Ifbtimue

tiomiMc wmfmnoftri Wurét.Jfambiia^widff inqua, tao! partes, pimoponiTmuocario Muini noie :p qui reus ve, ncraÈibi.^n noic vnüScóo ponitur ocfcriptio imperialis ai^ nis pprij1appdlatiui rä^d efficiens ibi. imperato: Ædhr. rcui pns über oirigif ibi.Cupidc legum iuuenturi. Quar /YI to ponitur quedam parti ! Claris rub:i.ad nigrum fi\i P2orimefequensibi.ind / fpitronium. Angelus X1°re° Tflon continuai ifa n,u.q:continuario vebj fieri ad pri.vt.l.ij.ff.oe fta.bo.vncu fitprind, piumnibil an fe bfc póf adqóconnnucf:vt in.% Ufcipuli.in pzoemio oi' gefto%::7in.l.prim9 w Wg.^ofo:9 pozeus. ra^efurpi. epboc no. Qrpianus fuit: afs non

^ pofetimperarc.i. impc /Ji rij iurifditionem enreere

lt;Kjl vtinautiufiur. q6 pita

\ 1 mrinpn.ibi. ßEt eSmu,

c). nicator eccTie. col.ij. vbi bfq'qbbct adminiftra, (1jtor Debet iurare fe cccamp; jlqorëféi: catbolice ec, ^^ ।defie.fic 'tafe incipit vt WII•C.te.of.p.p.afri.I.ï no 11 1Imine oni.e in autre ar

jJ ireinfo.co!.%Gboc

/mi Equiturbond iniriu: mdiusmediu:toptim'quot;^ finish in aut. quomo, r

mgcbrifti.vn iUórffiife ,/ fulcraa Çefare êlugip lt;;r= fto vt trfcriberetur vni, \quot; ,./jiterfi» orbis.i. vt qlibet tyj1cftimaret bonafua.cer Il/taquilibetimperator victuseft Cefar.vd üic£efar:q:fait cefuswvë f!^trigfue.iuce.if.c.

'lÆ^lp'auius.q: talis erat coloris.nam rubeus.

-/1@jluftinianus.qr fait fili''iuftini.vt.f.oe vona.§.ëcalmd.t.j.quibus //vßOn eft per.fa.teft.§.penul.fed in vec.vi.rvi.c.babco liberum.vicitur q, /rc filtoc5ftantini.fed forte ibi loquif ve alio inftmiano ^ bic: vel vic qgt; rfait filing in fucceffione poft ipfum in regno.vd vicita iufticia quam fem ! Per coluit ifubditis imunrit colendam.vt in.C.vefum.tri.cfide carbo, ,!i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e g Ællamanicus.boc nomée nomina fequen na oïa funt ab euentu ftbi impolita:vtputa qr vicitaffiïcos.i fic ve aiiis. auamp;De bere.i fal.in princi.col.i.

;%J$ermanicus.bec funt nomina prouinriarum quas veuicit.

S^TOius.a pio antonio.vt in auë.vt lib.vccetcro col.v,'.§.fiquis autci lafèeft.^.fancimus.

•fdiria vtute aï.vel fclir.i.profp.q:j, fibi ad vom fuccedebar.

1Vjndvtus.a geftis magnificis. k C^icror.in fugando boftes-lyZriüpbatoi.poft victozia.gloriorus.n.erat in magnifica gcila fua. m € Semper auguftus.q: buius vebet eéppofiti qlib^ imperator vt au Seaflig boe Temper nófaciat.fic in viffinitione mammonii.vt.ï vepria pojn pzin.lnntcrdiï viuidanir.vt.Cve repu.1.conTcnTu.Tic in viffinitiöe W^:vt.j.ve iufti.1iure.in pnnci.fm ,o.

1*Cupide.f.mittit Tuam granamcbunc librum.

0q.^ipit.mo:e recre Tcribentium premist proemium in quo reddit le, tfö!eTn attentiï:vorilc:abeuiuoliI .Terentii cum vicit fummis vigilies, nam per boe q?ipTc vigilauit reddit nos attentos vt vigilare vebeamus. yius ciuile vigilantibus fcriptu eft:vt.ff.que in frau.cre.l. pupillus, in n.ribi Tumma prouidenria.vt.ï.pn.^.^ocilcciï viat.fëtcum TacratiP finias confti.antea conf.7t.vt.(.e.§.omnes.voalem cnim facit q, fum^ mam rei breuiter cöprcbcndit.na per boe cp ipfe abbreuiauit: poreme am modofacilius edoceri.$eniuoliï.i.bone voluntatis ad adiTcendum:vbi ydt.i que in prioribusetiam temporibus.^ibi fummaitaq5opc.vt.f.e. (Dpcratonamæiuidimrin très partes principales totU5 boe proemtiï vTq^ ad finc.lj,o.placenti.viuidat in qnq^.nl pri mo ponitin quibus vebet verfari imperator. $c6o ponit qlirer _uftinianus illud adimpleuit. tertio nos ad ftudium erbortat oftendendo fruems g fequunf er aflïduo ftudio.Scóa ibi ï.g.quor.Xer,

Ita ibi.$umairaq^Staf puma uuidffItuas ptes.q: pno ponft üictum.fdo pamp;t tres cafuo.Scóa ibi.vt vntiqj.^ft bec p:ima pars infuma Am aingc. boe intendir.ipzo fultaitatione c gubernationerapub.ouo fuut neceffana videlicet leap 1 arma.b.d.vfq5ad.§.quo:um.

, Cagt;aicftatc.i.iperato:CQeft in maieftate.v.c.oe legi.7cÓ.[.risna vor.ft, miliseft loquendi ornatus .f.

quibus mod. ius pa.po.fo(.fo filius ibi. Imperatoriam edftz mdinem. t no. q,anripbeusat rodendoad tacitam qucftione5 banc.f.quare imperator non fa rit qófuum eft.Carmis inten, dere cum milites magis arma frire 0iura oporteat:vt.C. ne iure oeli.l.fcimus.ad qô rndet Imperatoria maieftate te.

qtæecoiatâ.qritur quare q5 crat armoiiï attribuit legibust ceontra/mdefvt oftederet alte no alterius auriho femp egere. vt.C. œ nouo co. eóftr. iripn. vel üic pprie pöit.ndamia fut ad oecorcm:leges fut ad arm4 durvn oidtur militât ndq5 tf. vt.C.oe aduo.oiuer.iu.1.aduo cari.vel ideo pofuit vt euitetur malus fonus verborum.f. cace pbjton.i.turpis Tonus.

r ÇOportet.i.oportunum ë. 9 Cfelrmatä.Cad banc vtilira gmque fequitur. ttLjamp;bcllo:u5.7 fle quo ad vfn worum.

u.Cfä paris . fic quo ad vfum tegis.

r Cröubcrnarf.altcrum cu^le, gibus.f.tpe pacis.altcrum ar, nuÿ.f.tpe belli.

F,Æt princeps.imperato:.

, C,nboftibus. g fuut boftes rfrff.rc ca.cpoftl.re.l.boftes.

0 GDer legitimos tramites: ideft leges que funt via gradic dificut tramites eundi m^o. bn otco caluniantes puniri per legcs.nam in criminibus flue ordinariis fiueertraordinariis ad Timilitudinem Tupplicii punitur caluniator.vt.C.vc accu.1.fi.c.ff.ad turp.l.ilt; in priuatis i in erraordinariis criminibus ofe calunioTi p qualitate admiffiplectuntur. ,tcml ciuilibus mô pecuniaria pena mö Tacrameto cahinic.mö nota infamie. vf.[. ve pena te.li.pcr tom.i.y. ve act.§.Ti gs agens.c.C.ve plus pc.l.vnica. ive iudi. p:opcridiï.6.7 Ti quidem.vbi punif córiimar in crpenTis.vel vic (p Teptem gene ra penarum vocatlegitimos tramites.vt.ff. ve penis .l.vi.in fi.c.l.vii.c.vü;. vd VIC q?magiftratus vocattramites per quos iura rcdduntur.nam parum va, Icrentiura in auitate nili effent qui eeeeurioni mandarent.vt.ff.veongi. iu.14. §.poft originem.qui puniunt in crimmalibus:puniuntc in ciuilibus i eipenfisi lyianco vt.ff.ve iudi.cum quaque vlrima verior cft.ac.

b C(aluniantium.calnniato: eft qui falTa crimina Trienter intendit: vt.ff.ad tur pil.1.i.in princi.i facit ad boc.ff.vc bis qui no.infa.atbletas.% caliïniator. quid auicm fit preuaricator a tergiuerTator:viatur in predictis legibus.

c CiRdigioTiiffimus.no.quc fieri religiofum per leges.na ipTe funt facre. vt.C. ve legt.7có.l.lcgcs.^tc no.bic quattuor pportionalia.f.arma.vfus armorü.vi gräfrüiwbi^.3te leges.vfuslegu.calünic pulTio:ciuris religio.

franoruni Utranq5@iuiditur in vuas ptes.^primo vicit qgt;impato: p, fcete fe babuit rirca arma crirca Icgcs.fëecüdo boe victum fuiï^atab effccni. fecunda ibi i bellicos quidc.,tem fecunda fubdiuiditur.nam primo etcmplificat qualiter fe babuit circa arma.fecundo rirca iura.fecunda ibi.omncs w populi.i eftloco fummefirn finge.

dCamp;uoru vtranq5.Ttifta vebent effefo principe: tu ,uftinianequid fccifti/rc, fyndet quorum vträq^ e Cfóummis.i.cum fummolaborc.

fCtaigilifs.quo ad leges.niius riuilc vigilantibus 7 non vormicntibus fcriptu eft.vt.ff.que in frau.cre.pupillus in fi.

g Ciprouidentia.f.quo ad arma.7no.trcs cffcbominis flatus memoria prête 'rtorum.faenna prefenrium 7 prouidenria foturorum.

bCffinnucte veo.vco gras refertcuiiis triüpbum meruit obtinere:vt.C.ve of, ri.p:e.p:e.afri.l.i.in prin. i CiEtbcllicos.qóconiunctim virerat vicé d^vtranq5 via 7ë.nüc viuidit vicendo p:Ïo qualiter fe babuit rirca aima.

kÇbarbarice gctes.barbarifunt g enra'romanüimperiü funt 7 marie bolles. I gjpeductc.vcnouo.

m C^am affrica.Tub qua muite prouincie continennir.

n%to:ouinrie.lïcconftruc.tiaririca fyalie innumerabiles prouincie.

0 C^tcruaddite.i.adiunctc virioni rcmanc.i.iuriTditioni.nfoq^ fperiopte te. p Cllbrotcftantur.nfw tictoujs acde.nu.preft.nam ifte puincie prius fuerunt a ii

TC romano ipeno.poft Deflerunt:! poftcctu.v.annos redierunt, vt bic inuit qn vicit itcriï:7qn MdM poft tanta tcponi fpadaçôvt.C.œ off.px.p.affnXü 0C®fo«).vfqy buc vint qlitcr bellica cura babuit.nunc qualiter legalen,.. bfîPzomulgatts.f.nobig.i vie ve nouo.i promulgare eft equitarem ruderni nature occultam iure laqueis innodare in componendorfecus in promulgando.

r Acs' vero populilegibus ta?a nobis p:omulgatisquot;^ copofttis' reguntur./et cu facrariiTunfls eóftt tutionesantea confiifas'in luculC' ta ereximus confonantia':tunc'no ftra ertedimuscura^ad iinenfa ve teris p:udentie volume':% opus' oefperat u quali per mediû p:ofiin duheuntes:celefti'fauo:e iay adim pleuimusm.C /ùjq5 bocquot;Deop pitio°peractU5p eft tribuniao^viro magnifico magiftro c erqueftoh' facri palati, noftrimeenóquot; tbeopbi Io cDo:otbco viris illuftribus'an, tecenbiibus'noftris quoqƒomniu folertiamclegumfdentia5:7 circa noftrasiulïiones fidemiayex mul tis reru5 argumentis'accepimus' conuocatis : mandauimus'fpecia liter vtipfi noftra auctoritate no^^ ftrifq5fuarionibusbinftitutiöes'cö ponant:ut liceat'nobis primalegu cunabula'non ab antiquis fabulis' Difcererfed ab$imperiali fplcdore

antea.

fCxt opus vcfperatu.f.a conftantino.nIt eöftantinus voluitboc facere fed nö potuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k Ciforoftmdum.rcpetit enim oium legum tramitem

qui ab vrbero.condira tromuleis vefcendit teporibus ira effeconfufum vt in in finitum enendamr.vt nullus bumane nature capacitate conduderenir. vt.C.ve ve.iu.enu.l.i.in prin.

1 CTCdefti.fubaudi.veo cclcfti mediante.

me aidimplcuimus.poft vigefta ergo ipoft primamcompofitionem.C.facms fuftbic liber.m ante compofitionc babemo.vndc qó bic ridtur quadoq, per co, dicem corrigitur:vt fadt ve anno vtili qui obtinetfirn bunc librum criam in refti tutione minoriïc maior:vt.fovc ac.f.nirfus.fecus eft per codicem in victis re, ftimtionibus.vt.C.ve tain intc.rcfti.l.fi.Jtcm in fecunda dus compofirione fa rit mentionem inftitutionum iam compofitarum.vt.C.ve emen.iufti.co.% feeun da dus editione.l.fina.

C/Cunq5boc. ^ftc.amp;viufdimr mvuas partcs.primo pomt qualiter manda, uit fieri OTincnbrum.fecundo ponit caufas per quas.fcóa ibi vt liceatiamp;a boc fit loco fumme.fm I^ng. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n € iCunq^ boc.f.volume vigeftoru % codicis.

olt;nibropino.i.vco coadiuuantc.ac.

Peilbcracmm eft.t'.completHm.

qCtribuniano.boc nomen t fcquentia funt vaduicafus:7 etiam vicrio conuo, ate7cóftruunfcum illo verbo inferius mandauimus.

rC ^rquefto:i.pro fuo flmplid ponitiir.f.qucftorc.ïflota tytribus modis vidf queftor.primo rite qui qncrebat pecunias tributo;:per mundum 7 feruabat. fe, eundo ille qui preerat capitalib^ caulis.tertio qui ftabat vt legeret libros prinri, pales qm candidatus principis vfcdratur.iita boc tertio modo accipio bic.vt.ff. ve offi.queftoris.I.i.in fi.i vcorigi.iur.l.ii.§.veinde cum errarium. vel vic firn ,0.^iam fuit in illo officio fed nunc non.indc erqueftor.i.ertra quefturam po, iitus. vd ricas tertio elfe nomen vignitatis vt coufnl.vt.C.vcaduo. viuer.iu. .1.petitionem.7ibi cgrcdicntem.

0 C!@«non.nota vue negationes faciunt vnamaffïmiationcm. vtvic.i.ff. ve i^omm lig.l.cr vuobiïs.

lt;Cgiluftnbus.quatuor funt ordines vignitatum. marimi vt fupcrilluftres.ma gni vt illuftres:mcdii.vtfpectabiksiminimi. vt dariffimi quos fpccifica vt in auC.ve appel.%i.ii.iifrt.ii:,'.col.iii).7in aue.vt ab illuftrib^.t qui fupra cos lut colla.vi.funt i infimi.vt vefenfores duttatumzmagiftratus munidpales.t idi non babent merumimperium.fcd fupenores fic.

nC fëlnteccflorib^.fcictia vd ctate.vd qr fueritcum precedent imperatorib'. rjCOuoniïrf.biceftinterpolitfo vfqiiUuc.cóuocans c cetera.7 nota q, in trib^ DK commendantur qui funt buic arriinteti.nam folcrs a foloiiquod cfttotum% ars artts viritur.^Itcm legum magifter a fdamp;ia 7 fidelitate.

'lt;rfelrgumamp;is.Ï.cr muln$ rebus vel negcdis:quc Hint argiimcta.vn vidt p, u^iu.opus laudatmagiftrum.fic in auê.ve monacbis.§.fcimus colla.i.

5C felcccpimus.i.recepimus.

aCd0andauimiis.i.precepimus.

béëuanonib9 .in bona partc.al3in mala.vt,ff. ve fcr.co:.l.i,§.fuadere.t,C. i^r.7fer.corJ.fiquis pcrfuaferit. .

eg,nftfnmones.idco fic vidas.qr in ftatum romani iuris noftra erfgiït intel[igentiam:vt.f.ri.i.§.bis igitur.

dÇ Ùt liceat vobis.loquitur iuucnibus.

eamp;Cunabula. perfimile loqmtur.qr ficut in cunainfantes primomoras -mr ita iuris preceptor inflitutam primo legere vebet: ftc.ff. ve oflï. pre. pre.Li.§. bis cunabu/, lis.

fC pabulis, qr in anti/ quis-inftitunonibuscrût fabule q fabule nec ve, nec vcrifimilia contint Pm milium. gCÆlb imperiali.i. ab 'impatore quifplcndet. bC9nutilc.quo0d0nv mum vel nibil inimlc.i. nihilinufitatum. vt pJ' tet er eo quod vicit.pP' rimo. fed quod iC. rëiPerpcram. quo ad aures vel vic.i. male po fimm 7contra ius.. kCfnipng.i.in ipa ra veritate.vd in bis que quotidie emergere pnt. non autinueniiintur bic caque non poffunteue, nire:quia vc bis nonc^ rant legtiflatorcs . vt in auovtfine p:obi. mfc0 vebi. 7 crc.§.qr vo cob vifct.ff.ve le. t fe. camp;k iura.'z.l.fe. 1CZegcrent.na, t oli, « pundpio legebantim, periales conftrunoncs: fc, inftimtiamp;s antiquas

vt in pocmio.ff.^.vifdpuli.

m Crfbrimordio.i.Mntü primo anno profidetÇ quantum profidebatis in quamor.i: no.q?adulamr nobis imperator.

nÇ^igni.vos vico vignirt.ac.

° Ç •t'inirium.f.libcr'iftc.

pCfinis.i.coder.nam primo anno inftimriones: in fecundo legitur co, der.y in proemio.ff.6.pro mfis ibi.quibus fi bene.

q C]|6rincipali.i.p:incipis.7 no.q, bcc feientia caput babee 7 finem, llcd in alijs artibus boc non fit:1, vdliffime fint vt in procmio.ff.6 fed quia. C:gitur. Biuiditur in vuas partes, 'pahio ponimr qualiter man, datoiuidibunc librum in quatuor libios.fecundo poninir quid contine. tur in bis quatuor libris.fecunda ibi.in quibus, fytë pria fubdiuidinir in vuas partes.nam primo ponit vicnim.feamdo cius caufam.fccunda ibi. vt fint.7boc fit loco fummefm Zlnge.

rC^gimr.ita continua firn yo.qr predictorum virorum fdcntiam % au, aoriratem probauimus:ncc per alios poterant commodius expediri, tgif mandat per eos viuidi.Qlcl quia ab imperiali fplcndorc appetitur:tideo mandat vtuidi vt melius poffitintdligirf.ve veitom, ngni.l.ij.f.qui/ bufeunq,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~.

6 CQuinquaginta.qui comprehendunturiiiter.ff.vetus.rinfoinatinn«' 7tres partes £ff.nonum.

tC »igeftorum.ideo vicimr vigeftorum quia omnia ibidem redden, da rigeretur ifoluuntur.

u C$cupandcctaru.apan gó eft totû a vecten . quod eft voemna quia ibieft voctrina omnium iurifconfultomm.vt.C.ve ve.iu.enu.l.ih§.fed' cum omnia in fi.§.7vt bic fequitur.

r CTfouos.f.quinquaginra libros vig.

V fflt;tceteros.f.rv.er permiffu iuftinianidectos:vt.C. ve ve.iu. enu.b .ramp;ii.i.l.ii^.que omnia.

5C/Eafdem inftiiunones.i.eadcni mlhruta.vndc coHige bunclibnifum pmm er volumine.ff. vel proprie vidt inftituriones quas mandauit ficru nunc maiidat partirimam partitio animum legentis indtat.inentem m, teUigentis pxparat: memoriam amfidofe reformat:vt.f.ve le.f.fed non vfq,,7.ff.ve creep.voli.l.i.

0 €ilbrima dementa.qr ftcut er quatuor dementis omnia corpora coiu ffaunmr.vt terra 7aqua.iignc7aere.i.er viribus borum quatuor der mentorum tonis mudus gubernatur: ita bic liber comprebedit omnia tu ra.7 nota g,terra eft frigida a ficca.aqua frigida cbumida.ignis calidus 7 ficcus .acr calidus t bumidus.iprimum habet naturam mdan,, colie . $ccundum fdlicet aqua flegme.ignis colere.fanguis rdpon, det aeri. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

bC^n;quibus.f.inftitutionibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h

.i.erat in vfu inunc vefifc

1(t2@efuemdiue.nota legem tolli per vcfuctudincm vel per contrari am confuaudinem.i iterum eandem per fuperucmentem Icgctfi toUi.fic

rf.wfepuLvio.Lüfc^.Trfuußrt in miamp;ve bere.t faLç.Ufé.% fed quo,-num.7fubiidt bicab imperialilac eft oprimmu eremplum.G wiudi.

IC fâuagaomnibiw 'n boc.§.imperatoz attnbuit robur bRic to OTO inftimtionum.croc lit loco fumme Pro ange.

tQuag.f. inflitutiamp;o

1 acdpe legimus i co,

^ouimusrf.effe compo liras er omnibus.

b([£01'noftri. comen, ^is oico factis fuper tibios inftimtionum an, tiquarum.

'rt-QuotidianarumJi,

OCT erat fic appellatus, co Qin lingulis diebus gerenda a magiftranb' continebat qualiter iudi, carent.

dq Cum tres.interpoli noeft,

CSumma itag^ ppc. tpicimperawer ^tamr iuuenes ad ftu dium 7fructum pollice, tur.ooccs alacriter evo Iutarie:ac follidte ius d, uileeffe adifeendu t boc ütloco lummePmang.

QCSumma ope.quatu aaco:p9.vnde pampbi, lus.ars oxati^labo: im, piobusomnia vindt. fefi alacri, affecrio.n. operimo nomen impo, nit,vt.C.ad.l.coz. ó fic. li.7.tf.oe fur.1.q ïiurie.

$CXcgc5.f.inftuuróu5.

D $ftédite.i.ita pficite in boc lib:o vel ita moribus informatifiris. ni boni moies plufip oiuitie opérant.vt.ff.oe m.'cur.oa.ab bis lare.fii. 'rfroe vcrbo.ob.fiquis ftipulat^ in fi.

icatfpes.i.bec fpes fit oe vobisnoftram rcmpublid polTc gubernari, h CTiperfecto.i.lcais alijs libzis.

IçRoftram.afs veftram. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m crfius.f.rcipublice.

ngUobis.i.a vobis credendis lectis etiamaufs tibiis, vel fi babes ere, Œndam.i.côminendam vobis oanuc legitur.^boc oico Icgirimo opere perfecto.!,eu quinquennio [egerms.nam mneop9cöfumatur.vt in p:oe, miorf.amp;cp q:iblnmm.i q? Bidt in partio''dus ideo eft.quia multefunt partes eius:vt pmra confutat^i alie multe vt patet er tractatib^.C.ó of. 7in.ff.eo.tim.colligimr. o^Credendis,!, quia creditur fan primam expolitionem.vel ft haberis Edendam oie vt in glo.s.

P CBeÛJftidàiiyre. ^uftihianus tractaturus iura populi romani p:e, mittit oe iultidaclure que eft mater iuris iideo ab ea iiidpit. fict obli, gario mater eft acrionis:vt.ff.oe p:ocu.l5.§.ea obligatio,tideo p:einitti turin tractatu.vt.f.rc ob.in pnn.i oeaa.in p:in.

qÇ^tiure.f.Qiuftidam profequitur vtminifter vel filius.fcd quare oe DÖc ponitur inrubnea cum in tcr.nibil oicanir oiffiniendo boiuidedo fic Undent quidam iönó ponitin ter.œ iure ne grauaret rudes alos 05pi. quod nihil eft:vel oie hoc plerunq3fien vt aliquid ponatur in rubzica qó in ter.non ponitur.vt.C.oe rdi.nam nihil in tex.ibi oiritur oc ludo alee. _vel OKgeft vcri9 vt oiffiniatur.vt oiccm9.f.e.ti.§.iiiris peepta in glo. quot;=11 Wndamp;IRoquot; fumatur q: bzeuis Pm ooc.$cd iuftinianus vdrfgt; 1 noptimOpzecepto: imitatus eft rectum ozdinem pzoccdendiqty j=A_qre oiffiniriuus:oiuifiuus a crcplozum poftriuus.c id totus ifte ri tutus qnq3h^ partes.nam in prima ponit oiffmitioiiem iufhde.in fcciida ponit oiffinitionem iuris pmdentie.,n tertia ocdaratquo oidinequa ^tractande funt leges.in quarta oefcribit pzecepta iuris vel oiffinitius vm opinionem quam tenebo.in quinta oiuidit ius per membia. fecunda ibi,urispmdcntia.tema ibi.his igitur generaliter cognitis, quarta ibi. luris pzccepta.quinta ibi.huius ftudiiÆpofbms pozeus.

'([3uftida.hcc iuftide oiffinirio poteft intelligi oc omina iuftida. quali bicat oiniiu inftida eft voluntas conftans tperpétua ed.t Pm boc vferba in ea pofita funt plana.fed nonne iniuftü fuit q,tantum oatum fait mer, Unario in fero venieti ipm illi g mane venerat:qótame oei iuftida lau, dat:vt.ff.oc an.lc.l.i).a oe v.li.l.ii.§.cuiufq5oici.rn.illud oiiiiniï my, fticeof.q.d.tantu habebit oe paradifo illc qui occeditin hoc vlrimo fecu wfi fadat bonum quantiï c illc qui occefferit in primo fcculo. vcl oic Pm ^o.qpDcfagili hominisiufticia loqultur.q.d.iufticia humana vel que eftin bomine eft voluntasconftans rät Pm hoc illa verba eóftanstppc maadinduntur CF q: homini non prit cóucnirccwfcnptü fit cp feptiesm oie cadit lüft''ƒ iönüqp in code ftani permanet.vt in auc.be nöalic. aut perinu,§,vtaüt.coHa.ii.ytc cp in fi.oicit.ius fuum vnicuiq^ tribuens in

que plunmi i pór in bis q mini me polTunt.vd p:out ego ere, do:tuftida eft oei congrua oif, pofirioin lingulis rebus recte oiiudicans. ~

0(([Xnbuens.vt hóefte viuat Ii^.7 fic alteri i non Icdat.im, mo p:ofiriat.vcl oic ius fuum: ideft hominis mcritum.

tclrtoticiJ.poteft rcctc lcgi vt ub oicrio fcientia fit ablaiïui ca fus.vd ccontra fit nominarim cafus.c b oicrio norida fit abla tiui cafus.fic.f.n.i.in pnd.fö} niïquid Pmhoco5 qp quicuiw vult tuns p:udens vel iuris có fultus elle oebeat theologie le, gercfrn.nó.nam in co:pc imis r^coia inucniunhvt.C. oefu. tri.i fi.ca.7.C.oc fa.fan.ec.tó cpi.i clc.7in auc.fub mulrisd. vbi fpedaliter oe oiuinis tracta turjrcm que cft oiffercria jn, ter iuftidamiius c iuris p:udc tiamfm.iuftida eft vinus, ius eft dus virmris erecutiuum.tu ris pzudentia eft fda tUr' luris. ,tcm iuftida eft fummiïboniï. ius mcdiiï.iuris prudentia info mum.,tem iuftida vult mbue FC vnicuity IUS fuü.ius vo coad

iuuat.iuris prudentia occet qualiterilllud fiat.

CRTißigitur* IPiïo leuia ocinde oiffidlioza funt ooccda nc fcholares aut ftu diu referitautdï magno labore oiffideter aut tardi^ pducanmr.h.d. are.

u CIpis igiF.nüc vult oicerc qlircr leges funt oocende. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ff Cogniris.f.

pofita oiffinitioe luftiac.funs.ï iuris prudcne.ac.y Cf incipiairib'.oa, due pnt Icgi cü vbo.f.videnf vel ablanuc fupen^ refpiciaw: hcc venor.

5 Chobig.loquunmr cöpilatores bui^li.in pfona iuftiniai q 05 exponere p cos. 0CXradi.f.iura ppMromani. nbsp;nbsp;b Clcui.quo ad xba. c Simplici,

quo ad fnias. d Ç!^iligcnrillima.quo ad fbnliffima vba. e (feUq^ examflïma.quo ad fubnlc materii t fniam. nbsp;nbsp;nbsp;fc^ntcrptaiióc.i.fa^i fnïa.

gC Œluc.f.rfia. nbsp;nbsp;b ([dlucrtit.no.p ïconftan%ftc.ff.oc pcu.in câe.m pn.

vn falomö.tria funt mibi incognita.iqnü qó penitus ignoro:via colubris hip lapidé.Via anis velitis in aere':via nauis in medio mans.qrtum oifficilius:via iimenis in adolcfcctiaifua.vn rant in intc.refti.covfacultatib^.vt.f. 5 berc.ql. 1 oif§.fdcdu. nbsp;nbsp;nbsp;1irdhatun^.htc tio.puerbiu.^uivadit plane vadit fane.

C^ur.ispjçcçpta.7®ic ponit que fuuttuns peepta. k ([,uns peepta .T^iura fopicna pcipiut aligd qó pertinetad aliqó iftor triiï.nam nóoe ius pev pit.immoquoddipunit:quodda vetat:quoddipmitrit. vt.ff.oc Ic.c fc.cÓ.l.le, gis:quodda cófulit.vt.ff.oc rei vc.1.is g.quoddi houaf.vt.C.oc trifac.l.agc. 1C^teoncftc.f.0tu ad fe.que honeftas idrea matrimonia c. vt.ff.oc ri. nu.l.fp ,7drca mores feruaf.vt.ff.oc tu.i cu.oa.ab bis.l.fdrc op5.6.pe.

m C^ltcru nö iedere.vn illud:qóribi nó vis fieri alii nó fcceris.vti occ. ï pn. nu,us fuiï.vtnöfoliïnö lcdat:fed ét adiuuct:nlt;non fuffiat ablTCncre a malo mn Rat qó boniïeft. vt ar.in oc.lxxxvj.oi.c.nó fatis.fcd nóne hcc verba accipiiï tur bic ficut.s.in oiffinirionc iufticic in fi.rn,nö:immoibi hcc ma comprehedit. bic mît illud folU5qó extra ouo prima relinquitur. Ætno.çp in boc reprobo opi. pi.talioy qui oixernt g, in hoc ri.non oiffinicbafius.jlusautcft ars boni ceg cuius merito quis nos facerdotes appcllat.nam oico qp hcc verba q bic funt tan tundem preftant.nam ^ hic oicit precepta iurts per boc oidt ars:cu ars fit collc crio p:eceptov.,tcm per boc q, oicit bonefte viucre: alterum non ledere: valet tannim quitum boni iequi.,tem per boc q? oidt ius fuiï vnicutq^tribuerecol ligo cuius mento quis nos facerdotes appellat.i.facra vel lura fua cuilibet mini fträtes.vt bic %.ff.e.l.i.ii.rn.

dETpyiUSftudil. JW^ Pomt oiuifiionc feu oifticrionc iuris. o ff Ipur' ftuaii.i.DUi^amsadipifcendep ftudiü. pcDuc fut pofitiöcs.ijpes firn Tp.ßPm a^o.lic.i.fup ouob^ genenb^ non fpccicb''point bec ars ftiidto oifcen da.nec.n.placet qp ex multitudine rep multa ouant lura.fic.m oiccref lus aliud equinü qó fup cquo tractaret.aliud afminiï.i fic oe fingulis.fëd ego credos illc nÓ fait intcllect^:fed illc g é prcccptoris mci.ac. qfr-^ci roniie.cpltftit in facris:tn faccrdotib°imagfarib^ vt.ff.c.l.i.§.publiciï?^in aué.vt li.ma.i.a.f. q: wcof.viij.7,C.oc fii.m.i fi.ca.ïtcr daras.i.ft.rc ori.iur.l.ifc§. p9 origine, rC^pcctat.f.principafr.ni i fingulop cft vtilitas rempu.cófci uari.

sCllbemnct.f.prindparr fccudario autad pub.vtilitmc pertinet: expeditenim rapu.ic.vt.fooebis qui funt fui vd alie iu.^. pe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t([TPriuato. fed quid

a iij

WpubhcodRn.nö ticet in boe lib.fcd.ff.oc iu.fifrt-C.co.n.c in aliisti/eq.c fe re per oamp; rcslibzos codicis vbi w iure pu.rracrcf.fi niïquid illud eft tripartis re collectumfrn.fic vt ftarim nica i er elfde peeptis♦ Cu5ergo eadem fint crcpla ptrt'.ïpii.quarc oephuato tm oicitepeft triptite coUectuf m.q: plura erat œ eo puuato oicturu9.®temcum fedffetburc libiumcaufa rudium:nolebatcog mul turn aggrauare;quod feciffet fi tractaffet tciure publico in boc libio.

417 Xriparttte.in iure enim p:i •into vt ifuo toto tripartita fut piecepta naturalia vt boc. ne„ minem cum altering oano fieri locuplete.vr.ff.oe pdi. ide. na, natura.^tc fentin vt qó quifq^ Ob tutela fui coipoziefeceritiu, re feaffe eftimetur. vt.ff.co.l.i. ü.t.ü,'3é fût pieccpta duilia: vt piccepta te vfucap.piiuata pduata.n.vtilitate eft vfucapio vtj.oe vfucadn pnribi ne 00, minica u.i fic publiai c er af,' de erepito7 pöe cade erepia. vt eccc a iure naturali ne locuplete mrcu5tactura alteri^relp.a iu^ regen.vt liceat rapu. ppulfare iniurü.^tc a iure dui.vt rcfp. vfucapiat ficutpuar' qerponc tur.fftatim in iure pnuato.

bC IRaturalib^.i.iuf namrali. 'è^ut gentium .i. piecepta Cltyfacn.

dfr^utciuilibuo.f. piccepris.

9eiurenaniral£ ^cmë .r.qo ius putatueft collectum er naturalib9 pieccpds getium iciuilibustnunc oc dooidt. 1 primoœ iure naturali.

amp;•^sMturak'ome ilte ritalaß Dfoidtarin quinq^partes,iprimopo, I. mtœ lure naturali.Secundo œ iure genriû1duili äemo ponit vnam vi mfioncm iuris ciuilis.Quarto rediens ad ins ciuile 7 naturale ponit vnas ofia, inter ipfa iura.amp;ltimo ponitdrca q verfatur ins ciule.$cóa ibi. ßus aut ciuile. Zertia ibi. Lonftat aut. ii^uarta ibi.^cd naturalia.Quinta ibi. die autem. £tboc principiu a oiuidifin mes partes. Tprimo ponit diffinitionem iuris na, turalis.Scio declarat illi.^Tertio pbat per effictu.$cóa ibi.iflam ins.^tema ibi. ipinc ocfcëdit.lEt boc oidtin lïïma.dBafculi 1 femine côtiietio. ,të,pcrea rio liberoni c educatio funt oe iure naturali co q: ifta luntpzopna oïum generm animalium.b.d.fm Ælre.vti dic firn Jßal.Statuta condita a populis iüs duile dicunt.nam populo iurifdinonc babenti permiffmeft ius proprium conftituere. qóvo ab oï genere reniai ius gentium nucupamr.'zverba fimplidter piata in dignioiic potentiori fignificato intellignnf.b.d.vfq^ ad.amp;iuo aiït cunlc.

frfÿus naturale eft qó nanira.i.dcuo^ noianuc.c ablatiue pótlegi. fic.s.rit.i. ^./Êtno.qpquatuo: móis ius naturalepamp;mr.qnq^ p iure gentin.vt.ï.dc re. di.§.fingulo%:.qnq5P iure paaom i fic p iure ptorio. vt.ff. re pactis.l.i. qnq, p ei' pzio.f.p co q, refdndit pacta.vt in reftiturione mino:um.vt.ff. dc mi.l.i. qnq5p inftinciu naturc:vt bic 7.ff.c.l.i.§.iusauto namrale. Sedfin cano.ius namrale of qó in lege mofaica vel in euangelio ptinef vt in pnn.dccre. 1 iftud qó:bic eftnominatim cafus qn bec dicrio natura eft ablariui cafus qnq^ natura ë noïariui.i tune natura.i.deus. nbsp;nbsp;nbsp;ggIfli ius.bcne dico oia animalia, nam iftud ius lë.non folum eft bominiï:feacamp; oïum animaluï.ac.

blt;r10umani.i.bominiï. i| lt;[gn celo.i.in acre vt aucs que in arboxibus irr Æe nafcunf.vt.ï.dc rc.diui.amp;lpiü. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k terra.vtfcre beftie qïfuis luftns.i.cubiculis nafcuntur.7 etiam quedam mlcs.

'C^quot;c in mari.vt pifces.idë dico 1 fi in qualibetalia aqua nafcuntur. lira- ll^inc.i.ab boc iure naturali.f.oeo g prio ada euc coniunrit. 1 in paradifo damp;cianim pofuit. n gr dßaris.i.mafculini.

og Coniugatio.i.animor.nócolpor.vt.ff.de re.iur.nuptias.

Pfr^ppdlam' miïinonui.i.aftccnï matrimonii.^ fic no.cp matrimonium quo Æouginc eft de iure naturali.f.dco.vt bic df de iure gen.cria did pót q: ab co rccepmm eft.cc iure auilictii dici pótq:foxmäadiunrit:7folcmtatan. vt p^J. de nup.pcrtommn.cu dicit a quibus nuptiis fitabftinendiï.i.ff.dc rit. nup. p totum.vnde 05rui dc iure ciuili.vt.ff.de iufti.i iuri.1.ius ciuile.

q CT 'quot;'quot;c liberior.nam reus opafad libero» pcreanoné: naturalis inftinct^. r* ficducatio.na boc iurc.f.naturali moud pareus ad educatione filio» fuo» Nrius ëp alieno»;vt.fF.vn liberi fcripto. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s (r£etcra.f.animalia nedum bomines. te^uns naturalis dcquo loqumtar:ereo.n.gp auis volat pi, fcis natat.gaUinJtaia calefacitmouentur ifto iure naturali.

ITA Autem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in très |xcs.l|b:ïo,pôit dictu bimebze. Seed amp;rçMfflt;rçmp:iNffmcbri.aertio p5it ercplii temj mcbri.Seciïda ibi.naqó. Zertia ibuquod vo.c.b.d.Cuilibet ppVo iurifdmonc babentipmittif ius ppiij ftamere quod ius duile vocatur:illud vo qó ab omni gete cqualiter cuftodil ius gcntiu5appcUanir.b.d.vfq5ad.§.fcd ius quidc ciuile.felre. u,qraPiuidiL ideftvnü ab alterocognofah Egßmorib^namquidafut^ießutur nn tno2ibus:Tenl qda qui ree motibo nee legibus vt bomines filucUrcs: % etiam quidam qui lembus tm cnon moubus.

POT q)mnium.i.eoiure qó eft cóeomniiï fiuc fcriptu fit fiuc non.

ßus ciuile.vt funt ftamta terrarum que iura municipalia diomtur.vt ëdceman.li.ld.i fic dicitur ad differentia iuris naturalis.i.iuris gen/ tium.iita acapitur bic; Scciïdo inó dfiusdto

110duitati%r/euodveroquot;natu' ralio ratio inter 010 boks pftituit: id apud oc0 populo0pereq^ aifto dif:vocaturq5iu0gctiü:qfiquoiu re oc0gente0 vtuntur^r£t populus itaq5'ronianu0:partitnfuo p:op:io:parti5 cöi oïu5boïu5iure vtitur.que'ftngula qlia fiiittfuis Io ci0pponeniu0'4i; $ediu0'qdë ciuile er vnaquaq5duitate appella tut' veluti atbenienfium. TRamft quisvdit foloni0pvel oraconl0Ic ges appellare ius ciuile atbenienfv nm:nó errauir.ïiJ'.ii.c ius quo ro nianus populus vtif:ius ciuile ro inano^ appellamus:vel ius qrinï' quo qrites vtunf.iRomani.n.a ro mulo:qritcs a qrinom appellatur. 05qticsnóaddim°nomc cui^fit ciuitati0'':nfm°ius' fignificam^.fi cutcüpoctö Dicim^nce addim^ei nomcfubaudifapud grccos egre gi9bomcrus :opud nos vgiliusc.

fed boc tempo:e.boc enï ius duile didtur.vt.ff.de iufti.i lurc.l.iusauv Ic.i.refpon.t bec crcpla funtibi notata.

aqr Oued wnaturalis.mo.ir ius gentium naturale rationeeft indtfem i^ic c.ï.dc rerum di.§.ftngulo:um.vnde eft immutabile.vt.ï.e.% na turalia.fëlccur.

bCT^tnumr.vt eft religio erga deum.vt parairibus cpatrie parcamM amp;itra violentia refiftanius.vt.ï.dc mfti.t lurc.l.i.in fi.t.l.u.,tcm con ucntiones fiue pacta que apud omnes gen.valent.vt.j.c.§.ius ante gc tium.c.ff.dc pac.l.iuris gen.in prin.

cIT ^Mq^.q: omnis populus vtimr.itaq^ tf.

d(t®ue fingulis.f.iura genriu c duilia: quibus vtuntur cues rcmam 1effect' eonim iurium dicctur.ï.dc rerum di.§.ftngulo:um vfa3ad fine ri.vbididtur qualiter acquiruntur oniaiuris gcn.ÿtem.ï.dc vfuca. iin ti.feq.quibus dicimr qualiter acquirunt dnia iure duili. 1fm boc refer, tur ad pxorimum dictumiillud intelligas ve iure duiliroinanommgc ncrali. vel aliter dic p:oponcniiis.ï.e.n.§.pc.vbi dicit alterno variabile, vt duilc:altcrum non vt gentium.: fm boc non refertur ad piorimmdi ctum.fcd ad id quod dirif.s.nam.ic.

eC1p:oponemus.fed vbifrefpon.fo:te.ï.dc rerum diui.§.fingulo:um aufertur non ad piorimum dictum:fcdad id quod dictum cft. iflam qó quifq5iamp;iibi.amp;uod xo :c. tlc.

CScdjUSquidGdulC.S^n' anile appellatur ab illo populo qin ipm conamp;amp;t?appaiatroncfuris fimplidtcrinrclligitur dc romano.b.

.d.vfq5ad.amp;ius autem gcnrium.arcri.

figF$cdius quidem:c.€irimusautem populos commune : p:op:ium mg babcre.fcd :c.^lccur.

S Caippcllatur.i.nomen illiug duitatig vbi factum cft iug duile dcbeto 1^)0111 amp;(ccur.

bJC$olonis.nanfna funtcompofitomm ftatuto:um in illig duitatibus „Qtfi appellat quis iug ciuilebon.ftatutum a compofitcubug inuentum :cQHdlio confirmatum. i'CFon errauit.immo bene dirit.

k CT$icenim %lug.quodp:o fc tm compofucruntafg effet generalis id. Æï.c.amp;kr eftrt.dc Ixjc.f.iure duili generalipoteft bic loqui.

'C^us.f.quinnim.pxo eodem.licet nomina mutet.

nrgr ^quimio.qui fait eo:um rer dictus aquiris qó cft bafta, quia ma/ gn^bafta in bello vtebatur.

ndr Ciuitatis.fed fimplidrer dicitur ius ciuile.

Moftrum .f.romanomm per crccUeniiam.

^us.f.duile romanoxum p:op:ium.vel generale fi cftfactum vtfit s^cralc.

qlr^irSihus idcinapoftolo.nanieum dicitur apoftolus in viuina feri pctyapaulus mteUigitur.Jtcm cum dicitur fipicns inteUigitur idlomamp; (T'^nsflurnacnriumjfo^o POquot;^vnü dictum.fcóo ponitröquare amp;amp;nrâlm kiPrnuennitn.tcrtio ponitur effectus fiuc ponuntinuentio, nesiuris genriiï.fcóa ibi.,am cvfus.terna ibi.bdla.i.b.d. fyusgdiii

1|btimu0

tôt iuftitia 1 iure.

omnibus homin' eft camp;.tab oîbu, gentib' fait façnl vfutneccITïrarib' erigennbus.q: quo bdla lidra onunturtcapriuirates c feruitutes ccorp tractus quibufdà crceptig.b.d.vrq5ad.amp;conftataüt firn Kre.

aff Élût p:ofed.c reperit te iure gen.vt aliquid addat.

b € Wumano.fed nüqd plura bumana genera funt.rn.namp;eipone ergo d.oibus bominib'.

c([Ram vfu. ib inirio enim paud erant bofes quit indigueruntmail, quo cöi viu.tqn plureo foerunt: nine magis fu, aa pfuetudines babebät tltamta.puta vt nullus vineam vd omtuin alte, ring intrarer.7boe fequi tur tpbamr.ff.teiulh. %iure.l.erbociure. dC£dla.fed quo a iu, reœfcenditbdlu cu5 fit aiure piobibitu. vt.ff.ó vfuc.LeqfTimüfrn.loq, mr teeo quodapopulo ronia.eft indicium bofti bug.vt.ff. te ca.tpoft, Ii.reuer,l.boftes.§.ïbd lo.Jtcm pulfare violen tiara quod clidtu.vt.ff. teiufti.tiure.hvt vim. 7.ff. te vi t vi ar.1.1.% vivi.cu moderamine tn vt,C.vnde vi.l.i. cff fabinirio.fed nnnqd DOdiefquidam tient fic. noscamp;ra.na feruus na fdnir.vt.f.te iur.per.% fenii.ij.t te na.refti.U interdum.

fCTOcne.pene tidt p, Pter quatiuo: cónacnis. vt ftipulationc. vt.f. te tkt.g.te eóftirura. ßtem litteram obli. vt.f.te litterarii obli.,tepp conractum empbiteoricum. vt.).loci.­eo.gtc pp fpó.lar.i.ton. pp nu.vt in auamp;.vt fpö.lar.6.i. 'rfj.col.viii.iEt no.(p bic tf ocscamp;ractus cë te iure gen. fed nÓofa ob ligarioncf.ni que er maleficio vel quafi funt nó funt 6c iure gen. fed vd alege.rii .ta.vel aha lege.

6C,nnumcrabiles.i.non facile ad numerandum babes.vt.f. te rebus to:po:alibU0c incorporalibus.in p:in.

ÇiCoaftat autem« ^iuidimr ifte.amp;in mes panes.fprfo Pamp;ttidu bunembie.Seatä ponit ercplum primi mebri. fllcrrio emnpla fecundi membri.Secunda ibi.fcriptiï.tertia ibiin.^ci non feripto. ßtem feeun da fubdiuiditur in tuas partes.Ifbrimo ponit quid eft ins feriptum.ße, eundo ponitetempla.fcóaibi.let.fiboe ticit. gusferiptu confifht î fer ^rribns bic nolatis.b.d.cum quo concordat fccilda tiftinctto.6.ler eft ft ^reti.rdiqui omnes.%vfq5ad.§.fed qó principio non fummätur q? ti, mdendoctiffiniendo dare procedit.

b C: fyus nfm.i.duile ro.te quo tinm'.s.e.§.ßius.large vocatur ins guile lus qcqd feripm babem' te iure naturali.vt tirim^r^.e.in glo. vt funt ftatuta terrarum ië.ibi.€luinto lë.ytëquiequid babemus Sc mori . bus bic cöprebendit.f.gcncralibus vt pater er inferioribus.

1CEr fcripto.te boe Sicit vfq^ ad.§.j.er non fcnpto.i te non fcripto ibt Didtj^ccurfius.

ROTUt.pro ficut.

1Cêlpudgrecos.namcgreri vtebantur iure fcripto.tnon fcripto. vt.fo to.%7non ineleganter.

in Clercft.becSiffinitio quo ad fnïam concordat cü ca que eft ff.te Ie.% ic.con.l.i,l3 quo ad verba tilTenriat.tiffiniëialio mö.ler eft fancrio fan, tta iubens bonefta prohibes cótrana;que fumimrer lege grcca.ff. te.le. 'fe.con.l.if.gtëtiffïnif tertio modo vt in alia lege greca colligiturin eo. ti.tcle.i fc.con.1.i.ac.

nCUduti.eremplificanuc ponitur.na facta conuocatione pplï ro. magi' ftrams.f.fenanis nótomsßq maior erat sibus interrogabat pprm.f.có fill an fic placcret.% fic ad libitupopuli fiebat.vt.ff.te ori.iur.l.if.

0CÇonfulc.nâ conful vice fenato; interrogabat ppfm.t ftc ipfi fenato, re vident interrogarc.na qui per aliu facit per fe facere vtdetur:vt.ff.te ri7vi ar.l.i.§.teieciffe.t.ff.tc admi.tu.1.ita autë.§. gefTïffe. nam recte omnia noftra facimus quibusa nobis auctoritasimpammr.vt.C.te ve. iu.cnu.Lomnia.

PC ipiebifdtum.vduti.eremplificatiue ponitur.vt.s.§.prori.crat enim vnus nomine mbunus qui preerat plebeor magiftranii.qui interrogauit pltbdos.vtÆte orig.iur.l.i).7 multas leges babemus tebis vt te.l.

aql.ï.ad.l.aq!.§.cetcriï.7.§.boctarnen.7nc prefides accipiant nifi efculenta.vt ff.te offi.p:ocon.l.folent.§.fi.7.ff.te offi.prefi.l.plebifcito.

q C Species a gcnere.cft aiït genus qó prédicat te plurib' tifferentibus fpede vt aiumalium aliud rönalc:aüud irrationale. i fic fe b^ populus vt fequimr ad nobiles 7ignobiles. Species anteque prédicat te plunbus tifferenttous nu, mero vt bomoalius niius.ah. us fdus.fic fe babet plebs: na, minores tantum compreben, dit vt fequiiur.

r ffËtiam.quafi dicat nó folm plcbei appellatione populi con munerantur fed etiam patneij. s#ripatncijs.quierant quali patres pridpis.vt.f.qbus mo, dis lus pa.po.fol.% filius. tŒ Sed 1 plebifcita. videbatur minus valere qfi loco fumpto ab auctoritate .qr maior eft pa, tridorumc fenatorum auctori tas.vt.Gocleg.humanum.i .ff.te cdc.l.fi qs er ar.§.t. fed boc fublatiïcplcgc lataab or, tenfio rege vt fegfti.ff.te ori. iu.1.ii.Stände ciï effent. uCOricfia.f.cópofnit iter no, bilcszplcbeios.i inter eos fic ftatuit 4? vaicret c plcbifcim,. F lt;[ Senanis, conftimit. nam poterat facere lege: vt bic.i.ff. te le.t fena.có.l. nó ambigif.

YCÉegis.na idem eft fi eralia qitiffiale erat tot homines có ueniri.

5 Cjfófuli.i.intcrrogari . nam antca populus inrerrogabamr. vt.g.e.ti.f.plebifcitu^vt ficut populus interrogaba ur prius, fic poftea fenatozes qui centum erant numero interrogabantur a confuIe:vt.C.te pen. bere.1. fi.m prin.

eSed7quodprindpù3fte.%tiuidimr in quatuor partes. Ram primo ponittictu.Scóo dus rönc.^emo ponitillanonc. €ïuarto oicnim modificat

% vcclarat.Scóa ibi.cum Icge.Zemaibi.quodciïq,.gluarra ibi.plane. i.b.d. Onftimriones principum obtinent vim legio etiam generalis ft fint generales vel fpcctales ft non emanant ob meritum vd odium fingularis perfoiic.b.oicit vfq, ad.§.prctorum quoq,.Pm arcti.

0lt;rIfblacuit.ca faciendi céem legë.ars nó effet 1er cóis vt fcquif.i.C. ve fen.l. er ftipularionc.namibi oicif non ois vor indicis eft fenteniia.i ftc non ois vor principis eft 1er. b lt;[teabet vigorë.i.ler eftipro.l.feruatur.

cE*cgia.bac.l.cautu fait vt poteftae Icgis faciende tranfiret re ppto ad prind pem.vt bic.:.ff.oc ori.iur.l.i,'.§.ocindc cu,cffent.i.§.nouiff!nie. i facit ad hoc .foe confti.prin.l.1.vbi funt cadcin verba c banc legem regiam non bab€m9. nam facta fuit fuper rcgio.i.imperio tranfferendo.

dÇJbopulus ei.f.principi quo ad bonorcm.: in cum quo ad onus.

e$mpcnum.i.franffcrcndfi oc populo ad principem.

fC Conceffit.i.manftulitftc vt ipfe populus ammónó habeat ftbi hoc ins fic.C. TC ve.iu.cnu.l.i.§.fed boc.i te Ic.i fe.con.I.fi.fcd alii tidt cp adbuc populus poteft facere legero iqp ticiturfolum principem hoc poffe verum eft foliis: ideft nullus alius fólusfm iRi.

