft. Samo opuft. Bem.At me haud par é.To.eo credo ga nd icdcdiauit cü te emo Bem. Attamé non tamen.To.caue ergo fis malo.öó fequere me. Eem.Te mihi dido audienteeé addecet.To.nâ hercle abfqj me foret meo præfidio.hic faceret te proftibulam propediem. ^ed ita pars libertinorumeft.nifi patrono qui aduerfatus eft. Hec fatis liber fibi uidetur.nec fanâs frugi.nec fat honeftus. Ni id efficit ni ei maledixinni grato ingratus repertus eft. Eetn.Pol benefada tua me hortantur.tuo imperio paream^ To,Ego fum tibi patronus plane : qui huic pro te argétum dedi Hiceft hic eftihunc uolo ludificari.Lem.meo ego in loco fedulo Curabo.Do.certo illi homines mihinefeio quid mali confulunt Quid faciant.Sa.heu uos.To.quid ais^Sa.hiccine dordalus é Beno.qui hic liberas uirgines mercatur.hicdneft qui fuit Quondäfortis.-âDo.quæ hæc tes éîhei colaphû icit.malü uobis E^abo.To.at tibi nos dedimus dabimufqj etiam.Do.hei nates ^ruellit.Pæg,licet:iam diu fæpe funt expundæ.Do.loquere f u etiam fruftum pueri;. Lem.patrone i intro amabo ad cÅnâ. l^o.Mea ignauia tu nunc me irridesfLem.qufa nec te uolo bene Vttibi fit.Do.nolo mihi bene effe.Lem.ne fit.To.quid igitur ^^centi nummi quid agunt^quas turbas danunt/Do.male, ^ifperii:fciunt referre probe inimico grariam.To.faris
HOC leno tibi pen perenquot; Iit:Senfnm horumuerborû magispolTumus conieftari q refte percipere : nam om^ nino locum mendofum ar^ bitror:utcült;5ex uerbis ipfis datur intelligi puerum ge. fto motult;5 corporis iocofû quippiam intuli(Tc in leno, nis ludibrium. NE tibi hoc fdpione magnum malum demutere;te condono ; Legt; ge fic potius:ne tibi hoc fcigt; pione magnu malum dem: Utære te condoncm.P-AV-SA M:ReqHiem.SALTEm ftaticulumtSunt qui legant falticulum amp;nbsp;quidem non inepte probo tamen ftatien Ium quod eftfaltationis ge nus:Macrobius date ftatien los inquit quod autem di-ftuméde hegea amp;nbsp;Diodo-ro:puto diftum eé forte ex ioco.uel ex hiftoria.
ÿ£ iit
^umpHmus fupplidilam.Do. fateormanus uobis do;
To.Et poft dabis fub furcisiabi intro in crucemtan ne bic paru FecitDo.turn hifce habent conuenifle te toxilIuni.To.tne« Spedtatorcs bene ualetedeno periitiplaudite:
lt;flN RVDENTIS ARGVMENTVM,
EMONES atheniefis exul pria cyrcnas ueit:ei fuerat palæftra filia furrepta puula: quâ de pdôe mereat' âlabrax leo cü âpelifca puella altera cyréas uehiU palæftri ut uiditadolefcés pleufidippâ amare occÅpit:cü leone pacifeiftea fibi tradi.xxx.minis:datq ^arrabonédéo îterî fuafus a charmide ficulo : pud las fecû in ficiliâ auehatifore enî ut ex ipfis fît magnû fadturâ lucrûîfingitfe
uotû folutu^ uenen:eoqj pleufîdippü ad pradiû uocattnodtuqj mulieres Ãô boa î naui de portât clâculûa altû ^uehitquot; allico tépeftas oboritâ : Ãfcopulos naufragiû facit:mulieres eu feapha ad terra iadtafa ueneris phanû fe recipmttquo ad ueniés léo amp;nbsp;ipe eiedfâmari fuas agnofcit ac repofeit mulierculas:fed illæ demois auxilio defenfantquot;: trachalio pleufîdippü féruâ ré oé; nûtiaturâ cucurrit hero: fed dû it forte uidet grippü dempis feruulu rete uidu lu traheren quo lendis îfuerât pecuniæîpalæftræqj uirginis crepudia:trachalio utcófpexit uidulü:retis rudétéphéditta quo rudes comoedianoméhéurixâtquot; fîmul: côueniûttâdéi demoné arbietwis apto uidulo agnofcit ex crepûdis filiâtlenôiigitquot; daftqd illiâ «excepto taléti dimidio:quoad ^miftugrippo fe retinuit fenex: grippuf^ ob id libertate dóatut pleufidippoqj palæftra nubet.
ETepifcator.f.Grip pus demóis féruâ : q orte pifeatû cü iuif. ret,p pifce traxerat uidulu. HERIlis HliæiPaleftræ filiae demóis. CREpiidia:Puella ria ornaméta de gbâïdftel Jatia méinimus.LENOné: Labracé.IMprudéssNefcia. lt;'wVI gêtes : Tag deus q â arfturïâïdudf argu-â^JJ^étü fabulae narra turâ qdidé fedt lar familia ris deâ in aulularia amp;nbsp;1ciftel laria deâauxiliü:ex cuiâofo ne dat ïtelligi ipfius arfturi figno oeddente: node tépe ftaté eé fubortd:gJeno nau fragio pierat;c enï arduius ftella booræ fmeardophyla cis figni poft feptétrioné:amp; df arfturus urfae caudathæc enim ortu luo amp;nbsp;occafu ma gnas der tépeftatcs ut plani us de fe met fatef in plogo. SVM fplédés ftella ; Na ex
fi Plauti Rudens.
Argumentum.
Eté pifeator de mari extraxituidulum Vbi erant herilis filix crepundia.. Dominum ad lenonem quæ furrepta uenerat Ea in clientelam fufcepta imprudens patris Naufragio eiedta deuenit:cognofcituK
Vi gentes omnes mariaqj amp;nbsp;terras mouet Eius fum ciuis duitatecælitum
Signum quod Temper tempore exoritur fuo Hic atqj in coelo nomen ardturo eft mihi Nodtu fum in coelo clarus:atqj inter deos Et inter mortales ambulo interdius Et alia figna de coelo ad terram oeddunt Qui eft imperator diuum atqj hominumiupiter Is nos pergentis alium alia difparat Qui fada hominum:mores pietatem.amp; fidem
tens clarior apparet i ardo, pliylacedzôa enî eiâ eóftitu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
ra ê Ut hæc amp;nbsp;alia hyginus refert I tertio aftronomicö. TEMPORE fuo:Scilicet autunalnna eo tgeonf.
Nofcamus
RVDENS ^ofcamustut quemqj adiuuet opulentia. Qui falfas litis falfis teftimoniis petunt: Quiqj in iure abiurant pecuniam: Eorum referimus nomina*exfcripta adiouem Quotidie iUe feit quis bic quærat malum. Qui hic litem adipifei poftulant periurio. Mali res falfas qui impétrant apud iudicem. Iterum ille eam rem indicatam indicat. Maiore muldta mulclat.quam litem auferunt, bonos in aliis tabulis exferiptos habet. Atqj hoc fcelefti in animum inducunt fuum« louem fe placare pofte omnibus hoftiis Etoperam Sifumptumperduuntadeo Fit quia nihil ei acceptum eft a penuriis. Supplicii facilius fi qui pius eft a dis fupplicans Quam qui fceleftus eft inueniet ueniam fibi. Idcirco moneo uos ego hxetqui eftis boni. Quiq? aetatem agitis cum pietate Sicum fide I^etinete porro poft fadium ut lætemini. I^unc huc qua caufa ueni argumentum eloquar Etimum dum huic efle nomen urbi diphilus Cyrenas uoluit.illic habitare demones In agro atqj uilla proximapropter mare: Senex:quihue athenis exui uenit haud malus Neqj is adeo propter malitiam patria caret. Sed dum alios feruat:fe impediuit.interim Kem bene partam comitate perdidit. Huic filiola uirgo periit paruula.
Eam de prædone uir mercatur peflumus: Is eam huc cyrenas leno aduexit uirginem: Adolefcens quidam huius ciuis atticos Eam uiditire e ludo fidicinio domum. Amare occoepit:ad lenonem deuenit. Minis triginta fibi puellam deftinat. l^atqj arabonem.amp; iureiurando alligata Isleno:ut fe æquum eft:flocci non fecit fidem Hec^ quod iuratus adolefcenti dixerat* Ei erat hofpes parui ficulus fenex Sceleftus agrigentinus urbis proditor. Is illius laudare infit formam uirginis* Et aliarum itidem quæ eius erant mulierculx* Infit lenoni fuadereut fecumfimul
BONOS î aliis tabulis: le-go à albis tabulifmt fit fefus apud magfatâfæpilTime bo nosamp;îfôtes aceufana malis delatonbus:na ut méinî m^î fiipion comoedia apud. Jptoiéîurbe torna amp;nbsp;alios magfatus ad prîos ueftibu li parietes erat albû Ipaciû î quo ab ipfis magfatibus pu blicâda Icripto ^jpóeréf: ad quod album fpadum Plautus nunc indetur alludere. IO Vem fe placaf polTeiNo eni placaf deâ magnificetia muejii iiifi puro amp;nbsp;diiio fpi-rituporrigâûqcf tagit Petit usqn damâid fupis demagna qd * dare lance no poflit magni mellillae lippa propa go côpofitû ins faiep ai fan- : öofep recelTus mêtifamp; ineo ftû gnofo peelâ liôeftoîhæc cedo ut admoueâ replis amp;nbsp;fare litabo:refert hierocles maxîus interps pytliagoræ flip illis ueriibâaureis quos dicut: q,hol diuiti qui cetu boues apollini maftauerat no tn pia necp deuota mete iterrogati quo na pario ace ptauerit doa fibi ab eo data apollo ruderit:hetmióis da ri magis c mihi grata placé ta:tenuilïimû illud tâtæ ma giiitudini pponés:nam hcr miô téue eius munâ pietate amp;nbsp;charitate mentis ornaue-iat:line q nihil unq deo gra rö acceptuq; fuitihuc tendit Sphericum illud facrificiö deo Ipus contribulatus. ET opera amp;nbsp;fumptö pduüt;Nd deu uidéf honora re utegc té cu dóa téplis offerat ; uel facrificét abftp puritate mé tîs:nâ demü is deu optie ue nerabitzli aio fibi fimilis fiat Plautus alibi amp;nbsp;oleu amp;nbsp;opc ra pdidi . DIPHILus:Aftot comÅdiæ.PROpter mare: luxta amp;nbsp;prope mare ut alibi frepe. ADOLEfcens quida: Scilicet pleulidippus. HOS PES:Charmides . PARVI: Videlicet precii uel lege pra uus.INFIT:Incipit.
^ iül
HVC ipfehunc illico coiv fccndit naueni :Emendaui musthincipe hanc illico có fcendit nauem.
di immortagt; w p Res: Senius dæmôis fcepaniio lamentat noftumam exaftam tempe ftatem quæ tegulifomnem detexerat nilld amp;nbsp;dicifproprie uilla domus ïagro.AL CVMEnæ euripidi: Fuit eu tipidis tragoedia quæ alcmi ni dicta eftrquæ modo non cxtat apud gnrcos: forte in ea amp;nbsp;turbines amp;nbsp;tonitrua. ^^quot;^ypiVOS ôc ueftrisî â â â â Adolefcens pieufi -W^^dippus paftus eu lenone fuerat fibi precio palæ ftram puellam dariifed illu-fus ab eo quaerebat iniuria-rum ulcifci: amp;nbsp;propterea fe-enadintores fodalesaddu-xcrat;quos nunc alloquitur inquiens fruftra abduxiffe cos a fuis negotiis ; neq j uri corii opera potuiffepropter lenois difceflum amp;nbsp;fugam. CONCINnem lutum : Ad domum.finltaurandam.
Eatin fidliam.ibi cEe homines uoluptanos Dicitpotefïè ibi eum fieri diuitem ibi eEe quæftum maximum meretricibus Perfuadet.nauis clanculum conducitur Quicquid erat nodiu in nauem comportat domo Leno.adulefcenti qui puellam ab eo emerat: Ait fefe ucneri uelle uotum foluere:
Id hiceftueneris phanum.amp; eo adprandium Vocauicadolefcentem.hincipfe hanc illico Confeenditnauem.auehit meretriculas Adulefcenti alii narrant:ut res gerta fit.Ienonem AbiiHe ad portum.adulefcens uenit»
Illorum nauis longe in altum abfcefferat:
Ego quoniam uideo uirginem afportarier.tetuli E1 auxilium amp;nbsp;lenoni exitium fimul.
Increpui hibernum amp;nbsp;fiucHus moui maritimos Nam ardiurus fignum fumomnium accerrimum Vehæmens fum exoriens cum occido uehementior« Nunc ambo in faxo leno atqjhofpes fimul Sedenteiedi.nauis cofradia efi Iis illa autem uirgotatqj altera itidem
Ancilla de naui timidæ defiluerunt in fcapham Nune eas ab faxo fludtus ad terram ferunt
Ad uillam illius exui ubi habitat fenex Cuius deturbauit uentus tedium ÃC tegulas Et feruus illic eft eiusiqui egreditur foras Adulefcens.huciam adueniet.quem uidebitis Qui illam mercatuft de lenone uirginem, V alete:ut hoftes uefiri diffidant fibi.
( JScepario Seruus.
y~''^Roh diimmortales tempeftatem cuiufmodi P WNeptunus nobis nodie hac naifit proxima Detexit uentus uillam.quid uerbis opuft: Non uentus fuituerum alcumenæ euripidi ha omnes de tedlo deturbauit tegulas» hluftrioris feciçfeneHrafq; indidit.
(TPleufidippus Ado.Dæmones.Scepamio Scruus.' T uos amp;nbsp;uris adduxi negociis. neq; id ,pceHIt.quos duxi Neqj qui leone ad portu phédere. fj mea defîdia fpé fgfa Deferef nolui:eo ups amici detinui diutii.nûc hucad ue Phanum uenio uifere.rem diuinam fe fadturum dixerat, (neris De.Si fapia.hoc quod me madtat.cdci'nem lutum.Sce. ^pe me
Hie
-ocr page 619-RYDENS
âicnerdo quis loquiuDe.heu fecpamio^Sce.qui nominat me. ^e.Qui pro te argentü dedit,See.quafi me tuumeé feruü dicas. ^e»Luto ufus multo.multam terram confode.
^illam integundaintellego totam mihi. nam nunc perlucet ea Qui enbrû crebrius. Ple.pffalueto amboqjadeo.De-faluus fis, ^ceSed utru tu uir ne an focmina es:qillu patre uoces^Ple.uir ^um equidem. De.quære uir porro patrem: filiolam ego unam Habui, eam unam perdidi.uirile fexus nunquam ullum habui. He. At di dabunt. Sce. tibi qdéhercle quifquis es magnumalu: Qui ofone nos hic occupatos occupes.Ple.ifticcfeuos habitatis.'â See.Quid tu id qritasfan quo furatu moxuenias: ueÃigas loca. ^le.Peculiofum effe decet feruum amp;nbsp;pbumtquem hero pfente ^rætereat oratio:aut qui inclementer dicat homini libero. Sce.Et impudicum.^ impudentem hominemaddecet Holeftum ultro adueniread alienam domum:cui debeatur ^ihil. De.tace fceparnio:quid opus adolefcensfPIe.ifti Hfortunium qui præfeftmet.ubi herus adfit proloqui. Sed nifimoleftunft paucis percontarier uolo ego ex tej pe.Dabif opaatqjin negocio.Sce.qn tu in palude istexagitaiqj {^arundines qui pertegamus uillam:dumfudunfl.De.tace * ufiquid opus eft dice.PIe.dic quod te rogo ecquem tu hic dominé chnfpûîincanû uideris.malum:periurum:palpatorem, öe.PIurfos nâ ego ,ppter eiufmói uiros uiuo mifer. Ple. hi^ dico Hphanumuenens qui mulierculas duas fecum adduxit': quiqj Adornaret fibi:ut rem diuinam faciat:aut hodie aut heri:
QVI pro te argentum de* dit: Sunt uerba dæinéis nô plenfidippi. VSVS:Pio op* e.PATER falueto: Didum hoc eft honoris cauia.SED nttum:Ioquitur fceparnio: uerba quæ fecuntur latis do cent. PRAETEreat oratio: Veluti liberior amp;nbsp;liccntiofi. or g parfit. SVDVNft:Pro fudum eft.i.finejudo hocé ferenu tempus ffine pluuia. ECQ_VEM: Lenonis facie amp;nbsp;mores indicat.ALILAm extarem : Tag alam craticu lam dicit fuperqua camts torreri folent: ideo ab extis animalium extarem, dixit, SECVNDVMlittusduxta littus ita propter uiam dixit .i.iuxta uiam. LAVERunt: Q^uia madidos eófpexerar.
De. Nohercleadolefcensiam hos dies cdplufculos quemqiÃie Vidi facruficare.neqjpoteft clam me efle:fi qui facruficant: Semper petuntaquam hic:autignem: autuafcula: aut cultrum Autueru aut alilam extarem.aut aliquid.quid uerbisopuft Veneriparauiuafa.amp; puteum.no mihi nuncinteruallum ia hos ^ies multos fuit.Ple.ut uerbaperhibestmeperiifïèprædicas. l^e. Mea qdé hercle câ faluâ fis licet. Sce.heus tu q phana uenens Caufa circunis.iubere melius eft prandium ornari domi. Hrtaffe tu hue uocatus es ad prandiü. ille qui te uocauit.nullus Venit.Ple.admodum,Sce.nullunft periculum te hinc ire ^â^pranfum domum. cererem te melius q uenerem fpectarier Ahiorem hæccurât, triticum curât ceres . Ple. deludificauit me Hlehô idignis môis.Oe.ph.dîi fmortales.quid illuc c fceparnio Hominû fecûdum lïttus. Sce.ut mea eà opinio propter uiam Hi funt uocati ad prandiü.De.quirSce.quia poftcÅnâ credo Laueruntiheri confracta nauis in mari eft illis. De.ita eft Athercle nobis uiUa in terra 06 tegular. Sce.hui homunculi
-ocr page 620-SEQVImniitEos alloquii quos adduxerat focios. O PALæmô fandeneptui co mes uâ que graeci dicut pa* læniona: latini portunû no minannOuidius quern nos portunum fua lingua palae* mona dicet; qui prius meli* certes dicitis deus marinus nota fabula e: utino cadmi amp;nbsp;hermionis filia nupferit athamanti æoli filio amp;nbsp;ei le archum amp;nbsp;melicertem pcpe ierit:quae uidens ab infano patre leatehum occidi ; ipfe cum melicerte altero filio fe in mari praecipitem dederit qui ambo in deos marinos conuerfi funt: uidelicet ipfa à leucotheam:melicertes au tem in palaemonem ; qui amp;nbsp;idé portunus.EVGE;Nunc optime defcribit quopafto iadentur a fludibus ; faluæ q: mulieres ad terram fera* tur. ERRAtionis fecerit có
Qmnti eftis:eiediut natantPle,ubifunt homines obfecro.'â DeiHacad dextera uiden fecundù littus, Ple.uideo fequimini. Vtinam is fit:quem ego quaro uir facerrimusiualete, Sce.Si non moneas normet meminimus : fed o palemon fande neptuni comes
Qui hercule focius eÃe diceris.qd' facinus uideo.De.qd uides.'â Sce.MuIiercuIas uideo fedétis in fcapha folas duas ut adflidaY Miferæ : euge eugepbn ab faxo abuortit find' âad littus fcapha. Neqj gubernator unq potuit: h uidiffe undas me maioris ccfeo Saluas funt.lï illos fludus deuitauerunt. nunc nunc periclunft Eiecit alteram at inuadoft:iam facile enabitteuge tace: uides ne Alteram illa ut fludus eiecit forasffurrexinhorfum fe capeffit. Salua res:defiluit.hæc aût altera f terra e fcapha : ut præ timore Ingenua in undas cócidit faluaft.euafit ex aqua : ia in littore eft Sed dextro uorfu aduerfa it i mala cruccthe errabitlUæc hodie. De.Quid id refert tua.' âSce.fi ad faxn qd* capeffit ca: deorfüca^ Erratóes fecerit cópédiü.De.fi tu de illa^ numero puer es (dit: Illis curandum cenfèo fceparnio fi apud me es feruus:mibida/ ri operam uolo.
Sce.Bonumæquûq? oras.Dc.fequere me hac ergo , Sce.fequor. ÃÃPalaeftra Mulier.
pendium:Hoc eft errare de* linet quia illifa fcopulis mo rietur.SI TV de illarum or nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t - » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
namrus ue paries ; Sunt ifta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^^° hominumtortunæ minus miferæ memorantur
fane uerboru portenta Platrj n W Experiûdo tus fi uiueret uix fuas credelt;A nbsp;nbsp;Wmp
ret comoedias ita in plerifqT^^quot;'
locis omnem faciem in mu tarunt:cmaculandus omni* no hie locus eftamp;hoc mo do legedus: fi tu de illarum numero puer es;amp; cû fequé tïfenfu uerba conueniunt.
IMlO;Palæftra uir* o in proximumlit is eieda iniqua re turn fortem deplorat affli* dim.rMPIAVIxImpie egi. HERILE fcelus; Lendis fci* licet fub cuius fuerat pote ftate. HIC mihi eius opera; Subaudi opus eft ; uel adef* fet. SOLIS lods;Pro folitu dine locorum.
üs datur acerbum:hoc deo complacitum eft Me hoc ornatu ornata î îcertas regides timidâteiedam Hâceine ego parte capio ob pietate præcipuâ.nam hoc mihi aut Laborift : laborem hunc potiri fi erga parété aut deos me l'pià ui S} id fipte curaui:ut cauerc: tü hoc mihi idecorenmqj.fmodeftc Datis di.nâ quid habebût fibi igif ïpii pofthac.fi ad hûc modû Eft: in noxiis honor apud uos : nä me fi feiam feciffe aut paretis Scelefte.minus mei mifereren fed herile fcelus me folicitat : eius me impietas
Male habet, is nauéatqjoia pdidit in mart'. nee bono^ eius fût Rehqæ.ét q fimul ueda mecüi fcaphaft excidit : ego nüc fola fu Qua: mihi fi forte falua : falté labor lenioreet : hic mihi eius opa Nûc q fpé:aut opé:autcófiln qd capefla: ita hoc folis locis copo Sû.hic faxa füt.hic mare fonat.nec qfq hö mihiobuta uéit: (tita Hoc quod induta fum fummæ opes oppido:nec cibo:nec loco tedla quo fim:fcio.
Qua: mihiéfpes . q me uiuere ueliVnec loci gnara fû. nec diu hic Salte aliqué uelim:qui mihi ex his locis:aut uia:aut femita (fui Monftret.ita nunc hac an iliac eamuncerta confilii.nec prope.
Vfquam hie quide cultum agrum confpicor;algor.error.pauor.
Me omnia
-ocr page 621-RYDENS
Me omnia tenentîhæc parente' ;mei haud fatis miferi:
gt; â^VID mihiiPneUa ai â ^ Btera amp;nbsp;ipfa naufragt; ^d-^Kgio liberata coquc-rirnr fortunas fuas quod pa Ixftram cofociam amifent nefeia cp illa maris Icæuidâ euafiffet. DENT uitæ:Scili.
Menunc miferam efle uti funihbera.ego pro gnata fui.maxime ^equicquam fuitnunc qui minus feruio q fi forem ferua ^atameq^ quicquam unquam iis profuit qui me fibieduxerût*
lt;/ Ãmpelifca.Palæftra Mulieres Dus,
Vid mihi melius eft quid magis in rem eft/q corpore ui tam fecludam.
cet cxitum;CVM uiuo a ne fte: Legas cum uuida uefte.
SVNT:Templi â q Wacerdos cum forte ^^^^^Jigmuliprculas confpe xiffctnllis occurrit rata illas î templo facrificaturas: hæc enim mulier erat : ideo hic amp;nbsp;haec facerdos dicitur ; nt hic amp;nbsp;hæc abbas amp;nbsp;priceps amp;nbsp;dux ; no auteabbatiffam principiffam amp;nbsp;facerdotif. Lammt non nullorum impe litia ufurpauit.
male uiuo. atqjita mihimultripeAof fût curæ exz Dent uitæ haud parco.pdidi fpé:qua me obledlabâ (animales Omnia iam circuncurfaui. atqjin latebris omnibus perreptaui Querere côferuâ uoce:oculis:auribus. ut pueftigaré neqj ea ufq Muenio.neqj quo eâmeqj qua quærâ cófultüft. neg? que rogicé» Ã^efponforem quéquam interea inuenio . neqj magis folæ terræ Solæfunttq hæc loca.atqj hæ regionesmeqj fi uiuit:eam Viuam nunquaminueniam : defiftam.PaI.quæ nam uox mihi ^tope hic fonatfAm.pertimui quis hic loquiturprope/Pal.fpcs Ãöaobfecro fubuenta mihi. Am.mulier é muliebris uox mihi ad Aures uenit:eximes ex hoc miferam metu.Pal.certo uox Muliebris auris tetigit meas.num ampelifca obfecroft^Am.ten lâaUftra audio Æ Pal* quin uoco ut me audiat nomine illam fuo: Ampelifca.Am.hem quis eftrPal.ego paleftra. Am.dic ubi es.'â fal.Pol ego nue in malis plurimis. A.focia fu.nec mforps meaft Qua tua : fjuidef expedio te.Pal.mihi es xmula.Am.côfequâur Cradu uocem.ubiesfPal.ecce me accedead me: atqjadi contra. A,Fitfedulo.Pal.cedo manu.A,accipe.Pal.dicuiuis ne obfecrod Am.Tu facis meqdeut uiuere nuncueln qh mihi te licettager. Vtuix mihi credo : ego hoc te tenere obfecro: apledtere fpes mea Vtmeomniu ia laboi^ leuias.Pal.occupas ploqui:quæineftoro l^uc abire hic decet nos. Am.quo amabo ibimus. Pal.littus hoc l^erfequamur.Am.fequor quo lubet: ficefe hic cum uuidauefte tranabimur hoc q? e.id neceftariû e ppeti.fed qd hoc obfecro éf. ^al.Quid/A.uiden amabo phanü/uides ne hoc^Pal.ubi.e^A.ad Dexteram uideo.decorum dis locum uiderier.Pal.haud longe Abefte oportet homines hinc.ita huc lepiduftlocus.
ïft deus:ueneror.ut nos ex hac ærumna eximat miferas Ellopis xrmmwfas. aut aliquo auxilio adiuuat.
^JSacerdos amp;nbsp;easdem mulieres.
Vifunt:qui a patrona preces mea expetentes funtfnam uox precantum me
uc foras excitauit : bonam atqjcbfequentem deam: itqj haud grauatam
Matronam exequuntunbenignamqj multum.Pal.iubemus te
-ocr page 622-Saluere maten SaLfaluete pueUrtfed unde uosirecu uuida uefre Diciobfecro ti meftiter ueftitas* PatiUico hicim^^xhaudlôgulæ Ex hoc loco.ue^ longe hicabefl: unde uec^e fumus. Sa.nempe Equo ligneo per uias caeruleas eftis uedlx^Patadmodum* Sa.Ergo æqums uos erat candidatas uenire hofliatafqj ad hoc Phanu.ad iftunc modu nd ueniri folet ⦠Patq nue eiedlx e matt Sumus ambaeiobfecro unde nos hoftias agere uoluifti huef Nunc tibi ampledtimur genua egentes opumquæ in locis Nefeiis nefcia fpe fumus:uttuo recipias teóto:feruefqj nos Miferarumqj te ambarum uti mifereat:quibus nec locus ullus Nec fpes parata eft.neqjhoc amplius quam quot uides nobis Quicquanft.Sa.manus mihi date:exurgite agenibus ambæ: Mifericordior nulla me eftfÅminarum:fed hæ pauperes Suntinopefqjpuellæîegomet uixuitam colo.ueneri Cibo meo feruibo»Am.uenensphanum obfecro hoc eft^ Sa.Fateor:ego huius phai facerdos clueo« ue^ quicqde comitet Fietame.quo non copia ualebitute hac mecum. Pol.Amice ^nigneq? honorem mater noft^ habes« Sa«oportet. ^ Pifcatores«
EQVO IigncoJdeUnauK nias Qnoq j cenileas mare. CLVEO : Sututfæpe alias. ^ ^'^MNIbâmodis:H£EC â o â ere comoedia uni.
A uerfa grimoias coti nefdamétaf âpifcatores qgt; ^gt; prer fuborta tépeftaté amp;nbsp;un dofû mare : nihil potuerint node illa pifeiû uéari : faite qui fatis uiftui fuppeteret, HIS cÅnâ:Per ea q fecutur fnaiftanuUu afferut ïtelle dubita legi exiftio hi fchÅ. ni.i.iunci ex qbus marinæ naffe fiunt;gtaed noeât oxi fchÅnô:acutû iücù.ECHL nos: Eft echinus pifeis mari nus hirfutâad fimilitudiné fpoliorv caftaneafófpinis ^J pedibufutés:uulgoriciû uo cât.LOPADas:Quæ fût ex gne marlarû côchajv quaie nunc plura gna côméorat. MA Rlnâ urtica : Qiiâ pôit Ariftotcles îter gna marioz tu pifeiû fenfum habenriû: nâ côtaftæ contrahunt fefe. pifns é camofæ frondis: eiâ natura eft ut cameuefcatur amp;nbsp;præ natate pifciculo fron dem fuam fpargit complex ftenfep deuorat:dum admo ueri fibi manum fentit eoio rem mutat: amp;nbsp;ut Plinius re^ fert urticæ fût de genere co tu qui nec animalia:nec fru tices : fed tertiam ex utroq; naturam habent: ut funt eti am fpongiæ.STRIatas:Vt Icuigatas : Plinius cöchis le ilibusftriaris dixit.HAMA tilé aut faxatilé : Pifces.n.amp; retibus amp;nbsp;hamis capiûf uel maibus.phédûtur e faxis:ut conchæ:cochleæ:daiftili :amp; hmóialia conduce genera.
pleufidippi fenf du nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imo adueriauiiedulo ne hep? ufqua prætenre
heru qritat icidit in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NaCÃ mo exibat foras: ad portu fe aiebat ire. me hue ob-
pifeatoref. VT peritis:Non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuffit fibi ueif ad ueneris phanu. ft quos pcoter comode?
dixitut uiuitis qa cos fame nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- â ., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« n t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;â¢
licos noiauit. ECQVEM ^0^ quos uideo altare aahibo«faluete hires mantimi: conchitx recaluu ac fiIonc:Delenne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;---â.âJ m«lt;ra.« â ».gt;...«lt;c.gt;
peredratur: fidones dirii fugt;
Mnibus modis qui pauperes funt: hoies miferiuiuunt nec didicere artem ullam: Neceffitate qcquid eftddiad fateft habendu.nos ia de Ornatu propemodum ut locupletes fumus.his cÅnam Atqjhæharundines funt nobis quæftu amp;nbsp;cultu« Ex urbe ad mare hue prodimus pabulatum pro exerdtu Gymnafhâco.dó palæftricum hoc habemus.echinos.lopadas. Opreas balanos captamus.conchas»marina urticam, mufculos Plagufias Pnatas.poft id pifcatum hamatilem amp;nbsp;faxatilem Aggredimurcibum captamus e mari.fi euentus non uenit« Neqjquicquam captum eftpifeium« falfi lautiqjpure domum Redimusclanculum.dormimus incoenati.atq? ut nunc Valide fludluat mare « nulla nobis fpes eft. nifi qd' concharum Capfimusnneoenati fumus profedtomunc uenerem hanc Veneremur bonam.ut nos lepideadiuuerit hodie
(Oâmchalio feruus.amp; iidem pifea«
ienus hirfuris fupcrciliis fingeretur Ut notat Varro.
Atqjhamiote«famelica hominum natio:quidagitis.'âut peritis: Pi. Vt pifcatoremæquum eft famæ:fitiqj;fpeqj«Tr.ecquem Adulefcentem hue dum hic aftatis: ftrenua fade rubicundum
Portera
-ocr page 623-RYDENS
Fortem : qui tres duceretchkmyHatos cum machenïs uidiftis.ââ FuNullum iftac facie ut prædicas ueniflè hue fcimus. Tr.ecqué ^ecaluu ac filonem fené ftatutum.uenmofum.tortis fuperciliiS Contracta fronte fraudulentum deorumodium:atqjhommm Malii mali uitiii^bnqj plemi.qui duceret mulierculas duas fecu Satis uenuftas. Pi«ciiiftiufmdi uirtutibus operifqjnatus qfiet: Eum quidem ad carnificem eftsequiustq ad uenerem comeare. Ar.At fi uidiftis dicite.Pnhuc pfedo nullâ uéit.uale. Tr.ualete Credidi fadtu eft:qd' fufpicabar : data uerba hero futdeno abiit ^celeftus exulatünn nauéafcendit;mulieres auexiât: aholus fum Ehue herum etiamäd prandium uocauit fedens fernen h^unquid mihi meliuft;q illico hie opperiar herum dum ueniat Eadem hac facerdos uensrea:fiquid amplius icit ^iuidero exquifiuero:faciet me certiorem»
NTELLrCO:ReP 11 pófio eft .1mpeli fox i^nlipi-iy ad facerdo tem uenenam quæ illaiuC ferat eniUa,pxima aquam IiauWf.CYIus adaurifuox. Loquiturtradi^lio.CALA TÃRtScram dicit qui fern per ad ncceflitatem fcruiru-tis uocari poreft a potu call .i.auocando.QVASI nó fit intns:Opinabarur inuita turn a lenone pleufidippum ibi cÅnaturum.
Mulier Ampelifca»TrachaIio feruus,
Ntelligo hâc q^pxia é:uillâ ueneris phâo pulfare iuflifti.
Atqj aqua rogaf.Tr.cuius ad auris uox mihiaduolauitf Am,Obfecro qs hie loqfdTr.que ego uideo?é ne ampelifca quæ Foras ephano egredifdAm.eft ne hic trachalio:quem confpicor CalatorpleufidippidTr.ea eft.Amas efl:trachalio falue.Tr.fal^
Ueampelifca,
Am.Quid agis tudTr.ætaté haud mala male.Am.meli^omiare ^ept omnes lapientes decet coferre amp;nbsp;fabulari.fed pleufidippus ^uus herus ubi amabo edTr.eia uero:quafi no fit itus,Am.neqj Eoi eftneqjullus guidé huc uemt.Tr.no uenitdAm.uera pdicas Tr. Non eft meum ampelifca. fed q moxcodlum eft prandium Am.Quod prâdiû obfecro te.Tr.nepe ré diuinâ facitis hic. (uit Am.Quid fonias amaboÆ Tr.certe hue labrax pleufidippu uoca Ad prandium herum meum herus uefter . Am. pol haud mi/ tanda facta dicis
Si deos decepit amp;nbsp;hofes lenonum more fecit. Tr.nd ré diuinam Facitis hic uosmeqj herus.'âAm.ariolaf.Tr.quid tu agis hic igitT A.Ex malis multis:metuqj ffimoicapitaliqj ex piculo:orbas auxi Cpuqj huc recipit ad fehæc facerdos uéeria me Ãdpaleftrâ. Tiq; Fâr.An hic paleftraft obfecro heri mei arnica.' âAm.certo.Tr.ineft Lepos in nuncio tuo magnus mea ampelifca : fed iftuc peridii Eerlubet quod fuerit uobis fcire. Am.confradta eft mi trachalio F^ac nocite nauis nobis.Tr.quid nauis quæ iftæc fabula eft/ Ain. No audiuifti amabo:quo padto léo cläculünos hic aufer/ In ficilia.' â amp;nbsp;qcqd doi fuit in riauéimpofuitrea nue (re uoluit Emeruntora.Tr.oh neptumne lepide faluemec te aleator ullus Eft fapiétior.profedo nimis lepide iecifti bolü:periu^ pdidifti
-ocr page 624-AN AN : Eius aoccm «/ preffn qui aquis obruitur. AEDILISiPeriocoiam me taphoram diftum eft ; nam ædiles pre erant uendendis merdbus.PROMITTAm capillumtAd magnitudine icilicet nutriendo. IN VL DVLVM: Qui ex corio fac culus eft.
Sed nunc ubi eft leno Iabrax.'âAm.perit potando opinor. Neptunus magnis poculis hac nocte eu inuitauitxredo herde An an eo datum quod biberet » Tr.ut ego amo te mea ampelifca Vt dulcis es.utmulfa diéla dicis ⦠fed tu amp;nbsp;palæftra quo modo Saluæ eftis Æ Am.fcibis faxo nauis timidæ ambæ î fcaphâ ifilui/ Quia uidemus ad faxa naué ferner.,pperans exolui reftimt(mus Dum iUi timentmos cü fcapha tempeftas dextrouorfum differt Ab illisntaqj nos uentifqj fludlibufq? lactata: exemplis plurimis Miferæ perpetua noctduix hodie ad littus pertulit nos uentus Exanimatas.Tr.nouineptunus ita folet:quanuis faftidiofus Aedilis eft.fiquximprobæ funt merces iadtat omnes. Am.uæ Capiti atqjætati tuæ.Tr.tuo mea ampelifca.fciui lenonem Facere hoc quod fecit.fæpe dixi:capillum promitfam.optimuff Occipiamqjariolari.Am.cauifris ergo tu atq ^ herus ne abiret Cum fcibatis.Tr.quid facerettAm.fi amabat, rogas qd faceret^ Aut feruaret.dies nodtefqj in cuftodiaeÃet femper V erum ecaftor ut multi fecitrita probe curauit pleufidippus Tr.Cur tu iftuc dicis.â¢âAm.res pala eft.Tr.fein tu etiaqit lauatu In balineasnbi cum fedulo fua ueftimenta feruat Tri furripiunftquippequirque illorum obferuetrfalfus eft Fur facile quem obferuat uidet.cuftos qui Cur fitmefcit Sed duce me ad illa:ubie ÆAm,i fane in ueneris phanü.hucftro Sedentem flentem qj opprimes. T r.utiam iftuc mihi moleftuft Sed quid flet.'âAm.ego dicam tibi hoc fefe excruciat animi: Quia leno ademit ciftulam eitquam habebatrubiqj habebat Qui fuos parentis no feere pofîèt.eam ueretur ne perierit. Tr. Vbi nam ea fuit ciflellulatAm.ibidem in naui conclufitipfc In uidulum:ne copia effet eius quis fuos parentes nofeeret. Tr.O faeïus fpudieü qua libera eflèoporteat ferdire poftulare. Am.Nunc earn cum naui fcificet abiffe peftum in altum. Et aurum amp;nbsp;argentum fuit lenonis ibidem.credo aliquem Immerfiriè atq? eum excepiffe.id mifera mÅftaft Sibi eorum uenifle inopiam.Tr.iam iftoc magis ufus faólod: Ne earn intro confoler.q; earn ne fe fie excruciet animi.
Nam multa præter fpemtfeio multis bona euenifïê. Am. At ego etiam qui fperauerint:fpem decepifte multos. Tr. Ergoianimus xquus optimum eft ærumnæ condimentum. Ego eo intromifi quid uis.Am.eas:ego quod mihiimperauit Sacerdos id faciamtatq? aquam hinc de proxumo rogabo Nam exteplo fiueuerbis fuis petere daturos dixit: neq? digniore Cenfeo uidiffe and me quequam:cui deos atq; homines céfeam Benefacere magis decere.ut Iepide:utliberaliter:uthonefte
s S, A
h s,
ïv A b V
A
A 0 M M t
V
At«
-ocr page 625-RYDENS
Atqjhaud granate timidastegetesthumidasrelediastexanimatas Accipit ad fefe.haud fecus q fi ex fe fitnâ natæ.ut ea ipafuccfAa Aqua calefadtat ut lauemuSinüc memora : illisnpera hincaqua ^utnihi fperauit.heus ecqs î uillafl^ecquis redudit^ecqs pdit.'â
^Scepamio Seruus,Ampelifca Mulier» Vis eqnfis tä pterue foribus facit iniuriaÆAm» ego fu Sce.Hé quid hoc boni é^heu ædcpol fpecie lepida mu/ ier»Am.falueadotefcens»
Sce,luanultum falueto adolefcentula»Am.ad uos uenio» Sce.Accipiamhofpicio:fi mox uenis item utadfedtam Am.Nam nunc nihileft:qui temaneam.Sce.fed quid ais ^ea lepida hilaratAm.ah nimium familiariter meadtrecdas ^ce. Proh diimmortales ueneris effigia hæc quidéé.ut in ocelis Hilaritudo eftmia corpus cuiufmodi fubuolturiumallud quidé Subaquilû uolui diceretueipapillae cuiufmodi. tu quæ indoles lafauio eft.Am.non ego fd pollucta pago.potin ut me abftieas ManumfSce.non licet te fie placide bellam belle tangere.
Am.Ociü ubi eritîtû tibi opera ludo amp;nbsp;deliciar dabo. nucqobre ^uc fum miflaamabo uel tu mihi aias uel neges. See.quid nûc ^is^AmTapiétior natus quid uelnindiciü facit. Sce-meâ quoqj Hic fapientior natus quid uelim indicium facit.
A.Hic facerdos ueneris hïc me peter aq iufht a uobis.Sce.at ego Ãafdicus fû que nifi oras gutta no feres . nfo did puteü periculo Etferrametis fodimâ.nifi multis blâdiciis a me gutta h fern pot Am.Cur.tu aq grauare amaboîq hoftis hofti comodat. See .cur Opa grauare mihi:qua ciuis ciui c0modat.Am.rmo ét tibi (tu Mea uoluptas: quæ uoles facia ofa.See.euge falus fum.hæc iam Me fuâ uoluptaté uocat:dabitur tibiaquame nequicq me ames Cedo mihi urna.Am.capc: ppera amabo efferre.Sce.mâta ia hic Erouoluptas mea , Am. qd facerdoti meæ died: hic demorata Vtetiâ nûc mita tîeo ubi oculis ïtueor mare:fed qd ego (ta diu Mifera uideo ^pcul in littore med he^ lenoné fialienféq j hofpité Quos prüfte âbos mifera céfebâfmari, iâ illud plus mali nobis Viuit q ratæ.fed quid ego ceftb fugere in fanumtac dicere hæc Paleftræ in ara ut cófugiamus:prius q hue fceleftus léo ueniat. Eiofqj hic qppnma^onfugiam hinctres ita fuppetit fubito.
^fSceparnicTSeruus.
Roh diimortales ïaqua ndq credidiuoluptaté feftè tâta thic traxilubés . nirnio mmâ altâ puteâ uifus éqpriu
Vtfine labore hic extraxi. ^fefto ne fatis neq fu. ut ^ te ^i hodie inceperim amare.hé tibiaquiimea tu belliata . hem Sic uolo te ferre honefte.ut ego fero.ut placeas mihi.fed ubi esÆ
NVNC memora illis impe ra hinc aquam : Verba funt ad fe ipfam tanqin memo/ riam redierit miffam fuilTc ad haurienda aquam e pro» ximo uicino puteo tfenfhs fatis perfpicuus ê amp;nbsp;fi forte non nihil fub intelligi debe ri arbitremur.
v^^VIS c:Demonis fer â Q ^us fcepamio pulfa ^gt;^is foribus accurrit ad ofdumniÃcp ampelifea forma lepida ei bldditur amp;nbsp;palpaAPOLLuftatVd lege polluta fme.c.uel difiungi» to didionepol lufta:e.n.la fta ludus quo alius aliu ftet nere ad terra coplexu nitif: amp;nbsp;illud poliuratis e.PAgo: Villa un pagani uillâ colen tes nomen traftû a græcis apud quos pigi fons df;na io dicti futpagai q?cx codé fonte bibatrfenfus ergo uer bojué non ego fû pol lufta pago.i.nô ego mó lufta cx crceo ; ut tibi liceat mecu .p libito cogredidd qd fequé.« tia uerba magifdeclarat;po tin ut me ablneas manöiq.. rebat.n.ille fÅminâ ample fti amp;nbsp;attreftaf amp;nbsp;quafi uene rea palæftrâ exercere.SAPI entior natâ: Melius forte fapientior nata nâ urnula on dit : circa qua iris infculptu erat cuius eft: id qdifra cla rius manifeftar: nâ de cade urna locutus inqt hæc litterata eft ab ft eâtat cuia fit fa pientior ergo nata ideft lit-terata:nam fapientiores habentur qui litterati funt: fcc parnio aut cum illud idem reireraftet meus hic quoqj fapientior natufquid uelim indicium facit forte penem feftiuiter indicauit.
OH di immorta-
esila hauftrat aqua fcepamio urnulam q;deferebat mulieri : fed cd illa iam ft illinc fubduxiffet fuomet fermone fxuftiaf.
HEVS fi ptolcmaeo gratia: Sunt qui legerint non inde core heuv fi tolloni gratia: ^go legendum arbittor:he/ US fisttolle mea gratia.
homo: Q_uereI-Uas continet fcena 1c gt;L^li0is amp;nbsp;hofpitifchar midis : qui ' amp;nbsp;ipfi fluftibus eiefti in terram defilierant. PRAEBlTEres: Prius ires. QVAM quæ thyeftæ quo dam antepofita eft amp;nbsp;atreo: Dicédum ab atreo thyeftes amp;atreus fratres uti fabulis eft inimicitia maxima con fiagarût:caufam inimicitiæ referunt q, thyeftes aufusê uxorem atrei fratris uiciarc cx qua filios duos fufcepit: quos atreus fimulata con* cordia cum ad coenam fra^ trem inuitaflet epulados ap pofuit patri de cuius fafti fcelere extat luculentiffima fenecæ tragoedia quæ thyc Iles infcribitur . DA EAS quæ res agebam commo.-dum:Lego potius hocmo/ do : meas qui res agebam commodum:amp; fermo poti us eft lenonis q charmidis ut emendauimus:amp; como, dum pro commode.SCIR PEtQuia fcirpus res leuifli ma eft:nec in aqua mergit. MEAM uelirationem exer ceo : Tranfiatio eft a militi, bus qui primi ineunt certa, mina: neeg in uno confiftût loco:fed hue amp;nbsp;illuc præter uolant : ita præ figore dum loquitur dicit totum treme re amp;nbsp;quafi corufcare;hoc eft uerba cum quadam fpiritui uchemetia proferre amp;nbsp;emit tere eo modo quo fit enu. bibus corufcatio.
Delicata cape aqua hanc.Geübt estatnat herde me.ut ego opinor Delituit:mala ubi tu es.' âetiä ne hanc urnam acceptura es ubi es^ Commodule melius.tandé uero ferio etia acceptura es urnam Hanc.ubi tu es gentiumfnufquam herde.umam ia ego hanc in Media uia.fed autem.quid fi hanc hinc abhuleritquifpiam Sacra urna uenehsf mihi exhibeat negoeiü : metuo hercle ne illa Mihi infidias locet.uteóprahédarcG facta urna ueneria (mulier Nepe optime iure in uinculis enicetmagiflratus.fi quis me hanc Habere uideritmähæc litterataft ab fe cantat cuia fit. iam hercle Euocabo hinc hanc facerdotem foras ut hanc aedpiatma accedi Huc ad forestheus fi ptolemxo gratia.cape hanc urnam tibi Muliercula hanc nefdo quæ hue ad me detulit « in ^ferundalb Reppen negocimfiquide his mihi ultro adgerûda etiä eft aqua« (/fLabrax Leno.Charmides Hofpes.
hó fefe mife^ amp;nbsp;médicü uolet,neptüo credat fefe (plu |q ^tqjætaté fuâ.nâ Gqs cû eo qd rei cómifcuit ad hoc exem/ K^^Amirrit ornatu:domûædepol: libertas lepida es q nûq pe Voluiftiinaué mecû hercle unaipôef.ft ubi iUe meâ é hofpes(dé Qui me pdiditfatqj eccû incedit. Ch. quo malû operas labrax/ Naequidé te nequeo confequi tam ftrenue. La. utinam te prius Quam oculis uidiflëm meis malo cruciatu in ficiliâ præbiteres» Que ^ppter hoc mihi obtigitmifero mali.utinâ cü in ædis meas Te adduxi in carcere illo potius cubuiGem die.
Deofqjimortales quæfo: dum uiuas:utioes tui fimiles hofpites Habeas tibi:malam fortunam in ædis te adduxi meas.qd mihi Scelefto tibi erat aufcultatio.qd uehic abitiofqd uefnauéifce/ Vbi perdidi etiam plus boni q mihi fuit.Ch. pol minime (Go? Miror nauis fi fradlaft ibi feelâ te SC fcelefte parta quæ uexit bóaï La. Peffü dedifti me bladimentis tuis : fceleftioré caena cÅnaui Qua quæ thyeftæ quondâ antepofita eft ab atreo.perii aîo (tua Male fiticdtine quæfo caput.Ch.pulmoneumædepol nimis uc lim uomitum uomas.