S€IPctepram vt.f.te bis q funt fui vd alic.iu.amp;rnor.i.ff.recófti. pn.l.f. bqr roecrenit.vt.C.e.fi n ipaiis. i^ Ædicto.vt.C.e.l.iy.a te fe.nup.bac edictali. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kCXegc.f.gencralc qua potesagnofcere quatuor móts. vt.C. TCle.7 có.Lleges.vcl fj^edal c vt fcqtur. nbsp;nbsp;nbsp;I41 Vree fut.f.q cóftituit ipator. m ff ifberfonalcs.tiïmodo iuris co:pe nó funt aaufe.aïe oce fut generales, vt , GW no.co.confir.l.vnica.in.amp;fi.

nC©bmeritiï.qr multiï feruierat principi.: ió aliqui pena quam wbebat tUe pari pptcr TClictu qó forte fecerat ei remiftt. nbsp;nbsp;nbsp;o £ Qllicui. penam merenri. PCÿrogauit.f.non merentivd merenti maiorem gp effet dignus: vt pena d' metus fît multor.vt.ff.TC penis aut facta.§.fl.ac.

q CT$ine eremplo.i. vt alij caperent ercmplum.

rCfubuenir.vt clericus in qbus multa funt fpedaha:vt in auf. vt derid apud propi.cpi.7.C.TC cpi.i dcri.ciim deridsJ.oës qui : curie : aliis.vt.C. te le.: con.l.ii.fcd nunquid intdligimr fine eremplo fubuenire ftcut fimplidter referi, batfm.fic oummodo non ftt ibi aliquod fignum er bis quatuor que vicutur.C. TCle.icon.l.iif.

sC Mótrlfgrcdif.ff.qó quifq, iuris.I.i.cötra.fed tiftinque an ad fui poftulatio nero fttconccITum quo cafu tranfgredimr vt ibi.al's nó vt bic.:vt.ff.quod quif, q,iuris.l.iif.fcd bic foluimr aliud cótra.C.TC fruc.ili.erpël.fi. rel tic ad vtriï q,contra.licct ad aliud ertenditurrboe non eft ticcre vt alius babeat priuilegi,, um vd mdius.lket cgrtdkßmr perfonam non eft tarnen generale iusiii«videf 4 lil)

altus.Caduerfanus p:o:fu$euro fit contingens occafione controuerfte.

a Ç^cncnt.i.ligant.

lt;F'k^rctorumauoa5. edicta pto:üque ab auctouW ins oncrariû appella mrhabet vimlegis.b.d.vfqsad.^.rnfa.fm vireti.

b € 'ipzetoni quoq3edicta.q feripta erat in albo p:eto:io.vtrf.oeiu.om.in.l. ft quis id quod pumorefponfo.

MSmodied. fed magnam.

Quod qui.i.idco quia.

dŒO0agiftratus.t.ipfi pzeto,

rcs.vt.ff.Vc iufti. t iure.L ins aurem pzetonum.

c iff Sederunt, vtrf. tc o:igi. iur.l.ii.g.codcm tempo:e.

f(TIfbioponebat. caufis ♦ vt 5 mozibovel moxbofisi vicions animalibus.vt patct.ff. ó edil. edi.l.i.ac.

g Cireono:arij.qlitcr.°rf\ri. q: 'cartes erant er p:eto:ib9. vt.f.

re Diui.fti.§.p:eto:ias.c.ff. re

verb ob.I.v.4.p:eto:ie.

Cj^dponia.•|P:udcntum mu Cunt reiponfa .i.opiniones iurisconfulto:um q babebat a principe auctoritate legis conde de.b.d.vfq5ad.§.crnófcnpio

Pm felrcn.

b gr iRnfa.fnie.fnïa eft firmat indubitata rnfio Pm ,o.

igrüpinioncs.opinio eft cum mbitanone rnfio Pm ^o.

k ffr ilbublice.i.quariï itcrpKta no fiebat publica auctoncate cô ceffa a principe.vtaip.lPap. 1fimiles qui fecerunt leges, vt .ff.ve ori.iur.l.i,.§.poft ongi, ncm.c.amp;iuris ciuilis fniam:

(6 21 ccùrc aiigufto.vt.s.i.rnfo. meet liidfd.f.nuUi. n CTConftitntü.i.ricutipfi conftituerut.

C/Ëcnonfïrtpto3u9non fcriptii eftqó vfus cöp:obauit c legis b^ vigore, l^dTvcl nc.Zonfuetudo mo:ib'gt;vtctui eóprobata ? lege feruaf:! ius fcriptum babuit omi a ciuitateatbcniaiu.,us aut eöfuetudinanu a duitatelacedcmonio rum.b.d.vfq, ad.§.fed naturalia Pm ore.

0C/Er non fcripto ius yenit.ve iure fcripto vidimus qó in ferpartes riuiditur. fcqnir vc non fenp.vt.s.c.§.cöftat. p CBiummi.f, quato tpe vfus fadt mores vel confuetudincm/m.r.an.vt.ff. qui % a qui.l.ft ciï fidcic5.6.anfto. lie, Pm quofda erigitur tps and no errat mcmo:ia.ar.ff.ve aqua plu.arXi. in ftii.c ff.ve aqua quoti.ief.l.iii.4.vucr'.i.C.que fit lon.confue.l. cófucmdincs.c.C. ve facro fan.ec.1.fi.^tem que vidtur longa patet in rubrica.C.e.i.ff.c. ^onga aüt.r.an.vf vtj.ve vfuc.§.i.feqturergo cp.r.an.fit robufta.fcd nugd femel iu dicare fufficit.vt infra.r.an.m.nöïmo o, ad minus bis Pm earn indicari. vt.C. ve cpi.au.l.iif.in fi.vel qrimonia vel libelliï pofitü contra confuctudinem tale, fpernere.vt.tEve legi.ifena.con.l.ciï ve confuetudine. Mtiquid ergo indicatur crcplisfrn.nó.vt.C.ve fen.nemoiuder.c faat.ff.ve offi.prefi.fed 1,'. 4cd er c5 fuciudine q approbatcpcplis.a fie c5cedifaliqdp obliquiï qó virecte nó concedi tur fic.i.ff.q res pi.ob.pof.l.arifto.in fi. ftc econtra peto er promifTione que p, mimo probat er longo vfu vt.ff.ve vfuris.cum ve in rem verfo.

q cConlcnfu.afs non pót elle confuetudo cum vicatquafi cóis confucmdoier ro: confuctudinem ïpediat vt.ff.ve le.i fcna.con.q, non ratione. rC^mitanë.i.tantu valct vbilcr fcripta non cftquatum 1er vbifcripta c.cno. tres virtutes confuctudmis imitandilegem vt bic.3ltem interpretandi legcvbi 1er eft vubia.vt.ff.e.fi ve interptatione m fi.,tcm co:rigcdi:vt.ff.ve le.cfe.cö. l.vc quib' 'in fi.t.j.c.6.ca vo.quod viftingue.aut eft generalis confuetudo per totümundum:7tune vindtIcgem vbiq,. vt.ff.e. ve quibus.§.fi.autfpecialis. % tune vindt Icgem in co loco vbi eft vt.ff.cóia prcdior.l.ycndito:.6. ft conftat viimodo poft legem fuerit inducta.ars vindt a lege fupuchiente,vt.ff.ve cpnl. vio.l.iii.§.viuuo.in alio aut loco confuetudo fpecialis nó vindt legem. vt.C.e. I.confuetudinis.c boe Pm ^o.t ipia.ali; aliter viftinrerunt.

P-ÇlEt icarco.bic.§.cóis eft ad vuo.s.victa.f.ad fcriptui non fcriptu i5 bene eft Dic.§. Œ ,us duile.large accipe.vt no.in.§.conftat.

uG ê)rfgo.i.ler.rtf:ta.quc fuitoiigö totius luris duilis i principium. rèjnftimns.i.in oidinamentis.nam romanus po.r.viros pro ifto iure mifttq r.ta.cburneas remlcrüt.tam veiure fcripto atbcnicnftum.qp non fcripto laccde, monio:um.$cdqr poftça aliqd vecrat ppter qó emendatione veftderabat va, ta fuit poteftas per vniï annü bis.r. viris vt ius cleges corrigerent addendolt; vorabendo tft opus effet interpretarent.7 vt ea facerent qui vuns ta.addideriït 1 ftcler.rO.ti cr accrçfccnti victa eft vt.ff.vcori'.iur.l.ii.§.i.

C0cdnaturalia, ^us namraleeft immutabile fed ius ftatutariu, mutatur qTO per alió ius:qnq5 per oriam pfuenidinem.b.d.vfq,ad.§.omnc autem ius Pm rëlrcti,cad boe allegatq, ius naturale vel gentium non pót mutari.

0C$cdna;uralia.bic.§. pot intelligi ve lurc naturali primcuo.quo mouentur 0aaïalia ad aliquid facicndd vt notaui.^.c.n.§.i.in printed quod vidtet ïmu

tabilc eftcamp;ra id quod ve Puimte vf4eft ?ius namrale. % tarnen p:aM/ let vt.s.e.§.ius aiït.fed vic non verogat ob boe 1,non ferucf in illo cafu. nam nibilommus equum7bonum eft.Ct code, mö refpondco ad aliud quod vidmr.ï.ve ca.vi.f.cp autem.qó eft conntra vel ibi non tolliturco gnano fed ius fuccedendi.^tem eodem modo vt prius refpondco ad illó quod ve vfuca. vf.f.vc vfucap.in prin. qócciv ftat cc camp;ra ius naturale vt.ff.ve códi.indc.Livb natura.vel vic cp iftc.§. loquitur ve gc.quodpa, teterlila littcra qó apud omnes gentcs.s.e.§.Q vo namralis.ac.

^Cdonftittrit.f.ve con, fuctudine fpcciali vd.U municipalifcripta.

0 GE Cadto .f. contraria corucmdine.vi.ff.ó leg. cfc.có.l. ve quib^infi, b([•dalia.i.contrario ftatuto.cfic redduntur fingula lingulis. cC€)miic.'q!i!d fit ius 1 qualiter viuidamr vi, rimus.nunc vifferentia, inter fpf.i iura pontt. d°([del ad perfonas. ve bocbn vf.f.in toto prio li.vfq,ad rit.TCre. ti. e^fadres.6Btf.ï.Iu O.ç.iij.vfq, ad ti.óob. fCHd actiones, ve bis vy.vc actionibus.

5IL TOcrfóc . na bomo 'eft reivignifTtina creatu ram,.vt.ff. ve cdil. cdi.

I.iuftiffime.vnde amp;uidius.iprona que eii fpcctcnt animalia cetera ter, ram.amp;s bominis fublime vedit ccliïq, videre.guflit i crectos ad fidcra tollere vultus.Cr in virgilto.cclcfttfq, origo illi eft.

bC^gnorcnmr.7ftcftatim ponit veiure perfonar.lBtno.bic cpvignio ta proponenda funt fic.j.ve bo.pof.§.alie ro.i per bcc facimusmirkag formationes titulorum..

CBcuurc petfonaru.q^uia omne ius autad perfonasautad res: aut ad actiones pertinet.l.i.ff.ve fta.bo.§.i.s.tini.i. cum ergo perfore fint quibufeunq, rebus vigniorco.1.iuftirfïmc.ff.ó cdil.cdi.io ab cis crordiu factums fubdit ve iure pcrfonanï.Pm H^br.

amniatag^Zotus ifte titulus non filmmat breuius quia riffi' niendoa viuiamp;ndo p:occdit:fcd viuiditur in 1er partesmam primo

ponit viuifioncs perfonas.fccimdo vifftnirionc libcrtaris ibi.Ctlibertas in tertia viffininonem femituris ibi.fcruitus.Quarto quare vicanturfer ui ibi.Écmiautem.Quinto quotmodis quis eff tiatur fcruus ibi. fer, ui autem. $crto ponit vifterentiam inter fernes i libcrcs.ibi.^n fcr, uo:um.@(rcri.

iG fóumma.i.prima.qr i alie fcquutitur vt.f.vcbis qui funt fui vfalfe. iu.Hi prin.c.f.vetute.in prin.vel vic fumma.i.marima. qr parii, eft re iure naturali vtlibcrtas i partim tc iure gentin vt feruitus quo^ vtriiq, .fius naturale a gentiu antiquius eft iure clirtli.vt.f.vc rc.viui.§.fingu lorum.vel ftc futnma.i.bxuis.ftc.ï.ve 0b.§.i.

kG ©mues boies.fed pone o bicfyerut ruo bomines vuns liber i ali' feruus.mne bcc ppofino eft falfa.pic q? pluralis ofo cóucrtitur in fingu larcmitune eft vera r nófallit:vt.ff.vccódi. 7 ve.Liege fälfa.amp;fi. irf. vcjpcti.te.l.viims in fi.i ve ori.iu.l.ii.f.crxns.r vc verb. ftg. non eft. rêconna lingularis pro plurali.vt co.ti.Lin vfu.irf. ve tcfta.tu. fiquis ita.§.i.t vic bie queftfones pofttas.ff.c.l.iij.

1C fëlutfcrui.fcd quid ve ftatuli. vidcf liber.ff.ft er no.ca ag.l.fi.fcdcon trieft vt.ff.ve ftatul.l.ftatuli.jltem quid ve afcripticio vel cenfito. videf œferui fint.vt.C.ve aari.ccc.l.^.li.q.i.C.in quib' caufis colo.cc.l.fi. li.q.fed contra eft Pm jo.l, alp aliter viftinremntciï pntfieri clericiicon tra vnov voluntatem qó non eft in vere femis.vt.C.ve epifco.c clc.l.lU bemus.§.femos.i; in auc. ve fanc.epi.§.afcripticiocol.ir.Jtem in vubio: pro libertate ludicandiï eft.vt.ff.ve reg.iur.1.libcrtas. cquod in contra, rijs legibus contineturloquimr quo ad feruitia quibus eft aftricius qw re potuerunt i faccre teftamenmmifcrre teftimonium calios acnis dui les crercerc nee alienaripoffunt fine folo.vt.C.vc agri.7ccn.l. quemad, inodum li.ri.^tcm quid ve monacbo.vcl regulari canonico/refpondco liberi funtiideo poffunt reddere teftimonium :quod vic vt virim'i auc. ve mona.§.cogitandum.col.i.l, quo ad acnis quofdam fingantar mor, tui:vt in aud.amp;mona.§.illud i.^èfiquis autem ccl.i.i in auf. ve nupt.

♦§.per occafioncm.coLiii.

€£cluxrcas. fäc ponitur viffintsio fuie vefcriptio libertatis, mCÈtlibcrtas.bcc viflinitio tribus modis pöt legt, iprimofm pr. vt

Winiamr libertas eo iure quo inucta eft.i.naturali.i fle et ferul fm boe funt libcri.nacipfi poffunt facere qó voliït ntfl vi.ütefacto vd iure ali quo pbibeantur.i Ixe vcrba.fr qua et liberi imponunt effe w viffini, tione.nam iipfi liberi vocaufPm idem ius.vt.f.oe libcrri.§.i.alii ricut biffiniri libertate liberi nô libertaiem fcrui:q: erp:ima vocant.f.bodie U beri non er fecunda.fagt; licetqua habent fcnii.c ergo libertasalia ifruo alia in liberto.7Pm eoe verbii vierpomtvt pri us.Sed necpma neefe cudaplacet (pfcmi fint aliquomodo liberi euj ius getium in boe vero gauit iuri naniralivtj. §.feruitus.7crpone vt. i.iure gctiïïqóqda ne, ceffitate inducit feruim tc.f.p captiuitatc.vt.s. tiri^ius aut.c lure.f. c^iliqn maiohrrv.an nis vendit fead pcium Pncipandu.vt.r.§.Pui. q.d.liber glibet eftnifl fiatferuusiure gcntiiï. vcl ciuili.ibccvba.cr cf etiam liberi tóndopo: tetqpfint oe oiffinitiÓc fed quedd effectu liber, tatis oemonftrant.

C0CTuim0aute;. Teie ponit Diffinitio ft, Ue oefcriptio Puimtis.

•CConftituno.i. vnu, te ftamris iuregenrium nil alia inulta ftatuit iujgctiu.vr.s.ti.i.§lt;i9 autefed hodie rici pór femitODe iure duilifop matione.na ars olim % arsbodie eft bec pus: ytj.oe bis qui funt fui vel alie.iuris.f.pe.t fi.qre nócft re iure genrifi inuennone fed ciuilifo:marionevt.fT.oe iufticia iiure.Ltus autem. bÇ Raturd.q: rçiure naturalt liberi nafcebant. b G £amp;ra natura. L?lus naturale eu eo iure oes liberi fut vtJ.5 lib.§.i.7,s.ti.i.§.ius at. CSçmlgutem- Serai trierifunt a Icraando.feancipia w q: ma, nu capiuntur:^ fi liber homo fe vendatad ptecium pamapandu oe iu, re ciuili fit feraus.hoc vicit cum.§.fcquenri.felreri.

'Ç Seraiaut.feraare.iRota fcraii via a Puadoind Puicdo Pm gfi.fcd tabellio vffcra^publicus a Puiedo.vt.ff.vc adopj.nce êt.amp;ii.c.l.nô ah terrt.fErem purfaUfoXifig tn fcnr'nó pôt cffc.vt.C.ve tab.l.genera, li.ëlccur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d g (apiunt.ff. ve fta.bo4.iiii.in fin.

eÇflunt.er accidenti ferai.

amp;ancillis.^patrem liberam habeant.vt.j.ri.i.i.C.ve rei vendi.l. partum.quid ft er afcriptido iliberafrn.fequimr ventrem vt in auc.cö. que er afcrip.t li.na.§.i.col.v.

$ CCapnuitare.que occaftone belli conringit qó eft ve iure gen.vt.s.ti. ,:ori.§.iusautem.

bCJure duili.i eft tertius modus vt.C. ve aiTer.tollenda.f.i.f.pc.teft quartus vt per ingrantudinem reuocario in feruimtem.vt in auc. vt libe . ri vecetero au.non egeant.§.i.in fi.c.§.illud ro.col.vf.

'C$aioi.in quo facto funt quattuo: neccfrana.f.Q fit maioi.mdnis Mbicc.C.ve lib.ca.l.ft per minifterinm.^tem i vt eo aio vt pzeeii ca, put partem vt bic c.C.ve libe.cau.l.non idco.^tem q, vere babeat par tem vt.ff.gbquot; ad libc.pcla.nó 11.1.1.311€ cp vedat igno:ati cöditionc ven diti.vt.ff.ve li.cau.l.liberis.§.ft gs feies.^tem t qnti ivt bic fciat códi, tionc5 fuam.vt.ff.fi quis ingenuus effe vi.l.i,'.t fi quid eoiiï vcfiient iu re coip:ouocatiningenuitatem alias non poterit p:ouocare in ingenui, tatem etiam fi maniïmittinir.vt.ff.ve fta.ho.1.homoliber.t.ff.ve libe. ca.l.oim pacto.nifi redderet p:cciii c vns fponte acdperet nee criam vo, minus aedpere compellitur pieciumbquidam contradicant vf.ff.fi ïgc. OTcvi.l.ii.i.rn.t.C.quado liceat ab emp.vi.l.i.t.f.ri.i.in fi. ged nugd babct inintegrum.refti.cum fit mino:.pcv.anno:um. maioi tamen.p:. an.iRn.non.q: non eft mutanda tanta folcnnitas.cquia nóeft locus re ftiturioni.vbi res mutat ftamm pzoifus amittendo vt.ff.ve mi.fi eg eau fa.§.papi.i.ff. ve in intc.rclh.Lviuus.Scd nunquid patri vel affini per mittitur renundano vel per offï.iu.vel per rei ven.vnlein cum ad corn, ignominiam rcfpjciat. vt.ff.ve rei vendi.l.i.i ve libe.ca.l.i.ii.rij.i.iiif. rn.noii vt.ff.ve capi.vi.l.tutclas.f.fi libcrtate.b gdam vircrunt edtra. ar.Dictarii.U.fcd certc ibi non mutauerat ftamm fed mutare volebat, kffUenundari.idem eft fi quolibet alio titulo patiamr fc tranfferri in d:tum:quodeft verum fraliquod lucrumfentiat : vt.C.vc libe.caufa ßi

minifterium.t.ff. ve libe.caufa.l.fi vfufruoum.

^iifcruomm.nuUa Differctia.amp;cd videt camp;ra.na quidam funt in vigniW te qdain nö vt.ÿ.vc iniuriis.§.fcd pena:7.ff.ve vfufiuc.l.i fi gs.%i.gtö qday oidinaru gdam vicarii.vt.f.qó cüco.§.cüaut.^tem alu veterant alij noumj. vt.ff.ve edili.edic.l.fi.7.iKve publi.1.intcrdü.fcd vic cp nnUuseft magis fera?

0 alter b quo ad aer'a quo ad mill;fas 7fimilia fit viffcren, tia.licct olim mags vn^Œal, ter effet fcruus.vt.C.ve nudo iur.gri.tol.l.vnlca.na olim g, dam habebat nudum dommiu in fcruis:quidam plcnii.quidi femiplcntim.

mlt;r OBulte. quidam ponunt bicfalfa^ nota vt vuo fintmul ra.ar.ff.ad fil.l.i.§.boc referi, ptum.fed certe ibi funt tria ap, pellata nô vuo tm.vicergo q? quattuo:funt vifferenric libero rum hominum vtingenuit li bertimtlannit vcdi'tidi:vt b t.f.ri.i.ve libcr.f.libcrrinop. arg.ff.vi bono.rapto.l.tiii.6. .i.O.m.ppmacftinaut. 6 ve pofitioni. t venundationibus ibi.eum 7alta multa col.vf.

Ceeingenuts. iOuia.s.ve lurc pcrfonariiquaru quedain funt ferue qdam libere.liberop aut qd^igenuiqdi libertiniio ve bis tractaturus punio ve in genuis tan^ vigniotit us. IVIgcnuue. Æhuidif in vuas partes. Bäinipri ma tractat qualiter quis vica, turigenuus.fn Secilda qua, liter ingenuitas perditur. Se eunda ibi.iCum autc. ipnma fubdiuiditur in quinq^. Ra^in prima ponitur victum.3quot; fe, eunda illud vedarafßn tertia refpondetur tacite queftioni.^n quarta alteriqucftioni refpondetur. ^n quinta veciditurincidcns queftio.Secunda ibi.fiue cr vuabus.terna ibi.fcd c fi quis. Öuarta ibi.c econtrano.€)uinta ibi.er bis autem.£t hoc intendit. ys cft in, genuus appellandus:qui cr vuobus ingenuis vd vuobus libertinis.vcl altero libero nafatur.ift quo ad ingenuitatem manis confequendam fpcctamr condi, rio:quam fuffidt fuiffc liberam vel tempo* concepnonis vd tempo* medio vf tempo* panus.b.v.fin teoicum.

nC^iigcnuus.quadoq5aliter q: per fnum.vt.ff.ve bo.l.ingenuußtcm p re, ftitutionem naralium.vt.ff.ve refli.natalium.

0CÆr vuobus.fic conftrae fiue cr mammonio fubaudiconftantc vuobus inge nuis editis «ifie erponeomnia fequentia capitula.

P lt;EÆr altero.fic.C.ve ope.libc.l.qôcr liberta. lt;[0Cdet fiqui0. Suffiat mattem fuiffc liberam vd tempo* conceptionis, vd medio tpc.vcl tpc partus ad boc vt natus fit ingenuus.b.v.felreii.

qC Sedcfiquis.nafciturfm fc.

rC jflibilominus.q: ventris ftams fcmperconfideratur.vt bic.i in auc.confti, tutio que er afcrip.§.i.col.v.i.C.N rei vcndi.partum.ntfi in cafu rt.C.ve fcr, uisfu^ti.l.fi.7 nffi in murilegulo.vt.C.vemunlegulis.l.qui aut patrc li.n.c 4.bi qui.1 boc iure romaiio.fccus iure longoloardomm.q: Temper in vctcno:e5 partem ftamsirahimr nifi fit matrimonium.aliud fi concubinams nay tune fer uatur ius romanum.

0 ff IZibcra.puta meretrice, tCealamitas.quafi cadamitas quia iterum fuit faaa ancilla.

UUÆ bis.bucufq5vint qualitercontingat ingenuiras nüc qualiter pcrfcucret. rC Xibcram manc.faaf ad boc.C.fi man.ita fii.ali.vt ma.l.fi.§.iurta.

YCœcdio tcmpo*.ff.ve acgrcn.rc.vo.adeo.§.cunq5afpectanda.

C£um gutcm.3ngcnuo:qui in ftatu fcraili vegebat ve facto manumiffio recta non nocet,are.

,Ç Qlfficit.nifi poft manumiffionc talc gnquenio fteterit vt.ff.fi libcr.inqc.cffc ^rt.ii.fcd illud hodieconectii eft vt bic.7.C.vbi ca ftatus agitur.lJi.

acgn fcruitutc.i.ftatu fcruili. b ff !O0anumiffum.f.vefacto.

ctfmatalibus.i.ingcnuitati que pbaFp nafalcs.iErataut natales faiptura oi, annis vomint ipxconijata que viccbantlucitU5 effe natum cingenuumivo inceps fic erat nifi tune ptradiccrcf.vndc c in Icgcdis fanctor imitulaiur natale fancri Ricolai quando moritur quafi tune nafcatur nunquam momurus.c qó fecerintin vita îtitulàf talis fancri.Gd vie q, natale appellaturpma nanuitas q eft vc iure naturali.c omnem Ixmincm vie cffc libcrum.vnde viatur:fcnP ifte rcftiiuitur natalibuori.iHi libertati quam bobet ve iure naturali vt.ff.vc na.re fti.l.ii.7.ff.ve ftatu bo.l.impcrato:.

d CÜfficcrc.mfi vendideritfe.«.6.ti.i.§.pe.niïcenim non redit in ftaium pri

ftinum vtèff.rc ftani bo.bomoliber quccft contra.

«Belibertinis. Il9icponitur fecunda pars ciuilionis poftte in ter.^.titaj.f.

ita eft continuano buius rubricc.fêlrcti.

Tl gbatftir• VTotus ifte rimlus oiuidif in quinq^ptes .l^rimo ponitqui JU fintlibemni.föcóo quid fit mäumiflioaertio quot modis ferui manip mittanf.«luarto q, ferui inuu

tipoffunt manumitti, muin/ to qualiter oe iure antiquo fta, tus libertinorum erat tripam, tus 7correctiones Itams liber, rinoriLScóa ibi manumiffio. Tertia ibi. multis. Quarta ibi.lcruivo.aHtima ibi libem norum.^rcti. Ct boc inten, dit dßanumiffus Dicitur liber tinus.'z manumiffio que fuit De iuregennum introducta eft ratio libertatis a iure ramen naturali incognita, ficorrela tiua fe inuicem rcfpiciunt nec vnum fine altcro poteft ec. £t que DC nouo emergcrunt nouo indigetauriliorc iure gentium mabominum genera funt^ Uis DC iure natural!vnum nn effet.boc.D. vfq5 ad.§.multis out modis fin bal. a4[3ufta.i.vera.fic ccontra.

Vt.T.ti.i.§.fcmel.vcl iufta ga adeo lufle feruierunt Dno . vt meruerutmaumitti vel Die iu fta qr eftó iuregen. vt.s.ti.i. èÇ.fenjims vt.tÈDeiuni.c iu. .1. manumiffiones. bC föcmimtc.c buius manu, miffi filius cft ingenuus.vt.s. ti.i.in prm.b grimatici Dicant eum libemim.fcdcmanumif, fum libertinum Dicunt.

Oßanumiffio.i.Detectio fy ÿr.fic i.tf. De acquire. DO.l. adeo.§.aim quis in fi.vel Die fmifblaJo.ttl50.$ Dat li, beträte qui prius ille feruusn babebat afs nó Diceretur Dari: vt.ï.De ac.ï.fic itaq5.fed aut quam bebatilleq Dabat. i fie illi quidem nulla remanet eum nöbabebaenili vnlrautquam

nSbabebat qbeft abfurdum.i^d dic qp Dat qua nô bebat iboc pleruqgcontin git q? quis Dat qó n5babet.vt.f.qui. ali.li,§.i.7.ff.Dc vfufru.l.qó noftrum.i .ff.DC acqui.rc.DO.1.non eft nouum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d Cv^t.p ideft.

'C TOotcftari.ff.De iufti.i iure.1.manumiffioncg.

frf@uc res.iunanumiffio. gC£ecu.tria geiicra.ft erat vnu caddita fut tr(a ergo funt quanuo:.rn.nonreqUif.nam fi babee tres filios tnafeatur bodie vnumindpis babere quattuo:ipn^babebas tres.ergo feptem qj falfum eft:q: quod pnmo erat computaturin fequentem numerum.

gZDultiSJOBanumiffio tam inter vinos q? in vltima voluntate multis mo dis fît er quo ad actum voluntarieiurifditionis quilibet locus cft lunfdicus.b.d. vfq5ad.§.libertino:um fin tôal.

b C$acns.f.fub afpeem pplïiantlftiristinterueniente qualicuq5 feriptura vice acto:um.vt.C.De bis qui in ec.manu.l.i.i.ij.

(Camp;indicta.i.cd cognita coiam pto:c que ideo Df oari vindicta q: vinder quidam fir'vitdiov pmo ficfuit manumiitus vt.ff.DC ou.iur.Lij.Minimi vd vt g dam Dritfm 16octi.vindicta erat virga pictoris qua ter percutiebatur mäumif fus 1 Dicebat picto: rer.aio te liberum.ar.C.fi aduerfus li.l.i|.

k à felmicos.i in boc iin fe.ca.neceflarii fut gnq5teftes:vt.C.Delat.libc.tol.l. rf.§.fcimusi.g.fyt fi gs. 1 amp;nbsp;Qualibj.vt in codicillis vFin teftö min9folamp; niqó valet iter patre a filios.Vt.C.DCtefta.1.bac cöfultiflima.^.cr imperfecto.

mg'^ed 1 ahjs.pietcr fupiadictos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n CQui tam.f.modu

0 C/Er vcteribus.f.erlegibus imperatoiiï.vt.C.qui.er cau.fer.li.ac.p totnm.

p râoftnS.vt.C.conuriunia DC manu.l.fi.i iu auc.DC man.piin.g.ij.col.iif.: in auc.Deino.§.if.col.i.

q lt;[ 5crui.manumitri.q.d.qnq5etiam inuiti. vt.C.Dc tefta.ma.l.fi.§.fi w qui dam.bfcois fit in ftliis.vt in auc.qui.mo.na.cffi.fui.§.generalitcr col.vj.

r gr Tranfitu.1.Dum uanfit:! cft ratio quia fi co fieri poterat:vndc alió cft qui tomaimmiffio non poterat fieri fine pietoie:vt.f.ti.i.§.cadem.3tem aliud cft in conientiofa lurifditione.quc.f.rcdditur ininuitum.vt.ff.Dc ver.ob.intcr fti-pu.9.i.t.C.DC Dilarionca piocedcnte.

6amp;Jnbalncutn.iuiic.n.videbat nd valereqi pie gaudio cuilibet concederet.

tCyntl)catrum.i.in locum vbibomincs ftant ad videndum.^idem multo ma ft alias quocunep vadat.

CXitertinorttmXfcttolim libcmnov muite cfatfpfabodieeftin ter cog vnica condirioMam oamp; plena libertate ponïïtur.b.d.fhn JßaU vfq5ad finem.iifte.§roiuidféin fee partes firn ^reri. fpumo qualiter flatus libertinorum erat tripartitus olim.Secundo qualiter redactuseft advnum aim correctione foeta per cumXertio^ generaliter vircrunt fpcaficatin ucditiajs Q fuerunt erpulfi.Quar, tODc latinis. Quinto qualiter omnes libcrtof rcduritad vnmius.fcr to q?aliis modis fui cf ficiuntur libcrti.Sccun daibi.fcd DCdinaorib. Tertia ibi.i Dediticios, Quarta ibi. latinosat. amp;uinta ibi. £tofeliB tos.Serra ibi.dBultis autem modis.

UŒ Xibertinorum. idc cratDeferuis. vt.GW nu.iu. qui.tol.l.i.§.i.

F COBodo.i.aliquddo. Y Cæino:cm.i.mediâ vt.7.0capi.Di.§.i.7.ff.

Dc au.i ar.le.l.qui lau cemfm !^o. 5Ç®cdinciov numero 4.focabannir dediricif. terant inducti bac.l.di cfcctia quet multa alia indunt 7 erant bi toto temporevite fue ferui.! tune fiebat libericü mo nebantur qópderat cis quia bona vt peculium a Domino occupabant lur.fedin la inis aliter fiebat vtcolligiTbic7CC CO qó minus habebant Dcditidi @latini.vt.fo Dc fucceffio.libè§.fin. a Clpictas.i.nos gfu mus pij.

b C £oiiftitutionibus, vt.C.DC lati.li. tol.l.i. c CCompctebat.f.ma, numinis.f5boc no.tria tempora in primoivk timo. falicet Dciiiccpj. idem iuris eft.fed in medio boc ins pcffimum fuit inductum.vt.y.b fuc. lib.§.vltiino.

dG Xtbemnus.erquo contingit multiplet effeaus.ßn piimiscirca ob, fcquùiles operas.f.que funt in faciendo vt Deaflurgendo a feruiendo: fine in non faciendo vt DCnon vocandoin lus que ipfa natura patrono Debentur etiam fine impofitione: vt ft vocauerit in ins patronumfine venia punitur in quinquaginta aurds.ftroc in lus vocan.l.penul.i vl-ri.qui aura accipiuntur quilibetpio vnofolido.vt.ï.Dc pc.tc.li.amp;fiiia, li.a er bis iuribus fumitur argu.cp aurcus pio folido accipitur in iure no ftro.cr quo pio eodem Delicto talcs fententie piomulganiur.i eedem in tdliguntur rfe Dande filio cmanapato.vt.C.Dc in tus voc.l.venia.îrfo DC condi.indc.fi non foitem.§.libenus.,tcm reuocamr in fcruitutem pioptcr oftenfam:vt.C.DC libe.t coium li.l.fi manumiffus.c alia muU la.fed bodie bee omnia tollunturpietcr ea que ipfa natura Debentur vt in auc.vt liberti Dccetcro.§ri.colla.vj.Tu Die vt no.in Di.1.fi manumif fus que eft contra.

eCfàDcdindos.qó Direrat in genere nunc per fpes ponit:vel quod có, tunenm Dircrat nunc Diuidit.

fgAltercationes, quas non babemus:fcd quare non erantferui flcut il Equipenims funt ferui cum toto teinpozc vite fuc feruirc cogerenem, fm yo.^erant liberi I5feruire cogerentur.vt.C.camp;a dc ma.r.i.§.finan tem p:op:ietarius.

$ ÇX-ftinoo atiuni.i.er.l.iunia no:bana iddctos.vr.s.c.g.libertinoiiï. bCÆt ocs.fic conftrue.! oés libertos Donammus.i.bono:auimus etui ore romana.i.plena liberate.vt.s.e.§.libcrrino:um.

iCtoiferimine.i.DiftCTenna babita nee etatis manuiniffi.vt ctü infans poffit manumitti:immoetiam in ventre cum quantum ad boc babcatitf pio nato.t.ff.DC fta.bo.qui in vtcro.nec Domini maumittentis.Dum m babeat.n:.annoo.vt.f.ti.i.§.cadcm.nec in modo manumittcdi.f.fiue in teftamento fcuinter viups quoquomodo vt.s.e.§.mulns.

Itg felntca.f.q, veniretifta p:aua conditio. lCCiuitate romana.i.plena libertate.

m C$ona8imusri.bonouu(mu0. 11 Ctëamp;sauditi9,fd|

anobted$quogbabuimu§.^.e.§.ftiultt§autem.tfunt additi iiouem.

•tyrimusftwminus erogantem feruum fuum oeiecit. Sccudus ft an^ dlUm vendident ne pioftinuturipzoftituta fuerit: vel ft vendito: ftbi retinuerit manusiniectionem:': earn ad ipfum reuertentem pioftinnt po ftea. Tertius ft ferai pileari wfunenfunus pieceffcrunt. Œluanus fi etiam crpieffit cum vd, Iceffc larinum.gluint' fi|fub conditione relicta libertateberes ante con, ditionem manumiferit. gems ft in indicio lu bcralia tomino fepara, tus feruus fuerit % pted' ump:oeo tomino folu tumfuerit 1 ipfe poftea accepit. Septimus ft an alUmfuam mantauerit alicuilibero.©ctauus ft co:am acrisfilium nomi nauerit feruum fuum. ^onus ft inftrumenta fcruimris rcddiderit.i p baturbimodi.C.oc la. li.tol.l.cg.fancimus vf qsin finem.

•ff Sola.fciliolibertas Plena. b(Sn picfcnti.i.in COH fuetudine.

ÇQui1er gbos au ngminnurterenö prit, ^evariis modis ma, numittendi oiriteß quia non omnibus manumit terclic5.nec er omnibus auiisudeo ne boc nunc fubminit. Pm Ifbo:.

AC titulus p:inapalu KTbiuidifin octo ptes. pimo ponit qlitcr ps inter vinos in fraudem creditor ferampp:ium manumittcre nö poteft.

$ccundo qualiter in vlrima voluntate cum libertate heredem inftituit. Eerrio qualiter in vlrima voluntateinfhtuir fimplidter.gfyuarto quali, terpicfumatur cpmanumittatinfraudem crediromm. Quintoqualiter mino: viginn annis p:obibeEmanumittere nift cerris cautis. Serto que funt caufeiufte. $cpnmo an caufa femel app:obata poffttimp:oban.

©cNuo ft quis terigmt occemiocto annos poteft in teftamento manu, miitere.Secunda ibi.§.licetaut.Tertia ibi.§.idcq5.@uarta ibi.^n frau dem.Quinta ibi.§.cadcq3lege.Sena ibi.iuftc aut. Septimaibi in.§.fe mdaut.©ctaua ibi.in.§.cum ergo.i.b.d.boc pn.^nfraudcm credito, nim inter vinos feruus manumim non poteft. felrerinus.

9CMon tamen cuicunq5.0uis.s.ti.i.§.mulris.i.§.fi.oictum ftt qudib^ manumittere poffe:tamen it.ftc t.f.oe erbcrc.li.in p:inci.nam tunc eh liber ibcrcs.

aÇfraudem.boc erponcJ.e.§.in fraudem.

tCwanumitnt.f.inter viuos vel in vltima voluntate.f.nó inftituedo. nam mc effet liberibfs:vt.ï.pn.§.i.ff.qia quibus.l.ft mo:ns.

'ff^g^t.f.vt noceatcreditoribus:fibi tri nocct ft vellet reuocarc:vt.C.6 tenio.pigroa.ma.l.creditotibus.

fiirfccntia.ftmilis eft rÓ.q: 1er vult.f.oc vfuca.§.funiue.

CXlca autem. æiuidimr ifte.§.in quattuor panes. l|b:imo ponit vnum Dictum, föccundoilhid reftnngit. terrio ponit rationem primi ^ti modificari.Quano rationem rationis.föccunda ibi.ft modo.Zer, na ibi valdc cnim.@uarta ibi.nc iniuria.£t boc oicit.pominus q fol-ucndononeft poteft vnum erfcruis fuis liberam i beredem relinquere bummodoeceodem teftamento nemo alius fttbcrcs.boc vicithn èlrc. |Vfyrçad'§'idenq5iuris.

•JßfetriJidtum eft.

ipcruum.fcilicet vnumi non plure:vt.ff.vc bcre.infti.1.qui folucn (ffinfi.cum.l.fcquenti.i criam in fraudem creditomm: vt vc nccef.fcr, Ui9.l.i.in prin.nift fpcdalitcr pigno:i vatusfuerit:vt.ff.vc bcrcdi.infti. pi$no:i.qui non poteft fieri neceffarius nifi vominuscrcdito:i fatiffaciat vt Dicta.1.pigno:i.

™j[0olusriin cafu criam cum alio:vt.ff.TCbcredi.infti.l.lt is i.l.que wmendo.

lCRcceffarius.quia fiue velit ftue nolit cogiturcffclx:rcs:vt.y.vc here, qua.i vif.g.primo.mft in tribuscaftbus quos babcs.ff.ve bcrcdi.infti, tucn.l.ft fcrao.

ml(firitent quo vltimocafu feruusfubftitutus eft bcres.

adem.l.f.quc pbibnit:eadc eriufta dpecditvt bic.cj.e.f.eadem t recte.f. eft puifum.

TC fcgcutes.no.gp pdcft pauptas qi fauct pauptari.ftc.ff.oe traf.aim bt.%ft in annojtt.C.oc epif.i de.ft quis ad Dedi.§.pc.i.ff.re offi.p:e.l.illiatas.§.

fi.ar.contta.ff.ix cFcu.ni.icu.l.fpadoncm.§.fi.7inauc. te tefti.§.i.col.vii.t 1llud.paup vbiq5iacet.l5 ec5, tra tlcaLcantabit vacuus co, ram latrone viato:.

q C«cl.p:ofal(cm. rgHEMbeat.ftc.ff. te itcr.ac. l.Tq:inp:in.ftc.y.tc bo.pof. .§.adbucautem.

fC Elut boc non facicte.i.non fariffaciente credito:ibus. t C£o.fcruo nuc libero facto. *TCSerai.quondam.fed mo, ^^liber eft.

CjE^niuria.quoadfama^ que ctpoftmo:tcm qnq3 tinaEve .ff.teac.hct iudido:um.

C^denU'taris, ^midi, mr m tresptes.TO:imoampli at.§.p:ccedcntem.recudo am, pliarionem ertendir. tertio rô, nemfubdit.fccunda ibi.fed no ftra.temaibt.cuin non eft. ft boc tidt.Seruus ninpliciter a tomino inftitums intdligitur etiama tomini poteftate libe, ratus.b.d.fm 2Hren. vfq, ad .§.in fraudem.

Y ëffineliberrate.non ^ tf catinftimo te finc libertate qa tune non effet beres. vt ftatim ticitin fine. buius.§.fed p:e/ termiftt tarionem libertatis : vt in fine.

5 (Confhturio.vt.C.te necef farüß ferms be.infti.l.qda^ in p:incipio.

0 EScriptura,ficut er tanone tutde.vt.f.q ta.tu.pof.in pn. bC^nftiturienis. argu.cp alP quo camp;effo aliud conceditur fu ne quo illud elle non pamp;: vt.ff.ve iuri. om.iu.l.ij.

cCCum non.bee eft noua ratio.vc qua viri mô.fed ipfa 1er antiqua fuit : vt.f. vc bcrc.infti.§.i.q|ie eft contra.

Cgnfrandonæiuiditur ifte.§.in très partes, ipsimo qualiter pzefuma-tur manumifÄo in fraudem.fecundo qn ppter fraudemimpediamr manumif, fio fiuclibcrtascH róne.tcmo er rône infat.fecüda ibi.pualuiffc.Zcrtta ibi.gta q5i.b.v.'iparia funt quo ad pxfumprionem fraudis quem manumitti ab co g feit fc non effe foluendo credito:ibus.vcl ab co qui feit cp pioptcr manumiffionc efficietur non folucndo:vclfic.Confilium icucntus impedit manumiffionem vircctam.fideicommifrariam autcm cucntus tifi.b.d.cum glo,fm Elrcti.vfq^ ad.§.cadcm Icgc.

d C^nfraHdcni.ftc.ff.c.ti.f.qiaqui.ma.li.non fi.l.in fraudem.

c è^oluaido.cumifdantfcbabcrecredito:cs. vt.ff.quc in frau.credi.1.om, ncs.^.ludus.

fClflon eft.inunc crit plus foluendo.

Sit to:cHaluiffe.nam quidam vicebant0fufficiebat folus eucntus. ab; vice, bant cperigebamr virunq^.f.ffaus ieucntus.i ifta fententia pualuictrierp:cdi ctis videbatur Sufficere eucutum folum tril il.

b Cgmpedin.boc viligcntcrartendc.cp fi virecta vetur libertas non folum in-ter viuos:fcd et in vlrima voluntate vuo neceffaria funt.f.pfiliüboc eft frausi cuentuj:vt bi.ff.c.l.in fraudem.i.C.c.l.i.$ln fidcicómiffaria fuffidt euentus. vt.C.qui manu.nópof.l.fi.i eft röq: fadlius libertas ve facto vara ab berede reuoeat 0a vcfuncto cuius vifpofitio videbatlcr.vt.ff.ve fideicom.libcr.l.iiif. .§.11in fraudem.Klia ratio no.C.eo.l.infraudcmjn alus autem aliénations bus que in frau.credi.fiunt vie:vt.f.ve ae.§.itcm fi quis.ac.

iC6cpc.rcfpondct tadte obicctioni quomodo poteft cffc animus bonus en ipfa verirate fraudet eosfrridet fepe.n.ic.fed ar.?tra.C.vc rcfcin. vcn.l.quifquis.

fcgCum vtroq5fraus.f.ieuentus intcrucnit.vt fubiidt.i facit ad boc.ff.quii fl qih.manu.li.l.in fraudcm.

Lgfonfilio.no.qucm tcneri ve confilio.fcd contra.ff.man.l.ii.amp;fi.fcd bic fait fraus 1ideo fuit talc confilium obligato:ium quia fraudulentum. tf€ldcmkgc3ftc^§.ann.§fcqucn.viuiditur in très partes, ipzimo po, mt qualiter miho:.rr.annis non poteft manumittere nifi cr eaufa.fcaindo ponit que fnnt caufe iufte.tcrrio limitât vnam pdicrarum caularum.fccüda ibi.fufte. tertia ibi.i feruis qui.i.b.d.dùBino:.n:.annis non poteft inâumitterc nift apô concilium velvendieta iufta caufa fueritapp:obata 1 que funt iufte caufe app:o bate bic babes.b.v.fm Elrc.vfq^ad.§. femd.

mC/Eadem.Gve qua eft babita mcmio.s.co.m prin.

nc flßinoii.fuffidtcrgo ft non fit minoi.rr.an.enam fi n5 fit maioi.vt quia rëiïgit vltimum tiem.^.an.vt.ff.te manu.l.i.ficut in teftamenro fauoic fui:

» vt.ff.teiefta.qua ctatc

quot;C ^lindicta.bic erpone vt.s.ri.i.§.multis.

bfr(onfilium.i.apud locu illu vbl habet fup hoc pfiliU'i.tclibcratio t fic po, id qó fit p:oeo vbi fit: vt

•tf.te lufti.i iu.l.vl.§. fin.vel

tic apud eos q pfunt concilio: vt flint ocsbntçs o:dinaniiu, rifditionem etiam minimi ma, giftrar' cd boc fit tc volunta, ria iuri ditione:vt.ff.te offi.p eon.ile.l.ij.ci aue.te tefen.

ci.6.nulla.colla.nj.

cITjufte autcaufe. facit.ff. te rthnu.l.fi minol.cum.l.fe.

djC llPatrc.fed qualiterpot ft, mrs babere fcruli pfem fiium vdccótra.vel frater fratre, fu um iiuefo:o:c.m.bn vt q: ifti tuit ons filiü fcnii fui I,eredem vcl filiuancillc vclccótra.c fic te aliis quo earn fit inftitutus bercs liberitns oium bono, rum quotum tns fuit teftato: vt.s.e.§.i.7.ff.te acquir.pof. cum bercdes.,tem pamp;effe:vt fl babeat quis filium er ancilla fua.nam eft femus c filius:vt

•C.cóia te ma.[.fi. i ccôtra:fi femus babeat filium er tomi, na.nam filiuseft liberte tomi nus.cum ventre, fequatur quo nd ftatum.vt.C.te rei vcn.I. parmm.l, pollet ipfc e tomi, na accufan:vt.C.te mu.q fer, uis p:op:i.1.i.e te bere. infti. .§.p:imo.

e CT Iflarurales.e legitimos vd Æhurnles nn.

'g TOedagogum.Cqui ab ini TO inftmit pueros.a pedos qó eft puer e gogos qó eft tuccre quafi ticat toctot fine guber,' nato: pueromm. g C^lumnum.quem vel qua alumnus aluit.vt riftcrat a fuperiozi.

bc Collectdneum.qlimul niecuni lactauit que fratrem bonu appellant. tC^ucaf.pieftitolup boc facramcto.vt.ff.oe man.vin.fi collectaneus in fin.' kC^ufta vt infirmitas q tribuit oilationë:vt.ff.fi gscau.l.if.iij.t.iiifit.ff, ix re iu.l.qfini. vel alia quelibetiufta.vt.ftiq.crcau.ma.l.i.in fi.

1C$ecem t feptem annis.fed quomodominoz.rrv.annis poteft elTe pzocura, wz.vt.C.oe piocu.l.erigeiidi.t.ff.oe pcn.fi ininorfrn.bic ad négocia fuit.nó out in iudicio effe poteft.ficafs eft differentia inter bos pzocuratofcs.vt.ff.ma. fi pcurato:em.§.i.

ITScmd $cmddppiobamm fine iuftum fine iniuftum fit nó poteft rcp:o ^rTr.o.Pm fëlre.vfq,ad.§.cum autem.

mc^ppzobata.f.manumifiionis.t apud concilium.

n CT$iuefalfa.q.v.fi oirit filiu, 1, nó fit:vel pfem vel filiatl} b ita nó fint firn qubfdam:q6repiobo cum id qófalfum fit nibil fit nee pftct cam:vt.ff.de ver. fiamp;lPaulus.t.C.fi er fal.iiiftru.p totiï:t.ff.ö crccp.rci iudi.l.qui agnitis.vn die vera.i.iufta.falfa.i.iniufta: vt q: diri eum fodum meum fuiffe in armis vf in fcbolis qó inducebam p lufta ca:ifuit talig ca vel fimilis approbata 1, non debuerit app:obari.fic.ff.dele.i.fi fidciullb:.§.fi. i.ff. dc in integ,refti.l.ocs. fic econra iufta p vera:vt.s.ri.i.in pnn.

ocTketractef.q: nibil facile immutandu eft er folfoibustvt.ff.dc in intc.refti. röltaus.fcd ecótra.ff.dc ercu.iu.l.fed rep:obari.i.rn.fo.boc fauo:e libcrtatis.il, lud fano:cfanitatis.acciir.

lC/£umautem dBinœ.mannis fi terigit.rviiï.annü pót i'n teftó ferufs IP rertatem rdinquerc iure ifto:fccus fi non atrigerit.b.d. $iuidtfiftc.§.in quat moipartcs.llbmno ponitvnnm dictum.5cóo otra illud adducit plures ró, nes.Temopco adducit alias rónes.d^uarto ad cóco:diam reducit media eli, gens viamirónem anneait.Scóa ibi.qó non erat.Zcriia ibi.$cd cü.$2uar à ibi.,deo nos.vfq, ad finem, are.

p ff (onftiiutus.nam cuin dicit fine ca non pofe manumittiergo econtra cum allia valet manuinifiio.fie.lf.de eden.fi gs er argcntariis.g.p^eto:. 7.§.pbi, bet.c.ff.dc pac.iurifgen.§.pto:,i.§.dolo malo.

q nbsp;nbsp;Xeftamentinn.fi eft mafculus.fetnina vo in.rii.vt.ff.dc tefta. que etatc.7 Þ liber.le.l.aurelio.§.itaius.

r ff$edeiï libertas.vfq,niïcallegddo inuit q? eodem tpc poffit manumittere qifo teftari. nunecconma duas rónes confidcrans:cquia ieftimabilis eft liber, tas müvendat fe gs pduad venditotenónifitimopenes empto:cm eudeq,

, wmmu remanet:vn eft fneftimabilis:Wbfcerf.wre.fur.I.hbertas.7 rf.w tabu.erbi4.i.§.fi.iq: antiquitas aliter ftanicbat cui eft feruiendm vt.C.œ tcfta.l.teftamcta.qre vifis allegationibus foluit media digens viam fie.five rev oiui.§.aim er aliéna.^ fit argu.contra.ff.te neg. ge. ncfennius in fi.c.ff.tc in rem ver.fi p:oparre.§.idcnq5.

0Ca0cdi0.no. media, i^m.fic.ff. fl pars be.

restita7fcruos fuosivltima vo lütare oifponere qucadmodü vO' luerit permittimus:vt libertatem eis ponïtp:eftarc.^cdreu libertas ineftimabilis res fit::p:opter boc ante vicefimiï annum etatistantiq tas libertate feruo oonare p:obibe bat:idco nos mediaSquodamodo viaeligctes:non aliter mino:i.m annisoarelibertatej in teftö feruo fuo cócedimus:nifi oecimü: fepti müannu5 impleucrit': oecimum octauuannu attigerit.4um.n.anti qtasVbuiufmodi eratis:p:o alijs poftulare\oceiïcrit:curnócti5 fui iudidi Habilitas ita eos adiuuare credaftvtiad libertates oandas fcruis fuis poflïnt peruenirev.

lt;17Belege futfia canina tollenda. Tq /tgefuffiacaninacertus'mo 1,1 dus'conftttutus crati feruis 'teftamento manumittendistqua^ quafi libertates impediente': quo dâmodoinuidtâ'tollendieffe een fuimus, fatis fuerat inbumanu5 vtuos quidclicentiam babere tota fuam familiam'libertati conare: nifi alia caufa'ipediat libertatem: moiicribusquot; autadimef^buiufmo di licentiam.

Cfôc bis a fui vV alieniiuris fut.

verbo.obli.l.ticio in fi. nam vbi eft eadem ratio idem lus ftatuendum eft vt.ff.ad.l.aquil.l.illud.'Z.C.ad.l.fal.l. viti.

lt;[0elege fuffia canina tollenda.Wo quibus er caufis manumiffiofe n poffit:lcd quia manumiffio interdum ptobibcmra.l.fuffia canina TC qua iiunc fubdit. Tfroicus.

Ti/egefuffia.miuidiiur in tres partcs.lPmno facit mentionem JUlcgBlumc caninc.$cóo cam conigit.Xertio aliam rónc affignat. fccuda ibi.Siluam quali.tertia ibi fatis.Zb.d.ifboteft quis in teftamen to'omnibus feruis libertatem darecellanttbus omnibus aliis impedime ns ficut iter vinos nó obftante ftatuto legis fuftic canine.b.d.fm AIren. ,C4crtus modus.vt vitra duos vel très fonc non poliunt manumitte/ re in vltima voluntate:vrj.e.in fi. a CTlBodus.i.numerus.

b qr®uam.f.legem fuffiain caninam fone Quodam qui canis nomifl/ batur inductam vt in publiciana dicitur aj.dcac.amp;alic.nam canis fff/ nabatnaturam qui ftat in palca:qui ncc libi pót babere paleam, nec alu permittit accipere.lic ncc fibi poterat tenere feruuos.quia moziebanttir: vt.f.dc rona.amp;i.ncc libertatem patiebatur cis dari.vndementocanina dicitur:vt fit confequens nomen rcitvt.f.dc dona.§.cft7 aliud. ccompedientem.i.impcdimcntuni affcrenicm.

d«,nuidiani.noia ptra inuidos.fic.C.de cadu.tol.in p:in. eClt;amilid.i.ocsfues ó familia dnitvt.ff.dc vcr.fig.pniiciatio.§d. f amp;Caufa vt fraus vel cras manumittcris:vr.6.c.ti.iri pn.i.amp;ca.

8 (Eqpoiientib^.fed quo pót aliqd adimicii nibil beat, na mots ola ab, riu[it:vtinauc.dcnup.§.dcinceps.col.ilii.rn.dicmozictib9.i.ad moro tendaib^.q: labouit in ertremis vel qfi.vel ct eratfanus.fed nmo:c moi tis boc faciebat vt.ff.de dona.ca moz.l.iii.i.iiii.t.v.t.vi. bqrfeldimere.no.bic ar.q, ea q fiunt inter viuostrabunf ad voluntates ^mas fictcontra.ff.de pac.l.pactum.

CBe bis qui fui vd alieni iuris funt.'iHncreftringitur pzimämembv pïïmc dfuifionfspolitc.s.rc iure pfo.vt non coinp:cbcndat quofdamU beros boies.f.filioiFa.jtem ftatim cum dicit alieno iuri.ampliat fan mé bmm dicte diuifionis vt comp:ebendat ct quofdam liberos.f.tilioffa.cu ergo fiat addinoc detractio dicte diuifionis.iam eft re iure auili bec di, uifio:vt.ff.de iufti.a iu.l.ius afit duilc.Éltfuperio: dc iure perfonarum fuit fin ins namrale.igen.vt ibidirimus iideo immutabile cft:vt.s.ó iure Ha.gen.1dui.§.pênul.

«Fqttftur dciurepofonarum Zor?ifedrofuidif in qwp, Z, rcs?||b:imo ponit ruo genera perfonar.Secundo quifuntin po, ccftate onor:Tquoiure fintintroduccumcoujonium.Tertio ponit no, num ftatutum reftringeno circa mo:tem:ipunieus ptrafadétes. ^uar, to aha reftricrio ptins etiiarea feHidamcaidcdo.Quinto ponit verba noue conftinitióie. Se,

SÆquitur'ociurc pcrfonaru5 alia oiuifïo.lRani queda per fbneruiiuri0funt:quedain alieno iuribfubiecterunt.rurru0 carû que alieno turifuntfubieae:0lie funtin potcftate'parentiy talie in potefta-teoomino:ij.lt;r Videamus itaq^ oebißque alieno iurifubiecte funt. namlicognouerimuß queifte per fonerunt:fimurintelligemu0 que fui iuris funt.2(cp?iu0 infpidani' œ bis qui in poteftate oominomy funt.lt;17 ^n poteftate itaq5Domi' nopfuntferui:quequidé poteftas iuris gentiu'eft.na apud omnesp' eq5gentes animaduerterefpoffu' mus oominis inferuosvite nedP 05poteftate eés :% quodcunq^' per feruüacquiritur:id oomino'aequi ritur'. lt;1, 0ed boe tcpo:e nullis bominib^qfubiperio noftro funt licet'fine eaufa legibus eognitamin feruosfuosfupzamodiï fcuire.nS creonftitutionequot; oiui pij antonini qline eaufaferuüruü occiderit no minus puniriiubetur ^ ft alienus feruum°occiderit. C Oedema'. io:Pafperitasoomino:um ciufde5 principisconftitutione cobereetur.

interdum.§ri.i:in auc.ó

nócligen.fcóo nu.§.bocaiït.colla.trtboc Fm quofdam.lRos contra.ni fatiuris funt.cum enim pater fit feruus boftium iin eoium poteftate:vt .s.rc iure pcrfon.§.ferui.ergo alium babere non poteft in poteftate.ff. bcacquiren.rcrum vo.bomolibcr.amp;quicquid 7.foc acqui.pof.l.cum beredes circa mcdium:7.ff.ad.l.iul.TC adul.l.ftc eueniet:7 pieterea eom ratio vel fentenria eft abfurda qui vicunt g? bec viuifio recipiat medium: vt.C.wfen.pa.1.fi.drca p:in.

cC TOoteftate.boc verbum quinqy modisaedpimr:vt.ff.rc verbom fi, Snid.poteftans verbo.

dC Simul.nam vt vicitarifto.^nOm eadem eft vifdplina.vt bic.i.f.dc tutcld.rn.c.ff.e.l.i.c eft bic ar.cp p noticia vnius immediator puenimr alterius noridäifadiit ad bunc.§.ff.ve pcu.l.pompo.§.pe.aeo.ti.l. i^g.ve p.fti.l.i.§.ftyulanonü iftarüc.f.oc tutci.circa prin. poteftate. 0115poterit Pui a unis ïpune occidi.b.d. Zlre. amp;Croentium.i.veiure gcntiiïintroducta:vt.s,ve iure pcrfo.§.fcriiit°. fC/lnimaduertere.i.ariimo vertere i cogitare vt vint catbo. $4/amp;ffc.imp:op:icponië p:ofuiffe:vt ftatim colliginir:i.ff.c.l.i.i erat adem patri in filium:vt colligiturfirn vnam Ifam.fve libc.i poftbu. Mnfuis.7.1.0€noni.amp;fi.c.C.re pa.po.l.fi.

,Ç0uodciiq5.acqrit.f.iuftc ftquofdä:vt.ff.ve acq.poCtpferuquot; in fin. Idcerte boe ec nópót.na fi qrit ergo vno:qi fibinó:vtj.perqs perfo. no.acqui.§.item ferui.i.ff.ve acq.bCTe.placet quarc vic^femp vno ac quinf.ct fi quid per volum vel tnetum fcruus acquirat:vtrf.pio empto TC.Lij.§.celfuo.7.§.pomponius quoqj 7.§.fiferu'^fed bocfolo infpecto an queraf.puta fi feru^ftipulctur opas a liberto.vt.ff.ve ftipu.fer.l.an, tepc.vel fi aliudfacti i fit in ftipulatione:vtj.ve fti.fcr.amp;fcd ciï faaiï ni, fiin afibus.qó vic vr.foN ftipu.fcr.§.fcdciï.nec ob.d.l.qó feru^.q:n quent ono vt fibi remaneat.nltenet reddere.fed niïquid libertas rata a brio vela lege.qó fit interdû.vt.Croc fcr.qui p:opiemio liber.ac.p to. 'in auc.ve mo.§.ii.col.i.vnoqueriern.nó.nam I5graf fcruo:libcro.n. nóp5t vari libertas:vt.ff.ve fidcic5.liber.gencraiiter.§.fi bominilibe, ro.tn eoipfo momcto fic fit liter vtvnm nSbabeat.'tfic bec oppoUtioë be puncto.ficiaïs vt bic vaditroma:abic fedtmuru.nbeft m verU5ciï luiffe vel opus fedffe.l5fit in vlrimo momento perfidendi.fimilis que-. ftioÿt.fy metuscä.l.cttat.

1 Cyd vno.vcl quafi vno vtfructuario:i bonefidci poffdToii.quibusq' ruur et ouabus caufis.vtj.per quas perfo.no.ac.§.ve bis. kCamp;cgritur.no.bicvuos effectus vominice ptatis.i eft tertius vt non

toiqucafin vnm nifi in cafibus:vt.C.ve qucfhbnbus.Li.r.Lfcruos.

IC Bed boc licet.i.lidtum eft Icgibus q: fi fcruus feiat iftdias vno pararit ipe aunlium nd tulent fuppliduj typxftarc.qó moitcm interpietai:fed fi accufa, ucrit cum criminaliter ercepto crimine left maieftaris:vtfi vnm viderit pidita tem.ieum ndadiuerit vel imifcucrit fe vton fue.vd aliys modis. mlt;[gogiiita.vtq: cum vro:c iuenent vcl ftmilt vdicto.quo cafu cria oeadere licet:vt.f.ve vcrbo.obli. q fcruum.t.ff.ve legi.i.qd crgo.§.fi bcres.i.fl; ad,l.iulrocadul.marito.§.i.ft autC5 ale reliquit vel vrionon obcdicrit legitimeciï conigcre pamp;.non tn vitra modum boni viri arbimo c5p:cbcnfum:vt .C.œcmen.fcruo.l.i.fcd nun qd fine cd verberare p5t:rn.fic modice firn go.vt.C.rccmcn. fcr.l.i.b pla.vuit q,nó : alitcr .i.fmimis fine culpa:tcnef vf vendere vcl vare : vt.ff.ad.l. co:.ve fic. vt bic fcquitur i.ff. c.ti.1.i.

nC Conftimrionc.oiius uerba funt.ï.e.§.fi.

oCfemum alicnu5.fed certe q feruum alicni ioeddit lege amp;• quilia tenet : vt.ff.ad.l.aquili. •Uf.in prin.i.ï.ad.l.aqnil.in pun.q actio bic bere locum nó pótciïn5vno.immocamp;ra vo minum varef qó nÓ effe vebet vt.ff.ad.l.aql.^té mela.§.le, gcs.fcd vic qpboc eft quantum ad criminalem pena5.l.co:.ve fic.tj.vcpu.lu.amp; itcm ler.g pcna taj fn fcruis^ in liberis locum habet:vt.ff.ad.Leo:.ve ficca.l.i.§.i.interdiï etiam dui liter tenetur ft alterius intcreft vt creditoris: vt.ff.ó pigno.fer uum quc5quis.vcl fruauan,': vt.ff.ad.l.aql.l.f5i: fi ppeta,

—ri^ti.ff.vc volo.l.i elegâter.

C0Cd1 maior• æCuiditur iftc.Ç.in quinq5partes.TCnmo ponit victuin genere.ficcundo illudcrcmplificatCranonem reddit. Zemoponit verba rc tcripri ve quo fit menrio in piincipio.g.^uarto concludit. Quinto minatur of figuli non obferuanri legemiftam.Secunda ibi.iRam antoninus confulius. Terna ibi.cuius rdcripn.Puarta ibi.gdcoq5.0uinta ibi.0uifabinus.c.b. vidt.Bimia vomino:um afpentas cobcrceturgtcm officialis fraudans lege, puninir.b.v.êlrerinus.

PSq^aioz.i.magna vd maio: © equum fit.

q C donfultus.i.inteuo^P fic.ff.ve pac.l.,tcm.§.fi.vnde illud. Confulo tc grens nbiconfulo confilium vans.

rCfdcm facram.ad que loca c olim c bodic confugiunt.circa qui viftfgue:vt ^imus in auc.ve man.p:in.§.ncq,aiït.colla.iii.

SCiCoganf.no.b q? aligs cogitur vendererem fuam.

tCfonis.f.vt pcium fréatcad vn, pmi u nó reuertaf: vt.ï.pri.§.c.§.fi.ïfi. t C)0onis condirionibus.ne fimili pena antcrio:ü afficiantur vcl ne erponanf vd pioftimantur in eodem:vt.j.pn.§.7.§.ft.

u C TCcte.f.pieccpit.

rCeiramr.quia intcreft piincipis locupletes fub fe babere fubicctos:vt in autt tico:vtindi.fine quoquo fuflïag.§.cogitario.colla.ii.quod non contingeret ft cui libero feruos fuos liceret occidere.XFtno.^ illud quod intcreft pnuaii p:in/ cipaliter c reipublicc intcreft fccundario:vr.s.vrimus6iufticia 7iurc.in fine, argumentum contra.ff.foluto matrimonio.criam.§.licct.c.l.fi conftanic.§. ft tnarims.

y CdBamanum p:oconfulcm erbicc.ars vctice vrbis:vt.ff.ccdcm.I.fi vomi-

, £,Zgt;ominov.bincinde allegat c tuas p:o vominis róncs vel victa ponit.

a ^llibatam.i.non viminutam.ac.

b Cfyntcrcft.i.eis p:odeiit vt feruos non perdant c vic vencaciur.f.a nobis vt vic intcrcft.i.ad cos pertinet ne vcnegctur.f.a fe unis cu,foric vro: vcl alij vni familiares inferant beefed prima verio:.

ctgniuriam.quam patiuntur iure naturali infpecto non iure duili:vt.f.vein iur.§.fcrui9.

d CBcncgctur.fic.ff.ve offi.p:c.v:.l.i.§.cp aut.

e Cfönfami.i.infamaia feu magna iniuria.

f C^udem.f.cuidentcm quia vomino non obedit vel callide vicens fe nó cc illum fcruum quifuqit.

patria roicfàt.g)uia.s.^frit te bis qui funt in ptate viioradeo fub. iungit ve bis qui funt in poteftate parentum vt pmifcrat.^.ri.i.§.i:amp;rc.

Tfäpctatate. ZomsIfe ntulug Muidimr m quartuo: pfirteo. ipnmo -■-ponit rictum in genere qui funt libertiin noftra potcftateföecundo riffini donem nuptiarum vel matrimoniiÆerrio qui babent filiosin poteftate. Cluar to er pzediois infertfpecificando quod primo riterat, fecunda ibi. Ruptie. Zertia ibi. fus autem. Quarta foi. Qui ergoAbzeuiter boe intendit, libri' ma poteftas fuit de iure roma nointroducta per quam i fi, lius er legirimo matrimonio nanis 1 ceteri refeendetes per lineam ma culinam in pama poteftatecenfendifunt. multo res vo 7 earum refeendetes ea leius non babcnt.b.d.fumma alLfn poteftate. boc verbum multfo modis fuminir:vt.s.p rferi. oirimus. bamp;fuftis que funt iufte tid, gir.T.ti.p:ori. clL puprie.i Dicuntur a nubo^ do.i.vdando q: velate incede, re oebent vtait yfido.fed ma, frimonium Dicitur ideo quia muliernubit vt materfiat ib Duo nomina:licct Diuerfis ra, tionibus idem fignificant.fte; coniugium ^connubium icö, fornum:vt.ff.De ri.nu.in eo iu rc.§.boc caput.lic5boc vlrimu qnq5inter feruos accipitvt.C. Dc fer.fu.l.fi.inter quospprie Dfcontubernium.vt. C.De in, c*nup.cum ancillis.

Dt foniunctio. animomm

non co:po:um nn.vt.ff.Dc rcg.(ur.l.nuprias.i illa coniunctio animonim fi, gnificat vnionem que confiftit inter Deum liuftam animam.vnde apoftolus. Qui adberet oco vnus fpirimscft cum eo.lReliquum.f.coniuncrio co:po:um Defignatconfbzmitatem que confiftit in carne inter Cbziftum t fanctam eccle, fiam.ideft humanum genus.vnde euangelifta:amp;erbum caro facnim eft iba, Ixtauttin nobis.

Jndiuiduam quo ad efltcrionem.fic.s.De iulti.tiu.in p:in.actu enim ple, runq5fit feparario iure tam veterig ? nouo permittente. vt.C.oe repu.confcn, fu.iin auc.Denup.§.fligiturcollarione.iitj.cin auc.vtliceat matri t auie.§. quia vero collarione.vii|.$ednunquidbanc affectionem habet aliquis ad con cubinamquandoqtfcerte fic.iideo adiicias huic Diffinitioni Diuini c humani iuris communicatio:vt.ff.DC rim nup.Ui.Diuini.qma ciufdem fecte oebentec vt non fit vnus ebriftianuse alter iudeus:vt.C.Deiudeis ne quis.lBumani. quia fotum viri fequitur vroi:vt.ff.ad inunicipa.l.fina.§.ii.fcd fecus eft in có, cubina vel qualibet minus legitima vro:e:vt.ff.ad niunicipaLl.fi Deiure.^.fi. hconcubinatus iure permittente fit vt.ff.oeconcubinis.l.in concubinatu.in fi., neq5valetoppofitio oe matre ad filium q:ibi non eft talis cofuetudo qualis ad vrotem:vt.f.ri.i.amp;ergo.c in auc.quomodo opo:.cpiTco.§.i.collanone.i.7.§. Quanta igitur ibi.0edautfole it.

Æ,usautcm.q0confiftit in fcptem.iprimo quia ncccffitatc famis vendere potch vel obligare:vt.C.De pa.q fi.Di.l.iif.Sccundo quia ab eo in lus vocari non poteft vt.C.oe in ius vocan.l.fi.Xemo quia nec cum eis agendo iudiciu, babere posumus:vt.tf.Dc iudi.l.lis. Quarto qi per eum acquirim'’: vt.f.per quaspfo.no.aequi.§.i.Quinto q:in mdiciocontra alium fine licentia noftra effe non poteft:vt.C.oe bo.que lfo.l.fina.§.i.£cno qi eo inuito fua bona ad, ucticia adminiftramus:vt.f.per quas perfo.no.acq.§.i.Quidam tamen Dire runt cp alimenta adinuieem boc iure p:eftannir.quod falfum eft cum in eman, ciparis boc fit:vt ff.De [ibe.agnofcen.fi quis a libe.in prin.Jtemciuilis obliga rio inter nos effe non poteft:vt.f.DC inutilibus ftipu.amp;item inutilis eft. £toc, tauumvt poffim petere filium in mcam potcftatemfeirca quod Diftingue.^ aut a nullo octincturtaut ab aliquo.fi ab aliquo:volensaut inuitus. ifonmo cafu petam cum per officium iudicis vt.ff.De libe.erhiben.l.iii.§.hocautcm.c pzeiudiciali actione in rem agam:vt.f.De acrio.§.p:eiudiciales.non interdicto nift in cafu:vt fi volo cum adiré hereditatem in qua factus eft heres .vt.ff.De acquirenda beredirate.fi quis mihi.§.iuffum.7oc libe.ethiben.fi eum fetuum in feciïdo eadem aunlia locum habenteplura.falicct rei vendicatio De iure ro.Vt.ff.Derei vcndi.l.i.f.i.in ternolocum habet interdictum oc libe.bo.erhi. ,tem actio in rem De iure quirimm : vt.ff.De rei vcndi.l.i.f.i.e De libe.ethi, tylj.l.i.i.rn.

gC TRomano:um.i.omnium qui funt dc romano imperio.alie wgentes que dam:vt feruos tenentfilios vt fcb[aui.alic vt p:o:fusabfolutos vt fancigene: idp caute Dicit.f.talem qualem.

bC £rvto:e.aliud fi er concubina: vt.f.ti.i.§.fi.vd incefto coitunams : vt in auc.qui.mo.na.ef.le.coir.vi.§. fi.

ÎÇjn tua.fi tn tu fis tui iuris nô alieni.vt.ff.ad.l.iul.Deadul.ftc eueniet. kCiflon erunt.quia quinafcunnir patris non mams familiam fequunt:vt.y.

DC legi.agna.tu.§.i,7in boc fequitur conditionem patris:vt.ff.De ftam horni, nuin.Lcumlegittme.

1CBenuptfffföupza ti.prf.in pnn'.rictum eftqin ptite noftra funt libertinoftri quoser iuftis nuptius ptoaeauimus ideo bic fubinngitur in ter quos riete iufte nuptie contrahuntur.

Iaftas auemynter marem maio:em.riw.annis efeminä mais rem.rif. annis liberos fm legum ptecepta nuprias contrahentes iufte nuptie contrabun, mr.in poteftate autem conftituri nuptias abfqs patris confenfu contra, berend poffuntnifi pa' terfozet inhabilisadcfy fenfum p:cftandum. boc ricit vfq5 ad.§.cr, go fecundum jBaUß riuidimrin très partes. IRam in primaponit iri emm generale. ,n fc eunda illud redarat. ,n tertia retcnninat in ridentem queftionem. Secunda ibi.mafculi. Xerria ibi.Zlnde quefu tum ipoi. mCCiues. ideft liberi bomihes.vt.s.rc liber, •f.fi.feruicrgo non faci unt mammonium . fed conmbemium: vt bic t .C.Ó iceft.nup.cuman, rillis.i in auctentica œ nup.fyfi vero ab initio, collatione, iib. fed ali, udeftiure canonum qó pzeualettvt in auctenri.

De ccdeft.tftu.§.;.collatione.fr.vbi viatur gp canones funt feruandip:o leaibus.

nC^p:ecepta.que funt.f.e.tttu.vt collegimus in ma.glo.f.eodem4. finit talie.

0 Çteuberes.i.maio:es.riiii.annis.vt.f.quf.mo.tu.fi.in p:in .

p gri^otentes.maio:cs.rii.annis vtJ.qui.mo.tu.fi.i. Refpon. fed in fponfalibus.vif.anni fuffidunt:v(.ff.Defpon.l.fponfalibus.Sed nugd bodie.rv.an.funt neceffarii ad mammonium:vt in auctentico re temp. non fo.pec.§.gencraliter.collatione.vii. TRefpon.ler illa confuetudin0 tfrequcntiam bominum ponit. Jltem quid fi aliquis ante iftud tempus inuenms fit fuffidens ad mammonium videmr q, nubere poffit : vt.ff. quando Di.le.ce.l.penul.quafi felid Duplomate vfus:vt.ff.De vcrb.cb. l.conrinuus.§.cum ita.Sed conna Dico.immo.1.iulia.DC adultcnoiAu p:ocommifTo poterit puniri:vt.ff. dc adul.inter tiberos.i.rn.tcp:o boc .ff.re concubinis.l.i.§.fi.fi autem ve facto ante victum tempus vroxm quis acceperit tune erit vro: cum ad etatem piedictam peruenerit vt.ff.ó nm nup.l.minozem.

q CTCarenni5.f.qui funt iuris fui cuiufeunqjcratis fint:ficc matertera, fed filii t filiefa.qut funtin poteftate cuiufcuq, eratis fint.vt.ff.De bis qui giDt fui vel ali.iur.1.nam duium.

r C^n poteftate.quid ergo Dcemandpatisfvidetur idem : vt.C.e.1.vfr due.fed illudconfilium eft non p:cccptum.qgt;autem poffit filius emand patus Didmr.ff.Dc contra tabu.l.iij.§.fi emanci.c.ff.De ri.nupti.l.filiu0 gnancipanis.

sC ftciuilis.quia eft in poteftate ve iure duili romano:um:vr.s.titulo fé.ius.

tnaniralis.q: pater:vt.ff.De iufti.i iur.l.if.

uCæebcat.ars non valet: vt.ff.vc ftatu homi.l. ipaulus.i. iRcfpon. videtur autem confentire nifi contradicat erpzeffe:vt.ff.dc fpon.1.in fpamp; gijbus.in fine.

F»Olpdcquefimm.q: pars confenfus erigitur.

YCtóoffint.cum pater non poffit confentire:vt.ff.De iure codid.l.if.f? fifuriofus.

, couper filio.nam dc filia faalc confenfum fuit quia fo:te calidioz fan, guis eftin ea.vtin auctenrica. De non di.§.cum igitur collatione.i.vcl verius pioptcr fragilitatem ferus.argumcn.f.qui.ali.licet in p:ind.fcd muna non placet.

0 Ç^eafio.i.fcntentia vel ler.vt.C.c.l.fi furiofi.

b 4L Qua.f. Dcdftone.

cÇfuriofi.idem i fi captus fucrit.c abfuit pater per triennium.vd fi ne fyuran viuat vel non.vt.ff.e.l.nepos.§.fi.7.l.fi ita.

dC$ecundum vatum.fdlicct cum auctoritate curatoris patris i do, te fecundum quantitatem patrimonii patris rata : vt.C.codem.fi fu, riofl in finc.fcd iure canonum fuffidt coufcnfus eozum vc quotum ma trimonio agitur: fed illud foire in alijs non in filiiifami.intdliginir@ vd credo qphoccozrigimr : quia honefta eft res connuberc matrimo, nium : ficuti intrare monafterium : vtinauctcn.Dc fan.cpifco.§,nunc 0utem.colla.ir.

tfÆrgô« aDiuidifur in qnq; panes.tonmo ponitvnnm oictum.Se cuiidoponit rSncm oicri.Xcrrio fuum oictum fpedficat. Quarto 'ponit quid rdWtat contrahendo eu aliqua œ pbibitis bic.Quinto Rendit ad filiogadoptiuos.Secundaibi.nama quarundam.Inertia ibi intereas. Quarta ibi.i ft tales.Quita ibui bec adeoÆt boe vicit. i$atrimoniu

non poteft contrahi in/

ter afeendentes vfq5 in infininim etiamftpado ptionc fit cotracta partte latetiam adoptione fi, nita per emancipationes b.d.fm vireti. vRbad ginter eas. a€^rgo. q: fin piece,

Pta legum fiunt matri' jnonu ergo i^.

bÇ *5oerf.mulieres.

eft Quanindam.f.mu/ liemin.

djE êldeo. vt fiadasho die viueret nÓpofTct ba bere vmem rin Jo.vt g.oeri.nup.1. nup. t3dcm iuris, vt non

I^Ointconiungi.

«gntCTœæiui' ditUr in qnatuo: par,, tamp;,TCuimo ponit victu lu genere in trafuerfali' bus, Sejo illud fpccifi/

Qtin tranfuerfalibus có lunetis per fanguinem. Qfertio ve coniuncris p adoption^.Quarto iu' fert crpicdictis vnusca, fum.Secunda ibi.Cane. Tertia ibi ßtft. @uar ta ibi.iiö.ét.b.d.^n, ter fratrem i fo:o:c5 p bibitum cftmartimoniu etiam fi per adoptionem coniuncti fint qóbabslo tumadoptione vurante tm.gVtcmadpat^u pfe pfycopularicum altero adoptiuo afuo pfc.b.d.

Wad.§.framsfm felrctinum.

'C$cdnon tanta.f.vfqsad gradu.vi|.fm canones.vt.mv.q.fif.c.pio gcnicm.7.c.veconfaiiguinitate.i.c.in copulatione.:,c. nulli, fed fm,U. vfq5ad quartum.vt.r.c.§rfratris,idcm hodie iure canonico: vt ettra ve (onfangui.:affi',c.vlt.fcd tamen aliter aedpitur gradus fm canones fr nos vt viccs.f.ve gradibus.

3€tluandiu.fic.ff; ve vcr.ob.fi ftipuler in fi.fic.ff.ve li.: po. figs poft bumos.in fine,

•f@rfotata.qi ipracft emancipata,vt viffcrat a fequenri cafu. vÇroencrum,i,maritum fille.

kÇ/Eum.f.patrcm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1C^nte.i,piimo.

hi C§lia.boc ideo:q:emancipatione facta vefiniteëagnata patri, ergo per pattern non p5tfieri agnata tali adopnuo,vt.ff.ve adop,l.quiïado^ ptionc.bodie to non vefinit.vt.j.ó Ieg,agna,fuc,§.fi,itaq5 hoc confiliu bodic non valet.

of Pmnnrf vroiem filii vtpiobatiir,f,e,§.affinitatis.

Çfratris. piuidifin très partes.ipumo ponit victum, fecundo ilfadertcnditlertto rarionc reddit.Sccunda ibi.fed ncc.lcma ibi cuP enim.^boe vidt.fliliam vel neptem patrisvclfoioiis fue non poteft (^s vuccre in vroiém.b.d.fm are.vfqsad,§.eiusvo.

oueuius.fed opponitur:filiam aui vel auic non pofluro vuccre. tarnen neptem polTum queeft mibiconfob:ina,vt.f.§.vuov.1Rn. banc regulas ArieteinteUigiin co cafu in quo loquif:: in omni fimili.f. quando ego i: Illa cuius filiam ducere non polium fumus in gradu fecundo ad ftipitem 7in ptate eiufdem.:fic cuius,f,fratris vel fo:o2is mee filiam :C. boe in naturalibus.fccus in adoptiuis.vt.f,6.p:onmo.

C£ill0UCTOrfiliam fo:o:is adopriue poteft quis vuccre in vrozem. b^.rfqsad.§,vuó:um.fé(retinus.

P,j£ius.ficconftrue.non viderisimpediri vu.vr.filiam eius.

Æiuiliiurc.naturalic5ftat.ve dulli ftc pzobo.illa filia fo:o:is adopri-UC rion cft in ptate matris:vt.f.ve bered.qua.: vif.§.qua vc caufa.ergo non minfit in poteftate illius qui adoptat matremtb mater tranfeat quia illa tranfiuit eus alijs qui funt in poteftate:vt.ï.ri.i.amp;iUó.T.ff.vc adop. fipatcr.atipfa materadoptiua eft mihiconiuncta per agnationem per pa trem in cuius poteftate cft.ff.vc adop.l.quiin adoptio.

CPaonnnafr. filii, 'tuo:iïfratriï velfo!o:um poffunt flmul contrahere matrimonium inter rénon aut nepos cum amita etiam adoptiua:vel matertera etiam magna.b.v.vfqs ad.§.Mffiuitati9.jetviuiditur in tres partes.ipnmo ponit ve vuobus confobiinis.fccuiido veamita.Ecmo ve matertera. Sccun da ibi.gt;tcmamitam.Zertiaibi.gtem nec mateyttam. glrett:

^uomm.bocfm.ll.vt bic :.C.co.celcb:andis. fecus iure canonum.vd vic buiic.§.lo qui ve adoptiuis. fecus in na, turalibus.

amp;amp; 0tcmamitam.quc eft fo, Wpatris. t%?«doptuU.ab auo prono. uGT matertera.iRota cau, teqmonrepetitadoptiua ma, tcrtcrdic quia matertera vel auunculus n5fit adoptione:vt B. :.s.co.§.eiU9.:.ff. codem. fi qua.§. finali. aVs.l.adoptio, fed contra vidcmr.ff.vc ritui nupti.l.per adoprionem.§.fi. rcfpon.illud intdligitur quan-do adopto in nepotem quaft erfilia natum:vel in pionepo-tes er nepote nato erfilia:quod poffum heut fi nullum haberefilium. vr.r.nt.i.§.lic5.runc enim foto: : frater cius loco cuius filiifacta cft adoptio eft matertera : auunailustalii mi bi filii funt vt patet: : fic non imitatur namram quia alias nepos erfilia naturali : légitima non cft in poteftate bicautem cum fuis conco:dannis loquitur quando aliquas adopto mfiliam.bec quidc nóentma tertcra filiis naris er alia filia mea naturali : legitima. $cd que cft ratio viuerfitatisf *e-fpon.quia alterocafu.f. quado adopto nepotem crfilia eft có-modum matertere: auunculo quiamaioies quidem pareres imperantmino:ibiis:q5 fecus cft in aducrib cafu::crhac pamp; det dliatvt naturales:legitimi fintadoptiuo fubiecti::eft ndiculum : ecoiitra-nocafu effet equum.

Æ Æt materteram magnam.magna matertera fo:o: auic materne eft.ami, ta magnafoio: aui materni eft.vt.).vegra.affi.§.ii,',:.im.$ed quid vc fratre aui mdterni/refpon.eftpatruus magnus.vt.C.ó fucceffo:iocdiao.l.i.l, fcla. Contra vt ibi nota.$cd cum fint in quarto gradu quare piohibentur: vi.s.e.f. fiMtresfrefpon.quia bc perfone funt vc fuperionbus tranfuerfalibus que haben turloco parentum vt tu hoc.§.:quia ipfa cft in p:imo gradu ftipitis vt no.s.§. fed nee neptem.: ftc no.caute.quia oido traufucrfalium mbdiuidüur in tres par tes fup:a infra : er latere.vt.fove gradi.$ij.:.ii,.:.iiij.:.v.:.vj.: mais: c ab ftincntia verfus fupcrio:cs:vt bief: inferiozes.vt.ö,co.§.fratris.0 nanfueifa-«L^mnK^lS* Viuiditur in feptem partes. 10am primo ipcnft quadam pzohibirionem in gencrc.£ecundo illam p:obibitionem eremplificat in num : pnuigna. Tertio rationem piobibirionis facte venum: pnuigna affignat. Quarto victam piobibitionem vc num factam modificat.@uinto rationem vi etc modificationis afftgnat.geeto modificat pzobibitionem circa priuignam. Septimo rationem viae modificationisaffignat. Secunda pars incipit ibi.vt cccc.Zertia ibi.quia vtriq5.@uarfa ibi.quod ita fcilicct.Quinta ibirquia cado Serta ibi.ytem fi adbuc.ipeptima ibi:quia vuas.ft hoc virit.pon poteft au' contrahere matrimonium cum num vel priuigna picfcnti vel pzeterita.b.d.fm

g:cti.vlq5ad.§,focrum.

giffinitaris.eft autem affinitas regularitasperfonarumcr nuptiis con-iimetarum omni carens parentela fanguinis. vt.ff.ve gradi.non facilc.§. affines.:.§.fcicndiim eft.ideo vicit Bnuptbs.quia finc nuptiis contrabi non poteft fed fecundum canones etiam finc nuptijs.fed cum vro: videatur affinis viro quarepennittitur matrimonio vtiflRcfpon.non eft affinis fed caufa affi-

5 %@uarundam.f.mulicrum.

aC nuignam.bccomnia exponuntur ftatim piorimo vcrftculo. Quod ea tö^ccurfius.

bC*oco funt.facit ad boc.ff.fo.ma.quia.

c Eaedpi vebet.f.bee prohibitio.

d«iflurus eft.que contineantur appellationeiftarum: vic vt.ff.codcin.l, ado, |rfuus,§,vidcamus.

lt; ClRuptaeft.argti.fumfmr bic à pri.'An.qi ft qnisbabetgenerale aunlin nó j*pctere fpâletvt.ffroe mino.1.in cac.c oc w.ob.rok.i.tEcc edc.Lqdà funt. Üfl^Uia röne.non folum fupiadicta.

c,X!m'ïmo efficiturïfami'0:vt.C.ad.Iriui.vcaduLLcum qui.

CSocrumæiuidif m quamo: partestq: pumo ponitvnum victumpbibü nuum ciï róne. Scóo illudmo nereneceffe eft:vtecee priuignaƒ: aut nuru in vro:coucere non licet: q: vterq5filie loco funtb.,rmuod ita fcilicet accipi oebeffi fuerit nu--rusautpnuigna nia.nain fiadbuc tua nurusc°:id eft ft adbuc nuptaquot; c filioruotaliab rationevrozem c4 oucere non ponistq: eadem ouo~ bus nuptaeffe non poteft. ^tem fi adbuc piiuigna tua eft:id eft ft ma^ ter eins tibi nupta cft:ideo cay vro rem ouccrenon poteris quia ruas vroiescodétempo* babere non licetSC föoeru^ quoq^:: nouer cam piobibitum'eft vro:cm once re:q: matris loco funt.quod c ip5 oiffoluta oemumaffinitate^ pioce dit.Klioquin ft adbuc nouerca%: ld eft ft adbuc patri tuo nuptaëco' muni iure impeditur tibi nubere: quia eadem Duobus nupta effe no poteft.gt;tcmft adbuc focrus eft.i. fiadbuc filia ci°tibi nupta eft:ideo impediunnir tibi nuptie quia ouas vro:cs babere noi? potes?quot; ma riti' tarne filius eralia vroie % vro ris filia er alio marito: vdkcon^a matrimonium rectecontrabunt : I5 babeant' fratre fo:o*muecr*ma'

'q;dbanri.i.intcrfefrater t fozozpbibcantur. vt.s.c.§.intcr eas miamp;

k, IQel contra.i.confrario.

• 1 nbsp;nbsp;nbsp;Çbabeant.illi mmoxs.

m C£cmatrimonio.f.cov. n Clfboftea.f.poftnatiuitatem iftomm.% fte aduerbinm poft vetenninat victionem contracto.vd nc Qvererminat verbum babeant.a vic contracto.f.pzius.nam qui er co matrimonio .fmaiom nafcutur fratres fune er parte matris illi qui natus cft:vd nata piius crfcmina.ydem vi, cas ccontra q, erit frater vd foto: er parte patris illi qui fuerat crillo patre natus tamen ifti nullo iure libi inuicem iunguniur.viro enim cognativroris iungunf. non aut aliis cognatis vin.fydc ccontra.qz cognati viri vroiiiungunnir. n5aut aliis cognatis vroiis:vn rep:obatur quouidi opinio q vicerunt q, nuU^ ab ar, bo:e vuettalium.na in ea continentur cognati viri 1vrous.itn iungunt vt bic viatur ncc inter fc ncc ante matrimonium inter vuos cognatos viri\vroziscó tract'' fucccdunt.vt.C.cóia vcfuc.l.amitc.ncc poftca nifffient facit vir vron ve, Oriente omnia pentclacecclufo fifco:vt.C.vn vircvroi.l.i.c ïauc.ibi fignata. Cral fiqua UX0r° ipublica boneftas impedit contrabere matrimonium ciï filia quondä vro:is fufcepta ec alio viro poft viuo:tium p:imiinariti.^tcm im, pedit pattern contrabere cum fponfa filii cccótra.b.d.fm farcti.

0C'1^:11115111.q:lUa eft pziuigna mea que cc mea vroze cft nata an^ cet vco:. 1 femine illc eft priuign^qui cc marito nap fuit anteq? fuug eet mariti.vt.s.eo. §.affinitatis.lt;.§.focrumrfcd bcc poftca fint nata.tamcn viat ^uli. abftincndu5 ratione boneftatis:vt fubifcit.i.ff.c.l.fi qua.§.fi vcoz.c.Lfi vco:.7.l. fcmpcr.i; ad boe inducitvuo argu.nam ic.

pCmumm ciTc.b fitTponfa.ramcn non eft nurus ante^ fiat vco:.7ccontra lies fit fponfa patris, q:vco:non cft patris adbuc . ideo non cft fUif noucrca vt bic. i.tf.vc ritu nuptia.fi qua.%i.t tarnen licet nulla fit affinitas eft abftincndum vt fiibucit.Tficcdus^rc.aiiniili concludit in cafu pzopofito primo in boc.§.êlc, curflus.

qCJf'icturos. f.fancimus.

C3uUd. yntcr fcmos ctiam eis manumiffis matrimonium contrahenti/, bus cognatio impedit ad matrimonium contrabendum.boc vicit Pm $al. vfq, ad.§.fiaducrfus.

rq0emilcs.i.vum vurantfcruiif.

0CCognationcs.idcft confanguinitatcs quefunt inter feruos 'cimpediunt nu, prias inter cos.,tem affinitas:vt bic i.ff. cod.adoptiuus.§.femiles. fed quo,, modo boe cum nulla cognatio fit inter cos:vt.ÿ. vc capi.vi.§. q,autem. fed iU Ind in iure fucccdcndi:% in tutda vd bereditate vicitur: boe autem in iure fan, guinis quod nuUo iure ciuili tollipoteft:vt bic.ï.ff.ó rcg.iur.l.iura fanguinis.

7per confequens eft in p:obibirionemammonif. $cdnonnet alia ra, none inter cos matrimonii impeditur: quia funt fcmi.vt.s.codcm.f. .i.pumo •gefpon.c.C.vc inceftis nupti,s.cum anaHisf •Rdpon.vurä, tc feruitutelxc funt vuo impedimenta 1 cis manumiffis vurat boe vnu, vt fequitur.

trimonio pofteafteonnaao natos. Œrëtfiquavroitua poft oiuoiti urner allo filiam pzocreauerit bec non eft quidem priuigna'tua . fed iulianu0abbuiufmodinupti;0 ab ftinere Debereait. nam conftat nee fponfamfilij nurum'elfe ncc pris fponfam nouercam effe:rectius ta men % iure facturos^ cos qui buiuf modinuptijs fcabftinuerüt. Cyi lud certum eft feruiles'quoqj co^' gnationcsquot; impedimento nuptijs eflc:fi fo:te pater 7 filia:aut frater c fo:o:manumiiritfiierint. Cfût calicpfone que p:optcr Diuerfas rationes nuptias eöttabere p:obi/ bennir:quasin libasDigeftor feu pandectaru er veteri iure collecta/ rum enumerarivpmiftm^.C-lt;5l aduerfus ca que Dirimus^aliqui co ierint:nec vir nec vrorneenuptie: nec matrimonium:nec dosintdlP git, r^taq5Ÿ bi qui er eo coitu na feuntur in poteftate patis no funt: fed tales funt quantum ad'pams poteftatem pertinct:qualcs funt bi quos mater vulgo'concepit.nam necubi pattern babere intclligun^ tur: cum 7 bis pater ineertusceft. babere atteram eodem tempos ars eft infamis : vt.s.eodem.§.focrum in fine.c.§.affinitatis.in fine.c.C.ad.l.iul.veadiil.l.cum.Septimo per fcna.con.quod vetat fieri matnmonium inter tuto.i cura.i filios comm quondam pupillam % adultam fuam:vcl patris: vt.Cve interdie. ma. inter pu.l.i.^ctauo per legem papiam 'Uiul.fcilicet inter fenatozest co, rum libertos: libertas.vdafs vilis conditionisfeminas : vt.Æve ritu nupn.Lpapi.t.C.vc nup.l.fi libertatem, quod capitulum bodie co:rc/ enim eft:vt in autentico. vt lib.vccc.f.fi quis autem.collatione.vi. Mo/ nus cft vt inter piefidcm : fibi fubicctam rationeiurifditionis : vt.C.vc nup.: fi contra c.C.fi quacunq^p:c.po.l.i.Æ)eamus cft per conftiiutio nempunapis vt cum ea quam quis vc facro fonte Icuauit:vt.C.vc nup tiis.fi quis alumnam.in finc.,dcm fcruatur vc ipfa commatre. licetno ftro iure cautum uon repenatur. Undecimus eft ratione boneftatis:rt .s.codcm.amp;fi vroz.i.ff.eodem.l.fi qua.ft.rij.ratione ozdinis annen: vtcum clericis in facris ordinibus conftitutis: vt in autcmico. quomo, do cpo:.cpifco.§.ncq5autem collatione prima : inautentico: vc fanctif epifcopis.§.fi quis colla.ip.fcftitertiufdecimus: vtin monachis con, uerfis monialibus licctnon lint in facris ordinibusconftituti:vt in auc. vc monacbis.§gt;antcpc.collarionc prima.: in autcntico vc nup.§.pcfoc, cafionem collationc.üï,'.£ft:.rini.in mulierc rapta que proprio nubet raptoriquod prohibetur:vt in aurcniico.vcrap.mu . que propi.rapmu. ±i.colla.ir.

.CSlOduenuS Æontrabcs matrimonium ve facto contra mandata legum non efficitur vir vel vporrnec matrimonium appdlaturrquo ma/ trimonio viffoluto non eft locus coactioni votis:vel vonanoni pp nupti, as:: alias penas patitur.b.v.cum.§.fequcnti.vel fic.gxuifaenter matri monium contrabunt contra mandata lcgum:nô valet qó agilrtncc cv vi cto illicito coitu aliquisaftcaus veri matrimonii rcfultat aliafq^ penas le ajrimas patiuntur.b.v.cum.§.fequenri.d(i e.

• 1: nbsp;nbsp;nbsp;E »irimus.vt.^.eo.per totum.:etiam adierimusin ,prt.§. rt,taq5.bcncinfertur:vt.ë.ti.i.in prin.

3Cfad patriam poteftatem.ppter bunecafum pofuittit»ve nup.poft tl. vc patria poreftate.

aC«ulgo.f.qui patrem vemonftrare non polTunttvclillicitum: vt.ff.6 ftambomi.viilgo.

bg iRcc Inf.vulgo concepri. vcl vic bi vc quibus loquitiir.fcilicct illicite conceptis.

cg,nccmiscft.cui pater eft populus pater eft fibi nullus.: omnis

cut pater eft populusnóbs«le patrui firn boe oidtb^.f.uutgo pceptis. %btg.f.inceftuofï5:7tunemokiunfdmone eft incenus.

'greca Ipado.fpadon greec vielt larine line patre filiug.at.

bduali fine.iure eiuili irifpecto.

clt;[Sequitur.beneinfcrt.ui enim fine matrimonioeffe non poteft fciliey ws.ivbi non eft vos vndefolct filijfpurij appellari : vt agtcca'vocc fpadonadeftvnlgo concepti:vclquarffmc patre filij: requitur'ergo vt oilTOluto tali coi^ ta:nee ootiseractioniquot; locus lit. C mui'autem piobibitas nupti' 00 contrabunt:% aliaspcnas pati' unnir que facris conftitutionibus continentur'. lt;L Eliquando ante cuenit vt liberi q ftatim vt nati fût in poteftatcparentugnon fiant pO' flea autemrediganturin poteftaté patris: qualis eft is qui oum natU' ralisb fuerat : poftea curie 'oatus poteftati patrisfubijeimr : neenon tfqui amuliere liberap:ocrcatur cuius matrimonium minime legi' busiterdictü'fuerattß adqna5 pf ,rictudiné babuëat:poftea er nfa ?ftitutióemootaltbus iftrunuisquot;cö politisipfäte pnseffidf:qó7alijs iiberis quici: eodem matrimonio poftea luerintpcreati:fimilitcr no

ceftasnuprfadtydne ^fn .„nfolüätnälesqiibi féjea ^^^'^na^.^fcrf? (IJqoirim^ipt^tenfarfruq:

Continent.vt eftamiffio bono^ iinfamte.vt.C.veinceft.nup.l.qui contra:7.1.fi qs inceft.bodie lt;êo tpfifcario bono^ 1 erilium t dnguli.i. Dignitaris vepolirio fi qua bj.c verberatio coipoiis ft viliseft imponif. ^inaiiLvçinccft.nup.f.i.col.ij.

C^liQUidO autcmlt;ilius naturalis tm curie vams prie fubifcitur Ptlrigtem er légitima pcubina geniri:fiipfa poftea nubat patri victo:u5 1erinde fiant votalia inflrumétarin pris fui prate redigunt, arcti.

$ Ç'Ælliquddo.parentn boe mirabileper vuo p:obat ereinpla.

iCCurie.cum enim vult aliquis naturalemfiliu tm qui in prite patris nôeft vt b(c:7.6.ti.i.in piin.facere in potcftatc.vetur in feruirio impera ton's:vel picfidis piouindc.nam in poteftate effidtur loco meriri patris1 efficitur legirimus loco meririfilif vt bic tmauc.quibus modis na.effï. Siliquisi0tnr.col.vifc

fcCface non is.nunc poninir aliud eremplum.

I CJnterdicnim.nam aliam vro:cm non babuit tcmpo:c concubinatu» alias ptra:vt.C.vc concu.l.i.

mC£onftimrione:vt.C.ve na.li.Ucum quis.

nC^nflrumcnns.fcd nunquid fine inftruinenris eft matrimonium m, UfQiamt quidam cp non.vt calias quado vcco:ati maximis vignitati bushdunt mammonium vt in auten.vt li.ma.c aui.f.quia vero Icge^ vudum col.vii,.melius autem quibus mo.na.effi.leg.§.boccrgo cafta. col.vj.$ed vie q, mammonium modo confenfu perfidtur fine fcriptu, ra.vt in auc.ó nup.§.nupnas col.iiif.t.ff.ve re.iur.l.nuptias.fed filifp mogeniti non funt leginmifi votalia inftrumenta non funt facta:vt bic % facit ad boc.c.ue nat.lib.1.cum quis i.l.nuptias.7.l.imperato:i.Lfi. 7in auc.ve bere.que ab inteft.vefc.§.i.col.tr.tin auc.ve filiis ante vo. inftru.naris col.iifct in aiK.veinceft.nup.§.finali.col.i,.i vc men.i famp; n}Ç6.fina.

0 CConftitutio.vt.C.ve na.li.nuper.fed ft non fecerit earn fibi vroicm adhucbunifmodi naturales funt alendia patre.^tem fuccedunt er tefta, mento in totumfl pater vult legitimis non criftentibus vel parenribus iam vcfiinais.alias liberi in vnam vneiam tin permittunt naturales fuc cedere.fiipcrio:es quandoipfl tm fuperfunt non impediunt eos nifi lfua Icgtnma que fuperioabus vehetur.ab inteftato vero vuas habent vnd, as paterne fubftantic cum matre cotum viriliterviuidendas.quando nó funt afeendentes nec vefccndentcs alunt tipfl patrem i bocin licite na, tis.fed fi lUicite nari funtnon.immo omni beneficio funt erduft:vt in au tcn.quibus modis na.effi.fui.§.vifcrctis.vfq5tn finem conftuurionis.

p C Beadoprionibrig. amp;uia.s.viri ne nuprips er quibus acquiruntur filii leginmi7naniralcs:idconunc veadoptionibus« qbus acanuitur

filii lcgirimi.vel fle.amp;nia.5.qualiterfini nortrifuntin noftra poteftate:nucau tem qualitq alieni efficiantur poteftaris noftre.arc.

/i PnfolunryAc timlus viuiditin nouem pies p:indpalitcr.llb:uno 1 ,POtiit q?adopriui funtin ptite adoptäris.föecüdo olircr fiat adoprioi A-Jt^rrogatiogerriopumn victu limitât i veclarat.0uarto rc impube requi fe ad arrogandum ve dit.CXuioroqpadoptans veb^ faltem adoptanim pieccdere ♦ tvid.an.^erto qn aliquis vt nepos vel pronepos adoptat. Septimo in quibus adoptatus equiparatur naturali. ®ctauo in quibus conueniunt i in qui, bus non adoptio i arrogatio. monoqgt;ferui adoptari a vO' minisfunt liberi. Secundaibi adopno.Zcrtia ibi.fcd bodie. Quarta ibi.cum autem. Qui ta ibi.minoiem.Serta ibi.liG autem.Septima ibi.in pluri, bus. ©ctaua ibi. illud. Ilona ibi apud Catonem.7boc vicit piima pars.. Kiberiadopriui fat in poteftate noftra ficut na, turales.^re.

q C lhaturalcs.fubaudiilcgi' nmi:quare viftinguc. quia fi, lio:um alii funt naturales ile girimi.vt er legirio matrimo,-nio nari.vtbich Cupra vcpfla poteftate in p:iiidpio.alii natu rales tantum:vt narierconcur bina:vt.6.ti.l.i.§.fina.alii le, ginmi tantum.vt adopriui ve quibus bic n.loquitur.alii nec naturales nec legitimi iuris p, fumptione vtinceftuofi:vr ali asillicitc nari.vtin auc.quib' mo.na.cffi.fui.§.fi. colla.vifo' alii funt qui prius non fuerunt legiflmi.fed nunc funt.l.cfficinntur vnobus modis. vt in auc. quibus mo.na.

cffi.fui.§.i.i.^.ti.i.in fi.

r CAdoptamus.fi in poteftate noftra fut.iboc iurc veteri.vt bic.i.ff.e.l.i.fcd bodie gftinauimr vt Bc.f.e.§.fed bodie.