La.Heu paleftra atqj ampelifca ubi eftis nûcfCh.pifcibus î alto Credo præbent pabulû.La. mendidtaté mihi obtulifti opatua Dûtuis aufculto magnidids mendadis.Ch.bonà eft qdehabeas Gratiam merito mihi qui te ex infulfo falfum feci opera mea. La. Quin tu hinc is a me in maxima mala crucem:meas qui res Agebam commodumtheu quis uiuit me mortalis Miferior^Ch.ego multo tanto miferior q tu labrax.
La.Qui.'âCh.quia ego indignus fü:tu dignus qfdes.La.o fcirpc Sdrpe laudo fortunas tuas, qui femper feruas gloria aritudinis Equidem meam uelitationem exerceo.nam omnia corufca
Præ tremore
-ocr page 627-RVDENS
^^æ tremore fabuIor.Ch.ædepoI neptune es balneator frigidus ^um ueflimentis poftg abs te abitalgeome thermopolium ^idem ullu inftruitnta falfampræbet potionem amp;nbsp;frigidam: fortunati funt fabri ferrarii; qui apud carbones adfident. Temper calent,La.utinam fortuna nunc anatina uterer ^t cum exiflem exaqua arerem tamé. Ch.quidi ialiquo ^dludos me pro maduco locem.'âLa.quaproter^Ch.qui ^olclare crepito dentibustiure optimo me lauiffe arbitror ^^»Oui^Ch.quia auderem tecum in nauemafcendere quiaâ Ã^daméto mihiufqjmouifti mare.La.tibi autem aufcultaui Æupromittebas mihi illic elTèquæftum maximü meretricibus â¢oi me corruere poffe aiebas diuitias.Ch.iam poftulabas: 1eimpurata belula totam ficiliamdeuoraturuminfulam» ^â¢Qu« nam balena meri uorauituidulu/ auru: atq: argetum: ^biomne comparium fuit.Ch.eadem illa credo quæ ^cum marfupium quod plenum argenti fuit in facciperio ^3âHeu redadtus fû ufq? ad hac una tuniculâ:amp; ad hoc mifellû ^3nium:perü oppido.Ch.uel confiliare mihi quidem tecû licet Aequas habemus partes,La.faltem fi mihi muliercula:effent ^îluæ; fpes aliq foret : nûc fi me adolefcés pleufidippâ uiderit. A quo arabonem pro palæftra acceperamnam fe exhibebit ^iemihi negotiû.Ch.quid fluite plorasÆtibi quidemædepol ^piaftidut^â^gua uiuet qui rem foluas omnibus, a^jSceparnio fèruus,Charmides hofpes,LabraxIeno»
Vid eft illucobfecro negotinquodduæ muliercula: tiic 1 phâo ueneris fignû fiétes à plexæ tenet^nefeio que Metuétes miferæ noóte hacuero pxüaife iadtatas atq? eiedtas Hodieeile aiunt e mari.La,obfecro hercle adolefcés ubi Iftaec funt quas memoras mulieresdSce,hic in phano ueneris: ^â¢Quot funtd See.totide quot ego amp;nbsp;tu fumus.La.népe meæ» See,Nempe nefcio iftuc,La,qua funt facie.'âSce,fcitula:ueI ego Amare uträuis poftürntfi probe adpotuiffem, La,népepuellæd Sce. Nempe moleftus es:uife fi lubet, La, meas oportet l'tus elfe Hic mulieres meæ charmides,Ch,iupiter te perdanôô fi funt ^tfi non funt tarnen,La.introrumpam iam hue in ueneris ^binum.Ch.in baratrüm mauelim obfecro hofpes
mihi aliqd loci ubi códormifca,Sce. iftic ubi uis códormifce l^emo prohibet:publicü eft.Ch,atuides memmatus ut fim Veftiméris uuidis recipe me in tedlü:da mihi ueftiméti aliquid Aridi dû arefcunt meænân aliquo tibi gratiam referam Sce,Tigillû eo illud mihi unuarefcit:fiuis dabo: eodeamidlus ^odé tedus eé foleo fi pluit:tu iftæc mihi dato: exarefeât faxo.
THERmopoIium : Vbi res calidæ ueneût, ANATJNa: Anas auis notiAi ma : expaf mipedû amp;nbsp;aquaticarum ge^ neiedibencer enim uerknur in aquis córinueq! ibi degit ficcis femper plumis . PRO manduce : erant manduces laruato capitedaumano maiori ; maxillas nafta magnis tudine pariter uaftis armatas dentibus habentes;qui fuo tanti oris hiatu derniq; crepitu fefe in utranq iparte uiæ dum flefterent ridente turbam uertebat in fugam; amp;nbsp;quicquid in enim oris ap plicaretur tanq deglutiétes in filium demittebat: id qd' ét tangit feftus in luis fragmentis: Manducis effigies î pompa antiquorû inter cæ-teras ridicfas formidololâf-^ ire foiebat magnis malis ac late dehifccns;amp; ingente dentibus fonitu faciens:qui etiam adducit hunc locum. SACCIperio: Nomen fecit a facco amp;nbsp;pera que liaculi ge nus eft.
'^VID eft illud:Aufu-n â gerant lcqiin teplu ^^â uÃiecepQät muliercu-læ uifo lenone præformidi-ne:id quod intuens miratur Jfcepamio.TIGILlum:Dimi nutiuum a tigno: fub nomi ne tigni omnis ligni fpecies uenit.EODEM teftâ;Q_uia fæpms fufte uapulabar.
ELVarn:Ex fpolié.ALGV: Ch.Eho an te poenitetïman quod delaui: ne hicin terra eluam See. Eluas tu an exungar ficcum ue^ interdum tibiego nunquä
Frigore.MIHI in ^de is:Po
tins mihi re ædis.i.jjfers ex. hibcs. FALSIS poculis:YeI faills legi poteft.
IRIS modis: Sonin narrat dernöes cui**
tédit ut mulierculae q fe in phanû receperat ià luæ cius opa futuræ lint a Iconis ui. NAtafex philoméa:Naphi lomela amp;nbsp;,pgne forores ut alibi méorauimus cóuerfei aues dicuf a poetis poftq ui tæ fuut tcrei fcelus.
^quot;â^Rüh cprencfes:Tra P Whalio pleufidipi fer uulus cu de leone p cunearer forte uidit ambas puellas: qbâ ferri auxiliû da mitât ne a leone abducanf. NOBILEs: Noti amp;nbsp;p olum ora uulgarimobilis ut fupra dixîus cogninôis é: amp;nbsp;qnç ad gnis laudéreferf.ANTI ftæ:Ab eo qd'antilla . SIR-pe amp;nbsp;laferpiciû:Solinus î eo capite ubi de africa loqt fieï qtapud cyrenéfes pterca fir P^ Sâ8^ââ^ odoratis radicibâ uirgulto herbido magifq ar bufto:cuius e culmo exudat Haruto tpe plgue rofidu:id. lt;5 pafcétiu hircorö inhaeret barbulis: ubi cû arefaftum î oleuit ftiriacis guttis Icgif ad ufû menfaj uuel medellae magis:diftûé primû lac fyr picum quoniâ manatîmo dum lafteum:deinde ufu de' riuate later nominatum:m minit de laferpido Plinius amp;nbsp;antea theophraftus:quod graeci filphion uocât:ut me minit quolt; 5Strabo.EXA. lt;jOGAM:Prouentum ma. ximum exagogi enim edu. ftio : ubi uero capuam legitur corrigo captaideft col. ledam : amp;nbsp;notadum cpnon jcinere de laferpicio métio uidetur fafta cuius futurum redditum feruufdeprecatur loquitur enim tanqad cyre nenièm fenem cuius regio uberrimos prouentus affert laferpicii.
'sMiicq creaa.nm accepto pignore ⦠tu uel luda.uel pen algu Ch.tu ægrotaîuel uale barba^ hofpitem mihi iædeis.Sce.mhil Moror fat litiumeft.iâ ne abis uenalis. uenahs illic dudlttauit Ch.Qinfquis e no é mifericors.f, qd ego hie afto ffoelixuuidus Quin abeo hincfueneris phanu: utedormifeam hac crapulam Qua potaui pter animi qua libuit fententia : quafi uims grads Neptunus nobis fuffuditmare:itaqj aluum ^difperauit nobis Falfis poculis.quid opuftuerbis fi mitaf nobis paulifperpgeret Ibidem obdormiflemus* nue uix uiuos amifit domum. Nunc lenonem quid agit intus uifam conuiuam meum
/^Demones4
Ins modis di ludos Faciunt hominibus.mirifqj cxeplis Naoia infonis danut.ne dormietis quidé finiit qefcef.'â elutego hac nodle. q ^ceflit ^xfaimi^ atqjifcitu fo/ Somnifiiad hirudininu nidu uifa é fimiaadfeenfionéut (niaui faceret:admoliner.neqj eas eripere quibat fde:poft ibi uidebatquot; Ad me fimiaadgredirier rogare fcalas:ut darem utendas fibi. Ego ad hoc extemplu fimiæ refpondeo.natas exphilomea at^ Ex Progne efle hirundines.ago cum illamequid noceat meis Popularibus.atqâ illa animo ia fieri ferocior uidetquot; . ultro mihi Malii minitariertin ius uocatme.ibi ego nefeio quo mó iratus Videor mediam arripere fimiam. concludo in uincula Beftiamnequiflima.nunc quam ad rem dicam hoc Attinere fomniumnunq hodie quiui ad coniedturam euadere: Sed quid in uen^^hano clamoris oritur.' âanimus miratur 4/Trachalio feruus.Dem ones fenex.
Roh cyrenéfes populates uefirâ ego îploro fidé.agricolxl _®^ ^^^ regióibâ ferre opé lopia:; atç Exern plu peflimiipeffiidate. uidicate ne fpiorü potior fit Polentia: qinnocentum:qui fe fcelere fieri nolunt nobiles. Satuite exemplum îpudéti.date pudori pmium. facite hic lege Potius liceat.q in ui uiÃo uiuere:cutrite hue. î ueneris phanum. Vfam ite^ îploro fidétq^pe hic adefiisiqqj auditis clâoré meu Fette fuppetias:q uenen ueneriæqj âtifiæ mof ätiqâ î euftodii Suu cómiferunt caput. ptorquetemiuriæ pus collum qad uos Perueiat.De.quid iftuc é negotiif Tr.p ego hæc géua te obteftor Senexqfqs es.üe.qn tu ergo omitte géua ÃCquid fit mihi expedi Ecqui tu es^Tr.teqj oro amp;nbsp;quæfo fi fperas ribi hoc anno multii Futurum firpe amp;nbsp;Jaferpicium eaqj euenturam exagogam Captamfaluam amp;fofpitem.at^ ab lippitudine ufqjficutas
-ocr page 629-RVDENS
Vtfit tibhDe.famm esfTr.feu tibi rafidis for multi magudari Vtte ne pigeat dare operam mihi quo d te orabo fenex
De. At ego te p crura amp;nbsp;talos tergüqjobteftor tuu: ut tibi ulmei Effe fperes uirgidéii.Só tibi hoc ino euéturi uberé mefTc (ubere Malitut mihiiftuc dicas negotii quid fit quod tumultues.'â 'EnQui lubet maledicef^equide tibi bóa exoptaui omfa. De.bn Equidem tibi dicoiqui te digna ut eueniant precor«obfecro Hoc.reuortef ergo quid negotii eft?Tr.mulieres duxinocentes Intus hic funt tui indigentes auxilii.quibus aduorfu ins legefqj Hfignite iniuria hic fadla eftifitqji ueneris phio.tü facerdos ue
Qui facerdotem uiolafaudeat^fj eæ mulieres q fût/aut quid iis Iniquifit^Tr.fi das opera eloquar.ueneris fignu fût âplexæ nue
1^ e.Quis hic eft qui deos tam paruipendit.'â Tr.Fraudis:feeleris parricidinperiurii plenus^ Legirupa impudens impurus merecudiffimus uno uerbo AbfoluaJenoft.quidullu porro pdice/ De.ædepol infortunio Hominem pdicas donabilem» Tr«qui facerdotis fceleftâ faucis Hterprefterit.De.at magno cumalo fuo fecit hercle.ite iftinc Foras turbalio fparax ubi eftis.' âTr.iobfecro itrotfubueni illis: Dedte^ aut imperabo.fequimini hac» Tr.age nunc iam iube Oculos elidere itidemt fepiis faciunt coqui.De.pnpite homine Pedibâ hucitidé quafi occifa fue. Tr.audio tumultuopforleno Pugnis plecdit,nimis uelim fprobiffmo hoini malas edetauerit Sed ecce ipieegrediuntur timidae e phano mulieres ifTTachalio.Palxftra.Ampelifca forores duae* Vncidem cü omnium copiarû atepopû auxiliipræfidü n ÃWiduitas nos tenet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cuia eft quæ falutem afferat
IIn metîïnunc fumus ambæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;importunitas
Tantaqjiniuria nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos eft modo hic intus ab noftro horo
Qui fceleftus facerdotæ manum praeceps reppulit: propulit j Perq indignis modismofqj ab figno intimo uideri potuit fuas
Sed nue fefe ut ferût res fortunæqj noftræî par eft moriri.neqje Melius morte î malis reb' âmeis feriis. Tr.qd eft q illate oratioft.'â Ceffo ego has eófolari heâ paIæftra.Pa.quiuocat. Tr.ampelifca A.Obfecro qséquocat.Pal.qs is éqnomiat^T r.fi refpexis fcies Pal.Ofalutis meat fpes.-TrAace ac bono aio es me uide.Pa fi mû H liceat uis ne opprimât.quæ uis:uim mihi afferà ipfa adigit: T»Ah define nimis Ãepta es» Am.defiftc:di(ftu nûc iâ miferâ me 0ófoIari»PaI»nifiqdre pfidiü apparas trachalio.atfta hæc res eft
MAGVdanmï Sût qui can. lem laferpicii magudari dj-xetuntaiel genus elfe alterû laferpicii : conflat tarnen ex theophrafto Plmioq; differ re inter fe:amp; î diuerfa regio ne nafcitmagadarim^ eé fine laflere.i.fine fucco: uerba PJinii fubieci quæ fût ab ip-fo theophrafto . Q^ui cû de laferpicio mentionem fà dt poftremo fubdit: alterû genus eft quod magudaris no catur tenerius ac minus iie-hemens fine fuccoiquod cir ca fj^riam nafciturmon pro-neniens in cyrenaica regione gignitur amp;nbsp;i parnafo mo te copiofum quibufdam Ja-lerpicium uocatibns;p quæ omnia adulteratur rei faiu-berrimæ utiliflimæcj auto-ritas;ex quibus uerbis datur inteUigi: magudarim nô eé caulem laferpicii: ram pfer-tï theophraftus affirmer ta ex radice q ex caule laferpi-cii fuccum prouenire:magu darim uero effe fine fucco. AT EGO : A dinrat contra demones per talos : terga amp;nbsp;crura lènùlia:nt totâ ille: fd-licet uerberibus affidat io-cofe inferens uerbera amp;nbsp;cruciatus proprium amp;nbsp;peculiarem prouentum feruorum efle.VlRGIdemiam:Virga rum apparatü: ita Varro ex Nonio iraq ; fcapulaemetuunt uirgïdemiam. TVRBa lio fparax:noïa fcruoicfunt MALA fe détaucrït: Malas edentauerint legendum eft.
VNCidein:Timidæ nWgtediebâtur puellae âRueneris phano Icno ? nem rermidantes;cuius im
perium exccrantur: at fpem recipiunt uifo trachalione. ABSIgno îtimo : Ab itima ædis pte ubi crans côftitutæ
A ii
-ocr page 630-MVS mihiînucnîtur:Lege intus inibiîuenitur.SI quip pianft minusi Ideft fi fortaP fis non eo quo debuimusv troiuimus uel ornatu uel ri tu femato-EX concha nata: Apoftropha eft ad uenerem quam perhibent ex fpuma teftium cæli a fatunio pro* ieftorumi mari natam fuif-fe:amp; ,ppterea difta eftaphro dite a fpuma quæ græcea-phros dicitur: amp;nbsp;ideo quafi ex marina concha qua: fpu/ mam eiecit ortam fuifte: na amp;nbsp;cocha: rem ueneteam citant. /
^^Xr E phano:Tnta-tur demones pud -A^^uas a lenonis ui: que de templo elicit. HIC nobif cum dis facete poftulas Cor rigo fie nobis cum dis facegt; re poftulas:amp; é fermo lenonis conquerentis non pofte fuas uendicare obftante reli gione. Q_VEMuis opulen-tum:MeIiorleftio:quis opu lentusâFOLLEMpugillato rium : Pillam uento inflata Mart.folle decet pueros ludere folle feues . SI ISTAS ambas:Scilicet nolueris î libertatem uendicare.
Certuft moriei q hune pati lenonem in me»
Sed muliebri animo fum:tamen miferæ i mentem mihi mortis Metus membra occupâtædepoI.Tr.hunc accerbum Ãonü animû habete.Pa,nä obfecro undeÆTr.intus inibi îuenit Ne inquam timeteadfidere hic in ara» Am, quid ifta ara plus Prodefle nobis poteft q fignumÃphäno hic itus ueneris Æquod Amplexæ mó unde abreptæ p uim miferæ, Tr.fedete hic modo Ego hinc uos tamen tutabor.aram habete hac uobis pro caftris. Moenia hinc ego uos defenfabo præfidio ueneris.malitia lendis Cdtra fcéda,A,tibi aufcultamâ : amp;nbsp;uenâalmaâbæ te obfecrani Aram âplexantes hac tuâ lachrymätesigcmbâ nixænn euftodia Nos tuam ut recipias amp;nbsp;tutefallos fceleftos qtuû fecerût phanü Parui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;arenofqj:ut hanc tua pace aram obfedere
aut eæ ambæ fumus opera neptunei noólu Habeas neue idcirco nobis uitio uortas: fi quippianftminus Quod bene effe lautum arbitrare.Tr,æquum has patere Intellego,decet abs te id impetrari,ignofcere his te conuenit: Metâ has:id ut faciant: fubigit: te ex concha nata efle autumat Caue tu harum conchas fpernas, fed optume eccum exit Senex, patronus mihiqj amp;nbsp;uobis
Demones fenex.Labrax.Leno,MuIie,u,Lorarius, Tra. feruus» Xi e phano natü quatu efthoium facrilegiflïme:uos f ara Sim Abite feflùm:fed ubi funtÆ Tr.huc refpice. optumeidue olueramus,iube modo accédât ppe hunc legerupionem La,Sic nobifcum dis facere poftulas.' âDe.pugnum £ os impinge La,rniquahæc patiorcü precio tuo,De.at etiâ minitatur audax» La.lus meum ereptum eft mihi.meas ancillas mihifuito eripis» De fenatu cyrenenfiquäuis opulentus. Tr. fi tuas efleoportet Niue eas eé oportet liberas: neu te fcarcerem cdpigi eft »quum Aetatemqjibi te ufqjhabitare:donec totu carcerem contriueris, La. Non hodieifti rei aufpicaui : ut cum furcifero fabuler. Teego appello. De,cum iftoc primum qui te nouit difputa: La.Tecum ago.Tr.atquimecu agenduftifunt ne illæ ancillae Tuæ.'âLa.füt,Tr.agédü ergo, tage utra uis digitulo minimo mó La.Quid fi attigero/Tr.exteplo hercle ego te folié pugilatorium Faciam:amp; pendentem incurfabo pugnis periuriflime. La. Mihi non liceat me has ancillas ueneris de ara abducere? De,Eft lex apudnos.La.quid mihi cum ueftris legibus Commercii.equidem iftas iam ambas educam foras. Tu fenex fi iftas ambas:huc arido argentoft opus. De.Hæauté ueneri complacuerunt.La. abeat fi argétum dabit. De,Do tibi argentum nunc adeo utfeias meam fententiam
Occipito
-ocr page 631-RYDENS
0 capito modo illis affero uim toculo paufiUuIunn Ita hinc ego te ornatum amittam: tu i'pfus te ut non noueris: Vos adeo:ubiego innuero uobis:fi non ei caput exoculaffitis Quafi murteta iuncisntem ego uos uirgis circonuinclam. ta.Vi agis mecum. De.etiam uim ^pportas flagitii flagrantia.'â Tun trifurcifer mihi audes inclementer dicere.' âLa.fateor ego Trifurcifer fum:tu es homo adpnme pbus. T.rnuc qui minus Hafee oportet eÃe Iiberas.La.quid liberas: âTr.atqj heras tuas Quidem hercle atqj ex germana græcia.nâ altera hæc eft nata Athenis fine teftibus» De. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quid ego ex te Audio.Tr.hancathenis eÃe natam libera.De.mea popularis Obfecro hæc é.Tr.nö tu cyrenéfis es.' âDe.immo athenis natas Altufqj educatufq ? atticism Tr* obfecro defende eines tuas ^enex.De.o filia meateum ego hanc ui'deo mea^ abfens Miferiaj^ cómones.trima quæ periit mihi iam tanta eÃet Sruiuit fcio.La.argentum ^ iftifce ambabus cuiæ erant Lomino deduqd mea refert:hæ athenis natæ: an thebæ fient.'â Lummihi reële feruitutem feruiant.De.ita ne impudens Tu ne hic fallismirginalis liberos paréribus fubieëlos habebis Atqj indigno quæftu conteres.' ânâ huic alterae patria quæ fit Profedlo nefcio: nifi feio ^biorem hanceÃe q te ipurariÃime: Tuæ iftæ funt.ââLa,contende ergo : interfit tergo utri. ûe.Niofferrumentas habebis pluris in tergo tuo:quilamuis tonga clauos:tû ego ero medadÃimus poftea afpicito meum Quando ego tuum infpeëlauero.ni erit tâ fincerumtut quiuis Dicatampullarius:oprimumeÃe opere faciundo corium 06 fin ceriÃimum.
Qmd caufæ eft quin uirgis te ufq^ ad faturitatem fauciem Quid illas fpectas.'âquas fi altigeristoculos eripiam tibi ta . At quin quia uocas utranqjiam mecum abducam fimul. De.Quid facies.'âLa.uoIcanü adducamus ueneris éaduerfarius Le.Quo illic it^La.heus ecquis hic eft heus.'âDe.fi attigens oftiü lam hercle tibi meÃis in ore fiet mergis pugnis to.NuUu habemus ignem ficis uidlitamus andis.De.ego dabo Iguem:fiquidem in capite tuo conflandi copiaft» ta.Ibo hercle aliquo quæritatum igné.De.quid cum inueneris. ta.Ignem magnum hie faciam.De.quin ut manum exuras tibi. ta.Immo hefce ambas hie in ara ut uiuas coburam » De.id uolo I'lam hercle te barba continue arripiam:00 ignem coniidam* Teqjambuftulatum obiidam magnis auibus pabulum* Gum conicdluram cgomet mecum fado:hæc illa eft fimia Quæ has hirundines ex nido uolt eripere ingratis
VOS adeO;AJIoqiuf famu los fine Jorarios.M VRteta: Pro myncta iierfo y in u:q imicis iungi folent ueluthc deræ arboribus. O FILIA mea:Erat enim eius fi]ia:fcd non propterea illam noue-rat.TRINA: Legendum tri ma. INTERSIT tergo utri: Scilicet noueris amp;nbsp;fcies cui, noIlium cauedum fit:eftmi nitatio cum indignatione. NI OFFERVmentas:Offc rumeta antiqui dicebantq offerebatur ut Autor eft Fe ftus:fed Plautus per quandâ fimilitudinem'offenmiétas plagas percufliôes amp;nbsp;flagel la îtellexit quafi q ea feapu-lis amp;nbsp;tergo offerantur cum quis Tufte caeditur.AMPVL latius: Ab ampullis uafculis oleariis diffus quibus in bal neis utebantur.MERgis pu gnis: Mergæ furculæ fuut q bus acerui frugum fiunt di-ftx a uolueribus mergis; qa ut illi fe in aquam mergunt dû pifees perfecutur fic mef-fores eas i fruges demergut ut eleuare poffint manipulos : Feftus mergis ergo pu gnis dixit: quafi illis uti uel-lit pro furculis ad dentes ex ore colligendos.NVLLum habemus ignem: Congruit magis fermo lorario uel famulo qipfi lenoni qui ierat quaefitum ignem: Vel fi fer-monem lendi dabimus erit legendum : nullum habent ignem: ficis uiftitant aridis.
A iii
AT HIC ne:Subaudi uel t5 gat uel ui afferat.Q_VAM magnum uero: Cum iroia. PHANA immutantur:Vt Icilicet pro templo ueneris templu fiat herenlis: cui da^ na pro figno datur.
Quod ego tn fomniis fomniaui.Tnfcin quid tecum oro fenexf Vtillas feruas.uim defendas : dum ego herum adduco meum. De. Quære herû atqj adduce. Tr.at hic ne. De.maxio malo fuo Si attigerit fine occÅptafïît.Tr.cura.De. curatum eft:abi Tr. IN une quoqjafferuaipfum.ne quo abeat : nam promiflîtn Camuficiaut talentum magnum : aut hunc hodie fiftere: ^iDemones fenex. Labrax leno. Lorarii.
m tu leno cum malo libentius quiefeis.an fic fine Malo fi copia efl.La.ego quæ tu loquere flocci non fa*' cio fenex
Meas quidem te inuito:amp; uenere: èC fummo ioue -De ara capillo iam deripiam. De.tage dû La.tâgam hercle uero De. Aged um ergo accede hue mo. La. lube dum recedereiftos Ambo illuc modo. De.immo ad te accedent.La.non hercle
Egomet cenfeo. De.quid ages fi propius accedent.La ego receffero.
Vei^ fi fenex te unq in urbe offendero
Nunq hercle quifq me lenonem dixeritifi non te lu dos PefTimos dimifero.De.facito iftuc quod minitaris . f. nücinteri Si illas attigeris dabitur tibi magnu malu 1 La.q magnum uero. De.Quatu lendi fat e.La.minacias ego iflas flocci no facto tuas. Equidem eas te inuito iam ambas rapiam. De.tange dum La.Tangam hercle uero. De.tange fat fein quomodou dum Turbalio curriculo affer duas clauas. La.dauas.' âDe. fed ^bas Propera cito.ego te hodie faxo reële acceptum ut dignus es La. Heu fceleftus galeam in nauiperdidi.nuc mihi opportuna Hic eflet.falua fi foret, licet faltem iflas mihi appellare. De. Non licet hem optimeædepol. eccum clauatoraduenit. La. Illud quidem ædepol tinnimentû é auribus. De.age accipe Illam alteram clauam fparax age alter iflinc. alter hmcadfiftite* Adfifliteambo:fic audite nunc iam. fi hercle illic illas hodie Digito tetigeritinuitas nifi tunc exoculaffitis ufqjadeo Donec qua domum abeat nefciat:piflis ambo, fi appellabit: Quepiam: uos refpondetote iflinc iflarum uicem.fin ipfe abire Hinc uolet quâtü pôt extemplo amplediitote crura fuflibusr La.Etiam me abire hinc no definent.' âDe.dixi fatis: amp;nbsp;ubi ille Seruus cum hero hue aduenerit. qui herum accerfiuit itote Extemplo domum. curatehæc fultis magna diligentia La.Heu hercle ne iflicphana mutantur: cito iam hoc herculise Veneris phanum quod fuit, ita duo defliruit figna hic cum Clauis fenex. non hercle quo hinc nunc gentium aufugia feio; lea mihi nueutru^j fxuit à tecta ôe maf.PalxHta.Lor.quiduisÆ ...La.appage
-ocr page 633-RVDENS
La. Apagc côtrou«fia é:hæc cgdé palæftfa.q refpodit no mea c Heus ampelifca.Lo.cauefs infortunio utpoteft«La. ignaui« Homfes fans rede monet .fjuobis dico heus uos nü molefhaé Meadiré ad illas ^piâ*Lo*nihil nobis quidé. La.nüqd moleftü Mihient^Lo.mhil fi caueris* La.quid éqdcauea^Lo.he a craflb Hfortunio.La*quæfo hercle adiré ut liceat, Lo.abeas fi uelis. La.Bene ergo hercle fadum.habeo uobis gratiam » non accéda, Lotius illic artate illicotædepol proueninequiter multis modis Certunrthafce hodieufqj obfidione uincere.
yWV EAM ne illcJn fuc. â li Kenfus pleufidippus jJ-^^duenit nmlienbajr anxiliumïit fent.CVM pul uifculo conuerrct : Ideft ceu puluifculu amp;nbsp;terra quæ fcogt; pis uerri folet: ita me uortet amp;nbsp;agitabit pugnis. PROfe. ôus ire:Vel fubaudi uolebaf uelire pro ibas: ucladde Jitgt; terarn amp;nbsp;dicito ires. EXVlé Fugitiuu. Q^Vla,puexi aue here nó quiuiiDocet Plaut, quid fit proueherc amp;nbsp;auehcgt; re : ut proueherc dicaturcu ï altu pficifeitur : auehere at ad côliitutum locum appel Iere;qdctiâ docct donatus.
£Pleufidippus ado,Trachalio feruus mulieres duae. Leno,Lora, Charmides.
A^Ea ne ille dica leo ui uioleta de ara deriper ueneris noluit.'â 0r^^â'âAdmodu.Ple.qn occidirtis exteplo.'âT,gladi' âno erat. Caperes aut furtetaut lapidé, Tr,qd ego qfi cane ames Homineinfedarer lapidibusnequiffimumfLa, nunc pol ego Perii.pleufidipp'âeccu aderttcduerret ia hoc raetotücû puluifcu Lle.Etia neî ara tuc fedebât mulieres: cu ad me ^fedus ire.' â(Io iTrdbidé nue fedét. Ple.quis illas nue illic feruat.' âTra, nefeio qs Senex uicinusuenehs.is dedit opera optimam. is nue cu feruis Seruatego mandaueram, Pl.duc me ad lenone redaubi fliic éhomo,La.faJue: Ple.falute nihil morortopta otius Rapi te obtorto collo manis an trahi utruuis opta, dum licet U.Neutrum uolo. Ple. abi fane ad littus curriculo trachalio. Hbeillos in urbeireobuiamad portu mihi:quos mecum duxi Qui huc ad carnifice traderent, port hue redûoîatqj agitato Hic curtodiam, ego hunc fcelertum in ius rapiam exulem Age ambula iius,La,quid ego deliqui^Ple.rogas^q arabonem A me accepirtiob mulieré,6ó ea hinc abduxirti, La, non auexi;
â Lie.Cur negas o,La,quia pol prouexi,auehere non quiui mifer Lquidé tibi me dixera prærto fore apud ueneris phanû quid Multa:fum ne ibi?Pl.in iure cam dicito hic uerbü fat é,fequere La.Obfecro te fubuéi mi charmides. rapiorobtorto collo. C»qs Me nominatda.uidé me ut rapior.Ch.uidco atqjffpedo lubés U.Nófubuenir mihiaudes.'âCh.quis hö te tapit.' âLa.adulefcés Lleufidippus.Ch.utnadus habe:bono animo melius eft te ^lineruum corripere. tibi obtigit quod plurimi exoptant fibi. Li.Quid ide?Ch.utid quodqratfueiat fibi. La. feqrcobfecro Lariter.Ch.fuades qlis es tua nemû rapere eo me obfecras : ut te Sequar etiam retentas.' âLa,perii. Ch.uerum fit uelim. (redeo He.Tu mea palxftfa amp;nbsp;apelifeha ibide illico miete: dû ego hue Lo-Equidé fuadeo ut ad nos abeat potius dû recipis. Pl. placet ^enefadtis.La.fures mihi eftis.Lo.quid furesÆ Ple.rape.
A iif i
IN COLVMban:EacoIü bare foramé in quo noxio rum capita ponerentur ad fimilitudinem eorum i qui bus columbi nidificant.CL TIVS addici poteftddeftci tius morti dedinetor amp;nbsp;pereat: eft enim addicere mor ti deftinare amp;nbsp;addiäufmor ti obnoxius.
FACTum:Sc ptâ lepida mu 1 forma uelu-ti fibi illas lucrifedffet læta tur: fed uxorem extimefce-bat ne animum forte fuum intemofceret:ideo ubi uox legebaturdegendum uxor. SlGNIfice : Vel nidem ucl innuam.
EPTVNo:Grippus emois femus cum ifcatumiuiiTet rete e mâïri duxiffet: forte traxerat lenonis nidulum : in quo omnis illiâ infuerat tlte laurus ornamental^ puella ria palæftræ uirginis:ex qui bus illam demones fuam agnofcet filiam.HORR
La,Oro obfecro paîæn :ra..Pl.feqre camifex,La,hofpes âCh.nô fû Hofpes.repudio hofpitiütuü.La.ficcre me fpmsfCh.fic ago fe Ibo,La,di te ïfelicité. Ch.ifti capiti dicito.credo aüü f alia (mel BeUuâ hominem uortier illic in columbum credo leno uortitur Nam in columbari collum haud multo poft erit.in neruo mille Hodie nidamenta congerettueruntamen ibo ei Aduocatus ut fiem , fequi mea opera citius addici poteft.
Enefaiftum amp;nbsp;uclupe eft me hodie his mulierculis TetulilTe auxilium iam clientias reppenâ tatqjarnbas Forma fcitula atqjætatula , ft uxor fcelefta meoibâ âPuât modis Nequid fignifice qppia mulicrculis:fed grippus feruus nofter Quid return gerat mirortde no die qui abiit pifcatûad mare Pol magis fapuiftêt fi dormiuflèt dominam nunc amp;nbsp;operam Ludos fadt:amp; retiatut tempeftas eft nuncatqjutnodlu fuit In digitis hodiepcoquam quodcÅperitnta fluctuare uideo ux hementer mare:
Sed ad prandium uxor me uocatiredeo domum lam meas oppiebit aures fua uaniloquentia«
b P Ã Ã A A 1
A Ã A
lAq;:Horiaq ; ut legit Noi us qui hunc atteftatur locû j^ a quo difta horia nanis pi-fcatoriaut xq ; placeret fi Ie
gatur fâlute adoreaqj.i.glo ria amp;nbsp;Iande:Horatiâ qui pri-mâ alma rifitadorea.COM POTIuit:Compotem fcdt. VLLAM una : Legerem libram unam.VT LIBERes ex;populo prêter te:Præter ideft ante omnia amp;nbsp;in pri-mis.IGITVR:Deinde.
Eptuno has ago meo patrono gratiasiqui fallis locis icoIit ifculentis: cum me ex fuis locis pulchre ornatu expediuit emplis reducemtpluriapræda onuftütfalute honeiac^ flucluofo:pifcatu nouome uberi compotiuit miroqj Modoïat^ incredibile hic pifcatus mihi lepideeuenitî Neqjpifeiû ulla unaiâ hodiepddo coepimifi hoc qd fero i fete Nam ut de nodte multa impigreqj exurrexiducrum præpofui Sopori amp;nbsp;quieti:tempeftate fæua experiri expetiui: Paupertatem heri qui amp;nbsp;meam fententiam toleraremtopera Haud fui parcus meatnimis homo nihilift qui piger eft: Nimifqj id genus odiego male:uigilare decet hominem Qui uult fua tempori conficere officiatnon enim illum Expeeftare oportettdum herus fe ad fuum fufatet officium Nam qui dormiunt libenter fine lucro amp;nbsp;cum malo quiefeun^ Nâ ego nue mihi: qui impiger fui reppenâ ut piger fi uelim fiem. Hoc ego in mari quicquid hic incft repperi quicquid ineft, Hraue quidem thefaurum hic ego ïefte reornec mihi confcius Eft ullus homo:nunchæc tibi ocmfio grippe obtigit.
Vtliberes ex populo præter tetnunc Ãc faciam: Sicutconfilium eft ad herum ut neniam dodie atqjaftute Pauxillarim pollicitabor pro capite argentum.ut fim liber Jam ubi liber igitur domum inftruam agrumtxdes mancipia Nauibus
Ãt 1 ( 1 Ã 1 1 1
5 1 (
1
-ocr page 635-RYDENS
^auibus magnis mercatura faciam.apud reges rex perhibebor ^oft animicaufa mihi nauem faciâtatqj imitabor ftratonicum. Oppida circunuedtabor. ubi nobilitas mea erit clara* oppidum magnum comumbo amp;nbsp;ego urbi grippoindanome Commentu mex famæ.amp; fadlis ubic^ regnu magmiiftituam* ^agnas res hic agito in mente inftruere* nue hucuidulu coda» ^^d hic rex cum aceto pranfurus é amp;nbsp;falue fine bono pulmento» ^[pTachalio feruus » Grippus pifcator. nbsp;nbsp;nbsp;(tem
SED HIC rex:VeI füllt ner ba ipfius grippi : nel tradia» hollis ex occulto obftruan» tis quæ grippus de fc inani» ter iaftauerat.
'â ââ r~'''£VS mae;Diu mul m^tumcg ferui duo có» ^4L_Wet|dunt inter fe : nd alter pahicipem innend ui» duli fieri cupiebat alter foci» um renuebat. SQ^VAmo» fo pecu ; Ideft pifeibus: fub noie pecu intelligitur quic quid gregarim pafcit': fqua migeras pecudes dixit Lu» cilius.
Eus mane.Gri.qd maea.^Tr» dû hac tibiqua trahis rude BCoplico. Gr*mitte modo» Tr.at pol ego te adiuuabo nam ^Jwnis qdbenefitihaudpcht.Gr.turbida tepefias heri fuit Nihilhabeo adolefcens pifeium.ne tu mihi eile poftules ^on uides me referre uuidum retem fine fquamofo pecu» quot;ft.Non ædcpol pifcis expeto: quam tui fermonis indigens: Or. Enicas iam mcodio quifquis es. Tr. nd find ego abirehfe te Mane.Gr.cauefis malo quid tu(malum)nam me retrahis» *fr.Audi»Gr»nonaudio.Tr.at pol qui audies poft:»Gr»quin Loquere quid uisîâTr»eo modo eft opereprecium:quod tibi fgo narrare uolo.Gr»eIoquere quid id eft.'âTr»uide nufpiam Oonfequitur prope nos.Gr.ecquid eft/quodmea referat.'â 'ï'r.Sciïicet fed bonis cöfilüs eo qdite mihi é» Gr. qd negocii eft Modo dic^Tr.dica tace fi fide modo das mihi:te nd foreîfidû Gr. Do fidem tibi fidus ero quifquis es.Tr.audî furtû ego uidi Qui faciebat.noueram dotmnû id cui fiebat porro ad furem Egomet deuenio.feroqj ei conditionem hoc padto»
Ego iftuc furtû fao:cuifadtû eft i nunc mihi fi uis dar dimidiû Indicium domino non faciam.is mihi nihil etiam refpondit.'â Quid indexquum eft dari mihi dimidium.' âuolo ut dicas: Gr.lmmo hercle amplius.na fi nd dat domino dicûdû cenfeo. Tr.Tuo cdfilio facià .nûc aduorte animû.nâqj hoc omne attfet Gr.Quid faiftfift^Tr.uidulü iftü cuiâ é noui ego hdinem (ad te Iatnptidem.Gr.quideftr'Tr.óó quo paólo periit. Gr.at ego quo Padto luentüft fcio amp;nbsp;qui inuenit hdinem noui amp;nbsp;domin' âqui Nunc eft fcio.nihilo pol pluris tua hoc q quäti illud refert mea Ego illùm noui cuius nunc eft tu illum cuius ante hac fuit» Hunchomo feret a me nemome tu te fperes potius.Tr»nd ferat Si dominus uemat.' âGr»dominus huic nemo » ne fruftraflis
Nifiego nemo natuft.hûc qui coepiîüéatu meo.Tr.itane nero.'â Gr.Ecquem eé dices ï man pifcem meü:quos cü capio liquidé GÅpi mei funt:habeo pro meis.nec manu adferûtur.neqj illinc Sattem quifq poftulat.in foro pala omnes uendo pro meis Venalibus.mare quidem edmune certoftoibus.Tr.adfentio
-ocr page 636-Q^VOD lias cxcÅpîftî: tc/ gerem potius ; quod manigt; bus excÅpifti:ut quali cauil lari uidearuc ad illud quod rete atq? haminafti funtzET uitorem amp;nbsp;pifcatoré : Lego uenatorem ; amp;nbsp;pifcatorem: quafi dixiffet quod in man non reperiturzied ï rerrazam des in man dicere repertum effe. PVNICEVMz Nd ter. gum cum uirgis cæditur ru-befcit primûz poftmodû ni. grefcit.ELEBorofusz Supra memoratum abunde eft eie boro purgari cerebrû ægri. tudinefqj fanari. CERItus: Cereris fpiiitu afflatâ z amp;nbsp;de hoc alias fepe. PENNICIL LVSnouosz Pro nouus eft enim genus fpongiæ penin dllusz Ipongias enim huiuf. modi antiqui in deliciis ba buerunt ad mundanda cor. pota z Exugere ergo magis foongia cum noua amp;nbsp;fuda fit diciturz inquit Feftus pen niculi fpongiæ longæ per fi militudincm caudarum ap pellatæ. HINcotfledam na uemzMetaphoricos didum pro iter hinc arripiam amp;nbsp;fe. cedam.SI TV pro retazPro fequif metaphoram z amp;nbsp;fen fus éac dixiuet quaqua iter aggredieris z ego te fequar. RAMENTAzCJuæ abradu tur ex una qua^ re amp;nbsp;proin de abiidenda tang uillia amp;nbsp;ïnutiliazramenta dicunófed Plautus fÅminino genere hic amp;nbsp;alibi pronunciauit. HORIAzHoc loco reftilfi. me legif,p naui pifeatoria cuius diminutiuû horiola.
Qui minus Hunccómunem quæfo miHi eéoportet nidulum» In man inuentunft.cómune eft. Gr.ne impudenter impudens. Nam fi iftucins fit quod memorastpifeatores perierunt» Quippecum extemplo in macellum pifees prolati fient Nemo emat: fuam quifq j partem pifcium pofcat fibi Dicat in mare communi captos. Tr. quid ais impudens? Aufus etiam côparare nidulum cum pifcibus. eadem tandem Res uideGGr.m manu noémea.ubi demifi retem atqjhamu Quicquid hæfit extraho, meum quodrete atq?hami mei Nadii funt.meum potiftimunft. Trammo hercle haud eft Si quide quod uas excÅpifti.Gr.philofophe, Tr. fed tu nunq Pifcatorem uidiftiuenefice nidulum pifcem cÅpiffe : aut pro/ Tuliftè illum in foru^no enim tu hic quidé occupabis omnis Quæftus.quos noles.amp; nitore amp;nbsp;pifcatoré te effe fpure portulas Vcl te mihi monftrare oportet.pifeis qui fit uidulus.uel quod In mari nd natum éineqj habet fquamas ne feras.Gr.qui tu Nunqaudiuifti eflè antehac uidulum pifcem? Tr.fcelus Nullus eft.Gr,immo eft profedlo.ego qui fum pifcator:fcio Vero raro capitur.nullus minus fepe ad terram uenit. Tr. Nil agis.dar uerba fperas mihi te pofte furcifer,quo coloré? Gr.Hoc color capiuntquot; pauxilluli funt alii puniceo color magni Item at^ atri.Tr.fcio tu hercle opinor in uidulum te Pifcem conuertesmifi canes » fiet tibi puniceum corium Poftea atrum denuo. Gr. quod fcelus hodie hoc inueni: Tr.Verba facimusnt dies, uidefis cuius arbitratu nos facer uis.' Gr. Viduli arbitratu?Tr.ita enfuero ftultus es. G r. falue thaïes. Tr.Tu iftunc hodie non feres.nifi das fequeftrû.aut arbitrum. Cuius hæc res arbitratu fiat.Gr. quæfo fanus es? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
Tr.Eleborofus fum.Gr.at ego ceritus.hunc no amitti tarnen: Tr. Verbum addeetia unü. lâf cerebro colaphos abftrudi tuo. Gr.Ego iam te hic itidem quafi pennicillus nouos exugere folet Nihuncamittis exugebo quicquid humoris tibift. Tange affligam te ad terra itidem : ut pifcem foleo polypum. Tr. Vis pugnare?quid opuft?quin tu potius prædam diuide. Gr.Hic tu nifi maid fruuifti nihil potes. Tr. nifi poftulas abeo Ego hinc.Gr.at ego hicoffleéta nauc. Tr.ne quo abeas.mane Si tu proreéla ifti naui es:ego gubernator ero.Gr.mitte rudenté Scelefte»Tr.mitta,omitte uidulum.Gr.nunq hercle hinc hodie Raméta fies fortunatior.Tr.non probate pnegado mihi potes Nifi pars datur.aut ad arbitrum redditura: aut fequeftro póit. Gr.Quem ne ego excepi in mari? Tr.at ego infpeólaui e littore Gr.Mca opera labore amp;nbsp;rete amp;nbsp;horia« Tr. nû qui minus fi uéiat»
* â Nulle
-ocr page 637-RVDE NS
^âûc dominus cuius é.ego qui ffpeólaui procul te hue hm furtû Quam tu nihilo minus maftigia:quo arguméto focius non fu.'â Ãt fur fum fac dum ex te fciam,Gr.nefcio neqj ego iflas ueftras feges urbanas fcio.mfi quia hunc meü effe dico.Tr.óóego item £He aio meum.Gr.mane.iam reppen rem quo padto nee fur, ^ec focius fcies.Tr.quo padto.' âGr.fine mehinc abire.tu abi Tacitus tuam uiam nec tu me cuiq indicafïismeq ? ego tibi Quicq dabo:tu taceto.ego mufitabo:hoc optimum atqj Aequidimü eft.Tr.co quid conditiöis audis ferre/ Gr.iâ dudû fero utabeas.rudentem amittas, mihi moleftus ne fies. Tr.Mane dû refero conditione .Gr, te obfecro hercle aufer mo. Tr.Ecquem in his locis nouifli/Gr.oportet uicinos meos Tr,Vbi tu,hie hitas/Gr.porro lilic longe ufqj in campis ultimis Tr.Vin qui in hac uilla habitat eius arbitratu fieri/ Gr.Paullfper remitte reftem.dum concedo. ÃC confulo. Tr.Fiat/Gr.euge falua res eft.præda hæc perpetua eft mea Admeum herum arbitrumuocat me.hic intra præfepis meas unq hercle hodie abiudicabit ab fuo triobolum.ne ifte
Haud fit q conditionem tetulerit.ibo ad arbitrum Tr.Qi^digitur/Gr.quamqiftucefteius meum certo fcio fiat iftuc potius q nunc pugnem tecum. Tr.nunc places Quanq ad ignotum arbitrum me appellis:fi adhibebit fidem ft fieft ignotus notustfi non notus ignotiflimus eft. (fbct^ôes fe.Mulieres,Palæftra.Am.pelifca.Trachalio.Gnpp'â Vpioædepol quaq uobis quæ uoltis mulieres Metuo ,ppteruos ne uxormea me extrudatædibus. Qu^ me pelices adduxilfe dicet ite oculos fuos uos co In aram potius:q ego.Mu.mifere perimus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fugite
t)e,Ego uos faluas fiftam ne timete : fed quid uos foras ftofequiminiiquoniam ego adium:faciet nemo miuriamate Hquam domumamabo.nunc iam ex præfidio præfidis Cr.Opræfalue.De.falue grippe quid fit/Tr.tuus ne hie fuus e/ ^^h.Haud pudet.Tr.nihil ago tecu.Gri.ergo abi hfc fis.Tr.qfb ^efponde fenex.tuus hie feruus e/De.meus eft.Tr.hemiftuc Uptime quando tuus eft iterum faluto te, De.ôi ego te,tu ne es: Qui haud multo prius abiftihic he^ accerfitum/Tr.ego is fum ^^âQuid nûc uis tibi/Tr.nempe hic tuus é/De.me' âé. Tr, iftuc Uptime quando tuuft.De.quid negocift/Tr.uir fceleftus ^^ic é.De.quid fecit tibi uit fceleftus. Tr, homini ego ifti talos Subfringi uolo, De.quid eft* qua de re nunc litigatis ïter uos/ Tr,Eloquar,Gr.Ãmo ego eloquar. Tr.ego opinor:rem faceflo* Gr,Siquidé fis pudicus hic facef^,pe.grippeanimuaduorte
Q_VAM tu nihilo mae:Lez gelidum eft g tu nihilo mi
VPIO ædepol; Ser-noram nonam con tentionem apud fegt; aia continet de uidu
nus.
nem flt;
lo quo ille info amp;nbsp;infpeftis quæ infuerant ornamentis puellaribus ; fuam agnofeit tiliam;fed primum puellas a fe abire iubetp uxoris me* tu.Q_VAM ego: Subaudi uel metuat uel ab uxore iur* gium patiar.O PRAE fal* ue : Lego o præfes falnetna ad illud refertur ex præfidio præfidis; uel potius quia iu* dex futurus erat de uidulo. HAVD pudet: Loquif grip pus non dæmoneiâ:amp; rutius ergo abi hinc fis fermo con iienit grippo.REM facefib: Faceffere duplicem habet fi* gnificationê;namidé quod lacere fignificat:Virgilius amp;nbsp;infla faceflunt: amp;nbsp;faceflere ,p recedere: faceffe hinc tarqui nios dixit Liuius:utran$ er go fignificatum Plautus ex* preflittnam trachalio rem fa ceflere fe dicit quafi rem fua amp;nbsp;canfam fit acturb grippus autem faceflas pro abeas amp;nbsp;difcedas feftiuiter protulit.
Q_VOD primarius : Abcï^ rant profero qui hunc fer^ irionem applicant demoni: fmecontrouerfia uerba fût: Trachalióis p ea q fubiecûf amp;nbsp;rurfus qd tu idc mihi uis fieri: uerba fût grippi no tra chalionis ut emendauimus.
Ac tace ut iftiâc prius dicattaudnlüquere tu» Gr,alicnon. Prius g tuo dabis orationem^De.ut nequiter comprimitur» Tr.I.ta ut occoepi dicerenUum quem dudum lenonem Extruxiftithic eius nidulum eccillum.Gr.non habeo Tr.Negas quod oculis uideo. Gnat ne uideas uelim habeo No habeotquod tu me curas quid re^ gera, Tr»quo mdhabeas: Id refert iure an ne iniuria? Gr.niiftum coepi nulla caufaefl: Quin me condones cruci : fi in mari reti apprehendi Quf tuu potiâ efttquameu^Tr.uerba dat.hocmd res geftaeft Vtego Qico.Gr»quid tu ais.' âTr.qdprimatiâ uir dicatxdprime, Num fcis fi tuus eft.' âGr.quid tu idem mihi uis fieri quodherâ Cdfueuit ubiffiille te comprimer folitus» hic nofter nos ri folet: De. Verbo illo modo ille uicit.quid nunc tu uis.'âdic mihi» Tr. Equidem neqjego partem pofco mihiiftfe de iftoc uidulo. Neqjmeum hodieelfe unq dixi : fed illic inert ciftellula Huius mulieristquam dudum dixi fuiffe liberam»
De. Nempe tu hanc dicis : qua effe aiebas du dû populare mea.'â Tr»Admodum amp;nbsp;ea quxolim parua gertauit crepundia. Jrtic 1 irta cirtula infuntîquæ irtic inert uidulo.hoc neqjirti Vfus ert:amp; illi miferæ fuppetias feret:fiid dederit quis uos Parentes quxrat.De.faciam ut dentace. Gr.nihil hercle ego fu Irti daturus.Tr.nihil peto nifi cirtulam amp;nbsp;crepundia.
Gr.Quid fi ea funtaurea^Tr.qdirtic tua : auru auro expended Argentum argento exæquabimus.Gr.facias aurum ut uideam. Port ego faciam ut uideas cirtulam. De. caue malo ac tace Tu perge utoccoepirti dicere.Tr.unum teob(ecro:uttehuius Cdmiferefcat mulieris:fiquidem hic lenonis eius ert nidulus Quem fufpicor:hic nifi de opinione certum nihil dico.
Gr. Viden fcelertus is aucupatur/Tr.finemeut occoepi loqui. 5i fcelerti illius ert hic cuius dico uidulusihæc poterût nouilfc. Ortendere hic iube.Gr.ain ortendere.' âDe. haudiniquum dicit Grippe:utortendatur uidulus. Gr.immo hercle mfigniteimq: De.Quidu^Gr.qa fi ortenderotcotiuo hucnouifle dicet fcilicet Tr. Scelerum caput.uttu es.item omnis cefes effejperiuri caput. Gr.Ofairtæc ego facile patior:dû hic huic a me feriat. Deatqj NÃC abs te rtat ue^ hinc tibi tertimoniuigrippeaduorteanirnu Tu paucis expedi quid portulas.' âTr. dixi equidem.fed fi paruminteUexti
Dica denuo hafce ambas:utdudri dixi ita efleoportet liberas. Hxc athenis parua fuit uirgo furrupta. Gr.dic mihi quid irta Ad uiduluptinét.feruæ fint irtæ.an liberæfTr.ofa ite^ uis meo Scelusîut defiat dies.De.Abflme maledi(rtis.amp; mihi (rari
Quod
-ocr page 639-RVPENS
Quod rogaui diïue*Tr.aïVeIIa,ni iftic ïefléoportet caudeam ^uifto uidulotubi funt fignatqs parétes nofcere hæc po ffit fuos Quibus cû parua peintathenis ficut dixiprius*Gr.iupiter Te dig? perdant:quid ais uenefice:quid iftæ mutx funt:quæ Pro fe fabulari no queat^Tr.eo tacénqa tacita bonaft mulier Semper.q loquens. Gr.tu pol pro portióe nee uir nee mulier es* Tr.(^idufGr.quia enim neqjloques es neqj taces unq bonus« T.Quæ{o en unq hodie licebit mihiloq/D.fi pterhacuerbü fa-Hodie:ego'tibicdminuâ caput.T.utid occoepi dicer feneae (xis Earn te quæfo ciftulam ut iubeas hune reddere illis ob earn 51 qd poftulat fibi mercedis dabifialiud quicqd ibi eft heat fibi Gr. Nune demüidue dicis:quoniam ius meumeffe intelligis Dudum dimidiam petebas partem.Tr.immo etiam nunc peto Gr. Vidi petere miluû:etiâ cü nihil auferret tarne. De. no ego te Gôprimef pofTu fine malo.Gr.fi ifhe tacet ego tacebo fi ifte loqf 5ine mea ^ re mea pte loq.De.cedo mö mihi iftü uidulü grippe Gr.Cócredam tibüacfiiftorum nihil fit.ut mihi reddas.D.red^ detur.Gr.tens«
CISTEUacmdcæ.Non gau deä:ex errore ipffo^ opîor: Sunt enini dfteflæ caudeæ fine caudaceæ ex innds a fi-niilitudine caudæ tâchr. iN ME habebit ariola : Dicendum an ne habebit ariola? amp;nbsp;cum interrogatione lega tur.HOC habet:Lego hoc hre bnamp; uerba fût demois non palæftra:.VIDEO ciftèl ló:Loqtnr palæftra.Q^VOt pofteris poftules : Corrigo quod poftea poftules . EN-SICVLVs: Paruus gladius. LITTER.Atus: Vtlüpra litteris Iculptus.
De. Audi nu ia palæftra atqjapelifca hoc qdloquor;é ne hic ui/ Vbiciftella tua ïefléaiebasrPal.is é.Gr.perii hercle mifer: (dulâ Vtpus q plane afpexithllico eu eé dixit.De.faciam ego hanc ré Ma tibi ciftellä iftieeïe eé oportet caudea iifto uidulo, P.ubi ego Dica quicquid ieritnominathtu mihi nullum ofled eris fi falfa Dicam fruftra dixero.uos taméiftæc quicquid iftic ferit uobis Habebitis:fed fi crût uera » tu obfecro te ut mea mihi reddantur Gr.Placet:iusme^ oras meo quidem animo. De.at meo hercle. G.Quid fiifta autfuperftitiofa aut ariola efl.atqj ofa quicquid Infit uera dicetfme habebit ariola.De.non feret nifi uera dicet Hequicq ariolatur.Pal.folue uidulü.ergo ut quicquid fit Ve^qpmum faciam. De.bene hoc habet. Gr. folutum é aperi Pa.Video ciftellä.De.hæccfeefl. Pa.iftæc éio mi parétes hic uos Gonclufos gcro:hucopefqjfpefqjueft^ cognofcédum códidi. Gr.Tutibi hercle dcos iratos eé oportetîquifqs es qua: parentis Tamin anguflum tuos locücópegeris « De. grippe accede hue Tua res agitur:tu puella iftfe ^cul dicito quid infit:0i qua facie memorato ofa fi hercle tantulum peccaflîs quod poftea; Poftules te ad uerum couuortimugas mulier magnas egeris GrJusbonû oras.Tr.ædepol haud te oratînam tu iniurius De.Loquere nunc iam puella:grippc animum aduorte ac tace Pa*Sunt crepundia.De.ecca uideo.Gr.peri in primo proelio. De,Mane ne oftenderis qua facie funt:refponde ex ordine« Pal.Enficuluft aureolus primum litteratus.De dicedum^' '⢠^û eo enficulo litterarum quid eft^Pal.mei nomen patris
SBB
-ocr page 640-ANCIPES : Aciem utriiKg acutam habens. MANICV læ amp;nbsp;fucula:A fuendo fucu, lam dixit:ueftis cRHed ioco fe fuculam pro lue feruus ex prédit: Prifeianus meminit huius loci.VÃLYpeft : Lo, uitnr trachalio.
VANdo ofeu-laudo paufam:Ideft requiem : unde uer, bum paulo quiefeo defilco,
PoftaltrinfecLis eft fecuncula ancipes ⦠item aurea litterata Ibi matris nomen ffecuriculaft. De.mane dic m enficulo Quod nomem eftpaternu^Pa.daemones* De*di immortales Vbiloci funtfpes mex. Gr.immoædepol meæ* Oe.pergite Obfecro cótinuo pkdde.Gr.aut ite î malam crucé. De. loquere Matris noméhic f fecuricula quid fiet.Pal.dædalis. De, di me Seruatum cupiunt.Gr.at me perditum. De. filiam meameflé Hanc oportet grippe.Gr.fit per me quidemrquin te di omnes Perdant:qui me hodie oculis uidifti tuis : meqjadeo fceleftum Qui non circunfpexi centies prius:me nequis irt fpedlaret. Quam rete extraxi ex aqua. Pal.poft eft ficula argenteola Et duæ cônexæ maniculae amp;nbsp;fucula. Gr, quin tu i diredta Cum fucula amp;nbsp;cum porculis. Pal. amp;nbsp;bulla aurea eft:pater quam Dedit mihi natali die,De.ea eft ^pfedto , cotineri quin copledtac Non queo, filia falue mea:ego is fum qui te produxi pater» * â) Ego fum daemones amp;nbsp;mater tua ecca hic intus daedalis,- --^ Pa.Salue mi pater infperate.De.falueutte amplectorlibensi Tr. Volupeft.cuiftuc ex pietate ueftra uobis cótïgit.De.cape dû Hûc fi potes fer itro uidulü age trachalio. Tr.ecce grippi fcelera Cumiftaec res male euenit.tibi grippe gratulor, De.age eamus Mea gnata ad matrem tuam quæ ex te potent argumétis hac ré Magis exquirere q te magis tradlauit: magifiÿ figna pnouit tua, T,Eam^itro omnes,quado opera pmifeuä dämâ.Pal.feqre me Ampelifca, Am.cû te di amant uoluptati é mihi, Gr,fû ne ego Sceleftus^quiillac hodie excepi ùidulû:aut cû excepi r qui non Alicubi in folo abftrufi loco: credebâ ædepol turbulenta prædâ Euenturam mihi:quia illa mihi:turbuléta tempeftate euenerat. Credo ædepol ego illicinefie auri amp;nbsp;argiti largiter,quidmdiâ fâ Quam uthincintro abeam:amp; me fufpendam clanculum» Saltem tantifper dum abfcedathæc a me ægrimonia,
4/Dæmones fenex, p'^^jkoh di immortales quis mee fortûationquiexîprouifo ilia Ãueni mearfati fi cui homini dei eébenefadü uolât Aliquo illud padto obtigit optatu pus:ego hodie neq? fperaui Neqj credidi.isiprouifo filia inueni tamen, amp;nbsp;eam degenere Summo adolefcenti dabo ingenuo atheriienfi amp;nbsp;cognato meo» Ego eum adeo accerfi huc ad meqprimum uolo:iufliqjexire Huc ferufi eiâ.ut ad foru iret: nodum egreflum efle euid miror Tameaccéda opiorad fores: quid cofpicorÆuxorcoplexa collo Retinet filiam.nimis inepta atqj odiofa eius amatio eft»
drDæmones,Trachalio feruus,
^ Liquado obfculado meliâ éuxorpaula fieri.atqjadorna
-ocr page 641-RYDENS
Vfrem diuina fada: cum intro aduenero laribus familiaribus Cum auxerût noftram familiam.fût domiagni, amp;nbsp;pord (aeres. Sed quid iftu remoramini mulieres trachalionem : atqj optime fecum exit foras. Tr. ubi ubi erit tamen iuedigabo amp;nbsp;mecum Ad te adducam fimulpleufidippum. De. eloquere ut hæc res Obtigit de filia:eum rogato ut relinquat alias res amp;nbsp;huc ueniat. Tr.Licet.De.dicito datura mea illi filia uxore»Tr.licet.De.amp;pa fiâ me nouifle amp;nbsp;mihi ee cognatii. Tr.licet. De. fed ^pera (tre. Tr.Licet.De.ii hic fac fis ccena curet^Tr.licet.De.omnia illicet. Tr.Licet.fed fd quid éqd te uoloÆquod ^mififti ut memineris Hodie ut liber firn.De.licet.Tr.fic ut exores pleufidippum Vf me emittat. De.licct. T.amp; tua filia facito oret:facile exorabit. 0e.Licet.Tr.atqj ut mihi ampelifca nubat.ubi ego firn liber 0e. Licet. T r. atqj ut gratum mihi beneficium fadis experiar. 0e.Licet.Tr.omnia licet.Dc.licet tibirurfum refero gratiam Tr. Sed propero ire f urbem adutum amp;nbsp;recipere me huc rurfu. Oe.Licet.Tr.ii hic ero: tu ftenbi adorna extern quod opus eft. Oe.Licet. Tr. hercules iftumîfÅliciter cum fualicetia ita meas Kcpleuit aures quicquid memorabam:licet.
^/Grippus pifeator. Demones fenex.
Va mox licet te cdpellaf demdes.' âDe.qde negocii grippe.'â |q BGr. De illo uidulo. De.fi fapias fapias qd di boni danunt y^Sfquuuidef tibi ut ego alienu quodeft:meuede dicam.'â Gr. Quod nx ego mei f mari.De.tato meliâ illiobtigiuq pdidit Tuuee nihilo magis oportet uidulü.G.ido tu paup es cü nimis Sade pius.De.o grippe gripteÃxtate hominum plurimx fiunt Trâfennxiubi decipiunt^ dolis : atqjxdepol in eas plerüqjefea Imponitur.quamfi quis auidus pofcit efcâ auariter;decipitur In traféna auaritia fua.ille qui confultc.dode, atqj afiute.caueC Diutine uti bene licet partum bene, mihiiftxe uidetur prxda ftxdatum irienut cum maiore dote abeat quam aduenèrit. Igo nemt quod ad me allatu effe alienû fciamxelemfminime iftuc faciet nofter demones
Séper cauef hoc fapiétifiimum eft: nc confcii fintipfi maleficiis Suisiego mihi cum lufi nihil moror ullum lucrum.
Gr. Spedaui ego pridé comicos ad iftunc modü fapiéter dida Dicere:atqj üs plaudier cum illos Lapientis mores monftrabat fopulo.fed cüide fua quifqjibat diuorfi domummullus erat Ulo pado:utilli iu(Terant.De.abi intro ne moleftus.lingux Tempera.ego tibi datums nihil fum.ne tu fmftrafis.Cr.at ego Deos quxfo:ut quicquidfillo uiduloftfi aurumfiargentüeft 0 mne iel ut fiat cinis.De.illuc efbquod nos nequi Lemis un ut
PORCI facress Ad facrificä dum idonei utili menæch. mis dictum eft Varrone tu dente.
OVAM mox : Qux. rit Seruus hero luo ^letjuadere omnino non omittere quod obiidc lucrum.lSTO tu pauper es; Iftuc tendit illud Petili digi to terebrare lalinum conté, ptus perages fi umere cum loue tendis.TRASENNæ: Deceptione? amp;nbsp;laquei:eft,p prie trafenna extentus lunis ad aues capiendas lèniii te. ftimonio.VT QVodame ablatum: Dicendû ut quod ad me allatu. VT 1LL1 mà ferant: 1deft monuerant fie. ri deben.
ERVM mihi: Ret nilcrat:interea pku-hdippo re omne tra chalio: ütinuétæ erantpuel Ix liberæ : facit ergo adole. fcens id quod gedientes Jæ tida plæriep confiieuerunt: qui quod libenter audiunt: impius fibi recenferi uolut.
VI MEeft:Leno in iudidu uocatus pu. ____Uam palæftram in. genuam agnitam a fe abire liberam compellitur.AD re cupcratores : Q.Lii de rebus amiffis iudicabantide quibâ métionem habuimusà bac chidibus.
VNQVID ædepoI Ex uerbis grippi có nerentis leno tadé percipit fuum inuentum ui. dulum amp;nbsp;libéras puellas a. gnitas.Q_VID me intro re. uocas:Cóuerfus forte ad de monem nel ad aliû quépiâ qui illum reuocaffet.
Kam illic cum feruo ü quo congreffus foret:^ ipfum fefeælUu forti adftringerettdum prædam habere fe cenferet interim, Præda ipfus efléttpræda prædam duceret.nunc hinc intro ibo ft facrificabo.poft ibi uidebo nobis cÅnam continuo coqui« I^Ieufidippus adole. Trachalio feruus, âT erum mihiiftæc omnia itera mianime, mi trachalio* Mihberte.mi patrone.immo potius mi pater epperit patre palæftra fuû atqj matrem^Tr.repperit*
Ple, Et popularis eft râTr.opinor, Ple, amp;nbsp;mi nuptura eft.'â Tr,Sufpicor,Ple.cenfen hodie defpondebit eam mihi quæfo.'â Tr:Cenfeo.PIe quid patri etiam gratulabor cum illam inuenit.'â Tr,Cenfeo,Ple,quid matri eius.' âTr, cenfeo.Ple.quid ergo CenfesrTr.quod rogas cenfeo. Ple, dic ergo quanti cenfes.'â, TtâEgo ne cenfeo,Ple.adfume quidem ne cenfionéféper facias: Tr.Cenfeo.Ple,quid ficurrafTr.ccfeo, Ple.an ficpotC placide.^ Tr,Cenfeo.Ple.etiam ne earn adueniens falutemrTr.cenfeo Ple,Etiam pattern.'âTr.cenfeo.Ple.poft: eius matrem« Tr.Céfeo.Ple.quid pofteafetià ne adueniés cöpleiftar eiâpatré? Tr, No cenfeo.Ple.quid matre^Tr.no céfeo, Ple,quid eapfe iHa? Tr. Nó cenfeo, PIe,peri,dileftu dimifit,nunc nö cenfet cü uolo. Tr.Sanus non es fequere, Ple, due me mi patrone quo libet* IfLabrax leno,
Vix me eft mortaliu miferior:qui uiuat alter hodie:que d recuperatores mo danauit pleufidipp' â , abiudicata me móépalæftra, perditus fum.nâ lenóes ex gaudio Credo effe ^creatos .ita omnes mortales fiquid eft mali lenoni Gaudent.nuc alteram illamtquæ mea eft:uifam huc in Veneris Phanum.faite ut ea abducam:de bois quod reftat reliquiarum: (^jGrippus pifeator. Labrax leno:
Vnqædepol hodiead uefperu grippdifpicietis uiuu: Nifi uiduLâmihi reddatquot;. La. piicu mécioné fieri audio ffq uiduluqfi palo pediâ tüdat« Gr.iftic fceleftus libet Eft:egóqui in mari prehendi rete atqj excepi uidulum ei dare Negatis quicq. La,proh difmortales fuo hie fermone arrexit Auris.Gr.cubitum hercle longis litteris fignabo ufquequaqj. Si quis perdiderit uidulum cum auro atqjargento multo: Ad grippum utueniat.no feretis iftmutpoftulatis. La.meum Hercle illic homo uidulum:fcit qui habettut ego opinor Adeudus mihi illic eft homo.dt quæfo fubuenite, Gr.quidmc Intro reuocas.hoc uolo hic ante oftium extergeremam hoc Quidépol eft rubigine non e ferro facium efbita quanti magis Extergeo rutilum atqj tenuius fit « nam quidemhoc uenatuft:
lt; ( ( ( / I
1
J 1
! Ã 1
1 l
1
( ( l
1 t
RVDENS
Verumita in manibus con(ênefcit.La*aduIefcens Glue. Dite ament cum irrafo capicetquid fit.' âGr.ferrum extergetur. La.Vtuales, Gr.qd tu nù medicus qfo es.'âLaamoædepol una Littera plus fum q medicus.Gr.tû tu medic â es^La.cetigifti acu. Gr. Videf digna forma : fed gd tibic/La.hac^xia nodtefmari CôtrafaÃi efinauis: pdidiquicquid erat mifer ibiomne, (elui Gr.Quid perdidifii.' âLa.uidulu cum auro atqj argento multo. Gr. Eo qdméinifti i uidulo:qd pit amp;nbsp;qdifuentibi.La.qdffert/ Chii perit. Gr.th fi non hoc:aliud fabulemur.quid ii ego fciam Qui muenentruolo ex te fcire figna.La.nummiobtingenti Auri in marfupio infuerunt.præterea centum denaria philippia In pafceolo feorfus, Gr.magna hcrcleprædaft largiter.mercedis Indipifcar.dihomines refpiciunt. bene ego hinc praedatus ibo Profebto huius eft uidulus:pergealia tu expedire. La.talentum Argenti commodum magnum inerat in crumina, pterea fmus Epichyfis:câtharus.gauIus.cyathus,Gr.papæ.diuitias tu guidé Habuiftiluculétas . La.mife^ iftucuerbüamp;peffimü é habuifle Et nihil hére.Gr.quid dare udis: qui iftæc tibi lueftiget idicetq? Eloquere propere celeriter.La.nummos trecentos.Gr.trichas. L.Quadngétos.G.tTamas putidas. L.qufgétos.G.caffâ glade . L.Sexcétos.G.curcuIiücuIos mîutos fabular,L.dabo feptigétos. G.Os calet tibitnü git frigid fcâfrâL.mille dabo nümof.G.fóniaf L.Nihil ado.G.abi igiGLa.audi.G.fi hercle abiero hïc. hicnero La.Vin centü amp;nbsp;miHe^Gr.dormis.La.eloquere quatü poflules. G. Quo nihil fuitâ addas talétu magnuri pot triobolü hfc abeé* Proin tu aias uel neges,La.qd ifticneceflu é uideo. dabitquot; talétu, G, Accede dûhuc.uéus b uolo.arroget te.L.qd'tibi libet id mihi G, Tage ara hac uéeris.L,tâgo,G,p ueneré haciurâdü étibi (ipa Ea,Quid iuré.'âGr,qdiubeo,La.p i uerbis quiduis.id qdâdomi c Munq ulli fupplicabo,Gr,tene ara hanc, La.teneo,Gr,deiura te Mihi argétum daturum codé die.uiduli ubi fis potitus, La.fiat: Gr. Véus cyrenéfis te teftor mihi fi uidulü illütqué ego i nauip/ Güauro atqjargéto faluu fueftigauero.ifq? fpoteftaté meafdidi Peruenerit tü ego huic grippo dico inguito.amp; me tangito, (gnu La.TÃego huic grippo dico uenus:ut tu audias talétu argéti ma Cótiuo dabo.Gr.fi fraudaffis. die ut te ïqftu tuo uéus eradicet Gaputtatcp ætatem tuam tecum hoc habeto.tamé ubi iuraueris. Ea.Illa negat uorfü fiqd peccafTo.uenus ueneror te.utoés miferi Lenones fint.Gr.tn fiet. amp;nbsp;fi tu fidem feruaueris tu hic operire lam ego faxo exibit fenex eum tu continuo uidulum repofcito, La.Simaxie mihi illu reddiderit uidulü.nó ego illi hodie debeo riobulum meus arbitratus lingua quodiuret mea
Sedconticefcam.eccum exit,öd ducit fenem.
Dr TE anient : SunteontP inita nerba iplius lenonis. CVM irrafo capite:Q^ui.a femus erat:nani qui fiebant liberi rafo capite capiebant pileum: ut in ampliitryone uidiftis.lN MArl amp;nbsp;alu:Le ge in mari elui : rurfus ubi legitur in marfupio infeifit: dic in marfupio infuerunt. IN PAfceolo:In facculo ex aluta fafto.i.corio: Nonius teftatur Imnc locum.MA, GNA hercle:Taciteifta lo quiturne audiaturalende. EPICHYfis:Vas eft aquam minutatim fundens : quod Varro idem quod fimplu appellat fme fimpulum : ut etiam eft legere apud Plini, um amp;nbsp;Fertum qui fimpulu uas paruum non diflimile cyatho facit.Varronis aute ifta funt uerba:a guttis gut, tum appellauerunt quod fu mebant minutatim a fume do fimplum nominauerut: in huiufce locum inconui, uiis e græcia fucceffit epi, chylis : amp;nbsp;cyathus in fierifi, ciis remanfit:reliqua apud Nonium raenies uaforum genera qui non fimplû nec fimpulum fed fimpuuiii di, cit.NVM gith frigide fa, das: C^uod uidetur fruftra fieri cum fit calidum gith î tertio ordine uel ut alii di, xerunt in fecundo quod(ut Plinius inquit) alii melan, thion;alii melafpermon uo eant ; optimum amp;nbsp;q excita, tiffimi odoris amp;nbsp;q nigerri, mum:eft herba ut a Diofeo ride traditur quæ in fegcti, bus ctefcit odore fuaui:rcla xat enî amp;nbsp;calefacit: ad mul, tas aegritudines accomnio, datum nicdicamen.PRAE iuerbis:Hoc eft priufloque re id quod domi eft : quafi dixerit fe lingua ad omne iufmradum parata habere.
4^lt;arippus pifcator.Demones fenex.Labnx Leno;
qre hac.ubiiftic léo^Sd heus tu hénbihic hét uidulüfqd De.Héo:amp; fateoreé apud nie:óófi tu^éthéas tibi oia ut qc ^Infuerenta falua fiftef tibutene fi tuâ éXa, o dt fmortales
EQVERE me: Finem comoediae fa-ftnrus nutoromnia Reddit tranquilliora :uidu-^ lus Jenoi datur cum thefau-JS^l^m^i^:D«, Meus eft.faIueufduIeXe,tuusneeftrGr.rogitas:fiquidehercIe phei exceptione utitur leno fouis fuit meus tamen.De.omnia mfunt falua: unaiftic ciftdla non teneri.f.adiufiuradum
Excepta eftmöcü crepundûâs:quibufcû hodie filia muenimea. La.QuamrDe.tua quae fuitpalæftra ea filiamuentaft mea. La. Bene nae hercle faftuna eft cunaiftæc res tibi ex Lententia
amp; quia in dolo malo fit in-Hipulatus: amp;nbsp;quia non ido-neus ad ftipulandum quod tarnen dictu eft per iocum.
ALIOftopus: Loquitur-'re-ftius ibi demones qpeno. FIDE lenonia : Qnafi qijc noni liceatpromifiâ nô fer
fias credidero amp;nbsp;diftis fidé prebueroturiep ero deceptâ. TlBl mu : Si licet uerbum mutilum îtegrum reddere legerem tibi mutuas : ucl ti bi mutuam das.f.operam.
pulchre euenit:gaudeo.De.iftuc facile non credo tibi.
La.Immo hercle ut fcias gaudef me: mihi tnobolu ob eâ ne duis Lodono te. De.benigne ædepol facts.La.fmo tu qdé hercle uero L«?.DANDV74 hd^^ ^ â^ *'â^°^^ uidulû.La.hadeo.Gr.^pera.La.qd ^perabjx licet mihi.SI ALIAM cre- GrâReddere argentü mihiXa.neqj ædepol tibi do: neqjquicq dam perdididi : Ideft ft rur- Debeo.Gr.quæ hæc faeffio eft.non debes^Lamon hercle uero. Gr. Nó tu furatus mihi es fLa.iuratus fum:amp; nûc iurabotfi quid Voluptatié mihilufiurädü rei refèruâdæ no pdendæ códitü eft Gr.Cedo fis mihi talentum magnum argenti periunffime.
De.Grippe quod tu iftu talentu pofeis Æ Gr. iuratuft mihi dare. La. Libet iurare:tu neo potifex periuro es Æ Da. qua p re argentu Promifit hic tibifGr.fi uidulu iftum redigiflem in poteftatem Eius iuratus:dare mihi talentum magnum argenti.La.cedo Quicum habeaiudicem in dolo malo iftipulatus fis: ni ue että
l t ft ) 1 ) ( ( I ( ! 1 ^ (
Dum flem quinqjamp; uiginti natus annos.Gt.habe cum hóe. De. Alioftopus ia ab ifto auferre: aut fim fi iftuccódemnauero. Promififti huicargentum.Xa.fateor, De.quod feruo promifX Meu eé oportet:ne tu léo poftules.te hic fideIconia uti no potes. Gr. lana te ratus nactum hominem quem defraudadum dares; Didum huic argentum eft pbum.id ego cotinuo huic dabo Adeo me ut hic emittat manu,De,quando ergo tibi benignus Fui:atq; hæc tibi opera mea funtferuata.Gr.immo hercle mea Ne tu dicas tua.De.fi fapies tacebis.tu te mihi benigne itidem Addecet benemerenti bene ferre gratiam.La.nempe pro meo fure oras. De.mirum quin tuumtus meo periculo abs te expeti. Gr.Saluusfum:leno labafcittlibertas portenditur. De.uidulum Ifticille inuenit;illud macipium meum eft : ego tibi huncporro feruaui cum magna pecunia.
La.Gratia habeo amp;nbsp;de talento nulla caufaâeft quin feras qdifti Suiuratus. Gr.heus tu mihi dato ergo fi fapis. De.tacen an no.'â Gr.Tum meam rem fimulas agere tibi mu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nd hercle iftoc
Me interuortes fi aliam eredam perdidi.De.uapulabis fi uerbu Addes iftuc unum.Gr.uel hercle enica non tacebo unquam alio Padoînifi talento cópnmor,La.tibi opera hic qdem dat: tacelm
1
-ocr page 645-STICHVS
NT DATarastNî pro certe* POLLuri:Porro laudinam po Jluo quali porro lauo.
^e* Cocede huc tu leo.La.licet. Gr. paliagenolo mumaurullû ^eqj fufurrum fieri.De. die mihi quanti illam emifti tua altera Muliercula ampelifca^La.mille nûmos denumeraui. De*uï tibi Conditionem luculentam ferre mef La.fane uolo. De.duuduu Talentum fadam.La.benefacias.De.pro illa altera libera Mtfit dimidium tibi fummæ.dimidium huic cedo.La.maxime l^e.Pro illo dimidio ego grippu emittam manu quem ,ppter tu VidulmSi ego natainueni. La.benefacis.gratta habeo magnam Cr.Quini mox mihi argentum ergo redditur. De.res foluta eft Crippe ego habeo. Gr.hercle at ego me mauolo.De.nihil Hercle hic tibi eft.ne tu fperes.iufiurandi uolo gratiam facias. Cr.Periherele nifi me fufpendo occidi nunquam hercle iterum Defraudabis me quidé poft huc dié. De. hic hodie coenato leno La.Fiat códitio placet.De.fequimini intro fpedlatores uos qqui Ad'cÅnâ uocé.ni datums nihil fum.neqj fit qcq polluti domi ^eUeadeo uocatos eredam uos efïèad ccenam foras Return fi noletis plaufum fabulæ huic clamm dare Cotneftà tum omnes uenitote ad me ad annos f:xdecim
^os hic hodie coenatote ambo.La.fiat.De.plaufum date.
lt;n^STlCH .ARGVMENTVM.
antipho filias duas nuptu dederat epignomo 5^ pamphilippo fra^ jJ tribus:qui dum mercatum abeuntabfunt domo triennium;pateriubet nd ferre filias moram diutius.filiæ ut morata: cenfent expedtandos uirosiadue y mût tandem fratres locupletes domumiqui cum rem bene gefliflent in fo teri reueniunt gratiam:ftichus epignomi femus itide reueniens domu cum dephanio fua atq; fagarini cdfemiamafia ppetuu in amoribus ac epulis cdcelebrat diem.
/^Zj ENEXiAntipho. rWBk FILIASi Panagp-i Æ rim amp;nbsp;pinaciiim.
VIROSiPamphi '^lippum amp;nbsp;epignomû.DE. LENITVR : Placatur anti^ pho.fcUicet a filiis. ^-^î'REDO ego:Mora-Mc B tæ mulieres uiroru 'abfentium morani nontmtum conqueruntur ^fquadam animi pietate fuf ferunt.PENELopam:Qiiæ maritum ul^^llem annos ui giti cóftantilTime pudicilîî meq j expedauerat redeûté.
- Argumentum, Enex caftigat filias:quodhæ uiros
Tam perfeuerent peregrinantis pauper« Ita fuftinere fratres:neq^ relinquere. Contrat^ uerbis delenitur commodis. Habere fineret quos femel nadlæ fo ren ^^iri reueniunt opibus audii trans mare ^uam quifc^etmettac fticho ludus datur, lt;fPanegyris.Pinacium forores. Redo ego miferam fuiffe penolopam foror fuo Ex animo quæ tandiu uidua uiro fuo caruit Nam nos eius animum denoftris fadlis nofcimus, Quarum uiri hinc abfunt quorumqjnegociis abfentum
B ii
-ocr page 646-VITAEfatnrâtJdefl uîtam faflidiunt. DIVlDlAE:Te. dio. NOS participannNos moneut: nos certiores red-dmit:quid rerum agant.
VI manet: Antipho ⡠quin ea perflansuolu-täte utfiliæ nuberet neq: diutius non redeuntes uiros expeiffarent: domum ornari iubet: feruos monet fuppelleftilem omnem parari : ni uelmt c.rdi uerberi-bus: qui ergo manet.i.expe flat uidehcet fegnis ferinis. Q^VOT llt;lendis:Pro fingu lis kkndis.MONVMentis bubulis: Scuticis quæ ex co rio fiant bubulo . MAIOré filia : Scilicet panegyrim ad cuius domum altera foror concefferat.
VteQæquum foliata ;nodes amp;nbsp;dies foror fumus femper. Pi.Noftrum officium nos facereæquum eft neg; id magis Facimus g nos monet pietas,fed hic mea foror
Adfis dum multo uolo tecum loqui de re uiri; Pa.Salute ne amabofPi.fpero quidem amp;nbsp;uolo,fed hoc Soror crucionpatrem tuum meumqjadeo unice qui unus Ciuibus ex omnibus probus perhibetuneum nunc improbi uiri Officio uti. uiris q tatas abfentibus nfis facitiniurias immento Nofqjab his abducef uolt.ha: res uitæ me foror faturâtihæ mihi Diuidix amp;nbsp;fenio funt, Pa.neu lachruma foror.neu tuo id aio Fac quod tibituus pater facere minatur.fpes eft eu m melius Fadurummoui ego illum.ioculo iftæc dicit.neq; ille fibi Mereatpfarum montes: qui céaurei perhibenturiut iftuc faciat Quod tu metuis.tarnen fi faciat minimeirafei decet Neqj id immerito eueniet-nam uiri noftri domo ut abierunt Hic tertius annus.Pinta ut memoras, Pa,cuipfi interea uiuant: Valeanubi fint:quid agant.neq: participant nos , neqj redeunt# Pi. An id doles foror quia illi fuuofficiu no colunt.cu tuu fads.'â Pa. fta poI.Pi.tacefis cauefis audii ego iftuc:caue pofthac ex te. Pa. Na quid iifPi, quia poImeo aio omnis fapientis fuu officiu Aequum eft colere, amp;nbsp;facere quamobrem ego te hoc foror taetfï Es maiormoneo.ut tuu memineris officiu . amp;nbsp;fi illi improbi fint Atqâ aliter nos faciat qæquum eft: tn pol nequi'd magis fimus Omnibus obnixæ opibusmoftrum officium meminiftè decet; Pa.Placet:taceo,Pi.at memineris facito,Pa.nolo ego foror Me credi eefmemoré uin neqjille eos honores mihi quos habuit Perdidit.nam pol mihi grata acceptai^ huius eft benignitas. Etmeqdchxceödirio nunc no periit. ficneqj eft curnueftudea Has nuptias mutarier.ue^ poftremo in patris ptate eft fitum Faciédum id nobis qd' parétes fperant, Pi.fcio atq? i cogitando Moerore angor, nam ppemodum iam oftendit fuam fententii Pa.Igitur quaeramus nobis quid falso iifus fie (^(Antipho.Panegyris.Pinacium filiae. nbsp;nbsp;nbsp;'^
Vimanet ut moneat femper feruos hd officium fuum â S uolutate ld facere méinit fuos is hitu haud,pbusé A^^z^^os meminiftis quot kiendis petere demenfum abum Qui minus meminiftis:quod opus fit faiSoifacerc in ædibus. Iam quidé in fuo quæqj loco nifi eritmihi fitum fuppelledilis. Cum ego reuortar:uos monumentis cómonefaciam bubulis Non homines habitare mecum mihi uidentur fed fues
Facite:fulris nitidae ut aedes meæ fintcû redeam domû : iam ego Dôi adero:ad meam maioré filiam inuifo domü.fi qs me qret
Inde
-ocr page 647-STICHVS
Ãndeuocatote aliqm.aut tam egomet bic ero » Ptquid agimus Soror:fi off rmabit pater aduerfum nos*Pa. pati nos oportet Quod die faciattcuiâ ptas plus pot, Am.fi manerehic fefe malft Potiufq alio nubere » no faciant quid mihi opuft decurfo statis Spaciotcûeis gererebellü:cum nihil quâobrem faciam meruiflè Arbitror,minie uolo turbastf hoc mihi optimü faólu arbitror Principium ego quo padto cü illis occipiaad ratiocinor.utrum Ergo perplexim laceffam orationem ad hücmodü quafinûquâ Quicq î eas fimulé: quafi nihil indeaudmerim eas f fe meruiflè Culpam,an potius tempte leniter an minadterrfcio litis forego Meas optume noui.exorado aduerfado fumenda opera cenfeo Pi.Gratia a pre fl petimâ: fpo ab eo ïpetraflè.aduerfari fine dede Et feeler fumo haud poffum'â, neqj ego fadtura fü neqjtu (core Vtfacias cófiliü dabo,ue^ ut exoremus,noui ego nfos, exorabit An. Sic facia adfimulabo quafi aliq culpa i fefeadmiferît (lis é Perpexabiliter ea^ hodie perpauefaciam pexiora . poft id agam Igitur deinde ut animâ meâ erittfaeiä pacem:multa fcio faciéda Verba:ibo intro.fed aperta eft fotis,Pi,certo enim mihi paterna: Vocis fonitus auris accidit» Pa. is eft ecaftor ferre aduorfum Homine occupemus ofeuImPi.faluemi pater, An^amp; uosambs Plico agite abfcedite,Pi,ofculu,An,fat eft mihi ofculiueftri, Pi.Qui amabo pater/An.quia ita mes animæ falfuræ uenit Pi, A.Aide hic pater,An,non fèdeoaftic uos fedete.ego federo In fubfelIio,Pi,mâe puluinü.An.bn Apeuras mihi fatis fie fultu é Pi,Sine pater. An.qdopus é/Pi.opus é,An.moré tibi gera. (mihi Atqj hoc fatis eft,Pi,nunquam enim nimis curare poffunt Suum parentem filis, cum æquius eft nos potiorem habere q te Poftidea pater uiros nfos qbus tu uoluiftieé nos matreffamilias An.Ãonas utæquum eft facere facitis : cum taméabfentis uiros Perindehabetis:quafipræfentes fint.Pi.pudicicia eft pater Eos magnificare qui nos focias fumpferuntfibi,An.nunquis Hic eft alienus nfis dictis auceps auribus / Famulius prêter nos ^feqj.An.uoftrum animum adhiberi uolomam ego ad uos blunc imperitus return amp;nbsp;morum mulierum difcipulus uenio Admagiftras.quibus matronas moribus : quæoptumæ fiant ee Oportet.fed utraqj ut dicatmihi.Pa.quid iftuc eft quod hue Exquefitum mulierum mores uenisZAn.pol ego uxorem Qua:ro:poftquam uoftra mater mortua eft. Pa.facile inueies amp;nbsp;Peiorem amp;C peius moratam pater q ilia fuit.meliorem neqj tu Keperies neqj uidet fol,An.at ego ex te exquiro atqj ex iftac Tua forore.Pl.xdepol pater fcio: ut oportet efle fi fintuta ut ego Aequu cenfeo, An.uolo fore ergo utæquù cenfes, Pi.ut per urbe
CVM nihil mennf^ arbitror: Cum nulla inquiteau-fa uel ratio fuadeat ; ut faJi-cctudim ipfasinuitas coge re ut nubant.PERPLexim: Inuolutim. EXORABILE eft:Scilicet quod petimus uel exorabilis;fcilicetpatcr.
6 iii
-ocr page 648-OS OBTVrent onmibusî Vtminime de fe obloquan tur honeftiffime uinendo. NE FAciat qiiod pigeat;Et propterea ut prius caneant qpcenitedt. MlHI aurores: Anili fundentamp; cohortali tur. LATROnes: Satelites
Cûambuletomnibus os obturet : nequis merito maledicat fibu An.Dicuicifim nueiam tu,Pa.quid uis tibi dica pater ÆÃn.ubi Facillime fpeétafmulier q igenio e bono ⦠Pa.cui malefaciudieft Poteftasiquæ ne faciat id temperat.Andiaud male iductage tu Altera ultra Gt conditio penfior.uirginem an uiduam habere.'â Pi.Quata mea fapientia eft.e malis multis.malu qd'minimû eft amp;nbsp;propterca infimæ condi j^jmmimü é malli : qui poteft mulieres uitare uitet ut quotidie tionis nomines.PRImana: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i Potiorc amp;nbsp;meliore. CRO/ Pndiecaueattne Faciat quod pigeat poltndie.
cotiumzNomen ancilla.
/iEM fui(re:£gre gie inducitur fame Iieus paraiitus cuius perpetua dtoratiO de fame amp;nbsp;egcftate. MATRI meo: Vel mri meaaiructn meo.
An.Qua: tibi mulier uidetur multo fapientiftlma^Pa.qua: tn cu Res fecûdæ funt: fe poterit nofcere.amp; ilia q aequo am patietquot; Gbi Effe peius q fuit. An.ædepol uos lepide téptaui uoftrûqjÃgeniû Sed hoc é quod ad uos uenio: quodq? eftê ambas cóuentas uolo Mihi audtores ita fût amicuut uos hic abduci domû. Pa. at em
Nos quarti res agitur aliter auctores fumus.na aut olim nifi tibi Placebantmo datas oportuit:aut nunc ndæquû eft abduci pater Illifce abfetib'â. An.uos ne ego patiarcu medicis nuptas me uiuo VirisfPi.pIacet ille meus mihi mendicus:fuus rex reginæ placet. Idem animus eft in paupertate:qui olim in diuitüs fuit. An. Vos ne latrdes 06 médicos hoies magnipéditis Æ Pa,nd me tu Argeto dedifti opinor nuptu fed uiro . An.quid illos expediatis Qui ab hic iâ abierût tnémû ⦠qn uos capitis cdditioné ex peffti/ Pnmaria.'Pa.ftuIticia é pater uenatû ducere inuitas canes (ma Hoftis eft uxorunuita quæ ad ui^ nuptum datquot;. An.certû ne eft Neutram uoftra^ perfequi imperium patris Æ Pi. perfequimur. Nâ quo dedifti nuptum abire nolumus.An.bene ualete ibo atq:, Amicis uoftra cdfilia eloqr. Pa.^pbiores credo arbitrabut: fi,pbis Narraueris. An.curate igitur familiare rem:ut poteftis optu.me. Pa, Nüc placetïcü recte mdftrasmüc tibi aufcultabimânüc foror Abeamus intro.Pi.itnmo interuifam domum.fi a uiro tibi Forte ueniet nuncius.Pa.facito ut fciam, neq? ego te edaborneq? Tu me celaiiis quod fcies.eho crocotium.parafitumgelafimum Hue arceifito.tecü adduce, na illü ecaftor mittere ad portü uolo Si q forte ex afia nauis heri aut hódie uenentmd dies totos apud Portü feruos unus a{ïidet.fed tn uolo ftetuifiqpperaiaClutü redi ^fParafitus Gelafinus.Ancilla Crocotium.
quot;WjTAmé fuiffe fufpicor matré mihi. na poftq natus fum fatquot; A A Nüq fui : q ego matri meo refero luitifTimâîq neg? retulit Ego frero meæ mfi fà i grap nâ illa me ialuo méfes geftauit decé At ego lila f aluo gefto plus anos decé.atq^ ilia pue^ me geftauit Paruulum : quo minus laboris illam coepiffe exiftimo.atego nd Pauxillulâ in utero gefto famem : uerum hercle multo maxima. Et grauiftimä:aridi dolores mihi oboriuntquot; quotidie. fed matré
Parere
-ocr page 649-STICHVS
Parere ncqueomefcîo quomodo audiui fæpe hoc uolgo dicier. Solereelephatu grauidâppetuos deceeÃe annos, eius ex femme Hæc certo é fames: nâlâ côplures annos utero hæret meo. nüc fi Kidiculü hoiem qret quifpiam: uenalis ego fum cü ornamentis Oibus m ammentis. exin fupplemétum quænto.gelafino nomé Mihi ididitpuera pateri ppter paupertate hoc adeo noméreppi Quam inde iam a pauxillo puero ridiculus fui.eo quia pauptas fecit ridiculus forémâilla omnes artes pdocet: ubi quem attigit Per annonam caram dixit me natum pater: ^pterea credo nunc Efurio acrius.fed generi noftro hæc reddita eft benignitas . nulli Nugare foleo.fiqsefu me uocat. ofo una interit.hofum peffume Atqjoptimahercle meo aio amp;nbsp;fatis fumma.qua ante utebantur. Veni illo adcÅnâific face: pmitte uero.ne grauare, eft comodû Volo inquam fierimoamittam.quin eas: nunc reperere ei uerbo Vicariû nihilquidé hercle uerbu ac uilifïîmû.uocé te ad cÅnam NificgometcÅné foris ei hercle ego uerbo lubos defractos ueli Niue repleueritfi cccnafiit domo.hæc uerba fubiguntme Vtmores barbaros difcami atqjut faciam præconis cöpendium Itaq jaudtioné pdicâ ipe.utuenire ité. Cro, hic ille eft parafitus.'â Quéaccerfitü miffä fum, q loquif aufcultabo priufq colloquar, Ge.Scd curiofl funt hie q id plures mali alicas res qcurdt ftudio Maximo qbus ipfis nulla é res qua Apeurée fua: ei qn que adtione fadurum feiunttadueunt : perquirut quicquid fiet caufx illico Alienum æs cogat Æ an parant prandium Æuxorin fit reddenda Dos diuortio Æ eos ofs tametfi hercle hand indignos iudico q ut Multü miferi fint laborent : nihil moror, diciaudtionis caufam Vcanimo gaudeant: nd curiofus nemo eft qui no fit maliuolus, Ãpfe egomet quamobrem audtionem prædicem:damna Ãuenerunt niaxuma mifero nuhiuta me mancupia miferum Adfecerunt.male potatióes.plurimx déortuæ: quotadeo cÅnæ Quas defkuimortuæ, quot potiones mulfi.quotauté prandia Qua: inter continuum perdiditriennium.præ maerore adeo Mifer atq^ a:gntudineconfenui.pene fum fame emortuus Ridiculus æque nullus.quando efurit nunc auctionem Facere decretu eft mihi, foras neceffu é quicquid habeo uendere Age fultis prxda eritpra:fentium:iocos ridiculos uendo,age Licemini.qu«caena pofeitrecqui pofcit prandiofHercules Teamabit pradio coena ttbuehe adnuiftin^nemo meliores dabit NuUus meliores eé pafitos find.uel undlioestgrxcasifudatorias « Velalias malacas ampullarias cauillationes.adfentaciuuculas Acperiuracinunculas parafiticas,rubiginofam ftngile, ampulla Rubiddiparafitum inanem.quo recondas reliquias.hæc uemfte
SOLErc elephatu grauida ppetuos dece ce anos: Hoc iocofe cxpfTn é a parafito ta g a iüiloquo;amp; médaceaiâ de tpe quo dephatns ferat utCR : fatifdocet Arifto.ï.vi. de natura aîahû inquics:eic phätus ta mas ' foria ieipit coire ano astatis uiccf.ino: ferédi uteri tps alii aniiu amp;nbsp;fex inéfes : alii triéniû fraru unt : ca quaobrê îcerrû hoc fit cp nó pateat coitus : parit enites pofteriorih' âcruribâ: amp;nbsp;fiati pullus cu natusc eer nit amp;nbsp;ambulat. GELAfimo uomé:Q^dâ iterptaf ndiem lus a gelao uerbo.i.rideo. Q_VIA pauptas fecir:Ira lu uenalis : Nihil het duriâ i ft de pauptate locutus q q^ ho mines ridiculos facit . OM NES artes p docetsPerfiusï geniilt;5 largitor ueter.VOLO inq fieri : Sntida uerba eofö q prins parafitü nó tm ad comafîuitabât'fed ire co gebat.VICAriû : Sermone .f.loco prioris quo blanditi Icule cöpellabaf.NI VE repleuerit fi cÅnaffit domo: Legerem : ni te repleueris fi cÅnaflim domi:uerbum é: quo explodit: parafitus a iu uétute: na illi parafitü uticj finerét multo cibo repleri:!! cÅnarét domi:amp; illud ni ,p certe îteUigaf. AVCTfoné pdicé ipfe: Me uenalé pbea abfeg pcóis uoce. VT uéire: Vtuédaris ad fe ip51ocutâV SED curiofnDeteftaf eos q bus plâ fit negotii de re aliéna q fua: q cü aliqué uideät Luor ;bonoic facere audio-nc:ab illo cam pqrüt gre id faeiJtian.f.fintcóuiuiüpatu titan æs alienü folutum nel uxori doté reddituri ipe at pafitâ ultro nult edsfuæ ege ftatis amp;nbsp;futura: audióis ,ppa laf.LICeini:Liccii amp;nbsp;ité lici tari ê pdü i uédicióibâailgc re . Q_VI coena pofcit: ccq pofcit prddio.'Scihcet para fitû emere amp;nbsp;fibi uéalé hie nfunanó caena ufprddio. STRlgile ajnpuUâtQuæ in
⢠B iiii
â firnmeta funt balnearia de quibus in fuperioribus nie minimus. PARAfitum ina nem: Vacuum amp;nbsp;famelicû. DECVmam partem bereu Ii polluceâ : Diximus fupra bonoru ueteres herculi decimas dicaffe: caufamq jhuius rei qu-efitam fuiHe a plu tarcho nunc monemus qd fit pollucere.i.libaméta offerre amp;nbsp;dedicare.MICOtro gus: Ideft micas comedens ut famelicus.QVOD tra. mus fecerat: Lego quot annis fecerat, i.facrificauerat : fex fequétibus leftioné probo : nam dicit hodie nullû facrificabit.EXANTLAuit: Potius ira legendum arbitror g exandauit eft exantlare Fefto haurite a giæco iierbo antlao haurio: liuius florem antlabant liberi ex carchefiis: igitur exandauit haufit : fi auté exanclauit.i. fuperauit : fed non ita qua-drat:cum fenfus flupuetum flepms bibere folitû : ita ut cum paruo poculo magna uini mefurâ haufiiTe dicat.