C^dopno. »iuidimriftc.§.in tres partes-TPumo ponit victum in gene re bimcb:c.0ecudo eremplificatc ponit eremplu primi membri. 5iertio «cm, pium fecundi mcmbri.$ecuda ibi imperatoiis.Zerria ibi imperio.i.b.d.^u, cto:itate principis arrogatur qui fui iuris funtrfed iperio magiftrarus adoptant qm funt Hib poteftate alterius.b.v.Hre.

s Clldoprio.eft autem adoprio fmpla.t,o.legalis actio ad folanum eorum facta qui liberos non habent pene naniram imitans.fed certetab bis qui libe, ros habent fit adoprio vt.ff.eodem.l.nec ei.§.preterea.i.).eo.§.licet:quare po, tcft fic fimpliciter viffiniri.Udoptio eft legirimus actus per quem fit quis filius qui non eft pene.i.fere naturam imitans:^ eft bcc veritas : lt;.ff.codem.l.i.i.fo e^em.6.mino:em.

t Cißefcripto.hoc eft vd ante ipfum prinapcmrvcl ante alium magiftratu, vc legatione facta per referiptum a principe.vt.C.e.l.ii.in fi.i.l.arrogariones fcd quid fi imperator nócftfm.non poteft fieri bimperium femperfit:vt in auten. qHomodo opor.epi.§.fi.col.i.

v Cd0agiftrams.f.cuiufcuq5ordinarii etiam vefenforis ciuitaris qui ininim' eft:vtin auc.ve vefen.ciui.amp;nulla.colla.iif.nccmirum cum fit ve voliitana iu reditione.vt.ff. ve of.pcon.c le.1.ifc

F Cj^rrogario.quia adoptator interrogatur an velit cum quem adoptat fibiiu, ftum filium effert adoptatus an id fieri patiatur:vt.ff.e.1.ii.vndc verfus. ar, rogo qui feruuseft:fed habet meus effenecefTe.lpatris adopto fuu^: fed patris permanetidem.

Y Clnfcriorem.i.fequentem.

lt;[Scarodle* $ifiliuffamilias vat in adoprionéefyeo nôträüt bodic in cP poteftatem.fecus d vetur auo vcl alteri eius afcendenri.h.d.félrc.

5 C$edhodie.conftiturione.vt.C.vcadop.cum inadoptiuis.

a IT maturali.t legitimo.

b Cfributa.i.in pdicta pftónc.t fadt ad hunc.amp;f.vc bere.q ab iteft.§.alique, ars.§.inuenimus.t.f.vc erbcrc.li.§.circa ador^uosrt.f.ve inoffi.tc.§.ii.

clt;r$ito patcr.naturalis t legitimus. nbsp;nbsp;nbsp;d1Alaterno.m cuius prate pri9

non crat fed nunc effidf. vt fubijrif.s.vc pa. po.in fi.ae.

e Çfmanapatus.ars cn effet in prate aui qu0adoptaret eum que b^feerte non pot plus effe © filius vVnepos:vt hic.t.ff.c.fi pater.§.quivuos.t itcllige emd dpationis tempore filium non effe peeptum qui nunc vatur in adoptionem afs inpoteftate aui rcmafiffct:vt.r.ri.i.§.fi.

fC^imili mS.i.fimilc fadas viftincriont:nain materno,pauo indiftinctc.pater no to fan q :modo vifhnnt in aiio vanir in adoprionem.

g C4oncurrunt.fed ft ego adoptem filium fratris met nuiiquid poteftati mcc b

Cabuamrfrn.fm,o.@ nórtqbic vfnamratacrpone.i.namraliaTquia ab co auopbit naturalitatem ioiiginem.qó nóeft in fihofratris mei.

ß^yura.vn pferendus eft ei in que vnatm camp;urrit:i fic pueröncs pualct vm

Vt in auamp;te cófan.% vter.fra.f.i.coLvfii.C.ve edic.oi.adria.tol.l.fi.nifi vod fit mcho: Duabus vtcoUigitur.ff.oc inoflLtc.nam i fi erf.vn Ii.l.fcripto.

C^uniantcm. impube, reg fui iuris non poffunt nifi p

referiptum pHncipis icucaufe cognitione arrogari.t rebs ar rogaro: caucre oc bonis aro, gari reftituendis: fiintra pu' bcrtarem vcccffcritc etiam qr tam partem fuo:umbonor te, ncf ei reiinqucre.b.d.ßimdif m quiq5partes. ip:imocp ar rogatio fiatcd cognita . gcóo que lit iufta ca.^Lenio modu5 fub quo fiat. Quarto 0 nö po «ft arrogato: ipfum emancipa re fineca.Cuinto q, quartam ptcinbononifuor eidcfine in vltima voluntate fine inter vi nos relinquet, fecunda ibi.i erquintur. tertia ibi. i cum.

Quarta ibi.itenÓars. Quin, ta ibi.fed cfi.are. bÇlRefcnptum.vt q: fui iuris eÆvt.ë.eo.in p:in.

eC Æognita.quc autem in cati fe cognitione vertutur per o:, dinem feripta funt.ff.e.l.fipa, tcr.§.in arrogarionibus.7.i.fe quenti vfq3ad.§.fina.t quedd etiam bicoicuntur in perfona impuberis quel ibi oicuntur. cC feln boncfta.f.non eoppo fito:vt eius res oeuout: vt ff. .c.l.ncc ei.§.eo:um. dt iltcaucat.i.vt caunoc^p mittat cum ftdeiuOione rame: vf.ff.c.neci.§.fi.7.C.oe ver. figni.fancimus.

eC iPerfone.qui feruuspubli

cus oicimr: vt.C.c.l.ii.alb.n.

femus purus tabellio effe non poteft:vt.C.oc tabel gencralitcr.lib:o.pfcdcerte ideo fic oicitur:quia publice ferait.

rç TReftituturu.ars venturi vel iure fucceffionis er tcftameto vel ab ïteftato vr nm.vniuerfali vel fingulan vt legatariis.omnibus.n.confulitur bac caurio-ne.ac pupillo occedenti in pupillari etate.ars fi poftca pupillaris fubftimto eua, nefcit vtbic.t.ff.e.non aliter.i.l.bis verbis.i.jf.rxpu.fub.^.i.fcd nonne fine bac cantione facta admittuntur fup:adicte pcrfone er teftamentofrn.non cü te, ftamentum fit ruptum minima ca.oi.f.arrogaiionc: vtJ.qui.nio.tc.infir.§.n5 tarnen.,tem nunquid legitimi fine baccautione admittcrentur/rn.non quia pa ter arrogato: omnia iure peculii occuparet:vt.ff.oe caftrenfi pecu.l.i. te« ta, men cautio omiffa p:ofacta babetur:vt.ff.eo.l.bis verbis in fine, vt c alias.C. œ rei vro.act.l.vna.§.i.fed quare legitimi non ftipulantur eriam vitra pupil, larem etatem cum cpoftea fuut anmittendi ad fucceffionem fi adoptiofacra nö eflccfrn.iUudcftœ fortuna:: aduentidum crat:vnde non fuit conliderandum. vt.ff.qui caqui.l.iulianus.potuiffct enim poft pubertatem teftamentu feciffe: vr.^.quCcF cau.§.cum ergo.

gC,temci.veluti fi ita beres inftimüur ifte adoptatus fi emadpatus fuerit.: quarta perdit qua tune oeberet babere oc bonis arrogatis:vt.f.pe.rn.i.ff. e.fi quid infraudem pa.l.fi.fm qiiofda:vcl tie q? tunc non perdit quartam:vt J.pri.rn.p:obatur quod cum illo continuatur.: qp.o.l.contineiur intcUigitur quando erat iufta caufa contra filium:vt q: p:ouocabat patrein ad irain.:inta, turn vt eriam erberedari potuerit.: beneficium collatum vel conferendum reno cari:vt.C.oe rcuo.oo.l.fi.: in auc.vt lib.occctcro.§.illud.col.vi.: fm boe in, tdlige piori.rn.quod fequiiur.

bÇ Bcd : fi crbcrcdaucrit.vcl p:ctcricnc:vt.ff.c. fi arrogato:.

ttf ,ubef.no.cum cauet fic fe rclicniriï.tiïc.n.nö.vt.C.oe inuti.ftipu.1.er co.: Z.teinoffi.fc.fi qn.i.rn.fed ei iubetur p.1.vt fic faciat.

fee £onop.quid ergo fi : alios filios fer vel plurcs babcat. nunquid bic plus q,alu babctfrn.fic firn ]8ul.quafi oebeatimputari ci qrc arrogauent : vd tic vt puto qrtam fue partis per condi.cr.l.oiui pu petit:vt bic:.ff.e.fi arrogato: :.ff.oc inofli.tcfta.papi.§.quonia.:.C.oc inoffi.tefta.cü qiKntur.i.1.parcnti, bus.abfurdiim cft.n.bunc legitimum plus tuns babere @naturalem : legiii, mum:vt.s.c.fcd bodie in fi. ftlccur.

K £ömodum.°iRcpete : prêter ca bona.f.adufada commodum quoruj filius arrogatus poft arrogationem acquiftiiit patri.f.vfuf.nam : bcc acquifita reftv tuit non oico vfufiuctü ipfum quern oebet lucrari pater:vt.C.oc bo,q liber.l. cum opo:tct.§.nonaut^.ad inftar mariti in rebus totalibus: vt.ff. fami.ber.l. ft filia.Ç.u: fic boe verbum p:eter non ercludit: vt bic %.ff. te pigno.actio.l.

4.ih fi.:.fF.tep:oc.fcdbe.§.pc,:fadt.fF.tc vulga.fubfti.firffl plurcs,

4Û1 arrogato.

ClDinor^• féldoptas tj pccdere adoptatu in tpefalte.rvm.an.boe primo.: arenslilio poteft aliti adoptare in locum nepotis vd pronepO' tis.bocviat fcaindo.,tem poteftquis filium alienum in nepotem fm um adoptare.bocterno £tqua do quis adoptat aliquem vt nepotemCT filio fuolegihmo: natu rail vel kgirimotm ve bctintcracnirc confen, fus filii : fed non ecStra qn auus vat in adoptio nem nepote fuiî er filio, boe qrto. ,temquddo adoptatus trafir in pote ftatem adoptantis non poteft varialteriin ado ptione.boc quinto.,te5 Spadones poffunt ado, ptarc fed cafte nari non. b.v.vfq^ad.§.fcmine. Eretinus.

mClflatu.i. natiuitate fiOTve mino.l.i.; nCgmitaf.pleruqs qn q3ramen non: vt.f.eo. .4.fcd :illud::.§.i pin rimis.

oÇt|b:o môftro cft.C no fm natura fed ^na, tura vt:ars.fï,ve fta. bo.nöfunt li.

pÇa0aio:.f. tempore no perfona.

q GÇ Zlnnfs.i.tot annos vTbabere plus adoptas q?adoptatus q fadunt vna plena, pubertate ta ti teporis. Sed nuquid g plurcs adoptat vebet pluribus vicibus piece, dere in tanto tempote/ rn.nö vtputotcum firn naturam et in vno anno erviuerfis feminis vel ët vna poffitbabere fo lios plurcs:: in boeadoptioimitafnatura.vt bic./Et no.pluiibus m^ vici plena pubcrtatc.nd inrerdü.riiij.aii.vt.ï.q.mo.tut.ri.§.i. c.ë.ii.ifo .i.rn.alf.rv.an.vt in auc.vctcpo.nó fo.pec.fup votc.§.generaliter col. vii.alias.rvif.an.vt.s.quima.nö pof.§.fi.:.ff.vc poft.hi.f. pueritia,, iiiterdü.rvni.an.vt bic.:.ff.ve alt.: a.leg.l.mda.

rÇ Xicetquis no babcat: vel l, vpoic nö Ixat quo cafu tn ?tra naturam rt-q.ff.c.1.qui vro:em.

sC3n locoßtc nepotcer vnoquafi er altcro natiï:vt.ff.e.fipf.§.q ou og.nö aiït loco fratris:vt.C.vc bcrc.infti. nccapud. tC.éonfenrire.fed vf q, fic:nain Icditur fili^ in vuob^c in bereditate ft' ue in bonis fuis que ad filiu fuum pponebat epvoio tranljnittcrc : vt.ff*. vn lib.l.fcripto bfde:qónöfacit:vt.ï.ve bcrc.quc ab intc.vc.§.at bi.: q: in ptatciUPtraficqrc in pris fui naturalis prate nö redit vel recedittu re ifto veteri:vr.s.c.i.rn.g-t ad primu rn.q: abo modo pór euitareinfti tuendo eum.%ldfcóm q,nö pöt cftimari patna ptds:vt.ff.vc Ic.i.filiuf fa.amp;fm vulgärem.fed bodie vtcrq, rimo:cendt.nä : faccedet:ifua po t^atc recidit.vt.C.ve adop.ciï in adopriuts.:.s.c.§.fcd l)0dic. uCèonfcnrirc.qó nö eft in alijs cognatis q pofTent fpcrare fucceffiöe,: vt.ff.e.l.aï adoptio.: fi qdc filius pfentiatbn eft : recidat nepos adopri uus in ptatcm fua.f.filt) mo:tuo pfc:vt.ff.c.1.ft quis nepotcm.fi aiït nö confenriat filius tune agnafcif.i.appiopinquaf feu agnatus fit ci.i.auo b nepos : fuusefficit beres et filio inuito ncc reciditin'ptdfc ci^ifiue vicas cum fuccedere vt filiu 1,nó fit filius.fiue vt nepoteqfi er altcro filio pre mortuo natu quo cafu equaliter cü patruo admittatvt.f.ve berc.ab in, teft.§fu aüt.aii i vidit boe totii co inuito.i.filio inuito : agnafcaf.i.iui: ta eu qli nafcif quo ad fucceflionc qó faris in idem redit.ali,~boe totii co inuito.i.auo inuito q volutate filijppofiicrat adoptare inic aiitp fuü p, pofitii facit.: fic vieil inuitus rönc ppofiti pmi.: firn iftos bnepos inui to auo : filio adoptapnö fuccedit vna cü filio.fcd vcinü co mortuo, pma verior eft.fed qrc bic filius ipediret matrimoniu fui filii cr auo volente : nö (pedit bue ciuiléactü:vt.ff.ve ri.nup.l.ofonc.§.i.rii.q: mfimoniü eft ^üculii magisindiuiduu:vt.s.vc pa.po.i.ni.

Æ3nplunmis.qnq, cnitn ^.vt.f.ve bereduque ab intcf.§.minus fm a,o.itc in co qgt;adoptiuus pf nö tenefcum inftitucrc:vt.j.ve bcre.q ab ù»cftJ.§.aliqua.:.§.eà vifterentia.

ltyncum»vt lie tranfeat in fuam pdtem:vt.s.e.6.fcd Ixdie.

Utnufq,.q: vna eft quarum bodie vocaf arrogatio ali# adoptio: vt

#æoamp;m.Ç4n ptfndpfo.

• • Cmon poffunt.qui omnes cmincbivoonfur.fed ab boe genere tero bit cafratog qui generarenon pofflmtideft cafte fie natos vt nun© po, tuerint generare:

b € föpadoncj.qmbuß tefticuli vd genitalia abfeifa faut cultello vd fpa ta poffunt adoptare.7 ë

ratio quia fornus impe dimenmmeft nature © accidentis vt bic i.ff.w liber.ipoftbu.l.fed fitum.§.i.7.ii.7 not.cp vulgariterpmifcue op, pellantur,

Cfemme.femina non poteft adoptare ni, ft eidem ppter amiffos liberos er principis idui

^tu concedanir.b.d. Eretinus.

cÇ$emine.n5poirunt 1«ipfe arrogari pnt:vt ;ffamp;namfemine.

dCTOabcnc.norafemi nas non babere filiosf poteftate.i facit ad boe rf.ó fuis 1Icgi.nuUa.t

•Ï.œ t^eredum qua.t Wf.§.erirand:i.ff.6c5 tra ta.LiUud.f.ad tefta menta.

'amp;eder indulgentia, be nous concedenda vt •C.e.hmulierem. 'C^lmifforum.in acie pandpis vt bic innuit: 54.öercu.m.§.fcd ift in bello.c.ff. œ ioffi.te.

•Lfi fufpcctc.§.fin$ed nunquidcmnc babebit intyoteftate f videtur qp üccum beneficia fint er tendenda.vt in auc.có, fti.que ó üignita^^.pe. col.vi.^.ff.w cófti.pn.

•l.fin.fed tarnen contra dico.ad inftar.f.natura

Itum.nam naturamimitaturfldoptlo:vt.^.e.mino:$%fodtad boc.C. c^em.l.mulierem.

egduu pTopnumÆlrrogatus er pundpis refcripro tranfit in pote lutem arrogantis curo oîbus fuis filiisirebus.b.o.are.

S 17©Mculum.ideft per piindpem.vt oc eo qui fui iuris cft.t ideo trän, fit eriam bodic in poteftatem arrogatousrvt fupza eodem in pzindpio. Ideo ficucmm quia oiamus fiue oeptecamureum vt in talibus pieftet Quetozitatem.

be Kiberi.omnes nati % nafdmric etiam reuerfi ab boftibus:vt.ff.eo. paterfa.in prin.c.ff.oe ope.libe.l.ope.

1CBiuus.bic imperato: volebat adoptarequendam nomine germani, çum:7 bic germanicus noluit confentire.vnde nô poterat procedere ado Ptio:vt.f.tim.i.fcd ft pater.i.ff.e.l.ii.in pun.vnde auguftus collide fua fit cuidam nomine tiberio vt ilium germanicum adoptaret quod fcdt.t nunc riberium poftea arrogauit p:iiicepo:quare i per confequens babuit germaniaim loco nepotis.

kjpOuam is.f.tiberius.

• 1 nbsp;nbsp;nbsp;Cet p:otinus.i.ftatim.

'Saetaba ptinripe.

iCäpud catÖiKm$CTuus aoomino adoptatus vd in iudido vtfi uns nominatus efficitur liber bomo.b.d.are.

R C2(doptati.f.aoominotab ertraneo autemnon poteft etiam libertus vt.ff.c.fi paterin fi.

°|[£onftitutione.vt.C.oe la.li.tol.l.vnica.§.fimiliq5modo.

P C^ctis.ideftcozam indice oiccndo bec verba veni buc fili firn fëlso.vr vt puto coumindice agebatur vt filius fieretadoptions iinde fuit facta fcripiura.non tarnen res pemenit ad perfectionem vt riffcrat a ptori.ea, fufuperiozi.aliud ft ci^iudidum talia fierent vd agercnnir : vt.C.rc ubera.cauÈi.l.penultima 7 ftc collige er boeifuperio^irefponfoq, fi id quod ago non valet vt ago:valet tarnen vt valere poteft. fic.ff.oe lati. Ijbcr. tolled.vnica.G.fimiliq, modo.argumentum contra.ff.oe fure co, dfäl.1.piima.

qdr Outous modelte patriepotefti.fol. $up:a vlfumcft quomodo ^ccra pbteftas conftituatur i conftituta tollatur : fubfequenter vifum eft ficut patria poteftas caultf.fequitur oc iure videre qliter oifToluatur

fmiliacum.

Tr,lamus- Xoms ifte timlus ofuiditur in fee partes.iprimo qualiter 'Xoiffoluamrpatna potcftas motte naturali.Secundo qualiter moue ciuili er odicto pemeniente. Zerno qualiter propter oignitatem a filio acquifitam. Quarto qualiter propter captiuitaiem patrisvd hlij. Quinto quarter eman, cipanonc. $cno qualiter per

die bi qui alieno iurifunt fubicoi co iure liberantur./£('quidem quamp; admodumliberanturferui a po^ teftaterer bis intelligere poflumus que oeferuis manumittendis fiv perius erpofuini^. lt;17JPivoqm poteftate'parctisTuntmortuo eo' fuiiuns fiunt. 05boc Diftinctionamp; recipit. rWmortuo prev fane oi modofilij filieue fui iuris efficiunt tur.mo:moto auofioimo^nepO' tcsneptefucfuiiuris fiut:fed ita'fl poft morte auiiptâte pris fui reca, furififunt.r3taq5 fi moricte auo pater corü°viuit: : in poteftate pa, tris fui eft:tuncpoft obitiïaui in po teftate'pams fuifiunt.0ivero is° quo temporeauus niorirraut lam mortuus'eft:autp em3cipationem erijtoe poteftate pfis:tunc bi qui in poteftate5eius patris cadere no poifuntfui lurißffiunt. lt;17 itumquot; autem is qui ob aliquod maleftctû in infulam reportaturi?duitatem amittit:feqtur vtquieo modo er numero ciuium romanorum tollit peridec acfi eo' mortuoquot; refinant liberiin poteftate ei°ec. iPar i roe c fiis'qui in poteftate parentis fit in infulam reportatus fuerit refi,t ec in poteftate paretis. $ed fi er in dulgentia pndpis'reftituti fuerint

5 rWmnimodo.gcncralircr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a ([Sed ira.f.fiuntfuiiuris. brgt3q5.eo:uni.f.nepotum.

c O pt4rc.tnó criuit.nam fi eriuittpoftea rcdifc:q:cft artogatus nó redde ret filius in ptite cius:vt.ff.oc adop.fi pater filium.^eft ratio vt ibi no.

dOff* filius p:cdictus.

egfeo:tuus.eft.f.filius picdictus.

flt;r£uiiuris.nifi in cafu.vt qn per oignitatem filius fui iuris faons faifTet vt( auc.confti.que oe oig.amp;iHudcol.vj.'

C£um autem. Bepo:ranone patris vd fili,'oiffoluimr vinculum patrie poteftatis quod er refttiutioncpuncipis recuperatur.iRdegatio autem non tol, iit patriam poteftatcm.Sed feruitus pene fic.b.o.Qoiuiditur in quinq^ par, tes.i|b:imo loquimroe oepoitatione patris.feciïdo oeoepo:tatiamp; fili,. Zet do oe indulgentia pzincipis.Quarto oe rdegatis.Quinto oe feruis penc.Samp; cunda ibi.pari róne.Zertia ibi.Sed er mdulgctia.amp;uana ibi.fîdegati. Qui ta ibi.l|5ene autem.are.

g CŒum autem.victum eft.s.qualiter foluitur pania poteftas mone naturali, nunc ponit quando mo:te ciuili.

b € Reportatur.ipicno.q, bcc fnh oepo:mtionis vt valeat.i.ftatumiciuita, terri perdat non poteft oari nifi a quattuoriudidbus.fcilicet ab imperatote vd ab eo qui cius vice iudicat.ia p:c.p.7perfec.vr.vt.ff.oe pcfi.l.ij.§4.7oc leg. iij.l.i.g.a p:cfectis.i.ff.ocintcr.i releg.intcr penas.§.i.,dcm credo in fenato, ribus qui parem fententiam.i.parem babenteftectum p:incipi vd maio:cm © pzedicti vt.ffa quibus ap.non licct.l.i.amp;i.fi autemalius iuder talc fentennam oct non valet ncc mandatur crccutioni.nifi princeps approbet eam 1 infulam ft UC I0CU5 affignet: vt.ff.oc Icg.ii).l.i.§.ti.ï.§.ocpo:ratos.i.ff.rc iniuf.rup.tcft. l.fi quis.§.dus.Que autem funt reliera p:o quibus,n mfulam oebeant oepO: tari oiccmus.r.oepu.ludi.per totum titulum, fed relegare poteft quilibet qui habet merum imperium:vt.ff.oeinter.i rc.l.relcgatorum.i.ilefpon.fct not/ cp primo oe mcdia.fccuHdo oc rclcgarione.tertio oe marima oiat.pnmai vlti ma tollunt paternam poteftatem fed relegatio non fie cum ibi ftaius non eft mu tano nec ca.oi.

i Çfo.i.per iftam ocpo:tationcm in infulam.

k lr$imoimo.iRo.ocpo:tanim monuuni.f.ciuilifer.fic.ff.occontm ta.l.i.§. filium.i.ff.pro focio.l.verum.^.focictas.

lC°l|ban.i9.TIDKno*g?vbi cft cadcm vlTimilis rario.idciuspftituat.ftc.ff.oc b i|

verbœum obhg.l.a naodnfi.ij.qßcum co qui (n olie. po.eft^riltag.T.ff.TOe edcn.l.quedam.§.nfimulariosrt.ff.ad.l.aquil.l.tllud.arg.contra.ff.TCcol.bo. hfi quißin fi.t.rn.

æ €'ilb^indpie.albpnndpali.fcd nuquid p aliiï poterit reftitui/m.n nifi forep CenatOK g pöt reftitucre ftam:vt.ff.oc poftu.ld.§.oequa.7.§.an autem.

b.Œ$tamm.fc5fytum ad bo.

p oia pftinu flatuquot;redpiüt.rdegati autG patres in ifula in poteflate li' berosfuo6ftinctSccotrario libi re Ig^tii poteflate parcfu5 remanet. lt;r1|bcne°^tFu9effcet9fi|iosipo reflate babere ófinit.fui aure: pene effiduitfgin metallü'oamnanftc qbeflijs'fubiiduntur. lt;17 tfiliulfa' initias fimilitauerits.vd ft fenato: velcofulfaa^ fueritmanet in pote flate patri0.mgt;ilitiaenim:vel con fularis Dignitasoepatris poteflate filiumnonP|iberat.föed er confli tutióe'noflra fumma pattidatusk Dignitas ilico'imperialibus codi/ cillis pieflitis filiuma patria poteflate liberatm.jauisquot;enim patiatur pattern quidejpoffeperemlcipa-tionis modum ptltis fue nexib^fi lium relaxare: ymperatoiiajauté celfitudinénö valere eum que fibi patrem elegit° ab aliena eximere poteflate/ C'05fiab boftibus'ea ptus fuerit parcsiquiuis fuus bo ftiumfiattfiq pedet luslibcro;: p:o pter ius poflliminij'.q: bi q ab bo-flib9capti funt:fi reuerfi fuerit oia rentiam inter bunc relegaro avepoxari, quo ad familiam vt bic.c.s.prf.f.yte bie bona tenct.ille nd.vt.ff.ve intcr.a releg.l.i.ftem bfc duitatem rcrinet.illc nontvt.ff.veinter.i rele.l.rclegato:um.§.fiue ad tcpus.i.f.ad tps.^fé qgt; bic ad rcmpiB vel in ppeiuum.iUe auttm m ppetuu vepoitafvt.ff.ve inter.i rde. l.rdegatf.i.l.relegator.§.bcc oria.fed in libertate nô eft vna.nam vterq,liber remanet:vt.ff.ve bo.vä.l.fed fi alia.$ed bonitos noftri (pis qbuscompam^f rn.fi ppter maleficium vt ctcum duitate a bona fua publicentur:vel ve ihre vf ve pfuemdine duitarom nine veportato comparaboafs relegato:vt argu.ff.vc bo.vam.l.i.nó autem vico q, pofiit vepo:tari a piefide ve iüre:vt.6.f.pri.vi, rimus:nec relegaria vefenfoze duitaris cum fit veimperio mero vt in auc.ó ve fcn.dui.§.nulla.in fi.§.colla.üï.

d € TOcne.i.fupplidi.fuppliaü enim fuus vns eft non fifois.vn.n,nibil querit vt.ff.ve bis q p:o nófcnp.ba.l.iii.fcd nouo iure nemo ingenu^fit fuus er fup, plido.vtin auc.ve nup.§.q6aütti.^.q: vo.col.üïf.

eqr jn metallum.i.in ope metalliad fodiendum metallum.vcl ct vcpouldum 1ane fugerent ligabanta pondere quoda opprimebant:vt ferro vcl alio modo alii vo erantqui vicebantur venati in ope metalli.a bi nÓ tanto pondere oppn mcbantur.i qui bincftigiebantin metallum poncbannir.alii xo erat qui in mi nifterium vcl in feruiriü metallop ponebanf.i boe fi perpetuo fiereterat femus aïs contra: vt.ff.ve pcn.l.aut vdna.§.inter eos.i:.§.qfquis.a.§.in miniftcrius. Sed quid fi in puinda nô beat metalla aliqua.vel ferri vel fimilis eödirionis, m.in vidnlpuinoi mittebatur vt.ff.ve pe.l.aut vâna.Ç.eft pena metalli.ali, funiin opus pid^licum ppemo van vel ad tps qui funt fiinilcs relegatis:vt.ff.ó Æn.l.quidam.fcd bmamp;pene non funt in vfu bodie.

Qui bcftus.vcducendis vd ct vtcomederetcum cis.vd alia beftialia faceret Wb^-PCiVK vt.ff.ve pcnis.l.qui vltt.no.

CyuiUltJmillJS. Biuidifin ^tmo: ptes.i|b:imo ponit victus in genere. Accudo reddit rSnem.Zcrtio erripit a victo.Quarto affignatrôncm.fccüda ibi miliriaZerria ibi.fcd er ?ft5ne.Quarta ibiqseniy.^t.b.d.vc iure ifto nul Uvignitas liberat que^ a pria ptate nifi vignitas pfidams.b.d.^re.

g IT i^ilitauerit.i.miles facros faerit ad qó multa funt neceffana.vtin auc.ve jnJ.pn.§.fi.col.iii.vinmu0 vd vic militaucrit.i.in erercino militie fuerit. bCiNonliberat.boc iure ifto.nl nulla vignitas p:etcr patridatu releuat filium aptlte pfis vtfubiidt.fcd bodie.rii.funt vignitates que liberat aliquem curia, lem a curialiconditione:vt.C.ve vecu.l.fi.li.p.a ille beredem libérât apfia po, teftatc:vt in auC.pfti.que ve vig.§.i.t.§.gencralitcr col.vi. vndecum ibi fit cO, GUcorrigitur quod veeo bic vicitur.

rÇA~onftinirionc. vt. C.ve confu.l.fi.li.rii.

ipatridatus.erat enim pamciusquafiprindpis pater, vnde Saluftius.

0 patres confcripri.nam feripta erantcouim nomina in aliquo loco vd in co:o na capins eorum vd alias.

IC,l!co.boccft fpcciale in patricio acurule bodie etiam vt fola collariö ne.i.varione codicillorujtivignitatig fcriptetvd per aliquod priuilegi-um fiatfui iuris etiam fine adminiftratione.,nalifär.tunc a vemu cum ceperitadininiftrarc:vr in au?.confti.que ve vigni.§.i.collatióe.v,. que eft.C.vc cpt.a dc.au^fed vignitas.vt.C.vc vccu.l.finali.libzo.r.Jtem in tcrrio cafucum o:di. natur cpifcopus qui eft etiam vitra fupradiaos cafus.vt in aiitc.confti. que ve vigni.§.palam. col.vf.

mCXiberat.fcilicct vi gnitas.

nCQuis cnim.q.v.fi qlibet pater ct viliffim^ filium fuum emanepat qn vult:vt.ï.c.§.admo nendi.a.§.p:ctcrea. qrc boc imperato: non pote nat facerevt in boc cafu decti patridi.q.d.cum ipfe pf priai pofiiterna dparetiad boc cfycllif cu5 alapisa verberib^: vtin auc.confti.quc ve vig.i.m.quarc c ipfci, perato: iC.

oCfficgit.qó raro fit: vt.C.ve pfu.l. fi.li.rifo

Ceedfl ab boftP bu,.Sipater vd fili' capimrab boftibus pen det ius prie ptärisppter ius poriltminii.b.d.vf^ q5ad.§.p:ctcrca.»iui

dimr in tres partespnn apalcs.ipumo loquitur qn pater fuit capt9. :$ccundo quando fili''» Qferrio vedarat quid fit poftliminium.Sccunda ibi.fpfc quoq^.Zcriia ibi.faiaum cft.llrc.

pCfab boftibus.boftes funt quibus populus romanusbdlu indirit vT irfi populo romano:vt.ff.ve cap.t poftli.rcucr.l.boftcs.

qKZamenpendet.bie coiligif quodda bominu genus effein pedftf:vt vinmus.^.amp; bis qui funt fui vcl alic.iur.§.i.fed certe qó bic vicit peda veru cft pp luris fictionamp;nâ quo ad veritate fui furis eft filius vt.ff.óa, fta.l.lcgc.co:.tn fi.a.ff.vc lib.apoft.l.pc.a.C.ve fen.paf.l.fi.ibi qó cft marimc aamp;vt.ff.ad mu.l.i.§.i.ndpafer feruus eftboftiü:vt.0.óiurcp fo.§.fenii.crgo aliiï in ptate bere non pamp;:vt.ff.ad.1.iul.vc adul.l.euc' nict.vic ergo q, nulla p:cterita:vcl pnria pendent infpeao ftatu pnti.fed faturo:vt.!.ve verbo.ob.§.condirioncs.

r g iPoftlimimj.cft autem poftliminium ius amiffe rei recuperande ab em-anco moribus 1legibus cóftitutumrvtcolligitur.ff.vc cap.' podii. rcucr.poftluninium.i:rn.

0C3cdrco.q? reuerfi omnia iura récupérant,

texaptus*' reuerfus:vt.ff.ve cap.rctro.

Ut Si w.victis boftibus infra fines noftros nec vitra veduausri itatgt; proprie reuerfus vicitur poftli.vel vic captus fuerit vitra fines.atune vi diur eriam redijffe ante© ad liminia redeat: q: fic recuperat flatum bP propriet facit ad bunc.f.ff.cc cap.in bello.§.i.0tcm ad idem.ff.vc vii vi arma.l.quipolTcffioncm.

IEIßrcttTCAqiber emancipationelolhf ius patrie poteftaris 4eman cipario bodie poteft fieri coram quolibet magiftraiu.iet ve bonis email, cipati vehetur patri Icgitimarttutela fi emaapatus eft pupillus «Ëtbns filiiï7er eo nepote in ptate pót vniï ct eis vd ainbosemadparc. boc.v. ^iuiditur in fer ptcs.^iino qualiter p emancipationem libcraf filius a patria prâtc.Sccüdo ^litcr fiebatcmacipatio ve iure anriquo . Opertio ^liicr fiat bodie.Quarto qp pf by légitima in bonis emancipati.ficut pa tronus in bonis libcm.Quinto qgt;pflegirimuscft tutor filii impuberis cmancipati.Scnoqgt;nepotem pötemaciparc retento filiotn poteftate a ccótra.Seciïda ibi.Syemidpatio.Xertia ibi.noftra.Quarta ibi a tik. Quinta ibi a prercrca.Serra ibi.fëldmoncndi.are.

'*iPzeterca.non folum fupradictis modis fed preterea af. pÇtibcri.gencralc nomen cft ad ocs inferiores:vt.f.ri.ij.g.fi» ÆIprocedebat.i.ca vemu ad effectum perducebatur.

tCiper imaginarias.i.fictiaas.fic i.ff.vc rcg.iur.l.imagiiuria.na pf vendebat filium p vno niïmo.fo:tc aemptor euro manumittebat:vt bic a.ff. ve ca.vi.l.libcros.§.i.a»C.eo.l.fi.i.iRn.a facit ad boc.ï.ve teftarf. •i.apropter boc vicebatur filius capite minui.fed cum bodictalia non fo 0nt:vtfequitur.nunquid viciiur capite minui/tf;n.fic.quia ftatum mu-

tntadminugtvtJ.waMLrnrt.f mfnima.

0CRefcripto.iboc modo etiam fine vendirionefebat vt puto:vt.C.5

cman.li.l.fi.faccur.

bffetficrione.ar0funcrionerf.vfu ars ficrione.aTg factione.

cq£rplofa.i.CFpulfa.fic.j.ocfideic0.bcrc.§.fcd q: ftipulationia.

dqtiRecta via.vel indi

recta no curo, vel vterf.

batur:vd aipiali rderiptoquot;. Wo^ ftraautem piouidentia etiam boc inmdiusper coftitutionem rcfor mauit: vefioioe pnftina erplofa' recta'via apud competentes ludi ces:vermagiftratus parentes in^ trenrf:? filios fuosvd filias:vVne potesvd neptes:acodeeps afuas manu oimittacz tuerer edicto'p' to:isinbuius fili;:vd filietvel ne^ potis:vd neptisbonißkquivfque aparente manumiffus'vd manu' milfafuerit.cadem iura p:eftanmr parctique tribuuntur patronomin bonis liberti. £tp:eterea fi impU' besfit filius:velfilia vdceteri ipe parés erquot; manumiffióe tutela eius n3circif°. C:amp;mmonendiPaute5 fumusliberum arbitriumeffe ei q filiumer eo nepotem vd neptem in potcftatebabctq:filium quidem oe ptate oimittere:nepotem vo vf neptem retinere.^ econuerfo:filiu5 quidem in ptite retinere:nepotem Ÿ0 vd neptem manumitterer : ca^ de57oeptonepote ipionepte oi' ctaeffeintdlisanf:vei omnes'fui iuris efficere:vd quofdl retinere. lt;rföcd zfi paterfilium quem in' ptite b5auo vd pioauo naturali fm noftras conftitutiones'fuper bis habitas in adoptionem Dede^ rit:ideftfibocipu5actis iteruenicti

l€ œgt;aumiffu0.i.emd

ripatU0.imp:op:ic.n.ponif:vt.ff.qn flcriO TCpec. eft an.l.f.^.alfcnario. mCipattono.paffonug autem fuccedit liberto in toto ab mteftato filing non ertantibus er teftamento in terria parte bono:um Iibcrti.libcn, cn/ ftenribus in nibil b olim effet aliter:vt.ï.7xfucce.lib.§.i.7.i).î.§.rcd no ftra.fic erit bic in patre.fed bec fimilimdo interdumfailit.nam interdum habet totum pater.vt fi filius turpem perfona, inftituittvt.ff.lla pa.q0 fumu.l.patronuo.in piin.Jnterdum nibil erfucceffione: vel alio modo in fercafibus vt quando p:caum emaeparioni s accepit pater a filio, ^tc quando filius eftmilcsti babet caftrenfia,vt.ff.fi a pa.quisfu.manu.l. Lfyfi paren0.7.§.eftialiuf.t.ff.oc te.mi.fi a milite.§.ft.7.l.feq.^tem filiis ah,g patrisbberedibus non oamr:vt.ff.fi a pa.quis fu.manu.l. ♦i.§.fi.fecu0eftin filiis patroni, gtem quando emancipauit coactus.vt rf.fi a pa.fu.quis ma.l.ft.3tem caluifiana non ita patri vt patrono oa, tur.vt.ff.fi quis a pa.fue.ma.l.i.§.fi paren0.i.l.non vfq^.ßd^ nec ope ras a filio:vta liberto patronus babet:vt.ff.fi a pa.quisfue.ma.l.pe.l5 bec ptedicta fpecialia in patrono vera nö fint vt colligitur er generali ca pite illius ti.ft quis a pa.l.i.i.rn.i.ii.ain fpedalibuscafibus qui in illo titulo ponuntur:vt vietum eft.fcd fm boc femper videtur pater amittere cum femper piemium emancipationis babeat bodic.vtj.per quas pfo. no.ac.amp;boc quoq^ i.C.vebo.q li.cu O3.§.pc.red vic lUMd legale nô camp; uentionale pxmiu cffc.i ideo licitu nec punicdu:vt.C.ve adnn.tu.l.fan amus.i.C.ad.l.iul.ve adul.l.gracbus.

Rg frmanumiffione.i.er emancipanone.

'»Iflacifcif.pcoidatbuiobbo.f.ve legi.pa.tu.c.f.ve fidu.ru.in ptin. pq fe(mmoncdi.liberueffe.nifi incaiquot;ibU0:vt.jf.e.in fi.vicemus.i facit Qubunc.§.ff.ve.adop.l.liberum arbimum.

•|0abet.vt.s.ve pa.po.§.quiigitur.

dBanumittcre.i.emancfoare.

Gdomnes.repete liberum effe.

CScdifi pater* Sifilmffa.adoptai ab aliquo fuo afeendäe trafit in ptatem adoptaris r veflnit effe in pâte patris naturalis.b.d. felre.

tÇ (onftimtioncs.vt.C.V€adop.aim in adopriuis.r.e.ve adop.amp;bo, dien.§.fi vero.

°Cpicfentc.nifi fit infamis.vt.C.ve eman.liJ.pe.

rÇContradicente.no.paricnriam confaifuicomparari.fic qui tatet affîrmat:ftc . Jere pig.l.fi fideiuiro:.§.pater.7.ff.folu.ma.l.i,.§.fi.argu.contra w adop.l. Q.§.i.% ve p:ocu.filiuffa.§.i.ac.

YCXranfit.ergo non tollitur patria poteftas.fed niffertur.ad quid ergo bic ca fus in boc titulo poniturfrn.qit li non tollit incömutabiliter tollitur ti iquoad pumü.idcin rico in co qui iudi catur in prate mea nö elTe . na5 non cfhcit fui iuris eu fnïa non fadt ins imo remanet in pote^ ftate b quo ad me p emancipa to babeat:vt.ff. ve condi.inde. l.iul.in pun.t.l. viti.

5C»irimus.vt.s.titu.p:imo in prin.j.fiw.

C^Uud aneqn^onceptus ante emancipationem vel va, donem in arrogarionc5 patris remanetin poteftate aui.fecus fi poft cödpiatur. £tpater nö cogitur inuitus emancipare fi, lium nift er caufa.b.vicu cum glo.Biuiditur in tres partes, ipiimo vidt ófilije ante emi cipationem patris pceptis. 0c dido ve concepris poftea.Zer, rioq?filius non poteft cogere pattern ad emancipandu eum. Secunda ibi.qp ft poft. Zertia ibi e quidem.are.

• C,llud.bic.§.nuditvuo pte cepta:vt.s.ve adop.§.fed bo, die, bCg^cfilio.f.namrali ï legfti mo.fecus in legitimotantutvt in adopriuo.nam tune filio e, mandpato eriam nepos er co emandpatus videmr fm quof dam. vt.ff.vc ca.vimi.l.libe, ros.§.eniactpato.t.ff.ve ado. .l.fedenam nepos.vd melius vic in eo idem quod in natura, luvt in fine bums titu.i.ff.ve adop.l.liberum i.ff.ve cap.c poftii.re.1.ft mc ribi.

eg ïRafdmr.fecus in ancillap gnante manumiffa.vcl aliens ta:vt.6.0 inge.§.fuffidt.i.ff. ve acqmren,fc vomi.l.fi.t.C.

vepoba.l.matrcm

dC A?tquidem.bie cft fefm picccptum:! repete fcire opo:tcr.

eg Iflaturalcs.fubaudiile^rimi.nam naturales tm non funt in poteftate : vt Æve nup.§.finali.

fC Ifbcne vllo. bic no.talem regulam 0 nullus filius po«ft compellere patre, vtemancipeteu^qb fallit in quittuo:cafib^ tideo vicit pene:vt fi pateragno, uentlegatu fibi relictu bac contemplationevt liberescmâdpara.nam cie c0, pellitur CFOidinem emdapare:vt.ff.ve c0di.7ve.l.ficui.ytemft fidus adopts uit pimignü fini compellitemädpareeutn eo puberefacto fi pbauentübi non expedire elle in ptate.vt.ff.ve adop.l.nönun^.i.l.fe.idc in quolibetadopduo: vt.ff.vc mi.kiri.§.fi quis mino:.ytem fi filie peccadi neceffitatem imperat: vt C ve epif.au.l.fi lenones.gte, fi filium malec cötta pietatem affecerit : vt.ff.lî quisa pa.l.fi.,tem econtra filius non pot compellivtemancipaw.vt in auc. qui.mo.na.fui cffi.in.§.gcncralircr.ccl.vii.

S CBetutelis.Imperato: continuatbanc rubneam.

VnKanfcamus.jfterimlus viuiditur in qttuo: partes.^bzimo fubdiuidit rJL'pumum membvperfonarum pofimm.s.in n.ve bis q fut fui vel alie.iu. Secundo viffinit quid fit tutela. Verrio qui funt tutoies. £tvnde vicantur. Quarto quifuntilli qui poflunt tutoies ex icftô vare 1:quibu0.$eciïda ibi. eft autem.Zerria ibi.mtoi.amp;uarta ibi.permiflum.are.

bg Æld aliam.nam virimus vuasivt.s.ve iure perfo.in piind.t.s.ve bisquf funt fui iuris vd alie.in piin.

'lt;[ fi:bis.no.ergo q, B vifanguit iUô mébv.quedâ fui iuris fût qöcft oppoli turn lUi.qdam alieno iuri fubiecte funt:vt.s.ve bis q funt fui iuris vd alient.

kC *6fut g ergo in nitela vd cura funt fui iuris funt.ftliuffa.ergo nö pór bfe ^.vcl cu.vt b,c ve cura.fu.l.fi.in pn.fed p.C.ve fen.paf.l.fi.frf.q: filius eius qcft apud boftes cft in mtela i tn nö cft fui iups:vt.s.ti.i.6.ft ab bolhbus.fcd ibi ve nö crat in prate ciï pfvepoitamseffet.vt viximus.^,ri.i.frmm autem.

Iff Meutto.nec mtela nee cura.

mC 0ebis.ve alifs autem vicct.f.vc cur.ac.

rf,ta enim.quia contrarioium eadem eft vifetfina.vt bici.s.vc bis q funt un vd alieniinris.fn piin.

0[ Zutda funt.ve alijs vicetur.f. ve cura.

PC gift aulcm tutda vt fuuis. nomccft iunfcöfulri,rfadt ad bunc.§.ff.coJJ.

b iij

frfrtlboteftag.f.violenra poteftag.n^üanir mtonnufmß.rf.n.flt munus pU, OTicurytJ.tceroi.tu.t euanpn.crso multus üaF:vr.C.0mur.l.nullus li.r. ytem inuito tf:vt.ff.wm.i oiroh.ab big.necnonrt.ff.oc tutd.l.i;.vnde pa tet gp bic eft alia poteftas ^ patris in filium::tni in fnmm.cum illa ad como/ dum:vt.j.per quas pcrlb.no.acQgt;§.i.:.s.rc bis qui funt fui vdali.iur.Lij.b vero ad onus.tenetur enimve

uit vis atq5poteftas' in capite libe rob:adtuedum'eu5quippter%ta temfeoefendere nequit turf duili oatrfacpermiffas. CÆutores at funt quicam*?vim ac ptatej babet erqua'reiplinomen acceperunt. 3taq5appdl0mr tutores quafi tui tores atqsófenforeshrficut editici; oicutur qui cdcsi tuentur. (Tiper mifïu^m eft itaq5 parentib^ liberis impuberibusquot; quos iptäte°babct teftamtoPtuto:esqDaf:: bocifiliof

cu.7cu.oa.ab bis.1.fi impube

ri.f.m.cul rame legi fignafcó

tra.ff.adtre.l.fi reo aliéna.§.fi fuus.:.l.cogi.§.fi.i bi0 oua, bus e alia ?tra.ff.c.ri.l.mulier

.§.nöeft.qlcgH ptrarietas ira foluifcum libertas fideicom.: bereditas rclinquif ab code p, ftanda poterit funs cogere:vt inftimtus bereditatem adeat:: tuiic oatur etiam fcruo tuto:. vbi vero ab viio bfditas : ab alio libertas relicta eft:nó po, teft nifi pnuspteftita ei liberta te.tune enim coget alium bere dem bereditatesadirc : fibi re nituere firn ßoan.

c^aid mendum.pptcr boc etiam remouet patriam ptltem que non eft ad më dum fed ad gubernandum put vult.vel ad fibi acquirendum. dlt;telopter etatcm.ad oiflferentiam curaöo.'um q oanf furiofis : mctecaptis qui ppter moibum fe oefendere non pnt:vt.ï.oecu.§.item furiofi. cCfure ciuili.no.tutclam effe oe iure duili.bomnes fcre contractus fint oe iu re gcn.vt.s.oe iu.na.§.ius autem.

'CPata fia lege vel iudice.

gCiPermiffa.to a teftato:e of:vt.ÿ.e.pmimim.vel oic rata pfona pncipali ter permiffa fccudano rebus:vt.ï.ti.i.§.ccrte.:.ï.oe ercufa.tu.^.oanis.

CZntores auré^Ue eft tuto: in quem cadit oiffinirio tutcle.b.o.arc.

bg £im.quc cft otcta.s.pri.§.

1È^r qua rc.i.vi : poteftate.

k€éefcnfo:œ.1 rin boc : curato:es funt nito:es fm 3o.iplerunq^fic appel [anmr:vt.ff.oc le.iii.cum filio.§.i.:.ff.rc mi.l.i.§.ii.

I € €^uiedes vt eftpiefectus vigilium::qui cum co oc nocte vadunt : vt.ff.oe OT.vic.l.i).§.fcicndum.ac.

fTCermiffum.TPatcr poteft filio fuo pupillo tuto:cm oarc in teftamento. frem etiam ncpotierfilio oummodo non fit in poteftate fui patris rccafurus. boc oicit.lEt oiuiditur in tres partcs.lfb:imo ponit oiemm in gcncre.0ccun, do illud modificat, ttertio modificationcj eremplificat.Secunda ibi.nepotib^. Verria ibi.itaq^.^amp;retinus.

mCipermiffum cft iraq^.q: qdam generaliter vidimus oe tutelis.:ois tute, vel teftamentaria vd oatiua vel Icgirima.itaq^ pmus oe teftamérana vt, pote oe oignio:c videamusin boc titulo: fc.oc légitima aüt of.f.vc leg. ag. (U.vfq3ad ti.oe atril.tu.oe oatiua oicemr.ï.oe attil.tu.per totum. nC^mpubcribus.ct inuitis:vt. ff.oc tutc.l.muto.boc et p:eto:i: p:efidi licet: vt.ff.oe tu.:cu.oa.ab bis.1.ncc mandantc.§.i.

0C^n potcftate.naturalibus etiam oare poffunt in bis que fibi relinquunt:vt œ.occonfir.tu.1.fina.

pCICeftamcnto.vcl codicillis teftamento firmaris:vt.ff.oe tefta.tu.l.iif. qggutoics.fcd non curatoxs:vt.f.oc cur.in p:in.

rÈ^quot;q3 fi filius..^ miles fit teftato:.vt.ff.oe tefta.m.l.ti.

0a Zua fit.: nun^criuitfilius.alioquin non recidit:vt.ff.oeadop.l.fi pater. a.fi filius.: boc oiri.s.ri.i.§.i.

tCZutoiem.fi autem emancipatus eft vel mo:tuus tue nepotes er co funt fui tuns mo:tuo auo:vt.s.ti.i.in fi.vndc er teftamento aulpoffunt babere tuto:é vt bic innuitur.

ClCuni autcmllbater poteft oare tuto:cm poftbumo qui fi nap eet in po, mtatclua crtctJ'.d.^lrc.

ttegncompluribus.Vt quotiens oe c5modocor queritur:vt.ff.oe fta.bo.qui (n vtcro.non fic oe incömodo alio:um:vt.ff.ocver.ftg.gp oicimus. vel fi oc i, commodo matris.vt.fKoe fta.bo.l.impcrato:.

rC fierent.: quia oe vro:enafciturus crat vel nuru.aliud fi er concubina, ni, ner bis que filin oimiaerct:vt.C.oc confir.tuto.l.fina.tunc enim tales non na.

mip:o105naris babcnturtiin bac cflufa placuit no min^poilbumis lt;5ia5naris teftamento tutoies oa^ ri poffe: fl modo in ea caufa fint vt fl viuis parctibus nafeerent fui be redes 7in poteftate eoiu5 fierent^ lt;r$cd fl emäcipato'filio tutoi a pâme catusfocrit teftamento con^ firmanduseft er fentcntia piefidis omnino.i.fincinquifitione^.

lt;rfâui teftö tutoies raripnt.

7-) Kriautem tutoi poteft non lt;, folüpaterfa0.fed 7eti3filiuf faTed 7fcriPppiius teftö'cum li bertate recte tutoi oari poteft. $5 feiendu eft eum 7fine libertatequot; tU' toiem raru tacitelibertateDirectac accepiffe videri::per boc recte m toicmcffe. telanefi per erroiem quaft liber tutol catus'fitaliud ei' cendü0eft. eSeruusgüt alienus pure luriliterPteftö caf'tutoi:f5 ita cumlibcr eritvtiliter catur. feio piius autë feruus inutilitereoRmö

boc.f.oc fatifd.ni.:cu.

in p:in.:.fEoelib.ag.l.!.§.iul.:.C.oe cpif.audi.l.oe crearionibus . fed 0rg.contra.ff.oc in lit.iur.l.vidcamus.

Ceiui teftö oaritu.pofflmt. piemm eft.s.in.amp;permifrum ri.i.vfq, nunc oe tuto:ibus rans in teftö.verum q: aliqui in teftamento oari non pnt.idco ifta rubiica bic ponitur. Ure.

71^ri autemgotus ifteritulus oiuidifin qnqs partes, optimo g pnt tutoies oan.Scóo quo feruus alienus poteft in teftö tino: tari tertio qnfuriofus vel mino:mto: oaf.Quanoqn ad ccmim ips vd fub condiriöe:vel certe rei oaf.0uinto qnfiliis vel filiabus oatiir gbus oatus videatur.dcóa ibi.fuus atit.Xcma ibi.furiofus.Quinta ibfad certum tps.è^uinta ibi.fi quis filiabus.i^t boc principium fubdiuiditur in quatmo: partes.lfr:imocp pffa.:filiuffa.pt mto: oan.Scóoqn fer uus pp:ius oatur fine libertatc.5tcnioqgt;tune tadtc vf fibi rata liber, tas.èuarto qn credebatur libcr.ffi.b.o.ipatcrfa.: filiuffa.: fernquot; P' paus etiam fine crpzcfiione libertatis varipoffunt in teftö tutoies oum, modo ignoranter octur vtlibcr.b.o.Ælrc.