Eilt;CVrius:Pue£ di lacium forte cû iuif ____fct ad portum con-fpexit nauim introeuntem portum:amp; epignomum he rum:cUius reditu her.r nun
lam cpus cHïquatu poted ut decuma partem herculipollucea* Cro.E caftor audtioné haudmagni pci: adhæfithômi ad tfimü Vétré fames.adibo hommé.Ge.quis hæc équæaduorfum it Mihi.'epignomi ancilla hæc guidé é crocociufCro.gelaiine faîne Ge. No éid nomé mihi.Cro.certo me cador id fuit nomen tibi» Ge.Fuit defertû. ue^id ufu perdidi.nunc micotrogus nomine Exuero uocor.Cr.heu eçador.rifi te hodie multum.Ge.guâdo Aut quo in loco.' âCr.hic cum au (!hâonéprædicabas.Ge.pe(Tuma Ehon audifti.'âCr.te quidem dignifïîmam.Gel.quo nuncis? Cro. Ad te. Ge. quid ucis Æ Cr. panegyris rogareluffit te ut opere Maximo mecum fimitu ut ires ad fele domum. Gel. ego illo Me hercule uero eo quantum poteft : iam ne exta coda funt. Quod tramis fecerat. Cr.illa quidem nullum facrificabit. Ge.Quomodo^quid igitur me uolt^Cr.trifici modios decem Rogare opinor te uolt.Ge.meneutab fefe petam? Cr.immo Vtabs te mutuum nobis dares. Ge. negato effeqd dé nec mihi Nec mutuummeqj aliud quicq: nifi hoc quod habeo pallium» Linguam quoqjetiä uenditariä. Cr. haud nulla tibi lingua eft? Ge.Quæ quidé dicat dabo:ueteré reliq.eccâ illâ:quæ dicat:cedo C. Malû tibi di dét.G.hæc cadé dicit tibi C.qd nûc itur'â:an no? Ge. Abi fa'e domû.iâ illo uéturü dicito: ,ppera afqj abi.demiror Quid illæc me ad fe accerfi iufferit.quæ nûqluffit me ad fe Accerfi ante hunc diem.poftq uir abut eius,miror quid fiet Nifi ut penculu fiat.uifd quid uelit. fed cccu dinaciü ei' âpuerü Hoc uide:fatin ut facete atqj ex piaturaafhtit » ne iffeædepol Vmû poculo pauxillulo fæpe exandauit fubmetrum fcitiffime. '^/Dinäcium puer.Gelafinus parafitus.
daturus multa ex læticia ,p gt;nbsp;«^Eteunus louis qui nuci â phibef:nunq æqj patri fuo nudu fatur.RIPlS(ÿ fuperat:Trâ- fl ÃÃLepidü attulit.nego nûc meæ heræ nûciabo: itaqjonuftû Ã^SÃ^SS^ Almaus porto lætiaalubériacÿ . neq, lubet mû glottofe^ Proloqui:^pfetfto amoenitates omnium uenerum amp;nbsp;uéuftatum Afferet.ripifqj fuperat mihi atq; abundat peëtâIæticia meum. Propterea dinacium pedes hortare, honefta diéta fatftis. Nune tibi poteftas adlpifcendi eft gloriam:laudem decus. Heræqj egenti fubuem.benefaefta malo^ tuo^.exauge.
Qua: mifera expedlatione eft epignomiaduentu uin. Proi'de ut decet amat uirum fuum cupide nûc expedi dinacium Age ut placet:curre ut lubet.caue quemq floccifeceris. Cubitis depulfa de uia.tranquillam concinnauiam.fi rex Obftabit,obuiam regem ipfum prius peruortito. Ge.Quidna dica dinacium lafduibundum ta lubéter currere? Harundmem fert fportulam^:amp; hamumpifcanum.
Di-Sed
-ocr page 651-STICHYS
^ù Sed tandem opinoræqums eft heram mihfede (uppheenx. â Ãtqj oratores mittere aci me elonaqj exauro î amp;nbsp;quadrigas Qui ueharmam pedibus ire non queo. ergo iam reuortar. Admein 66fupplican egomet mihicenféoæquum Ge,An uero nugas eenteas î nihilefle quod ego nunc (cio. Ãi. Titum portu apporto bonum.tam gaudium affero grade, Vixipfa domina hoc nifi fciat exoptare a dis audeat
Nune ultro hoc deporcé.haud placet , neqj id uero officiû arbiz* Hic hoc uidetur mihi magis meo conuenire huic nuncio (trot Aduerfum ut ueniat obfecret:fe ut nuncio hoc impertiam, Secundas fortunas decent fuperbiæ
Sed tandem cum recogito qui potuit (cirehæc feite me Hænà qj ex moeror eximam benefacta maiorü meü exaugeam» Atq j illamaugeâ ex mfperato opportüo modo: cotûdam fadta âThaltibiucotemnaq? ois nûcios. fimulq?adcurfurä meditabor Meadludos olympiæ.féd fpaciü hoc occidit.brcueftcurriculo, Qua me poenitet.qdhoc^occlufa laua uideoaboSc pultabo fo/' Apite arqj appropate fores facite ut pateät.remouete morderes, Niimis hæc res fine cura geritur.uide quädudü hic ædes pultoÆ Mon opam datisÆ experiar fores an cubiti an pedes plus ualeât: Mimis uellc hæ fores herû fugiffét.ea caufa ut haberent malum Oefeffus fum pultando:hocpoftremüéuobis,Gel.ibo atqj hue Compello.filuus.fis.Di.amp; tu falue,Ge,iam tu pifcator fallus.'â l^i.Quapridé non edifti.' âGe.unde is. quid fers . quid feftinas: Ãi.Tua qd nihil refertme cures.Ge.qdiftfc érDi.qs tu uides co G.Quid Uiraendâ.' 'D.fi i te pudoradfit nó me appellas(lubraf Ge.Poffum fcire ex te uerum.'âDi.potes:hodienon coenabis, ^Panegyris muiter.Gelafmus paralitus.Dinacium puer» Vifnä obfecro has frägit fores.ubi é.tü hæc facis.tû mihi uc hortis uéis:fGe.falue tuo accerfitu uéio hue.Pa ean 'fs effrigis.'âG.tuos iciamattui deliquüt ego qd me (gfa Vâelles uifeba.nam.equidem harü mifèrebac, Di. ergo auxilium l^foperelatü é. Pa.qs na hic loquitquot; tam prope nos.' âDi. dinaciü Pa.Vbi is ert/Di.refpice me amp;nbsp;reling egentem parafitum Panegyris.Pa.dinancium. Di.iftucididere nomé maiores mihi Pa.Quid agis.'âDi«quid agam rogitasfPa.quid ni rogitem^ P^i»Quid mecum eft tibi^Pa.men faftidis propudiofe^ Hoquere propere.Di.iube me omittere igitur hos Qui rerinent-Pa.qui retinent. Di.rogastomnia membra Laftitudo mihi tenet.Pa.linguam quidem fat feto ribt non Tenerc. Di.ita celeri curriculo tui propere a portu tui Honoris caufa.Pa.ecquid apportas boni^Dunimioimparrior
TALthibü:Q_ni maxi mus mwiciiK faide perhibetar a graxis^de-quo homeros fax penreiitioncm haber:amp; ité dyéïis cretéfis.Algt; LVDos olfmpixïFncrütapod græ-cos ludonnn præâpoa g-e-nera qnuor primidielt lût oIpnipicR quoniam i o!pm poaedudix monte fierent in Ionis honorem: lécundt ppthii î Itonorem apoUmis qui ferpetem phytouem in.-terfecerit : tertii ifthmii ab iIh mo nomiati achaix par te î honorem palæmonisrq a latinis ditius éportunas: qni uero nemæi a nemæa filua dicti : qm in honorem archemori indicnti fmit:ad curfuram çrgo dixit amp;nbsp;ad ludos olympix:quia ibi cer tabatur curruli amp;nbsp;equeftri certamine: Hora.funt quos curriculo puluerem olym. picum collegideiuuat: me* raq; feruidis euitata rotis . Q_VAS tu uides colubras: Ac dixiffet nuc inianis: nue furis : nam qui infana amp;nbsp;tu-rioia mente feruntur horre da mdennir intueri.
quot;^VIS nam oblecto: â q BXlloquitur qué prb jÃtiû uiderat parantu illum credes fores pultare.
PER.bibit:Exugît et hatuit. AD Virum ecquemrâScili« cet conuenifti uel uidifti : quicq qui de uiro référât.'â NASltemam: Vas aquaria um. POSTq me mifiltûEx orditurlogins ut magis he ram expeftatione moretur. CIRCErum:Nauim afiaiiâ per grandem exponit No» nias qui citat hunc plautis num locum. PASSO :Explicato amp;nbsp;extefo.PERIftro mata: De quibus fafta men tio edifunt ornamenta quibus parietes tcgutur.SAM* bucas: Lego fambucinas ut fidicinas:tibicinas: eftfam-buca inftrumétum muficu amp;nbsp;genus machine in quo funes intenduntur ut in or gano chordæsinqtporphp-mis î muficis ptoiemæi:pri-fei triangulum inftrumen-turn quod uocatur Sambuca ex inaequalium fpaciis chordarum effecerunt:Per-frus guoq fambucam emus caloni aptaueris alto.
Multo tanta plus q fperas.Pa.falua fum^Duat ego peril Cui medullam laflitudo pbibit. Ge.qd ego cui mifero medulla Ventris percepit fames; Pa.ecquem conuemfri^Di.multos Pa»Ad utrum ecquem^Di.plurimos : ue^ex multis nequiorem Nullum:qhic elf.Ge. quo modo iam dudum ego iftum patior Dicere iniufle mihi:præterhac fi me iritafirs. Di«ædepol Efuries male.Ge.animum inducammtiftuc uerum te Elocutum eflè arbitrer.Di.mundicias uolo fieri hic:ferte Huc fcopas.fimulqj harundinem.utopam oém araneorum Perdam.amp; texturam Ãprobam.dehinciamqj eoi^ omnis telas. Ge.Miferia fulgebunt poftea.Di.quid illas itidemeffe cenfes Quafi tectum uefte unica cape illas fcopas.Ge.capiam.
Di.Hoc egomet tu hoc conuerre.Ge.fecero.Di.ecquis huc effert Nafciternam cumaquarGe.fme fuffragio populi tamen Aedilitatem hic quidem gerit.Di.age tu otius pinge humum Confperge ante ædis.Ge.faciam.Di.factum oportuit Ego hinc araneas de foribus deiiciam:60 de pariete.
AedepoI rem negociofamiPa.quid fitmihil etiam fcio. Nifi forte hofpites uenturi funt.Di.ledtos fternite Pa. Principium placet de ledtis.Di.alii ligna cedite.alii pifces Depurgate:quos pifcator attulit.pernam amp;nbsp;glandium deiicite. Ge.Hic hercle homo nimium fapit. Pa.nó ecaftor ut ego opinor Herx morem geris.Di.immo res omnis relidas habeo Præ quod tu uelis.Pa.tum tu igitur qua caufa tu miffus es Ad portum expedir Di.dicam poftquam me mififtiad portum Cum luci fimul commodum radiofus effe fol fuperabat Ex mari.dum percontor portitores:ccquæ nauis uenerit Ex afumegant ueniffe:confpicatus fum interim circerum Quo ego me maiorem non uidiffe cenfeo in portum uento Secundo:uclo paffo peruenit.alius alium percontamur Guia eft nauisfquid uehitfinterimepignomumconfpicio Tuumuirum amp;nbsp;feruumfhchum.Pa.hem quid Epignomum elocutuscDi.tuum uirum.Pa.amp; uitam meam Di. Venit inquam.Pa.tum eumipfum uidifti.'Di.ita ego libens Argenti auriqjaduexit multum.Paaumis factum bene Ge.Hercle uero capiam fcopas:atqj hoc conuerram libens. Di.Lanam purpuramqjmultam.Ge.hem qui uentrem ueftiam Di.Ledos eburatos auratos.Ge.accubabo regie Di.Tum babylonica penftromata fella amp;nbsp;tapetia aduexit Nimium bona; rei.Ge.hercle ré geftä bene. Di.poft ut occoepi Narrare ftdicinas.tibicinas.fambucinas aduexit fecum Forma exumia.Ge.euge quando adbibero adludiabo
Tum
-ocr page 653-STICHVS
Tum fumridicuIifSmus^DÃpofthæc unguenta Multigenerum multa»Ge.non uendo logosnam non Facia audionc.mthi obtigit hæreditastmaliuoli perquifitores Audtionum perierint:hercules decimam efïèadauótam tibi Quam noui gratulor. Di.poft autemaduexit fecum parafitos. Ge.Hei peril mifer. Di.ridiculofiffimos; Ge.reuerram certe hoc Quod conucrrimd.Pa.uidiftm uirum forons pamphilippum.'â Di.Nó.Pa-adeftrDiJmo aiebat eum ueniHe fimul: fed ego huc Citius praecucurri utnunciaremnuncium optabilem.
Ge.Venales logi funt.
Illi quos negaba uendereiUico amp;nbsp;meo malo eftqdmaleuolentes Audeant:hercules fane qui deus fis difcefUffes no male.Pa.i itro Dinacium: iube famulos rem diuinam mihi apparet bene uale. Ge. Vin adminiflrem Æ Pa.fat feruo^ habeo domi. Gc.enf uero Gelafine opinoruenifh futile fi neqjiUeadeft neq; hic Qui uenit quicquam fubuenit ibo intro ad libros amp;nbsp;difca (me De didtis melioribusma ni illos hoies expello:ego occidiplâdïî-d^Ãpignomus adolefcens.Stichus feruus.
Vmbn re gefta falu' âcduortor domûmeptûo grates héo Et tépedatibustfimul mercurio qui me in mercemoniis luuitducnfqj quadruplicauit rem mea:olim quos abies Adfedtaægrimonia eos nunc lætantis faciamaduentu meo bfam iam antiphonem conueni ad fine meumteume^ eo reueni Fxinimicicia in gratiammidete quæfo quid poteftpecunia Quoniam bene re gefta redifïê me uidet magnafqjadportauiffe Diuitiastdomum fine aduocatis ibidem in circerum in ftega In amicitiam atq? in gratiam conuortimus:04 fic hodie apud me CÅnat ôc frater meusma heriâbo in uno portu fuimus:fed mea Hodie foluta eftnauis aliquato prius age abduc has intro quas Mecum adduxi fliehe. Sti.here fiue ego taceam feu loquar feio: Scite te quas multas tecum miferias muldiauerim Mue hunc dié unü ex multis illis miferiis uolo me eleutheriam Capeaduéiété domü.Ep.amp;siusamp;æquuü portulas: fumas rtiche Inhunc diem te nihil moror: abi quo lubet : cadum tibiueteris Vini propino.Sti.papæ ducam hodie amicam.Ep.uel decem Du de tuo tibi coenes hodie. Sti.fi haerdem inrtituis amica ego Habeo rtephanium hinc ex proximo tui fratris ancillam:eo Côdidtü fymbolü ad cÅnamiac eius cóferuü fangarinum fii^ Eadéert amica ambobus: riuales fimus. Ep.age abduc eas intro Nue tibi dedo dié.Sti.meâ culpa habeto nifi perexcruciauero lam hercle ego per hortum ad amicam tranfibo meam: mi hanc Occupatu nodlé:eadé fymbola dabo ; amp;nbsp;lubebo ad fangarinum
FVTILE n.i.v cfl cuius fot-mam deferibie Laftantius: ote lato;angufto Ãdoiquo utebatur in lactis ueflx qd' ftare non poterat: fed pofk tum ftatim funderetur : ungt; dehomocommiffa non re tinens dicitur futilis contra non futilis bonus confiliis. AD LIBros: Vt fcilicet co* gitet quo pario fit quippii dichuusqtfrifum exdter. lt;'*^VMbcncjSalai po.
c |titi dontu diis gra» ..^/dtias habet. IN STE ga:Hunc Jocum in iiaui uul gari uocabulo ftagiam ere dirnus appellari t ut rettuli* mus in bacchidibus.ELEV theriam:Libertatcni . NlSf pexcrudauero : Scilicet die hunc potado amp;nbsp;pgrtecado.
ÃN Dividiam : In tedium uel didenflionem. POSTI-CAM:PofIeriorem domus partem;aliter pofticam pattern dixerantcÅli : qua auguria captabant ; nam erat pars altera quam dixerunt anticam.SECVndum;Poft ueliuxta.
OScol^exuIa uideturcogitaffe pa litus quibus diflis ridicularibus deliniat heru' fuum epignomum: quem fuum regem dicit. PRAETER pedes: IdeU per pedes telle Nóio.CVM Urena ob fecrauit : An potius legendum erit: quæ lirenue obfo nauit.i. fibi optime dbum parauit:llrena tamé munus diftum eft a llrenuitate.VITAM: Cibum. NESCIO quidlrabeo in mundo: Locutio eftplautina:nefcio qd paratum Irabeo.
CÅnam coquitant egometibo atqjobfonabo obfoniumtatqj ld ne uos mireminihofes feruulos potare amaretatqjad cÅnan Condiceredicet hæc athenis nobistfed cum cogito potius q In diuidiam ueniam:eftetiam bic oftiumtaliud autem Porticum nortrarum harumædium perticam partem magis Vtunturædiumtea ibo obfonatum:eadcm referam obfonium
Vos metego hunc lacero diem.
(^elaTinus parafitus.Epignomus adolefcens:
â 4bros confpexittam confido q potirt me meum Obtenturum regem ridiculis meis: nuncinteruifo lane A. portu aduenerit ut euadueniente meis dictis delima. Ep.Hic quidégelafinus eparafitus qui uenit.Ge.aufpiao hodie Optumo exiui foras:muftela murem abrtulit præter pedes Cum rtrena obfecrauit,fpe(rtar.um hic mihi ert:nam ut illa Vitam repperit hodie fibuitem me fpero fadturum:augurium Hoc facitepignomus hic quidem eft qui aftatubo atqjalloquat Epignome ut ego te nue cofpicio libes ut præ lætitia lachrymæ Præfiliunt mihi.ualuiftin ufqjfEp.fuftentatunft fedulo. Ge.Bhatqjamice dicis: di dent q uelis : ,ppino tibi falutéplenis Faucibus:cÅnabis apud me quoniam faluus aduenis. Ep.Vocata éopa.Ce.nü qdé ta graue é.'â^pmittere.Ep,ceftum eft Ge. Sic fac inquam^ Ep.certa res eft.Ge,lubente hercle Me facies.Ep.idem ego iftuc fcio:quando ufus ueniet fiet. Ge. Nune ergo ufus eft.Ep.non ædepol poifum. Ge.quid Gtauare cenfeas.nefcio quid uero habeo in mundo. Ep.imodo Alium conuiuam quærito in hunc diem.Ge.quin tu Promittis.Ãp.non grauer fi poffîem.Ge.unum quidem Hercle certum promitto tibi Iibens:accipiam certo Si promiferis.Ep.ualeas.Ge.certum eft^Ep.certum CÅnabo domi.Ge.quando quidem tuam no uis promittere. Vin ad te ad cÅnam neniamÃp.fi poflim uelim.uerum Hic apud me cÅnant alieni nouem.Ge.haud poftulo Equidem me in lecto accumbere:fcis tu me eÃe uni Subfelli uirum.Ep.at ii oratores funt populi fummiuiri Ambracia hue uéiût huc legati publice. Ge. ergo oratores populi Summates uiri fummi accumbent:ego infimatis infimus E- Haud.^^.æquû te fter oratores accipi. Ge.eqdehercle orator fu Sed procedit parum.Ep.cras de reliquis nos uolo multumtuale Ge.Perihercle uero plane nihil.
Obnixe uno gelafimo minus eft:q du dum fuit Certum eftmuftelacpofthac nunquam credere, nam incertiore
Nullam
-ocr page 655-STICHVS
Nullam nouibefliam.qmn amp;nbsp;ipfa defies m die mutat locum Earn ego aufpicaui in re capitalimea.certum eft amicos i Conuocare.ut confulam qua lege nunc me efurire oporteat» «) fenex. Paphihppus. Epignomus adolefcentes duo* ime di bene ament,meafqj mihi bene feruaflint filias : mihi uolupeft pâphiîippetquia uos in patria domû îdiflèuideo.bh gefta te âbos te amp;nbsp;fiatré tuû, Pam.faz nos te accipiâ nifi uideâ mihi te amicû eé antipho: nunc qa (tis Te amicum mihi experiui effcrcreduur tibi.An.uocem ego Te ad me ad cÅnam : frater tuus mfi dixifTet mihi te apud fe CÅnaturum eé hodie : cum me ad fe ad cÅnam uocat:amp; magis Ear fuerat me date uobis cÅnam aduenientibusîqmead illud Eromittere.nift nolem ei aduerfarier.nunc me gratiam abs te Inire uerbis nihil defidero eras apud me eritis amp;nbsp;tu amp;nbsp;ille Cumueftris uxoribus.Pam.eatapud me perendiemam ille Heri me iam uocaucrat in hunc diem.fed fatin ego tecum Pacificatus fu antipho.' âAn.qh ita rem geftîftis uti uos uellem I Amicos atqjaddecet.pax commerciumq? eft uobis mecum.
Nam hoc tu facito cogites.ut cuiq? homini res parata eft Firmiamici funt.fi res Ian« labantitidem amici conlabafcunt*
âwjrquot; TâA me diiMueam! H ce accipitâtipho ge iieros iuosiquos pa. nlo^iteihininn feceratne eg expeftandos cenfueratjfc cnim amicitia colit pro ut arriferit fortuna . PERENgt; die: Non pcrinde:fignificat enim poft diem craftinum ECRIT Vdo: Qiiæ proprie dicituranimi perturbatio q oritur ex pfenti malo : ficut metus ex futuro.IAM iftc tranquillus tibi ; Scilicet an tipho uel pamphilipppus ,p utad corum alteru feim fit. APOLOgum:FabnIam rei fimilitudinem afferente fed ifthuc omnis tenditapo logus ut fibi fenex dari con tendat unam ex tibicinis quam illi fecumaduexcrâr. MINORI adoIefcenti : Di cédum : minor adolefcens.
I^cs amicos inuenit.Ep.iam redeo.nimiauoluptaft.fi diu Abfueris a domo.domum fi redieris: fi ubinulla eft ægritudo Animo obuiammam ita me abfente familiarem rem uxor Curauit meam.omnium me exilem atqj inanem fecit Aegritudinum.ftdeccum fratrem pamphilippum incedit Cu focero fuo.Pam.qdagifepignome^Ep.qd tu quâdudû(bi III portu uéis huc.'Pam.Iogiflimc.Ep.poft illa ia ifte é traqlE ti/ An.Magis q mare qabo eftis uedi.Ep.facis ut alias res foies ho* Exonerans naué fr ⦠Pam. eleméter uolo nofmet potius (die ne Oneremus nofmet uiciffatim uoluptatibus.q mox fodla eft cÅna.impranfus ego fum.Ep.abi intro ad metSêlaua. Eam.Deos falutatum atqj uxorem móintro deuortor domum. Ep.Apud nos hæc illa feftiat cû foror uxor tua.Pam.optumüe 1^ iftoc more minus erit. Ep. ia ego apud te ero.An.priufquam Abis pfente te huic apologum agere unum uoIo.Ep.maxume: An,Fuit oliquafi ego fû fenex:ei amp;nbsp;filias duaserat:quafi nûc raeæ Sût:ex erant duobus nuptæ fratribus quaft nûc meæ fint uobis« Earn. Miror quo euafuruft apologus. An.minor illeadulefcens Fidicinam amp;nbsp;tibicinam peregre aduexerat.quafi nunc tu«fed ille Erat celebs fenex:quafi ego nunefum. Pam.pergeobfecro Prüfens hic quidem eft apologus. An.deinde fenex ille illi dixit Cuius erat tibicina: quafi ego nunc tibi dico.Pam.aufcuIto atqj
-ocr page 656-GRAPhiâcum;Peritnm.FA BRE:Dofte aftute-LVPû ill fermone ; Terentius mu. matus a Plauto inquit Inopus eft in fabula. yC^^^VED ira: Diu fhiftra* P^nturparafitus Ipæ pogt; pâ.^ tiundecÅnæ: dein-'diturque ab adolefcentibus aliqdiu.AVCTORES fuere : Suaferunt. ILLVD qui-V dé :Sci]icct dicere uoluerâ.
Animumaduorto fèdulo. An.ego tibi meam filiam bene qui eu Cubitares dedi.nunc mihi reddi ego æquum efTeabs terquicü Cubitem eenfeo.Pam.quis iftuc dicit.an ille quafi tu/An.quafi Ego nunc dico tibi. immo duas dabo inquitilleadolefcens una fi parum eft
Et fi dua^ pÅnitebit inquitaddentur duæ. Pam.quis iftuc qfo Anille quafi ego/Amis ipfe quafi tu.fenex ille:quafi ego.fi uis in quit quattuor
Sane dato,dû eqdé hercle qd'edit addas.meû ne cdtrûcet cibû» Pam« Videlicet peu illû fuiflè fené, q dixerit» qm ilIeiUipoUicef Qui cu m cibum popofeerit.An.uidebeet fuifte ilium nequam Adulefcété:q illico ubi ille pofcit: denegauit date fe grand tritici Herclc quia æquum poftulabat iUe fenex:qriquidem filiæiUæ Dederat dotem : accipere ^ tibicina.Pam.herde ilIe quidé certe Adolefcens dode uorfutus fuit : quis enim illi cöcubmam dare Dotatam uoIuit/An.fenex quidem uoluit fipofcetindipifci De cibo.quia nequiuit qua fege licuit.ueUe dixit fïeri.fïat ille Inquit adulefcens:facis benigne inquit fenex.habeon
Rem fadam/inquit faciam ita inquit ut fieri uoles.fed ego Jbo intro amp;nbsp;gratulabor uoftp ;aduentum filiis.poftea ibo lauatd In pilum:ibi fouebo feneduté mea.poft ubi lauero. ociofus uos Opperiar accumbens«Pam. graphied mortalem anthiphonem« Vt apologum fecit quam fabre id iam nunc fceleftus elfe Ducit pro adulefcentulo:dabitur hominiamica:nodu quæ In ledo accendet fenem:namq;ædepol aliud quidem illi Quid amica poftit nefcio.fed qd agit parafitus nofter gelafinus Etia ualet/Ep.uidi ædepol hoie; haud pdudd. Pam.quid agit/ Ep« Quod famelicus.Pam.qn uocaftihoie^ ad cÅnà /Ep.neqd Adueniés pderétatqj eccd tibi lupum in fermone: pfens efuriens Adeft.Pam.Iudificéurhofem. Ep. capti cöfilit memoré mones. Gelafjaus.Parafitus.Paphilippus.Epignomus adolefcés duo. ita qd'occÅpi narrare uobis. cd hic nö adfuiicd amicis fa^Deliberaui iâ:6c cu m cognatis meis.ita mihi audores fuere
' Vtegomet mehodie iugularé fame, ft uideo ne ego päphi Cd fratre epignomo/atq? is eft.aggrediar hoîem.fperate (lippu Pamphilippe:o fpes meato mea uita: o mea uoluptas falue. fal^ uum gaudeo
Peregre in patria redifte faluum. Pa.falue gelafine. Ge. ualuiftin Bnf Pam.fuftétaui fedulo, Ge.ædepoI.gaudeo.ædepoInæcgo/ Mihi modid ndc mille eé uelim argéti.Ep.quid eo opus é/ (met Ge. Hune ad cÅnâ hercle ut uocéite no uocé. Ep.aduorfum te Fabulare.Ge.illud quidem ambos amp;nbsp;uocem. Ep.ædepol te uocé
Libenter
-ocr page 657-Æ/2
STICIIVS'
LAVTanwPro IamfiTrn.IL LJC homo : Scilicet qui te ad cÅnam inuirauir.NAM hiciSci'icet apud iiofQVI cum uis ; Pro cum quo uis. SATIS fpedata cfl mïhiiâ tua fÅlidtastVide ne legen dum lit potiusifatis fpeftara é tibiiam mea fÅlicitasmâ fenfus rcdiorhr cum fequé ti nerbo : rem confregimus qui quidem eft : dum alias bonis fortunae florerent pa ralitfi aluiIfe: modo opibus fraftis eum nolle recipere. CATAgcIafimû: Deiiforé. PROthimiætMnniflcénæ»
Libentcr.fi fuperfïatIocus.Ge.quin tu ftas. obfimfero aliquid Strenue.Ep.inimo unum hoc poteft.Ge.quid^Ep.ubi conuiuæ Abierint.tu rn. uenias.Ge,uæ ætati tux*Ep.una lautum Noad cÅnam dico.Ge. dt te perdunt: quid agis pamphilippe^ Pam.Ad.cÅnam hercle alio promifî foras.Ge.quid foras.*â Pam.Foras hercle uero.Ge.qui(maIü)tibilafïô libet foris coenaf. Pam. Vt^ tu cenfes.'âGe.iubedum mihi cÅnâ coqui: atqjadiHü Kenunciari.Pa.folus coenabo domi. Ge.nö enïfolus:meuocato Pa.At ille ne fuccenfTeat mea qui caufa fumptum fecit.Ge.facile Excufaripoteft: mihi modo aufculta iube cÅnam domi coqui. Ep.Non me quidem faciet auctore hodie ut illum decipiat. Ge. No tu hicabis.nifi me no pfpiceri céfes: qd agas cauefis tu ti Nâillic hô tuâhæreditatem inhiatîquafi efuriens lupus (bi Nontu fis quam efflidlentur homines nodlu hiem uia. Ep.Tanto pluris qui défendant ire aduorfum iufïèro.
Ge. Non it:quia tanto opere fuades.ne euitat.iube domi Mihi:tibi:tuæq? uxori celeriter cÅnam coqui:fi hercle faxis Non opinor dices deceptum fore.Pam.per hanc tibi cÅnam Incoenato gelaCne efie hodielicet.Ge.ibis ne ad cÅnam forasÆ Pam.Apud fratrécÅno in ^xumo.Ge.certû ne eft Æ Pam. certü Ge. Aedepol te hodielapidepeufTum uelim.Pam.nô metuo Per hortum tranfibo.non prodibo in puhIicum.Ep.quid agis Gelafine/Ge.oratores tu accipis:habeas tibi.Ep.tua pol refert Enim.Ge.iiquidem mea refert operaiutere.Ep.pofTe ædepol Tibi opinor etiam uni locum confpicor.ubi accubes.
Pam.Sanc faciûdû cenfco.Ge.o lux oppidi. Ep.fi arte poteris Accubare.Ge:uel inter cuneos ferreos.tantillumloci ubi Catellus cubet.id mihi fat eft loei.Pam.exorabo aliquo modo. Ep.Veni.Ce.huccinefEp.immo in carceremmam hic quidem Meliorem genium tuum non facies.eamus tu.Pam.deos Salutabo modo.poftea ad te continuo tranfco. G e. quid agitV Lp.Dixi equidem in carcerem ires. Ge. quin iufTeris Eo quoqj ibo. Pam« difmortales : hie qdéut in fumma crucem Goena aut prandio perduci pot. Ge.itaingeniû meh é:quicü uis ^^ugno mulco facilius:qcum fame.Pa.nóGrgo is tu apud me Satis fpedtata eft mihi iam tua fÅlicitas dum parafitus mihi Atqj fratri fuifti.ré cófregimus : nüc ego nolo egdafmo mihi te Gatagelafimum.Ge.iam ne abifti^gelaCne uide quid es Gapturus confiliEego neftu ne.'âmichineftibi ne^uides ut Annona eft grauis.uides benignitates hominum perire Lt^thymix. uides ridiculos nihili fieri . atqjipfos parafitarier. Nunqædepol me uiuum quiiq in craftinum profpidet diem
-ocr page 658-POTIOne uincea: Laqueo eo q, gutturem uinciat.
z»v ORE hoc fit : Con, Ãlinctui fagarini mora xiJ^jehus exectaf: adi» mi fici reputans maiorem diei partem a fuis uoiuptati bus.PROVISEre: Prouifo duas fignificationes habe donato teftante amp;nbsp;procede re: amp;nbsp;prouiderc. CADVM modo hincame hucuino trafferam: Sic prius legebatur: fed ita legendu cenfeo: cadum modo hunc ad me cum uino tranfferam.
/^^^^TALVETE athenae : i'^^Dicutur amp;nbsp;fiunt ifta Xomnia tanqathenif 'fieri non Romæ uiderétur.
,, NVTRICES gr£Cciæ:Scili» v cet cftismam ibi floruerunt omnes artes amp;nbsp;difciplinæ. HERIlis prima: Vel patria. FEciftihercle facetias; Apo ftrophat ad abfentem heru: qui fibi diem tam lepidum fuerat elargitus . FERO có uiuam Dionyfinm:Quia fe cum uini cathamm deferebat.NOSTER : Scilicet he rus . Q,VIS fomniauit aurum:Non dixit quis dedit fed dare fomniauit ut obfo naret amp;nbsp;cöuiuium pararet. BONA SCENA ftrenaq: Vfus eft uerbo fabino fabi-niifcenas coenas appellabat ut Autor Feftus éftrena au tem diftum munus e a Are» nuitate : ut paulo aiite di»» dum eft.
Glte ite foras: Quæ arata fueratadcŠnamîubet omnia in publicum ferri tâq magnifice amp;nbsp;ampliter fuiffet obfonatu.
Nam intus mihi iam potione uincea onerabo gulam
Neqjego hoc committam: uthofes mortuum me dicant farne»
Ore hoc fitatqjzita mea fentetia ⦠fi que hofe; expedit Eum folent ^uifere. qui hercleiUa caufa nihilotius ueit Ide ego nue facio.qui ^uifo fagarinu.q nihil otius uenit Tamen hac gratia iam hercle ego decumbam folns.fi ille huc no Venit.cadum modo huncad me cum uino tranfferam» Poftea accumbam:qua fenex tabefeit dies, 10agannus.Stichus Serui Duo»
lt;2^ Ãluete athenætquæ nutrices græciæ: terra herilis prima» Teuideo libes « fjamica mea amp;nbsp;cofua qd agat ftephiiu Cura e ut ualeat.na fticho mâdauerâ,faluté ut nuciaret Atqj ei ut diceret me hodie uentu^.ut cÅnâ coqueret tempori. Sed ftichus z hic quide.St,fecifti hercle facetias cu hoc ddauifti Dono tuum feruum ftichum.proh di immortales.quOtego Voluptates fero.âquotnfiones: quotiocos: quotfauia faltatides Blanditias prothymias.Sa.ftiche.St.hem.Sa.quid fit.'â
Et tibi.näqjædepolcÅna dida eft.locus liber datas eft mihi: Si Tibi apud uosmam apud nos eft conuiuium.ibi nofter cÅnat Cum uxore.adeo Ãdantipho ibidem herus eft nofter:hoc mihi Dono darunft.Sa.quis fomniauit aurumfSt.quid id ad te Attinet/proin tu lauare propera.Sa.lautus fum.St.optime Sequere ergo hac me intro.Sa.ego uero fequor.St.uolo Eluamus hodie, peregrina omnia relinqj : athenas nüc colamus Sequere me î Sa.fequor amp;nbsp;domum redeundi principium placet Bona fcenaftrenaqj obolum accefCtmihi ^(Stephanium ancilla.
1^ uideri ne mini ueftij ^uolo fpedatores.qd ego hic (huc Quæ illic habito exea facia uos certiores . domo dudum Accerfita fû.quoniâ nundatû z ifta^ uenturos uiros ibi Feftinam^ oes ledis ftemendis ftuduim' âmüdicüfqjapparadis Inter illud tarnen negocium meis curaui amicis fticho'ôC Conferuo fangarino meo cÅna coda ut effet.ftichus Obfonatus eft.cæterum ego curando id adlegaui. Nune ibo hinein amicos meos curabo hic aduenientes.
^[(Sangarinus.Stichus Serui Duo.
Oibus modis teptare certunft noft^ hodie conuiuium Iu me diamet lepide acdpiâur.quoniâ hoc redpieur in Qqifquis pteteat comeftatum uolo uocari » St.conuenit. (loco
Dum
1 (
1 I I J ^ Ã Ã / 5 f 5 \ 11
i à C
1 1 C /
I K 1 K I
STICHVS
PRAETER, nos iadura nemini dabif:Hoc éfalote iaftus: nafut meminimus î Afinaria)archipofiam.i.bi bédiincohationêiaäu taloru fortiri folebat icóuiuiis:qd ' Plautus ondit ieadé comoediaiace pater talos ut porro nos iaciamus;amp; mihi obiaftû eätharo mulfuni date;ppea magis autumo legédû eé pol iaftura q poUeftatamd li oino fcfü abfolutö optauerisdege lic:hodie pol taloru pter nos iaftura néini dabif.MO^ NOtrophe:A monos folâ amp;nbsp;trophi nuttimétü.SCAphio:Poculo;de quo i bacchidibâ.BATROchis;Pro fidis âplis.POTEriozGræci dicût potiriomfaniiolo aut dixit ,p hctili ,p ut ex farno ifula uafa fimilia hricô fueuerât.MOenia;fic uetefs
Dum quidem herde quifqj ueniat cû uino fuo» na hic quidem Hodie poUedturaîpræter nos iaddura nemini dabitur.nofmet Ãnter nos miniaremus monotrophe, hoc conuiuium eft Pro opibus noftris.fatis commodule nucibus: fabulis;ficulis/ Olea:interrupto lupillo commuto cruftulo fat eft feruo homini Moderte melius facere fumptumtq ampliter fuum quemqj Decet.quibus diuitix domi funt fcaphio S Ccantharis batiochis Bibuntmos nortro famiolo poterio.tamen uiuimus nos tamen Efficimus pro opibus nortra moenia. Saga, amica uter uir;ubi Accumbamus. Sti. abi tu fae fupenoratqjadeo ni tu fcifpoffis Faóto ego hoc tecu diuido: uide utra tibi libet etid nue capere. Cape prouinciam.Setquid irtuc ert prouincixd Sti. uti ^ fontali An libero fperium te inhibere manis.' âSan. nimio liquido libero Sed amica mea amp;nbsp;tua dum cÅnat:dûqâ (e exornat:nos Volo tamen ludere inter nos.rtrategum te facio huic couiuio. Sti.Nimium lepidein mente uenit potius in fubfellio Cynice accipiemur qin ledticis. Sa. imo eui hic magis e dulciâ. Sed interim rtratege norter cur hic ceflat cantharus Vide quot cyathos hos bibimus.Sti.tot quot digiti funt tibi in manutcantio ertgræca Kaittents rihek«itpier tritenui-fST toepa Tibi propino decuma fonte.tibi tute inde fi fapis. Sa. bene uos Eene nos:bene tetbene me : bene nortram etiam rtephaniuna Eibe fi bibis.Sti.non mora erit apud me. Sa. ædepol Conuiui fat ert.tnodo nortra hue amica accedat.id abert. Aliud nihil abertJepide hoc adlum ertcibi propino Cantharum.uinum tu habes,Sti.nimis uellem aliquid Pulpamenti.Sa fi ho^ que adfuntpÅmtet.mhil ert Teneaquam.Sti melius dicis, nihil mororcuppedias Bibe tibicen: age fiquid agis bibendum, hercle hoc eft ne nega^î Quid hic fartidisÆquod faciundum uides effe tibi. quin bibis.'* Age fiquidagis.acdpeinquam.nam hoc impendo publicum Haud tuum irtuc ert te uereri. eripe ex ore tibias Sa.Vbi illic biberit uel feruato meum modum:ueltu dabo. Sri.Molo ego nos pro fummo bibere. nulli relerimus portca. Namqjædepol quäuis defubito uel cadus uerti poteft.
Qh*^ agitur.' âquamq grauatus fuirti.non nocuit tarnen. Age tibicen quando bibifti.refer ad labea tibias . fuffla
nos imna.i.officia.AMlCa uter uir.i.utemoftrum erit cu amica:uel apud amicam. FACTO hoc: Melius factu hoc.i.hoc negotiu amp;nbsp;,puiugt; da.FONtali an libero:Aq an uino : fontale aqua dixit e fotibus fcaturiété. IN fub fellio cynice: Humili.f.loco more cynico. CANtio græ ca : Quæ c bibe qnqes: bibe ter:atc^ ét bis:nâ imi tettara dimidiû fignificat nûeri q. temacii.i.bis:amp;oês hi nûeri dece cóftituüt:ppea dixit ti bi ,ppïo decuma fote: amp;nbsp;priâ dixit quot digiti funt tibil mau : figniftcare noles dece illi cyathos ,ppialTc.SI Hoic q adfuntpÅnitet :Ifthucté. dit Terétianû illud tute Iepâ es amp;nbsp;pulpamétû qris.i.qris qdï te é.CVPPEdia:Volu/ ptuofa uel efcana : nâ antiq cuppedia lautiores cibos no minabant : uel cuppedia a cupiditate difta lût ut autor Feftus : uel ut Varro uultcp ibi fuerit cupedinis eqtis do mâ ob latrociniu danati : ij eni locâ erat ubi ea uéirétq uefcédi ca î urbé eént allata ide cupedinarii difti lutoés q poculéta amp;nbsp;efculéta uédi-tat ut Dóatus amp;nbsp;feruius: qui aiunt cupedinarios elTe no. luptatis amp;nbsp;cupiditatis mini, ftrostnihil autem moror,p nihil curo:i q fignificatione utiffepePIau.VEL feruato meumodu uel tu dabo:Le. gi poffet uel feruato meum modu uftuu feruabo.NVL LI relerimâ : Vel lege releue rimquot; : uel relerimâ,p releueri mâ:relio facit relini uel ut re ftiâ Prifc.releui Tere.iheau tôtimoruméo : releui dolia oiad uafis eni amp;nbsp;doliis uina, c0duf:amp; dû uina apiûhdo.-lia rehnûûqd' teftaf Dóatâ
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G
ergo nulli rdcnerimiis po ftea.i.nuUiddetps uinû de-pröpicu nrâ.C^VJD agitur: Vel quid igitur amp;nbsp;forte re^ ftius fermo eftfagarini ad tibicinem.Q^VAM profer^ pens belba: Serpes enim ita celeriter liguani mouet ut duplicem habere uideatur. NOLO ob cedes:Forteme lius obcedas.i.obtundas:ex ob amp;nbsp;cedomam fibi uideba
tur eóferuum fuum uerbis
Celeriter tiSr buccas quafiproferpens beflia.ageciuni fliehe Vter demutaflitprocul mutabitur» St. bonum ms dicis Impetrare oportet.quiaæqum portulas, age ergo
Obferua fi peccaflis.multa hic retinebo iUico. Sa.optimum atqj Aequiflimumoras.St.hem tibi hoc primum omnium hæc Facedaftiamare inter fe riuales duos : uno cantharo potare* Vnum fcortum ducere:hoc memorabilert.ego tu fum,tu es Egoiumammi fumustunamamicam amamus ambo.mecum Vbi crt:tecum ert tamen:tecum autem ubi ert mecum autem
nimiu obftrepere.AD Mo res tuos: Redd' âad amores. STEPHAnifcidium:Ex for
ma diminutiua quafi corul Ia:nam ftephanos grxee co xona dicitur.
z'Wv OREM uobis : In A amp;nbsp;nac amp;nbsp;duabus fubgt; ^JL^^quetibus fcenulis amatoresluu concelebrant fympofium: errata ok qua: prius Plautinum interturba bâtintellecium q reftiffîme emendauimus ut illud:pot* tâto mifenor : legi enim de fact totus: amp;nbsp;cantionem ali» quam occipio : melius occi pito:amp; rurfusimcdoliffimu illud: poftibiles tade ftante ftatis at dare amicu amica;:
Ibi ert.neuter utri inuidet,Sa.oheiam fatismolo obcedes Catuli ut Iu dunt uolotnunc uin amicam huc euocemus.'â Ea (aItabit«Sti.cenfeo.Sa.mea fuauis.amabilis. amoena Stephaniu:ad amores tuos foras egredere, fatis mihi pulchra es Sti. At enim pulcherrima.Sa.fac nos hilaros hilariores. Opera atqjaduentu tuo. peregre aduenientes te expetimus. Stephamfcidium.mel meum,fi amabilitas tibinortra Placet.fi tibi ambo accepti fumus rtephanium.
^Stephanium ancilla, iidem.
ZBV Orem uobis geram meæ deliciæ.nâ ita me uenâamoena â A â Amet.utego hic lam dudum exiflem uobifcum foras Nili me nobis exornarem: nâ ita ertingeniû muliebre; Bene cumlauta ert terfaiornatartiófa ertnnfeda ert tarnen Nimioqj fibi mulier meretrix repperit odium ocius Sua immundicia:quam in perpetuum ut placeat mundicia fua Sa.Nimium lepide fabulata eft.Sti.ueneris mera ert oratio Sanganne.Sa.quid ertÆSti.totus doleo. Sa. totus tâto mifirior Ste. Vtru tibi accumboÆSti.utru ubi tu uis. Ste.cuambobâ uolo
Namambos amo. Sti.uapulatpeculium.adfumert fugithoC Libertas caput.Ste,date mihilocu ubi accu mba,amabo liquide Placeo:tum mihi cupio cum utroqj ei mihi bene. Sti. defpero.
Sa. quid ais.'â
Sti.Quid ego^Sa.ita me diament.nuq ei fiet hodie hxetquino SaltemStamen age mulfa mea,fuauitudo.falta:faltabo Ego fimul, Sti.nunqædepol me irtoc uinces quin ego Ibidem prunam. Ste.fiquidem mihi faltandü ert tum uos date Bibant tibicini,StiSCquidem nobis. Sa. tene tibicen primum Portidea loci.fi hoc eduxerit, proinde ut confuetus antehac Celeriter lepidam amp;nbsp;fuauem cantionem aliquam occipito Cinxdica.ubi perprurifeamus ufqj ex unguiculis.idehuc aqua*
__Eidem duo.
Ene tu hoc educe.dudum placuit potio: nunc minus 0t i^rauate iam accipit tene tu interim meus occellus
TRINVMMVS â¢V
Da . mihi fua.uiuni*duttiilÃcbibit: poffibileft tandem, 'Stantem danti fauium date amicumamicæ.'â Euge euge fic furi datur» Quid igitur quanquam jGranatus non nocuit tamentageiam infla buccas j Ste.Nune ia aliquid fuauiter reddecâtioné ueteri p uino noua ^Isidem
Ita legi nolumns:poHibile c tadé itare itari iauiiim dare amicû amicæ.'âamp; ité:q dicit: quid igitungrauarus no no cui:grauarus non nocuinue teri pro ui nouam : ueteri ,p uino nouam : amp;nbsp;demfi ubi pax legebat emendauimus euax:efteniinrerieftio exul tantisiud bombax irridetis amp;nbsp;deinq; illud cinædus co* tra ftatiseffe nobis non ma gis potis eft q fungo imber cinædus côtra ftaticulis ita re nó magis potis eft q fun^ gufimbriidiximus fupra fta ticulû eé faltationis genus.
Viionicus aut eynædicus.qui hoc tale facere poffiet « 4^^°® ^'^ uorfu uiceris alio me puocato fac tu hoc mo gt;lt;iiSfi. At tu hoc mô.Sa,babæ.Sti,tatæ. Sa»papæ.Sti,euax Nunc pariterambo:omnis uoco:cinædus contra Ãaticulis flare Nobis non magis potis efl:q fungus imbri Intro hinc abeamus nunc iam. faltatum fatis pro uinofl Vos fpedlatores plaudite.atqj ite ad nos comeflà tum:
TRINVMMI ARGVMENTVMi HBIEN S charmides pegre ré oém callidi cömendat fuo : filiaqj atq; au^ qd' hébat defoflu domiifufpedlâ naqj ei erat lefbóieâ filiâ:ne abfente ipfo ré dif pdeftjmâdat itaqj fiobeatpegretfilia ut maritoiatq? thefaui^^ dote tradat: ^feóto igif i feleuciâ pfeinliâ^ppdit uéales xdes:eas mereatquot; calliclesteo ppo fito ut cü reuéiat:amico charmidi reddat : fterea lyfiteles philtóis filiâ fümo tt gne 00 optimis ornatâ monb â fodatis leÅonici fororé fibi uxoré dari:atq;fdotatä petit: y callides id rat^fibi uicio uortiîdâdâ uirginé di doté céfettôC ne qcq de auro fuboleat lefbo nicodubomat fycophâtâ graphicû:q fe dicat a charmide ferre au^ Si Ifastis tribâcóducitquot; hümis:00ob hoc trinumâddia efl comÅdiatqui cum ueluti pegrinus incederet:charmidi forte domum redeunti fitobuius : diu deludit illum charmides:qui ab eo qui ipfus erat fe miflumautumat:domum itaq? reueniens offendit flafimum feruum amp;nbsp;calliclem foci Um:ab his rem omnem edoctus filiam fponfatam repperit: factum probatdyfiteliqj de^ nuo fuam fpondet hliam:calliclifqj:dat filio lefbonico*
lt; Plauti Trinummus Argumentum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;umento
efaurum abflrufum abiens peregre charmides i^iota Ãt^corr^oâü ultimu uerficulumdubi legi turcuilt; ânubili heri: legeou
1 Remq:omnem amico caUicli mandat fuo Iflocabfente male rem perdit filius
arbitror cuius nubut liberi: na filia daflyfitcli:filiâquolt;5 ducit callidis nata.
;*â^t'gt;( EQVEre me:Abfe te pre ré oém confû 'pferat Icfbóicus fcottâdo amp;nbsp;pergræcâdo eoqiufqi reda» â:â erat ut ædes uéales ,ppo neret: rede ergo inducit ut poft luxuria tang comes le quatur inopia.MVNus fun garis tuum:Munus pro mu nere:uetus locutio eft: amp;nbsp;ret tulimus in menæchmis.
C ii
\ Nam amp;nbsp;ædis uendit.has mercatur callides
*ââ^ irgo indotata fororiflius pofcitur
Minus quo cum inuidia ei det dotemcallides
Mandat qui dicat aurum ferre fefe a patre»
Vtuenit ad xdis:hunc deludit charmides
Senex ut rediit:cuius nubunt liberi:
(;(£uxuria Inopia
Equere me mea gnata : ut munus fungaris tuum
quot;7 In.Sequor fed fine for que dica nefcio» Lu.adefl hem
ILLAE fût ædesiQuas ado lefcés lienales fecerat.EST thefaino tabulæ: Q^uia tri-nummusdifta eft . PLA V-tus uertit barbare;Sic in aft-naria inquit Marcus uortit barbare de fe locurus;barba re in aliam lingua a græca.
EAMJcum : Senfe-n Wrat megaronides a Vcallide emptas fuif-lekharmidis redes quod ta-q nepharium faâû impro-bat:iccirco moniturus amicum accedit;fedîterim malos hominû mores improbat: qui magis paucioribus â¢i.priuatis : q pluribus.i.pu-blicis rebus ftudét. NI ME id inuitet fidef:(gt;iaft q, pro pter fidem impellatur amicum uelle errati fui commo nefacere.EORVMmeflem metere : Vt.fpÅnitus exciderentur : amp;nbsp;prorlus abolerentur. REMoram faciunt: Ideft retardant: nam rémora Plinio tantae tenacitatis dicif:utnauimacurfu fuo retinete ualeat:inde fartum remoror uerbum: amp;nbsp;remores aues quæ in aufpicio ali quid fieri remoratur : hic pi ids a graecis echineis dirtâs. W AREM Coróa:Em â Jphs ædibus in qui-deffofus thefau rus erat:larem placate ftu-det : forte inhians fenex au-io:occafione oblata.
nix fut ædesii intro nûc lam. nuncne quis erretuoQrum Paucis m uiam deducattitfiquidem operam dare promittitis Nunc primum igitur quæ ego fim:6cquæ illa hæc feiet: Huc quæ abiit intro:dicam fi animum aduortitis Primum mi plautus nomen luxuria; indidit: Tum mihi hanc gnatam eÃe uoluit inopiam»\ Sed huc quid introieritimpulfu meo:accipite Et date uacuas auris dum eloquor, adulefcens quidam eft: Qui in hifce habitatædibus:is rem paternam me adiutrice Perdidit qui me alerettnihil uideo eÃe reliqui, dedimeä gnata: Qui cum ætatem exigat.fed de arguméto ne expedietis fabula;. Senes qui hue uenient:hi rem uobis aperient, huic nome græce Eft thefauro fabulæ.philemo fcnpfittplautus uertit barbare» Nomen trinummo fecit: nunc hoc uos rogat ut liceat poÃidere Hanc nomen fabulam: tantum eft ualete. adeftecum filentio» ^Tvlegaronides» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠t
wE amicum caftigare ob mérita mala noxia , A lt;nbsp;n W immane eft facinus.uerum in ætate utile óócoducibilcA WNä ego amicû hodie meà cócaftigabo p cómerita noxia 1 Inuitus.ni me id inuitet ut faciam fides . nâ hic niiKium mothâ J Mores inuafit bonos:ita pleruqj omnis iam funt intermortui: Sed dum illiægrotant intérim : mores mali quafi herba irrigua Succreuerunt uberrime. neq? quicq hic uile nunc eft Nifi mores mali, eorum licet iam meÃern metere maximam Nimioqjhicpluris pauciorum gratiam faciunt pars hominum Quam id quod profit pluribus, ita uincunt illud. Conducibileigratiæq: in rebus multis obftant. Odiofæqj funt remoramen faciunt rei priuatæ amp;nbsp;publicat» ^TCallides.Megaronides fenes duo.
-Ãrem corona noftrum decorari uolo.uxor uenerare.ut jNobis hæc habitatio.boa.faufta.fcdix fortunatae^ eue/ qprimum poflimiuideam emortuam» (mat» Me.Hic ilfeeft fenedta ætate qui fadlus eft puer:quiadmifît In fe culpam caftigabilem.adgrediar hominem» Cal.Cuia uox ^pe me fdat.Me.tui bnuolétis:fi ita es:utego uo/ Sin aliter es inimici atqj irati tibi.Cal.o amice falue atqj (lo Aequalis ut uales megaronides Æ Mc. amp;nbsp;tu ædepol falue callicles Cal. Valen ualuiftindMe.ualeo amp;nbsp;ualuiredlius.Cal.quid agit Tua uxor ut ualetdMe.plufquam ego uoIo.CaI.bene hercle Eft.illam tibi bene ualere amp;nbsp;uiuere. Me.credo hercle te
Gaudere:fi quid mihi mali eft»Cal.omnibus amicis qdmihi eft Cupio eÃe id.em»Me»eo tua uxor quid agit»' â Catimmortalis dl» Viuit
-ocr page 663-TRINVMMVS
VIDERE atij audireægro ti fient: Ideft te ægre uidea't amp;nbsp;audiant. EGO meo funi promus peftori ; Ideft mihi ipii confeius.
Viuituidtura^ eft» Me.bene hercle denuncias deofgjoro ut Vitx. tuæ fuperftes fuppetat:dü quidem hercle tecum nupta Sit,CaI^{ane uelim.Me.uin commutemus:tuam ego ducarn* Ettu meam:faxo haud tantulum dederis uerbo^ mihi. Namqjenim tu credo mihiiprudenti obrepferis: næ tu hercle Faxo haud fcias quam rem egeris. Cal. habeas ut nadtus. Nota mala res optumaft.nam ego nunc fi ignotam capiä:quid Agam nefciam.Me.ædepol proindeut bene uiuitur: diu Vluitur:fed hoc animumaduorte:atqjaufer ridicularia Nam ego dedita opera huc ad te aduenio.Cal.quid uenisf Me.Malis te ut uerbis multis multum obiurgem.Cal.mcn.'â Me. Nd quis é hic alius prêter te atqj mefCa.nemo é.quid igi^â^ Me.Rogatis te ne obiurgitenunifi tute mihi me cenfes DidtuR? malemam fi in te aegrotant artes animiqj tui Sin immutare uis ingenium moribus.autfi demutantmores Ingenium tuum.neqjcos antiquos feruas aft captas nouos Omnibus amicis morbum tu incuties grauemtut te uidere Audireqjægroti fient. Cal.quid in mentem uenit âTibi iftæc didta dicereÆMe.quia omnis bonos bonafqj Adcurare addecetîfufpitionem amp;nbsp;culpam ut abs fe fegregent. Cal.Nöpötutrucà fieri.Me.quaptopterdCal.rogas:ne admitti Culpa:ego meo fû promus pedtori: fufpicio e in pedlore alieno Sita:ni nûc ego fi te furripuiffe fufpicer ioui coronam de capite' Ecapitolio:quod in culmine aftatfummo.fi id no feceris:atqj Id tame mihilubeat fufpicarier.quid tu id prohibere me potes. Ne fufpicer:fed iftudnegocii fcire cupio quicquid e. Me.haben Tuamicu aut familiare quempiâ: cui pedtus fapiatd nbsp;nbsp;(fpicof Cal. Aedepol haud dica dolo fût quos fcio eeaicos:fut quos fu/ Sunt quoji ingenia atqjanimos non poftim nofcere.ad amici Eartem an ad inimici perveniant. fed tu ex amicis certis mihi es Certiffimusifi quid me feciffe infcite autimprobe.fiid me No accufas tute ipfe obiurgandus es fcio.Me.00 fi hue alia caufa Adteadueniæquum poftulas.Cal.expedio fi quid dicas. Me.Primû dû omnium male dictitatur tibi uulgo î fermonib'â: T urpiluericupidû te uocant dues tui:tû ante funt alii:qui te Vulturium uocant.hoftis ne an ciuis commodis paruipendere. Hæc cum audio î te dici excru cior mifer. Cal.eft atqjnon eft Mihi i manu megaronides qn dicant nö eft; merito ut ne dicat Id eft,Me.fuit ne hic tibi amicus cbarmidesÆ
Cal.eft amp;nbsp;fuiuid ita efle
Vtcredastré tibi audtoré dabo.na poftq hic eius rem confregit filius:uidet(^ipfead paupertate protradtumefleife fuamq}
G lii
AEDEPOL MAMdatum Fiîia eflèadulrâ uirginé fimul eius matré fuâqj uxoré mortuam puldire:Per ironiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quoma hincituruftipfeinfeleuticam:mihicotnedauit uirginé.
.....Gnatam fuam 06 rem fuam omnem.amp; illum corruptum filium pjiâc fi inimicus eflèt credo haud crederet.Me.quid tu adulefcété Que eÃe corruptu uides: qui tuæ mandatus eft fideiamp; fiducie Qum eu reftituisrquin ad frugé comgisrei rei opa dare fuerat Aliquanto æquius.fi qui probiorem facerepofïîs. nd uti in eâdé Tute accederes infamiam,malumqj uteius cum tuo mifceres MaIo.Cal.quid feci?Me.quodhd nequam.Calmdiftuc medé. Me. Emiflin de adolefcéte has ædes/qd taces.* âubinûc tute habi Cal. Emi atqjargétû dedi minas quadragt ta adolefcétiipfi (tas? In manum.Me.dediftin argencumrCal.factu . neqj fadti piget* Me.Aedepol fideiadolefcéte mädatü malæ dedifti: næ hoc pa/ Gladid q fe occideret:amp; qd fecus eft.aut qdintereft dare (do et' Tein manus argentü amanti hominiadolefcenti animi impoti Qui exædificaret fuam inchoatam ignauiarn.* âCalmon ego Illi argentum redderem^Me.non redderes.neqj de illo quiquââ Neqj emeres neqj uenderes : nee qui deterior eet faceres copiam: Inconciliafti eumtqui mandatuft tibinllum qui mandauit cura Exturbafti exædibustædepol mandatu pulcre. amp;nbsp;curatu probe. Crede huic tute id fuâ melius ré geflerit. Cal.fubigis maledicis Me tuis megaronides nouo modo.adeo ut quod mex edereditd Sit taciturnitati dam fidei 06 fiducia:, ne enunciarem cuiquam: Neu facerem palam.ut mihi neceffe fit iam ad tibi concredere. Me.Mihi qd' credideris:fumes ubi pofueris.Cal.circüfpice dû te Quis adfit arbiter nobis ⦠66quæfo iridéidem circunfpice. (ne Me.Aufculto fi quid dicas.Cal.fi taceas loquar, quoniâ hinc eft Profedus peregre charmidestthefaurummihi dernonftrauit»' In hifceædibus.hic in conclaui quodam.fed circunfpice
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Me. Nemo eft.Cal.nummoram philippeum ac tria milia
Id folus fum per amiciciam amp;nbsp;per fidem flens me obfecrauit. Suo ne gnato crederem:ne ue cuiquam.unde ad eum id Poftet permanafceremüc fi ille hue faluus reucnit reddam Suu fïbi.fi quid eo ufus fuerit: certo illius filiae q mihi mandata Sit habeo dotem unde dem: ut earn in fe dignam conditionem Conlocem.Me.proh di immortales uerbis paucis q cito Alium fecifri me alius ad te ueneram.fed utoccoepifri perge Porro proloqui.Cal.quid tibi ego dicam : qui illius fapientiam Et meam fidelitatemiôô celata omnia pene ille ignauus Funditus peftundedit.Mc.qui dum.'âCal.quia rure dum fum Ego unos fex dies me abfente atqj infciente inconfultu meo Aedes uéales hafee infcnbit litteris.adefuriuic magis
.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et
y
-ocr page 665-TRIMVMMVS
Et inhiauit aenus lupus.obfcruauittdum dormitarent canes# Gregem umuerfum uoluit fecum auertere.feciflètædepoL
Ni hæc præfenfiflènt canes.fed nunc rogare ego uiciflim te uolo Quid fuit officium meum me facere.face feiam.ut^ âindicate Me ei thefaurumæquum fuitiaduerfu m quod eius Me obfecrauiffet pater.an ego alium dominum paterer Fieri hifce ædibus quiemidèt.eius effit ne eius pecunia.'â Emiegomet potius ædis:argentum dedithefauri Caufa.ut faluum amico traderemmeq? adeo hafce emi Mihi necufuræ meæ.iUi redemi rurfum:a me argentum dedi Hæc funtîfeu red:e:feu peruorfetfadta funttegomet feciffi Confiteor:megaronides hem mea malefadlathem meam Auaridam tibi.hafcine me propter res maiedicTras
Famas ferunt.Me.paufa mfifti caftigatorem tuum:occlufift:i Linguammihil eft qui refpondeam.Cal.nunc ego te quæfo Vt me opera amp;nbsp;confilio iuues. cdmunicefqj hanc mecum meam Eroufeiam « Me.polliceor operam ergo ubi eris paulopoft domi» Gal.Nûqd uis Æ Me.cures tua fidé.Cal.fit feduIo.Me.Q qd ais.'â Gal.Quid uis.'âMe.ubinuncadulefcens habet.' âCal.pofticulum Moe recepitcum ædis uendidit.Me.iftucuolebam fcire» lianenüciatied qd ais.' âCal.qd.' âMe.nüc uirgo népeapud te eftf Cal.Ita eft iuftaqj earn euro cü mea.Me.reóte facis.Cal.nü prius Quam abeo me rogitaturus.'âMe.uale.nihd eft profesto ftultius Neqj ftolidiusmeqj mendaciloquius.neqj argutum magis* He(^ confidentiloquius.neqj periurius:q urbani affidui Giuestquos fcurras uocant.atqj egomet me adeo cum illis Vna ibidem traho:qui illorum uerbis falfis acceptor fui Qui omnia fe fimulant fciremec quicquam fciunt* Quod quifqj in animo habet:aut habiturifunt Sciunttid quod in aurem rex reginæ dixerit.fciunt quod Mno fabulata fit cum iouetqux neq? futurameqj fafta funt tarnen illi fciunt.falfo.nam uero laudent:culpent:quem uelint Mon floccifaciunt:dum illud quodlubeat fciant:omnis Mortalis hunc aiebant calliclem indignum duitate hac Effe uiuere:bonis qui hunc adolefcentem euertiffet fuis Ego de uerbis eorum famigeratorum infeius profilai amicum Gaftigatû innoxiü. quod fi exquiratur ufqj ab ftirpe auctoritas. Vnde quicquid auditum dicant * nifi id appareat famigerator Hefiteum damno amp;nbsp;malo.hoc ita fi fiat.publico fiat bono, Faudffimi faxuq feiat.qd ' nefeiutoedufioreqj habeat ftultilo/ CfLyGteles adolefcens, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(quétiâ
Jülfyitas res fimulin meo corde uerfo:multum in cogitädo
NI PRæfenfifléut canes.âDe notat fein amici rebus ho' minem mgilem amp;nbsp;canes,p cuftodibns intellige. VSV^ ræ meæ:Ideft nfui. POSTI culû : Ex poftcriori domus parte domûculam . FAMI» geratoi : Diuulgatormâ fa» ma plerûçg pro re îcerta po» nitursamp; hominû opinione.
VLTas res:Hæc fcæ A liWiia tota é ad bonos 5J1 -Kmores:adolefcés.n. Optimis inftitutus confiliis: qui licet primum in incertû feratur quam potiflimû ca» peifat uiam: an.f.frugalitati Audeatan amoribus opera præftetin femiram tandem reftam redit fpretis ilicee» bris uoluptatum.
G iiii
IN PLAGASJn retia:cupc re enim uidetur amatorin-nolui amp;nbsp;irretiri amoris foli-citudinibâ. AB KE:Adimi lam utilitatem.HARpago: Rapax. CVPES:Volupruo fus : undecupedia diftauogt; luptaria ut diffufe rettulimâ I fticho.LATEbricolarum: Loca abdita incolentium. NAM quam ad quod clamat ; Lego fic : nam quuni quis clam amat : amp;nbsp;cóuenit cii fenfu antecedenti: celati indagator. Egt;A MIHI hoc: Verba ponit meretricia qui bus alliciuntur amatores. CVCVlus: Scilicet amator cft cuculus auis alienis inen bans nidis:edit oua amp;nbsp;deuo rat aliena:PENDENTEm: Titubantem non fibi confi-ftentem.VESTIfpicii:Qui ueftes fpiciunt.i.cuftodiunt cum diligetia: uefticipes au tem funtqui primum barbam admiferint : quo uoca bulo ufus e apuleius:memo tat denieg omnes qab amatore petant.SANDALIGE ruix ; Q^uæ gererent fan da lia.i.calciamenta matronarum quæ ita Iafciuierant:ut ad unûquodlt;5negociû deputatas haberent ancillas. Q_VAMq aio labor gran-dis:Nam uia quæ ad uirtu-tem ducit ardua eft. /^''XVO ILLIchó:Phil V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lyfitelis pater una
Aj^^igum filio fermócm habent defrugalitate.
Dolore indipifcor.egomet nie cu quoquo»amp; macero:^ defatigo Magifter mihi exercitoranimus.hinc eftfed hoc non liquet. Nec fatis cogitatum, fi uera potius harum mihiarte expeteffam Vtram ætati agundæ arbitrer firmiorem.amonâ ne an rei Obfequi potius par fiet.utra in patte plus uoluptati fit uitæ Adætatem agundam. de hac re mihi fatis haud liquet.nifi hoc Si faciam opinor.fimul exputem.iudex fim reus Quæ ad eam remtita faciam:ita placet.omnium primum Amoris artis eloquar.quemadmodum expediant.nunquam Amor quequamnifi cupidum hominem poftulatife in plagas Coniicere.eos cupit.eos confedlatur.fubdole blanditutiab re Confulit.blandiloquentulus.harpago.mendax.cupes.auarus Elegans,defpohator.latebncolarum hominum corruptor. Blandusrinops.celati indagator.nam quam ad quod clamat Quam extemplo fæuis fagittis percufTus eft.illico res foras Labitur.liquitur.da mihi hoc mei meum:fi me amas:fi audis. Ibi ille cuculus:occele mi fiat.Sciftuciamp; fi amplius uis darii Dabiturubi illa pendentem ferit,iam amplius orat.non fat Id eft mali.niamplius etiam quod bibit.quod comeft. Quod facit fumpti.nox datur.ducitur familia tota* Veftifpiciiiundtor.auri cuftos.flabeHiferæ.fandaligerulæ Cantrices.ciftellatnces.nuncii.renuncii.raptores panis amp;nbsp;peni Fit ipfe dum illis comis eft inops amator.hæc ego cum agotcum Meo animo recolo:ubi qui eget:q precii fit parui.apage te Amor no places, nihil te utor. quaqua illu de dulceieeamp; bibere Amoramara dat.tibi fatis quodægre fit.fugit forum. Fugat uos cognatos.fugat ipfe fe a fuo contuitu: Neqp enim eum fibi amicum uolunt dici:mille modis amor Ignoranduft procul adhibendus eft.atqjabftinenduft Nam qui in amore præcipitauinpeius perit.q fi faxo faliat Apage fis amor.tuas res tibi habeiamor mihi amieâ ne fuas unq. Sunt tarnen quos miferos maleqj habeas:quos tibi obnoxios Fecifti certunft ad frugem applicare animus, quaqua ibi animo Labos grandis capitur, boni fibi hæc expetunt rem fidehonoré: Gloriam.amp;gratiam.hoc probis preciunft:eo mihimagis lubet Cumprobispotiusiq cumimprobis uiuere uanidicis.
^^Philto fenex.Lyfiteles adolefcens.
V 'V Vo illic homo fe penetrauit ex ædibus.Ly. pateradfum q «Impera quod uis.neqj tibi ero in mora.neqjiatebro' abs tuo
Conipeiftu occultabo « Phil.feceris par tuis exteris faiftis patre Tuum fi percoles:per pietatem nolo ego cum improbis te uiris
Gnate
-ocr page 667-TRIM VMMvs
Gnate mineqjin uia neqjin foto ullum fermonem exequi Noui ego hoc fæculum moribus quibus fiumalus bonû malû Effe uolt:ut fit fui fimilis:turbant mifcent mores mali:rapax Auarus:inuidus:fac^ prophanum:publicum priuatum habet Hiulca gensîhæc ego doleo:hæc funt quæ excruciant Hæc dies nodtefqj hæc tibi câto ut caueas: qd' manu nô queunt Tangere:tantum fas habent quo manus abftineant» Caetera rape:trhae:fuge:late:lachrumas hæc mihi cum uideo Eliciunt: quia ego ad hoc genus hominum duraui:quin prius Me ad pluris penetrauimam hi mores maiorum laudant. Eofdem latitant:hifce ego te artibus gratiam facio neu colas Neu imbuas ingenium:meo modo amp;nbsp;moribus uiuito antiquis Quæ ego tibi praecipito amp;nbsp;facito:nihil ego iflos moror fatuos Mores amp;nbsp;turbidos:quibus boni dedecorant fe:hæc tibi fi mea Imperia capeflèstmulta bona in pectore confident. Ly.Semper ego ufqj ad hancætatem ab ineunte adolefcentia Tui feruitutem feruiui imperiis amp;nbsp;praeceptis pater.
Proin ego me liberum effe ratus fum:pro imperio tuo Meum animum tibi feruitutem feruire aequum cenfui. Phil.Qui homo cum afo inde ab ineunte ætate depugnat fuo Vtrum ita id ne eÃe mauelit ut eum animus aequumcenfeat. An ita potius ut parentis eum effe Si cognati uelint Si animus hoîem perpulit : addum eflfi animo feruiuit non fibi Siipfeanimum perpulit dum uiuit:uidtoruidtorum cluet Tu fi animumuicifti potius q amicus te:eft quod gaudeas, Nimio fatius tuiopuft te ita effequt animo lubet Qui animum uincunt,q quos animus femper probiores Cluent.Ly.iftæc ego mihi femper habui ætati tegumentum Meæ:ne penetraffem me ufq ubi effet damni conciliabulum Nenoftu iremobambulatum.neu fuum adimerem alteri Neu tibi ægritudinem pater parerem parfi fedulo.
Sarta teda tua præcepta ufqj habui mea modeffia. Phil.Quid exprobras:bene quod fecifti tibi fecifti non mihi Mihi quidem ætas adaeft:tuaiftuc refert maxime lsprobus eft quem non pÅnitet q bonus fit Si frugi bonae Ãenefada benefadis aliis prætegito ne perpluant Qui ipfus contennit in ea eft indoles induftriæ.
Ly.Ob earn rem hæc pater autumaui qa res quædâft qua uolo Ãgo me abs te exorare.Phtl.qd id eft:ueniam iam dare geftio. Ly»Adolefcenti huic genere fummo amico atq? æquali meo Minus qui caute Si cogitate fuam rem tradauit pater Bene uolo ego illifacete:fi tu non ne uis.Phil.nempe de tuo
SACRurn prophanumtSd licet exiftimant uiri mali la eras res haberi taug propha nas amp;nbsp;propterea non iienc/ randas : neg? ab illis manus effe abftinendas cenfcnt.HI VLCAdnhias maxime aui da: uel bilinguis fallax fedi-tiofa. CANTO: Continue moneo.DVRAVhIdeft p-ueni.AD PLVris:Admorx tuos potius EOSDEM lati tant:Scilicet malos iftos ho mines . GRATIAM facio: Ideftuolo. CVM ANImo depugnat fuo; Hoc eft appe titu qui ex parte irrationali oritur.SI ANImus horni, tiem perpulit : Cum appeti, tus ratioi dominatur;quod magis exprimitfi alo ferui. uitnon fibi.i.fi magis appe titui q rationi confenferit. CLVENT:Sunt.SARTA tefto : Ideft optime cuftodi ta.SI TV non uenis : Lege, remfitu non ne uls.
PVBLICrSne ad finis fuit: Potins legendum uelim pu blicis ne ad fuit : hoc eft an pfuit is publicis rebâ amp;nbsp;ppte tea damnatus fuit repetun. daiftuel maritimis q , in ma ri facultates amiferir. PRO ducit uitam ad mifetiam; Quia fi egeret magis refei-pifceret : neq;propterea de-teriorfieret. QvAM quæ tui uis : Ita prius legebatur: cmédauimus ; quin quæ tn uis. DEIWARE:NihiIan xilii amp;nbsp;opis pbere.IN MV. nifico:Nihil elargiéti. FIN» GIT fortunam fibi ; Præui. dendo.f.qnæ fibi poffint fn tura contingere.FICTVA» RE:Pro fingere.,
Ly.Demco nâ quod tuumfl: meumfè: omnemeumeflaut tum PhiLQuid is:eget ne^Ly.eget.Phihhabuit ne remr'Ly.habuit. PhiLQui earn perdiditfpublids ne adfinis fuit:an maritumis Negodis:mercaturam ne:an uenales habuittubi rem perdidit* Ly,Nihil iflorum.PhiLquidigiturrLy.per comitatem ædepol Pater pterea aliquantum animi caufa in deliciis difperdidit* PhiL Aedepol hominem prædicatum ferme familiariter qui Quidem nunquam per uirtutem rem confregiciatq j eget Nihil moror eum tibi elfe amicum cum eiufmodi uirtutibus. Ly«Quia fine omni malicia fi tolerate eius egeftatem uolo» Phil«Demendico male meretur quiei dat qdâ edatautqdbibat Nam amp;nbsp;illud quod dat perdit: amp;nbsp;illi producit uitam ad mifena Non eo hoc dico: quin quæ tu uis : ego uelim amp;nbsp;faciam lubens Sed ego hoc uerbum cum illi cuidam dico præmonflro tibi Vtita te aliorummifereaticaue tui alius mifereat.
Ly,Deferete illum.Si deiuuare in rebus aduerfis pudet» Phil.Pol pudere q pigere præftat totidem litteris.Ly.ædepol Deum uirtute dicam pater amp;nbsp;maiorum amp;nbsp;tua multa bona Bene parta habemustbene fi amico feceris ne pigeat fecifïè Vtpotius pudeat fi non feceris. Phil.dem:magnis diuiciis fiqd Demas plus fit an minusrLy.minus pater: fed ciui Immumfico fcis quid cantari folet:quodhabes ne habeas» Etillud quod nunc non habes habeas malum:quando quidem Nec tibi bene effe potes pati nec alteri.Phil.fcio equidem Iftuc ita folere fierituerum gnate mi is eft immunis cui Nihil eft qui munus fungatur fuum.Ly.deum uirtute Habcmus:amp; qui nofmet utamur pater 06 aliis qui comitati Simus beneuolentibus.Phil.tion ædepol tibi pernegare poffum Quicquam quod uelis:cuius egeftatem tolerare uisdoquere Audader patri» Ly.lefbonico huic adulefcenti charmidæ filio Qm illic habitat.Phil»qui comedit quod fuit: quod non fuit/ Ly.Neobprobra pater multa ueniunt homini q uultq neuult* Phil.Agedum eloquere qd dare illi nunc uisÆLy.nihiiicuiqjpf Sapienriæætas condimentunft:fapiens ætati cibus eft» Phil. Mentire ædepol gnate atqjid nunc facis haud cofuetudie Nam fapiens quidem polipfe fingit fortunam fibi;
Eo ne multa quæ ne uolt eueniunt.nifi fidior malus fiet» Ly.Mulra opera opus fidluare:qui fe fidiorem probum Vitæ effe agendæ expetit»fed hic admodumadulefcentulusi Phil.Nonætate uerum ingenio adipifcitur fapientia Ly.Tu modo ne me prohibeas accipere:fiquid det mihi» Phil. An eho egeftatem tu tolerabis fi quid ab lUo acceperis/
Lyfitelc
-ocr page 669-WNVMMvs
INVS quindecim:
amp; Kcena docet horni* lULJ^iibus rem luam ma Ic tranantibus hoc fæpe co tingere ut nifi dilïîpata fiib ftantia uideant quemadmo dû cauiffe oportuit. CON-FIT:Pro côficitur.MlNVS hercIe:Potefthic locus alio modo legi nimis hercle in hifee rebus fumptus eft eximius. ARGENtum oeche* te: Pecuniam dicit fumpta pro uenditis aedibus ; oecos enim domus dicitur unde Åconomus;amp; oeconomia.
Ly.Eho pater.PhiLpoI ego iftam. uolo me rationem edoceas. Ly/dcet:fcin tuillüquo genere gnatâ fit^Phil.fcio adpmepbo. Ly.Sororilli eft adulta uirgo grandis.eam cupio pater ducere Vxore.Phil.fme dote/Ly.fine dote.Phil.uxore / Ly.ita tua re fal Hoc padlo ab illo inibis fummam gratiammeqj comodius (ua. Vllo pacato ei poteris auxiliarier.Phil.ego indotatam te Vxorem ut patiar/Ly.patiundumeft pater,^ eo padto Addideris nfæ lepidam famam familiæ. Phil, multa ego poftu Ãoda dida amp;nbsp;quanuis facundeloqui:hiftoriam ueterem Atqjantiquamihaec mea fenedtus fuftinet:uerum ego quando Te amp;nbsp;amiciciamöd gratiam in noftram domum uideo adlicere: Etfi aduerfator tibi fui.iftxcindicio tibi permitto pofte.duc Ly.Dite ferualfint mihi.fed adde ad iftam gratiam unum. Phil.Quidideft autem unum / Ly.eloquar:tu te ad eumadeas
Tu te concilies.tu te pofcas.ecce res nimio citius Tranfiges.firmum omne erit:quod tu egeriszgrauius erit Tuum unum uerbumad eam rem q centum mea.Phil.ecce aut
In benignitate hoc rcpperi negocium:dabitur opera.
'Ly.Lepidus uiuisihx funtædes:hic habetdefbonico Eftnomen.age rem cura.ego te opperiar domi.
flPhilto 'eriex.
^'â 'âv On optima hæc funtmeqjego utæquum cenfeo: n WVerum meliora funtqquædeterruma. hoc unum confolatur me atqjanimum meum Quia qui nihil aliud nifi quodhbi foli placet Confulit:aduorfum filium nugas agit.
Mifer ex animo fit:fatius nihilo facit
Sux fenedtuti:is acriorem hyeme parat.
Cum illam opportunam tempeftatem conciet.
Sed aperiunturædes quo ibam commode Ipfe exit lefbonicus cum feruo foras.
^Teftonicus adoIefcens.Stafinus femus.Philto fenex. Inâ qndecf dies füt.qdâ p his ædibâ minas quadraginta
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Accepifti a callicle.e ne hoc qd' dico ftafine/ Sta.cü cdfi/
-^ â r Méiniflè uideorfieri.Le.qdfadlüft eo.'âSta.c0eftu(dero Expotumiexutum.elotum in balineis.pifcator piftor abftulit. Eanii.coqui.holitores,myropolæ.aucupes.confit cito Quam ft tu obicias formicis papauerem.Le.minus herclc In hifee rebus fumptus eft eximiislt; Sta.quid qd* dedifti fcortis/ Ee.Ibidem una traho.Sta.quid quod ego defraudaui/ Ee.Hem ifta ratio maxuma eft.Sta.non tibi illud apparere ^iidmas poteftmift tu immorse rete elfe argentum tibi.
-ocr page 670-Ef IN porta c Iocus:Dc qua meminitin captiuis paraÃf tus uel ire extra portam trigeminam ad facculû licet: fenilis eft: mendicare cogetur:facultatib^ diflipatis:uel potes lcâgere:in ponte eft lo cusmam ad pontefmcudici ftare folebant pofeendæ fti pis gratia: fencea in Publicium pontem me tranfferamp; inter egenos abige. NISI forte luenirem filium cum repferit«Fuit aliquando ut aliter legi putaueti fed poft modum non placuitemen datio:propterea nunc fat fit locum idica(Te.Q_VÃS de-pedit inquit:Legerem quas deipondifti inq;ut noluerit fignificationem fiue différé tiä annotare quid inter fpö dere amp;nbsp;defpondere: iocatur enim fæpifTime Plautus in huiufmodi fignificatióe uo cabuIorum.HlC POftuIct: Reftius q poftulet.FERcn-tariü: Auxiliatoré:na feréta tios a ferendis auxiliis dixe lût milites leuis armaturæ.
Sero atqjftulte prius quod cautum oportuitpoftq Comedit rem:poft rationem putat.Le.nequaq argenti Ratio comparet tamen-Sta-ratio quidem hercle apparet Argentum cechete minas quadraginta accepiftiacallide Etilleædis abs te mancipio accepit.Le.admodum. Phil.Pol opinor adfinis nofterædis uendidit-patercu peregre Veniet, in porta eft locus.nifi forte fuenirem filium cu repferit Sta.Trapezita: mille drachmarum olympicum : quas de ratioe Debuifti:redditæ.Le.nempelt;quas fpopondi.Sta.immo Quas dependit inquit.quafponfione pro nuper tu exaltus es Pro illo adulefcente:quem tu aiebas effe diuitem facEum* Vtquidem illud perierit.Le,factum id quoq? eft« Nam nunc eum uidi miferum amp;nbsp;me eius mifertunft Sta.Miferet te aliorum: cui te nec miferet nec pudet, Phil.Tempus adeundi.Lc,eft nehic philto quiaduenit.'* Is hercle eft ipfus. Sta, ædepol næ ego iftum uelim meum Fieri feruum cum fuo peculio. Phil.herum atqjfuum plurimu Philto iubet faluere lefbonicum amp;nbsp;ftafimum. Le,di diunt Tibi philto quæcunqj optes: quid agit filius.'â Phil.Bene uult tibi. Le.ædepol mutuum mecum facit, Sta. Ne quicq illud, uerbunft bene uult, nifi qui bene facit: Ego quoqjuolo effe liber.ne quicq uolo.qui poftulet Frugieflè nugas poftulat. Phil.meus gnatus me ad te Mifit.inter fe atqjuos affinitatem ut conciliarem amp;nbsp;gratiam: Tuam uolt fotorem ducere uxoremióó mihi
Sententia eademft.Si uolo.Le.haud nefcio tu
Bonis tuis rebus meas res inrides maIas.Phil.homo ego fum: Homo tu es.ita me amabitiupiter ⦠neq j te derifum ueni Neq: dignumputo.uerum hoc ut dixiimeus me orauit filius: Vt tuam fotorem pofcerem fibi uxorem. Le. mearum return Me nouiflèæqunft ordmemicum ueftris noftra non eft Aequa fadlio.adfmitatem uobis aliam quærite, Sta.Satin tu fanus mentis aut animi tui, qui conditionem Hanc repudiesfnam illum tibi ferentarium effi amicum, Inuentum intellego.Le.abin hinc dierecte.Sta.fi herclequot; Ire occipiam uotis.Lc.nifi quid me aliud uis philto tibi Refpondi.Phil. benigniorem lefbonice te mihi q nunc Experior efte:confido fore,na amp;nbsp;ftulte facere:amp; ftulte fabulariet V trunq; lefbonice in aetate haud bonuft. Sta,ue^ hercle Hic dicit.Le.ocuIum tibi effodiam : fi uerbumaddideris, Sta.hercle quid dicam tamen.na fi fic non licebit:Iufcus dixero» Phil, Ita tu nue dicis non effe aequiperabiles ueftras cum noftris Faftiones
-ocr page 671-TRIM VMMvs
Fadionestatqjopes*Le. dico. Phil, quid tunc fi in ædem ^^ ^^ nequiuerîs;Prîus cor AdcÅnam ueneris.at^ ibi opulentus tibi par forte ut uenerit nbsp;nbsp;^^^^legebaturnccj uiæ.
Appofita fit coena t popularem quam uocant,fi illi congeftæ
Sint epulæ a dientibusdi quid tibi placeat.quodilli cógeftü fiet Edes ne an incÅnatus cum opulento accubesr'Le.edam
Nifi fi ille uetet. Sta.at pol ego etia fi uetet edamtatq j ambabus Malis expletis uorem.óó quod illi placeat præripiam potiflîmû. Neqj illi concedam quicq de uita mea: uerecondari neminem Apud menfam decet.nam ibi de diuinis atq? humanis cernitur Phil.Kem fabulare.Sta.non tibi dicam dolo.decedam ego illi tie uia.de femita:de honore populi.uei^ quod ad uentré attfet. Non hercle hoc longemifi me pugnis uicent: caena hac annôat Sine facris hereditas.Phil.femper tu hoc facito lelbonice cogites Id optumüelTe.tute ut fis optumus:fi id nequiueris faltem ut Optumis fis proximus.nûc conditionem hanc:quam ego fero Et quam abs te peto dareiatqj accipere lelbonice te uolo.dei Diuites fût. deos decet opuletia:amp; fadliones.ue^ nos homuculi Salillum animae.quæ cum extemplo amifîmusiæq j mendicus Atqjille opulentiflimus cenfeturad acherontem mortuus. ,â Sta.Mip ^ni tu illuc tecum diuitias feras: ubi mortuus fis Ita fis utnomen cluet.Phil.nuncutfcias hic fad:iones atqj opes
Non effe.neq? nos tuam negligere gratiam fine dote pofco tua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
Sororem filio:quæ res bene uortat habeon padtam: quid tacesÆ Sta.Proh difmortales códitioné quoiufmói. Phil.qui fabular.'â Di bn uortât.fpôdeo. Sta. heu ubiùfus nihil erat dicto:fpódeo Dicebat:nunc hic quoniam opus eft. non quit dicerem
Le.Cumadfinitate ueftra me arbitramini dignû.habeo nobis Philto magna gfa^ : fj amp;nbsp;fi hæc res grauiter cecidit ftultitia mea» Philto eft ager fub urbehic nobis eum dabo dotem forori. Nam is de ftultitia mea folus fuperfitprxter uitam reliquus Phil.Profedlo dotem nihil moror.Le.certunft dare
Sta.Noftram ne nutricem hereîquæ nos educatiabalienare A nobis caiiefis feceris qdedemânofmet pofteadLe.etiä tu taces Tibi ego rationem reddam:Sta.planeperimus nifi quid ego Comminifcor.philto te uolo. Phil.fi quid uis ftafime. Sta. huc Concede aliquantum.Phil.licet.Sta.arcano tibi ego hoc« Dicomeille ex te fciatmeue alius quifq.Phil.crede Audadler quid lubet.Sta.per deos atqj homines dico ne tu illum agrum tuum finas unq fieri neqjgnati tui.
Ei refargumentu dicam.Phil.audire ædepol lubet.Sta.pnmu Omnium olim terra cum profcinditur in quinto quoqjfulco Moriuntur boues,Phil.apage.Sta.acherontis oftiumfnoftroft
-ocr page 672-Civium fuît: Verbum duî ummédofum eft:legendû ergo quoni knt.f.jgcnJJc. AD INdtas : Ad egeftates. SOLSTITIali morbo: Nifi quis legere maluerit comitiali morbo : ex uetbi smet Plauti datur intelligi folfti-tialem morbum dici repen tinum amp;nbsp;fubitarium : nâ amp;nbsp;I pfeudolo quafi iblilitialis iqt lierba paulifp fui répété exorfus fû:repétino occidi. ANGINA: Morbo fauces i tercludente: de quo alibi di ftum.CAMPAS:Ca'pcuer miculus eft hortefis erodes herbas amp;nbsp;arborum frondes: collumella uoluitur ad terram diftorto corpore campe : amp;nbsp;alibi implicitus conche limax hirfutaq: campe: at non de uermiculo hoc at bitror Plautumintellexiffe: fed potius more comico ali quern uel paticum uel que-piarn alIll taxaffe obfeenae pacientiæ: qui campas dice-retur:quod tarnen nö aufim affirmare: tâtum periclitor.
Agroïtum uinumpriufg coaftunfl t pendetputidum» Le.Confuadet homini credo amp;nbsp;fi fceleftus eft. at mihi infidelis Nöé»Sta.audi extera poftid fruméti qnalibi meftis maximaft Tribus tantis illi minus redditrquam obfeueris. Phil. hem iftic Oportet obferi mores malostfi in obferendo poflint interfidef« Sta. Neg? img quifqtfi cuius ille ager fuit: Quin pefTume ei res uorterit.Quorum fuit alü exuiatum Abferuntialh emortui:alü fe fufpendere. hem nunc hic Cuius eft utadincitas redactus. Phi.apage a me iftunc agrum Sta. Magis apage dicas.fiomina audiueris.nam FulguncafTunt Alternae arbores : fues moriuntur angina accerrumæ Oues feabræ funt tam glabrae hem qhæc eft manus Turn autem fyrorum genus.quod patientifTumum Hpminum nemo extat.quiibi fex menfes uixerit.
Ita cuncti folfticiali morbo deddunt.PhiLcredo ego Iftuc ftafime ita efte.fed campas genus multo fyrorum, (am anteit patientia:fed ifte eft ager profeddo ut te Audiuiloqui:malos in quern omnes publice mitti decet. Sicut fortunatorum memorant infulas: quo cuncti qui Aetatem egerunt cafte conueniant:contra iftoc Detrudi maleficos æquû uidetur. qui quidem iftius fintmodi Hofpitium eft calamitatis.Sta.quid uerbis opuft:quamuis Malam rem quxras.illic reperias.Le.at tu hercle illi Et alibi.Sta.cauefis dixeris me tibi dixifle hoc. Phil, dixifti Arcano fatis.Sta.quin hic quidemeupit illum ab fefe Abalienarier.fi quidem repperire poftet cuius os fublinat* Ph.Meus quidem hercle nüq fiet.Sta.fi fapies quidem* Lepide hercle de agro ego hunc fenem deterrui, Nam qui uiuamus nihil eft:fi illum amiferit.
Phil.Redeo ad te lefbonice.Le.dic fodes mihi.quid hic Locutus tecumdPhil.quid cenfes homoft
Vuit fieri liber.uerum quod detmon habet Le.Et ego efte locuples:uerum nequicq uolo. Sta,Iiatum Si uelles:nüc quoniam nihil eftmà licet . Le.quid tecü ftafime.^ Sta. De iftoc qd' dixifti mé fi antea uoluiftês eésinüc fero cupis Phil.De dote mecum conuenire nihil potes.quid tibilubet:tutc Agito cum nato meo:nunc tuam fotorem filio pofco meo Qua: res bene uortat:quid nunc etiam non uisdLc.quid Iftic quando ita uif:di bene uorrant.fpondeo.Phil.nunq Aedepol cuiq tam expeddatus filius natus:q illud eft Spondeo natum mihi.Sta di fortunabunt ueftraconfilia Phil.Ita uolo.Le.fed ftafime abi huc ad meam fotore ad callide Dichoc
-ocr page 673-TRINVMMVS
^ -gt;^VO MODO:Tdo â ? Wlufinterea fintä lla rnHit-Ipfqnn pa do lyfiteles uxorem popo.» fcerat indoutam.INQ^Vit præneftiiius:Cui ex confue. tudine quadam dicere mos fuerantam modo. CASTI. GAtorem: Megaronidem.
Ãic hoc ftegödt quomodo adium eft.Staubitur Lef. Et gratulator meæ forori.Sta.£cilicet. Phu i hac lefhomce Mecu ut cora nuptus dies coftituaturæadéhæc cofirmabimus LeCTu iftuccura quodlufïî.ego iam hic ero. die callidi me ut Conueniat. S ta.quin tu imodo. Le.de dote ut uideat Quid poHit fallo.Sta.imodo.âLemam certunft fine t)ote non dare.Sta.quin tu i modo. Le.neqjenim illi t^amno unqeHepatiar.Sta.abi modo. Le.meam Neglegentiam.Sta.imodo.Lef.0 pater,xquum uidetut Quin quod peccarim.Sta.i modo. Le-potiffimum mihi Idobfit.Sta.i modo. Le.o pater en unqafpiciam te? Sta.1modo i modo i modo.tandemimpetraui abiret.di Veftram fidemædepol re gefta peffume : gefta probe Si quidem ager nobis faluus ed.Ãé fi admodum In ambiguo eft etiam, nunc quid de hac re fiat. Sed id fi alienaturaHunfl de collo meo:geftandus Peregre clipeus . galea farcina effugiet ex urbe ubi erunt Faélæ nuptiæ.ibit iliac aliquo in maximam malam crucem Latrocinatum autin afiam:autin ciliciam : ibo huc Quo mihi imperatunft amp;nbsp;fiodi hanc domum Poftq exturbauit hic nos ex noftrisædibus 4fCallides fenex.Seruus.Stafimus.
quot;^^Vo mo tu illuc llafimedixidi? Sta.noll^ herile filium â q â Lelbonicu fuifororé defpondiffe hoc mb.Cal.cui ^_Ã^omini defpódit?Sta.Iyfiteli.philtonis filio fine dote. Cal.Sine dote ille illam in tantas diuitias dabitmon credibile C)icis.Sta.at tu ædepol nullus credas.fi hoc non credis:ego Credidero.CaI.quid.'âSta.me nihil pendere.CaI.quâdudum Illuc aut ubi acIunll.Sta.illico hic ante ollium tarn modo Inquit prænellinus.Cal.tanton in re perdita q in re Salua lefbonicus fallus ell frugalior.Sta.atqj equidem Ipfus ultro uenit philto oratum filio.Cal.flagitium quidem Herde fietmifi dos dabituruirgini pollremo ædepol ego Illam rem ad me attinere intellego.ibo ad meum cadigatorem Atcj ab eo confilium petam.Sta.propemodum quid illic Fellinet fentio,amp; fubolet mihi,ut agro euortat lefbonicum Qiundo euertit ædibus.o here charmide quoniam abfente te Hie tua res dillrahitur tibi utinam te redifie faluum uideam Vtinimicos tuos uleifeartut mihi ut erga te fui amp;nbsp;fum referas I nbsp;nbsp;Gratiam.nimium difficilell repperiri amicum ita ut nomen
CIuet.cui tuam cum rem crederis fine omni cura dormias Sed generum nollrum ire eccillum uideo cum affini fuo
-ocr page 674-TA ilKcoî Verccuiv iæ ceffurum putabat fuæ lefbonicus tradendam nuptui fotorem elfe fine dote ; iccirco didis ./ lyditelis aliqdiu aduerfâtur. ' âFAdlKmum facis:Nam fa dlius eft difplicere q obfeq.