0C^ari autem.paterfa.nifi fit mums vel furdus:q: tuto: criam loqui : audire 03vt.ff.oc tute.l.i.§.pc.:.§.fi.

b!Cfiliirffa.ciï.n.mtda fit ius publiai:vt.ï.oecrcu.tu.in pii.non curaf ius pa.po.vt.ff.ad trc.nam q,.i.rn.:.ff.oc bis g funt fuivcl ali.iu.filiuf fa.quocafu pf oe peculio tenef:nifi agnofcat.tunc enim.f.quando agno uit infolidum:vt.ff.oc mtc.1.fi üliusl: oc admi.tu.1.lucius ticius. cCteftö.ßapfide mto: oari nópötfu9:vt.C.q oari tu.pofl.in fuili. dCEt finc libcrtatc.non erpreffo boc q?finc libertateoet . fed omifit li' bertatis oationem:vt.s.qui manu.non poff.licet in fi.:.C.oe ne.fer.l. quidam.§.illo.

c c i»irectam.imo vf ^ fideicömiffaria:vt.C.oc fidcicódi.: fi nöafcri pta.5 fed certe b teftö boc fit:ibialia volutate puta codicillis vel per epi, ftolam.Wcl oie q,ibi alienum credebat bic fuum feicbat.^tem alia ratio nc non videtur valere oano:qr ille folus oatur tuto: qui teftamenti bO' bet facrionem vt.ff.oe tefta.tu.l.tcftö.alias incipit frquidcm. Tfin.aliud intellige in paffiua fignificatione in qua etiam feruus oicitur babere te, ftamentifacrioncm:vt.ï.oc be.quali.: oif.§.teftamenti.

fff Pams fit.f.pp:ius feruus.^ boc non fit verifimlc:vt.C.oc refdn. vcn.l.fi quis.fcdfo:te a ca bereditaria nouiter babebat:vt.ff.oe reg.iu. .l.qut in altcrius.vt.f.oc vfuca.§.quod autem.

gC^iccdü.f.vt neq5libcr neq^ tuto: fit.idc multomagisïalicnovt.ff. TC ftdcicö.li.l.gcneralitcr.§.fi qs tuto:c.:.ff.oc tefta.tiitc.fi qs mto:e5.

SertuiA ;nrcni,fë(lienus feruus fub cöditionc libenatis future 10

bC^nutilitcr.fvt ftarim fit fed cum libcr erit.

'amp;pamr.quia oirecto non erit libcr fed per fidcicom.vt.ff.oe tefta.tu. %fi bcrcditas.§.ft.:.C.oc fidcicó.li.l.: fi non afcripta.

h([Eomodo.nam non erit tuto:.inutilis enim oicitur ftipulatib pro.

peer inimlcm addinonemtvt.ff.teftipXfed ft nbf.M aliter inutiliterq? p:onon adiecta babefcerit tutoz ac fi non effet adiecta vtallegatJ.6lx re.infti.amp;impofübilig.vel oie tertio Pm.ip.non erit tuto: nunc fed có, ditione erraiite.boc non placet.q: fic non effet riflerctia üiter fuum %alie num.fed prima verio: cft:vt.ff.üc re.iu.l.aauo.

QC^aLf.cü libèrent.

lt;rlt;uriofu6.Zuto?

creams g ëinhabilisrö ne alicuius accideris an neri tcpoiaïeimpedime turn pzeftanns eo ceffan te tuto: efficaciter ent. boe bidt are. b (T/^öpog.fiue bocüi, aum fuerit a teftatoze ft

Ue n0:vt.ff.e.Lfi bfdi, tas.§.cu furiofus.c fa, atadboc.ff.ix iudi.cu5 funofus.i.m.

Camp;d certumtem'

PUGamp;dcertiïtpsier certo tpe vel fub pditióc 'an bfdis inftóncm tu toi üari pót.fccus aute, ad rem certä vdeaufa,. bro.:^re.

cÇamp;dccrtUj tps.pura ad pafeba.

dÇËt certó.i.a pafeta tein antea:vt.ff.6 ac.c ob.l.d,ligationu.§.i.

cÇGdan bfdis.conra videbaf.f.oc leg.§,an, te beredis. fCXut02c.a teftatox n aindice:vtrf.ixre.iur. l.actus.

6 C Certe at rei.f.apbri cevVfiriace vtiliter vat vt.ff.c.1.teftamento. beCaufe.f.ccrte vt ad ravtßvf cótra.C.xx in lit.üa.m.l.ad litc.fcd

ibiruto: p:ocuratoze ponitur.^teni vf conra.ff.retutc.tefta.l.ft tri.aYs fi tcftamcnto.fed ibi vniuerfitari rerum oanir non rd certe. iqllberfone.f.pupilli principaliter vt cum inftruat bonis moiibus.c cc falaru pieftet magiris eius:vt.ff.oe admi.tu.cum plurcs.6.in piimis. '.C.oc ali.pieftan.l.fi.adboc.n.principaliter vatur.fecudario aiTt reb^ baturtvt.f.oe ercu.tu.§.oatus.fed in curatoie ccotra.nam p:incipalitcr tebus.fecundario perfone oatur:vt.C.oe nup.l.in copulandis.

(01quis filiabus. Appellatione filii poftbumipumi gradus camp;P neturtappeUatio ro libero^ % nepotes tceteros oefeendentes amplecnt. £tappdlati5cpoftbumo^ tam poftbumi pmi grad^ 0 vlterioris prine tur.boc oicit.Bre. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k Cifyoftbumo.f.filio.

klt;r^uia filij.bec oicrio filii c5p:cbendit poftbumuipoftbumi cu ma, failini ipoffitconcipere femininum.fed bec oictio filie non compzebedit Vtrunq3a fic nec poftbumiï.cum fanininu non concipiat mafculinu5:vt Æœle.ij.fiira fcriptiï.7.ff.oc le.uj.qm ouos.i.l.fcruis legatis. §tem no.appcHarionc natode cnon nati continent.cum œ eo^p cômodorractef vtlt;ff.üe fta.bo.qui in vtero.7.s.ti.i.§.cum autem.i facit.ff.oc tefta.tu. quis ira.§.i.7.l.fi quis filiabus.i.l.q, fi.

1 C Si filios.f.oircrit. mC Continebuntur.f.ncpotcs.

mCAppdlanf.ab oibus in vfu velconfuetudinc.fed firn veram fignifi canonem vbi:q: filius of a filos qó eft amo::i nepos of filiusc etiamq libet que aliquis oiligit paterna odeenone:vt.ff.oc vcr.fig.1.libcro:um rf.fed 7papinianus.que videtur contra.

nCQuam ceteri.etiam nari Pm quofdam qófalfum eft:vt.ff.oe verbo. rig.nomen.^icergo ceteri.f.cc filiis nafcituri qui filp fui poftbumi fut per.l.vell.vt.ff.oc ini'uf.rup.tcfta.l.poftbumov.7.ï.ócrbe.li.§.voftbu mt.i.ff.^e li.7 poft.LgaUus.i.riï.

°€0ctegtttma agna.m. Sup:a ouobus rimlis p:ccedcnnbus victum ^oc tutela teftamentaria 7 confirmata 7 que non indiget confirmari^: bic autem ponitur oc tutela legitima que fequitur teftarnenmnam.

QUlbuS auCem Zotus me titulus oiuidifin quattuo: ptes. ipri mo ponit qualiter 1erouodecim tabularum oatagnatos tn nitores pupillis oefidcntibus mtorib^tcftamfranis.gcrio qfunt agnati 7qnd funt.Æerrio quaVrinteUigcndafuntilla «ia pofira bic in p:in.videlicet quibus aut in teftSmto: ratus non fit.qrto qualiter iusagnatióis peri, mimr.fcóa ibi fût aut.Eerria ibi.qb antem.quarta ibi. fed agnationis, ft.b.o.boc piincipium lPupillis non baberibus mtoiem oftametanu Icr.nj.tab.oat agnatos in tutores legitimos oum5 fint mares 7 maio, res.rtv.an.7 farie mentaboe oicit.tetfubdiuidifboc pzincipiujin tres partestquia ipnmo vicit qualiter odictentetutela teftamentaria vocantur legi rimi.Secundo qui funt Icginmi.Zcnio quicognati.Secunda ibi.funt autem. Zcrna ibi.atqui.arc.

P ^^uibus.f.pupiUis.

q Ùfeuodedm tabu.quos ipfa 1er vocatxbis7fnla.inift gerat co:ü periculo agit: vt.Æco.l.legitimos.afs aut qnq5 er fnia legis oanf né er verbis:vt.j.ti.i).7.iri.

r cognati funt.fi fint maio, rcs.rtv.an.vtJ.oc fidu.tu.in fi.7 maio:es.lrr.an.aB crop fanmr vt infra oe creu.tuto.f. item maio:.

0 CKognari.nomen ergo co, guatidis generale cft:agnano, nis nomêfpalc.nam ois agna tus cft cognat^.fcd nópuerti, tur:vt bic i.f.re leg.ag.fuc.U rn.7.ff.e.l.fiint autcm. t fyfr eo.filio fratris. u ÏÏlPatruus.repctc fi fuerit natus eodem patre cum patre tuo alloquin eft cognatus: vt .C.re leg.bcrc.l.fi.§.fed nec. 7^4um'autem.

F (èlgnan.ct fi mafculus tn, tcruciat:vtputa fi fint ruo fra tres vterini:filiusvnius fratris fui patris non erit agnatus fed cognatus ïfpecto femineo fern p:opter quem adinuicem funt conari Pm ^o.

Y eptaq^ amite.fed ipa amita eft ribi agnata:q, per patre,tu um tibi coniungimr.

, Çpure.f.cognanonis.

0 Ofamiliâ.i.agnanonem.l, 7 afs mutas beat fignificano, nés bec ricrio familia:vt.ff.re tbo.fig.l.pnunciatio.§.fami, l(e.7 facit.C.re «,o. fig.1.ft.t .s,rc pa.po.§.fi.

C/Ouodautcm.yntdW quo ad turdam vfdmr criam quifacto teftöwaffitin quo nóvifoonii re tutcls vd cuius oifpofirio quo ad tutelam cffcoumfoiriri non potuit.b.v. Are. b lt;[ föignificarioncm.f.tm.

c lt;[ft omnimodo.vd altudcontingitq6 räntüdem valeatqó virimus.f.ö be re.qiic ab in.i.rn.7 facit.ff.qó cuiufq, vniucrfi.no.Li.§.7 quidem.

lt;r0cdagnationisQue fo:tio:ivinculo funt ligata viftïcilius vifoluutur 7 capitis vuninutione agnatio tollinir.are.

dC^ed agnationis gdéius.Ro,triligctcr biïc.§.£ftaiït iusagnatiöis.7 ius cognationis hue cognato^.agnati.n.bnt ius p:erogariuum ad cognaros.f.vt pzeferanf in bfditatibus agnato» mo:tuo»:vt.ï.veleg.ag.fucce.i.rn.^tcm p, fcninf in mtclis agnato» paruulo»:vt.s.co.ti.i.m.bis autem vefidentibus in bcreditatibus 7 tutelis cognatifuo iure admittuntinter quos et agnati vocetur qui venerunt cffcin iure agnatorum vel vefierunt babereiura agnato:um.vtp ca.vi.vt.f.ve berc.ab in.§.admonendi.3llnd autem ius p:crogariuum qó ba, bent agnari.quia vltra iura c5munia babent per.l.ri,'.tab.facile perdunt.

cCOmnibus modis.i.pcr omnem capitis viminurionem vt per maximam vd per mediam vc quibus vuabus non eft vubfum.cum iiura cognanonis perdä, tur.f.ri.i.§.quodautem.^tem per minimam tolliturius agnationis.vt bic vi, citur 7.ff.veca.vi.tutdas.nifi in ouobus caftbus tantum:rtinter fratrcs:1, al, ter cmancipeiur:vt.C.ve le.tu.l.iüi.itcm inter patternifilm,:vt.f.ve legi.ag. fuc.§.fina.7p:opter bos vuos cafu9qui ve minima ca.vi.erciphintur bidt bic tpierunq, ad iura cognanonis non cómutantur omnibus mcdis.quia non tol luntur minima ca.vi.^cft ratio vt fubifat.

C mam.pio quia.

gC Agnatio iuris duilis eft nomen.idcftalege.di.tab.cft inducta bcc p:op:ie, tas agnato:um.fcd ius cognationis cft naturalc nomen.nam rationefanguinis nomen impofimm eft.vnde7vnum ius duile poteft per aliófadlc tolli:vt bic. 7.ff.vc rc.iu.l.nibil cft.

b € ïflaturalia.idefl iura cognanonis ftc victa.quia ca quis confcquitur per na, riuitatem:vt.s.ve ado.§.icd bodie.in fi.§.non fic vc facili toliuntur.fflc.

ilt;ramp;riq,.i.certcnon tollunf ca.vi.cum fintimmutabilia bec iura:vt.6.ve lU. na.§.fcd naturalia.gténee ca q naturalc egtatc babet:vt.fl:ve ca.vi.eas.c.Lle gatum.,tem no.q: 7 cognatio eft duilis tm:vtper adoptione,:vt.ff.ve ado.l. qui in adop.Jtcm naturalis trn.vt ad filios naturaleströ.jtem naturalis7 d, uilis vt ad eos g legitimifunt.7 re bac.f.qui legitimifuntintclligitur bic:ut.ff. vegra.nonfacilc.§.i.^fem_nota quia in duili iure bcc fcilicct tutela:7 bfditas tribus modis vefcruntur:vier verbis 7fenrentia legis.rij.tabu.vtin agnatis, ^tem er fcntcntia tm:vt.j.ve le.pa.ni.7.ï.ve fidu.tu.,tcm er aliis legibus ve teribus vd nouis.vt.ff.vc c4.vi.l.mtcla.inunquid ergo bec omnia facile per, b iri)

dunt per omnem CTroi.rn.fic iri ruabus parafe nfi non in tertio:vt bfc i in.l. nitdaj.^tcm quero an futuras tutelas acquirendasi beredirates tm toUattan etiam pteteritas adimatfm.fumras tm:vt.ff.vnde libcri.l.tina.amp;uid cnim po tuit üiuinare Ier referens bereditatem vel nitelam re fumra ca.ri.vt.C.re te, fta.l.iubemus in fin.certenullo modotvt.ff.man.Ufi fideluflbi.i.rn. bodie vc/

roiftam rifferenriam agnatio nis querere nöoponetcüm a-gnatiante cognatosnibil ba, beant vt in aü^ó berc.que ab tntc.refc.§.cr bis colla.ipgte, no.tybp:cdicra iura cognatio n(s tollanturmarimai media ca.ri.ipla confanguinitas taifi non folbnir:vt.ff.rc re.iur.iu rafanquinis, .. .

Cëê capitio nratnutione.

Conrinuaftqi.s.vifum cft re légitima agnator nitela veru, qfiusagnarioniè capitis rimi nuriöe cor.upif vt.amp;fi.s.ti.i. merito fequif videre re capiris riminutione. Ifbotcus.

Stauttmaoms ifte ri tulus riuidiëï qnq3ptes.

•piimoponifgd fit capias ri minutio:7quompler fit.Secü do remarima capitis riminii none.Xemo re media.quar, ro re minia.gnto remouet eer, ra rubia. Secunda ibi.mari' ma. Zerna ibi mino:.quarta ibi minima.gnta ibi.qbus at. tbec riuifio hifficitU 0lii ali' ter riuidant.^t boc piindpiu, non fummafq: bicue ccquia ponit riffinirioncm.tlre.

6XEft aut.bic ftamspfifhï in mbus.in libertate duitate cfamilia:cum.n.pto mum.i.libertatem gs perdit per pris ruo vltima pcrdir.c nine magnam ca.ri. F,rif.cum vero fcóm perditpermis perdit c vlrimiï.fcd non primumctrie ri, dmr media capitis riminurio.cum vero vlrimum perditur non perdunt ruo, ma c tune minimam capi.ri.patinir:vt.ï.e.§.i.ii.c.iii.c.ff.eo.l.fin.fed ipia. gpt ftatum bominis.i.conditionem in qua plurimum quis poteft.

bIT dömutario.non ergo accipitbic ad litteram vt ricat capitis ri.qri caput ab fändif:fed quando ftams muratvt caput ftatus ricaf:vt.ff.ad tcrtul.l.i.§.capi, ris.fed videmr bec riffinirio non conuerti cum fuo riffinito.nam moue patris filius murat ftatum quia fit fuiiuris.vt.s.qui.mo.ius pa.po.fol.§.i.non tamë udfca.minui.vt.ff.ad ma.fi filiuffa.§.fi.fedric fubaudiri bic facto hominis i, tcrueniente vt emancipatione:vel reportatione patris:vcl fimili modo.vel ctia quafi facto:qó rico pp filios arrogati.q: vna cri patre mutat ftatum vt.ff.eo.l. liberos:c.s.re adop.§.pe.argu.contra in aut.c5fti.que re rigni.§.palam.vbi non ab bomine fed a lege quis efficinir fui iuns.iRfi.at moliente patre non in, teruenitfactum bominis.immo magis rei.amp;uid fi interficiatur paterfrn.idcj: gz mois femper rei rifpofitioneaduenit.félc.

fëediam.fic.ff.reau.car.le.q lancem.c.s.re libertinis.^, libemnomm. COuanma CSpiriSQuitadit duitatem 1libertate patif marima capitis riminurionë.b.r.are. a C flßanma.atrodrate.eftaHt atror crura bec fnïabiufte fcraf.vt.s.q.mo.ius pa.po.fol.§.pcnearit.fcd bodie pp bmói pc, nas ncmoigcnuo fit fu^ vt in aut.re nup.§.fi vo col.ii0.c.§.qóarit p:ius. rC Xibcrrig.f.?dcnatis.vt fubifat.c qó ricit [gratis afs eft ingrati.i.ingratini dinis 4reuocatio fit p ac.ingrati.vt rrit qdam:vt.C.re li.ccor li.1.fina. vel p vrilem rei ven.rim alios ad inftar ronationis que reuocamrvt.ff.re rona.cau fa moz.fi mom's cd res.vel qó cft verius amonc crtraoïdinaria per qud officium iudids imploratur.vt.C.re ii.c com Ii4.ii.cfit bec reuocatio pp omnem often fam:cetiam lenem:vt.C.rc li.c co^ li.l.iy.non autem fit pp omiffioncm obfc, quii:vt.C.re li.d.fol.nifi in caru:vtaim rcncg.it alimcta:vt.ff.re li.ag.1.ali mcnta.§.impcrato:cs.nam mne et occidere veile videf cii.vt.ff.re li.ag.ncca, rc.c boc nifi remifcritius patronanis.mnc cnim er bis folis reuocafcaulis er g bus 1 ränanim.vt in ante, vt lib.recetcro.§.illud col.vi. que caufe funt nume rate.C.rc reuo.ro.l.vl.i bec vcra funt cri gs er volutate p:op:ia manumittit. Vt.C.rcli.c eovli.Lii.fcd fidciuf.gs non reuocat vt.C.rc li.i eor.li.l.i.'Scd gd fi manus in patronri iniecit/rfi.rânamr in merallum.fi vo conuida rircrit mitteturin erilium.ff.re iure pa.l.i.

funt.bic multa funt neceffaria:vt.s.re iu.pcrfo.amp;pc.

CdOillOT.'ipcr reportationem vel aque vel ignis intcrdicrioncm contingit media capitis riminutio. fëlre.

gC ^nterdictum.banc pena in vfu non babemus.fed dus loco fuccedit repor, tatio:vt.ff.ad.l.iul.repe.l.ii,'.fed inftar creSicator babeat gbus talia rcneganf fed Vf buue et fieri furib bic renegemr:vt.ff.rc var.cog.l.cognitionri in ft.?, fed perdit libertas:vt ibi ricit:vnde non poffit facereteftamcntu cui fie eft inter dictri:vt.ffrociniufto ru.te.fi quis_filio.§.cius.n5cp ftat funs vere.

bC ^ninfulam.fecus fi in metallri.vt.s.g.mo.ius paqmJb.f.pene.in cafu tri libertatem perdit ranams in infulam.vt.C.vt ncmo pri.l.i).§.cum autem.

CZßinmia.iperemandpationem vel arrogationem contingitm^ nima capitis riminurio.b.r. ^re.

iÇ-^ubieen effe.vt in arrogans.

kÇ Hel ccótra.at's cft in litamp;ra.fi filius a pare emancipatus fuerit cft ca pite minutus.7fm boc eft crpofirio buius vcrbi.vel econtra.afs vero b

tottim rceft.imnc idG

noiurifubiccti'€flc:vdhec0tra vc' luti ft filiulb.a patre emadpaPfue rit 7cfl capite oiniinut^.C fficru^ flutinaumiffus capite no minuit': q: nullum caput babuit.lt;r fflui' bus'quot; autquot; Dignitas magis ^flat' pmutaf capitenö minuut ito afc' natu motos capite minui ri cóflat°. IT ßL'P aüt Dictuefl manere cogna tiöis iuscpofl capitis Diminution nc:boc ita efl:ft minima capitis Di minutio iterueniar.mjct.n,cogna' tioquot;. 100ri maria capitis Diminua tio incurrat ius quoq5 cognatioisr périt:vtputa fuitute alicui^cogna ti:7necqdcrimäumiffus°fuerit re cipit cognationem. Sed'irii infu lay Deponams gsrit cognatioquot; fol uitur.ïr /Cu5arit ad agnatos tute la ptineafri rimul ad oés prict.fcd ad eos tm q ptimio:es gradu'frit cri plures eiufdem gradus frit ad ocs ptinet:veluti ri plurcsbffcs frit

iwbabinim.bocndt^re.

1CReruns non minuitur .ideft eius fatusnon mutatur cum primo nul [um babucrit ftamm vt bic.7.ff.co.l.libcros in fi.i.l.feq.amp;ed contra eft .C.oe bo.prefcnp.1.i.fed tic g? ibi crimine capitali feru^ aceufatur. ideft tali 0 ars effet in libero capitale, ytem quid fi quandoq^ babuit caput: quia fuitliberri nunc feruuseft:7manumittaturfrn.idem quia prefens tempus confidero.

Ç/euibUSautem* iftemonis a tignitate non perdit ftatum.boc ti cit.vcl fic.Oui turpiter a non oigniratè remoneturnö oicitur capite mi' nui.boc oicitare.

mlt;L Quibus autem.oiri aliquem aliquo re tribus modis capite minui dvt.s.co.in pnn.

nlt; [jMutem.p:o fcd.

oC Conftat:vt.ff.TCfe.1.itf.t boc fi fuerit remotus propter turpitudini nön poteft indicare vel teflimonium ciccrc:vt.ff.ad.Lml.re.Lcadcin.§. i.i.ff.oefena.l.i).

ÇRuod autem'OBinima capitis timinutio non tollit ius cognatio ntefecus in marima velmedia.b.o. felrc.

pÇ€Xuod autem.Dicmin eft.s.ti.pri.§.fi.

qC Çognatio.i.ius cognationis a pretore inductum crquo ad bo.po.vo cannir.vnde funtagnati admonendi.

rC qpognationis.iius fuccedendicad tutelam vocandiparit.fed ipfa c5 fanguinitas non:vt.ff.oc rcg.iur.l.iura fanguinip.cum fit oc iure natu rali:vt.s. iX inr.na.amp;pe.contra.i.s.re nup.illud cotra fed qualiter cO' gnatis refertur immo agnatif.vt.s.e.ti.i.fn prin.irtn.poft agnatos:vt ±oe berc.que ab intc.amp;admoncndi.

st $ed fi manumiffus.aliud fi reftirumsPm ,o.vt.ff.ad tertul.l.i.^. g mortis ca i.C.tc fen.pa.l.fi.c5tra.7.ff.te?ta.l.i.§. fina.i.l.iii.con, tra/^tem contra eft in eo q,bic oicit tolliius agnationis per marima,lt; mediam ca.vi.ff.te re.ru.fi cognatis.fcd aliud in legato in quo verrit ius naturale:vt.ff.e.l.legatum.vcl ibi loquitur ve cofflianone iuris ciui lis que per adoptionem conftituitur.vt.ff.vc adop.l.qui in adopnöc.bic vero ve naturali cognatiocvt.ff.rc gra.co.nonfiicile.amp;i.c ficibi verni nima ea.vi.loquitur.^tem contra.ffre fet ui.cog.m fiiii.lRn.Sol . bic loquitur in bis qui primo fueruntlibcri:cpoftea ferui quod eorum veli, cto contingit.vnde non vebent babere commodum:vt.ff.folu. mawi.fl ab boftibu5.§.i.7.ff.vc mino.l.papi.§.eruli.ibi.gndignumitlk, ibi' dem illa ratio corrigamr.tdeft non femper fueriit feruü vel illa noua cor rigitiftam.nam er greca conftitiinoncilla eft extracta:vt ibi vicitur. Olc curfius floren.

tC. Sed i fi in infulam.bic ponit eremplum vc mcdia.fcd.6.modo po, furi fcmplum vc marima.ac.

uC*ognatio.i.ius cognarionis:vt.s. pri.$virimus.

(feumautan.Xutcla vefenur primiori in gradu i fi plures fut eo dcin gradu refertur ad omncs.b.v.^lre.

fC IPertineat.vt.s.ri.i.i.rn.

qvnu gradus obtinentideoqspQ' riteradtutdam vocantur.

lt;170elégitima rarrononi tutela.

JE eadem'lege. nj.tabula;: Ii berto;2°7Iibcrtarus tutela ad patronos'Iiberofqseoru pertinet, que 7ipa'legitiaquot; tutela vocat, no q:nominatisin ealege oebae tute lecaueaturrfcdq: perinde accepta eft per interpretatione^ aefi verbis legisitroducta effct./£o enimipfo quobereditates libertoru liberta' ruqjfiintcftati occefliffent iufferat lefad patronosliberofiic eo:üp tinere:crediderunt veteres^voluif relegem'etiam tutelas adeos per nnef.Æüc agnatos quos ad bere ditate^1er vocat?quot;eofde5ttuto:es eciuflitquot;.quia pleruq^ vbi fucceffi oniseft emolumentum:ibi c tutcle onus effe oebet.gdeo aut oirimus pleruq5:q:fifemina ipubes manu mittat:ipa ad hereditate vocatur cumaliusefttuto:'.

lt;I7fôelegitima parentum tutela.

Zcplo patrono^trecepta'eft 7aliatutela.quc7ipfa legitis mavocaf.^asfiquis filiuaut fili' omnepoteaut neptej er filio c oc' inceps impuberes emandpauerit legitimus eorum tutoJerit.

lt;17Pefiduciaria tutcle.

^ nifi libertas oef a legf.vt.ff.Dc.le.tu.[.nifeIa.vfq5 ad.f.fi. f%Que7ipfa.q.d.nori folum alic quedam legirime finit fed : ifta.

SC légitima.f.er mente legis non er verbis.rion tn fatifdant nifi com, Perfone fint vulgares : mirius bonefte.vt aut modus nitclc q: magnum pammonium.vtquia fit magna tutela nimis.auc quia fiifpccta perfona: aut quia non Diliget pupillum:aut cam admittat.idcft recipiat farifdario, nem:vt.ff.e.legitimos.§.i.i.i).l5ali) legitimi indiftincte fatifdant: vt.ï. .^fanfda.ni.§,f.ac.

,nterp:etationem.f.iurifconfulto¥i.

1kler.f.nj.ta.vt.f.DC fuc.li.i.rn.

RU ^eteres.i.fapientes.

eSCTn.f.eandcm.rii.tabu.

«ocat.f.ler.rii.ta.vtJ.Dc leg.ag.fuc.§.i.

nuSuffit.vt.s.Dc le.ag.m.§.i.i.ni.7 fic notabis bic qgt; vbi eft eadem eq tas idc ius Debet ftatui.fic.ff.ad.l.aql.l.illud.c.ff.DC fur.l.i.amp;i.

0 ipiemnq,.quare boc ridtftatim fubijdt.t facit ad banc regulam.ff. TXterimUPm naturam.7.f.Dccontraben.cmp.§.cum autc.c.C. Dcfur. •,fi.§.fedcum in fccunda.i.C.De cad.tol.l.i.§.p:o fccundo. i.ff. re pe, }5commo.rd ven.l.id quod.

P(%uto:.:iu apud alium eft hereditas i: apud alium eft tutela.f. agna mmyd cognatum.vt bic:.ff.De le.tu.l.i.§.i.,tem minoi.rrv.an. ina, numitrens fuccedet in bereditate vt paironus.non tamen erit tuto:.vt.j. tefidu.tu.in ft.t.C.Dc le.ni.l.vl.§.fi.

q^elégitima paren.tu.dXuiaDirit.s.re leg.patronor tu.veril q: eft J^u^ue legitima appdlatur vt parentum.ideo dc ea fubdit Ipo:. ffZcnwlO. firenfioneiurifconfulri emancipans cft legitimus tu, rto: filio emancipato.b.d.£t riuiditur in tres partes.iprio gp tute, hqiie Dcfenuremancipatori eft fimilis illi que Defertpatrono.fecundo Retiam ifta eft legitima. Zertio crempltficat.$ecuda ibi:que:ipa.Zer ^ibi:namfi quis.2lrcnnus.

[fremplo.rccepta.f.p interp:etationem iurifconfultor vt fupio: cum tefinatccagnat^nifi peta fiduda cmandpet qó bodie femp p:cfumitur. jm^roe lcg.ag.fuc.§.fi.vnde bodie cft femper icgirimus.

TCZuto: ent.f.q emadpauit fiipcc maioi.rrv.an.vt.f.ri.i.in fi.T fa? « boc.ë.tiA.1 q.mo.ius pa.po.foi.§.i:p:ctcrea fi ipub^.i:.),riamp;i.rn.

timusfecus in filio patroni: q erit legitimus tuto: liberti vt

patroniig.boc Dicit totus ritu-, lus.gt viuiditur in quinqs par tes.ipiiino ponit rictum. 0e eundo illud ecemplificat. tertio ponit riucrfum in filio pa, trdi.Quarto riucrfitatis ratio ncaffiqnat.Qumto ponit alió Dlcm.Bcbn ibenam fi.tertia ibi:atqui.Quatta ibi.-quonW. Quinta ibi:ita m.arcr.

fC falia mtcla.i. alio nomine vocata.

tC Hppcllatur.w qua ricemr (.§.i.verri.quo oefuncto.

uC impuberes, nam fi pube, res : nderiteom^curato: legiri mus:vt.ff.Deercu.ni.amiciiri/ mos.§.lucius.argu. contra in auc. vt bi q ob. per. res mino. §.i.col.vi.goan.

rC Æanumiferit.i. emancipa ucrit:vt.ff.qn act.ó pcc.eft an. Li.cfa.s.ti.iÆ ff.eo. tutcla.§. fin.i.l.fcq.

yCQuo.f.pfefa.quierat tu„ to:filio:um%neponim.

5C Si libcri.q remanferunt in ptate pris . idem puto i: ft filii fueruntemandpati.fi autem ra impuberes ^ puberes remanfe runt in ptate ipfo ture reddent in poteftate fui patris illi qui ft-lij funt. fed fratres reddent in tutelam fidudana^ femp:vt.s. qui.mo.ius pa.po.fol.§.i.i:.f. TC tutelis.§.permiTrum.

0Cfilio:um fuomm.f.nepotu ^functi.

blt;r^o:o:is.fedcerte frater vf

effe legitimus: vt.C. te erecp. l.aducrfus.que eft contra.fcd certe qui fidudartus eft Icgirimuscft per mterpte-tarionem.billud nomen babeat.f.fiducMrius.iillum refpecium babuitibi vt k 0timum fidudarium appellaret.

c%t fatqui.p:o certe:alias:atquin ctuc ric at p:o fed i:quin p:o certc.7 eft oppe fitio quare filii patronomm funt legitimi:vt.s.rc ic.pa.tu.i.refpd.-. ifti filii nô fic.ad quod refpondet quoniam filiusiamp;fedbccrado non tenet . nifi interfra tres qui non ricuntur reddere in poteftate fratrumfuoium.fcd filii ideft nepotes erant rccafuri in poteftatem.ergo in nitelam leginmam.fcd refpondeo non reddunt filii mre bereditano in poteftam fed iure fraternitatis i filiationis, at fer,, uus fi non effet manumiffus iurcl,ereditano eratfuturus feruus apud filios do minee nifi effent beredes no elRnt Domini.fcd filius fi non fitberes patris w, nien filium in poteftate babet.vt.s.qiubquot; morius pano.po.fol.§.i. grat e alia ratio iuris veteris quia cmandpatione tollebatur ius agnationis minima ca.oi. etiam inter paroem efilium nifi effet emancipatus contracta fiducia nedum inter fratres:vt.C.Dcle.tu.1.iiij.e.s.DC lc.ag.tu.§.fina.fcd bodié congitur: vt.d.l. .C.e.f.Dc le.ag.fuc.§.fi.vnde Dicunt quidam vt fel^o bodie fiduciariameffe le-gitimam er verbis e fententia.1.ribfâb.ci: quo bec fecunda ratio ceffat. fy poteft Did contra.q: remanetpnina.

dC *c in tutelam.i.legitimam fed fiduciariam.

$iperfecte.i.rrv.an.na quotiens fit mentio Dectateperfecta velDc maioic annis Dc.erv.an. mtcUigif: vt.C.b bis q ve.e4peXfi.%6Ic.uy.cu filio.§.filio.

fC £onftituno:vt.C.Dclcg.tute.l.fi.

gÇ tfbtccepit.f.vt fit pfeci etatis itr6:vt.f.DC cr.tu.amp;nnno:cs.rtr.an. TTê™ acnluno tuto:c.0dcft dc eo qui Dabatur per legemfactam ab attiliano vt in tenu ponitur.

lt;[0eatuliaoo tutobc. Ouia.s.vifum cft dc teftamentaria tutela i fubfequen, ter De legirima.0erum q:ceffantctcftamcntaria i legitima cft opus p:ouidcrc ve Datiua.idco fubdit De attiliano tuto.fco:.

03ori' Zotus ifte rimlus riuiditur in quamio: partes, intimo ponit ius Antiquum circa Dationem tutods.Secundo ponit ius nouum. Zertio ius nouiflimum.Quarto ponit nouum cafum V5q? naturali nire conucnit impube, res elTc fub mto:ib'.cqp finita tutela tenent ad ranont reddendam, fecunda ibi: $edboc iure.^ertia ibitnos au.@uarta ibi.ßmpubercs.gtcm prima fubdiui-. dif i alias qtuo:ptcs.iprima er quib^ Icgibquot; tuto: Dabaf reficiente omnituto:c ceftamentario vd legitimo.: a quib^ vabatur.fccudo quido teftamdano va.

to fub conditionevd in riem.vel pure tuto: oetnr. tertio quid fit ft tefamenra rins mro: lit captus ab boftibus.gXuarto quo ifte leges ab vfu recefferuntc cas pprer qui$cóaibifcdi fi.Tertia ibiab boftib^.^uarta ibi:r5 er bis.i.b.d. vrq5ad.6rfcd c fi.^didentc teftamentario vet legitimotuto:c ohm oatiuus ra bamrer.l.amlia per p:eto:em cum tribunis in ciuitate.in piouincijs per piefu/ des er.l.iulia. a ticia. boc vicit

ratquMdiupditioaut oles pende, batereifdenilegib^ tuto: oari po' teratquot;. (T Jte5ft pure oaf fuerat lt;5dm er teftamento néo'bfe erat tjdiuer eifdc Iegib9tuto: petedus eraf:qóftnebatSeé tuto: ft pditiolt;? erifteret:autftoie6 veniretvt bfe erifteret. C»oftib^ quoq5 tU' to:ecapto er bis legibquot; tuto: pete, bafgófmebathec tuto:fi is qcapf erati duitate reuerfus fuerat.nd re uerfus recipiebattutdâ iure poftii^ miniji. C $5er bis legibusmtuto res pupillis ófierüt pari poftea ^quot; p:io°cöfules pupillis vtriiifqy fer' tuto:es erinqfttióePDare ceperut: ocide pto:es er ?ftitutióib°. maf ifupferiptis le§ib°neq5oecautiöe a'tuto:ib9erigeda re falua pupillis fo:er:neq5ó?pellcdis0tuto:ib9ad tuteleadminiftratóe5qc^ caueba tur. lt;17fö5boc iure vtimur 'vt ro nieqdcpfccmsVvrbis vel pto: 05 fuaiurifditioe^rin mouincijs aut pfides erinqfitóe tuto:es crearet' vel magiftratus iullif pfidu^ fi nó fint magne pupilli facultates.

lt;r Hflosbaütpcöftitutioné noftrM ebmoi Difficultatesboiu5 refecan tes:ne erpectata iufïióc'pfidü oP

bÇ Conditio . bic curor tacite

viq5ad vic vdpdirionceriftenre vafrerpreffe nö p5t:vt.ff.vc rc.iu.Lactus.

C^bbOftibus.Impedimento fuperueniente tutoriteftamentario quodtn fycratur colli ve iure coivamrinterim tutor a indice qui vefiniteffe tutor impe, dimento teftamentarb ccffantc.b.d.^rcti.

iCIPetebaLnec cratlocus legitime;vt.ff.ve le.m.l.i.§.ft apud.

kǮuivcftncbat.1.ifte talis qui erae vanis in fubftdium.

I nbsp;nbsp;iPoftliminii.quo iure ena oïa alia recuperat:vt.s.qui.mo.ius pa.po.fol.§. flab boftibus.necadminiftratis interim tenetur bic reuerfus. vt ar^.ff. fi quis cau.l.ii,.§.item fiquis.

C0eder bislegibUS. $quot; lege arnlia 7 in.1.ricia non canebatur ve fatifda, none tutorisrideo ^bis veficmnttutores vari.b.d.areti.

nOT Kegibus.f.attilia i lulia 7 ticia.vt.s.e.ti.in prin.

n CTQul.nnnc recitat nouum ius.nâ quattuor funtiura q boc titulo notaripnr. oit IPiimo.aVs fyprimum.

PCËinqfinone.f.inquirendo facultates eo^an fint pares oneri adiuncto.f. tc :rcu.niio.6.fcd 7 p:opter.,tem bona conuerfatio requirit:vt 7 afs in pfe ar, rogante:vt.ff.ve adop.l.nec ei.§.eo*7.6.veadop.§.cum autem.ac.

q CT mam in fupra.bcnc vico qgt;veficruntper bas leges tutores van poftea ^c5 rôles vederut er inqrinöe:7 bond fait pp ruas tones qs ponit.îRâ pro qr if.

rlt;L fore baue cantionem preftanttu.7 eu.vt.ff.rem pu.fal.fo.l. non quafi.g.i. a.7fiadfpectcm.

0C Pe compdlcndis.f.captis pignoribus;vtj.ve facifda.tu.amp;pc.

CT0Ca DQClUTO ade iure nouoTRoinc prefeems 7 pretor in prouincijs p:e, re vei magiftratus eins iulTurfi facultates pupilli non funt magne vat tutores, hodie vero ft fuefacultates fint vfq5ad quingentos folidos aquociiq^ magiftra, tu etiam fine iuirionerprenita tn cautione rem pu.fal.fo.q periculo recipientium non indicum eft.boc vicit vfq^ad.§.impubercs. Urai.

tC Sed boc iure vtimur.boc eft tertiumins quod crat tpe iuftiniani. 7 bodie eft quartum addimm.qó eft.ï.p:ori.%

ult;n|b!efcctus.iad prefectum cognitiones criminales.ad pretorem ciuilia nego, ciïveniebant.vt patct.ff.ve offi.pre.vr.pcr totum ti.7.ff.ve ofpre. per totu, n. fed tutelam rabit vterq5vt bic.

Plt;r,ürifdirioncm.p:cfectt vrbis c iuriTdirio vfq5ad.c. miliaria fed pretoris ro, me ml vt.ff.ve of.pre.v:.l.i.§.cum vrbém.7in fumma a^o. ve offi.pre.vr.va, buiit ergo cum 7 ei qui eft ve fua iurifditione.vt ftatim in prcfide notabis.

Fff Èrèarcnt.f.cum qui eft vefua iurifdirione vabitrvt.ff.eodem.l.ius vandi. nto ibi non inueniebantur idonei7 in alio loco queret 7 preftdi nunciabit vt.ff. od^.hviuus.^tem d qui fit ve fua iurifdinone vel rattone originis vel poffcf. fionis vel ratione vomicilii:vt.ff.e.l.i.Ç.vltfmo.7.l.viuus. ft aurem fo altero borum trium locorum non inuenuurrfed in quarto loco reduccn, dus eft ad alterum locum ve bis tribus.7ibi mtelam accipiat; vt.C. qui pe.tu.velcu.l.i.

alt;[gufTU.crgo velegatur.fedconmi.ff.ve tu.7cu.va.l. nec mandante, fed ibimddatu^ cqónö importat necelTitatem.D iulTus qimportat; vt.ff. quod iulTu.l.i.§.i. i.ff. man.l.i.vcl ibicrat ma gnc facultates pupilli nic paruc.Sed ccrtci fi fint parue adbuevidetur idem.nam vario turde eft mim imperii:vt.ff.6 tutelis muto .§. nitoris vario.vbi vf qp tutoris vatio illi foli competit cui nominarim boc vc, ditvd leevrfcnatus vt prineqjs.ergo nó pór vc legari:vt.lrivc offi.duy cui mâ. eft iur.l.i.i. ni. Sedvic qp nó pót vele, gari nou babenri inrifdi rionë.fed babenn ficr vt .ff.c.l.ius vadi: vtbvP cimr.fcd quc fiit magnc facultatcsfrn. quinqufl' ginta aurct:vt.C.vc vc fen.ciui.l.i.vcl.r. aurco rum:vtin auc.vcappc. §.i,'.col.ii;.vcl.ccc.aurc orii;vcinauc-vc veftn. aui.§. iudicarc. tolfiii. vcl venus vfq5 ad quilt gentos folidos fint par, uc:ft vltra fint magne: vt.f.prori.§.

blt;[1Rosautcm.pcrcon ftituiioncm quam non babemus.

clt;r3uffionc.i.vdcgatio nc fiue prcccpto. namin boc vitfert a mandato q: mandatum a voluntate cft.fcd iuffus neerfira, tisrvt.ff.qó iuffu.l.i.§.i,'.7.ff.man.l.i.

dÇßolidos.i.aureos:vt.f.vc pc.tc.lir.§.fi.quorum.ln. 7^0 faciunt troram auri;vt.C.vc fufccp.7ar.quoriens.li.p.

cgamp;na.ideft fimul.

fÈCld alias.boc quando eptra duitatem in munidpio.nam magiftra,, ms munidpalis vabit.

SIL Ællerandrinc.boc quando tuto: vawr in duitate alcrandnna.

bC Ilbcriculo.f.tabdlionü 7 aliorum navero ipfov maiorum indicum qui bnt poteftare vadi rrri.vtj.vc farifda.tu.vel cu.§.pe.7.§.fi.qfut?. i £ Qui cam.f.farifdarionem.

C^mpuberes* lEquu eft vt regaturimpubes qui nefdt fe 1cgcre.ft finlN tutela ratio tutcle reddibabet^b.d. Qlreti.

klt;0mpubcrcs.b.§.cft generalis ad omnes ti.prccedcntcs vctutc. iC^un.i.cquitati.

meröemnt.ars gerunt.alb geflerunt.

n ClPubcrratc.fcd 7 an finita tutela fuerit prius:vt.ff. ve tu.7 ra. vifU nm finita.aYs nifi effet finita tutela non nafeitur actiotutele.fcd alie actio nes nate fut f, nö erercef:vt.ff. vc turc.7 ra.vif.l.tuto:.§,fi.7.l.ß n raf. o Cludicio.i.actione tutcle q vafin fimpliï.7 pp volum 7 culpam latam deucm.eft 7 alia actio qua tenef.f.ve rationibus viftrabcndis.fic.n. no minaiurtvt.ff.vc conn^a. iu.nitc.l.ii. 7 vahn vuplum propter volum tm 7tn^^plo continetur rei pcrfcoitio.prior tamen contra nitoremicon tra beredesrpofterio: contra tutorem nn;vt.ff.vc tu. 7ra. vif.l.i.§. pc i .l.ii.JItem vna intentata altera venegaf.b plus fit in ca 7 ccontra: fccus in acrionc tutcle 7 fur. vt.ff.ve tu.7ri.vif.Li.g.in tutela.

P|[^eauctoritate nitorum, æicmm cft.s.qualttcr tutores creanfibie quando creari funt qualiter fegerere vebeant 7 auctoritatem preftare.boc vieitBrennus.

OTt^rtnrirsAZoms ifte rimlns viuidimr in tres partes principa, Jllcs.TOrimo ponit in quibus caftbusncccffaria eft auctoritas tuto, ryin quibus non. $ccundoquando ifta auctoritas vebeat imparriri. Oterrio remonet quoddam vubium. fecunda tbi: tutor autem. Tertia ibidi inter tutorcm.^tcin prima pars vfq^ ad.§.ncq5tamen.fubdiuidi,, nir in quatmor iprimo ponit victum bimcmbrc. Secundo cremplifat quodlibet ervictis bimembris. Eertio rationem annectit. Quarto in, fert 7 illarionem clarificat per ercmpla.Sccunda ibi:vt cccc. terria ibi: Manq3. Quarta ibi:vnde in bis.z boc vicit. amp;bi pupillus di; obligatur

vd minuitur patrimoniu fau eft necefaria mtorib auttorftao.b.d.fyare. °Çaïuaoiitdg.vt.C.oecontrabcn.ccômit.fti.l. neq^

bfuReceffariarin ouobus cafibuo obligatur pupillus fine tutozis aucto, rirate:vt.ff.oe ac»i obli.l.funofistvbCf.er re actio venit.

G ClPzomittar.q: tue c vérifié ^ male agat.! fadt ad boc.j.quib' alie. li.vel no admonendi.i

venditionibus'locationibus con^ ductionibusniandatisSpontis' fi tutoris auctoritas non interueniat ipfiguidé qui eu bis cótrabilt obii-gant:atinuicem pupilli non oblp, ganturf. lt;rTReq5tarnen beredita tenfadire neq5 bono^^poflëHio' né petCTe:neq5bfditaté er fideicó' miflb'fufcqxre aliter pntnifi tutO' risquot; auctoritate $uislucrofa' fit ne q^rn vllu5oamnübabeâtquot;. C Zu toiaütftatim in ipfo negocio p:amp; fenso5aucto:°fieri:fi boc pupillo pdelïe eriftimaueritP:poftq^o té' pus: vd per epiftolam'aut nund/ U5iterpofita auctoritas nibil agit. lt;rföiaut inter tuto:empupilliïue indicium'agendum fit:q: ipfe tU' toiin remtfuam auctofeire nó po teft:nöp:etoriustuto::vtolim^cö ftituitur.fcd'curato: in lociïei^oa-tur:quo curator interueniéte iudi-

emp.iul.§.fi quisa pu,

pillo.argu.contra.ff. re

Qrbi.l,lirigato:es.§. pc.

7 fi.: in auc.re non di.fcóo nufentes.§.p:ofperimus.cor.i.^tem boc eft verum mïi locuplctio: fit pupillus.afs empitur fiagat. 1 contra eum po tentagi:vt.ff.readmi.iu.fi minotes. i.Cpro emp.l.fi.7.ff.e.l.i.§.i.c te refcin. ven.fi id quod.§.fi.

£lBcq5tarnen. Wupaius non potcft bereditatem adirere iure dui uvamp;piaono vdfcnatufconfulto trebdliano:fine tutoiis auctontate eria fi fit lucrofa.b.d.areri.

$ (Tlpereditatc.q er teftamcto vd ab inteftato refcrf.f.iiire dufli: vt.ff. teberc.pe.l.i.ii.i.uj.i bereditas eft fucccffioin vniuerfuj ins qó babuit befunctus tpe moms fue reducto ere alieno:vt.ff.re ver.fig.l. nibil. bC J$ono:um poffdrionem.crteflamcnto.vt firn tabulas, vclab intefta to.vt vndc libcri.i fimiles:quc,funtomnes re iure pzctoiio:vt.ï.rc bo. Kfiquosautcm.ieft bonoium poffdTio ins perfequendi retincdiqi pa trimoni) quod cuiufq3fuerit cum is moritur:vt.ff. re bono. poffcf.l.ifó. .§.bono:um.boc tarnen in bonoium poffeffionc fallit in cafu cum pupil, lus non babet tuto.tunc emm picto: auctoritate tuto:ts poteftfupplere: vt.C.quiadmit.adbo.poffef.Lbono:um.idcin bereditate: vt.C. reiu. bdi.fi infanti.in fi.

IÇ gfr fidcic0miffo:vtperfc.con.trcb.vt.f.re fiddeom. Ixrc.§. fed quia tamp;m rico:7fi bona vditredpere caufa feruandarum libertatum, cumi Ibi poffittimere ramnum:quu eft fuccefflo in ynlucrfumius: vt.f. quas perfo.no.acqui.§.fi.

klt;r^uto:i0.i,adminiftrato:is cuiadminiflratto fit conccffa.alioquin nó valet.namtfi ab co qui turdam non gcrit fciens alium gerere ema:ro, minus non efficiar:vt.ff.eo.l.iiij.Wtcin nunquid curato:is fuffidt Jucto:i tasad adeundam bereditatem velbo.pof.rdatam pupillofrcfpon. non vt.ff.reap.cum in vna.§.mto: vfq^ in fi. legis.

Iç Muerofa fit.i.gppareat lucrofa ne occafione lucrofe adeat ramnofa^. Zucrofa q:adeundo oneratur legaris t fiddcdmiffis 7ahis oneribus : t ita obligatur.fed non potcft obligarifine tutor's auctozitate*vt.s.cod.in principio.vd fi obüciatur.f.antecum itboc vero aeddit qp bereditas nó fit onerofa:7ad ca que frequentius accidunttura adaptantur:vt.ff.re le, gi.ife.con.l.nam ad ea.

m([ Ifleq^vllum.cft alia ratio etiam fi fitlucrofa quia litibus c fumptf, bus verarentur: vt re mino.1.mino:ibus.nv.an.cdfdem criam rationi bus.nec in indiciis ciuilibus vel criminalibus poreft effe fine tuto:is au, ctoritaic:vt.C.fi aduerfus rc iudi.l.cu imino:es 7.C.re aucto:i.p:c. cla ruin.nifi in quattuo: cafibus.iin poffcffionc mometaria:vt.C. fi p vim vd alio modo.l.i.c.C.quilcgit.per.momcntaric.^tcm in violato tfxzo mino: fine curatote accufat:vt.ff.rcadul.l.fimaritus.§.lcr.f5 bic iadul to.itc fi venia etarisimpetrat:vt.C.rc bis qui ve.cta.im.hi.i.ii. ,tem in interdicto re lib.bo.erbi.1.qóa lep.f.fed fi mulicr. n^ ibabcant.q:fb:te fubeft es alienum latens.

amp;Zueor anCem. Zuto: piefcns rebet auctoritatem interponere ars non valet.b.afpm tlrcti.

•(Clueto: ficri.i.p:obarct laudareqó fit per pupillum:vt.ff.c.l.eriam.