Nefcio quid non fatis inter eos conuenit celeri gradu Eunt uterqgt;ille reprehendit hunc priorem pallio* Haudluxta me aftiterunt.huc aliquantumabfceflero* Eftlubido orationem audire duorum affinium.' ^^doLHuo.Lyfitales.Lefbonicus.Seruus.Staftmus.
ZC^^a . iUico.noIi aduerfari.neqj te occultaffis mihi.Le.pori Vtme ire.quo profectus fum finas^ Ly.fi in rem tuam Lefbonice effie uideatquot; glorix aut famæ : fma.Le.quidc
/ Facillimum facis.Ly.quid id eft^Le.amico iniuriam Ly.Neqj meurt neqj facere didici.Le.indodlus q dodle facis Quid faceres fiquis docuiffiet te. ut ficodio effies mihi. Qui bene cû fimulas facere mihi.te male facis, male confulis Ly.Ego neÆLe.tu ne.Ly.qd malefacio.' âLe.quod ego nolo Id cum facis.Ly.tuæ rei bene confulere cupio.Le.tu mihi Es meliorqegomet mihi^fat fapio. fatis in rem quæ Sint meam ego confpicio mihi. Ly. an id ert fapere.ut qui Beneficium beneuolente répudiés? Le.nullum beneficium Effe duco id:quod cui facias.non placet. Ly.fcio ego:6i Sentio ipfe quid agammeqj a me officium migrat Nee tuis depellor dictis.quin rumori feruiam,Le.quid ais? Ly.Nam retineri nequeo quin dicam ea:quæ promeres Ita ne tandem maiores famam tradiderunt tibi tui: Vtuirtute eorum ante parta per flagitium perderes* Atqjhonori porterorum tuorum ut uindex fieres/ Tibi paterqjauofqj facilem facit amp;nbsp;planam uiam At quaerendum honorem.tu fecirti ut difficilius foret Culpa maxime amp;nbsp;defidia.tuifqj rtultis moribus, praeoptauiffi Amorem tuum uti uirtuti præponeres.nunc te hoc padto Credis poffie obtegere errata.Le.ah non itart.Ly.capefis Virtutem animo: Secorde expelle defidiam tuo » î foro operam Amicis daihaudi ledo amica: ut folitus es. atq? ego iftum Agrum tibi reliqui ob eam rem.enixe expedo : ut tibi fit qui te Corrigere poffiis.ne omnino îopiam ciues obiedare poHint tibi Quos tu inimicos habes.Le.omfa ego irtæc q tu dixirti:fcio Vel exfignauero:ut rem patriam: amp;nbsp;gloriam maiorum pedarim meum.feiebam ut eflè me deceret : facere non Quibam mifer.ita ui ueneris uidus:ocio captus.in fraudem Incidi.óó tibinuncSpinde ac merere : fummas habeo gratias*â Ly. Atoperam perire meam fic amp;nbsp;te:hæc dida corde fpernerc Perpetinequeo.fimul me piget parum pudere te Etportremo nifi meaufcultas: atqjhoc ut dico facis. Tute pone te latebis, facile ne inueniat te hono r.
Inoculto
-ocr page 675-TRINVMMVS
MOR.OS:SrnItos,MORo fos: Moribâdifficiles.COL LVTETiSiue collunlenco. iiiquinet5amp; dedecoret.
Ãn occulto laccbiSiCum te maxume clarumuolesipemoui Equidem lefbonice imperitum tuum ingenium admodum. Scio te fponte non tuapte errafle4fedamorem tibi Pedtus obfcuraffe atqjipfe amoris teneo omnis uias Ita eft amor.balifta ut iacitur.nihil fic celere eft.neqjuolat» Atqjis mores hominum moros amp;nbsp;morofos efficit Minus placet magis quod fuadetur.quod diffiuadetur placet« Cuminopiaftcupias,quando eius copiait.tum non udis Ille qui afpeUit is compellit, ille qui non fuadet.uetat, Infanunil amp;nbsp;malum in hofpicium deuorti ad cupidinem Sed te moneo hoc eriâ atqi etiâ ut reputes . quid facere expetas. Si iituc ut conare facis indicium tuum incedes genus. Tum igitur tibi quærit cupido.genus qui reitinguas tuum. Atqjerit.fi nadtus proinde ut corde amantes funt capti Nefeiunt illum quidem, relinques genus.quiconclufit tuum Facile eftinuentu.daturignis.tametfi ab inimicis petas; Le.Sed tu obiurgans me a peccatis rapis deteriorem in uiam. Meam uis fororem tibi dem.fuades fine dote, hoc non couenit; Me qui abufus fum tantam rem patriam, porro in diuitüs Eflè.agrumqj habere.egere illam autem.ut me merito oderit: Nunquam erit alienis grauis.qui fuis fe concinnat leuem Sicut dixi faciam.nolo te iadiari diutius.Ly. tanto mdiuft te Sororis caufa egeftaté exequi.atqjeum agrum me habere Quam te.tua qui tolleres moenia.'âLef.nolo ego mihi te Tam profpicere,qui meam egeftatem leues.fed ut inops Infamis ne fim.ne mihi hanc famam differant.me Germanam meam fororem in concubinatum tibi fine dote Dedrife.magis q in matrimonium.quis me improbior Perhibeatur eflè.hæc famigeratio te honeftet.mecumcollutilet; Et fi fine dote duxerisitibi fit emolumentum honocis.mihi Quodobiedlent fiet.Ly.cui, te didlatorem cenfes fore.fi Abs te agrû accepim.neqj uolo : neq? poftulo:neqjcé co : ue^ tn Is é honos homini pudico : meminiiTe offieiü fuû.fcio equidem Te animat â ut fis ftudio fubolet.fétio: id agis ut ubi adfinitaté Inter nos noflram. adftrinxeris: atq^ eum agrum dederis: Nequieq hic tibi fit.quiuitam colas:effugias ex urbe Inanis ^fugienstpatnam deferens.cognatos adfmitaté.amicos Fadlis nuptiis mea opa hic ^territu te meaqj auaricia autumét ld me córniffurumiut patiar fierime animumïduxeris,quis me Improbrior phibeatquot; effe.hæc famigeratio te honeftetime autem ^yCoUutulet. amp;nbsp;fi fine dote duxeris tibi fitemolumétum honoris.
Mihi aut qd obiedlent fiet. S ta. no enim poffum quin exclamé
-ocr page 676-CACVEaniiMilitarcm fergt; num.
âopP-MIHI: Confulit HU Bmegaroindem calli â^.^^/Icles danda nedos fit uirginu amp;nbsp;tandem fimul có ftituunt ut infcio lefbonico ex patris thefanro pecunia pro dote capiatur.
Euge eugelyfiteles facile palma hés hic uidt^.uicit tua cÃÅdia Hic agit magis ex argumétotSd uerfus meliores facit:etu oh ftul Tuâ te tuens.multa abomina.Le.quid tibi interpellatio (ticiâ Aut icóciïium hue acceflio ed^ Sta.eodé padlo quo hue accefli Abfceflero.Le.i hac mecu domu lyfiteles ibi de iftis rebus plura Fabulabimur.Ly.nihil ego in oculto agere foleotmeâ ut animus Eft:eloquar fi mihitua fotor: ut ego æquû céfeo . ita nuptu daté Sine dote:neqj tu hinchabiturus:quod meü erit:id erit tuum Sin aliter animatus es.bene qd'agas no ueniet tibi.ego amicus Nunq tibi ero:alio padto:fi fentenriaeft:Sta.abiithercle ille quidam.ecquid audis lyfiteles,ego te uolo.hicquoqjhinc Abnt.ftafime reflas folus. quid ego nunc agam : nifi uti farcina Conftringam: amp;nbsp;clypeum ad dorfum accomodem fulcimenta lubeamfuppingi foccos.non fifti poteft.mdeo cacula militare Me futurum aut longius.aut aliquem ad regem in faginam Iderus fe coniecitmeus credo ad fummos bellatores Acrem fugitorem fore 66 capturum fpolia.fibi illum qui Meo hero aduerfus uenerit. egometautem quo meexteplo arcu Mihi amp;nbsp;pharetra amp;nbsp;fagittas fumpfero:caftide in caput:dormibo Placide in tabemaculo:ad forum ibo.nudius fextus cui Talentum mutuum dedi repofeam«ut habeam mecum quod Feram uiaticum.
f/Klegaronides.CallicIes.fenes duo«
V*^ mihi ré narras caUicIes.nulIo modo poteft fieri prfus â u 1 Qui dos detquot; uirgini.Cal.naqjhercle hoefte fieri ferme Ãpoteft.ut ea perpetiar ire i matrimonium finedote Cum eius rem penes me habeam domi. Me. parata dos domift Nifi expelt;ftareuis:ut eam fine dote frater nuptum conlocet Poft adeas täte philtonem amp;nbsp;dotem dare te ei dicas facere Id ei^ob amicitia patris.uerû hoc ego uereor ne iftæc pollicitatio Tei crimen populo ponatatqjinfamiam.non temere dicant Te benignü uirgini datam tibi dotem ei: quam dares eiquot; a patre Ex ea largitate illi:neqjita ut fit data columen te fîftere illi Et detraxilïe autument.nuncfi operiri uis aduétum charmidis Perlongunfthuic ducendiinterea abfcefïêrit. Cal«nam hercle Omnia iftæc ueniütimétem mihi.Me.uide fi hoc utibile magis Atq: f ré deputas:utadeas lelbonicum: edoceas ut res fe habet. Cal.ut Ego nuncadulefcenti thefaurum indicem indomito: Pleno amoris:ac lafciuiæ/mmime hercle ueromam certe fdo Locum quoqjomnem ubi fituft comederit.quem fodere Metuo:fonitum ne ille exaudiat. neu ipfà m rem indicet: Dotem dare fi dixerim»Me.quo pado ergo aget'â.'âCa.cIam dos Depromi
-ocr page 677-TRINVMMVS
HVTCabfceÃerifxSd'icitJf ftteh uoluuras.
Depromipotefl.dum occafto ei reperiatur»interim ab amico Alicundeargcntü rogem.Mc.potà é ab amico alicunde exorari.'â Ca.Poteft.Me.gerræ ne tu illud uerbüactutû îueneris.mihi qdé Herde non eft quod dem mutuum. Cal. malim hercle ut ueru Dicas q fides mutetur. Ms.fed uide conflium fi placet Ca.Quid cofihftfMefcitututego opîorcôfdiü iueni,Ca.quid é Me.Hó coducatur aliquis iam quâtû poteft:quafi fit peregrinâ Cal.Quid is feit facere poftea.' âMe.is homo exornetur graphice In peregrinü modûngnota facie.q nóuifa fit. falfidicus cófidés Ca.Quid tu poftea^Me.quafi ad adulefcété a patre ex feleucia Veniat:falu tem ei nunciet uerbis patris illum bene gerere rem Et ualere Si uiuere amp;nbsp;eum rediturum ablutum ferat, Epiftolas duas eas nos confignemus.quafi fint a patre Det alteram illualteram dicat tibi dare fefe uelle.Cal.perge Porro dicere.Me.fcq: aurum ferre uirgini dotem a patre Dicattpatremqjid iuffifteaurum tibi dare.tenes iam.'â Cal.Propemodum atq? aufculto perlubés. Me. tü tu igif demû Adolefcéu aurum dabis ubi erit locata uirgo in matrimonium, Cal. Scite hercle fane.Me.hoc ubi thefauru effoderis:fufpitionc Abadolefcete amoueris:cenfebit aurumeffe a patre alienatum Tibi tu dethefauro fumes. Cal.fatis feite amp;nbsp;,pbe Quamq hoc me ætatis fyncophantari pudet,fed epiftolas Quandoobfignatas adferet.fi quandoobfignata Attulerit epiftolas:non nearbitraris cum adulcfcentcm anuli Paterni fignum nolle. Me.etiam tu taces fexcentæ ad earn Rem caufæ poffunt conliginllum quem habuit.perdidit Alium poft fecit nouumnam fi obfignatas non feret dicihoc Poteftiapud portitorem eas refignatas ibiinfpedlafqj effe. In huiufmodi negotio dié fermonem terere fegnicies meraft, Quauis fermones poffunt longi texicr:abi effodias aurum lamconfeftim clanculum:feruos.ancillas:amoue.atqj au dm Ch.Quid eft^Me.uxorem quoqjipfam hanc ré ut celes face. Nam pol tacere nunq quicq quod queat.
Quid nuncftas/quin tu te hinc amours:ói te moues.aperi Deprome inde auri ad hanc rem quod fat eft.continuo Operito denuo.fed clanculum ficutpræcepi cunctos Exturba aedibus.Cal.ita faciam.Me.at enim nimis Longo fermoneutimur.diécoficimus.quod iam propcratoft Opus:nihilé de figno:quod uereare:me uide.Cal.lepida eft lila caufa:ut commemorafti dicere:apu d portitores elfe lnfpelt;ftas.Me.deniqj diei tempus non uides.quid ilium putas Natura illa atqj ingenio:iam dudum ebnuft.quid uis
Dii
NON peterehifce dieet: na cum aliquid petitur ab a]igt; quo:cauriöe illum uti opus efl:;nó autem cum ad illum mittitur.
LSI potenADum
ifta aguntur amp;nbsp;para tue: charm des domum peregre reuertitur re-fertq: diis gratias g » effugerit maris fæuitiamxfed dum iter facit incidit in fycophâ-tam: cum quo fibi eritlóga concentio.
^ VIC ego dici:Con uft*trinûmo egre itiir fycophâta:qui ipfc daTquot;trinummi nomen comoedia:. FVNgino gfic: Nam pileo fe totû tegebat.
Probare potent tum quod maxumunftadferretnon petere' Hifce dicet. Cabiam fateft.Me.ego fycophantam iam conduco De foro:epiftolafqjiam confignabo duas.eumq; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â
Hucadulefcentem meditatum probe mittam.Cal.eo Ego igitquot; ftro ad offieiü meum.tu iftucage.Me. adum reddam» Charmides Cenex.' liîpotéti amp;nbsp;multipotéti fouis fratntôô nerei neptûe
Lætus lubens laudes ago;amp; gratestgratiafqj habeo.Si .fiudtibur faills
Cum penes te poteftatcs omniâs quidem foret amp;nbsp;meæ uitæ Quoniam tuis me ex locis in patriam redeam facis
Atqî neptune tibi ante alios deos gratias agoiatq? habeo fûmas. Nam te omnes fæuûqj ftuerûqj atqjauidis moribâ comemorat Spurcificum.fmanem.intolerandumtuelanum contra opera Expert'â.nd pol placido te amp;nbsp;cleméti meo ufqjmÃ:utuolui ufus Sü:in alio atq? hanc tuam gloria iam ante auribusacceperâ .Si Nobiles apud homines pauperibus te parcere folitum.diuites
Tradare homies.hoc dis dignûft.fcmper medicis modeftibnt Fidus fuifti.mfidum effe iterat.naabfqj foret te: fat feio in alto Diftraxiflenndifqj tuliftentfatellites tui me miferum fede: Ponac^ omnia.item una mecu paffim cerulcos per campos.ita Quali canes haud fecus circuftabant nauem turbines uenti imber fiudufqjatq? procellæ infenfæ:frangere malum
- Ruere antennas.fandere uela: ni tua pax propitia foret præfto* Apage me fis defdehfc.certunft ocio me dare:fatis partu habeo C^uibus ærumnis deludaui:filio dû diuitias quæro . fjqshic e . Qui in plateam ingreditur cum nouo ornatu: Ipecieqj lunula, Pol quanq domum cupio:opperiar quam hic rem gerat» ^ycophanta.Gharmides fenex.
w nbsp;nbsp;Vic ego diei nomen trinumo facia, na ego opera meam
mVTnbânurnmis hodielocauiadartes nugatoriasadue/ 4^10 ex feleucia
Macedonia.alia atqj arabia:quas ego neqj oculis neq^ pedibus
' Vnq ufurpaui.uiden egeftas quid negocii dat homini Mifero mali/quiego nue fubigor trium numorum caufa:uthas Epiftolas dica ab eo hoie me accepifle. que ego q fit ho: nefeio. Neq? noui.neqjnatânec ne is fuerinid folide fcio.Ch.pol hicq-Fugfo genef é.capite fe totû tegit, htllurica facies uidetur (dem Hommis:eo ornatu adueit.Sy.iIle qui me coduxit: ubicoduxit Adduxit domum.quæ uoluit mihi dixit, docuit Si pmóftrauit Prius quomodo:quiqj agerem» nuncadeo fiquid ego addidero /mplius
-ocr page 679-TRINVMMVS
HEVS ienex cenfus coniti' raton rede rationem dedi: Hune locum ita legendum ee autumo:heus fenexfego ut conieâuræ rede rano. nem dedi.}
Ampiius.co conductor melius de me nugas conciliauent* Vtille me exornauitata fumomatus.argentum hoc facit» Ipfe ornamenta a chorago hæc fumpht fuo pehculomunc Ego fi potero ornamentis hominem circunducere:dabo opera Vtme effeipfum plane fycophantam fentiat,Char.q magis Spedloïminus placet mihihæc hominis facies.mira funt Niillichomoftaut dormitator:aut fedor zonanus.Ioca Contemplat»circunfpedat fefe:atq? ædis nofcitat:credo Aedepol quo mox furatu uéiat:fpeculatur loca magis » lubidoft Cbferuafqdagat.et rei opera dabo.Sy.has regides demóftrauic Mihi 111e condudor meus.apud illas ædis hftendæ mihi funt Sycophantiæ.fores pultabo.Ch.ad noeras ædes hic quidem Habet redamuiam:hercle opinor mihiaduenienti hacnodu Agitandæ funt uigilæ.Sy.aperite hoc:aperite:heus ecquis His foribus tutelamgerit^Ch.quid adulefccs quæris.quid uis? Quid iftas pultas^Sy.heus fencx cenfus coniuratori rede Rationem dedidefbonicum hic adulefcentem quæroun his Regionibus ubi habitet 00 ite alte^ad iftanc capitis albitudine Galicien aiebat uocati:qui has mihi dedit epiftulas.
Ch.Meum gnatu hic quidelefbonicum quærit:00 amieü meum Cui ego liberofqjbonaqj comendaui caliden.Sy.fac me fi Scis certior hifee homies ubi habitet pater»Ch.quid eos quadris? Aut quis es.'âaut unde esÆaut. undeaciuenisiSy.multa fimul Rogitas.nefeio quid expediam potiflimu. fin unum quicquid Singillatim amp;nbsp;placide percundaberetSó meumnomenzöd Mea fada öd itinera ego faxo feias.Ch.faciam ita ut uis Agedum nomen tuum primum memora mihi.Sy.magnum Facinus incipis fie petere.Ch.quidita^Sy.quia pater Siante lucem ire occipias a meo primo nomine:concubium Sit nodis prius q ad poftremumperueneris.Ch.opus Fadoft6d uiatico ad tuum nomen ut tu prædicas.Sy.eft Minufculum alte^ quafi uafculum uinarium.Ch.hic homo Solide fycophanta eft quid ais tu adolefcensfSy.quid eft.'â Ch.Eloquere ifti tibi quid homines debent;quos tu quaeritas.^ Sy.Patcr iftiâ adolefcétis dedit has duas mihi epiftulas lefböici Ch.Mihi eft amicus.teneo hunc manifeftarium:mefibi Epiftulas dediffe dicit.ludam hominem probe.Sy.ita ut Oceoepitfi animumaduortas dicam.Ch.dabo operam tibi* Sy.Hanc me iulTit lefbonico fuo gnato date epiftulam* Et item hanc alteram fuo amico callidiiuffit dare.
Ch.Mihi quoqjædepol quoniâ hic nugaf:cötra nugari lubet, Vbiipfc erat/Sy.bene rem gerebat.Ch.ergo ubi.'â
D iii
ILLE xdcpol ille ; Vukub deri nominis non meminif fe. AD RHAdamantem in cecropia infula; Tanqaniv gatore lepide confida funt: nulla eft infula cecropiaded é e.xii.ciuitatibâuna ut Stra bö meminit in tetra atrica in quas quondam cecrops multitudinem habitandas digefrit:in fcquentibus pari; modo nugatur de arabia in ponto. CINILa gallinacea; De qua Plinius métionem habet! decimo nono amp;nbsp;uigt; gefimo primo dicitqj a nogt; Sris cunilam uocari:a græx Gis autem origanû heudeo ticû:de qua ét Diofcoddes.
SyJn felcntia.Ch.abipfoniftas JccepiRrSy.c manibus Deditmihi ipfe in manus.Ch.qua facie eft homo.'â
Sy, Sefquipede quideméq tu longior. Ch.nouiftm hominem.* Sy.RidicuIe rogitas quo cü una cibü capere foleo. Ch.quod Eft ei nomen/Sy quod ædepol homini probo.Ch.lubet Audire.Sy.ilIe ædepol ille.ue mifero mihi.Ch.quid eft Negocii^Sy.deuoraui nomen imprudens modo.Ch.non Placet qui amicos intra détes cödufos habet.Sy.atqj etiam Modo uorfabatur mihi in labris primoribus.Ch.tempori Huic hodie anteueni.Sy.teneor manifefto mifer.Ch.iam Ne commentatus es nomen^Sy.deum hercle meatqj Hominumpudet.Ch.uide homo ut hominem uoueris. Sy.Tanq me:fieri iftuc folettquodin manu teneas Atq; oculis uideasnd defideres litteris recommmifcar. Ch.Eft principium nomini callicias^Sy.non e.Ch.calltp pus Sy.Non eft.Ch*cailiclemides.'âSy.non eft.Ch.callinicus.* Sy. Non eft.Ch.callimarcus^Sy.nil agis.neqj adeo ædepol Floccifacio.quando egomet memini mei.Ch.at enim multi Lefbonici funt hic:nili nomen patris dicesmonmonftrare Poffum iftos homines:quos tu quæritas . quod ad exéplum eft Coniedtura fi rcperirc poflumus.Sy.ad hoc exemplum eft Ch. An chares an charmides^Sy.hem
Iftic erit:qui iftum di perdant.Ch.dixi ego iamdudum tibi Te potius benedicereæquunft hominiamico:q male Sy.Satin inter labra atq? dentes latuituir minimi precii.
Ch.Ne male loquare ei pfeti amico. Sy.qd ergo ille ignauiffimâ Mihilatitabat.Ch.fiappellaftesrrefpondiffet nomine.
Sed ipfe ubi e/Sy.pol ilium reliqui ad rhadamâté in cecropia Infula.Ch.qui homo eft.ne infipientior qui ipfe egomet Vbi fim qrite.fed nihil difcuducic huic rei.qd ais/Sy.quid.'â Ch.Hoc qd te rogo:quos locos adiftiVSy.nimium miris modis Mirabiles.Ch.lubet audire nifimoleftüft.Sy. quin difcupio Dicere omnium primum in pontumaduedti arabiam Terram fumus.Ch.eho an etiam arabiaft in pdtofSy.efttnon nia ubi thus gnignif.fed ubiabfcithiü fit. atqjcinila gallinacea Ch,Nimium graphicû hüc nugatoré.fed ego lum infipientior Qui egomet:underedea hune rogitéq ego fciam.atqj hic Nefciat.nifi quialubet experiri quo euafuruft deniqj Quod eft tibi nomen adulefcens.'âSy.pax idem nomen mihi Hoc quottidianuft.Ch.ædepoInoménugatoriûîquafi dicas Siquid crediderim tibi pax peniifeillico.fed quid ais?
Quo inde iifti porro.Sy.fi aium aduortes cloquar:ad caput
Amnis
-ocr page 681-TRINVMMVS
DORIOlajDicendum ho. riola quæ diminutiuum é ab horia.i.nauicula uel do. liola:qui locus in urbe eiat: de quo feftus rnéinit.ANIe nem. Anio flunius eft ex alba decurrens inry'berim. MASTkheus: Vel maftige us a maftigia qui dicitur di gnus uerberibus.
Amnis quod de cælo exorif fub foIio iouisz Ch. fub folio iouis? Sy.Ita dico.Ch;e cælo.' âSy.atqj medio quidem. Ch,eho an etia In cælumafcendifti.Sy.immo doriola aduedti fumus Vfqj aquaaduorfa per amenem.Ch.eho an etiam uidiHi louemrSy.caUiclis ad uiUam aiebant ferui depromptumcibum Mandere porro.Ch.porro nolo quicq praedices Sy.Eo hercle fies moleftus.Ch.nam pudicum neminem EÃe oportet qui abs terra ad ocium perucnerit: Sy.Dimittam ut te uelle uideo. fed monftra hofce hoines mihi Hos ego quæro.quibus me oportet has deferre epiftolas. Ch.Quid ais tu nunc.fi forte eu ipfum charmidéconfpexeris Illum quem tibi iftas dediHè commemoras epiftolas.â Noueris ne hominemÆSy.ne tu meædepol arbitrate beluam. Qui quidem non nouifïe poffimiqui cum ætatem exegerim An ille ita effet ftultus:qui mille nummos crederet Philippeum.quod me aurum deferre iuffit ad gnatum fuum Atq? ad amicum calliclem:cui rem aiebat mandaffe hic fuam. Mihi concrederet.ni me ille 00 ego illum noffem probe; Ch.Enimuero ego nunofycophantæ huic fycophantari uolo Si huncpoffumillis mille nummis philippeis drcunducere Quos fibi me dediffe dixit:quem ego qui feit homo nefcio. Neqj oculis ante hunc diem unquam uidi : ei nimirum credere Cui fi capitis res fietmummum nunq eredam plumbeum Adgrediundunfl.hichó mafticheus.pax te tribus uerbis uolo. Sy.Vel trecentis. C. haben tu id au^ quod accepifti a carmide.'â Sy.Atqj etiam philippeum numeratum illius in menfa manu Mille nummos.Ch.nempe ab ipfo id accepifti charmidé.'â Sy.MiR ?quin ab auo eiâ aut proauo acciperem: qui fût mortui Ch.Adulefccns cedo dumifluc aurumihi.Sy.quod ego auru Dem ubiiCh.quo d a me te accepiffe faffus. Sy.abs te accepiffef ChJta Ioquor,Sy.quis tu homo es.-âCh.qui mille nummum Tibi dedi ego fû charmides.Sy.neqj ædepol tu is es:neq? hodie Is unq eris auro huic quidem.ac fi fis nugator nugari nugatori PofluIas.Ch.charmides ego fum»Sy.nequicq hercle es* Na ni hil auri fero nimis argute obrepfifti meapfe occafiuncula Poftq ego me aurum ferre dixi:poft tu factus charmides Prius tu non eras:q auri feci mentionem.nihil agistproin tu Te itidem ut charmidatus es:rurfum recharmida
Ch.Quis ego fumigitutâ:fiquide is no fum qui fum^Sy.quid Id ad me attinendum il le ne fis.quem ego eÃe nolo.fis mea Caufa quod lubec.prius non is eras:qui eras, nunc is fattus qui Tu non eras.Ch.age fiq uid agis.Sy.quid ego agam.'â
-ocr page 682-ARGENTVMaccipifc ma Ch.Auram red He.Sy.dormitas fcnex.Ch.faffus charmidem db^Z!^*^^^^^Dedere aurum tibi.Sy.fcriptum qui'dem.Ch.propeias:
fto infortunio.NON inter dum:Nam interdum. SED herum qui fis : Lego:fed no fado qui fis. CONcétunat: Conuogatrquot;
TÃfimetDiuerterat afimus in thermo/ polium;ibiep ieuio repleuerat amp;nbsp;anulumamifc rat; ebriolusigitut in plura uerba prorumpit.BVBAJi / cottabi : Flagella a uerberu u' fonitu.CONDalium; Anu li genus aide fellum.CVR culio : A currendo nomen innouauit: nam gurgulio uermis eft. THERmopota* fti:Potando calefecifti. EX erdtoris huehominem cur furum docet?Lcgerem exer dtorismunc hominem cur furumdoect. TRIDVS;Sd licet poculismam prima po cula dicunturad fitim perti neteriedida ad hilaritatem terria ad ebrietarennquarta ad infamam.HOMINlbus frugi: Per ironiam diflum. TERRVehus fuir;Nomina ponit corû quibus cum po tault amp;nbsp;forte iocofe quotaâ nominauit hommes uel fu/ les uel bibaciffimos ut illos interca moriu lacedêrett e quorum numero unus in. quit fuit: qui furatus fit cur. renti homini calceum.
Dormitatorpnufc |ego hic te mbeo multari male Sy»Quaobremi?Cb«quia illum que ementitus estego fumipfus Charmidestquem tibi epiftulas dedifle aiebas. Sy.ehoqj Es.Ch.is enimuero fum.Sy.ain tu tandem is ipfus es.'â Ch.lpfus inq charmides fum.Sy.ergo ipfus ne esÆ Gh.Ipfiffimcs abi hic ab oculis. Sy.enmeto ferio quoniaaduris Vapulas meo arbitratu amp;nbsp;nonorum sedilium.
ChiAt etiam male dicisfSy.immo faluus quando quidem Aduenis di te perdant fi te floccifacio.an pcriiffe prius Ego ob hanc operam argetumaccepitte madfo infortunio Sed herum qui fisiqui non fis floccum.nam interdum Ibo ad illum renunciabo.quimihi tris nummos dedit. Vtfciat fe perdidifle.ego abeo.male uiue amp;nbsp;ualc Quod di te omnes adueniente peregre perdant charmides. Ch.Poftq ille hinc abiit.poft loquendilibere uidetur Tempus uemffe.atqjoccafio iam dudum meum ille Petftus pungit aculeus:quid illinegocn fuerit ante ædis meas Nam epiftula illa mihi concenturiat metum in corde Et illud mille nummum quam rem agatmunqædepol Temere rintinabulum nifi qui illud traebat.aut mouet Mutum tacet, fed quis hice qui hue in plateam curfurâ incipit.^ LubetobferuaÅqupd agat;huc conceflèro.
Tafime fac te proper celere, recipe te ad dominû dofnü Ne fubito metus exoriatquot; (capulis : ftulticiâ abde.gradû propera.iam dudum fadlunft cumabifti domo
Caue fis tibime bubuli in te cottabi crebri erepent.
Si abieris ab heri quaftione.ne deftiteris currere.ecce Hominem te ftafime nihil.fat in thermopolio condalium Es oblitus.poftq thermopotafti gutturem.recipe te Et recurre:petere recenti.Ch.hic quifquis eft eurculioft Exercitoris hunc hominem curfurum docet.Sta.quid homo Nihil non pu det te Æ tribus ne te pateris memoria efiè oblitum^ An uero quia cum frugi hominibus ibi bibifti : qui ab alieno Facile cohiberentmanus.terruchus fuit cerconicus. Crinnus.ccrcobolus.collabus:oculi crepidæxrurüerepidæ Ferriteri:maftigix:inter eos ne homines condalium te Redipifeipoftulasfquoi ^ eo^ unus fubripuit currenti Curfori foIum.Ch.ita me diament graphicum furem.
Su.Q.iud
-ocr page 683-TRINVMMVS
CAPE uotfori® Aliuditet arripias. AMBIrio iam mo re fanftaft:Hoc cfthominef fafti funt ambitiofiores co-fuefudine:quafi no legibus fubiaceantned pro Iibito qf lt;à uiuat: confuetudineij ar^ ma.i.leges quibus prius nv rabantur dereliqueriir: pro.-pterea fugaturab hoftibus ideft contrariis moribufop primuntut:ac deniqj ad Iio* nores amp;nbsp;magiftratus no uil tutiffed flagirii caufa liomi nes admittuntur.
Sta.QuM egoÆquid perütrpctammifi etiatn laborem addam Num apponam apothecam infupenquin tu quod periit Perilife ducisxape uorforiam.recipe te ad he^.Chmon Fugitiuuft hic horno commeminit domi.Sta.utinam Veteres mores ueteris parfimonix potius maiori honori Hic cent quam mores mali.Ch.diimortales bafdica hic quide Facinora inceptat loqui.Sta.qui quærit uetera amare:hunc Morem maio^ fciatmam nunc mores nihil faciunt: quod licet: Nifi quod lubet ambitio iam more fanctaft liberaft a legibus« Scuta iacere fugereqj hortis more habent licentiam Petere honorem pro flagitio more fit.Ch.morem improbum Sta.Strenuos præteriré more fit.Ch.neq id ert.Sta.mores Leges perduxerunt iam in potertatem fuam.magis qui funC Obnoxii q parentes libens.ex miferæ etiam Adparietem funt fixæ clauis ferreis ubi malos mores Adfigi nimio fueratæquius.Ch.lubet adire ati^ Appellare hunc.ue^ aufculto perlubens fed metuo Si compellabo ne aliam rem occipiat loqui.Sta.neqj Irtis quicqlege fancrtunrtdeges mori feruiunt:mores autem Rapere pperant:qua facrum.qua publicum.hercle irtis malam Rem magnam moribus dignunrt dari.non ne hoc Publice animumaduorti.nam id genus hominum hominibus Vniuerfis ertaduorfum.atqjomni populo malefacit, Male fidé feruando.illis quoqj abrogant etiam ftdé.qui nihil Meriti.quippe ex eop ^ ingenio ingenium horum probant Hoc qui in mentem uenerit mihi:reipfa mó commonitus fum Siquis mutuum quid dederit.fit pro proprio perditum^ Quum iam rcpctasunimicum amicum beneficio inuenis tuo Si mage exigere cupias duarum rerum exorituroptio Velillud quod credideris perdas.uel illum amicum miferis. Ch.Meus ert hic quidertafimus feruus. St.naego talétû mutuû Quod dederam talento inimicum mihi emi.amicum uendidi Sed ego fum infipientior qui rebus curem publicis potiusq Id quodproxumunrt:meo tergo.tutelam geramieo domum. Ch. Heâtu arta illico.audi heâtu.St.no rto.Ch.at ego te rtaf uolo St.Quid fiegomet te uelle nolo. Ch.ha nimium rtafimefxuiter StiEmere meliurt cui imperes.Ch.polego emi.atqjargentum Dedufed fi non dicito audiens es.quidagoÆSt. danum malum. Ch.Bene mones.ita facere certunft.St.nifi quidem es obnoxius Ch.Si bonus es.obnoxius fum.fin fecus es.facia uti iubes. St.qd Id ad me attinet bonis ne feruis tu utare:an malis.'âCh.quia Boni maliqjin ea re pars tibi eft.St partem alteram tibi Permitto^Ham alteram ad me quod boni eft;apponito.
-ocr page 684-RES qaom anima agebat turn eé offufäm opporttiit: Acfi dixiffet effet mihi fub ueniendum fi modo fpes ul Ia falutis futura effet jaqua enim ideo i alicuiià faciem iaftarunut reuiuifcant amif fi fpititusmon autem poftq omnem animam efflauerit res quorn animam agebat â¢i.quom mihi uita fuperat.
Ch.Si eris meritus Ret.refpicc ad me.ego fum charmides Sta » Hem quis eft:quimétionem facit homo hominis optimi? ChJpfehomo optimus. St. mare.terra.cælum di ueftrà fidem Satin ego oculis plane uideo.eft ne ipfus an non eft.is eft Certe is eft is eft profedto. o mi here exoptatiflime falue, Ch.Salue ftafime.Sta.faluu te. Ch; fcio amp;nbsp;credo tibi.fi omitto; Alia hoc mihi refponde * liberi quid agunt mei quos reliquihic Filium atqj filia/St.uiuut.ualentnempe.Cb.uterqjfSt.uterqj Ch. Di me faluû amp;nbsp;fuatü uolunt. cetera ftâ ociofe percudlabot Qua: uolo.eamâ ftro.fequere.St.quo tu te agis? Ch.quoniâ nià Domü.Sta.hicefe nos habitare cefes? Ch.ubinà ego alibi cenfea Sta.Iam.Ch.quid iam?St.non funt noftræædes.Ch.quid Ego ex te audio?St.uédidit tuâ natus ædis. Ch.pii.St.pfentaris Argenti minis numeratis.Ch.quot?St. quadraginta. Ch.Occidi qui eas emit?St.caIlicIes.cui tua re comendaueras Is habitatum huc commigrauit.nofqjexturbauit foras. Ch.Vbinue fiIiâmeâhabitat?St.hic f hoc pofticulo.C,maIe dif StCredidiægre tibi id ubiaudifles fof.Ch.ego mifer meis (pii Periculis fum per maria maxima ueftus capitali periculo Per prædones plurimos me feruaui faluus redii.nunc hic Difperii miler propter eofdem.quc^ caufa fui hacætate Exercitusjadimit animam mihi ægritudo?ftafime tene me; St. Vis ne aquam tibi petam?Ch.res quorn iam animam agebat Turn eflê offulam oportuit.
.^firCalltcIes.Charmides fenes.Stafimus feruus. q * Vid hoc hic clamoris audio ante ædis meas.
zLCh.O callicles : o callicles qli ne amico mea cómédaui CaI.Probo.amp; fideli.^ fido amp;nbsp;cum magna fidc.amp; falue (bona Et faluum te aduenifte gaudeo.Ch.credo omnia iftæc fiitaft Vtprædicas.fed quis ifte eft tuus ornatus. Cal. ego dicam tibi; Thefau^ effodiebam intus.dotem filix tuæ qua: daretur; Sed intus narrabo tibi amp;nbsp;hoc.Se alia fequere.Ch.ftafime Sta.Hem.Ch.ftrenue curre in pireeumî atqjunum curriculum Facetuidebis iam illic nauem:quaaduedti fumus Videto fangarionem quæ imperauerim curare:ut efferantur. Et tu ito fimul.lblutumft portitori iam portitorium Sta, Nihil eftmoræ.Ch.tu ambulaaudlutum redi.Sta.ilIic fu Atqjhic fum.Cal.fequere tu me hac intro.Ch.fequor. St.Hic meo hero amico folâfirmâreftitit.meqj demutauit afum De firma fide hic unus ut ego fufpicorferuat fidem Quanq labores multos ob rem eum ego coepifle cenfeo Hic homoeomniuhominu præcipuus uoluptatibâ gaudiifqi Anteponendus.ita comoda quæ cupio eueniunt.quod ago
-ocr page 685-TRINVMMVS
Adfequitur.fubeft.fubfequitur.ita gaudiis gaudium fuppetat ^Eyfiteles adulefcens*
NE^ fint : Re omni perce.⢠pta : eharmidcs amici calli, dis commendat ingenium fuifeg rebus feruatâ fidem: filiam dat l^fiteli: filiocg na. tam callidis. IN TAM for. tem familiam : Ideft diiiite amp;nbsp;opulentam.
yWV Odo me ftafimus lefbomciferuus cdueniuis mihi dixit â A â Suum herum peregre hucadueniffe charmidem. 5_JL?4^unc mihi is ^pere conueniédus efttut quæ cum eius filio egi:ei rei fundus pater fit potior.eo.fed fores hæ Sonitu fuo mihi moramobüciuntincommoda
4(jCharmides.CaUicles feries.ii.Lyfiteles.Lefbonicus.ado.ii.
E(^ fuitmcq; erit.necp efièquenq hominum interdum Jn â Arbitror:cui fides: fidelitafq?amicû ergaæqperet fuü v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;exædificauifïèt me ex ædibustfi abfqj te foret
CakSiquid amicum erga benefeci:autconfului fideliter Non uideor meruifie laudem.culpa caruiflè arbitror. Mam beneficium homini proprium quod datur proprium erit Quod datum utedunftud repetendi copiaft:quando uelis Ch.Eft ita ut tu dicis.fed ego hoc nequeo mirari fatis. Eum fororem dcfpondiftèfuam in tam fortem familiam Lyfiteli quidem philtonis filio. Ly.enim me nominat. Ch. Familia optimamoccupauit.Ly.quid ego ceifo hos Gonloqui/fedmaneam etiam opinor.naqj hoc commodum Orditur loqui.Ch.uah.Cal.quid eft.'âCh.oblitus intus Dudum tibi fum dicere.modo mihiaduenienti nugator Quidam accefiitobuiammimis pergraphicus fycophanta: Is mille nummum fe aurum meo datu tibi ferre:Signato Leibonico aiebat meotquem ego nec qui eflet noram.neqj Eum ante ufqconfpexi prius.fed quid ridesÆCal.meo Adlegatu uenit.quafi qui aurum mihi ferret abs te quod daté Tuæ gnatæ doté: ut filius tuus quâdo illi a me daréieffe Allatu id abs te crederet, neu quis rem ipfam poftet intelügere. Et thcfaurum tuum me efte penes.atqjeum a me lege populi Patrium po fceret. Ch.feite ædepol. Cal.megaronides Communis hoc meus 06 tuus beneuolens commentuft (reor Ch.Quinuc laudocófiliu.Só pbo.L.qd ego leptâdü fmoné ue/ Ãnterrumpere.folus ftomec quod conatus fum agere ago.hoies Conloquar.Ch.qs hic eft:qui hue ad nos incedit/L.charmiden Socerû fum lyfiteles falutat.Ch.di dent tibi lyfiteles:quæ uelis. Cal.Nó ego fu falute dignâ.Ly.fmo falue callicles:nuncprioré Aequunft me habere.tunica propior pallio eft.Ch,deos Volo cófilia ufa reële uortere: filia mea tibi defpôfatâ eéaudio. Ly.Nifi tu ne uis.Ch.immo haud nolo.Ly.fponden ergo Tuam gnatam uxorem mihi/Ch.fpondeo 66 mille auri Philippum dotis.Ly.dotem nihil moror. Cal.fi illa tibi placet. Placenda dos quolt;j eft:quam dat tibi. Ch.poftremo quod uis
if.«
IN PERENDINumJndk [çj duces.nifiidud q5 no uis fcras.Cal.ius hic orat. L.ipetrabit âTeaduocato atqj arbitro iftac lege filiam tuam fponden mihi Vxorem dari.'âCh,fpondeo»Cal.amp; ego fpondeo idemhoc: Ly.O falueteadfmes mei.Ch.atq?ædepol funt res qs pp tibitn Succéfui.Catquid ego fecirCh.meü corrupi quia ppeftus filiû Cal.Si id mea uoluntate faclunft;quod mihi fuccenfeas. Sed fine me hoc abs te impetrare quod uoIo.Ch.quid id eft.'â Ca.Scies fiquid ftulte fecit:utea mifta facias ofa.quid quadis Caput.'âCh.cruciatur cor mihi amp;nbsp;metuo.Cal.quidnam id eft.'â Ch.Cum ille itaftmt efte nolo id crucior.metuo fi id denegem Quod meoras:ni te leuiorem erga me putes.non grauabor Faciam ita ut uis.CaI.probus es eo ut ilium euocem Ch.Miferùft male pmerita ut merita:û mihi ulcifci no licet.Ca.' Hoc aperite ^per amp;nbsp;lefbonicu fi domift for« euocate ita (apite Subitoft.propere quod eum conuentum uoIo.Le.quis homo Ta tumultuofo fonitu me exciuit fubito foras.' âCal. beneuoles Tuus atqj amicuft.Le.fatin falue die mihi.CaI.redle tuum Patré reduffe faluum peregre gaudeo.Lef.quis id ait^Cal.cgo Lef.Tun uidifti.'âCal.amp; tute ide uideas licet,Le.o pater pater mi SaIue.Ch.falue multu gnate mi. Lcf.fi quid tibi pater laboris^ Ch.Nihilcuenit.ne time.bene re gefta faluus redeo, fttu modo Frugiefte uis hæc tibi padlaft callicli filia.Le.ego ducam pater: Etiam amp;nbsp;ftquam aliam iubebis.Ch.quâq tibi fuccenfui. Ca.Miferia una quidem hominiftaffatî. Ch.imo huic parunft Nam ft pro peccatis centum ducat uxores parunft Lef. At iam pofthac temperabo.C.dicis ft facies modo
। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ca. Nuc qdcaufaé quin uxore eras domû ducatrCh.optimûft»
Licet tu in perendinum paratus fts:ut ducas:plaudite.
ddKTRVCVLENTl ARGVMENTVM.
HRONESIVM meretrice tres fimulriuales depibatdynarchus urbanâ ci uis:ftrabax ruftic^iftratophanefqp miles babylomhftrabacis erat feruâ ftrati lax fcæuis moribâ qob duriciä truculétâ df a quo nomé datü comÅdiæ cft: dynarchus cü ferme ré oém ^fudiftèt nee fupfuiftet qd daretiexcludififed p aftaphiu meretricis ancilla arnicas redit f gratiâ:qa noua poUicit' âé fe miC furû müera:is prf callidis uiciauit filiairufticâ ité ftrabax cû forte exegiftet qua pfi merca tor debuerat pecuniam ea donat phronefium: utffua recipiatur gratia : interim meretrix fe ex milite fimulat grauida:6d ut rei fidem faciat:alterius fibifupponit filium : miles ad/ ueniens ratus ex illa fufeepiffe genitum:illam multis cumulat muneribus: fed cumnouif fet fimuladmififte rufticum:fiuntinuicemiurgia: caUicles puelis pater quam dynarch comprefterat:cumnouit nepotem ex filia fuiffe meretrici clam fuppofituni:illum repetit filiamqjdynarcho uxorem collocat«
*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pianti
-ocr page 687-TRYGVLENTYû
Argumentum»
es unam pereuntadulefcentes mulierem Rure unus.alter urbe.peregre tertius Vtq;ifla ingenti mulierem tangat bolo Clam fibifuppofuit clandeftino xditum« yimagna feruos cft;ac trucibus moribus, Lenx ne rapiant domini parfimoniam Et is tamen mollitur:miles aduenit Natiq^ caufa dat propenfa munera, Tandem comprenne pater cognofcit omnia: Vtqj natam ducattquiuitiantreonuenit. Suumq; is repetit a meretrice fubdiétum,
^Prologus, ^^Erparuam partem poftulat plautâloci deueflris magnis p BAtqjamoenis mÅnibââ:athéas quo fine architedlis eófez-Quid nunc daturi efhs.an no.' âat nunc meliore nbsp;nbsp;nbsp;(rat
Quidem uobis me allaturum fine mora,quid fi de ueftro Quippiam orem abduceremefbercle in odiis refident Mores priftinuad negandum ut celeri lingua utamini. Sed hoc agamus qua hucuentunft gratia, Athenis traeffo ita.ut hoc eft profcenium Tantifper dum tranfigimus hanc comoediam. Hic habitat muliennomen cui eftphronefium, Hæc huius foculi mores in fepoflidet.
Nunq ab amatore fuo poftulatid quod datunft. Sed reliq dat operamme fit reliquum pofcédo : atqjauferendo Vtmos eftmulieremmam omnes id faciûLcum fe amari Intellegunt.ea fe peperifte puerum fimulat militi.
Quo citius rem ab eo auferatcum puluifculo.quid multat Supere muliere hircum anima ad eum habenti euorterit, (/Dinarchus adulcfcens.
On omnis stas ad perdifeédû fat émaantidû id ppifeat h quot pereat modis(neqjea ratione me abfq; feunq ducet uenus. quam penes amantû fuma fûmarû redit) Quotamans exemplis ludificetunquot modis pereat, Quotqj exoretur exorabulis.quotillic blandiciæ.quotillic Iracundia: funt.quotfuntperclamida: di uoftram fide.habui Quid peierandum eft.etiam prêter munera.primum Dûmoeret ammu's.præmiû fi oboluft.obeunt tres noctis, T utor interea loci autara autuinum.autoleû.aut triticum: Temptat benignus ne an bona; frugi fies:quafi in pifeinam Rete qui iaculum parat:quando abiit rete peftumtabducit,'
EsrAmaforcr.fiSt riuales qnoiû noîa ^xpidïi Inpra fniir. MYLIeré phroneüu.RVrc unus.f.ftrabax.ALtcr mbei Dynarchus. PEicgre rentâs Miles babyloniâ.lMgéti bo lo: Maiori direpróe:bor.n» qd* ex retis iafti icapif.SYP póit æditû:cx filia.fcallidis natu. Yl magna feruosJdé ftrabax.IDpéi:Pricipiü huius uerficuli nó reftehénna inidadâ é a Ifa L uttruculé ti noméex capitib^fiat ucr ficuIoRtdego igiturlenæ ne rapiant. CüMprelïæ pater: Callicles.
ER pamâparte: Ex erbis primu,plogi __Plautâmöitos uulc auditores fuofathéis uideri fibula aditari nó romæ.JN odiis reficiet mores priftini Quia ad dadû amp;nbsp;elargiédû holes fi ita uidét faciliores amp;nbsp;própriores utpriâ: ió fub iungit ad negadu celeri lin gua utaminhhoc é faite m* dere nolle uofpetitü looip beresoïa tn dicta fûtp ioeù. SYPEré muliere his cû aîa ad eum hnti euorterit:Ytui tæ redituaf uerficulus fere mortuus:fic lcgc:fuptft mu lier ne his cû aîa ad eu hnti cuortcrit : ordo eni una cû fenfu facile emergitrm eni fupeft ne mulier cuortcrit eû.f.militê his.fbóis oibus cû aîa adhabenri.f
N oîs ætas:Dynar h^ ex trib*unâriuali bus g» a mulier tûc defpeftâ bref: mores facile meretrici os carpit : amp;nbsp;amorum ilicee bras deteftaf.ANTIdû:Pro anteaq.NE^ ca róe:Per pa* rétliefim legas ufqi ad uerfi culu quotamans exéplis la dificetma fenfus é: licet fei-at amator mille modis elfe pituçcmô tn qtab amore lè pari qn dati et fi paululû ab ieritiredcat. SI obolufI:Mo ré meretneû derdtatq nûq cedant petere quoad fenriât amatori obolù ufj (updie.
VSc gadeo doîiû : Corrigo ucrbam dolium amp;nbsp;fcribeiv dum cenfeo donicam pro donec.BIS perinDupIid a^ ficitut nocumento : nam ut amafiam conciliet munera funt impendenda :afflifta-turcuprætetea animo dum irafciturilla. SI INcrepauit ipfus ; Scilicet amator fcorgt; tum. DAPSIlis;Largus ma gnus amp;nbsp;maximi fumptus. SIC facimus: Vel Iic facere, mus. DEMVS poftpartori bus : Ideft quae a noftris parentibus fuerunt aquifita fi liis relinquamus amp;nbsp;polleris amp;nbsp;ideo parta reftius legitur qpatata . PLVS elle : Non plus:fcd minus legendû eft utemendauimus : ita ubi le gebatur nam nufq alibi lego qnufq alibi. AERis piâ: plus eé fcortorum inquitq fint æris pondera.QVAM ad rem:Rationé pofte red dere fe dicit cut fcorta amp;nbsp;lenones apud frequentent argentarios . PRO TAbulis: Ideft pro ephemeridibus ac diariis in quibus quottidia-næimpéfæ fcribûf.PHRO nefim:Prudentiam;nâ ideo phroncfiû meretrici nome erat qa aftuta amp;nbsp;fagax erat reep meretridam callebat. Q_VOD amatis multo pef fimü:Nam qto amafus funt amatores intimirtanto maiori pledutur damno cum maiorem pecunia pro fun dere compellatur. ALIVM damnofioré : Ideft qui plus dando maius fibi intulit da nu.MALA:Ipfa.f.mulier.
Infra fin iedt retemtpifos né effugiat cauet: dum huc Dum illuc rete ore fpeditpifeis.ufq? adeo doîiû foras eduxit Itidem éamator.fi id quod oratur deditiatqj eft benignus Potiufq frugi bonæ addunturnodles.interim ille Hamum uorat.fi femel amoris poculum accepit mere. Eaqjintra pedtus fe penetrauit potio.externpio amp;nbsp;ipfus PeritÃC res:00 fides.fi iratum fcortum forteftamatori fuoî Bis periitamator:ab re atqj animo fimul.fin alter alteri potiore idem perit
Si raras nodes ducit;ab animo pent.fiincrepauitipfus Gaudet res perit ita amp;nbsp;in ædibus lenoniis priufq unum Dederis:ccntum quæ pofcat parat.aut petit aui^-confnfta Pallula e.aut empta ancilla.aut aliquod uafum argenteum: Aut uafumæneu m aliquod.autledus dapfilis.aut armariola Grxea.aut aliquid femper quod pereat debet amans feorto Suo.atqjhæc celamus nos damna induftria.cumiam rem Fidemqj.nofq^nofmetperdimus.neqjparentes:neqj Cognati fentiantiquos tum cadamus fic facimus confeios Quinoftræ ætati tempeftiue temperant.unde ante parta Demus poftpartoribus.faxim lenonum amp;nbsp;feortorum minus Et minus damnofo^* hominum:q nunc funt:fïet Nam nunc lenonum fic fcortorum plus eft fere Qua nufq alibi:fic funt circum argentarias:^ olim Mufearum efteum caletur maxime, fcorti lenones Quafi fedet quotidie.ea nimia é ratio quippe qui certe fcio Aeris plus fcortorum efie iam quam ponderum. Quos quidem quam ad rem dicam in argentariis Referre.haberemifi,p tabulis.nefeio uuihæ perfenbantuc Vfuraria accipiat dico expenfa.neqj cenfeat Poftremoid magno in populo:mulierhominibus Re placidaatq? ociofauidis hoftibus.amare oportet. Omnes qui quod dent habent.nam mihihæc meretrix Quæ hic habet phronefium fuumnomen.omnem Ex pedore ernouit meo phronefim.nam phronefis Eft fapientia.nam me fuiffe huic fateor fummum atq;intumû Quodamantis multo peffimum e pecuniæ.eadépoftquam Alium repperit qui plus daret damnofiorem me exinde Amouit loeo.queinfeftû acodiofum fibiee memorabat mala Babylonienfe milité.is nunc dicitur uenturus peregre Eo nunc commenta eft dolum.pepet'^ fimuiat fefe.utme Extrudat foras.eumefte fimulant militem puero patrem Atqj utcu folo pergræcetur militi.eumiftifupppofitum Puerum opus,pemma mihi uerbaretur dare feun mecenfuit
-ocr page 689-TRVCVLENTVS
Celare fe poteHe gtauida Cforct.nim ego lemno aduenib. Athenas nudiuftertius legatus.hmc quo cum publico Imperio fui.fed hæc quibus melius eft aftaphium eft ancillula Cum ea quoqj etiam mihi fuit commertium,
I^ftaphium ancilla»Dinarchus idem 'gt;T âpà fores aufcultato atqjadferua has ædis. ^ra-A Nequis aduentor grauior abeat:quam adueniat» Ji nbsp;nbsp;nbsp;iXNeu qui manus attulerit fteriles intro ad nos:
Grauidas foras exportetmoui ego hominummores» Ita nunc adulefcentes morati funt. quin ei Aut fi nuncadueniunt ad fcorta congerrones Confulta funtconfilio.quando intro adueniunt: Vnus eorum aliquis oculum annex ufq? oggerit.dû illi agant Cum uident quempiam fe adferuare: obludunt.quicuftodem Obleëlent per loculum 06 ludum.denoftro fæpe edunt quod Fartores faciunt.fit polhoe.ôc pars fpectatorum fciftis.' Hæc uos me haud mentiri.ubi ufuspugnæ amp;nbsp;uirtuti de prxdo/ nibus prodam capere
At nos rurfum lepide referimus gratiam furibus noftris Narnipfi uident cum eor^ -aggerimus bona loqui
Etia ultro ipfi aggerut ad nos.Di.me illis qdehæc uerberat uerz Na ego huc dona congefti.Aft. comemini.la pol ego nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(bis
Vifam fi domi erit.mecum adducam.Di.heus mane dum Aftaphium priufq.Aft.quis reuocat/Di.feies refpice huc» Aft/Quis cft.'âDi.nobis qui multa bona effe uult.
Aft.Dato fi ede uis.Di.faxo erunt.refpice Hucm0.Aft.io enicas me miferam quifquis ss.Di.peflima Mane.Aft.odiofus es:dinarchus neilliceft.'quot; atqj
Is eft.Di.huc adeas nifi moleftunft fer contra manu.SCpariter Grader. Aft.tibi feruiomtqjaudies fu fperii. Di. tute quid agis.'â Aft. Valeo,amp; ualidum teneo peregre quoniam aduenis uiuus Di. 6eigne dicis afta te amabo.Aft.fine meireiquoiufGt.Di.eas Sed quid ais/quid uis iftic quo iter incoeptas.' âquis eft Que arcedisÆAft.archmam obftreticem.Di.mala foemina es Aft.Soleo una é difciplina.Di.manifefta mendacii mala Te teneo. Aft.quid ii amabo. Di. qa teadducituri huc dixeras Euipfu.Aft.at modo a fe nue mulier facta eex uiro. Di. malaé Aft.Prxftigiator fj tande loquere quis is homo^Di.e aftaphiû Vnus amator.Aft.nimts ocioffi arbitror hominem ce. Di. quia Nam arbitrate.' â Aft.quia tuo ueftimento 66 cibo alienis Reb' âcuras.Di.uos mihi ddiftis ociofd.A.qd ia amabo^D.expe Re perdidi.meu negotiû abftuliftis. fi rem ferualfem. nbsp;nbsp;nbsp;(dibo
Fuit ubinegotiofuseffem.Af.tute bene rem publicam
^â - pyB FORES:Exicny
andUadomoiubet
P Mjanicotem fores fee1 uare: ne quis introeat raptuà rus quippiam.GRAVIor:
Rebas furatis onulhor. EI:
Pro ii.Q_VODfartores fa.
ciunt:Vr iunt tuceta Incani-
cæ amp;nbsp;fimilia. VDl ufus pu
gnx;Tranflatio eftmamin
quit prædantur amatoresa
meretricibus quae amp;nbsp;ipfep-
dari alios coniueuerunt.
COMmeinini:DiAa uerbaj funt erga heram inaniquæ forte libi madanerat aligné
accerferet ad (e;uFfocte ftra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;':
bacem adolelcetem qui ru-
ri uerlabatur.lS ADuaslif- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d
fi ittuli : Placuit hæc omni-p no uerborumporteta amo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff
nere e codice plautmo quae[« omnem eius uenuftatem in' ter turbantific legendum ce
feo ita ut fermo det dimar-b eho ut dedimus huc ad eas
nifi moleftuft ; ita ubi prius
in onea corruptiflimelege.
baturemendauimus ac mo
do. OdOfumiScilicec te.
TVO ueftîmento amp;nbsp;cibo: Tuo fumptu amp;nbsp;impenfa: na res alienæ curari folent cuius funtimpenfis:nó autem illius qui earû curam fufci-pit : (enfus eft potius curandas effe res fuas q quærerc alienas.VOS mihi dediftis ociofum : Ideft effe fedftis abfcç negocio: na quid aga nefdo. REM publicazNon ciuitatis : fed fuam amp;nbsp;herae rem cómunem.RES pecua ria:Prifcis in pecudibus oin ne fuerat peculium: unde a pecudibus diftum eft peculium. NON aruus:Aruum tarnen nunc dicimus genere neutro.allufio é adillud uolo habere aratiunculam: ut fit aruus ab arâdo didus latet enim fub uerbis fen fus obfcenus;fed per quandam egregiam metaphoram lepidus amp;nbsp;minime iniuefidus ergo ubi rationes feriptum erat dicendum arationes. HVNCnos nabemufpubli cum : Scilicet arufi noftru. ILLI alii funt publicani: Sci licet pueri quos publicanos ., dicit.i.ab omnibus pecunia demereres: publicani enim proprie diditur qui a publi co uedigalia conducunt amp;nbsp;propterea debitam ab omnibus pecuniam exigunt.
DVM uiuit : Homine dicit iiiuere cum opibus abudat: mori autem cum inops.
A.MOmini:Conigo:eftho mini.CVRobfecro:Modo blanditur adolefcenti cum fenfit ædes Tibi amp;nbsp;fundum fuper effe.IN MEdio: Meli us in melle:amp; ubi bella dice batur:ut dicat in felle.SED jftos : Scilicet odi uel nihil moror uel miflbs facio qui funt parce promi.i.auari ne lt;nbsp;5fuo indulgent genio: uel fi placet legas:non ifti.f.me docuerunt fabulari amp;nbsp;tempus in caftum terere.
Autamoris alia lege habere pofle portulas.quin tu ociofus fias.'â Duilia (haud ego habui publicum) 'peruorfe interpretaris Nd^aduofuna legem amem ob mea foipturam pecudem accipi« Fieriqj.Af.ide quod tu facis:faciunt rem male gerentes « ubino Eft feriptura unde dent:incufant publicanos.Di.naaleuertat Res pecuaria mihi apud uos.nunc uiciftin uolo habere Aratiuncula p copia apud uos,Aft.no aruus hic qui arari foleat Sed pafcuus eft ager, fi arationes habiturus\ Ad pueros ire melius e:huc nos habemâ publicumalli alii Sunt publicani.Di.utrofqâ percognoui probe idem Aft,Iftoc pol tu ociofus,cum illic Ãi hic peruorfus es,fed utris Cum rem effe mauis^Di. procaciores eftis uos.fed illiperiuriofi« Illis peritquicquid datur.neqjipfis apparet quicq Vos faltem fiquid quxntistamp;i bibitis: amp;comeftis, Poftremo illi funtimprobi.uos neq amp;nbsp;gloriofi.maleqj In nos illi.Aft,ea omnia tibi dicis dinarche.amp; noftram £t illorum uicem. Di.quid iftuc.' âAft.rationem dicam quia qui Alterumincufat probri, ipfum fe intueri oportet. Tua nobis fapiens nihil habes.nos neqjabs te habemus. Di.Oaftaphium haud iftoc mö folita es me ante appellare: Sed blande.cum illuc quod apud uos nûc eft:apud me habere« Aft.Dum uiuit.hominem noueris.ubi mortuus eft. quiefcas Te dum uiuebas noueram, Di.an me mortuum arbitrate.'â Aft.Qui potis eft amabo, planius qui antehac amator fummus Habitus eft:iftunc ad amicam uerius uerimonia referre.
Di. Veftra hercle faertuna iniuria.quæ ^peraueritis olim rapere Ociofe oportuit diu ut ertem incolumis uobis.
Aft.Amator fimilis eoppidihoftiIis.Di.quo arguméto cfArt.q Primu expugnari potis éamator.optimueâicæ, D.ôd eoo fateor Sed loge aliter eft amicus atq; amator. certe hercle q ueterrimus Eft homini optimus amicus non hercle occiderunt mihi etiam, fundi 00 aedis. Aft. cur obfecro ergo ante oftiü,p ignoto aliéoqj Aftas.i intro haud alienus tu quidé es. nam ecaftorneminem Hodie mage amat corde atqjanimo fuo fiquidé habes fundû Atqjædis.Di.in melle funt linguasfitasueftræ atqj orationes. Corda in felle funt fita atqj acerbo aceto:linguis dicla dulcia D atis.cordeamara factis amâtis:fiqd no danunt. At.nö didici Fabular.Di.nö iftæc mea béignitas docuit te fabulari. A.f iftos Qu i cü géus fuis belligerat parce pmi.D.mala es atqj eadé qua: Soles inlecebra. Aft.ut expeCtatus peregreaduenifti.nâ obfecro Gupiebat te hera uidef.Di.quid tadéMft.te unü ex oibus amat Di. Euge.füde amp;ædes p tép' ^fubueniftis mihi.fed* quid ais afta phium.'âAft.quid uis.'â
-ocr page 691-S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TRVCVLENTVS '^
DÃEft ne intus nucphronefiufAft.tibi gdéintus,Di«uaIet »Aft»
AedepoImelius lam credo fore:ubi te uidebit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(imo
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_,. e blandiebatur mo
Di.Hoc nobis uiti'um maxîum eftteumamamusitunc perimus' ref^ i^etricios longo fergt; '''''âmone protequit .QVOD nos habuimus:Scilicet ege* ftatem amp;nbsp;miferiä. .NECES/
Si illud quod nolumus dicitur palam cum mentiuntur:
Verum efleinfeiti credimus.næ utin æftu mutuantur iræ Aft.Eia haud ita eft res;Di.ain tute amarerâAft.imo unice unu. Di. Peperifle ea audiui. Aft.haobfecro tace dinarche» Di.qdia.'â Aft.Horrefco mifera mentio quotiens fit partionis.ita pene Tibi fuit phronefium:i intro amabo»
Vife illam atqjopperire ibi.iam exibitmam lauabat Di.Quidais tu qua:nunquam fuitprægnâstqui parere potuit.'â Nam equidem uteru illi : quod fciam: nunqua extumere fenfi⢠Aft,Celabat metuebatis terne fibi perfuaderes ut abortioni Operam daret:puerumqj lite necaret, tum polifti puero quids Eft pater babylonienfis miles, cuius nunc ifta aduentu expetit Immo abeo ut nunciatuftiam hicadfuturum aiunt:eu nodum Aduéiflèmiror.Di.ibo igitquot; itro. Aft.quippinitä audacter, qua Domum ad ternam tu ædepol nofter.fed iam nunc dinarche Quam mox te recepifti.iam hic ero.propeeftrprofedta quo fum Di.Redi uero adiutum.ego interim te apud uos opperibor. ^Aftaphium ancilla«
^' A. ha ha hercle quieuit.qaitroiuit odiu tandé fola fum Nunc quidem meo arbitratu loquar libere:quæ uolam tqlubebit huic hofem amati me hera apud nos dixit Venia debonisma fundiædes obligatas funtob amoris pradiu Ve^ apud hunc me hera cofilia fummeloquitur libereimagifqj Adeo ei confiliarius hic amicus eft q auxiliarius« Dumfuit dedit.nunc nihil habet« quod habebatnos habemus Iftincid habet:quodnos habuimus.humanum facinus fadue Adrutum fortuna: folcnt mutarier.uaria uita eft.nos diuitem Eu meminimus.atqj ifthic pauperes nos.uertere fefe memoriaft Vices fic. quid ita miretur fi eget.neceffe eft nos patier a uita iAequum fartum eft.piaculum eftmifereri nos hominum Rem malegerentium.bonis effe oportet dentibus lena probam sAdnderequifquis uenianblandeqj alloqui.male corde
Confultari.bencloqlingua meretrice effe fimile fentis condecet Quemquem hominem attigerit:proferto aut malu aut damnii Dari« nunquam amatoris meretricem oportetcaulam nofeere« Quin ubi nihil det: pinfrequente eum mittas militia domum: Nec unquam quifquam probus erit amatormi qui rei Inimicuft fuæ.nugæ funt.nifi quod modo cum dederit Dare iam iubeat denuoasamat^hic apud nostqui quod dedit locatur datum.dum habeat turn amet.ubi nihil habeat
fe eft nos parier auitazLege» rem ego neceffe eft nos pagt; liter ditarier:amp; uerba nin:igt; tum cum renfuconneuiunt amp;nbsp;rurfus.QVI fis horno: Q_uis is horno.'âAMATO/ ris caufam nofeere: Cur.f perierit uel male fuam rem gelferit.PRO in frequente: Ideftignauo amp;nbsp;mnis ad mi litiam idoneo : tranflatio a militibus fumpta quofeum ignominia imperator mif fos facit.QVI quod aedit iocatus datù: Verior ledio: qui quod deditiocatur da» turn amp;nbsp;rurfus. NOSTRIq fatis dedit; Nuq fatis dedit.
HVI : lain dum loqueretur appropiquauerat ad domu ftrabacis amatoris ut eum raperet ad phronefiö. SER uus uiolentifiimus: Qui di ftââjupra ftranlax truculétâ.
OMprime : Lingua â c 1fcilicet ueliram: fed ad aliud fgm-ficatS tranfferre uidetur iier bü cöprimere pro eo quod é fubagitare.VT ESSE cÅ pifh fidem : Lego quidé amp;nbsp;fubaudi mala es.SI Eftuna altera : Sdlicet bac foemina deterior.CLVRimü pecus: Potius grûninum nam dL xit quafi fus catulos pedib* proteram: eft enim proprie grumnire fuumdaberius di xit grumnietem aipexi fero pham:hincgrumnuJi lares difti qui conftituti funt Ro mæ adhonoré porcæ quæ triginta pepererat ut habetâ ex Nonio.IN SVAfo:Sua.-fum colorem appellatu fuif fe Autor Feftus eft ex ftdli/ cidio fumofo in albo uefti* mento.QVIA cÅpifti ar^ ma: Ornaméta.f.quibus de leftati facile miferi capiutut amates.CVM me illi uelim mentiri ; Potius legerem ti bi q ilIi.HAEnos an nos di gnos dant lauiniæ hic funt quas habes uiftorias: Hunc locum omitto potiufq uel emendem uel quicqprofer ram ineruditum.SARCV Iu: luratper fua numina:eft farculum ligois genus quo terra purgatur amp;nbsp;farmenta.
AliumquæQum cÅpiatæquo animo ipfe fi nil habeat Aliis qui habent detiocumiprobus eftamatonqui Rebitis rebus rem perdit fuam*at nos male agere predicant: Viri folere fecum.nofq; efleauaras«qui fi nunquam Alienos agimus tandemmamecaftornunquam fatis dedit Sua: quifquamamies amatormeqj pol fatis accepimus. Neqj ulla fatis popofcit,nam qnando ftenlis eft amator Satis:fi negat fe habere quod det folimec fatis accipimus. Satis cum quod det non habet.femper datores nouos Oportet quxreretqui dethefauris integris dona Danunt:hui ut hic agreftis eftadole(cens:qui hinc abit Nimis pol mortalis lepidusmimifqj probus dator Sed is clam patre etiam hanc nodtem iliac Per hortum tranfiliuit ad nos.eum uolo conuenire.
Sed eft huic unus feruus uiolentifbmus.
Qui ubi quamqjnoftrarum uidet propeaedishafce egrediens Item ut de frumento anferes clamore abfterret.60 abigit Is item eft agreftis,fed fores quicquid eft futurum feriam« Ecquis huic tutellam ianuae gentrecquis intus exit?
{fStratilax feruustAftaphium ancilla.
Vis illic eft qui tam proterue noftras aedis arietat.'â ^^gt;^Aft. Ego refpice ad me.St.qdegof Aft.nône ego uideor St.Quid tibial hafce acceftio é aedis^peiaut pultatioftf (te tibi.'â Aft.SaIue.St.fatis eft mihi tuæ falutismihil morormon faluco* Aegrotare malim q effe tua in falute fanior At uolo feire quid debetur hic tibi noftrae domifAft.compfime. St.Spero meam quidem hercle.tu quem folitas comprimas. Imprudens perridiculum utruftico fuadet ftuprum Aft. Ira dixi. St.ut eécÅpifti quidétfi éuna altera, Aft.nimis hic Quidem trucuIentus.St.pergin male loqui mulier mihi.'â Aft.Quid tibi ego autem dico.' âSt.qa enim me truculétû nóines Nunc adeo nifi abis adutumtaut dicis quid quaeras.feito lam hercle ego hic te mulieriquafi fus catulos pedibus Proteram:Aft.rus merum hic quidem eft pudendum:amp; uero Clurinum pecus. St.aduenifti hue fubtentatû exornatis offibus Quia tibi infuafo infecifti propudiofa pallulam.an eo Bella es quia cÅpifti arma^aduenias.nunc places.
Cum me illi uelim mentiri.dices quid quod te rogo Mancupiumtqui accipias gefta tecum.hæ nos an uos Dignos dantJauinia: hic funt quas habes uidlorias. Aft.Ne attingas me.Stjtangamfita me amabit farculum Vtego me ruri iam examauerim patulum moueri Vtcumqjita nodem in ftramentis pernodare perpetem
-ocr page 693-TRVCVLEMTVS a
Quim tuas centum cÅnitas no dies mihi dono pari Rus tu improbrasîut nadia es hominem..quem pudeat probri Sed quid apud noftras negocii mulier eftædis nbi/ Quid tu hoc occurras in urbemtquotienfcunqjaduenimusd Aft.MuIieres conuenire uolo uoflras.St.quas tu mulieres Mihi narras/ubi mufca nulla foemina ed in xdibusmullaiflinc Mulier habitat:rus inqua abierunt abi.Aft«quid clamas infane* St.Abire hinc ni propere grandigras.iam ego iftoc fidlos CompoGtos.crifpos cinnos tuos unguentatos ufqj ex cerebro. Expello* Aft. quand gratiadSt.qaadeo fores nfas iundlas audes Accedere.quiaqjiftas buccas ram belle purpuriflatas habes Aft. Erubuimecaftor mifera pp clamore tuu.St.ita neerubuifti
⢠Quafi uero corpori reliqris tuo ptate coloris ulli capiédi mala Buccas rubriceta oecorpus intinxit tibi.peftumæ edis. Aft.qde Quod uobis peffumehæcd.St.fcio ego plus q me arbitraris fcire, Aft.Quid id e obfecro qd' fcias^St.henlis nf filius apud uoftra Vtperaftute eu iniiciatis in malam fraudem : amp;nbsp;præmiü. (perit Sanus fi uidear edicam.Aft.dicis contumeliam, nemo horum Hic perire folet.apud nos res perdunt fuas:ubi perdiderunt Res:abire hinc fi uolunt uti ius licet : ego non nouiadulefcente Veftrum.St.ueron.Aft,ferio.'âSt.quid maceria illa ait in horto Qua: eftdquæ in nodies lingulas latere fit minor.qua is ad uos . Damni permenfus uid eftdAft.no mi^^metus eft maceriadateres Si ueteres ruunt,St.am tu male lateres ueteres ruere: nunquam Aedepol mihi quifq homo mortalis pofthac dua^ re^ creduit* Ni ego ueftra hero amaria fadla denarrauero.Aft,eft ne ille ViolentusdSufuam non enim ille meretriculis muniendis rem Cogit:uerumparfîmomæ duritiæ æque:quænunc duo fciam Exportantur pefïumum.hem tuos exungula.male uiuitis* Ego ne hic mufitem.iam enim ecce reibo ad forumiatqjhæc Fadla narrabo feni.neqj iftuc in fe geftit.Aft.ergo coget exanimé Mori.fî ecaftor hic homo finapi uidlitetmon cenfeam tameflê Trifté pofte. St.at pol ero beneuolens uti eftis uos. Aft. ue^ ego nium:quamquam uiolentuftîfpero immutari pot blddimentis Ornamentis exteris meretriciis * uidi ecquidemiumentumex indomito domitum
Fieri atqj alias beluas:nunc ad heram ire uidebo : eccum odium Progredi^ meü.triftis exit.adconuenire etid hic dû phronefiu.
(TOinarchus.Aftaphium ancilla.
Ifeis ego credo qui ufqj dum uiuontlauant:minus diu Lauare:q hæc lauat phronefium.fi proinde amentur Mulieres diu q lauant.omncs amatores balneatores fiét Aft.Nóquis pa^ pdurari^opperirier.Di.qn hercle laffus id fum
MIHr dono parri: Corrigo pararii aliis codicibus feri-pruniinueni: pari pro paragt; ri.FORESiûnas ; Chaulas. RVBRIceta:Colore purpu rifli.MACERIA: Paries ex lapidibus quae quottidie la. pide minor erat ex rranfim iliac adolefcenris. AMAria fafta:Melius amatoria. CO GIT:Congregat.EXPOR. tatur peffumii: Legerem po tianexportâtur peffumtqua fi una perierit duricia amp;nbsp;par limonia. TVOS exunguia: Scilicet amatotes expolia. EXANIme mali: Lego exa nimem mori. SJNAPI:Dc hac mentionem fecimus in pfeudolo ubi eam herbam Plautus fceleratam appellat ,ppter nimiam eius acrimo niam.lRE VIDEbo: Forte melius ire iubebo.
ISCIS:Longa: mo re ptefus adolefccs dum amicam e bal. neo redeuntem opperitur.
E ii
CEDO folcas mihi: proper rare : Scilicet uolo:ca;perat enirn excandefeere quia dix xerat uelim li fieri poffit, CVM iter nos forderemuf. propter mutuum cócubitu.
Durado miF* Afl.mihi quoqj p lafTitudie opâ élauan Di.f; ob^ Hercle aftaphiu ftro hac nuda me adefle cui pperet fuauiu(fecro Vt fatis lauerit. Aftdicet.Di.au din etufAft.quid uisr 'Di.di me Perdunt qui te reuocaui.nô tibi dicebam i modo. Aft.quid iam ReuocabasÆDi.fprob^mhiliqj ho q tibi mille paffus pepit moræ Sed qdhæc hic aût tâdiu ante ædis ftetitmefeio que pftolata eft Credo militem ilium ftudent.iam quafi uulturii triduo prius Prædiuinant quo die efurifîent.illum inhiant omnesalli eft Animus omnibus.me nimio magis refpiciet:ubi is hue uenerit Qua ft hinc ducetos annos fuerf mortuus. ueçz feruire fuaue eft Vemifero mihi poft adium pledlor;quia ante partum perdidi Ve^ nunc fi qua mihi obtigerit hereditas magna atq? luculenta Nune poftq fcio dulcetatqjamap-quid fit ex pecunia.ita ego ilia AedepoI fernem itaqj parce uidlitem.ut nulla faxim ds dies Paucos fiet.ego iftos.qui nunc me culpant confutauero Sedadfentio aperiri fores q abforbent qcqd uenitifra peffulos. Phronefium.Dinarchus.
Vm tibi nam amabo ianuaeft mordaxmead quo ftroire n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etnas mea uoIuptasdDi.femide ut tota floret.ut oleû â^Nitide nitet.Ph.qui ta ifacetus lemno aduemésd qd ue Non des amicæ dinarche fuauiumdDi.uahmapuIo hercle Ego nunc.Ph.atqj adeo malc. quo te auortiftidOi.falue Phronefium.Ph.faluehic ne hodie coenasrfaluus cum aduenis/ Di.Promifuinbe.cÅnabo ubi tu iuflèris.Ph.hoc me libéte fades Di. AedepoI me magis, népe tu eris hodie mecû mea phronefiu« Ph.Velim fi fieripofTit.Di.cedo foleas mihi: properare: aufferce Menfaamabo.Ph.fanum esÆDi.nôædepol bibere poftum iam» fta animo maleft.Ph.mane.aliquid fiet cibi. Di.fparfifti Aquam.iam rediit animus.deme foleas.cedo uinum.
Ph. Idem es ecaftor qui foles:fed dicas mihi bene nâ ambulaftid Di.Huc quidem hercle bene.quando tui uidendieft Copia.Ph.compledtere libens. Di.at hoc eft melle duld duidus Hoc tuis fortunis iupiter præftant meæ
Da nunc fuauium.Ph.immo uel decem.utinâ iftoc paup elfem: Di. Plus pollicere q ego a te poftulo.utinam a prindpic Rei item parfiflèm meæ.ut nunc reparcis fuauns.Ph. fiquid tibi Compendi facere poffm fadlam ⦠Di.ædepoI uelim iâ auertiflè lâ pol mihi quidem atqj oculis meis.Ph.nû tibi fordere uideor? Di.Non mihi qmdem.uerum tempeftas memini quondâ fuit» Cum internos forderemus alteri:fed quid ego facinus audiui Adueniens tuum: quod tu hic abfente me noui negocii geflèris» Ph.Cunqj bene præuenifti:fane gaudeo tibi mea confilia fumas Semper credidi equidem nec peperipuerum:necpraegnans
-ocr page 695-TRVCVLENTVS ,i
FunuerumadfïmulauumeeÃe prægnantemthaud eram« Dà Quapropter mea uita.' âPh.propter militem babylonienfemt Qui quafi uxorem fibi me habebat anno uno:dum hic fuit, Di. Ego fenfera.fed qd ifticcui rei ité adfimulare rettulit, Ph.ut Effet aliq fi aq ufqj é amp;nbsp;redimiculû.reucrfionc ut ad me faceret Denuo nunc hue remifit nuper ad me epiftulamtfefe experturü:
RETTVLIT:Pro fuît utile fuit. MERCIS malae : Idcà ex adulterio natum.ACCu bao:AUnÃo eft ad illud affi duo ; quaà q? mauelit accugt; bare qallidere.AT ego ubi abftulit: Corrige : id ergo ubi : abftulit na meretrices fibi dari amp;nbsp;mitti uolunt etilt; arn non pofcentes nam dixit iUe ubi quippiam me po fees.
Habitu^ â oîa effe.Di.aufciilto libens.gd deniqj agitisÆ Ph.mater Ancillas iubet.quoniam iam dicimus menfis aduentat prope. Aliam aliorfumire.prxmandare amp;nbsp;quærere puerum aut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iftiftam ad-Puellam.q fupponanturmihi.qd multa uerba faciamttonflrice 'Jk./^âJ2um «^cul^bS Syram nouiftinoftramtquæ erga »dem fefe habet. Di.noui, nbsp;nbsp;nbsp;manuSam præberi.
Ph.Hæc una opa Circuit p familiastpue^ uefhgat:cläculü ad me
Detulit:datum fibi effe dixit mercis malx eum.Di.nunc no illa
Pcperit:q pepentprior, fed pofterior.Ph.ordine oem rem tenes. Nunc ut præmifit nunciû miles mihi nd multo poft hæc aderit, Di.Nûc tu te îteri quafi puerpera hic peura.Ph.qppini ubi fine Labore tes geri pulchrepot ad fuum quéqj æquû eft quæftum Eflè callidum.Di.quid me futurum eft. quando miles uenerit, rellatus ne abs te uiuamÆ
Ph.Vbiillud quod uolo habebo ab illo: facile fueniam quo md Diuortiû amp;nbsp;difcordiä inter nos parem.poft id ego totum tecum Mea uoluptas ufqj ero afliduo. Di.immo hercle uero accubuo Mauelim:quin dis hodie facruficare pro puero uolo adfeititio Ph.Immo hercle uero quinto die quod fieri oportet cenfeo Nd audes aliquod mihi dare munus ciuilium lucrû.Di.hercle Videor facerem mihi uoluptas mea:heia ubi quippiam me Pofees.Ph.id ergo ubiabftulit. Di.iâ faxo hic aderit, fuolu huc Mitti meum. Ph.fic facito.Di.quicquid auté erit boni confulas Ph.Ecaftor munus te curaturum fcio. ut cuius me nd poeniteat Mitte mihi. Di.nû quippiam mcuis aliud.' âPh.ut quando otiû Tibi fit mereuifas. Di.ualeas. Ph.uale.Di.proh difmortales nd Amantis mulieris.fed focix unanimantis fidentis fuit Officium facere.qd' modo hæc facit mihi.fuppofitioné pueri Quam mihi credidit germanæ quod forori non credit foror Oftendit mihi iam fefe medullitus:fe infidelem nunquam Dum uiuat foreiego ne illi ut nd améiego ne illi nd bene uelim Me potiând amabo:quâ huic défit amor: ego iftinmüus mittat lam modo ex hoc loco iubebo ad iftam quinqj perferri minas Præterea obfonari duntaxat hic mina: multo illi potius bene erit Quæ bene uult mihi:qmihimet omnia quæ mihi faóto mala. ïiPhronefium meretrix.
Vero ifti date mammam, utmiferæ matres follicitæq?
E iii
perio granata iubet fibimh
ÃEDEPOL commentum Ex animo funt cruciante ædepol commentum male SÃrZ'^ÃSSà Cum^eâréicordeagitotmmio mmus perhibemur DATE mihi:Nuctâq piier- Malo g fumus ingenio.ego prima de me modo dicta dictito
_ Quanta eftcura in animo,quantum corde capio dolorem: mftrari ut facnficet.HVC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^jr cieram atqj ignem:Leaeré I^ol^s ne occidat morte pueri . mater dicta quod fumæo magis potiUS huc ligna at«^ igné: Stu deo uitæ: quæ hoc aufa fum» tantundem dolumadgrediat amp;nbsp;intius ubilegif manam Lucri caufa auara probrum fum executa:alienos dolores meamducma deam. VER-
Mihi fuppofuimullam rem oportet dolofeadgredirumfi næ inteUigimus abufiue fa- Artute accurateqjexequare:uofmetiam uidetis ut ornata eras herbas omnes ut laut*: f^cedo pueiperio.ego nunc meeffeægram adfimulo
Male quod mulier facere incÅpit.eius nifi efficere perpetrat Id illimorboiid illi fenio eft.ea illi miferæ miferiaft
benam:Sub nomine ucrbc-
oliua:myrthus : fed proprie herba dicitur a fetuio facra fumpta deloco facro capi-tolii:qua coronabantur fac eiales a grxeis dida hiero-botane Plinius nulla tamé Româæ nobilitaris plus ha bet qhierobotane qua no-ftri nerbenamuoeät hac Io nis menfa uerrebaf: domus purgabantur: amp;nbsp;in purificationibus earn adhibere con fueuerunt. BELLAria;Om ne genus fecûdæ menfeut apud Macrobium : amp;nbsp;Geli-iim.NE EXPEftetis: Dum militi paraturinfidiæ is opportunus adueinquifut fut reliqui omnes natura glo-riofi amp;nbsp;iaâ¬l-abundi)oftcntat fe magnificum uirum. ET homeronidam amp;nbsp;pofhlam Etfi locus mendofus omnino uideatur: fenfus tamc fa cile percipitur: carpit enim eos qui bellis plurimis fe in terfuiHe iaftitant cum aper-^ te mentiantur:nam quæah'quot; homero dccatata amp;nbsp;ab aliis
Si benefacere incÅpit.eius enim cito odium percipit
tanq fua:uerbum tamen po . ftillam corrigo: adimendo
Nimifqjpaucæ funt defeHæ maleqj facere occoeperint Nimifq? paucæ effiemnt.fiquid occoeperint benefacere» Mulieri nimio malefacere melius eftonus:q bene Ego quod mala fum.matris opera mala fum amp;nbsp;meapte malitia C^æ me grauidam eé adfimulaui militi babylonio.eam nunc Malitiam accuratam miles inueniat uolo.iftichaud multo port Credo aderit.nunc prius precauero feiens cumqj Ornatu ut grauidaquafi puerperio cubem.date mihi Huc ligna atq? ignem in aram utuenerer lucinam deam, Hic apponite:atqj abite ab oculis.operæprecium face ut Accumbam.accedeadiutare fie decet purperam:foleas Mihi date:palliuminice in me hue archilis.ubi eft aftaphium Fer huc uerbenam mihi thus amp;nbsp;beUaria.date aquam manibus Nune eccaftor ut ueniret miles uelimlt; t/Stratophanes miles.Phronefiü meretrix. Staphiû ancilla E expedietis fpedtatores meas pugnas dum prædicem J '^W^anibus duellis praedicare foleo haudin fermonibus* ffccio ego multos memorauiffe milites mendacium g^^a funt commemorant Et homeronidam amp;nbsp;poftilam illi memorari potcft«â
Qui 0C eonuicri amp;nbsp;condemnati falfis depugna fient Non laudandus eft qui plus credit quæaudit.q Quæ uidet . non placet eu illi plus laudant quæaudiunt Quam quæ uident.pluris eft occulatus teftis unus:q auriti Decemiqui audiuntaudita dicunt,qui uident plane fount Non placet quem fcurræ laudant manipularis mufitant Neqj illi quorum lingua gladio^aciem præftrmgit domi Strenui nimio plus profunt populo:q arguti amp;nbsp;cati Facile fibi facunditatem uirtus argutamuenit Sine uirtute argutum ciuem mihi habeam ^ praefica
tantum extremam litteram nam poftilla uerbum antiquum eft ut docet Donatus in Terentium: nos dicimus poftea Terentius in heatu-rontimorumenos ea coa-fl-a in gratis poftilla coepit. Plant.quoq? fepiffimeufus c hac didióe in antecedetis bus comoediis.ILLI memo rari pót: Fortenô male erit legédu illiâ méortr poffunt ufmulta méorare poffunt.
Quæ alios conhudatieapfe fe uero non potefhnunc
-ocr page 697-TRVCVLENTVS
Amicam decimo menfe pod athenas atticas uifo Quam grauldam reliqui meo comprefTu.quid ea agat Phr.Vide quis loquitur.Aftauam propinquat miles mea Phronefium tibiadeftftratophanes
Nunc tibi opus ægram ut te adfimules.Phr«tace« Cui adhuc ego:tu malam emonet ruri a me maficio Vincereft repperit mulier ut ego opinor uina dea aut Hominem ut uoIo.Str.eugeaftaphium eccam mihi Aduorfum. Aft.falue ecaftorftratophanes uenire faluum SLSdo: fed peperitne obfecro phronefium.' âAft.peperitpueru Nimium lepidum.Str.ecquid mihi fimilis eft.' âAft.rogas. Quin ubi natuft machæram amp;nbsp;clipeum pofcebat fibi St*Meus eft fcio iam de argumentis nimium quidem fimilise Aft.Papeiam fminift. St.iam ne ledlat legionem qua fpoliare Velit^Aft.here nudiufqntus natus quidéille é.Sta.quidpoftea Inter tot dies quidem hercle iam adtum aliquid oportuit Quin illiex utero priufq exicioft poterat ire in proelium Aft.Confequere atqj illam faluta Ãó gratulare illi. Sùfequor Phr.Vbiilla obfecro eft quæ me hic reliquit ab fetabifti Aft.Adfû adduco abi exoptatu ftratophané. P.ubi is e obfecroÆ St.Mars peregre adueniens falutat nerienem uxorem fuam. Cum tu redte prouenifticumqj es aud:a
Liberis gratulor.cum mihi tibiqj magnum dedifti decus Phr.Salue qui me interfecifti pene 0C uita 0C lumine,quicÿ Mihi magnos dolores per uoluptatcm tua condidifti î corpus^ Quo nûceriâ morbo mifera fum.St.eia quaob ré mea uoluptas Tibi obuéit labos ifte.filiü peperifti:qædis fpoliis opplebit tuas Ph.MuIto ecaftor magis oppletis opâé tritici granariis.næ ille p' Spolia capiat hinc nos extinxir fames. St. habe bond aiu} (ufq Phr.Sauium fis pete hinc ab me:nequeo caput ToIIere.ita do.itaq j me ego doleo
Neq?iâ queo pedibus mea fponteambulaf.Sta.fi me ex medio Mari fauium petere tuum iubeasipetete haud pigeat me« Id ita effe experta esmunc experiere mea phronefium me te Amare:adduxi ancillas tibi eccas ex fyna duas.iftas dono Adduce hoc tu iftas:fed reginæ domi fuæ fuere ambas Verum patria ego excidi manu.his te dono, ancilla: funt«
poenitet ne te quod
Ph.faiqn eriâ fuperducas quaemihi comedat cibu.St.hocqdc Hercle fi ingratunft donum cedo tu mihi iftam puere pallulam Mea uoluptas attuli eccam pallulam ex pari gratia tibutene tibi Ph. Hoccine mihi ob labores tantos tantillu dari^Stiperi mifer Iâ auro cotra coftat £ilius:etiânûmhilipédit.Ph.addit purpurâ
MAnîpulares mufitänrJeft uiliores homines tacite col laudant. ARGVTI:Strid« li.CATI;Acuti. PRAEfica: Dicuntur praeficae mulieres ad lametaudu mortuu con duftaeq dat cæteris Jugédi modû;qfi in hoc ipm fmtp feftae:autorefFeftus Varro. CVf ADhuc ego : Scilicet fcio quid firn didura: uel id iftitui paratas infidias nam ibi facienda eft interpudio quæ deinde fecûtur omnia corrupta fut: q tu ut ex litte rarû côiedura coepimus po fitionenó indecore emacum lara funt in emédationibus noftris.SALVE ecaftor:Rc dius loqfaftaphiü g phro. nefiu. PAPE ia manuft:Lc-go imanift pïmanis c. LE* CTat:Eligit.Q_VID illi ex Utero exicioft priufq : Hoc mo hucuerficulum eméda mus qn illi ex utero priufq exicioft.i. priufq ex utero., exiuerit.NERIEncm uxo rem:Vidc Aulu Gelium in. xii.nodiü atticap iqd de ne riene marris uxof dicat: qdf qdem fuilTca Plauto magis pire q comÅdice pcfitûun. qt:éenî Nerio fiue nerienes dicat fabinû ueibû:quo uir tus amp;nbsp;potétia fignificari per uerieué ergo marris,ppric fignificaf uis amp;nbsp;potentia ac maieftafqda martif:porplu rion aûtîqt romulus utpla caret occili fratris umbras: lemuria iftituit.i.parétalia: qméfe maio p triduû cele. bran folét ante addituäno méfem februariwob quam cam maio mêle religio eft nubere : amp;ité marrio i quo de nuptiis hito certamine a mîerua mars uidâ é:ôtobté ta uirgitate mîerua nenene é appellata . QVIN ét fup ducas:Suo more facit:mere trices enî nullis muneribus uidéé fatis oppieri.ADDit purputd:cxorar:Verba fuut meretricis: amp;nbsp;ironicc dicta.
DVAS:SdIîcet. ET QVL dem has:SciIicetru habeas. /ViE NIHIL cador ncq; me as res:Scilicet pêdit.Q VIS homo: Hicerat dmardii fer 0115 qui muliera phronefio aduehebat.
'ite: Ad reliquos amatores apodro-^ hat feiuâgeta quof omnes merito a phroneito eiiciendos cenfet: hcrficp di narchum mulieri acception rem fore ex tanta largitio* ne munerum : fed non nul* la errata emaculauimus in huius fcenæ pricipiomt erit uidere in noftris emédatio Ilibus.MVLIEri damnige* rul': Forte mulieruli potius qmulieri dicendum erit. EXAgogæ:Eduftores;exa-gogi edudio. SGItam:Pro ualde faam.METVIT pu*
Exorat.St.tibi attuli duas poto amoenas.tene tibiuoluptas mea Accipe hocabducehafce in confpedtus ueftras.Sd quidem has Me nihil caftor.neqj meas res.nihil ne huic fat eftfne unû uerbû Quidem dixit.uiginti minis uenire lUæc poHè credo donatq ei Dona dedimehæmenter mihi nunc eft irata.fentioiatqj itelligo* Verumadibo.quid ais nunc tufnüne uis me uoluptas mea Quo uocatus fum ire ad coenamrmox hue cubitumtuero. Quid tacesfplaniflumeædepol perii.fed quid illuc boni eft.** Quis homo eft.qui inducit pompam tantam.'âcertûft quo ferat Obferuare.huic credo fertur.uerum iam fcibo magis, (ÃGeta.Stratophanes miles Phronefium,Aftaphium. éite hac fimul mulieri damnigeruli foras gerrones Bonorum exagoga:.fatin fe quis amat nequit quin
nos ne qdedomo forte au-ferat propteruedigal qiiod debctur:hoc dicit quia tem ille omnem conlumplêrat: nctj domi reliquum quicq crat.P ARTEmherculanâ: Decimam parte amp;nbsp;ob hoc eóffat mina fuilTe quinqua giiita nimiorum quare au* tem decima pars herculi dicareturiam latis dictum eft in luperioribus . DERIuat: In alum partem diuerrit. OPERAREddeft orare.
Nam hoc qui feitammequis id quærat ex me,domi feit qui facit Improba taóta amator qui bona fua pro ftercore habet:foras lubet ferri.metuit publicos.mundifftmunft.puras fibieé uolt Aedis.domi quicquid habet perditquot; exeo. quando quidéipfus Perdituft.fecreto hercle quidem illü adiutabo : neqj mea quidé Opera unq nihilominus propere q poteft peribit Nam iam de hoe obfonio de mina deminuimodo quinqj Nümos:mihi detraxi partem herculâeam.nam hoc adfimile eft Quafi de fluuio qui aquam deriuat fibi,nifi deriuetur tarnen Omnis aqua abeat in mari.nam hoc in mare abiit mifereqj Periit fine bona omni gratia.hæc cum uideo fieri.fuffuror Suppilo:depræda prædam capio meretricem ego item effe reoC Mare ut eft.quod des deuorat:nunq abundat.hoc (altem Seruat me cum illi fubeftapparet.des quantumuismufquam
Ml ferum fua blanditia intulit in
Paupenem.priuauit bonisduce honore.arq; amicis, At at eccam.adeft propinquetcredo audiuifte hæc me loqui Pallida eft.ut peperitpuerum:alloquar quafi nefciam.iubeo Vos faluef.Pha r.nofter geta.qd ais ut ualesfGeta.ualeoamp;ueio Ad minus ualente.amp; melius q ualeat fero. herus meus ocellus Tuus ad te ferre me hæc luffit tibi dona quae uides illos ferre. Et has quinq? argenti minas,Phro. Pol haud perit, quod ilium Tantum amo.Getta,iuflitoperare.ut hæc grata haberes tibi, Phr.Grataqjeccaftor habco,iube auferri intro hæcad me Ecquid auditis ecquætam imperat fuis,'âGe,nolo auferant Deficcariiubet,Phr,impudens me caftor quanti eft negotii? Ge.Tu boa fide.tu ne ais impudete meefteipfa quæ fis ftabulû Flagitii/Phr.dic amabo te ubi eft dmarchus^Ge.domu
-ocr page 699-TRVC VLEKT VS .
Ph die ob hæc dona
Que abmifeht.me illuni amare plurimumomnium hominum Erga eumqjhonorem eumqjhabere omnium maximum. Atqj ut huc ueniatobfecrare. Ge.illicet.fed quifnä illic homoft.'â Qui ipfus fecum eft triftistanimo herclehomoftfuo mifer. Quifquis eft,Ph.dignus eft me caftor.Ge.ecqmd eft.Ph.n0nox uifti obfecro.'â
Qui illic apud me erat huius pater.ufqjad ientaculum Iudît aIi.Ge.manfi.aufcuItaui.obferuaui.quem pernam noui Hominem.mhil ilhcq; eft.Ph.iUic eft me intuetur gemens. Traxit ex intimo uentre fufpirium:hoc uide.dentibus Frenditicit.femur.Ge.num obfecro namanolus.qm ipfus Seuerberat i St. nunc ego meos animos uiolentos meamqjiram Ex pectore iam promam»loquere unde es tu.'â
Cuius esfeuraufus inclementer mihi dicere.' âGe.Iubido eft. St.Iftuc ne mihi refponfas.' âGe.hæc non ego te floccifacio. St.Quid tuteur aufa es alui te dicere amare hofem i Ph.Iibituft. St.Ain tandem iftuc^primum experiar tu tantuli doni caufa: Holerum.atqj æfcarum.amp; pofcarumtmxchum malachum Cincinnatum.umbratilocum tympanotribam amas Hominem non nauciiquæ haec resÆGe.meo ne hero tu improbe Et male dicere audes fons uitii amp;nbsp;peiuri.St.uerbum unum Adde iftoc.iam hercle ego te hic affatim officiam.Ge.tange Modo.iam ego te hic agnum faciam amp;nbsp;medium diftruncabo. Si tu in legione bellator ciuis.at ego in culina aues.