P C^rilhmaucrit.arg non compdlitur.pumo q? eft tniquum.feaindb quia tene cur pupillo oamnum refardre tutor vt.fKc. fl tutor

qCiPofttps.f.non modicu.alb valet auctontas:vt.ffrocacg.Ixre.fi quis mi, ti:§.iuffum.4c?.7 é rô q: vident mec q icônneti fiiït:vt.ff.ft ccr.pc.l. lecta.

r ClPcr cpram.no.caute:7 redde fingula fuigulis.nâ oireratuuo.f. ftatim.ad quod refertpoft tps it.fyemï ipfo negocio ptefens ad qó re^ fert boc per epVam que inter ab

C£^ib9modis'mtda finiatur. quot;D Orpilli PupiUeq5CU puberes

eHë ceperint a tutela libérant Clfoubertatc auté veteres qde5 non folüer annis foetid er habitu' coipis in mafculis erilhmari voie bat. Çlhoftra atmaieftas oignü cécaftitate noftro:u5 tépo:ü bene putauit:qôi feminis etiâ âtiqs inv pudicûeé vifuseftideft infpectoey habitudinis coipis:hoc' ét in ma^ fculos ettédere./i^t ideonfa fancta pftitutiöe'pmulgata pubertaté in mafculis poft.riiij.ânu5cópletu UP cofitiü accipe oifpof11101°atiqtatis no:m4ifeminis pfonis bnpofitay fuo o:dini rclinqntcs: vt poft.nj. an.opletos viripotétes effe credö' turf. C3té finit tutelafi arrogati fintadhuc ipubcres$vdópo:tati.

lus credito: vd reluito: poffit elfe tuto: vel curarozfrn.fic nifi tuto:e reftain.cnta, no in quo potent adbuc bodie bic.§.loqu(.cum fides talis tuto:is ab ipfo teftato te fit cöp:obata:vt.ï.rc farifda.tu.vel cu.§.i.i.C.re cpif.audi.rc creationib^. td idem in co quod in aliis:vt in peedenti aut. risimus . fed magis credo con, trariu vt riri in aut.vt bi qui ob.pcr.rcs.amp;i.col.v). gtem c circa reales aenöcs buc.§.bodtc faam'log cu in ds fit obligatio.vn ceffat aut.vt.C.rc ac.§.i. tqr^n rem fuam:7pupilli.que fua riciturcum bene adminiftrat: vt.ff.re fartis Xinterdum.^.qui tutdam.

u ff:^ucto:.faritad boc.ff.rc vcr.fig.1.quod ridmus.i.C.ne quis in fua caufa l.vna.7.C.re tcftibus.l.omnib'.7.ff.co.l.v.i.refpon.ar. contra .C. re fideicb. lib.l.fina.ibi (uderic.c fcqueref inconuenicns vt 1 code negocio ect acto: 7 rc'. rrdtoli5.na olim in tali cafu rabat tuto: pton'tqó bodie nó é vt bic ridtur. ÿ £ Sed oiratoi. vt.C.rc in lit.ra.tu.l.U

5 ffjEt eo pacto.f.iudido.

0 ([Eluibus modistutda finiaf. •Aub:ica7i6icvidendum eft quibus modism tda finiaf:noucm modos ponüt.f.pubenate.arrogatione. feruimte. condirione. mo:tc.capiiis riminurione.fi ad certum tempus öatus fit. c fit finitum tempus fufpltionc vd ermfarionc.

([Quibus modistutda finiatur. Dictum eft reingrcffu tuto:is:7.s. titu.i. rcp:ogreffu.rcftat re finc:ficuteft in openbus nante ingreffus piogrcffus c h,-nis.boc.d.Æretinus.

fo«pülfo rtotus ifte titulus riuiditur infeptem partes. Ram p:imoponi, tur qualiter pubertatenitdafinlLique fit pubertas. $ecüdo qualiter arro gatione:vd repotatione vel feruitute pupilli:vel temporis finitione.Zertio qli ter moire pupilli vel tuto:is.Quarto capitis riminutionemtoiis.Quinto ena^ minima riminurione pupilli.0crto pptcr aducnium tempo:is vel condition, fcptio ppter reuocarionc facta re tuto:c.fcóa tbi:^tc finif.terria ibi:fimilimó. quarta ibi:fcd 1 capitis, quinta ibi: fed pupilli, ferra ibi:p:ctcr. feptimaibi:rcfi, nunt.©tc pria fubdiuidif in tres.na p:imo ponit qualiter tutela finiatpubertate, fcóo quarr pubertas acapifre iure anriquo.tertioqualr re iure nono. fecunda ibi:pubcrratem.tcrria ibi:noftraaûr.î.b.d.tutda finitur pubertate pupilli que in mafculo eft ftarim completo.riiii.aimo.in fanina.nf.b.d.l^retf. bCipupilli.funt qui re poteftate patns ipubcrcs cricrunt vd moitc vd cman ^atione:vt.ff.rc ver.ftg.l.pupillus.i.rn.l3imp:op:ic ricatur aliquido pupil, lus qui eft in poteftate.vt.ff.re ver.ob.l.fi.§.fi pupillus.

1IPabitu.i.afpcaionc vtrum babcret barbam vnam vel alteram:vt.f.innuit ^acit.ff.re mi.l.minoz.nv.an.cr afpectu itje no.p:0 opi. Æart.qm fm có-feientiam ricebat iudicem rcbere iudicare.7 facit.ff.rc fcri.1.ii.in fi.ff.fin.regu.

l.fi irruprione.§.fi.

dlt;r lPoc ctiam.f.Q fit iudicandum impudicum.

g)onftitutione:vt.C.quddo tu.vd cu.cffc rcfi.l.fi.

iCredantur.fadt ad boc.s.rc nup.i. rn.

finitur. Arrogatione rq)o:tationc:feruiture:vcl in cuentum condi, tlbms nnitur tutda.b.d.fared.

gCgmpubcrcs.i.in pupillari etate adbuc erntes: vt b.i.ff.rc adop.ncc d.f.co -fimi.c boc cum confenfu oium tutomm:vt.C.rc auc.p:eftan.1.fi.

0 ICtcm.redigamr.eF ingratitudine n fit roll apar. non autem er venditione: vt.j.per qg pfo.no.ac.§.pe.q: non nifi fit maioz.man.poteft per venditionem fieri femus:vt.g.oc ture pcrfo.amp;pe.contra cft.C.oc incrâ.tefta.U fiquis.^ fi ß

ibi œ co vidtqui coiiaparnon eft.

b Ç$ed 7 ft vfq5ad certam.i.rpeafiœtam vt quandondus eritconful.

cCZeftamento.no. q, om in

teftö.nam a lege vel a indice n

fic:vt.ff.oe re iudi.l.acni0.

CSimtli modo. .Œx», te naturali pupilli vd tutors:

Item capitis oiminutione mto/ ris marima vd media vd era minima pupilli omnis tutelaft nitur.minima aût tutœis folu legitima finimr.D.d. Eire, d IE mone .r. naturali, naœ duili lam oirit.s.pri.f. vbi ut rit DC oeponato t feruo facto p ingrantudinc^.q: mo:s omnia

Toluit nedum tutdam:vtiau^. vc nup.§. Deinceps. eC£cdc capitis, libertas. : tune marima.

fCtiuitas.cmc media: vt.s.

TC capi.Dimi.§.marima. t.§. mino:.

SC.4gt;mntstutela.i.teftamen, taria vel cariua: eus ca que fut iuris naturalis tollantur:vt.s. ve ca.Di.§.q, autem. b C$ifeiadoptioni fed ema aparione filii legitima tutela n finitur.q: filiuffa. legitimus tu to: effe non pfrcu.f.pater cum piecedat:vt.s.0 ca.Di.§.fi.nift in cafu.vt cum ma imitrit fer uum maternum oeumm fibi: vt.s.Delegi.pa.tu.§.fed fone. 17tunc Defertur cum fit fui iur^: vt.ff.fa.bcr.fi maritus.

fCX-cginma.fcd quare bcc to gitima tm perit/rn. q:agnatio

perit minima ca.Di.vt.s.Dc Icgi.ag.tu.amp;fi.i legirima inter agnatos tmconflo ftit:vt.6.De Icgit.agna.tu.i.rn.

kÇfeterc.tcftamentariaicatina fm.Qb.

Itffleet minima.vt q: Detur in arrogatione:vt.s.e.6.i.

mC^ld certum.idc ii ad incertu tempus.f.adconditioner:vt.s.c.§.fcd c fi.que conditio ad effeiad non elle fe bfe pot cft.vt.f.Dc vcr.ob.§. conditione.

CiBefinuntqjit. lt;Xui rcmoucnmranitcla p:optcr fufpitionem: vd quiin perpetuum erculanturmtoies effe Dcfiniït.b.d. aren.

n CT i»efinunt.eraifant.f.in pcrpetuum.vt q: mutus. quod Die vt.ff. dc mino. .Cverum.§.erfacto.nam fi ad tempus non Dcfinunteffe tuto:es:vt.j. te creu. 10.1cura.§.item qui reipublice.

°C^nferius:vr.f.Dc fufpcc.tu.pcr to.ï.f.Dc crcufa.tuto.7cura.pcr totum. !Et no.Q eifdem modisfimiurcura fi quos babeant pupillicurato:es:7codem tem po:e:vt.C.qn tu.vd cu.effe De.l.i.adultomm vcro curatores tune finiuntur cu virilem vigo:cm complcuerlt minoi.f.iTV.an.vt.ff.Dc ml.1.fi.in fi.t.ï.tiiu.i.i. rn.nifi ad certam caufam:vel fpeciem fuerintDati.nam tune finito negocio fini/ tur officium:vt.s.tit.i.g.fi.,tem curato:esaliorum:vt.ïïti.i.§.furioii.i.§. fed mentecapris. tune Dcfinunt quandofanam mentem piedictc perfonc recipiunt: vt.ff.DC air.fur.l.i.§.i.7.§.fi.

lt;[0ccurato:ibus.finira nitela pupilli indigetcuratoiibo.iô dc ipfis fipdit. rn ZlfcultZotus ifte titulus Diuidimr in tres partes principales, ifbiimo SJzponit DC curatoribus Datis puberibus.Secundo oc oatis lUis qui laborat aliquo morbo vel vitio.^tertio oc curatoribus Datis pupillis. $ccunda ibi: fu-rioft. Xertia ibi:intcrdum.^tcm prima pars oiuiditur in nes partes. i|b:imo qualiter puberibus oantur curatorcs.Secundo quibus Dantur. Xerno an mui/ tus quis cogatur curatorem accipere.$ccunda ibi oannir.'i^erria ibir^tem inui ri.£tboc Dicit.Curatores oantur adultis vfq5ad.nv.annum complcmm.iab iUis magiftratibusa quibus tutores:n5 aut tcitó DanEBat itamen confirman/ tur.^nuito aut curato: non Datur nifi ad litcm.b.d.arcti.

PC^v.an.nifi impetrent ap:incipe veniam ctatis mafculi injF.an.femine in rvn.an.vt.C.DC bis qui vc.cta.impc.l.i.c.i).

qC^ant autamagiftratib^.i.a p:eto:e p:efide pconfule prefecto egrptirvt.ff. DCtu.i cura.1.i.item a prefecto urbis ca Dcfcn.aui.vel iuridico alcrandrie: vt .s.Dc anil.m.^.pc.alias fi.vtin auaDc Dcfcn.ciuita.§. nulla colla.iif.t.ff. w offi.p:e.l.i.§.folenr.

r € $cd Datus.Dc facto. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;scipretoris.f. in vrbe.

tIlbzefidis.in prouincia.

°lEgtem.accipiunt.fecus in tutore:vt.ff.Dc tuto.tcu.oa.l.necnon. 1 dc tutelis

.rn.i Dirimus.ël.DC tute.§.cft aut.,tem videtur contra.ff. dc mi.l.i.in fin.fed q? ibi Dicit non committi cis adultis res fuas bene gerentibus ante.FFv.an.veru

eft vt fint rata que filmt per eos:committuntur tarnen vt bic.fed reflfaiï tur.vt ibi .c.f.oc acti.§.fi quis agens.

Æ,nluem.mne enim cogitur.fcd pupillus in litem non cogitur: vt.ff. Detute,l.qui babct.4.li pupillus.quod erpone vtibi.

FC Curatoz.q.d.non DUbites dc boc I5aliud fit in tutoie: vt.s. qui oa. tu.pof.§.certe.

Cfuriofi. furiofis %prodigis licet maiori, bus Dantura lege cura, tores agnatirilliß Defici-entibuf a indice Dandus eft curator, mentecapris califs qui morbo perpe tuo laborantcurator aiu dice Danduscl?.boc dû cit êlrctinus.

5lt;rfuriofi.no.bosDU, os accipere curatorem a legeraluomnes funt ra riuivtcaute bic collgiquot; tur iJ.pron.amp;c.C. re epif.audic.1.i.g. Dccrea tionibus.

aC$cdfolent.fagna, ns Dcficiennbus. velnd babilibus conftituns.vt C.Dc tu.ccu.fU.l.fin.fr finautem. bC^nquilitione. c boc ratiamp;faroris vel Demê rie.nifi ifte perfone fint minores.irv. an. atunc ratione ctatis tu.vel cu. accipiunt:vt.ff. dc tute, lis. q bab5.§.quodaut. ytcm nifi fintin potdte te: vt.C.DC curato, furi, .l.fi.§.i.

cCBadifunt.f. ab bis quos modo in fiiperiori, 4Dirimus.

C^nterdunv $im

tor pupilli non eft idoneus:vel ft ad tempus craifatur:Datur pupillo cria curatoi.b.d.fëlrcti.

d e^doneus.vcl ratione paupertatis.vcl q: non eft induftriofus vt dc cet.fidelis ramen efti Diligens.alias repelleretur p:o:fus:vt.y.Defufpec. tu.§.penultimo.7 fi.i.C.DC fufpcc.m.1.pietaris.bcne dico cur.i non m. quoniam7cetera.

eC»arinon potcft.fallit bec regula in cafibus Icr.vt fi Deturmto: loco tutoris furdi:vcl muti: vel furiofi:vt.ff.dc turclis.l.penulrima.itemc ft babet tutoies ratione return vnius piouincic potent babere alium ratite rerum quas habet in alia:vt.ff.Dc crcu.tu.l.p:opter litC3 . alias.l.ls.amp;fi. c.C.in quibus cau.tu.ba.Da.m.l.fi.item materiante^ nubatmmr cri ftens alium petit mtoiem Dari: vtin auC.dc nup.§.fi vcro tutelam colfo iiij.fcd ratio eft quia abire nuncfpcratur:vt.C. comunia re leg.l.fi.§.ifc ,tem 7quando ad tempus eft relegatus vel creufatus vd remotus, nam interim tutoi Datur:vt.C.in quib.au.mt.ba.l.pc.^tcm fi quis tuto: fit apud boftes non vt feruus.fed vt legatus vel tranffiiga alius ramr : vt .ff.Dcmtdis.l.fl quis tutoi.ytem fireipublice caufa abfit poteft alius os ri: vt.ff.re tutelis.l.quefitum.i.ff.DC fufpcc.tuto.l.iifcin.amp;fi quisaffotu rus.fed fm.lfb.in bis omnibus cafibus tutoi piocuratoie accipitur, c bec regula non fallit, fed cum littera in omnibus fup:adictis legibus oe tutoiefacit mentionem ab ea non Difcedamus.vt.ff.veIcga.iif nonali, ter.c.ff.Dc ererci.l.i.§.igitur.fcd que eft ratio cum vbiq^Daripoffit cura tol babenticurato:cm vel mtoiem.fed non mro: poteft oari bibenti tuto rcmfrcfpon.qp tuto: qui prius Dabatur babebat plenam potcftatem:vtJ. tit.i|.§.Dams.7.s.De tutelis.§.ui ita g? alium fecum in eadem plenitudi ne admittere non poteft.fed non fte in curatotequi rebus ratur: vt.C.De nup.l.in copulandis.vnde tuto: aucto:atur bereditati adeunde:quodicu raro:c pupilli non eft:vt.ff.be app.1.cum in vna.6. mtci. fed nonne tota Die inuenimus vnum pupillum plurcs babere tutoies:vt.C.DC Diui.tm l.iij.relpon.illud eft quando fimul Dantur.nam quedam fiunt fiinulbene que non valent ft fiant feparatim:vtDuo:um reoium obligatio: vt.j. DC DUobus reis fti.g.i.

fOtem fiin teftamento.pofuit q:cmpIum De legitimo,nunc dc Datiuo 1teftamentario minus idoneo.

g IT fydoncus.i.fufficiens.

bCjtem.ad tempus crculantur. nam aliquis quandoq^in pcrpennim quandoq5ad tempus:vt patet per multa crempla.f.De crcu.mto.i cura, .g.i.iquafi per totum ritulum.

iuratoics.vd etiam tuto:cs:vt.s.primo.6.i.Diri.f.p:our ludici vt, dd)itur:vt.C.inquib.cau.tu.ba.Uu7.il. $cdquid fi tuto: pupdlo non

Ht an vari poffitcnratohrf.flevtaramp;acontrario faifu fumimrrf.ó tu. %dira.tgt;a.ab.l.curato: qócft validum.vt.ff.oc offi.dus ou manda, eft iurif.l.i.§.t.

f€luod0° Sipupillus fit infans vd abfens ztuto: infirmitate rä dia neceffitate impediaturpoteft acto: pupillo conftitui.b.d.amp;re.

aE Qlduerfa valitudinc

dariC@11tutor aduerfa valitu dinequot;vValia necemtatefipedif quo min9négocia pupilli adminiftare poffit:7pupillus vd abfit'vrifans fit:quëvdit°actorem periculo ipfl US tutorispretor vd qui prouincic perit oecreto conftituct.

crocfarifdarione tu.vdcu.

Tri rêtnpupilloypupillariïucc 1., co;:qqueueicuratiöefiït ne gocia a curatorib^ tutoribufue con fumaurvl'Diminuaf;curct ptoi' vttutores vel curatoreseo nomi' nefarifdent^.ß boeno eft ppetuff nd tutorestdtó oati farifdarc non cogunf:q:fideseo;:7Diligcria ab ipo teftatore approbata^é. lt;r,tc' er inqfirione tutores vd curatores datifitifdariöc nö onerant:q:ido neimelectifunt. C^^cfi er teftö: vdinqfiriöe ouo plurefuc oatlfiic rinttutores:pötvnus oflOTe farif datione6idénitate pupilli vVado lefccris7cötutori fuo vd pcuratO' ripferri utfolusadminiftretre ,tu

toi oicinir vt.ff. ó tutd.

Ifolet.alias curator vt.ff.rem.tcu.ca.ab bis.l.in omnem.a!ias prooi rato::vt.C.ce procura.l.neqj.i no.bic varia nomina co:um qui aliom, agunt vt actoi.i boe oiemm eft. ,tem tutor qui catur pupillis: vt s.tenitelis.§.eftautem.item airatoz qui camr adultis vel funofis vd fimilibo; vr.s.c.in p:inapio.i.§.furiofi.i:.§.fedtmetecapris. ÿcm pro grator qui aliéna gerit négocia cum mandato:vt.ff.ee proeuratori.l.i. Btem negodorum'gefto: qui fine mandato gerit.vt.j.oe obl.cr quafi cô frac.§.i. gt;em iconomuscui res ecdefiafticà gubernanda mandatur ab episcopocum confenfu fratrum:vt.C.ee facrofanc.ecclc.l.iubcmug.i.C. bcepif.7 cle.l.omnes.§.bic proaildubio.t nihilominus ciatur bypocri, fanug. vt in auc.quomoJo oporteatepifco.§.nö aliter.t.§.neq5autem.! fift vero vt preferrim.Qtem findicus qui fie grece eidtur.larine fingulo, lumcaufas oicensrvt.ff.oe munc.c bo.l.munerum.§.eefcnforc9:quan Wq,tarnen actor i:findicus pro eodem ponunmr:vt.ff.quod cuiufq, vni UCT.l.i.§.quibus.!.§.pcnul.i.l.item eorum.§.actori. facit ad boc.t. w auctoritatetu.vcl cu.pcr rotum.vd etiam oie ^ Differuntvt ibino.f. in il.i.quod cuiufqjvniuer.it.

ÇëèQtifdatione m.vd cu. pinmus Dandos tutoresi curatores ra, tant ttatis ne tarnen iamp;ac.

Dze tarnen. Zoms ifte timlus Diuidinir in tres partes principales. ,o Mam primo ponit qui teneantur fatifdare tqui non.$aundo ^ il liquinon tcnennir fatifdare:fi fatifdant prcfcrannir confodis in admini frarione.Kertio qui offidales teneantur De fatifdatione non exacta. vel non idonea.Secunda ibi.Sed ifi.SIerriaibi.$dendum.3ltem prima wdiuiditurin ouas partes.Ram primoponit regulam. Scciido Duas fallenrias.föecunda ibirfedboc.c.b.intcndit.Tutorcs i curatores tenen mrfarifdarc nififiierint teftamentarij vd oatiui et inquifirione.boc Dicit Eretinus.

tÇtonfumannir.in totum,

vIpiminuantur.pro parte.

gCTOrctor.fic t prctor:vt i prefes prouincie:vt.s.ri.i.§.if.

D.Ç$arifdcnt.f.rcm pu.fal.fo.vtDirimus.s. cetutelis.§.i.f. cum fide, luTore:vt.ff.rem pu.fal.fo.1.quafi in prindpio. i.ff.Dcprcto.fti.l.preto nc.x.ff.qui farifda.co.1.i.

1CiPerpetuum.i.gcnerale:fic.C.Deeden.l.edita.alia$pro tempore po nuurivt.ff.pro fodo.l.i.i.f.De vcrb.ob.§.at fi quis.

k € êlpprobata.idem in curatoribus in teftamcnto Datis licet curatores hon Dentur in teftamentorrcgulantcr tarnen fi oati fuerintconfirmantur hereto pictoris vel prefidis.vr.s.timlo prorimo.f.ii.i tune liberantura urifdando vt nitores:vt bic.i.ff.œ confirma.tuto.l.fi filio.i.l. in con,, nrmando.7.l.fequcnti.i.l.vrilitatem.fecus in rato a matre:vt.ff.oe con nrman.ni.1.i.ad fi.lcjis.alias.C.eo.ntulo.l.i. Sed quare fccusfrdpon. q:finnum eft confilium patris i non mams:vt argumcMnim.ï.qui.ali. Ihm fi.i.m.i.j.De iniur^.i.i quod Dkit i icfta.idcm in tutortous in codi

cillis ratis ricam:vt.ff.re tcfta.nitc.l.iiiy.t facit ad boc.C.rtepi.audi . recrea tionibus.

1C,tem erinquifirione.ideft rati a iudice cum inquifirione: vt.$. re attil. tu„ to.fibociure.

mggdonei.f.pzefumptioneiuris contra quamnon admittitur probatio in con, trarium: fed fi contra apparet tenebimr ille qui redit: vtj.e. 4.fciendum.fed boe fallit in eu raroze furiori quifatifdac finö babcat idoneam fubftanriam: liect fit cum,inquifirione rat': vt.C.TCCu.fa.l.fi.7.§. ftquidë i.§.ft vero non talis. ^rem oc bentiurare res ocs bene agere .i.nö pietermitterc vnha. 7nö facere inunlia. vtin auc. vt ba qui ob.per.res mi.amp;fi.colKvf. $i ergo nee teflamentaro nee tariui fanfdant qui erunt illi g fatifdant.m.legitiminift in ca, fu.f.patronus p liberto: vt.fi ve le.ni.l.legitiïnos.§.i.gtem tanuiqn nö fiunt cum ingfitio ne.vt.C.óauc.pfta.l.fi.t nifi fatifdent nö adminiftrdt:vt.C. wtu.icu.qfarif non oc.l.i. % fi.1Pm bfunt quanuo: genera tutomm.f. teftamentanj. item Iegirimi.ité catini cum inqfirio ne.item catiui fine inquifionc: vt Dictum eft.

£0cdctficrtcfamento si fuerint mtoies teftamento tari plures: vel er inquifirione poteft vnus offerre farifdationë 1folus adminiftrarc ntfi etiam altus voluerit farifdare. 4tau

tej nullus farifdat ille folus ge rit:quem teftaro: degerit vd maior pars comm i fi Difcordant cogcnnira iudi, cc concordare.b.d.èt Diuidinir in quattuor pancs.iprimo ponitq,connito: te nemr nitori farifdarc vt in adminiftrarionc prefcratur.fecundo quid fiet ft nul, lus er contutoribus vult fans offare veindcmnitatc.Zcriio quid agendum cuji tutores Difcordant in digendo.Ouano entendit ad oariuos victum in teftamen tarijs.Sccunda ibi;Óuod fi ncmo.tertia ibi: Sinautem. @uarta ibi: fydem 1 inpluribus.ëlrerinus.

nC$cd7ft er reftd.Duo poniti vnum tril nuncprofcquitur.f.Dc teftamentario fed in fi.§.Dicit re alio.,tem bcc eadem in curatoribus pluribus locum babent: vc.ff.Deadmini.nito.l.iri.§.quodin nitoribus.,tem quid in legitimisfrn.idem cum fit eadem ratio ne Deterius négocia per plurcs crerccannir: vt.ff. Dcadini. nuto.l.ft plures.%apparet ergo.

0 Çgtaq^.vcl fanfdare.ftc.f.DC inuri.fti.§.altcri in fi.

p«^fcriptum.f.in teftó.vel aliter apparet eius voluntas cuidenter: qr Dicitin fatifdanone quis preferri d5vt edicto gpft non fueritafcripnim que, maior pars elegeritille gerere Debet.

q lt;L dlßaior^Dumodo oes velint per vnum adminiftrare.ars enim non compel, Icnmrrfed omnes gerere poffunt fi velint:vt.ff.De admt.iu.fi plures.§.fi.i.l.vr in parres.XZt no.bic arg.qp ftaf maiori parri.ftc.ff.DC pactis.l. iunfgcn.§.vlti.7 l.maiorem.i.l.precedente.§.fi.i.ff.De tcfti.l.iii.f.if.ibials numerus tcftiu rä ar.?.ft.Dc fer.rufti.prc.l.per fundum.i.ff.cöia pre.l.fi.

rCquot;' edicto pretoris.f.quod non babcmus.

0C'iPartes fuas.i.fe i officiales fuosimilites luftide. Sed cur non committi lur formnervt alias.C.cómu.ó lc.l.fi.i.rn.i.p tc lcga.§. oprionis.rn. non ira alterius facmm.f.pupilli pofflmtformnecómincrc:vt fuiï proprium. i concor. biiic.ff.Dc lc.i.l.bmói.§.fi.i.ff.Dc vfufruc.l.fi cuius.§.fcd ft inter Duos.ar.con tra in co.ti.1.quoriens Duobus.i.rn.

tC,dem 1 in pluribus.pcr oïa:vt.s.nifi qr bic a teftatore non potuit fenbi quid ageretcum nihil Décrit dc tutela.nam non Darentur er inquifitione fi effent te, ftamentarij:vt.s.Dc attil.ni.i.rn.

, C0dcndum.€lui tenetur recipere fatifdationem a nitore ft non recipit vd minus idonee teneturfubfidiariaacnóc:quc etiam tranfit eötra bcrcdes.i poteft tutor vd curator cogprifdarc eriam captis pignoritus.bcc Dicit. rft riuiduur in quattuor parfcs.ißumo ponit qpofficial^onuenuur fubfidiaria actiamp;.Se cundo quando1in quibus caftbus teneatur.tanio illam ad beredes crtcndir. @uarto ponit nonum cafum videlicet gp tutor cogitur fatifdare. fecunda ibi: Subfidiana.rterna ibi: Que quidem. Quarta ibi:0uibusconfliiurionibus. airerinus.

ug £ctcrifq,.vt furioiis imcntccapristvt.s.rimlo.i.^.furiofi.t.amp;fcd imcn,, tecapris

FC Accipiunt.,!magiftratus qó tie vt Dicitur.f.e.Ç.neq, autem.

fÇ Wlrimum eis.f.pupiUis 1 ftmilibus.

5e Subft diaria.fcilicct tutele.Villis centra cum quimalum tederft tutorem, vd vrilibus neg.geft.quandomalum airamp;orcm.nam cadc, vtihs in magiftra.

mm vatur que in adminiftratorem oirecta ranir t vfure veniunt vttprima: vt ff.wmagi.c54.firt.C.e,l.pe.Subfidiaria ante of penalis apritudine.vt.l.aq, lie actio of penatis aptiiudme:vtj.ad.l.aql.§.bis aüt.nä nec illa femper pena lis eft nec femper in fubfidiu oaf.qrqnq^agif ante@conueniant oes tutores vt colligitur er bis que oicuntur in bac glo.circa ft. amp;uare ad bo:um emdennam

AutGactiooamr incos qui vd oP noatuto:ibu0Vdcura[o:ibc0 faz tifdarc nócuraucricaut fi idonee' paiïieffent caueri:que ademquot;tl er p:udctiürefpóft0C(B ef pftitutiöi bu0iperialibu07 in heredes eo:iï ertendif.quibu0 conftitufionibu0c c illud erpiimif vtnift cuucant'tu' to:c07curato:e0pignodb^ captis coerce0nP.Theq5autc pfectusvrquot; bi0^neq5pto:nefy prefespuinde neq5 qf^ali^cui curato:e0 oldi' iu0eft:bacactioc tenebimr.ß bitm möQfatifdationc erigere folét.

lt;rtoe ereufatione tutorii vTcura toium.TRubrica.

dJ %cufanfItmtotesvVcurato re0varij0crcauri0.lt;nple ruqj pp liberooViueiptitcfiia fint liue cmacipati'. C ^ienim tres li berosfupftites roniemquis babcat cius.§.pe.0ecundocafu cöuenitur primogerens.fecundo magiftratue. Tertio no 1 gerens nifitn rictis quattuorcafibus.vbicfaenimretid gnon gemfan ma giftrani: vt.ff.oc oiui.m.l.ii.!.ff.oeadmi.tu.l.ët.!.l.emili9f fi.!.Ltutorcs.

a Çydonce.aduerbiu eft:c facit ad Ixx.ff.oc magi.c5.l.i.úcdH.!.§. erigere, bamp;®-Uc quidc.f.mtde acrio fubfidiaria vel ne.ge.vt oirimus.

'glRerponiis.vt.ff.oc magi.có.l.i.§.fciendiïcft.!.l.quod ad beredem. d1^£0conftimtionibus.vt.ff.oc ma.có.1.ii.! in alijs grecis conftitutionibus: fcaalitcr beres tenetur qr oolo ! culpa tm.alitcr ocfonctus qui etiam oe Icui cul pa tenetur:vt.ff.oc ma.coii.l.non fimilitcr.

c gQuibus conftitnrionibus.f.grccis. f1amp;aueant.f.rem pu.fal.fo.

$ÜÈ€°erccaniur.f.icitad boc.ff.oeadmi.ni.l.t.i.rri. ! oe tfinfec.l.iüf.§.i0. lt;nbsp;rfreli.agno.ft quis a li.§.fi quis er bis.!.C.oc fupec.tu.1.Iÿ.%.ff.w vcmifpi. l.i.§.fi quid ergo.

bjC^lcq^ vrbis.f.romane.per erccllcnrias:vt.s.oe iure naturali.§.fed quoties, fön facit ad bunc.§.ff.oc magiftra.con.l.i.fedcórra cft.ff.readmini.m.1.cmi lius.eed oiftinguc tria genera iudicum. quidam poffuntvare nitorey ! non en gere fanfdanoucin ocqmbus bic loquitur.Kliu oare herigere oe quibus ibi ucif.adlu erigere ! non farifdare vt tabelliones ! aliquis miles iufticic cui talia coinmittautur.! illi tenentur in fubfidium:vt.s.oc atri.tu.§.pcnultlmo.!.C.oe magiftra.con.1.finali.^tcm cftimarorcs pauimoni, pupillorum propter quorum praùam eftimarionem vilioresftdeiuffores accepti funt:vt.ff.oc magif. con.1.i. §.uuus.quierant randt pro rei qualitate:vt.ff.oc in ius vocido.l.i.! qui farif, da.cogun.l.fi vcro.§.i.

tCPandi.tni folcnt.alb ocbcnt.fed ifti nee rebent nee folcnt vt oirimus. lt;'0c crcufationc tu.vcl cu tàunc oiatqô.s.gmo.tu.fi.§.fi.promifit. C0ccmifarione mQuia.s. vifum eft oe tutoribus ! cu.verum qr bi varifs ff caufis creufari fblcnt:ideo merito fubdit oe cccufj.tu.! tu.ipor.

CT ECllfantUr' XotusiUe titulus oiuidimr in.pvj. partes. Ilbrimo ponit qualiter quis creufetur a tutela propter numerum liberorum.Secunda ibi. 3ltcm rmus.quali:er ereufemr qui impeditur ncgocijs fifcalibus i reipublice. fccrtia ibi.fct qui potcftatcm.qualitcr quis eteufetur propter poteftatem ! iu,, nfdinonem,Quarta ibi:][em proptcr.qualitcrcrcufemr propter litem preceden tem cum pupillo vel adulto. Quinta ibi:,tcm tria, qualiter ercufemr propter numerum tutelarum.Sena ibi:$ed ! p:opter.qualitcrcreufetnr propter pau, pertatem. Septima ibi:fytcm propteraducrfam.qmiliter quisercufemr pro,, pter inlirmitatem.Qcfaaua ibi: Similiter.qualiter eccufetur propter imperitia litterarum, flona ibiiytcm fi propter inimicitias.qualiter quis crculatur pro,, ptcr inimicmas.^eciina ibi:jtem is qut.qualitcr quis creufatur propter con, troucrfiam ftatus. Undecima ibi:fycm maior.qualitcr quis creufatur propter erarcm.$uodcdma ibirydem ! in nnliic.qualitercreufetur propter militiam. Kcrnadcciina ibi:fytcm rome.qualitcr emifctur propter erercitium liberalium nrtium.Quartadccima ibirqui autem.in quantum tempus poteft quis fe creu,, farc.Quiiadccima ibi: 0uitutela, qualiter quis emifctur a cura pupilli fui vd tais fue. Senadedma ibi:Siquis autem.occlarat g? falfa creufatio nôpdcft. Æt prima pars hoc oieif.Zres liberi romer! quatuor in italia;! quinq5 in pro, uinctjs preftant crcufationcin a lucda vd cuni. adoptiui veto non compuran,.

vel in italia quattuor: vd in p:ouin djsquiqyquot; a tutela vd cura poffut etcufaricvcmplo ceterorum mune rum°.lRam : tutelle curam pla^ cuit publicum munusP effe. fed adoptiui liberino^pfunt.'^ii ado-ptionc ante oan naturali'p:ofunt° paai, rytem nepoteserfilio p:o fhnt vtinlocuy patris'fuccedâtrer filia nepotes no'pfunt. rfiliiau tem fuperftites'triiad tutcle vd eu re muneris ereufationem profunt. pefuncti 'autem nö profunt.föed qin bdlo amiffi funt qfitumeft an p:ofintf7?ftateos folos p:odeffe qui ' in acie amittuntur.bi enim qui p:o repu.cecideruntin perpetuum per gloriam'viuere intelliguntur. C$te5oiuus (Dareusi femeftri bus'refcribiteüqres fifcl admini ftraueritatutdavl'cura^diu ad^

n Clfbrouiircris qum„ q^fed nunquid illeprouindeque alias babentius dürfe italic c boe baƒ bebuntfrdrpon.non:quia illud proprer tributa conceditur eis:vt.ft.occc. .l.i.i.l.fina.

0 Cdßuncrum.i.oncram ciuilium vt oecurionatus.fecus fl pammomï fit omis.vt.ff.oe va.mu.l.fenum.§.numcrus.!.§.qui patnmoniomm. t.l.bis oneribus.i.refpon.i.C.qui milita.non poffunt.l4.lib.F3cm fe cus in bonoribus:vf.ff.oe vJcario.mu.luïiï.i.l.m bonoribns. ^tem fe,' cus in oneribus que honori tuberent:vt.ff.oc vaca.mu.l. icnum.§.iw merns.

P rOBunus.publicum auctoritatc:nam non inuitis. vt.C.oc occurJ. nullus.lib.r.i facit.ff.oe vcrbo.figni.pupillus.6.irimus. $cdcótra.ff. eo.atblete.§.tutcla.fed non eft publicum munus vtibi oidtur vtiliiatcli/ cet auctoritate ficrvtbic oidtur.fed viilitatc publicum eft fcomdario : qt erpedit rcipubli.tf.vt.s.oe bis qui funt fui vel alie.iur.§.fi.,tcmcontra ff.co.fpadoncm.§.qui acccpit.!.i.non trii.§.nonomnia.fcd licet ibi ge, neraliter remiflionem publicorum munerum babuit.tamccr gencralirc miffione non continetur tutela vel cura fauore pupillorumiadultomm. ficut ! alias oe generali nicto quedam empiuntur:vt.ff.oc Icg.iiy.l. W rcm.§.felidffinio.!.ff.tc procu. pcmpo.i.iri. qCróonp:ofunt.1 boe rico adcrcufationcm. fed bene acquirebant d.C pfiadopnuo:vt bic.1.ff.ne va.mu.l.fenum.§. adoptiui. manme bodiegt; cu nlbil ad pattern adopriuütranfeat:vt.s.oe adop.§.fcd bodie.

r q[lflaturali.licct adopnuo non p:oftnt:vt.6.pii.i.rn.!fmboc puncta ibi nati: vel nie nati in adoprionem naturali p.itri.i.auo vd p:oauo.

9 « TOrofunt.f.arroganticum uanfeantin familiam ci^:vt.s.oe adoptie f.fed bodie in fi.§.!.§.fc.!fm boe fict bic mentio illius noui iuris:ipfo' etabis ibi naturali patri.

t C$tcnepotcs.pfis.appctq? co mortuo tm profunt.co autem rino non profunt. vt bic cu nicit in locu pants cc.i.C.nc bis qui numero li.l.iiij. ii.r.$ed nunquid omnes loco vnius cóputantur.rndent quidam g non fed pdieut leges crptcffe.nain loco vnius numeranturquotciiq^ funt:vtI grcca Iegc.ff.e.l.ii.§.quotcunq5.nam enam in fucceffone loco vnius cfyquot; putantur:vt.ï.oc bcrc.que ab inteft.§.ciï tliis.

u iriRon profiinr.qr non funt in ptite fua:vt.s.oe pa.pogt;§.fi.lxc rónó eftDona:vt.s.e.in prin.oicit enim üc emancipato.vndc oicas nópfunt auo matcrno.qr alij profunt:vt.C.oc mili.tcfta.1.fi.

F q^uperftites.i.viui.

y ODcfuncii.idc cïnó natis licet conceptistq: quo ad bunc cafum non funt pro naris:vt.ff.e.Li;.§.quiante in venue.

5 qéui in aae.f.prmcipis:vt.s.oe adop.§.fcmine.

''OPcr gloriam.no.momium viucreper glouam.vt.ff. ad.1.aquir.g amonc.6.ftquis in colluctatione.! econtra quis fingatur mortuus qui vi, uit per vimpcnum.vt 'reportati:vt.ff.oc contra tab.l.i.amp;pc.iu fi.i.ff.Ó oona.inter vi.! vpo.l.cum bic.g.fi ronatoi.ars.amp;fi fcruus. vbi femus viuit ! pro mortuo reputatur quo ad ins guilc.alte.ff. oe ieg.iur.quöd atrinet.7.l.fcruitute.

CgUm dlUUe' TOtocurator fifei crcufatura tutcU vcl cura, fëlrerf.

rf $€mcftribugi4n fer menflbns quibus rabantoperamftuamp;o. ußm aliis fdmentibus rabant operam tmpatoies bdlo cftudio.vt.ffroe o:i. iur.l.ii.§.e[bis in pnn.vltimc charte.vel rie g? nouem erantlib:i in illis famenfibug compoliri quod in idem recidit.

be fe(dminiftrabat.quirfp:ocuraro:firci.7 facit ad buiic.f.^.rc cur.§. itemin locum.

Gtonbiqui aib, fens caufa reipublice a tutela vel cura nouaito tuniexuratur:% ab anti qua autem rurante ab, fentia.b.d.are.

cÇ Wunt.vdabfatu/ nfunt.vtff. re piocur. d filiuffa.f.fi.

de £^raifantur. boc pzi mum refp5fu5 loquitur quandoeoeriftete in ab, fenriardpu.ci fait rat^ tuto: vel curato::quota fu perpetuo emifaf li p n.annosmilitauerat vf (ompleuerat militie fpa tunn t non ignommiofe miffuseft.afoqui infra quinquennium miffusc

Putaq: infirmus nullae tabet creufarionemrqui poft quinq, annos habet unnum:qui poft octoan no$babetbienniu,:qui poft.ri,.habet trieniu: q Poft.evj:babet quadrien nium:quipoft.n.ercufa tioneni perpetuam b^vt bioti Crt.ffe.fed ift mi lite$.§.p,imoifecudot temo i qrto i qnto.f. ^•vfq5 ad.§.qua,q, tamin neceffarios.

;amp;ctfanhfiboc po/ ftuiauerintp:ius.1 etia, aliumactoiemvd cura, totem petierintatbnon.

}Çfi tu.rcipu.câu.l.i.7.ff.oc admi.tu,tmo:cs.Ç.qui fc.

'Uttoui. ipabcns publicam poreftatemgtutda noua habet emfatio tan fed non in iam fufeep a.b.d.amp;Irm.

rç.)|gt;otcftatcm.vtq:fitpxfcctus vigiliïvdannone: vt.ff.eo.1. admi, nifratcs.i fttes qui poteftates vocatur:vt.C.ve mo.multa.eos.fecus fi lUdra lams piïdpfs.ceptam enim nó compleuit.vt.ff.c.l. lurifpcritos. g.J5cdfufeeptam:Yt.0.pri.§.

qi-^H propter litcm.iPzoptcr litem ^uis habet cum pupillo ne .^^Œcufatur a tutela nift ftt olum vel maiozis partis bono:ü.b.d.arcti.

Item piopter litem nift fone. imo a fine fo:tc vel eriam ft te maiori 1^ bonomm pupilli ftt caufa vt.ff.e.l.ppter litc.i.m.% facit.C.e.ft vt ^e$as.i:.$.oe aucto.tu.§.fi.i.C.qui ra.tu.poffurw.l.créditons, fed bo (he non poteft credito: vd tebito: effe tuto::vt in autc. vt bi qui ob.per. .}^mi.§,i.col.vi.

rajiPcrcditate.f.ipft pupilloa patre velata vd a quociw non curo.p:o^ P^agnimdinem enim litis ponit ve hereditate.

r3tcmtna. tres mtelc onerofe viuerfomm patrimonio:um n5af, ^atetandiu pteftant vacationem gpdiu vurät.h.d.are.

kaltemtria onera.no.q, vicitonera.quatuo:enim pollet habere tute, us que fibi creufarione non tarent ft fint leues vd IcnilTime:vt hic.jte^ no.tyoicittria onera:tres enim pofet haberet tarnen p:ovna compud tar.puta framim vt fequitur.non enim numerus pupillo:um plures tute las facit.fcd pammonio:um feparatlo:vt.ff.eo.tria.t.l. ft is. ^tc qó d, atnoii affectate no.nam ft vediffet opera t ftc aftectaffet eas babere.argu inentum.ff.fi quis cau.Lii.6.fi.nóp:odefret q: non viderentur onerofe: vtialias qui rata opera rclpub.caufa abeft.vt.ff.er quibus cau.maio.l. quioata.t facit.ff.fi quis cau.l.if.^.ft tamen.t.ff.ad.l.co:.ve fal. vvo:i. §a.ÿtcm bec ma oiicra in vomo vna efe fuffiat:vt ft pater vd filius ge ratomnes computenturfed non epeufenturtnee ad alium tuto:cm rencan ^r.vt.ff.e.l.virimus.§.fi.ff.oc rim nup.ft quis tuto:.,tem honorarius boc nomine non computatur: vt.ff.eodem.l.fpadonem.§.ft ciuitatis.t.l. fiquis mto:.

C0cd7propter paupertatem. ^Uipiobant feefe ita pauperes ^tutcle vdcure fupcrefe non poffuntereufantur ab eis.boc dicit fare/, nnus.

ICImparcm.i.fi non habeattantum in bonis quantum c pupillus cui Ntur tuto::vt bic.i.ff.ë.l.p^pertas.ars autem vicitur pauper qui non habet quinquaginta aureos in bonis:vt.ff.ve accufino.nonnuUi.vd viç verius eum effe bic pauperemcimparem oneriqui ficlabo:ibus eft implicims p:optcr paupertatem vt tutcle fupereffe non poft:cum fo:te in agro torn vie ef/ feopo iteat.nec enim placet prima crpoiino:cuin boc munus magis obfcquio perfone q ,in aliqua erogatione conliftat. vndc paupertas talis non nocet vum

riiniuncto poffit ooccrcm« JtC5 ppter aduerfajquot;valitud inc ppter quinccfuis quides negoajs inter CiTcpoteftmufAtio locum babet. C' föimifr eoo q litteras nefaut° ecercufandosoiuus ifbius referi pfit:qu0ui07 impiti litteraruy pof funtad admiihftranone^ negoao rum fufficere.lt;r3tc'li ppter ini' micitiam aliquem teftamento tuto rem pater oederit boctpfum pftat eiercufationem.ncut p contrarium non ercufantur qui fe tutela, patri pupillo;:admiftraturospmifat^. CThoecaute^admittendam er cufationemeius qui boc folovtif q,ignotus'patri pupi|lo:um fitoi uifratres refcripfcre.C ^te5p:o' pter inimicitias quasquis cum pa trepupillo:um vel adulto:u exercuit fiquot; capitales fuerint nec reconciliatio intcrueiut:0tuteWvc|cura folcnt crcufari,lt;I ytem' is qui fta tusfui controncrfiam apupillo:u5 D^ttf palliiseft ercufatur a tutela. iT ytem niaio:.ltt\annisatutela 7cura fe poteft cxcufare.C libi no:e0Fautem, xxv.annis olim qui dem crcufabanturia noftra autem

inimicitias emifationcm babct.qui «, promifit adminlftrarc crcufationem per-dlt.boc vielt ^re.

PC Ite^ft propter, vt quia fic viamr:idco eu^ vo tutorem vt vebiris fupponatur 7a pupillo veretur.c no.qr tribus cafibus crcufat Inimicitia:vt quads Ideo vedit vt viemm eft bic.^tem t quads interucnit psft teftamentum. |tem fecundum qusfdam etiam quads ante teftamentum ft tarnen fuit capitale ccrtamcn.i quar tscafu nsn vt ft ante teftamentum facra fuit.insn capitalis quia videtur remi-frfe erqus in teftaments vedit tutorem:vt.ff.esd. atblctc.§. vat remiffionem. prout eft ibi in littera poft:vtj.e.§. inimicitlc.

qC•fcromiferant.rials babent crcufationem:vtbic.c.ff.ve te.tu. er fentenria in fi.1 hoc vbi p:omifit vel ftc fe iactauit.Ouid autem ft in teftamento fe tutore fcrlpfttfrefpon.non erit tuto: nift vd euidenter idoneus appareat:vd pater eum confirmauerlt: vt in victa.l.cr fentcntia.c.ff.ad.l.co:.vefal.vro:i.6.i.

ÇMonafe. für co q, quis nöcognofcit patres pupilli non crcufafa tute.are. rCJsnoms.fcd is ereufaf q ibi vonncilu i nó b5vbi vatus c.vt.ff.e.l.fi. in-fi. Cytiin premier Inimicitie capitales ft rccóciliano nó ftt fecuta preftât vaca rionem atutdaic qui paffus fuit controucrfiam ftatus a patre pupilli habet va, cationcm.b.dÆlreti.

sC Si capitales.capitales accipe.vd q: aceufabat cum ve aliquo crimine quod ingerebat penam capitis.i.ftatus:vd q: iftdiabafmo:tiipfius fm ^50. lt;nbsp;no.6 fieri aliqd ratióe inimicine quod non fierct alias.fic.ff.ve arbi.nó viftingucnr'. §.cum quidam:7.l.bautem:7.ff.vc libe.cau.ft pariter.nam mimicus iuder eë nó pót:vt.ff.ve p:ocu.l.filiuffa.fyfi.i.1.vd erilio.

tËamp;tuida.vd vatlua vel Icgitïa.fi autem teftamctaria.vic vt.s.ï gl.vt qr lë. ut JPtem a pupillorum.vt q: pater pupillorum quaiidoq, virit buric quem vat modo tutorem fiium fciUU5fuiflc vd libcrtü. ,fte enifunt queflioncs te flatu: vt.ï.vc ac.§.p:eiudlcialcs.M:cft ratlo.quia mortis accufarionl bcc queftio fimi latur:vt.ff.quod me.caufa ifti.§.i.,dcm cft ccontra li bic mouet qucfticnc) fta, tus ipfis pupillis:vt.ff.eo.atblctc.§.amplius.

Ë,tcm malOTllBaior feptuagjuta annls a tutda fe crcufat.mlnor vlginri-quinq5voies nó admittitur.Jdcin In milite militate.b.d. @(rc.

FË0tcm mals: feptuaginta.f.id completis:vt.ftroe iu.immunl.1.lli.' ad treb. qul filium1hli.im.§.i.aVs nó effet maio::vt.ff.ve mi.l.iiïi.% mlnorcm. fed in alio perfonali publico munere ftatuif tps.lv.alb.rl.an.vt.C. qui cta.fe cr.l.fi. li.r.Ét no.róne feneemtis aliqui fieri que alb nó fierct:vt b.a.ftive lu. Ïmu.l. fcmpcr.l.rn.7.C.vepsftu.p:ouldendum.

F C I10inoresaiït.fed i larga fignifkatione ctii g prohibetur creufantur: vt.ff. Ve poftJ,i.§.initiumrt.j.c.§.pc.7 facit ad Ixx.ft.ó re ludl.l.cius cft nolle.

CT£tendttmao?U0 (met(.üiuidiFpndpalüCTTqnq3ptes. iphmo Z%onttmdc babuit crozdium crimen fufpeauSecundo qui pnt 6 fti foectocognofeereZertio quipntfieri fufpeetf.Quarto qui pnt acenfare mtozem oefufpccto.Quinto quibue cautiequie fit fofp€Ctu0:7fi accu, famr œfulpectoquid fequemrèScóa ibi vatum Zema ibi oftendim' Quarta ibi:?namp;.q2uin

SÆicndum eft fufpeeti'crime er lege^ry. tabu.oifcerncre. lt;rto0tumeft aure, ins remouen di tutoresfufpectoß romfpreto ri°:7inproumcijs prcfidibuß'ca ru, % leaatofproconfuliSkCm fté dimußSqui poffunt de fufpecto co gnofcere.|Runc videamus qui fu Ipectifieri poffiït.Æt omnes equi' dem tutores ^poffunt fieri fufpe' cri:fine fint teflamentsrij fine non fine alterius'gencris (utoref:quaf 7filegitimus fuerit tutor accufari poterit.@uid fipatron': Ûuc idem erit dicendumquot; oiimodo me minerimus fame patroni pareen dum'eire:licctvt fufpectus remogt; tus fuerit. ClOonfcquens cftvt videamus qui polfuntfufpectum poftulare./etfciendu,cft quali pu blicammerfe banc actionem: boc eftomnibus patere, ipuinimoi mulieres admittutur er referipto diuorumßeueri'Z :^ntonini:red be foleq pietatis neceffitudinedU'

ueahrn.infainia vt. fo

♦'•§.rufpectU0 0tC5qa

qnq5eratpuntenduo vitra remotionem:vtJ.c.Ç.f, Aquis pzefenß. °([TRome.ficin aufen.wocfen.duflt;§.non babentccoir.uf.

«dPtetozi.ciUicui a pzetozc madata cft iunfditio.vtrf.c.l.i.§.ij. fö, Dicunt quidam ^tum adcognitionem nonquantum ad remotionem vi cunttmciTc fpcciale m legato a pzoconfuletvtipfe poflit remonere nó fle mlegato a pzeftde:fedcognofeere tmpoteft.

: (TlPrefidibug.fub boc vocabulo eötinefpconftrf.vt.ff.r,e oflï.pze.1.f. 'tkgato.i.uelegato.a pzoconfulc.fed bienon babetordinariam iu nfainonem:ergoremonere non poteft:vt.ffad turJ.i.§.fufpeeti: queë (ontrarfed oicimt quidam nomen pzefidis ibi generale effe vteria^buc6 legatum1 fie etiam ocm relegatum compzebendat.ff.dc offi.pze.1.i.fcd venus eft in boc legato duo elle fpaha:vnum eft ut de boc criminepofet cognofeere i diffinire vt bic.z.fEco.l.i.§.cui aut.i.ff.rc ofli.ePcui mi. cft iunfdiJ.cognitioJtem i aliud vt reoicriminecognofcat:lic5non p nunciet.vt.ff.de offi.pzocon,folent.reftatergo vtper alium relegatum boc fieri non poffitnift per iftumtpzetozis vtprime riri.

߀®ftcndimu0.vt.s.pri.i.ff.de fufpec.tuto.l.i.§.oftcndimu0.

DirAUtozes.i.oIs generis tutozes flue funt teftamentard:flue ratiui 11, uciegitimt.nonaute oés.i.boni.imalizquia boni etia, fl pauperes dnt non remoucnmr vt.f.eo.§.vlti.ponitergo genera flngulozum tutozug 7non lingula Cubgeneribus poftta feu ftngula generum:fic lars.s.qui mo.tu.fini.§.fedicapiris.i.f.de fideiuf.in pzin.i.ff.re pecu.0 tubero ni0.§.peculium.i.ff:reiufti.7iu.l.i.§.ius naturale.Sed nunqd eadej lenianturin quolibetalio curatoreputa furiofl vel prodigi/rn.lic.vt.ff. .eo.lriii.§,nontm.7.6.fed iquis.

I'C^ltenus.puta ratiui.

kC®icendu^rf,vt poiTit accnfiri:7remoneri:fed certe immo videtur 6 ude 7curator adiungi tam patrono:^cuilibet legitimo non aute^ remo iKri:vt.ff,co,l.fi nitoz quieftbuic contra.m.illudeftconfllium non pre ceptum fte7alias.Gde nup.l.vidue.

l'Cifoarcendum.fed qualiter parceturcum condemnatus ob dolum fta tint fit infami0.ut.r.eo.§.fufpcctu0 autcm:rn.quia caufa nonerprimere rarinfententia.ut.ff.eo.beenimcaufe.in prin.i.refpon.

C/ConfequenS Æluilibetadmittiturad accufandum tutorem de fu, 0ccto etiam mutier ft er pietate pupillimouetur al's fecus.^ie, impube, tes non poffunt.fcd puberes ftc.b.d.färeti.

If Çllbublicam.ideo dicit qnaft quia non cuilibetindiftincte de ea accu farepermittitur:ut flati, probamr.publica aut diciturquaft popultca.i. cuilibet de populo competens.vfj.de publi.iudi.§.i.accurflus.

quot;Clbzocedunt.ctia, impndice.i fa.adboc.C.co.pictati0.§.fina.7.fll tol.i.§.cófequcn07.ff.de procur.i.femini0.$edcontra.ff.de re iudic. ddheum fuis concordanttf0.$o.bic eft fpccialc.gtem in eo q, ricit ma trein admitti cftcontra.ff.de in litem iuran.videamu0.§.fed nec. fed ccr amp;ft iurarct in lite, pro filio plus matri committereturqz qfi cct iudep © 11filiinoie accufarctcum magis lit indicis arbitriovtrum lit fupcctua indicant dus vel non.fed non fie facramentumeflin arbitrio indicis marime iure nono fmQnon refrenatur Pm quofdam pofl0cft pzeftimm:vt in autentica w iudi. §.o,.coir.vi. vel lic, poftea taxetur raro vel param minuitw eo qö iurauit.

0 OPcrpcnfam.i.magnam.

P lt;[£gredientis.q5fcc calfar nia.vt.ff.oe poftu.[.i.§.fèriï.

aead boc proceduntquot;:vtputa ma ter nutrirq, taula pnt.pö[% foto: f,7 li q alia mulierfuerit cui'ptor ppenram°pictatc itdlererit non fe rus vecunduegredictisPß pietate products no cótinere ^iniurtaj pu-pillo;::admittiteérad aceufatione Cllmpuberes nó polïiïttutores Tuos fufpectos poftulare.puberes sût curatores ercófilio necelfario riï0fufpectospntarguë:7ita oiu' feuerus oantoninus refcripferut. CSufpectus' eftsûtqnö er fide' tutelä gerit I,foluendofit vt iulia-nus quoq, refcriplit. 0,antec» in cipiant tutela, gerere tutor pollet eu qualifufpeetü remouere*. ,dc, iullanusfcriplit ïfim eum confti-tutumeft.'lt;r$ufpectus autem re motus liquidem remotus ob co-lumVfamorusVft:^ obculp4':non cqueb.lt;raiquis autem'fufpectuf poftulatur quod quot;conditio finiatur interdicit ei adminiftratio vt^ba piniano vifum eft Sed' fi fufpeeti

vtj.pzori.

C0ofpectUSaute,:fîcmotn0paopter rolum cftinfamis:pzoptcr culpam non.b.d.Bre.

Y C0b rolum.ecp:efrum in fentcntia:puta flc:rcmoueo te quia in wlotab fui fti.

, Cfamofu0.erccpto patrono.vt.s,co.§.oftendimus in fi.§.7.ff.eo.l.i.§. oftê dimiis.Sed quid ft remoneturftmpliciter non erpzerfb volo.vcl culpa videtur q,temper remaneatintegre fame: vt.ff.co.l.iij.7.l.be.§. quid crgo.poteft ta, men riftingui vtrum aceufatus fuerit ob rolum an ob culpam:autob vtrunq, in piimo fit famofus:in fecundo non equetin tertio inteUigiturlcmper ob culpa nift in contrarium pzobetur:pcneenim non funtaugendefed remolicdetvt.ff. re pe.l.pe.7.ff.rcercq).rei iudi.l.fi er teftamcnto.7.ff.Dcli.7 poflbu.1.cum g dam.7.ff.eo.l.iitf.i.i;.7.ii,'.rn.

alt;9bculpam.f.lcuem vcl leuiffimam.fccus ft pzoptcr latam.quia tune vf in famis.vt.ff.e.l.impubcris.frft fraus.icftró.quia rolo comparatur.vt.ff. li menfoz.fal.mo.rfyerit.l.i.g.bec acrio i.ff.ó pzccar.1.qfltü.f.eiï quoqM.ltdc poftti.1.qp ncrua nift in ruobuscafib^.pmus eft ertminib? publicis.vt.ff.ad.l. coz.re llcca.l,llegc.Scósïfacfi relationeïlitë vt.ff.re ilité iu.1.in actionib? .^.ßiuder ili.bis.n.caftbus (ata culpa rolo nó cóparatur:vel ric fr,a,o.re la ra et intetligi:vt fleutin perditione perfone rolo nó comparatur:virictu eft:fic in perditione fame non fiat infamis.nec ob.d.l.ff.co.impuberibuszqz re rolo intelliguntur:vel ric vt.f.ftatim ricam in glo.f.non.ftmiliter in fi.

b Oloncque.i.non ftmiliter Iltfamofus ramnatus ob culpam leucm fîcutiHc qremouef ob rolum fit infamis tn re facto ftcut 7alb quis fit famofus de facto folo vtin conditionibuser turpieä refeendentibus.vt.ff. re actio.7 obli.l. cef, fat. foe, in interdictis 7 famofa ftmilicd venientibus.vt.ff.rc vt a vi ar.1. ne, que vnde vi:fed vidctur gp er culpa leui quis fttinfamis.vt.ff.re bis qui no.in ta.l.libcrozum.frnotanirqueeft buic contra in eo gp ibi neitignezannam iuris nó creufare ablfamia.$, certe poteft rici qp iur.tgnozatia fit lata culpa.qó lie pzobo quia oes rebent fare lura ereptis paucis.f.mulieribus tninozibus.7 mi litibus.vt.ff.re iuris i fac.igno.l.regula.C.rc leg.7 con.ldege0.7.C.re iur. 7fdc.igno.l.conftifunone0.crgo ftqui0 ignorat eft in culpa lata cum culpa la, ta lit id ignozare q0omnc0fciunr.vt.ff.reverbo.ftgni.l.late culpenon cft er, go mirum fi eft infamis:vt.ff.eo.l.impuberibu0.§.fi.vel verius Pm a,o. lata culpa non infamat perfhlam ramnatum:fed(pfo facto fic ft eft tale factum, vt in.d.l.liberozum.§.notatur.7flc funt très cafus vbi lata culpa non compara, tur rolo.vnus bic ruo in glo.fupiozi que incipit.f.leuem.7^

lt;[0IqulSautemWendente accufahone re fulpecco Iterdicimraccufato ad miniftratio:qui ft receferit ertinguitur accufatio.b.d.Hre.

celiquio autem.intCTdicitur.ar.vt ronce pzclatus aceufatur qp nórebeat ad mmiftrare ecdeliaftica bona t facit ad boc.C.re fen.paf.hfi.7.ff.eo.impubcri, bu0.7.C.eo.l.eum quem vt fufpccrtrf.re fohQ11 fortc.i.

da0uod.i.ronec.

cGSed fl.fufpccta.i.incepta.

•Çmcccffait aceufarione pendéfe.

bŒ ßtinguitur quia nö nifi vt ab et remoutatur interdtdnirrfcd aquo mor mueeft wre remotus eft.i qó bic okitur ft tutela moue tuto:10 finiatur:ide,ë ft quocunq, alio modo fiuita tutela ftt.vtÆe.l.pe.§.pe.

C Si quiSCUtOT*Si tuto: latitat ne pupillo per indicem decernanturalimc ta in pofTcflïonem bonorum

cognitio fufeepta fuerit poften $ tuto: vdcurator oecefferit' emn-guiturbconditio fufpectiwC Siqs tutor copiam fui non faciat:vtalimenta pupillo Decernantur ': cauc turin epiftolaoiuorum Seueri i Antoninivti poireffioncs^bono rum eiu0cpupillu0mitttatur'.£t q mora Deteriora futurafutoato cu ratorc Diitrabiiubent: ergo vtfu fpectue remoneripoteritqui non pilatalimenta. € föcd fiquispre fens^negat propter inopiaj alimc ta poffe Dccemi^n boc per menda dum'oicat remittédijheum effc ad prefeetu vrbißpuniendü placuit': ficut ille remittiturmqui Data pecu, nia minifteriümtde acquifierit vf redemerit.%tbcru0quoq5 ft fraudulenter tutelam filiotu vel nepo, tu pronigeffiffepbefad pfectum vrbißremittifpuniend'.C iRo uiflime°aütfdendu eft eoe q fraudulenter tutelam vUeuraj admini ftrant:etiam ft fatie offerant remo uedos cflcatutcla:q:fatifdatiotu

ilt;[Dldcndacium.quid ft non near per mendadum:immoverum vicar, nun, quid ve fuo alere tcneturfm.non.vt.ff.vbi pu.edu.ve.l.iif.^.fi.

1Rcmittendum.fednöremouendum.vt.ff.eo.l.nuo:.§.ni.

iClpiacmr.boc ideo:quia maiozpcna imponetur fy remotio:vt.ff. ve offi.p. vr.l.i.§4tem foler.

mg iRcmittitur.f.punicndu0extra oidinem:vt.ff.vetutcl.1.in co0.rft no.bic arg.contra cos vocroxe qui pecunia vara fibi acquiruntfcbolareg.vtrf.óoffi. p:e.vr.l.i.§.i.iiem folent.zmautem. vt ca que vicunmrinfïnuara,§.i.coll'.v. nC TRemittiturtob boc etiam vt ingratus aceufaripoteft:vt.ff.ve lib.7co:um libcr.libcrti.i.facit.C.eo.l,i.i.iii.alle.ff.eo.libertu0.

CIÜOUilïime.0tui fraudulenter tutelam gerit 1, fatifdatioflem ve indemni rate offerar tarnen vt fufpectuslemouctur.gtcm malimoysi non paupertas fola faciunttuto:em fufpectum.b.d.felre.

0Clhouiflime.i.in vltima parte buius titu.ftc.ff.ve inftitu.1.nouiflïme.namc ibiin vltima parte tractatus fui vlpianus ponitnouiflimc.

P lt;[KrafTandi.i.animandi ad velmquendum ftc.ff.ve peni0.l.capKaIiü.f.eraf fatozes.inde craffor crafldris.i.nitot admalum.

qC TOieftat.facit.ff.eo.l.fufpectus.i.l.quia fatifdatio.i faciunt in arg.ad qö, nem talc ft emilibrum:tante^foluam piecium reperiam alienu vel vinofum ^ non tcncarfolucre p:eciü:qz expedit potius non folucre © cautionem ve red dendo in cautam euictionts vel vitii rectpere:quibu0confonat.ff.ve compen.l. .ij.ars.iii.TO:eterea lexvidt q,non vebetquis feconmittere fragilitati cautio nis.ff.ad tramp;l.cogi.§.idem qucrit.i.C.in quucauJinrcg.re.Lfi.i.C.qn vni cuiq,liccat.l.ii.ar0.i.

rgSufpectum.nam tutorem rufpeemm non facultatespueßfraudulcta vtcal lida conuerfdtioin rebus pupillaribus pmëdat.i.piobat.beres «jfolis faculta tib9Dui0 fufpect^ babetcredito:ib9:vt bic 7.ff.ve pui.crcdi.l.ft creditores.

eC Remonendus non eft.immo videtqfic.vt.C.vetu.i cu.q fatifda.l.ij 4 eft buic contrafolu.ibi non repellitpropter paupertatem.fed qr non fatifdabat: bic aüt non fatifdcdit.poffct tarnen ifte fe exenfare qó vic vt vin.s.ti.i.in.§.fed 1 propter paupertatem.Eft tarnen buic curato:adiungcdus: vt.^.ve cur.j.in, ccrdü.i.C.eo.pictatis.i ve peri.tu.1.i.

çerplicit liber primus.

Œ^ncipit fecundus.

tCBe return viuifionc. Æx quo vitrum eft ve perfonis fcquimr ve rebus vt p miflt.s.ve iure na.gen.tci.§.fi.oc quibus vicit vfq, ad ti.veob.iiboc medio vicimr qualiter acquirunt res lure naturali.vt a.§.finguloru, vfq, ad ti.ó vfu-ca.gte, qualiter iure ciui,vtabinde in antea.^tem qualiter iure ftngulari vt vf, ad ritu.ve tefta.ytem qualiter per vniuerfttatcm:vt ex teftamen, to vclabinteftato vel ftmilimodo:vtatitu.vetefta.vfq, ad titu. vc obligationibus.

A^^-JWpenorc. ,fte titulus viuiditur principaliter in vaas partes

l|brimo continuâtiftum librum ad p:ecedentem.$ccundo incipit tra, ctatum.$ccundaibicÆodo videamus, ^tem ifta fecunda fubdiuidi, tur principaliterin vuas partes.nam )fbrimo ponit vc rebus cummu, nibU0 iure naturali ve publiciori vc bis que funt vniucrfttatisrióbis 4 in nulbus boiris funt. Et omnia ifta per cxcmpla clarificat. Secun,-do ponit qualiter res acquiranturvc iuregen ttumiefficiantur pnua toru,.$ccudaibi.$tn gulorum autc,.£t illa fecunda fubdiuiditur lo to fuo.iftedcoadpma, que fubdiuiditur i quat tuor partes.nam feri, moponitexempladec0 munibus Secundo vc publicis. Zertio ve bis que font vniuerfitatis. @uarto vc bt0 que nul lins font.§ecunda ibi: flumina Kerria ibi vni uerfitati0..amp;uarta ibi: nullius autlt;m.^t que libetiftarym peftea fob diuidtfun £t quia pun cipium buius tituli po-nit continuatione,:i vi ftinaioncs ib non fum-matur.Ælre.

u| [Superiore, ve iure perfonaiu,ab.tllo ntu. ve iure perforiatu, vfq, adbunc.

r IT 4I0odo.ficut promi fimu0.6.0iure natu.§. fina.

V amp;nbsp;tPfimonio.f.apri, tudinc.aptecni,ficut d fein pfimonio rt resp verclicto babita.

,C Cel ertra.f.aptitudine.qinó funtapte vt fintIpatrimöio.vrfunt res facre vel religiofe.vt.y.c.g.nulli^.itcrdu tamé victe res funt i patrimo-nio.vtft ab ^ftibiis capte fint vt.ff.verdi.Leu loca.

aC ieabentur.tali0 vfuifto bicfumimr.rcv.n.alicfontin patrimonio: alie extra que vffoffiticns.na, quedam funt nee in patrimonioncc extra vt feruitutes.vt.ff. ve vfufruc.le.Li.contra.fed rn.vicit bic pueris loqui fimplicircr.nam quedam pro docendis puerisvicümrque alb non dicere tur.vt.ff.vc ac.iobli.l.obligationum in fi.q0non eft verifimilc g)pro, pter pueros male loqtur.vndc non placet.faUjvicunt bic de eorporalib' rebus loqui qó cftfalfum qócolligitur excamp;inuanonc buius ti.ad quat, mor fcqucnte0.ïRo0dicimus feruitutes erfe in bonis .cü cam,nek aga-mus iercipiamus.vt.ff. oe acquircn.re.vo.rem.i.l.ftatuas.qó autcni in.d.l.vicitur cas ere in bonis vfextra vicit ideoqr per fe non cenfcniur: vt cft poffdTio tigni m vomopoftti qr non intdli^tur tignü vum vurat vom^p fe.vt.ff.vc vfucagt;eüq.

b^Ouedarn.bic fit alia viuifio.

cCCommunia funt.nótarnen agit communivi.fm ifbla.

dC ©mniü.f.vfu nópprietatervt vicif.f.co.g.i.gdd.

eCQuedam publica.i.qft populica.f.omntum popiilorü. vt.s.tf.i.^. confequens.i.j.eo.§.fluminia.0rs dicif publtcü qó eft bui^popuk vel tl lias mi.vt camp^ inarti^. vt.C.vc facrofan.ccclc.l.fl.i boc vidt magis

fC Iantucrfltati0.vt.y.co.§.vniucrfttati0.

gCluilius.vt.peodem nullius.

b«Que ex varii0.f.que funt ftngulorü nec.n.ad foperiom referf.

i ÇSubicctis.j.eo.^.ftngulomm vfq,ad fi.rituli.

«/Et quidcnb •|Pcc4fcribunf bic funtcommuniaomniu,i(deo ad litt^mans accedipoteft vümodo abftincafa villis i locisteipofitis.boc vicit.i viindif in quattuor partes.Wrimo ponit victum.£ccüdo ex dr, cto 1iifcrt.tertio lUanonem reftrin0i.Quarto rationem rcftricticnis af fignat.Secunda ibi nemo.Xemaibi.vu tamcn.amp;uana ibi.quia non funt.J^rctinu0.

kÇiRaturali iure.i.iuregen.qô eft naturalirêne inductü vt.ff. ve iufti.

1 turc oc0.§.qô uero.ve quo bic logt.vt.j.co.§.fingulo¥.i in fine bui^ .§.namiure namrali primeuo ct alia client communia.

l ÉCommuniamon tn agitc0i vi.fm pla.nift poft^p facta fuerit occupi tiu iqó vicit olum.f.vfo non proprietate vtprcdixi.

mÇIPzofïuens.i.ve cclo cadens.

n glEt mare.ftc.ff.vc iniuni0.l.inioriariï.§.fiq0probibcat.

0 lErper boc.idcftperconfcqucnscum fttaccrfio marts.aignmen.f. co.§.fi tarnen .Scd.ff.contra ne quid in locopub.littora.vbt victturlw tora clU populi romani.fcd illud cft vcrumquo admrifditioncm.vcrc

tarnen fuut communia vt bicMe.C.w quadri.prfcril.bcnca Knonc. fe eus in ripa fluminis que non eft publia licet flumen lit publient : vt.foe.

•§.riparum ibi.fed p:opzieta0.7poicft effe ratio, qz inundatio fluminis raro venit:7ideo effe poteft vtilitas in pioprietate ripe que ad mare aflV due inundatur.vnde per paruula momenta effet vtilitas non ergo pp:ie tao querif. vt.C. vebo.

q5lib.l.fi.§.fi.

aff Gillis.ab alio ibi po fëebabet vuasii^i ficationes. viatur enim

Campana vd infula que dam in qua non habita, baturtfed vd retia po^ nuntur vd piopter aqud ibi confagitur vd fruc, etus reponunmr.vt bic. i.ff. ve vfufruc. arbozi, busfn pzin.fi vo ibi ba, bitaretur effet pzedium vzbanu5.vt.f. ve fcr.§. pzediozum. gtem vici„ tur villa congregatio bo minum.

bC £Et monumenti0.qd nt monumenmm babe, tur.ff.ve reltgiolis.l.ifc

•§.monumentum.

eglEdificiis.f.aliif. dC ^unfgentium.i.ed, munia vciurc gentium, ficin 7mareiimo eozum qui ibi cdificauerunt. vt ♦ff.co.in rantum.

tÇ Sicut 7marc. Boon anua qó eft.f.ftatim.cft autemit.

Columina, frumi, na fpoztus funt publica £tlittus maris vidtur quanto plus ertendipo, teft.b.d.areti.

'Cflumina aut ola .f. ppema.vtpadus irbe.

num.quedam.n.funt pziuata.vt folTata in agrispoftta que qnqsomimt qnq5n5.vt.ff.ve flu.7 ne quid in Au.l.i.i uf.l.ti.c.ff.co.nemo.

SC©ininbus.nec qui fait pzimo longo tempoze pifeatus alium fuperue nicntem repellerep5t:vt.ff.vc vfuca.l.fi.nifi fozte.rrr.an.vt.ff. 5 viuer. 'tempo.p:cfcnp.fi quif@.vel Pm ^o.itdligo banc Icgem fi quif@.qui do erat in pof.pifcandi.

bff Cómune.i.in c5i oibus patct:n5aut eft amp;.imo publicum, autem.littus:vt.ff.ve verbo.fig.l.litnis.

tll3Ybernus.i.bybemalis.q.d.quantiïcunq5 mare aliquo tepoze plus tffendimrin byeme vel eftate tantu eft litms dus.

lamp;currit.bic conrinua quod eft.ï.eo.§.littozum.

1'Riparum QUOQ,.^fus riparum publicus eft:pzopzictasw iUo# quoTum pzedds adhercnt.b.d.are.

quot;1ΠTRiparum.bfluminis.

nC^enuii.i.vc inregen.vel.i.omnib9 gentib^ bec publice patent.

0Ç£earum.i.riparum.

P fy^llomm.i.bominum quozum tf.

qjt^dlxTCnt.fed quid fi via publica eft in medio inter flume % agrume ritaeo idem qó bic.vt.ff.veaequi.re.vo.l.martins.

!C^n eifdem.f.ripis.

°jL^°™dem.Scd quid li pifcatoz vult ligare vns vult indderefvf vo mhiopferend'7.vt.s.ve bis q fut fui vel afieni iuris in fi.tbi nee qc©ut. CèVeiiideis ncmo.a.ff.fol.ma.ctiam.§.lic5. Sed contra credo, vt.ff.ve vfu.! ba.Lfi.i ve vfufruc.ft cuius.§.ite5ncrua eft.

frXittonmi.Gfus littozum eft publiais ve iure genrium fed pzopzie, td^ eozum nuMus eft ficutipfius maris.b.d.areti.

1Clittozum.f.maris vt fequitur.

11(ipublicus.s.eod.g. c quidam ibi % boe et. contra. foL vidt ipia. dnnia communia effe publica e econtra fcilicet ratione quozundam vfuiï ,ecce tam mare qp flumina elittozaze ripe in vfu omnium animantium fant7in bibendo:abluendo : commozando : ftmilia que erigit natura: fed ius pisandi quod in bis eft folum competit hominibus : rena ficcan, di t quedam limilia.ipozcus tamen virit effe publicos non c5muncs.f5 ^o.oint nulla camp;a effe publica.veleconrca.ea enim vernum fiintc5ia q invfuomnium animantium occupantibus eoncedunnir.vt lapilli : gem met littoza maris:vt.f.e.§.item lapillt.:.ff.eo.item lapilli . fed publica non folunonconceduntur occupanti: immo interdicta pzoponunmr: ne ygd in eisfiat.ff.ne quid in lo. publi. : ve flu.: ve alijs ri. pzeterea quo put eé quod ait ipy.ai in viuiiióe.ë.polira vdut uk fpcs oppofiK po.

nuntur camp;acpnblica.s.co.in punrtqó vicit bic publidig.f.tfog. vd publicus quo ad vfum.cóc vo quo ad pzopuetatem.

FÇ ^urc gcnnum.i.vc iure gentium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y ff CTßarisrf.eft.

5a Sicut rctia.byftcron pzotbcroM@i.ozdo pucrfus.vfrf.co.ti.riparum, age £o:um.i4ittom. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b g iRuUiug.f.bofo lingularis. omnium autem funt.cücoif/ uerfitatisCautefunt nó fingulorve luti que in ciuitatibusquot; funt vt tbea tra'ftadia': fimiliaquot;.: fi q^alia funt communia ciuitatu5.lt;r iRullius' autcfuntresfacre:rdigiofe: fan cteqóeniDiumi iuris eft id null us in bonis eft.CSacre res funt que riteppontificesk oeo cofecrate fût vclutiedes'facre : Dona^q rite ad minifteriu5oei Dedicata funtiquequot; etiam per noftram conftitutione5° alienari: obligari piobibuim^ex ceptaP caufa redemptionis captif uo:;.(I7 Si quis at auctoritate fus quafi facrum fibicoftitucrit: facruj no eft:fed pzopbaniKc Xoc^au tem inquo res facre funt edificate etiam Dirupto cdtficio locus facer maet radbuc: vt papinian^fcripfit. IT Mteligiofum autem Iocu5vnuf quifq^fua volutate facit du mor tuurn'infert in locuyfuuj. ^n com' munem autemIocu5 puru5 inuito focio inferre non licet, ^ncomma nevo fepulcbru5etia inuitis' ceteris licet ifcrre\ C^tc fi alien? vfu fructus'eft:p:oprietariü5placet nifi cöfentiente vfufnNtuario Iocu5re-

Crauitiusdüt. Wpsvf, q5dd.§.fingulozum viuiditur

fn quattuoz parteg.lPzimo ponit que funt in nuUPbóts. Secundo ponit erem plum ve reb^ fame.Zerrio ve religioli0.0uarto ve fanaio reb^.Secunda ibi: Sacra funt.^ertia ibi.TReligiorum.g2uarra ibi:fancte quoqy.! qualibet partez fumabo per fe.£tbec pzimapare.b.d.£a que funt viuiniluns in nulliusbo, nis funt.b.d.fëlreti.

i« TRüHi^f.bofe vd boium nee pnt dfe.fed funt in bonis vd bominum oenfu ra fine vifpóne.t fic non ob.qó poffet vid ve cóib^i publicis reb^ vniucrfiraaï qne videntur nullius effe quia effe pofliint.: fuut bominum bnon bommisfin, gularis.^tem contra.j.e.§.fcrre.Sol.vt ibi.:

CS^erf rep. TResfacre funt que rite per pontifices veo vedteatefunt feu ad ^umomiftenu veputantur:que nó pnt nifi pcaptiuitate boiu5 alienari, aren, kC7Ponnfice0:papasiepos fed nüqd impatoz medicare pötfvf cp fic.vt.lf.e. wacra.§.i.vbi vedicat.i.ptdtem vedicandi vat. na olim impatozes erdt facerdo tes vt in cafu vicimr.Gd vic vedicat alij.i.epifcopo permittendo fine requifitio ne.vel concedit.f.requifims.

1C £des facre.bic locus vicif facer.vt bic. ifanous.vt.C. ve facrofanc. ec.l.i. fëm religiofus.vtinauc.rdigiofe vom^. m([£t vona.vt tburibula c cru ces 1calices. n([Queetia.f.vona.n5aut referas ad edes facraè.nam ille nullo modo pnt alicmin.vt in auc.vc ali.c cmpbi.f.c qm cognouim^ collaria. o c £onftitutionem.vt.C.ve facrofanc.cc.1.fanamus.

pg ßccpta.na boïum anime quibull5reb^ pzeponede funt: vt.C. ve fac fanc. ^.fanamo in fi.^tem ppter vebimm fi qó b^cccfia.vt in auc.veali.i empbi. §.bic ctfnp ipis.c0l.ir.3tc pp alimcta pauperu vt.rij.q.ij. aurum b^ eccUia ac.

q CTlPzopbanum.i.non facrum.

rC^lßanet.vefinit tarnen effe facer fi ab boftib^ capiat.vt.f.ve iniiti.fhpu.^.i. Zff.vereli.cü Ioca.§.facramentari9.itëlocus effe religiofus vefinit qn ea remo uentur que talem eum reddebant.vt.ff.e.facra.§.illud.7 ve reli.l. antcpe.m fi. ORdifflOfam. Sepeliendo moztuumin locu fuum eu religiofum fadt.^të Tixius inulto fodolocu religiofum facere nó pöt:fepulcriï to fic:pzopzictan%iut inuito vfufruouario nd pdLl^t fi conceditalicuimomii iinferre: loe' effiat reli giofus et li vnm poftea pcniteat.b.d.are. s°d[0nufqfq5.aliud m facro: vt 3.e.§.facre. nbsp;nbsp;t ((Oßoztuu.f.totum vel faltem caput cui° imagines cogno, fcimus:vt.ff.ve ra(.l.ciïin viueriis.qd ft particulariter caput eft1viuerfis lo, ds/rn.illu effe religiofum vbi eft maioz pars.arj.ve vul.fub.§.cft er vilpari, bus ft aut equaliter neuterfim 3°. nbsp;nbsp;u ggnuitus.boc fauoze religionis iam facte.alo contra.vt.s.p:ori.6.7.ff.c5i viufrabinus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OT~inferre, non li, ceteoraneos nam ipfc fodus reae ibi fepeliri poteft^ fine conTenfu cetero^ ma rime dim non eft alius locus i quo fcpclircf:vt.ff.ve rcli.c lump. fu.l. fi pres.

If C3tem.vfufru.f.loci puruar.l.ltvc vfu % babi.l.fi. 5lt;liPzopnetariii.

nifi corfentiat fructuarius:vel nift teftatotem qui vfufructum leganit velit fepdi te bcrcsrvt.ff.vc rdi.Lij.^.A vfufru.

ag £:onfenricnte,quid fi piimoconfcnfit poft penituit eum willarionc.rn. fuffï at femd voluiffc: vt.ff.oe aqua plu.arcen4.in uiem.7.ï.p:ori.§.

Cyanae quoq, res^ TRe$'aquot;quot;''quot;quot;' potte tmuricimutum quali pena le galt firmate.ytem teges pena, lee p:op:ievocantur fanctiöcß

•b.d.felrcti.

tavemftioiiincboandum cft.fëlrctinug.

§C Bicimuf.fed vbi.rn.s.ve iure nam.amp;i.ibi @ro naturali.vd.^.w iure na (ura.§.fed naturalia vel meliu9.s.eo.§.t quidem.

IfC'^urc. vt vfucapione arrogationefucceffioneoepo:tarione monaebarione w quibus incipiet oicerc.ï.oc vfucapio.

iG Uemftio:e.ftc.ff.oe iure imu.I.fcmpcr.

kïï ïAattamp;ra.i.veug.

lCTjP:odidit.i.ftarim ciï p:ocrcduit reus genres ftatim fait ins gentium.

geWtur. fere beftie volucres pilees fiunt occupantis fiue quis ceperit mlub ninfflAueinalieno;fcd oominus lundi pamp;ingredientem p:obibere vbi autem animal capmfugerit:ftatim reuerritur adpumii ftatum.b.d.j^reti. mCfere.q: a vetuftioie inripiendiï.ergo 'ia n.è'£doa'.aere.

Simul atq5.i.ftatim poft tf.fed niïquid res facre camp;edunmrocaipanti:_vt Amulius.rn.reo of effei nulli9bonis.vi.vel.vii.modis.lRatura vt bic. 'fa, cto:vt.ï.§.pe.^tc tpe.vt.ff.veacq.re.vo.l.niïqp.§.tbefaurus.t in bis trib^ [0, cuin babet Ixc regula:nili q, in tbefauro veegtate oimidiiï vno foli reftituitur: vt.ï.e,§.tbefauros.^tem cenfura:vt.s.c.^.nulhus.item in cafu vt in bcredita, te iacente que vice vni repiefentat:vt.ï.rc ftip.fer.in piin.^tem culpa vominis vt li ciiciantferuiï egrotatem:vt.C.vc Iat.tib.l.i.§.fdmus.lt;ena bic.^tes iuris naturalis coftitutiorie vt liber bó:vt.ff.ve ver.ob.inter ftipulantem.§. facram. p CT iflec intereft.quo ad acquirendum.

AC IPlane.venandi.aliud li ca regrendi fagiriuum men: vt.C.vc fer. fu.l.iï. ei gildis coUigede Q:vt,ff.ógla.kgJri.vel vtrecipia pecunia qua ibi abfefy di.vt.lEaderbi.tbefatirus.vd fl vindemi! quam emitoUcrc me vendi, to: pbibeat:vt.ff.ve acrio.emp.qui pendentem.

Cfyngrediatur.gd fi poft pbibinonem quid cepit.refpó.nöfacit fuu.'vt C.ve rei vendi.fi fundiï.^.l.ccrtü.a fa.ï.c.f.planc.

g2uicgd.libertatai.Uriratem:vt ftanm fequit: vr.ff.vcacg.rc.ro.

naturale.

rurfus occupatisfit.C TRaturalë autem libertatem recipere itelligif cum velocculosmos effugerit:vV ita iitin confpectu tuo vtDifficilis' fit eius perfecuriov.lt;I7 ^Uud^qfitü eft an fi fera beftia ita vulnerata fit vtcapi'pofïit ftatim tua ciïe intdli gaf/zqbufdâplacuitftati5ce tua5 ^eoufq5tua videriDonec ea5 pfe-qucris.q,ft Dcficrisperrcqui:ocfv nere elïe tuâ ? rurfus fieri occupan tis.:^li; putauerunt nô aliter mam effe ^ fi ceperis . fed'poftenorem fententiamnos confirmamus : q: multa acciderequot;folcntvtca5no ca piaster Ulpium'quoq5 fcra°na turacft.^taq^gueinarboKtua cö federint anteeo 0 te in alueo'inclu' dätur non magis tue intelliguntur effe^ volucres que in arbo:e tua nidiï feccrut.ideoq5 fi altus eas in duferit' is earumDominW erit. (T fanosquoq^fi quos effecerint eximere quilibetpof.CIfblane in tegra re^Tt ptouidenfigredicté fu dutuiipoteris eu5iure pblbere ne igrediaf,lt;r leramékquoqjqô er alueo tuo euolauerit eoufq5intdli^ gifectuü Donccin pfpectu tuo eft: nec Difficilis'perfecutio ei? eft: alio quin occupantisfit.C 1foauonu5 quoq5ccoiubar ferdnatura é nec ad re^m ptinet q, er ?fuemdine ad iiolare 7reuolare folét.ma 7apef idem faciutqua;:quot; ?ftat fera ec na^ turlt;.lt;r £eruos°qq5qd3ita m^ fuetos bnt vtifilus ire 7 redire fO' Ie4t:qru7 tpfouPferaeffe nam ne mo negat.C^n bis at animalib^ qercóruetudineabire7 redire fo^ lent talisq régula comprobata eft vuoufqjtuaeflc ftclliganf:Donec

rale.§.flpium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dCfcra.i.non manfucta.

cÇ Éluco.vas eft vbi apes inanent:quadoq5p:o loco vnde flumencur, ntponitur:vt.f.c.§.infula. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

fg^nclufcrtt.qó bul.facere noluit in bis ? fimilibus victe magis timeo ftidali ipopuli ^futurii iudiciu:vt.ff.ve acg.rc..vo.l.in laqueum, g CBommus erit.necfurtitenef:vt.ff.ve fiir.fi apes.

Integra rc.i.ante^ intret.

iOPzeuideris.quid fifuerit igicfllis an poterit retinere cum: vt vetqo acceperit cum bomo quilibet poiTit p:obibere ne quis intret fundum fuu. refpó.ciï cominus fact^ fit per occupationem nô vf quaretefinat cc W min9.arg.bur\§.qui tm p:cuidcnticonfulnit.

kÇ Ctamen.i.vniuerritas apiiï.afe pzo appiobatiamp;ponitur.ars p:oiu diao:vt.C.vc aduo.viuer.iu.1.ncniinem.i fate feruatur aliud vecon. fuetudine in boc.§.7 in fuperionbus vuebus.

CIfbauonuni quoq,.Animalia que naturaliter funtferatß per ac aderis manfuetattldiu iuntnoftra ©diu retinent confuctudincm eundi 7 redeundi.b.d.^lrcrinus.

iC fcra.i.nb p:0:fus vomeftica vel manfueta.

mÇ ¥lecad rem.i.non obftat bi0que virimu0.

nfÓuarum.i.apium.

oqCeruos.quo:um.f.ceruo:um in gencre.

Pè3pfo:um.f.fingulo:um in fpccic.

q coalis regula.bic nota tria genera animaliumnianflietai vf gallis dein quibus babet locum bcc rcgula : vt vbKunqjfintwmim cflein

Secundus

æc rerumdimfione

itdlfßuf:vtj.p:orimo.§.ftem fera piorfuetin bis habet lom aha regula

TO occupant! conceduf:vt.^.§.fere.7.§.apiu.7.§.cranic.,tem fera natu taliteriaccidentaliter manfucta.i in bis obtinet bic bec prefenß regula.: facit ad bocrf.eo.l.naturale.per totu vfq^ad.^.fi.

aq Derterint.atenoza indicant animi fecreta intenoxa.: facitrf.6edili. cdic.litaincu.§.ij.

C6illinaruyauo^ 45, röalline: andres tuifiit etiam ftconlpcctu tumeflugerinttquieas accipit animo lucrandi fanumcommittit.b. d.

arm.

be Æallinaru.f.omni

um:vt flarim innuit vel ftWlomin fpede. ‘ir^raGM faftanos. dÏÏÆnlcres.f. oome,, ftici.

cC föalline.fcilicet.oo, meftice.

'e Xurbari.vtper vnl, pem velmilun.

6lt;r@luilucrddi.fc5.vt bëatpënasvToua alias

•n.noncommittit fartu mil lucrandianimusin taueniat:vt.ff.oc far.l. M.fi.fed nuqd dolus fit Invnoouo. refpon.fic. led oe oolo non agitire minori ouob9 aureis:vt .ff.Deoolo.ft oleu.§.ft. iJrfe.Sedquare fiagit ^oolo cuagiffurtt vt bic.refpondeo fand fit pleraqirtideo frequcti' Ptinienduvtb0myo.: ,oe penis autfacta.f. nna4no.etboc.§.qgt;q, libetactio etia, pro vno numo oaE:vt.ff.oe oj, noinfecfi proprietarius mfi.i.rri.7.ff.oe coniu, ^n.cu ema.li.l.i.§.iU6 fed fallitin caflbns ecce tmmc5modotibi rerun : 'tuen alas:non repe,,

Is a me erpenfas modi.

ao:vt.ff.c5mo.in reb'.^.poflïït.i.ff.wipen.in rc.ro.fac. 1. omnino : oxeptaactiöewlivt oictü eft.jltc creipe quodë.ff.oc vatn.infcc.ccoam principio.

Lytern Cameriam nhominem liberiï etboflib^ ceperim^ re fare gen nofter fit:qfi aient poteflatem noflram recuperat antiqui libertatem i^bicit.fëlreti.

dC fiboftib'.vt qb'popniusro.bdliï indirit vripfi popu.ro.vr.ff.oe .^.boftc0rt,ffroe ver.fig.bofles.i.l.quos nos bofles.

;%$ieuaferint.ianimotcoipo:e.ff.decap.1.nihil in pneipio. k'E'Recipiïït iure poftliminiitvt.s.qmo.ius pa.po.ro.^.fi ab boflibus Eretinus.

ttanimalib^ noflnsnoflra fut.b.d.are.

'E lapilli.f.pieciofi.zq fit inter eos lapillos z gemmas oria z marga, htasDit vt.ff.DC aur.z arg.(eg.l.t.z.l.fi non flnt.§.fi.

,nueniuf:qtamen non fut alicui^ars contra.z.f.eo.§.fi. ftÇ!Raturali.idcfl genriü:vt.s.eo.§.fingulomm.

0Ç,nucnto:is.ita Dcmiï fi occupât fine apprebendat.non alias 0m a^o. nam in Ibpcriori.§.z in aliisp:cccdennbu0 oc bis que per occupationem queruntur nacthtur.vnde quod idem profequitur boc viduitas feripture iimuit:vt.ff;oe teflamen.l.beres.^.fcd z ft notam.z.ff.de lega.i.ft fer,, , plurium.§,fina.z adverbium ftmilitudinis quod eftin prin.§.aper, temtintelligere aliud erfe intbefauro:cuius tractatus efl valde ab boc fe Par4tu9:vt.ï.cod.6.tbefauro0.z ideo videnti z inuenienti non capienti queritur.

PC Jtem ea.une mutat ftillum z materiamz Dicitve hio que acquirunt, per acceffionem Difcretain. et in fequcnti.f.iprcterea. Dicet oc accef none concreta.

qCamp;ariimalib^feminini generis ftuerationalib' vt er ancilli0:vt.s.6 !U.per.§,ferui.ftue irrationabilibus:vt.ff.De rei vendi.l.ft frumentu. §. idemfcnbit.

Cominio mo.vel^ftbona fide poftideas animal irrationale:vt.ff.6 Q(q,Kroo.l,bonefidei.§.fin.znon ita in rationabili:vt.f.e.§.in pecudi

leftrario vtibi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sCfodcm fälicet genhu.

C$reterc0quodperaUuuionem.qPer alluuionem fluminig.i.p fa, cremetulateno res nobisaegrufnö 5t p vim ipiueterra eueUentis nili radices arbozes emiferit.are. nbsp;nbsp;nbsp;tC Qldiecit.poncdo iurta tuu prediu.

t3ncrementu.t.augmentu. fc ^ntdhßi.b tota oie ibi figas intui tum.: boc pptnbecillitatem na luralie vifusqta fótilia perpo derenonpotcft:vtin cucurbita P5que cico crefeit que tamen per cipinon poteft quantum crefeit quoquo momento temporis. $edquoddWnereagroru ceP fat iusalluuiöis:vt in agris mi litibus affignatis a principe qui limitati oioint:vt.ff.eo.1.in a, gris.que ftt róoiucrfitaris oie vtin ead.in fi. rt aippulcnt.aliasapplicaue rit.i.appofuerit vt fubijdt.pu, ra cruftiterre fone vineate :in arborate.

rt Jlongio:i.i.longo.f$tanto vtradant radices:vtfequifvd etiam ipfa terra apporta vnita tem alteri terre fecerit cuiappo, nif:vt.ff.oe oamn.mfe.l.bam plius.§.ita oemiï.$edquomo do Iciturquando bvmtio vrim mirto erit facta.refpon.per ru, Ricos q talia fciïïttvtin anten, oe non ake.autpeirnu.amp;qó dt otctiïeft,col.ii.

0 OTllcqfttc.vtilis tame rei vc. priori oomino oatfm.dß.vt .ff.oe rei vendi.fi frumcniiï.§. oearboie.fed nos conira.fed in factum adeftimationem oam, ni:vt oe rei.vendi.l.i rcm.§. item.fed rei vendi.non oaf: vt .ff.deoam.lfcc.boc amplii. §. alpbcn^.

tfgnfutafynfula nata ima. ri efficitoccupantis feco0filflu minctfedeft corn q habet pdia vicina pro modo latimdis fä, di fi eft imedio alias illi9cui9fl dio eft vicinionSivero er oini fione flumints vnius ffidus in, dudat remanetantiq oomini.

boc oicir.are.

blt;r,nfula Dicitur locus vndiqicircundatus aqua:vt bic.:.ff.e.l.adeo.§.infu, la.f.l.infula.alias quandoqs pro domo in mart poftra que in falo ideft in falfo pofita efl firn yrodorum.,tem quandoq^pro qualibet tomo:vt.ff.üc co quod ccr.lo.Da.opoi.Lij.^.ri qs ifulam.^tcm no.oiligenter.vi.rcfpon.vfq^ ad. f. alia fanezcetera.

cÇ Credit antca.^cc.

dÇ^n flumfe.i.I medio fluminfs.ac.

eUéuod ffequcter.fcdop.nam ad ca qfrequcti'accidutpoti^iura adaptantur vt.C.deleg.z fe.con.l.nam ad ea.lRefpon.q: illnd verbum pori^folurionc idu rit.nam bene iferfpori^ergo ad alia.

fCa^ediâ parté.f.qó poterit fcire accepta corda zpuctopoftto imedio itcr virü

45agriï:z tue fi efl piïetiï ervna parte tm alifcedat.aïs Pm q,pucrii ertendit:vt colligit.ff.eodem itcr cog.z.l.fc.cr bis patetq, p:oduifopondent ifulä i habet Dominium cirmdätes flumen.vt.fr.eo.p:o regione.

gClgritudinis.eriflenris ab vna parte cum plurcs fint er vna parte evni^fan dus latio:efl ÿfandus alteriuszin hoc tin frontemagri eóftdero:vt.ff. c.ifula Iprincipio.

bl TOarte.fcilicet fuperio:i.

iOnfra.i.iferioripte.

ft lt;fenitu.t.flumen coaduatii.z hit fit puctu.vd uc vnitu agrri i?.7tue puera ibiinfra rä

Cfâuodftnaturali.alueus nonuseffiatpublie^ ilcutipm flumencft:ve tus vero Dominis fundorum propinquomm eeneeditur.gitem dc nouo alneo: fi flumen in antiquum redeat.,tem inundatio fluminis non mutat Dominium fudi.b.d.fefre.

1€@lueu0.aquo nunc vltimoreceffit flumen.

mlt;[,ncipit.quantuad Arieta rarionc.namDccqrate vir obtinetideft non ob, tinet:vt.ff.eo.l.adeo.§.lfnlal fi.ift no.hic qp flumina vicem indicum tenenti Ddt zauferrit unia:vt bie.i.ff.e.^.§.allnuio.

n €Ulia fane.fpcciem.i.facicm fudi:fedcontra.ff.de flu.i ne qd iflu. pub. l.i. .§.nfolfa in'fi.fySolu.ibi totu occupat.bic partem.vd btceodem impetu recef fit quo venitiibi non:fcd Diucoopenum tenutt.

c iij

sŒdhanere.fuit ergo trößetiS tue tpfe qn aqua inundabarrfed ptra.ff.g. mo. v^f.amir.Lfi agcr.ßoLibi impzoprie vielt amittuf.quâtû adcörnodu fruen, di.vel vie inundauit pioptcr impetu aquarum vt ibi faceret alueu5vt p:obatur p:edicto tini.l.quid tamen.§.agn.7bec vera funt quantiiad ptopuetatem: fed poffeffio indubitanter tcpo:e inundationis amuteref:vt.ff.dc acquirc.por.1.ii,'. totu0agcrinüdat9fueritncq5 enty agrimudatio fundi fpedem com, mutat:% ob id fi rccclTcrit aqua pa lamcftcum fundumdus manerequot; cuius7fuit.U /Cum er alienama terialpecies aliquafactant ab ali/ quoC:qucrifolct quis eorumnatu ralfrationcoominus fit vtrumis quifcccrit'anpotius ille qui mate rie oominus fucrit.^t ecce ft quis er alicis vuistaut oliuis:autfpicis vinumaut oleum aut frumentum fecericauter alieno auro vdarge to nd ere vas aliquod fecerit:ud er alieno vino : melle mifcuerit muP fumf:vdcr medicamentis alienis emplaftrumaut colliriüß copofue rit: vder aliena lana veftimenmm fecerit:veleralienis tabulis naue5 vd armariovelfubcdlium fabrica uerit.£tpoft^multi fabinianoru^ ^poculianoruambiguitatem pla cuit'mediahfnia criflimantiu^ fi ea fpecies ad rudem materiam redu' eipoffiteum videri nominum effe qui materie Dominusfucrit: fi non poffit reduci eum potius intdligi onm qui fecerit'.#t ecce vas conflatu poteft ad rudc5materias eris vd argenti vd auri reduci.vinu Ic lt;oleuaut frumentu ad vuas ufoli uas uffpicasm rcuertin pót:at nec mulfijqôadvinü7 md folui pot. CÆôfi ptimerfua materia ptim

ciem fecit in vna babuitbonam fidemiin alia mala fidem.Ouidfi in materia vniu0 partim bonam partim malam fidem babuerit.ytem fi partim fuo noie partim nomine vomini fpecificantis.

deBaturali.idcft gentium.

eÇfccerit.i,Virent quo ad fpica0:vt.ff.e.adco.§.cti qui0in fi.(lc.s.ve li.§.i. fFœulfum.i.nectar fiue ftalladiam.

g gr Collirinm.i.vnguentiï ad oculos.

b£Æt poft fabiniano7ü.ideftfabini i fuo:ü fauto:6qui virerüt fpedem tedere vomino materie.$edproculus cumfuis fequacibus econtra vt fpecificanti tan turn cedat:vt.ff.co.l.adco.§,ciï quis.

i ClPlacuft.f.nobi0.

œgt;edia.quc nec vni in totu nec alteri concordat vel vifcoMat.fed viftingu ft vt fcqf:7 no.medium fcruandû.fic.s.q.ma.non'pof.§.pe.arg.contra.ff. ve neg.gcft.l.ncnfennius in fi.

icfecerit.fii alia vuo interueniunt 4 in piinci.buiU0.§.virim9.

m Camp;lcl fpicas.i ita apparet q frumentum cedit fpecificanri.fed contra.ff.eod. adeo.§.cum quis in fi.§$ol.bec pofuit gratia erempli pro pueris Pm. lb.4' dam enim gratia vicendi vicuntur que ab non vicerentur: vt.ff.ve acri.i ob.l. obligationum fubftantia.§.fi.vd vic fecudo Pm a,o.illam per iftam co2rigi.itë vic firn a,o.adbccomnia cmnpla in qufoustam vicitur fpecicm fpecificanti cc derc eft contra regulam que vicit:qó er re mea eft: vel nafcttur meum eft:vt. ff. ad crbi.ve co.§.fi qs i ft.i.ff.ve rei vcndi.folum.§.meum.0ol.illa regula lo cum babet in quinq,cafibus.f.vbi cominus fpccificauit.^tcm vbi aliusd^mé dato.,tem vbi fine mandato.fed rain babct.^cm vbialius mala fide : et fuo nomine.item ft bona fide:fed res poteft ad piiozcm materiam reduci quo:ü nul lus eft bie.gtem vbi bcc vcra fut i fpecificanti ccdant.contra eft regula que vi, dtneminem cû alteriuo iactura ftcnlocupleriozem: vt.ff.ve condi.inde.nam na tura.iRn.l, fiat fua fpes quo ad vominiu tarnen actione (n factum tenefad cfti mationem:vt.ff.ve rei vendi,l.in rem.§.item ft quacunq,.i.ff.ve vona. inter vi,7 vrozem.l.fi mulier.§.i.i.l.fcq.

ClQuod fïpflrtini' Si quigdmateria parrim fua : partim aliens fpecicm fecerit aliquamefficitur in commvominus dus.b.d.are.

eralicnaquot;fpccic aliqua5 fecerit qs: vdutier fuo vino7°alieno meile mulfumifcucrit:7erfuis % alienis mcdicamctis emplaftrumaut coP liriu: aut eraliena^% fua lana vefti mentum fecerit:oubitandu,noëb cafu eumeffe oiiumqq feccrit:ciino folum operam fua ocdcrit :ßptej eiufdey materieip:cftitit.,C $i ta mcaliend purpurirueftimentofuo qs intcruit:l5p:eciofior°fit purpuraacceffionis vice ccdit veftiméto 1qui Dominus fuit purpure aduer fuseumquifurripuit'b5 furtiactio ne 7pdiettonrfiue furŸit qui vefti mentum fecitfine alius.nam ertim eteVres hvendicari non poifintcon dici tarnen a furibusca quibufda5 alijs poffcfïoribus'poffunt.C $i Duorum'materie er voluntate do-minorumbconfufe'fint totum id corpusqóer confufionc fitvtriufr Œ commune eft. veluti fi quivina fua confuderintaut maffas argentivd auri conftaucrint. £5ifi di uerfe materie fint:7ob id propria fpes facta fit forte er vino % mdle mulfum:auterauro % argento de ctrum°idemiuris'eft.na57boc ca fu coeyec fpësnóoubitaW fâô fi fonuito : no voluntate onorum pfufe fueritvVdiuerfe materie: vV queciufdem generisfunt idem luris clTc placuit'.C fâôfi frumen

.§.perueniamu0.ft adt neuttum caufa alterius apponatur:mnc ncutriï alteri cedit i vminq, pof fldetur:vt.ff.ve vfuca.Lrcrum mimira.§.qdergo.

rC föurripuitrf.ftfurripuit.afs iftis actionibu0famori0 non tentf. v«^condirionem fcilicct funiuam vd fine caufa:vt.ff.ve cödi.finceau f^ertotum.

rCi$iueipe.fdlicet fur.nam fdneerat futot.

Ylt;[frtincte.quanmm ad vominium qó perdiditvominU0 dus tiö^m adeum emnetum eft qpdiu eft intcna.i purpura emneta non poteft ven, dicari.fed agi poteft ad ecbufcilicct vt eebibeamr:vt poft vcdicctur:vt.ff. ad abi.l.gcma.7.ff.ve rei vcndi.Lactionc.

5 Cllboflclforibusèveluti p:cdonibu0.ia mala fidepoff.vt ifte fuittvtb g.ve actio.§.ftciraq3.i.ff.ve vfufr.qucad.ca.l.fi.in.fi.

lt;[01duorum $1materie ciufdem generio vd viucrfi confundan/, tur er voluntatevomiuomm efficiunmr communes inter cco.i idem fi cafu fuirentconfufc.alias fccue.boc dicit. ft viuidiiur principaliter in vuas partes, iprimö quando voluntate vominorum. Secundo quando cafu funt confufe. Secunda ibi. fed ft fortuito, jtem pnnia fubdiuiditur. TOrimo quandociufdem generis materie confunduntur fecundo quando viuerftgencris.Secunda ibi.fed fi viuerfe.boc vicit arennus.