Ph.Siæquum facias^aduentores meos no incufes quorum mihi Dona accepta amp;nbsp;grata habeottuaqjingrataq; quæ abs te accepi. St.Tum pol ego amp;nbsp;donis priuatus fum amp;nbsp;peri. Ph.planeiftuce Quid nunc ergo hicodiofe es confeffus omnibus te iis. St.Peri hercle hodiemifi huncate abigo.Ge.accedeliucmodo Adi huc modo.St.etiam fcelus minitare^quem ego nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*' Affatim iam iam concipilabo:quod tibi huc uentio eft.'â Quid tibi hanc aditio eft^quid tibi hanc notio eft inquam Amicam meamfemoriere otius:fi manu uiceris.' Ge.Quid manu uicerim^St.fac quodiuffi. mane iam.ego te hic Affatim conficiam.Ge.occidioptumum eft.captio eft.iftam Machæram longiorem habestq hæc eft.fed herum Sine dum petere:fiquidem belligerandum efttecum. Ibo domumego.tecum bellator arbitrum æquum coeperim Sed ego cefTo mihincamouere:uenire dum faluo licet.
^ Phronefium meretrix miles.Stratophanes.
Ate ia foleas atqj me intro adiutu ducite: na mihi de ueto Mifæ cödoluit caput. St.qd mihi futu^ é.cui duæâcillæ
lENTaculuni: Cibus eft an te prandiumdlcut merenda ante coenam: Martialis fiirgt; gite iam pueri nenditienta cula piftor: criftatæqj canut undiq i lucis aues.PERnam hominé:Ad limilitudinem forte dixit pernæ quæ eft ex conchatum genere in hare lia defixæ: uel pernam dixit potius ut nunc dicimus nui gato uocabulo fruftum car nistcum homine nihili pen dimus: amp;nbsp;ridiculu fadmus. POSTArum : Pofta quam Varro lotam dicit amp;nbsp;de ea facit Plinius mentionem a potando dida eft ut efea ab edendo. MALAcum:MoI. lem.TYMpano tribani:PuI fante tympana - NONnau ci:Parui precii urieuem hominem dicit.CIVlS : Scilicet occidis amp;nbsp;maftas.CON feflus omnibus te iis: Legerem confeftus oibus tediis.
ESOpîtius : tege ex hofpp Dolentîqmbus te donamja ne abiflt Æ hem fc daf Æ quo padlo Pofté^Wkim pepnir^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Excludisquæfo:ex hofpido q exclufus nunc fum:pulchre
ueit amator ille.ftj ruri uerfabaf g amp;nbsp;ip fc phronefio pecuniam ut tro daturus erat : ut gratior fieret cæterofque abigeret amatores domo . MARS meo fuit iratus patri ; Nam lupi dicuntur eile in rutella martis: i quorum ditionem erantoues uéturæmam pro lupis meretricem accipit ; p ouibus numeratam a mercatore pecuniam .TAT:In-terieftio ex improuifo aliquem confpicientis.
yWv IRVM uidetur:Fa U â nnnor redit ftra-jUL^mlax ex truculento: fitlt;5 ad anjores decliuif.PA RAfitum ducere: Ideftpara fiticos mores imitari amp;nbsp;con fingere. A CAuillibus:Sco maribus amp;nbsp;lepidis morift-bus.RABOnem : Pro arrabonem ideo redarguitura muliere q-milice loeutâ fit. ITA facio lucri: Pro ita mihi collibitu e : ut pneftinus cófueuitpcicóea conea di cere quo morfu lacetTit peccantem lingua præneftinû.
Suffringam talosttotis aedibus num quippiam auarum⦠ut ad mores mulierum
Poftq fïliü pepenuanimos fubftulit.nuc qfi mihi dicat hæc te lubeo-neqjuolo introire in ædis-at ego nolo.non eo:ego faxo Dicat me in diebus pauculis crudum uirumefle.fequere me hac uerbum fat eft.
Strabax adolefcens.Aftaphium ancilla.
Vs mane dudum hincire me iufft pater.ut bubus Glande prandio depromeré.poft illuc ueni:q aduenit i dis placet ad uilla î argentum meo qui debebat patri Qui oms tarentinas erat mercatus de patre.quærit patrem Dico ede in urbe.interrogo quid eum uelithomo:cruminam Sibi decollo detraxit.minas uiginti mi datiaccipio libens: Condo in cruminam.ille abiittego propere minas ouis In crumina hac in urbem detuli.fuit ædepol mars Meo iratus patri.nam oues illius haud longe abfunt a lupis Nunc ego iftos mundulos urbanos amafios.
Hoc idtu exponam*atq^ omnes eiiciam roras:eradicare eft Certum cum primis patrem.poft id locorum matrem.nunc Hodie efferam ad hanc argentum q mage amo quam Matrem meam.tat ecquis nulla eftfecquis aperit hocodiumÆ Aft.Quid iftuc alienum eft amabo mi ftrabax. qui no extemplo Intres:an ne oportuit ita te quidem.qui es familjarisrSt.ibituc Ne me morari cenfeas.Aft.lepide facis.
tratilax.Aftaphium.
gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^F uidetur ruri herilem filium ftrabace no redide.nift fi
«â ^^^^^ââ^olapfusehicmcorruptellâ fuâ.Aft,iâpolhic ia rJMe 1clamabit fi afpexerit. St. nimio minus fæuos ia fu Qua fui.ia ndfu truculentus.noli metuere:quid uisÆ (aftaphiu Aft.Quid.'âtua expedio truculetiam.St.dicimpera mihi.qd tibi Et quo uis modo.nouos omnis mores habeo:ueteres perdidi. Velamare poffumiueletii fcortu ducere. Aft.lepide me caftot Nuncias:fed dic mihi an 6d parafitum te fortade ducere? St.Intellexifti lepide quid ego dicerem.heus tu iam poftquam In urbem crebro conuenio:hic fadlus iam fum cauillator Probus.Aft.quidid eftamabo.iftæc ridicularia, cauillatides uis Opinor dicere.ita ut pauxillum differat a cauillibus.fequere Intro me amabo meauoluptas.St.tene hoc tibi, rabdem habeto VImecum hac noede fies. Aft.peri rabonem quam efle dicam Hanebeluam/quin tu arabonem dicisfSt.ita facio lucri
-ocr page 701-TRVCVLENTVS â
Vtpnefhnîs conea e ciconia* Aftlt;(cquereobfecro. St.ftrabacem Hic opperiarmofi rureuenut.Aft.is qde apudnos é.hic ftrabax Modo rure uenit.St.prius ne qad matrem fuam^heu ædepol Hominem nihili.Aft.an ne autem ut foies iam ne/St,nihiI dico AftJintro amabo.cedo manum.St.tene:in tabernam ducor Deuorforiam:ubi male accipiar mea mihi pecunia«
Dinarchus adolefcens«
Eqjgnatus eftmeqjprogignetur:neqjpotis reperirier Cui ego nuncdiftu aut fadlum melius q mihieé uelim Di magni ut ego lætus fum. amp;nbsp;Ixtitia difteror.ita ad me Magnanuncuuit cluamus hodie gaudia.mea dona de Amata acceptaqjhabita effe apudphronefium.cum hoc iam Volupeft tum hoc nimio magna: melliniæ mihi : militis odiofa-
Mlles:mulier mecumperittfaluus fum
Quia pereo.fi non peream plane efuriam:nunc fpeculabor« Quid ibiagatur:quis eat intro:qui foras ueniat.procul Hinc obferuabo:miles quid farturus fuat
Quia nihil habeo:unu animos monuit : mihi oiaagam precario C/Altaphium AncilIa:Adolefcens Dinarchus«
- - Epide efficiä mea heraofîiciü.inde intus mo ut tu tuü Item efficias « amaid quod decet rem tua eftun ex inani I^nc dum ifti lubet dum habes tempus ei obfecundes Prome uenuftatem amanti tuam.ut gaudia compares Ego interim hic reftitricis præfidebo.ifte dû fie faciat domum Ad te exagogam.^ quemquamintérim iftuc ad nos Qui fit:hoclle intromittam.tu perge ut lubet.ludin iftos« Di.Quis eft ifte aftaphium.indica qui perit.Aft.amabo hiccine Tueras.' 'Di.moleftus ne fum Æ Aft.nuc magis q fuifti na nifi qn Nobis ufuft:nobis moleftus. Di.fed obfecro da mihi operam ut Narrem quæ uolo.Aft.nam quid eftfmea refert non mus fed Intus bolos quos dat«Di«quid amator nouus quiTpiamf Aft.Integrum amp;nbsp;plenumadortaftthefaurum.Di.quis eft/ Aft.EIoquar.fed diu taceto.nouiftin tun hucftrabace?Di.qd ni Aft.Solus fumma habet hic apud nos. nunc is eft fundus nobis
EQ_VE gnatus:Nf hil amati gratius co ingit qamice fuæ gratifltari poffend quod dy nateho obueitut grata fua fuerint munera phronefio. CHlAmus:Vnus ex ferais qui dona attulerat mulieri. MELLIniæ: Dulcedini uo^ luptati. MEA pila eftddeft arbitratu meo res agitur. MVLIER mecu peritddeft pariter amat me: ut amo illatu.
IDE efficiamtAl loquiturancilla he-n phronefium: fe obferuaturam ante ædes di eit ne quis îtro eaùuam dy-narchum aduenientem qui multa fe putabat receptum
iri gratia: ab xdibus dimo-uit.ESTVM ex inani: Lege rem eft dum tibi in manu. AMANTI:SciIicetftiabaci qui nuper itromiffus fiieiat cum pecunia. RESTiiticis: Potiâ reftitricis ab eo quod e reftito.EXAgogam: Pro. uentum amp;nbsp;lucrum.MEA re fert non mus: Si Iioc modo legatur fenfus eft:nolle ad fe admittere qui alienum ci bum quærant ut mures faci ntittfed qui de fuo élargiun fur ; propterea dicit fed itus bolos quos dat:nam in domum admiferat ftrabacem pecuniam afferentem.TKE TIS quoq ilamentando lau fum fecit filio : Sunt qui le. gat Ieffum:fût qui plaufum. SINE alios difcere: Scilicet fui obliuifti aut pÅniter ut tu didicifti.
Animo bono male gerit.Oi.perii.hercle ego idem.Aft.ftultus es Qui faefta infecta facere uerbis poftulesîthetis quocp etiam Lamentando laufum fecit filio.Di.non ego nunc intro' Ad uos mittar.Aft.quid num miles magis^Duquia Enim plus dedi«Aft.plus enim es intromilfusiq dabas Sine uicifum« qui dant operam? .oblitos quod dant operi utier« Litteras didicifti.quando fcis«fine alios difcere« Di.Difcant.dum mihi commentari id liceat ni oblitus Gern
-ocr page 702-INDrdemJUndidé.IDEN tidem : Frequenter . DEDf cquideniiReftius iufli equi dem . AD TE: Ad domum tuam, VNVMaiebat:Scili eet me effeamatem. STRL dia:Q_uari ftridula amp;nbsp;india. Q VAdrupus : Idçft cü ma nmus amp;nbsp;pedibus. SVPPOx ftrix puerum: Pro puerorû: inclamat enim in meretrice. NIHIL me.'Seilicct pen dis . JAM quos capiam cal ceo5:Vt.f.in exilium abed. MEA mala faâa:Q.uia ipfi us filiam uiciarat: uidebwî cmédationibus uerficulum hunc quo pado mendofc ^^â'-Jprius legeretur.
QiPJGON tibi maledi-'â^gt;^anw Callicles puellae côprelTæ patet ré exqui-fiturus ex ancillis ut fueritfi lia uiciata:minatur illis tormenta amp;nbsp;uerbera: ni uerum propalentmodo unam mo do alterd alloquens: ex qua rû uerbis dynarchus agno fcit fuum detednm fcelus. COLVbrino ingenio: Volubili -uelaihito . TINtina-culos : Lorarios qui uirgis cædédo tinnitum faciunt.
Quod dedhAn.interea magifler dum tu commentabere Volt ftenm iHa indidem commentari.qui rem acciperet Identidem.Di.iufl i equidem hodie ei quinqj argenti deferri Minas præterea unam inobfonatum.Aft.idem iftoc delatu fcio Deeo nunc bene fum tua uirtute. Di.immoamp; inimici mei Bona iftxcedent.mortuum hercle me.q ut id patiar Mauelim mihi inimicos inuidere.q me inimicis meis Nam inuidere alii bene efte.tibi male effe miferum eft Quid inuidentegent.iUis quibus inuidetur rem habent» Aft.StuItus qdc es:oppif.Di.qdidfAft.qa pol mauelf nue licet» Di.Daobfonii me participé fieri. Aft.fi nolebas pticiparitaufer/ Dimidium domum.na idem ut acheronti hic ratio accepti (res Scribitur.intro acceptum quando acceptunft.non poteft Ferri foras.bh uale.Di.fifte.Aft.omittes me.Di.omitto ftro.Aft» Quidé.Di.fmo iftoc ad uos.Aft.iri no p0t.Di.imo pot (ad te Experiri fine,Aft.immo oppenre.uis eft experiri
Dicam adefie nifi occupataft.Di.refifte hem fruftra fit.redinf Aft.At non redeam, fi uocat me: quae in me poteft:plufquapdt Vno uerbo eloquere.Di.mitti me intro.Aft.mendax es abi» Di. Vnum aiebat. Aft.ftridia dixti uerba atqj mendacia.
Di» Abiit intro.induit:ego ut hæc mihi patiar fierifiam hercle Ego tibi inlecebra ludos faciam clamore in uia.quæ Aduerfum legem accepifti plurimis pecuniam lam hercle apud omnes magiftratus faxo:entnomen tuum Poft id ego in te manum iniieiam quadrupus uenefica Suppoftrix puêrum:ego aedepol tua probra aperibo ommat Nihil mefperdidiomne quod fuit.fio impudens»
Nee mihi adeft ad alium penfi.iam quos capiâ caiccos.fed quid Ego hic clamo:quid fi me iubeat intromittier conceptis me non Fadturum uerbis.iurem fi lemt.nugæ funt.fi ftimulos pugnis Cædis.manibus plus dolet.de nihilo nihil eft irafeitqua: te non Floccifacit.fed qdhoc eft ^h diimortales callidem uideo fené Alteram tonftricem huius altera ancilla fuam:meus qui adfinis Fuit:ancillas duas conftridas ducere:pertimuipoftquam Vna cura cor meumouit.mô timeome mea malefacta antiqua Nuc fenexlueniat ofa. ^æaKfenex. An.ii.Dmarc.ado»
Gon tibi maledicam, aut tibi male uelim ut afo meoft Propemodum expertæ eftis q ego fim tranquillus ufq: Hd.rogitaui ego uos:uerberantis has pendentis fimul Commemini.quo quicquampado fitis confeffxifcio hic nunc Volo fcire eodem padlo.fine malo fateammuquamquam uos Colubrino ingenio ambæ eftis:edico prius ne duplicis habearis Linguas:ne ego bilinguis uos necem nifi ad tintinnaculos
-ocr page 703-TRVCVLENTVS
Voltis nos educi utros.An»uis rubegit ue^fäteri:ita lora l»ilüt Brachia.CaI.at fi uerü mihi eritis faffæ.Amuindias exoIue.CaI. Etiam nüquid fît negoeii faffis incertufq jfum.nifiqa (mihi Timeo th. An.ego necqdpeccaui fcio.Cal.ofum pmû diuerfaé Et eni fie idud uolo.neiter uos fignificetis.ego ero pies loqre tu An. Quid loquar/Cal.quid puero adtuft:mea que peperit filia Meo nepotideapita rerumexpedite.An.iftæ dedi.Cahiam Tace.accepidin puerum tu ab hacr An.accepi.CaI.tace Nihil moror præterea.fatis eft faffa. An.inficias non eo Cal.Iam liuorem fcapulis iftoc concinnas tuis.conueniunt Adhuc utriufqj uerba.Di.ua: mifero mihi mea nunc facinora Aperiuntur:clam quae fperaui forc.CaI.Ioquere tu qui dare Tehuie puerum iuffit?An.hera maiormea.CaI.quid tu Cureum accepifti.' 'An.hera me rogauit minor.puer ut Ferretur.eaqj ut celarenturomnia.CaI.Ioquere tu
Quid eo feciftipucro.'âAn.ad meam heram detuli. Cal.quid de Puero tua hera fecit.'âAn.hera: mea: extemplo dedit.CaJ.cui (Malu^her^dAn.dux funtiftx. Cal.caue nifi quod te rogomifi Ea quae exquiro.An.mater filia: dono dedit inquam. Cal.plus Quam duduminq loquere.An.plus tu rogitas.Cal.refponde Otius quid illa cui donatuft.' âAn.fuppofuit.Cal.cui/An.fibi Pro filio.Cal.pro filio.'âDi.obfecro ueftram fidem.ut facilius Alia quam aliæ unde puerum natum paret.hxc labore alieno Puerum peperitfine doloribus. puer quidé beatus mater duas Habet:amp; auias duas.iam metuo patres quot fuere:uidefis Facinus muliebre. An.magis polhæc malitia pertinet ad uiros Quam ad mulieres.uir eam non mulier praegnantem fecit Cal.Etidé ego iftuc fcio.tu bóa ei cuftos fuifti. An.plâ pófqplâ Valet.uirerat;plus ualebat.uicit quodpoterat:uim attulit-Cal.Et tibi quidéhercle idem attulit magnu malu. An. de iftoc Ipfa amp;nbsp;fi tu taceas re ab fe experta intellego.Cal.nunq te ' '** Facere hodie ut cuius quis effet diceres.An.tacui at nunc Non tacebo quando adeft.neceffe indicem,Di.Iapideus fum Commonere me mifer non audeo.res palam omnis eftimeo Illic nue funt capiti oftia. meum illuc facinus mea ftulritia eft Timeo q mox nominer.Cal.loquere filiam meam Quis integram ftupraueritfAn.uideo ego te propter mala Fada qui es patronus parieti.Di.neqj uiuus neqjmortuus Sum:nec quid nunc faciam feio.neqj ut hinc abeammeq; ut Ad hunc adeam £cio.timore torpeo.Cal.dicin an non.ââ An.Dinarchus cui illam prius dici fponderas . Cal.ubiis ho eft Quem dicisÆDi.adfum callicles.per tuaobfecro genua Vttu iftuc infipienter factum fapienter feras;mihiignofeas
MIHI etia nunquid: Timet adhuc ne poft eöfeflionem aliquid fuperfit interrogandum ideo uinftas non exo luit. ERO paricsiinter utra q^medius . LlVOrezMacu« lam dicimus ex pereuflióe. VICIT quod petebatadeft mii:Sic prius habebant ma. culati codices : hanc labecu lam ex ore diluimus plauti no:uicit quod poterat: uim attulinquam leftioem probat fequens uerficulus . DE ISTOG ipa:Senfus eft:fcio equidem mihi male euenif fe propter hoc:uel te nó admonente . VIDEO ego te: Sunt uerba omnino ancil-læ quæ fermonem conuer-tit ad Dinarchum ibi ex oc culto aufcultantem.
EQVidem quæ uolo mul ta mihi audienda obnoxia: Legerem potius : equidem quæ nolo multa mihi adeu da obnoxia : at reliqua erra ra fequentb emendare pia cuitmt illud:culte compote mi:culpx compoté:amp; illud tâ eftis:mitteiftas:amp; eamus intus eamus in ius.amp; rurfus intus me ire.in ius me ire amp;nbsp;fex taleta malanatfex taleta magna : qideo magna di-da füllt qa pluris erant pon deris ,put alibi rettulimus. FlLIVM:Scilicet fuppofiri, dum. ADIMEO:Cuidam amico fuo:cuius filio id fud defpoderat natd.AT EGO ab hac puerum repofcam: Loquitur Dynarchus. ^^'quot;'â 'â'quot;â ^ITTEa lurea:Ideft J tr-'-^n utilis ablitto hergt; '-Xâgt;'A»a nulIiufulus:amp; Iu tea a luro coenofa. QVI meis tutore me adoptatus bonis: Potius fic qui fuis tu torem me adoptat bonis.
Quad animiimpos uini uitio fecerim.Cal.non placet fn mutum quippiä conferrùquod loquinöpoteftmam uinûf Fabulare poflît fe defenderetmon uinum moderari Sed uim folent:qui quidem probi funttuerum Qui improbuseft.fiue fubibit.û adeo caret temeto Tamen ab ingenio eft improbus. Di.fcio Equidem quæ uolo multa mihi audienda obnoxia,ego tibi Me obnoxium ede Fateonculpæ compotem. CaUicIes uide quæfo ne fadas iniuriam.reus folutus Caufam dicit.mitte iftas:tu fanunesr Cal.foluite iftas Agite-abite tu domum.amp; tu autem domum:eloquere Hæc heræ ut puerum reddatfîquis eum petat.eamus In ius. Di quid uis in ius me ire^tu es praetor mihi. V erum te obfecro:ut tuam gnatam des uxorem callicles Cal.Eundem ftulte iudicaftè quidem iftam rem intelligo. Nam haud manfifti ut ego darern illam.tute fumpfifti tibi. Nunc habeas.ut nadiustuerum hoc ego te multabo bolo. Sex talenta magna doris demam pro iftac infeitia Di, Bene agis merum.filium iftinc tu te melius eft repetere, exterum uxorem quaprimum poteft abduci ex xdibus. Cal.Ego adeo iam illi remittam nundumlt; adimeo dica ut aha Conditionem filio inueniat fuo.Di,at eho ab hac pue^ repofea Ne mox infidas eat nihil eft. nam ipfa amp;nbsp;ultro utfadlu nft fecit Omnem rem palamifed nimium pol opportuna ecce ab fe Egreditur foras.ne ifta ftimulum longe habet.quaeufqp illinc Cor pungit meum.
^^hronefium meretrix.Adulefens, Dynarchus. Aftaphium andlla.
Littea amp;nbsp;lutea eft meretrix: nifiq fapit ia uino ad re fui Sialia membra uino madeant,cor fit fairem fobrium Na mihi diuidia eft in tonftrice mea. ficutmulta male
Ea dixit.eum dinarchi puerum inuentum filium. Vbiid audiuitiquanq penes eft me omnis res.amp; liberi Video eccum qui meis tutorem meadoptatis bonisâ Di.Mulieradfumprofedtuft.Ph.quid agitur uoluptas mead Di. Non uoluptas.aufer nugas.nihil ego nunc de iftac re ago, Phr.Scio me caftor quid uis,amp; quid poftulas.Ãd quid petas Me uldere uis.amp; me te amare poftulas.puerum petis, Di.Diimortales ut planiloqua eft, paucis ut rem ipfam attigit. Phr.Scio equidem fponfam tibieffeiód filium ex fponfa tua. Et ribi uxorem ducendam iam efte.alibi iam animum tuum
Me quafi pro de relnfta fis habiturus.fed tamen cogitato mus Pufillus q fit fapiens beftiaiætatem qui uni cubili
-ocr page 705-TRVCVLENTVS
Mung cóniittit fuâ.quafi unû obfïdeatur aliunde perfugtuln Gerit. Deodû ubi erit:de iftts rebus turn amplius tecü loquar. Nunc puerum redde. Ph.irno amabo ut hos dies aliquos fînas Eum efTe apud me.Di.minime.nam co quid opus.'â
Phr.In re mea tridum hoc faite:dum aliquo miles circunducit* In cam rem fiquid habebo: tibi quoqj etiam proderit:fi auferes Puerum:a milite omnis turn mihi fpes animam efflauerit Di. Faktum cupio nam refacere fi uelim nó eft locus, nûc puero Vtere amp;nbsp;procura:quâdo qd' procures habes, Ph.multü amabo Teob iftâ rem me caftor ubi domi metues malum. fugito huc Ad me faite.amicus mihi edo manubinarius.Di.beneuale Phronefium.Ph.iam tumoculumuoeas id quoqjintérim Futatim nomen comemoraui ter.Di.nunquid uis/facultas ope Vbi mihi erit ad te uenero.Ph.ilIe quidem abiit:acceflit dicere Hic quis uideliccttueii âeft uerbü quod memoratur.ubi amid Ibidem opus.propter hunc fpes etiam fe hodie tantum rim Militem î quem ecaftor mage amaqdùdû.id quod cupio inde Auferretquæ cû multü abftulimus haudmulcû apparet, quod Datu é.ita funt gloria: meretricü.Aft.ha tace. Ph.qd eftobfecro Aft.Adeft pueri.Ph.fine eumipm adiré hue. fine fi is eft modo Sine eumipfum adiré ut cupio ad me hac redia fi uencrit Na:iftum ecaftor hodie aftis confectum fallaciis / ^TMiles.Aftaphium AnciUa.Phronefium.Rufticus. O mihiamare fero fupplidum damnis ad amica mea Vtillud acceptum fit pnus:qd'pdidi: hoc addâinfup s; qui'deo hera atq; ancilia an acdis.adeüda é haec mihi Quid hicuosagitis/Ph.ne me appella.Mi.nimiü fæuis.Ph.fic Poti es ut mihi moleftâne fies^Mi.qd aftaphiuft^ACmerito cca Tibi fuccêfet Iegó:atqj ne ifti ét pa^ male uolo. Mi.ego nbsp;nbsp;(ftor
Mea uoluptas uqd peccaui.priquot; fupplidum ad hanc puna fero Auri fi mihi rides.Ph.manus uetà t prius q penes fe habeatqcq Credere : puero opus eft cibum,opus eft matriaût q pue^ lauic Opus nutriciïutré habeat ueteris uini largiter ut dies nodiefqj Potct.opus lignis.opus eft carbonibus.fafciis opus eftipuluims Cu nis.incunabulis.oleum opus eft.farina.op'âeft totum diem Nunq hoc uno die efficiaturopus:quin opus femper fiet. Non enim poftuntmilitates pueri etanio exducier Mi.Refpice ergo.accipehoc.quiiftuc exefficias opus.Ph,cedo Quanq parum eft.Mi.ad omne manus ifticpofte parûft Tuo arbitratu quodiubebis addabitur. da nunc fauium Phr.Mitte me inq odiofus. Mi.nihil fit.non amor.teritur dies. Phr.Plus decem pondo amoris paufillis perdiduaccipehoc At^ aufertoïtro.Ru.ubimea amica eft centiuna.neqj ruri neqj
REFACERE : IdeftpÅni-tetemam qm pÅuirct faâû ucUent rurfus facere. MA. NVBinariustPredæ paitice ps . IAM rum oculü uoeas: Reftius iam nó oculum uo cas ut prius folebas uocare: nam earn uocauerat phro. nefmm,pprio nominciom. mifimus nó nulla medofa: forte alias emaculada.AD. EST pueri : Scilicet pater q credebanir miles . AD Mà hac redafi tenét: Lego fiue ncrit . HASTIS confedum fallaciis ; Scilicet reddâ: led illud hallis fine afpiratione legi conuenit aliis pro altu tis:amp; illudnæ pro cete.
o MlHIamare:Mi les Cà nouifiet mif. phronefiamune. ra minimi fuiffe habita: ne omnîo quod dederit pereat uultauri minam donis fup addere.LEGON:Dicés:uel lego dico.OPVSiftic non: Corri go:opus lignis: amp;nbsp;rut fus putus eft totum diem, opus eft totum diem.ETA. NIO:Melius fetaiozfetania Plinio mem oratur iter cÅ. pas:amp; item theophiafto cÅ pe genera inquit Plinius in xviiii.apud græcos farda.fa mothrada alfidena.fctaiiia. fenfus ergo é.pucros milita res nó pofte educati nifi ma xïa ïpéfa.nclt;5 cibo uilliori.
F ii
NAM quan^ eft bella : Videne potius legendum fit neqq es bella. NISI tu ego aliqui gaudeo ; Forte meli US ; Hilitecuego aliqui gau deo;amp; illud aliq pro aliquo fcilicet pafto ufaliquo mo, do. PHArilatius:Puto lege dum ec;fcrri faceus:ut tefta-ccus cruftaceus : nam dixit liaud ferro terrere potes; uT farifaceus ut fit innouatum a fando uerbu : quafi nimis uerbofus â amp; loquaciflimus. BELLA aut catieta cft: Etfi ledionem non demutome^ queo tamen quin locum in dicem dignum cenfura ; pu taré ego non male lioc mo do legendum effe: Qjiifma lum ;bella:liaud enim bdla es : amp;nbsp;fenfus erit abfolutus: quo enim pafto inquit fieri pocefi ipfam qua: bella é amp;nbsp;ornata amare poife rufticu amp;nbsp;turpem hominéramp; illud (malum) cum indtenatiôe per pareuthefiminfertur:ut faepiffime alias , BELLVM inn :Scilicet uencreu: ideft in neuerem citus.MALAm rem ins ; Opinor dicédum eétmalam rem agisdrem il. lud : magnopere lenia uiati cum: feruandum uiaiicum: ut cenfeat: non omnem pe. cuniam dandam eife mere trici: quin,p eius reditu ali. quid aduiaticum fuppetat. PECVA adhac;Alludit ad tatentinas oues:quas merca tor mereat' âde patre fuerat pro quibus a mercatore ip. fo pecunia receperat amp;nbsp;me tetrici detulerat.! INTRO amabo amp;nbsp;tu:Tandem mere trix ambos in domum reci pit amafios;fed anteq cluda plaurinucodicctduo omif. fa corrigo.DE Tuis delicys lumlt;MutiIuin uerbummte grum reddimus:de tuis de. ileus fiimis;amp;â :rurfus ubi mi lii homo legebatur: redius legens mi hothxc amp;nbsp;alia plura fenofius emendata in nenies in nolens emenda, tionibustin quibus paucula
Heus amica quid
Hic Opens quicq facio:corrumpor (itu ita mifer Cubando m ledto hic expedtando obdurui.fed eccam uideo agis rMhquis illic homofPh.quem
Ego ecaftormage amo q te«Mhq me^quomodo.'â
Phr.Hocmdutmoleflus ne fis.Mi.iam abis poftqauru habes.'â Ph.Gddidimtro quod dedifti» Rufadedamica.tead loquor. Phr. At ego ad te ibo , Rufad me delitia. Phr.herde uero ferio.
Rufquanq
Ego tibi uideor ftultustgaudere aliqui me uolo.nmn quanq Eft bella malo tuo nifi tu ego aliqui gaudeo.uin te Ampleóter.öó fuauium demrPh.qmd uis face.gaudeam Mi.Meos ne ante oculos ego illam patiar alios amplexaner.'â Mortuum herde me duco fatius.abftine hoc mulier manum Nifi te mea manu in machæra amp;nbsp;huncuis mori
Ruf. Nihtliphanfatiâ'e milcs.fi te amari portulas.auro haud fer Deterrere potes ne amet. Mi.qui(malum) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ro*
Bella:auteatieta eft quas ames homine iftimodi.Phr.uenit ne In mentem tibi quod uerbum in cauea dixit hiftrioÆ Omnes homines adfuum quæftum callent 00 faftidiunt M i. Huccine hominem te amplexari ta horridû atqjfqualidu«'â Phr.Quaq hic fqualidus eft quaq hic horridus, citus bellu init Mi,Dedi ego aurum.Ph.dedifti filio cibaria
Aft. Nunc fi hanc tecum eife fperastalia opus eft auri mina. Mi,Malam rem his amp;nbsp;magnam.magnopere ferua uiaticum Quid ifti debet nifi tria.Ru.quæ nam tria.'â
Mi.Vnguéta nobles fauium.Ph.par pari refpondet.
V erum nunc faltem fi amas:da tu mihi de tuis deliciis furnmis Quicquid pauxilIuIû.Mi.quid itafPh.ab auo eft quod idem Didtum fuperferc campas dicit abaui confultam iftuc Mi.Mihomo caue faxis uulnus : tibi iam cui funt dentes ferrei Vulgo ad fe omnis intromittit.abftineiftanc tu manum. Ruf. lam hercle iam magno tu uapulato uir ftrenuus Mi.Dedi ego huic auru.Ru.at ego argentü.Mi.at etia pallula Ruf At ego ones etiam.nam amp;nbsp;alia multa quæ pofcet dabo Melius temunere certaremecum q minaciis Phr. Lepidus ecaftor mortalis.eft.ftrabaxmi pergeobfecro S tuitus atqjinfanus damnis certant.nos faluae fumus Mi. Age prior tyro aliquid.Ru.immo tu prior perde amp;nbsp;peri. Mi.Hem tibi talentum argenti philippei eft.tene tibi. Phr.Tato melior nofter efto.fed amp;nbsp;uoftro uiuito.Mi.ubi eqd Tu das.folue ronas.prouocatur.qd times.Ru.tu pegnnus.hic Habito.timeo mcos.non ego ambulo.pecuaad hanc ego in Crumina obligata defero.Mi.quid dedi.utdiftmxihominem^
-ocr page 707-TRVCVLENTVS ⢠.
Ruf.[mmo ego uero g dedi*. Ph.iitro amabo:amp; tu ergo ad rtie. RuCCu tu eris mecû gdem.qd tu quid is^MLeu hoc/an ego Pofterror dedi^Ph.tu dedifti.iâ datums c.iftuc héo.hoc expeto Verum utriqjmos geratur amborum ex fentenriaquot; Fiat utrem gratam uideo:hoc acciptüdunft.quod datur» Ruf. Meum quidem te leólum certe occupare non finam Afta.Lepide me caftor aucupabat!^ ex mea fentenria Phr.Aeq? ut rem bene geftam ueftram mtfum bene geram Amabo fiquid animatuft: facere.faciammt feiamî Veneris caufa adplauditerèius hæc in tutela eft fabula» Spedtatores bene ualetc»plaudite atqj exurgite
FINIS
duntaxat figiiauius amp;nbsp;abR^ cenfura reliqmmuyiut dein ceps bonorum fit iudicium quibus fi quid boni plautis næ kâdioni afferent: omni, no gratia: habenda: erunr.
FINIS
Impreffum Veneriis per Simonem Papienfem didtum Biutlaqua:amp;ifumma duigéria emendatu ut ex poftremis caftigatiorbus patebit.Anno humaitatis Xpi.M»CD» XClX» XV.Klendas Odlobres.SereniÃAuguftino Barbadico Venetorumpuce Imperante»
lt;rDomicus PalladiâSotanâ ad Bernardû Sara cenü Venetum Plauti ïterpreté Peritiflîmû »
Venit apollineo fÅlix fub fydere Plautus: Qui quondam tenebris femifepultus erat. Venit Seilluftris coetu ftipatus ab omni Mufarum:totus fertilis amp;nbsp;genio» Cuius tu typhis folersrqui primus in alto Carbafa fentafti pandere tuta mari. Que thymbræus amat: pallasrculta:^ fotores: Cui debet uatesratqj latina cohors»
CLiufdem Epigramma de Marco Firmano»
Vtfuit ille fui magnus ftudiofus homeri: Sic Marcus Plauti femperamauit opus» Cudere quod fecit lucri non captus amore: Sed quo fit facies uatis honefta fui, Vtlt;$ per aufonias facili pede curfitet oras: Gloria fit linguxromule lata tuar.
Pro meritis debet Marco romanaiuuentus: Cuius in ingenio pedtore mula nitet.
CVM Gratia Só Priuilegio»
|
RSGISTRVM | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
dTPaucis prætcrmîflîs în quibusaut deeà aut fupcreft dipthongus:uelinteipnnâk non erit commode leftio fignata:errata reliqua fic emendentur : amp;nbsp;fi folertiam amp;nbsp;diligentiam imprefibris nullus fit qui pofiit improbare.Q_uæ tamen errata in aliquibus fuerunt emendata.
In pfatioe.iparin paria có.fcdi aeg.na citus:un citâd c0.,plogi.aplificat!one;amplificario espargogc;pago ge.a loue ppieuzq a Ione p pfeun cô.priæ fcenæ triphiis:taphiis;euidéti daâuæuidéti câ.médicü:medicû obtinet:oboeat.Iocus é:Iocus én cô.fcenÅ bn uale.poculuzpoculi.i co.fcenæ fatin.uolutatémoluptaté: mi nlæmimiæ.î cô.fce.côcedite.uiresmices.i.é.î cô.fce.naucraré a myrria.a myttha.ï cô.fce.qs ad fbres.pofuit enî,p uerbo:pofuit enî uerbû,p uerbo.î ASINA.îcô.fcenæ ficut.retiaculû amp;nbsp;retaculû;retiaculû amp;nbsp;reticulv. îfcena imu.nâ uuqmâ nûqn có.eiurdé.amp;danis:amp; clauus.poematis dicabpoema poematis.i cô.fcenæ her cle.geniis:îgeniis.paliâ:fallâ.il?uc:illic.î có.fce.ubi.alias ædes:aliéas ædes.pédétc opa.pedetopa.nf queli bet;urquôlibet.quolt;5 ÃpoflibiI,eupfôaIe cædedos:C£Edédosd fcéa qd obfiftit oculis:obftitit ocuIis.ï có.eiuf dé.Iais heros:Ilic heros.î feenâ pfidiæ.is ét:is ê.î fcena cur me.amp; ar:amp; ara.feo.eiufdehac.f.uide uia.î có.fce. næ agedu.fcd id méoriâ fuâ admafifleded ad méoria iua id mâfifle.x AVLV. î fedoargujfpeâat:jlpefla.î cô.fcenæ nuc.hodio:oftio.î fcena pfagibat.ætatc meæætaté meâ.î có.eiufdé.defi'ribura;diftnbuta.hoc effe feftnhoc affefti.q lînt;q fint.q;.finienm:qâ.f.inierim.duftorq; finauftorq; fû.ï cô.fcenæ tace.anciUaærtibi. cinaju.rauifcellustrauiflellus.i cô.nô temere.fub falutare;fub fultare.î fcena dixi uterius uterus.! CAPTI.in cô.prologi. cuius romanütiuis.îquitoaquit.î fcena iuuétus.quas liguriâ:quos liguriat, in fcena iâ ego.ut, faceremt iaccte.ï cô.eiufdé uocauerd:uocauerat.î fcena q tes.né tutûmô luu.ï fcena mirer.reftîgerétneftrL gerét.i cô.eiufdé.amore arietù more:arietcs;arie is îfentit.fentit. î fcêa illiclanisdaniis.î fcena age tu.thro doro medico;rheodoromcdi:î CVRCV iptä.zconc:pro lenoned fcca quo te.ancille é: ancilla c.damûft damnuuft uencrei:ueneri.in commentarioTeenæ flos.hiftiio:ludio.in commentario iccnæjpladde.nt liber: ut libera.in fcena date.eho:ego fi.i commentario eiufdem.teifella:teflellas.in fce.itu.præ pono amp;nbsp;par pono amp;nbsp;paro.in eiufdem commentario corrigo:aur;haud.in fcena non ego Tera.Tra in cómcntano eiuf dé.lutriuâ:âatrinâ.î fce.argctaxiis:nimis:miuis.i CASS.ï fcc.feqmini.caluitei;caluif.ueleas:ualcas.ifcc.ol
-ocr page 709-busiun his:un isu cô.fceoæ gnu fu uertereJ fudd frena fine môihâc ne Jdiûgeréihac adiugeréu cô.fce.nûc îtcrpûcfonterpûftis.î cô.feenæ ut ,pperaré:modus:modiuó.ï cô.fce.ftidtitiaait fuû ut fuâ:ac Te dicat:ac fi.in fcena fi fapitis;ueiiianias;uéiamus.î cô.feenæ nbi:explcuere:explere î CISTEL.î cô.tû:quoq:quolt;5.î cô.idé amp;nbsp;multiloquæmt malriloquæ.in commentario utniu^tde multip]icibus:de multiplici: in fine comÅdiæ fpeftorcs;fpcftatorcs.i EPlDLi pfa.argu hét ,p filia:dcficit fidicina: rediés exercitmab exercitu redêit:redix mit:! có.heus.fatï:ftatï:quatn:q tn:ï fce.atat.adiui: audiui.i eiufdc cö.tu ille:nó tuille.ï có.fedlh.cómétuy p cómeatus.à fcéa honons.eé empte:empta.i fcéa caue.nó ïeamo é ca:! có.qdé.fuerût:ferût cuius uencni: cuiufÿ uenéi.î fcéa male uéillet:uéiirent.î cô.eiufdé.ad nó:at nô.tetigit ob orc:terigi.i BACCHI.i pfatióe uldfatunp uldfcatur.una:p una.i có.qd fit.cu nö:cü log nó.ï fcéa iddudu.ne(dtnoia.:nefcis noîa.î có.mi.-rû fedit:fed ut herele:herile.ï fcéa nuc expiar.fadali:rodali.i có.rebus.illa:,p illud fcéa reddidi.an hæc : ante hac.î cô.petulâs q oénnepoém.î fcéa nûchoîem.puli amp;nbsp;côpepuli.côpuli amp;nbsp;pepuli.porto:porrod cô.eiufdé accepiffe.-deccpiffe.remficratchreniierara.armoi/.hamoiedparauiffidpauifli.uius é modûr'ufus êcôferiptis modu/î có.cóftrïge.ruppulic:rcppalit.ï fcena airides:fi nô:fiuô:i feqntis cô.alitenaltet .moueatur: mouef îcô.ulrlæ fcenæ.dolét:doleat.obnexios:obnoxios.lN MVSTELLA.î fcena fcelcflioré.Q^uo te agisfuer^ ba fût daniftæ î tranioné:ppea male pofitus é ibi iter.trâio:q expugi debet:uel li placet teuropidé admitte, guc quoâdo:huc qn:î cô.nûc aufculto.liminû:lûinû.i fcéa fcrui.iplicuitdpluit.cronix: comix.in cô.eiufdé cóuétióes:cóiüaióes.definet:deftïet.gd:qa.ï fcéa g hó.pcótrare:pcótare.idufdé cô.amp; icdiret:ut rediret.un fta:cûda.feruile:feruilé.î cô.fônû minis:,p nimisd pfa.MENEC.dixerat:dilexerat.i ,plo.illud uéit: illucne nit.i cô.potin.ut fâlutatores:faltatores.î cô.nimis.calchâta:deficit tumultud fcéa at æras.foenina:fÅmina. IN MfLI.î cô.primi argu.hero amâte: hero amati î cô.fedi arg.ité ibi:itê ubi.î cô.curate.iuras:iura:î cô.ni hercle:mété:mérû.î fcéaîde igné.eûo ifta domâ:ego iûa domûd fcéa cohibete.i umbra: î umbria.pdpio: pripio.paluifacio:paruifacio.i eiufdé có.ancelebrat;ancellebar.matróah adicebâtttRmatrôalw dicebatur. î fcéa uolupeft.cicûfpicito:circûfpicito.i fcéa iâé.nihil tuamihil tu.uni fit:ubi fit.ï ciufdé cô. habit:hét. î cô. fegmini.dixerat:duxerat.darâ:thiarâ.dix't exerdtiwduxit.i fcena qd* iiolui.qd edrqdiari cô.eiufdé Icfbie: lefbio hereos:heroes.fimilauit:fimulauit.î MER.îplo.cx nodi:aut nodi.î,plogi cô.fcriptû:fcriptd.î fce.ex fûmis.nufg efto:nufg é.uidi ed:ubi ed uidit.amp; faxa:ad faxa.i dufd cô.lîbo:Iébo:î fcc.miris modis.pterinp tetita.î fcéa hô me:malinibmeliuft.î fcéa amicc.hiéniû:biéniû.ï ciufdé cô.falamus;falamis.î fcéa duai arq; holum EusdaddEu.facid.î cô.fcenulæ qfi tu.ob uxore:ab uxore.1PSEVD. î pfatioue.baHionetbaUioné.î com.feeuæ exite.aurida:durida.î fcéa pléudole.ut male fi mihi:ut male fit mihi.ne hoierrume holem.iftic abiniftic ibit.fod fraude.ibd fraude.î fcéa poftq.illic côpriméda iixor:côp riméda uox.l fcéa fi de ddnofis ftatû uide hoî:hoîs.î feenæ ciufdé cô quo ad aliis:quo ad alius.î fcéa hi loci:î ipfius cô.hoîes fe fufpédût: holesaligd fufpédût.! fre.dulcia.carnufercamufex.td amica.tad amicd.l ciufdé có.triüphis:! triûphis.cari ftrap:.amp; cariftras:cariftiapi.amp; cariftias ex uuiææx uuæ.bulitdtes: lufitdtes.l fcéa foç^ coqnûfrucHficas mans: furtificas mâus.comitio:côicio.! dufdé com.amp; dicauerinei dicauerit.l fcéa fi nûq opus, qd' uoluit:uolui.î fcéa malus.hæc locus:ncc locus.l cô.feenæ bn ego.conadû é:confiftû é.ldufdc cô.puaxillatl: pauxillitati iPOENV.1plogo am dudû:iâ dudû.fui fratris filius:fin fratris filiû.l dufdé cô.a megaribus p mcgaréfigt; bâ: ! fcéa fæpe ego.mûdicis meretricis:mûdiciis meretriciis.! ciufdé cô.Ineptiæ dixerût: ineptire dixerût. In cô.dufdé.Intra quarto declo dié.quartûdedmû diéln com.quid nunc.timore naflusitumore nadus In Ice.di illi.poft hæc dié:poft hunc dié.extra referûtunexta referûtur.In fce.Ita me di.memoiire: memo liter. In fce.Iam iftuc.amp; fortuna:amp; forrund.In cô.eiufdé.dui:diu.eugematis;eugeumatisl. in fce.qd é .bn pataffis:bn putaifis.futuri fe aftringittfurri fe aftiinget.in fee fufpéddt.memétote illuc:omif!u uerbu : megt; métote illuc aduocati.côfolâ:côfula.in fce.fuit.pro efre:ofic.aan:nd.! có.dufdé.inuerfus lfas:luerfas.1có . fi ego.apofiodcfin:apofiopefin.columella:columelld.in fcena decipitur nemo quidem : collorcmfaluam: collo rem foluam.in fcena quam rem agit.pn:quando.IN PERSA.in fcena qui amans egens Sao.toxille Sa.o toxille.queæ:quæo.accipere uiduiaccipiere.audi loqui:audiui.opcrä de:operâ da.in eiufdc có.eleutcgt; riü eleutheria.in fce.oém.fareunt.fa.pereüt.in fce.penfum.credere hodie:cedcic.in fce.quæ res.quoihi: o-di:quoiufmodi.in fce.cui.fuauiu ceft:fuauius eft.ln fee fatin.uerdere:uédere.in fcc.poft^ illic. fcit ncgocii feit qd negodi.in fce.g fûr.ctiamt:etiâ.! KVDEN.l có.a!o.fidones:fi!ones.in fce.q homo.qui fol claietga pol.in fce.proh.fatuite:ftatuite.in fce.nücidé.horo:hero.in fce.exi.hefcc:hafce.in fee.mea.manis:mauis . infelicitcm:infelicitent.fequi fiqui.in fee.bene faftü.dormuilTer:dormiuiffet.in fce.neptuno.hraue: graue. amp;nbsp;faue:falc.in fce.heus.fi m proredaifi tu proreta in fee.qua moxig in fce.quix ecquis.in có.nung.cótinu ta:cótinuara.in fce.feqrc.hadeo:héo.1STIC.! fee.famé pdicä ipfe:pdicé.adioné:auftioné.in fee.libros.,p mittere:promitte.in fcc.fcd ita.pfpiceri:pfpicere.in có.agite.batrochis:batiochis.in fee.moié.nobi's exer naremmobis.inTRIMVMMO.in fce.larem.rogarisirogitas.in fce.ut mihi.fi quddo obfignata: obfigna... tas.in fce.fallipotéti.fluftibunfludibus.in fce.huic ego.ipfiiTimes:ipfi(fimus.in fce.ftafime.qm nifi donw : quonam.in fce.neq, fuit.focerû fû:fuû.fatin falue:fatin eft falue.in TRVCVL.in argumétoifubdidû: fub. ditû.in cô.prologi.refpondere:refpódete.in fce.nô ols.ppifcatipdifcat.nefcio uuimbi.in có.ne expertdis duas.f.defidt ancillas.iti fcc.itc ite.phar.phr.in dufdé c0.poftaR:pofcap^.pofta:polca.
-ocr page 710--ocr page 711--ocr page 712--ocr page 713--ocr page 714--ocr page 715-