0CSi vuorum.acquiritur vnium non folum fpecificationc:vt.s.co.amp; cum eralicna.7.§.q? fi.fcd acceffione:vt.s.c.§.fi tamen.fed etiam confit fi0c:vt bic.itemin mirtionc:vtj.pri.§.q0fi frumentum.

bC Dommozum.bene vicit vomtno:um voluntate.nam fi vnusvomi nus fcdtinde fpedem.i.mulfum.i.vas er argento meoimoifua cftm re fpecificationis non communi0:vt,0.codc.§.cum er aliena:vt.ff.verei vendi.l.fi frumentum.f.i.

OT £onfufe.idefl timuifufe.

dCfflectrum.genus eft vafis vd fpecies metalli:vt bic i.ff.veau.i ar, Iega.pediculi0.§.neratiu0.

eCgidem iuris.ut fit commune ut fubifcit.

f«folacuit.fcilicet ut fit côc nilifeparan poffitvduti erere meo:udplfr

Secundus

æcrerumdiuiflone

tumMdj frumentotuo mixtu, fue-ritrfiqdcmfueriter voluntate ve^ ftra:communeeft:q:lingulaeoru, corpora-ifingula grana queeuiuf q,p:op:iafuerint erconfenfu ve-ftro cöicatafütbfäfiduid mirtu, fueritveltid9id mifcuerit fine tua volûtate non vidcfcoeefle: q: fin gula corpora ifuafpftatla ouranf fed nec magis iftiscafibuu coe fit frumentu $ grcrintelligifcffecon munistfi pecora ridjtuis pecorib^ mirta°fuerint:l5fi abalteruto've ftrum totum id frumentu retineat In remqdem actio pro modo'fru-menti cuiulq, ?petit.arbitrio0auté indicisptinefvtipfc eftimet quale cuiufq, frumentubfuerit.lt;r £um infuoYoIoaliquisoomder aliena materia edificauerithipfe intclligi-tur Domin'edificij:quia omne qô inedificaturYolo:folo cedit:nec ta, men ideois qui materie Dominus faerat oelinicmefleooininusei': f, tantifperineq, vendIcare ea, quis poteftmeq, ad erbibamp;du°DC¥a re agerep:opterlege,, rij. taiiu.pqua caueturmeqstignü alienü edibus fuisiniüctu, eximere cogatur : fed

munia ca posumus fa, ^trerte ita aliquafi

^particula in tuo granoquam tu non communiceomibimulla' in meo ego non communicem tibeqdnon effet reficiente noftra volita, *!quot; mibi tempore rimneto generarentur be riuerfttatee noftra fl dnquot;one vd refpectu reficiente.

vC40irta.q6 fit per crrozem quo cafu rominium non tranat: vt.ff.e. ^11procurato:, vel vt melino pafcantur:vt fadt.;.ad.l.aquil.in pn. vbipiatgregarimpafcuntur. fed contra.ff.de folu.ft alieni.fol.ibi -f* eft in pecunia numerata vt ibi ricitur: vtrf.fi certum petaGfin, Sularia.

ft ab alterutro.frumentiï nondum cdicatum. modo.i.menfura.

6IEfrbitrio.i.ty cuilibet tantum frumentum reftituatur quantu fuit fu um quando non apparet quod fuerit fuum.i boe propter impombilem °quot;(rcnonem:vt.ff.rc vrufruc.vfufructuarium.§.ft in viuarii0.0iau, tem apparetquodcuiufq, fuerit boe Inder eftimet vtfubijcit Pm 050.1f5 b^ dicit qualej.quod.ific cuilibetfua grana reftimätur: vel ric primiï refponfum effe re eo de quo eft illud.f.quando non apparet qó fuerit fu, um 7boe innuit boe verbum quale.non eni^ dicit qófed quale vt in qua, nf offidpm vertaturi quantitate:non autem in co:poxcu illud ftt1• POnibilc rifcernere.i ftc probabit qui ricitfuumfaife mcliu0.fi no. tri PlKemeffe r^crennam inter bunc.amp;i fuperio:ë.fpc0.n.ricunf mifceri vt bic matena confundi:vt.s.fed.ip.ccontra.tyem bic remanet in ea, acmfubftanna ibi.non.item confuta funt communia enam fine rnom, hr^ate:vt.^.p:ori.§.bic non.vt boc.§.

DIfynimentum.nondum bona fide confumptum.mnc enim in factum amo rarctur:vt.ff.ad.1.aql.qui occidit.§.fl quie alienum vinum.llc mriius.

Ceum in fno. Oficium cedit folo.fed materia er qua edificium fit remanet antiqui rominceam tamen repetere non poteft ©diu edificium ^rat:quo durante non ratur rei vendicatio.b.d.fëlre.

'l[Cumin fuo.fuum eft criam ft altu0babeat ibi vfufruemm:vt.f.óbc bd^°°ft ft'°§°'°™ P7°P!iU0fcruu0 ricimrln quo p:op:ietatem nudd

|kCfdificauerit.f.bona fide alia, non.iinmo tignum fuum vendicarct |vt.ffroe rd vendi.l.in rem.§.tignum.arg.acontrario fenfu vel er ca er

I0quot;'que 'biponif1iurabifin litem:vt ibi no.

I1Uyncdificatur.i.in ija terra confingimr.quid ergo de romonö afflra

folo.TRn.non cedit folo:vt.ff.co.l.fi ticiug.t facit ad banc regulam.C. de edi, p:i.1.i.idcm in faris plantariorqó bic in edificarig ricitur:vt.|.co.§.ticm0.7.§. qua ratione.vndc verfu0.amp;uicqd plantatur feritur velcdificaf.®mne folo cc dit radices fi tarnen cgit.Scd contra banc regulamcft.ff.de rc.diui.1.in tantu. Sol.illudfpccialc cft.

mC iftccocftnit.f.cr ca edifi, cationi0.fcdalia ca pór oefine re:vt.ff.dc vfuca.l.rem mirtu ra.§.Xabeo.quc buic regule ü gnafcontraria. nŒ Sed tantifper.i.interim. o Êld crbibcndü.f.vr erima tur.nift mala fidc feccrit:vt.ff. de rei vcn.l.in rcm.§.tignum i.ff.ó tigno iniücto.l.fi. ß tue nóerimif.fed in litem iuratur vt.ff.6 fol.q re0.§.fi.quia arbi traric fut iftc act.vt.ff.de in litc iuran.l.in actionibus, i.fo oe aaio.p:etcrea.

PIERII.tabuler quedam fuit vequa dic:vt.s.deiure natu. •§.7non ineleganter. qC Êpctigno.qua aerine tene tur 7qui iniunctum b,ßnôin iürerit:7 q iniurerit: licet non pomdear:fcd altero fclucte al tcr liberaf:vt.fF.ó öiec.icflu. ü vero.§.pofimm.7deflu.l.i. in fi.7qó vi nut dam.l.compe rit.§.fi.amp;cdquid ftmagi0 vc lit rem reddere 7 crimcre © ou plu p:cftarc.rfi.non audit, ga pptcr publicam vtilitatc, boe fuit ftaturiïrvt.f.e.g.qó ló 7^

7.ff.de ope.no.nun.1.p:eto: t ff.oe Iega.i.l.cetera.§.ft ruo, bus.^rem nügd bec acrio corn petit etiam contra eû g bona fl deiniurerir.TRn.nc vrbic licet contra dircrlt gda^.ß?tra ma le fidei iniugentem alia p:cter bec aunlta ppetut vt rd vë. it? ad erbi.ytc, furri.item furtiua ,df.,tcm bcc actio 5tignoin, iucto:vt.f.5actio.flc itaq5.7.ff.6 rignoiniucto.l.i.in fi.i.l.fi.

r ([lppcllationc.facitad boc.ff.nc tb.flg.l.rigni.7.ff.ad ccbi.l.gema.§. ti-gni.i.ff.c.adco.f.cu in fuo.ftem gó in comibus cicif idem nie in capana:vt fubifcit.Oö ideo ic.ad boc.ff.de tb.ftg.1.vrbana picdia.gdam tamc contra ^rem idem m vinea:vt.ff.de tigno iniuncto.1.i.

0 CC r90atcria.vtcementa 7 lapides. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^fonfccuP.bic ëcamp;ra.ff. de ri, gno iniiïcto.l.fi.alias in fifed ibi non cü effectufuitconfecums duplurq:ß erigit nó tn pcepitadbuc ouplu:vtar.ff.de ciec.7 eflu.l.pccptione. uC«endicare.nulla tpis pzefcriptione obftate in rei vcn.vt.ff.de rei ven.l. in rcm.§.fi.quia nee pzius agere potcrit:vt.C.dcanna.eFCcp.l.i.§.fi.ahud ergo fi mala fide iniunrerir:quia tue agerepomievndc.rrr.an.repellitur a rei ven. vt.C.de pufcrip.nr.an.ftcut.

q[/£t a:diuerfo.^uiin alteriu0rolo defui0ccmëti0 fcienrcr cdificat per, dit nnium:7ons edifictf efficitur ille qui eft dominus foli.b.d.arcti. xCyutelligitur.ftc.C.ne cdi.pzi.l.fi is contra quern.

y e RÔpotcft.quia alienata eft:non poteft vendicari.$edcontra.C.de reiuë. l7|.infi.fed ibi er aliéna materia i in alieno edificauit.bic de fua in alieno, qua re dictant ne mea materia in meocdificio:: me planum efttaut de aliena imeo vt.s.p:orimo.§.aut ne mea in alieno ut bictaut ne aliéna in alicotvt in.d.l. contraria continemr.

IT/Ecrte illud. Ifrobdens alienü in quo bona fide edificauittpoteft erpefas edificif ope erceptionis retinere.b.d.Mreri.

5(Efab:o:um.i.magiftro:um vel lignaminis vel murozum.flc.ff.ne eo quod ccr.lo.l.ii.^.iulianuo.

1C TPer emptionem.que locum babet vbicunq, equum fit ercep.locum babe re fine alia competat ftuc non:vt.ff.ne erccp.no.l.i|.§.generaliter.7argu.ï.e. .§.littere.

?CiSonefidci.f. ab inirio 7 er poftfacto cu5cdificauit.nam fi ante©edificet fit boncfidd.7 cum edificat malcfi.ftc eligiturquedam media viatita vt nec malefi dci puniatur:ncq5vt bonefidei erpenfaß cöferuettquia permittiturabrafio:vt .ff.ne reiven.l.iul.fi in aliena que eftbmecontraria.7 facitadboc.ff.de mino. J.intra.§.vendentibu0.

V„Ædifiauerit.ciïnc nouoedificat.7 vt bec plana feiantur nictum impen, dom rem alicnamtaut fuoaut meonömine.pximo cafu logtur ille tune nego. gcft.7.ff.co.7.C.co.ft mco.7 tuc aut fructuum gratia erpcndo.7tue er fructi, b9 ncduamr.7 alias nullius fructus inteUigiftvt.ff.fol.matri.l.fruct9.7.ff.fa mi.berc.fondu0qui.aut câ rci feruande.7(nc aut denonofacicdo:aurn.p:ïo c iiij

cafb nbfafidebabœ oxeptfonem nóactiencFm]o.vt.§.p:ori.Ç.crf.rc pdi. tnde.fi i area.i.ff.üe ercepno.vo.ipauluß fed.rih.ctiam 0crionem vabatfed ibiipfo geftu negodu, fait bcreditanu, quod neceffe babuit facere.vndebabuit actiamp;m7p:oeö.ff.ve pcri.bere.l.beredita0.§.i.7.ff.fi pare bere.pe. l.fi.7. C. te rei védi.l.ifci.ktomum.Scd ^o. contra vt tioueft.i facit end p:o co. ff.

te rei veJumpt^ i.ff.te actio. cmp. idcq^i. ff. te pen. bere.

Tc, plane, fi vcro mala fide tue nee qeipiedo necagendo cum (eruo vt bic.na, nemine^mibi voluiobligaf.vi.ff. communi ti.i boe indicium Fm ^oan. f, æ.eria^bic tabat nego. gef. actionc,.vt.ff. te nego. gcf.H pupilli.§.ß% ft quio.fed ibi no minealiëo gercbat.IJtcm i p:o eo.C.te rei vcdt.1.tf. fed ibilo quitur quädo er alica materia iialienoimpendi vtibi plene nota. $iveroin refidedo aut b5aftdc.7tuc neceffariaeivti (C0 per toll erccpt.volütariao. perab?afione5feruamu0 mill tominU0 vellet tantum tare quantum poffetbabere bio ab latio 1cotrofio,vt.ff.te rei vë di.l.infundo. fl vcro mala fi, de impendat : neceffariao per offictumiudiciocum tanto pof fidco.vrilco perabtafionëcon feruo voluntariae nullo modo vt.C.te rei vendi. tomübine eft quod tirit 16ul. bicq, erpe faß repetam quandoq^ per a.t. per actionem.vt.ff.te neg.ae. i.ft pupilli.^.fed 7 fl qui0.fyë per.c.i.per crceptionem vtbic. ytern 7per.o.i.per offiem, iu, di.vtper.l. C. te rd vendi.f. tomum vt modo tidmuo :i bee in rei vendi.locum babent ^n peti.vero bereditatio bone fidcipof.fematomneo.at ma. fi.por.ncccffarra0:7vti[c0 p of ficium iudi. alia per ercepno' ncm toll re eriftente mcliozi in qua facte funt.voliïtariao vcro abradit.vt.ff.depcri.bercdi.plane.

esi ricins. Infertum vel plantatum eftinfu0cuing eftfolum vbiinferimr flibi radices egerit. ,dcm ft in vuobu0folf0:q?eftcSc.b.d.êlrcti.

Bestticiu0.tómutatur.fed vf nöcömutaricü primo vno rei ven. tetur vti, K0:vr.ff.ve rei ven.fl frumcntum.§.dearbo:e.que eft conira.Solu.h ibi dicat vanis ivaria namus nôtarnen nos namus.vel namus de eftimarione fed n5 ne planta vt nirimu0.s.e.§.plane.fi longiore tempore.

bCTRadices.omncs vt nifferat a feqnenti.

cCPmmus.immo vidrf eins in cuius fundum origine nurit:vt.ff.ar.far.ee. p[urc0.§. fi.fo.beccorrigit illam.vel nie ibi poterat viucre arbor er fundo prio. bic non.vd efficiturndip:opane.f.vt bic:non in toram vt ibi.

d C•Ratio.fadt.ff.eo.1.adeo.in fi.i.1.fi.i.l.qua rarione.

ClfluaratlOnc^uicqd m alieno fundo feminatur folocedit.fcminansau tem bona fide poteft feereeptione tueri vt redditur ei impenfe. boc dicit .Ure, tinus.

eeSolo cedunt.vt.^.p?ori.§.

Œ$trimns.amp;e.§.cffle..fed quid ft aliquis er feminemeo in alieno fandofcgt; minauit contra quem agam.IRcfpon.contra feminante, non quia nö poffidet nec nolo fecit quominu0poftideret. ftem nec contra poflidentein. quia eiusfa cto nil actum eft.fed tamen niceum teneriad inftar tigni iniuncti qu( tenetur etiam fi politum ab alio babeai vel tenear, vt nuimus.s.co.§.cum in fuo per l.ff.de bis qui deiecc.veleffu.l.ft vero.§.pofltum.t eadem queftio fit in planta ris 7eodem modo foluitur cum ftt ratio flmilis. ff. manda . lucius in fine.i. refpon.

g ; (onfcuit.i.plantault rd feminauit.

CXitterc guoqySmpmra etiam aurea cedit cbarte vel membranerferibes autem bona fide non tenetur eas redderenifirefectio erpcnfis ivalorc feriptu, rarum.b.d.primo.0ed tabula cedit picture.$edfl nominus poffidct pictura, tunc picto: tenetur precium tabulefoluere.b.d.cum.§.fequen.@udui0 feriptu, ra fit pulcbra ipreciofatamënö tantü mëbranis1 fie ebartis pecudinis f, cria, ebartis fic bombicinis.cedunt boc nicit Alreti.

bŒebartis.vtde bombice que de pifis veniunt.

(Eœembianis.que de membrisanimalium eripiuntur.

hg Si folo.s.eo.§.cum in fuo.

i CTCarmen.metrtce.

4ÇlDctas. nirecta irfr r@Sibcna.fi aitmald i^orë nonaife vf.vt.g. eo.§.certe. fed nunquid actionem.feriptor baba reddito librofiR. fuift bond fide babuit actione Dico.fin facili, vt.ff.te rei vc.l.in rc.amp;iri fi quc cunq,.ft malifidem ba, buitnonb^ac.qr ncccr, ccptioncb,vt bic.$cd cu bodic pcoftor fit fai, ptura^ charta nunqd mutatur.1l9ic rndentq dam vtêbo.Qiic. noe Qnö.ar.C.oe tcft.fan, cimuo.i.C.bc appella, tionibus pcipimusin fi.

0C$i quis pinxeritflue bona fi.fiue mala fi.fm p.taoscôtra. quia bo, na fi.vr.f.e.§.!.ibi vtiq, 7 cetera.

tCZabulam.quid fiin marmoreƒrn.camp;ra ftf, aariforte.ar.tn c5traj. ve tcfta.§.peniil. v qrCcdcre.vt.ff. terci vcl.in tc.§.fed id q0in cbarta.contra. 0o.bcc corrigitiHam.vcItiftn guean preciofior fitilla feriptura ^tabula fy.p, qui ait !ocii bfc quod bic Dicitur ft pktuse bomo nóvr(quot;u0 bonotolorc nó attramento.

FCL 2lp,pdli0.pnfeno mtna pictorum.

FC£am perat. f.tirc, eta rei vë.vt.ff. oeaeq.

re.Do.t.qua rationc.§.fcd non vt litterc fm fe(,o.

5C 01tills actio, in re, nö dirccta.qr definitwminus efferi deeft mirabi U q, non dominus e domino vendicat flc contingit alias in publi.l qui buidam caftbus.vt no.f.deac.g.alie.

0C,mpofucrit.bocmirabile contingitcp conditio ponderis eft oneri, or ^ pctcntisralias contra.vtj.dcinterdi.§ .commodum, fic 1 alb.ff.ó nora.fi quis a multis.i.ff.fi er nora.caufa ag.l.i.in fi.i.l.tf.i. ff.pcpc. bercdi.cum idem.fedadbóc refpon.quia iricaufa nora.effe poteritgk cundoagen0non probabit.gtem inpcritio.bercdi.fi bóns iura babuitl vincendo:beceadem babuit in defcndcndo:i flc non eft co:um conditio detcrio:. ftem cum bic babeat actionem pictorft non poffideat multo magis exceptionem debet babere foluto prccio:vt.ff.dc fuperficientibue: l.i.§.quodautcm.i.ff.dc regulis iuris.l.cui domus. $cdnunquid oo mino quondam tabule idem conceditur fi poffidcat.ft preciu, picture fol uatfiRcfpondeo q, fic cum libi actio detur.Ægo ptra vt ftt differentia oli qua inter dominum ipictorem.^tem quis prefertur ft ambo contra cp trancum poffidentcm agant,iRcfpondco is qui directam habet actiono i.pictorfm ^oan.5cd niiquid fl tabula fuerit abrafa remanetpictorie, 1Refpon.fic.ff.de rei vendi.in rem.§.1 quod femel. amp;cd quare aliud in picturis © in fcripturis/iRelpondeo quia pictura prectolior eft ÿfert-piurafmgoan.

bC^urripuir.antcquj pingerer.

c Ctllius.poft picturam.

dgrtabularum.ifubaudirnam i pictori contra ertrancum furem ra, tur.Pm Zlmvel melius vt mibi vidctur.bic loquitur quando fait Ihne pta aniequi effet picta.fed etiam contra dominum tabule libifurripicn tem poffet dari farti aeriofacto farto tabula iam picta, vtj.deob. que tr ddic.naf.f.aliquando.

lt;[0iqulsanon domino. ¥3ona fide poffeffo: facit frumis fuce nec eos ronfomptos cogitur rcftitucre.fccus fi facrit malefidei, hoc dicit faretinus.

cC£onafide.que in initio erigitur.fc, vt credat fibi dantem babereius vmrabendi.vt.ff.de vfur.quis ftt.f.fi.lflcc obftai quod eft. ff.de aequi, rerum w.1.in bonefidei.§.in contrarium.quia ibi in opponendo loqui tur non ponendo.

quot;C ^iicnantur.pcr traditionemè bC_pnp:ouincii9.q.d.tjlia pudia non fimt initabar

eff : Inter querf.pzouincialia.

d(Lkonftitutione:vt.C.Dc vfiK.tranffot.kvnica.

cë differentia eft.f.^mm ad onij trânanoncm:vt.C.ü€ vfuc träffoiJ.vni' ca.fed quantum ad tributaeft

Differentia:vt.C. œ epileo, et derive bis.

fu: Sed ft quidem.vere nulla ? Differentiated i fi iamp;

gg Zradantur.fcilicet ftfpen,, diaria pzedia i tributa.

b Zranfferuntur.f.ptouinda l^pudia ficut italica.ieft ve, mm in oibue nift fcriptura ne, erfaria fit frfio.vt.C.Defuffra gio.l.vnica.§.qp ft predia tte, funt vera 11aecipiene inducatur in vacuam pofkflionejfy quof dam:vt.C.Dep:oba.cum res. go.p.vt.fZoe fun.w.fi fando 1 Dcacqui.re.DO. bomo liber, •f.qnicqdfufficit enim vuei in porfemonem bnon vacuam qb autem in Dicta.l.re proba.Dici tur Dcmonftrattue q6fi euene, ritnöcaufatiue Dicit. Caçnditç uero^ominiquot; um rei vendite non manfitiem ptozem etid fi rce tradaturznift pzccium fttfolumm vel aliter fa tiffactu:aut babita fit fideo 6 p cio.b.d.Sali.

'C amp;cro rea.queloco pignozio a venditote tenere potiunt vt ff. te act.cmp.iulianu0.§. offerri.

kC iPignoK.qB fle intdligo

Ofrio ratiffacmm:vr.ff.De tri, bn.l.pcurato:i0.§.fed fl redit mcrccnift emptor pzcciumtunc offerat:vt.ff.mä.Diligentcr.§. .i.ifi.7.ff.oc pzeca.l.ea que. mgr fr legc.ti|.tabu.que ëfus ciuilc:vt. ff.re iufti.i iur.l.iu0 ciuile.§.boc igifiu0.non folu gentid.

nlt;r Wenaturali.Ac Wetiïeft quod ratione naturali inductu, fait:vt.^.De iure namra.§.qó vero oC Vendidit 7 tradidit.

pff æmptozis.gd fi redit riem ad folucdu.rfi.nonfactafolutione vëdicat 0m 00.vt.C.6pactis inter cmpt.7vedt.l.commilTozie.pôt tarnen contradici : ga allô cftmplidtcr diem folurioni ftatuere.aliud pactii.l.cömilTOrieponere. ,tc, quid fi Amplicfter tractat.iR.vidct feg fidë nifl cötra pzobef:vt qz forto ricebat empto: pzefentem babere pecuniam:vt argu.ff.re pig.act.l.uj.! ar.contra.ff. Detribu.p:ocurato:i0.§.fed fiódi.

qŒ £mptozi0.nifi incafibn0:vt.ff.óïur.fir.(.fi p:ocurato:.§.fi.7.ff.ó re iudi. a Diuo.§.f,dempto:.

rgmibil.qó eni, gspahu facit ipfe facere videt.vt.ff.Ó vi7vi.ar.l.i.§.rcfecif rë.7.ï.óiniur.§.nófolü.7.ff.ó(niur.itcapud.§.fedflfe.

0 €ißcrmifTa.velab ipfo romino vfab aliorni volutate.

tŒ Ribera.fcc9 1generalipcur.qnon b,liberam:vt.ff.Ó ,pcurato:ibM.pzocu rato:cui.7.l.pzocurato:toto:ü.f,.dß.riftirit inter pzocurato:ëtoto:ü bono» vt ibi.7vninerfozü vt bic.

CInterdum. Ær veditione rei qud pziuscömodauerat tranffcrf unium Icö modatanum line noua tradirione.b.d.are.

nC Ïnterdum.nuda.f.a traditamp;.fic.C.ó pac.l.traditöibus.Jtc ialijs cafibus i^ium fine tradftöe rat g polTïït'bis Icgib^notari: vt.ff.Ó acg.pof.l.i.§.fi iuf, fenm.7.§.!deoq,.7.l.qó mco.fyfi vcditoum.7.(„quarundam itc.C. óac.pof. minu0.7.C.ó ro.l.i.7.l.gfg0.3ltem 0 volens tibi tradere rominium noie tuo me conftituam polTidere vt conducama te:vt.ff.Ó acgrcn.poiT.q? meo.7de rei vëdi.qdam mulier.

FC tuam ec.fi res pzefensc:vt.ff.Ó rel vë.eius rei.7.l.bec fi rcs.vtbicï vera amp;nditione:ibi1 ficta:vt.ff.pto cmp.1.if.Jtc boc ë veru fi pcium fit folutum vt fatiffactü:vt.3.co.§,vedite.

CÈItcm fïquis nierasIPcr traditionem dauium videttraditum domi, nfum mercifi vcnditariï.b.d.ami.

,qrT|bofita0.ideft repontas.

'C Zranffert pzopnetatem 7ponclTioncm:7q6 bin' re pptictatc veram CT ft one eft tradeneatfcaufam vfucapiendi ft b«fianteozam botreox boe piopter prefcntem vinoncmTei:vt.ff.7X contrabcn.cmp.dauibu0lt; re acquirë.porf.1. i.fyft iuiTerim.^funt lxciar.

netradita tibi fuiffet.qr ^tejfi gs merces in borreo fuo pofitaßVven, diderit flmul atqy dane borreifui j tradiderit emptori:tranffert ' proprietatem mercium ad emptorem Cihoc'amplius interdum iin incertamquot;perfonam collata voluntas oomini tranffert proprietate, reiivteccepretoresc confutes qui miffilia'tactant in vulgusignorant qóeorum quifq, fit excepturus:et tarnen quia volunt'qóquifq, eorum exceperiteius effetftatim eum oominu efficiunt: qua ratione verius effe videtur:vtfi rem pro de relictoa oomino babitam occupa, uerit quisftatim eum oominu5 ef-fid.p:0 Derelicto 0utem babef qó oominus ea mente abiedt : vtid in numero rerum flarum clholit ideoq,ftatiin dominus eius rei eë DefiiiCc^ïïa fanécaufafeft eariï rerum que in tempeftate maris Je-uädenauis caufa eifdütur : be eni. Dominorum permanent: q: pala, efteasnoneoanimoeiid quo quis cas babere nolit, fed quo magis cum lpfa naui maris periculum ef fugiat:qua Decaufa fi quis cas res fluctibu00expulfa0velefia,in ipfo marinactuslucradi animo abftu-lerit furtu,'cómittit. nee longe'vi-dcntur oifcedere ab bisque oe re-daheurrente nó intelligentibus'do minis cadunt.

C^ereb^orpalib^z icorpalib'. Qareda,mpreterea res corpa Ie0nfunt:7queda,°incorpO'

lt;Iuaibu0.i.vndi0.

bfurtnm.ff.dcfur.l.falfu0.§.fi iacnim.contra.Solu.DiftingueanV mbm pzoiidentig qó patet fi libruapertu pzoijeiam fm io.ut erbac.l.%il la colligitur.! arrfroe rd.infcc.fi finita.§.flquis metu.item quid txllat bocfurtum ab illo.ff.re incen.ru.nau.*.boclocum babet quando non ipfo naufragio aliqd go foratur:ibi in Ipo naufragio:vt.ff.reincen.mi. nauJ.i.i fi.i.kii.i.l.iii.i.ff.p re órclicJ.i.ij.i.iij.

iClonge.nam laliquo riftar.qz boc feiente illudignozante rominofit: vT.n.0acg.pofT.l.iterdum.

heape re da.i.6'curru ructo abequio.

lCmon intdligentibu0.i.non vidérib'.

rf-0erebus cowo.@niarern quedam funt publice quedam fut nollnia ?qucdam fingufozum.fequcbaiur 6 terna riuifione videre 4ita fe b, ty rerum quedamfut kozpozaleo ó qua riuifióe tractaturus intiiulauitifé rubricam.fPozeus.

A «Cdampretcrca res^otus ifte titulus riuiditur in quinq, p (X teSè ifónmo ponkvnam riuifionem return.Secundo riffinit ree cozpozales iperercmpla remonftrat.Zcrtio riffinit ree icozpozalcs ip cfépla remóftrat.Quarto rudetcuidâ tacite obiectöi.fDuinto pzedictacc tcndit.$cóaibi:cozpozalc0 funt.Zertia ibi:ico:po:ale0.@uarta ibi ncc ad re%@2ulfa ibi.coriï niïcro.Œt boc dicit ln fiïma.rêozpozalia tâgi pof funt re fui natura.incozpozalia vero nö:l,in eis cötineantur cozporalU fine fint feruitutee reale0:fiuepfonale0.b.d.totu0 ifte ri.are.

mcQuedam preterea.ideft propter prodictam riuifionem.s.tit.primo in ptincipio.eft ialia quia quedam communia quedam publica.quedam vniuerfitaris.qucdam' nullius quedam cozpozales.i quedam incorpora les vtbic fubu'cit.

n|[Â:ccpo:ales.flc.fl.de re.ri.§.qucdam.

^C Ouedam inco:po:akg.quid debac t)(u(flone no0iurifconfu(ri W' muß^fi.q: multa in co:poulibu0locum babent que non (eruanturin (nco:po:alibu0.inco:po:alia.n non tradutur:non vfucapiuntur regula riter.rt.ff.de acq.re.do.l.feruu0.§.co%po:alc0.i de vfucapi.l.vfucapio 'nem.non vendicantur.vt.ff.de rd ven.l.vendicatio.acnontrafftrutpc nitu0.vt.ff.p:ofo.l.ri.7

•iij.n poffidenf.vt.ff.ó

ralesV /Corporales fütq fui na, turabtägi put vdutifüdus:bö:vamp; ftis:aurü:argëtü:7 oeniqy alle res inumcrabilesV ^ncorporalcs'ât funtque tanginon put qualia funt cad in iure pftftût: fient bereditas' vfufruct^f:ufus:7obligatoesSquo quo inó^ptracte: nec ad re^'ptinet Q'jn bered itate res coiporales con tincf.nd zfrucfq erfüdoquot;pdpiunt corpales fût:cid gó er aliqua obii/ gatóe nobis oebet plerüqƒcorpo ralecveluti fundus:bö. pecunia. Thj%ipfu5iusquot;bedi[ans ? ipfuy iusvtcdi7fruëdi°:7ipfü ius obli, gatiöisPincorpale eft.eodcqnumcquot; rofutiura'predio^vrbano;: c ru flicorqetia Puitutes vocaturi

lt;17 De Fuitunb^ruftico# predio#. RUftico;:tpdto:piura'funt bec iter act^ via aqduct9.r,ter ëius cudfambulandi'bols : nóét iumétü5agedivVvebiculü. r^C' tuseft ius eundi ambulandi bois agédiétiumétfurvebiculü. itaq5 q b5iter:actünöb^rfed q 1,5actu5 iter bfeo q,°vti potetiüfine iumen to.r^ia'cftiuseund!7 agendi % ambulädibois.nditer z actu via i fe ^tineCr Aqueductus eft ius aq ducendeSp fundüalienus IPrc

vtÆman.l.flcuratot.6.fia wrd venJ.ll bomincm.§.vfq5adco.

Ram.profed.

n^,usbereditati0.i.ipfa hereditas t fleintrandnuc bec ma leguntur. °Æfruendi.i.vfufructus.

pCÓbligationis.i.obligatio ipfa.

4£fodem numero.ideft inter corporalia r%3ura.i.feruitute0.

sC«ocantur.be quibus.).ri.prori.ticinir ftatim.pe quibufdam que riturrlkctad nos non pertineantvt de acre fumo iw flatu animalis! iRn.ßm pbilofopbos bec effe corporalia.gtem quid de angelis bonis et malig 7 anima bominisfrn.beç incorporalia erfe.

IT eeferu(rotibu0fuftt.pKdi.. Binumeft.ß.de rebus incorporalib' ingenere fequiturvidere in fpecien ideoa feruitutibus inirium facit que iügWrelcs.vt3.ti.i.in fi.@lrctinus.

Raftlcorum predioru^. Zomsifte titulus biulditur in quinq, partes.iprimo ponit oc féniimtibus rufticorum prediorum.0e, cundo bcferuttutibus vrbanorum prediorum. Xemo redit ad feruitu, tes rufticorum. @uarto ponitquare appellantur feruitutes predioru,. Quinto ponitqualiter.oicte feruitutes conftituanmr. Secunda ibi.in •§.prediorum. Zcmaibi.in.§.rufticorum. Quarta ibi. ^deoautc. Quinta ibi.§.ft quis velit, ft hoc dicit in fumma. Cui habet feruitu, tern itinerispoteftipfe folus ire non autem lumentum vd vehiculu, du tere:fccus ft habeat feruimtem acnis.ftferuuus vie continetin fe iter tactum.ftaque ducende feruitus continet vtpofTmtaque per fundum vicinum duci.b.d.Brctinus.

'C iRufticorum.ftc t.ff.eo.l.i.

vCgura.i.fcruitutes. ft no.bic tria genera fernitutum quedama per fona perfone bebentur re quibus oicicur.g. de iureperfo. quedam ab vna re alterirei de quibus Diciturin hoc tim. quedani areperfone:ut vfufru.ivfus7habitatio.vt.j.ti.i.i.ifflfboteft cquartum vici ut a p, fona rei dcbeatur.vt.ff.de condi.i bemonftra.tido.§.ticio.i de aü.i ci. lej.fcruos rf,uscundi.folus ut per hoe bifcrcpcta fcquenti.

^mbulandi.f.cumalto.

rflumcntum.f.feparatum afe uel armeta feparata a fe. fed fuper equo ire poteft: vt.ff. dc ferui.rufti. p:edi.qu(fdlain p:in.i.l.itcr. quandjqj iter non ed feruitus. vc ft ufufructuario def a domino alteri'

picdii.vt.ff.d fer.vcn.l.ii.^.if.Zcrtio groffe biciturquelibet via p qua itur. aÇ yumcntum.vd fubtcrvel ante fe.7 idem Hin vehiculo.

bÇ aicttim non habet.per confequentiam.

cC Iter babei.quo ad commodum non quo ad feruitutem .Sunt ent duo fer uituies 7 Diucrfc.vt.ff.fi fer.ven.loci.§.i.7.ff.beadimcn.le.I.i.

dC Æo çp.f.itinerc côtëto fub actu. eC dia eundi.bec verba erpo ncvt.co.%i.felccur.

MT Continet, fed que cd ofia Pm hoe inter actum 7 viam: rn.qui habet viam pöt trabe, be trabem 7 lapides 7 recti fer re baftam:que non permirtup tur babenuactum.vt.ff.defer. rufti.p:edt.1.qui fella.§.i.yte, certa via latitudo eft.vnj.pe,, dum in Directum: in angulis. rvi.niftmaio:em vel minote, placueritfacere conftituenti,, busqû non eft in actu.vt.ff.6 ferui.rufti. pzcdio.l.vie 7.1. certe.§.latttudo.7.l.via con,, ftitu.

$C êlque ducende.flue innere Qye inucniede. vt.ff.c.1.labco. IT rgt;rcdiorum$eruitu, tes que edificiys bebentur licet in villa conftitutetbicuntur fer uitutes vrbanozum pzedioru, tycbicit areti. h^ ynvilla, non enim locus fed materia facit vrbanum pie dinm:qó vic vt.ff.de ver.ftg. Ivrbana ptedia. ilt;r amp;icinus.tdeft bomu0vici, nfÆretinus.

ItC Srillicidium.qó ftillat7l terdum oirecro cadit: interdu, non pzopter ventum fone fed flumen Directo cadit 7marime per dociam .i.cannale.vt.ff.0 ferui.vrba.p:edi.feruitutcs.§. jhllicidium.acc.

Ron recipiar.boc fdlicet nö redpere eft ius non feruitutis:tmmopotiuslibcnaris.i hanc neganua^ referas adomnia crcmpla pzorimebicta.vd bic ficut recipere talia eft feruitus.ita ecö, tra ft Dcftnit recipere eft mihi quondam recipienti feruitus 7 onus 7 ftcut in pre fcribenda feruitutc indigebam aliquo facto:fic econtra in piefcribcnda fua hber täte indigetfacto.f.vt foiamina obturet vel fimilia faciat:que non funt neceffa ria in pzefcriptionelibertatis contra rufticamferuitutem:7iö tm in affirmatiua Ier bidt bccis.f.ius eundi agendi rt.vt.ff.ófcrui.viba.p:edio.1.v.7.s.co.cir cajnin.

mCTollat.qÓ poteft piodefé mibiad lumina refulgenda.vnde bicitur i lib. rcgum.TRefulftt fol in clypeos aureos:7 refplenducruut montes ab ei0.ff.eo. qarb07em.§.interdu,.vcldie g? tollat vt flthruitus vt modo in alijs birimus ^ccurfius.

Cyliter rUnlCOrum' yn feruitutibus rufticlp:edi ! computantur bic dferi, pte7 ocs fupiadicte biointur feruitutes piediorum:quia finc predijseffe n pof, tujit.boc dicit cum.§.fequentt.Aretinus.

nC llvauftum.f.ius hauriendi aquam ncccflariam agro meo vel laboranti tyis in eodem er fonte vicini.

oL ipecoris.f.conftitutiad ftercorandum agrii meu 7 fic bibent vel pafcentur in tuo vicino agro:7ftc funt reales feruitutes.Sed t0tra.ff.de ali.7ci.le.l.me la.§.fi.S'.ibi perfonales bicunt.q:cu perfona durant.7 ar.ff.oe fer.rufti. p:e. pecoris.vel fi babeant predtucuifupiadicta crpediant non erit feruitus fed ma abaliud iu6.f0.patronatusvelconuenrionis:vt.ff.beferuitu.vt pomum.ac. pVCoquende.neceféad bomunculam in agro meo faciendampioptcr frueP rcdpiendos.gdem bicas be barena fodienda.

qCRee quifquam.f.vt feruitus fttobligatio tarnen elle poteft ut.ff.be euic.fä dj,£..7.ff.fjmi.bcrci.l?ercdcs.§.fed camp;ra ft pzomifTo: vie 7c.

IT0iquiSucllt.Mbcroëm contractum 7 etiam per vltimam voluntatepo teft feruitus confttroi.boc dicit êlretinus.

rÇ^us.i.aliquam feruitutem bc fupcnoiibus.

éC Ipactionibus.idcft pactionibus.fimilis erpodtio eft.ff.de acquiren.pof.l. (1rem in fi.vel paction^s.i.contractibus alijs:vt venditione 7 donatione: et qó fubijeit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tC fóiipulationibus.i.obligationibus uerbo:um tm.

ut £des fuas.quibus femimtibus nonimpofitis cuilibet vfq^ad celum libe, rum eft edificare.ut.ff.qued viaut clam.l.fina.§.pcuultimo.7 re feruitu.l.fo nali.Uccurfius.

tC Buccrc.bis deficientibus cuilibetres fua libera cft:7poterit alium probP bere volentem ingredi in fnumagrum.ë.dc re.diui.§.ferc.7.§.plane.

Be vfofaamp;ffum eft.^.re fermtatibuß realibus feguebamr videre de per fäwibuß:i5 (equitur ve vfufructu q eftferuitus pfonalw.vt.l.i.ff.deferuituti

bU0:q2plureefu^t fpfoferuitutis vt no.glo.s.tuwn pnncipio.EIrcnnug.

TV^ufruausXomedfte tiroiuiduur in quatmo:ptes ipruno ponit dif Ufinitionem viufru. Secundo qualiter conftituaturXcrtio fuper quibus re bus.Quarto qno finiatur@0e

eunda ibi.vfufructu,. Zertia ibi.conftituitur.amp;uarta ibi fi, nitur.i.b.d,in fumma.amp;U0 litas non poteft cire fine fubie cto 7 ad remotionem fubiecti fe quitur remotio qualitatis Ceu acddentis.b.d.arc.

•ffamp;iufructus.fic.ff.co.Li. bfr/Eft ius.i.feruitu0.per boc ^tet q,nonloquitve ipfls fru crib9fundi quifut cotpales im mo de iure vtendi.vt.s.œ re. cozpo.i incorpo.Ç.i.flcq} per, boc verbum.f. qó expono ius .i.feruitus remouctur vaCalP fuperficiariuseqars vtile oni urn bj.,tem bociuscertjpfo nale t cu pfona eniguitvt.f. .e.g.finimr.^té eftfotma qdd appdetatefepara cüapudvnd poffiteffe ppzietas.apudalm, vfufr.vt.ff. 6 acQ.pof.Upmi, rceri.,usautqóons lundi ba bet in fructibus pcipiëdisëcu câ.i.cum p:op:ierate.vt.ff. œ ercep.rciiu.fi cum argë.^.pe. c(rilUamp;ni0.narn fua res nemi ^feruitutem o, vt.ff.deferui. vt.p.l.iura cói.i.ff. fi vfuffu. pe.l.vn.frui.in pnn. ,tem ^ rubijdt rebus vief, quibufli, betnifivfu confumatur vt.f. eo.§.conftihutur7.ff.fi cer.pe. .l.i.in fi.

dCamp;tendi.adofiam credito, ns q vti non o, pignorevtj♦ 6 ob.q er oelict.naf.§.furtn. Defruendi, adoriam nudi vius in quo tn vri % non fruip mittitur.vt.f.ti.i.in pun. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fçSalua reram fubftanria.i.pre ftita cautione vel farifdatione oe fcruandaïubfëantia rei firn quofdam iAc dicut cautionem efeoefubftanna vfufru.ar.pto eis.C.eo.1.i.iÆoe vfufr.l.vro:i. Mos contra.oitimus.n.q,b cautio non eft oc fubftantia vfufru.namcft in ea vfufmetus eft plus dico.q? in cadbus nullo modo pftatur.vt.ff.vt.le.feu fidei cö.no.ca.l.i.§.ft adfifcü.7.C.6 bo.q,lib.l.fi.7.ff.vfufr.quenad.ca.l. vfufru. .§.illud.i:.§.planc.oicergo falua rerum fó.i.ne pereat rerum fóa.q.d. tädiu durat vfufructus q?diu ourat fubftanna : boc ftatim probat ibi.cftautiamp;t fic verba funtoc diffinitioncfcd nö cautio. g ([Æftaüt.f.vfufructus.

bC^ug.i.feruito vcl fo:macorporiinberens.

'C éuofublato.i.cozpc pcmpto.vt domo oeftructa:vel fudo cafmate pempto vcliumaito mortuo in quo vfufructus babetur vf.ff.pro fo.I.vcrum.§.pe.

kCjpfomrf te.vtcndi frucndi.accur.

ë^«fufhlcmffiUfufrucms poteft conftituita inter vinos ^in vltima voliï täte 7 ne proprietas perpetuo fit inutilis certis modis finitur.b.d.areti. ।C«fufructus f, oppono an reparationem non eft vfufructus:fed nec poft fcpa rationem recipit feparationcm.TRn.vfufructus.i.q poftca vicit vfufru.

mcmudam.fic.C.vc muli.g.fcr.p.l.i.fyfiquis.ftci.C.cöia vcma.1.t.

quot; amp;Pcducto.no.dcducto.fi.n.VHi fimpliciter fundum.alij vfufructu,legauc nfimbe concurrunt in vfufruc.vt.ff.ve vfufruc.ac.gdcm ncratiu0.§.nonfo, liï7ve vfufrugt;ea.rerum que vfu confu.l.ft tibi.

0 ITXcgare.3tcm alifo modis.vt.ff.eo.ti.vfufructus.pluribus autem daf cu, inducitur in pofTefTionem fruemarius7 proprietarius patitur cu, vtifrui ut co. ti.1.iii.in principio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p([Konftitucrc.inter viuos. qC]bactionibus.ut.ri.i.Wrimu0.§.fi.

rU räctn.abfcedente.i.fepato criftcntc.7 erit pro qône illa Qüber homo n po, terit locare operas fuas in perpetuum ne libertas fitinuntij:qô ÿfid.côccflît. ar.ff.de condi.7 vcmô.ticio.§.ticto.7 de [tb.bo.crbi.l.i.fcdfo.côtrd cum pof fit per fubftitutum faire.vt.C.de epi.7 clc.quifq0.7.l. ad fimilitudmcm cum boc non agatur vt per fc tm operet:vt.C.dc cadu.toLl.vnfca.§.ne aiïf.7.ff.de vuob° reis.l.ncmoë. vel etiam pofTit intcrcfTc prcftarevt.ff.de re.iu.fi quisab alio.§.fi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 ŒÆertis modis.vt.f.co.§.finif.

lt;[£onftitUitUr.^fufructu5 proprieconftituitur m oibus rebus d vfu non coniumumr.,nbi0 autem 4 vfu confumutur impropricc0ftituimr.fi tn relin quit 7 fit pecuniarnium ci^ in legatariumtrnfértur fi caucat oc foluédo tatn dcm.iin alifërcb^foluerc cftimationem.b.d.aretinus.

'CJnfundo.ctiam ftcr(li.vt.ff.co.l.ftatue.§,i.

V Craaturali.qBia non poteft effe falua fubftantia q6effe débet vt.^.co in principio.

F lt;[lt;iuili.quotranfttin dominium legatari; vnde fibi feruire nôpoteft ut.ff.fi vfufru.peta.l.vtifrui mpn.

F C ^eftimcnta.ff.co.1.fcd fiquid.§.7ueftimentorum.?ffa.fo.ibi.loqgt; tur dcquibufdam vdh' mentis que perpetuo du rabant.bic detpalibu0.

Y fT Ifbermutatione.nâ que bodic eft mca cras 1 cntma.fic crtinguimr quoad dominium men qóóftnit.ftc.^.6re.di. Q§.fttarnen.,tem ficui alia mifecatureriingui, tur.ut.ff.de fotu.fl alit/ ni.liccur. ,lt;[$ed vtilitati0cd.fe natus.cuius nomenn3 babemus. agr $atifdat.fed non n^cc fatiCdatio vdilla quafatifdat Iegatariu0 vel vfufrucfuanus ie vfurum arbitrio bonivi n poteftremitti 3teftd' tore.lg.nonutrf.ut , pof.leg.l.ft pecuic.tf' de vfufru.l.i.7..C.utICe no.ca.b penultia. autc,farifdatioqui ftailxres de legato uendobenepeteftremit fi.ut.ff.utle.no.caJjl 7.l.fi.ftcratio.qab« fatifdatio contempMUO nebercdis iterponitor. ,ltaautc 6 legato plU do gfa teftaioris vt fufl voluntas adimpleatur: vt.C.vtlc.no.ca.l.ih eftcrgomiru,ftillóqó fua gratia introduetum eftteftator pSt remitti: aliud autemnon:vt.fr

ve pac.flquisin confcribendo.7.ff.5 pac.I.pactum.7 oc ope.lib.l.cerdo nem 7ad.l.fal.quod de bonis.f.ft.

b([Capite.bis enim duobus modistm amittiturvfufrucms vt.ff.óvfu frù.ea.re.que vfu confu.l.in ftiputanone.7.l.quoniatn.

cCS^quot;fdatur.a legataris.

dÙ £fftimatc.f.eo.tempore qn daturlcgatario.fic.ff.de vTufru.ea.mq ^11confu.l.ft tibi.

cÇ ifooterat.f.cum fubftantia in bis non feruenir:7 uniam muteturvt Edictum eft.

fÇ gautionem.improprie.nam fatifdarc vebet.vt.C.de ver.ngJrfquot;quot;' cimu0.7èff.devfufru.ca.re que vfu con.l.tribus in fi.que cautio locop prietatis eftapudberedem.

Clt;initUr.ëlfufructU0 finitur modis bic ueferiptis.b.d.Æreri.

g CTfèorie.Ènaturali.Sed contra.ff.de noua.ft vfufru.fóol.non con tradicit.ibi enim ante® effem vfufructuariu0 velegaui.vnde er dus per fona cui uelcgauifinitur:quia in eius perfona incipit.ft autem poften tf legalem femper cpmea perfona finitur.ut.ff.uc pcri.7com.rei véXquot;lt; cclTario.^.fi.

bfgapitis.^.deca.di.f.t.i.tf.7.i(i.

ilt;[$arima.quc mortes ciuiles fut vt.ff.pro fo.vcrum.§.focieta0.non autem minima capi.ui.vt.C.de acqui.pcr arro in principio.

k CTiber modum.f.ut bonus paterfa.vel melius per modum 7tps.i.P moderatum tp0.f.r.annoruminter prcféntcs.rr.intcr a bfentes vt.C.dc vfufru.corruptionem.fcd relicmm duitati ourat.c.an.ut.ff.c.an vfufro ctuo.aictio vero competens pro vfufru.non ipfo ihre tollimrcu, temp; non ftt modus tollende ob.fed per exceptionem uicto tempore tollitur, in aliis modis ^fruendi ipfo iure etiam actio tollaturut.ff.de act.iob. obligationem fcre.§.placct.

iIT £onftitutio.C.dc vfufru.corruptionem.

m^3tem finitur.ccdcndo.ut.f.ti.i.in fi.primi cafus.contra. $ol.bic dwt de iure vtendi q6 cedi non pôt:immotune ad proprietatem rcdity bic.7.ff.de iure do.ftufufru.ibi.de ipfa fruemum perceptione.arg.fió pe.7com.rei.ven.l.ncccffario.§.fi.accur.

n q^lcquiCicrit.f.ftnitur vfufru.

0q@ue.rc0.f.talis acquiftrio.

pëŒomfiimpte facrint.f.in totiï.ut.ff.co.fl cni. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qaffl«ara.

nc.ff.qui.mo.ufu.amit.l.repen.§.pe.ar.contra.ff'.ue pig. ac.1.domo.

lt; (rnn.tora^.no.top.fi.n.pzo parte n5redit ad pp^ietatcm.vt.ff.q.

mo.vfa.amit.l.crcepta.ßltem ft funt tuo cófmauanj vno perdente alte

ri accrcfai.vtrë.oc vfufru.acCTe.l.i.§.pcn. accur.

ÇBcvfatbibitadone. Sup:atractatu eft te vna feruimte pcrfonali viddicet te vfufructu:bkfequitur te ali;amp;.are

Ih gfdçm. Zotu9

JLl iftenm'ua intres

partes tiuidimr.•|P:i' mo ponit te vfu. Serf do te feruiiux tauW rióis./^enio facit quod dam picambulum tran liens ad alias materias

Secunda ibi.fed ft cui.

Zerna ibi. noce tepui tutibus.i boc ticit ft fä ma.x-ifdem modiscfy ftiiuimr i finitur vfus fiait 1 vfufruems. A reguliritcr qui habet vfuinnon po:eft in fan do mounfteft moleft'

Wmino^ labozatonb' ineo, ÿrem non poteft vfum vendere vei loca, te.b t.iBre.

be Conftimimr.f.in te Ramento1 inter vinos vt.5.ti.i.§.i.

eg Solet.nili q, vfus

P70 parte conftitui non poteft.vt.ff.ed.vfus pg fed aliud in vfufructu: vt.ff.te vfufruc.l.vfu, fructus7ab initio. Be ratio qi tiuiduus eft qó non eft in aliis feruitu, nbus vt.ff.ad.l.fal.Li.

•§.ri vfufruems.nee ob ftat fi tuobus vfus con ftimif qpconcurfu par, tes hunt quia occatione i^eft necefiitate magie ©ratione contingit, vt .fite nuis.l.labco.ac. d!E iO0odis.quos.6.ti. t'ÿ.finlmr babuimus.

'Cdßinus ïHrfs.fcd in Qfiboqualesfuntfill,

(marins:7vfuarius vt in vfti pecunie.vt.ff.w vfufruc.ea.re.l.bec fena, tus.^.fi.jltem oe fandoœ quo tantum fenum tollitur quantum foli fi, billiffiat.vt.ff.eo.fundi.gtem in lilua remota ce qua vtcrqs ligna ven, derepoterit.vt.ffeo.oiuus.

'Cfeno.idcft berba.

SC Stramcnris.ideft oe mclega:genu$eft bladi.

bÇQuoridianum.quid ft bodie vfus qui n^bifuffätcMituatur t eras Q5allo in alio ludo pftituaturfR.locus erit elccrioni vel gratificationiin Joto vel in partiar.ï.oeleg.§.fi generaliter.t.ff.oe rdi.l.fi. êlccur.

1f Utatur.nunquid in vino vel frumento 7oleoffî.qnidam nullo mo, co.ali) contra quotum fententia eft vcriot.vt.ff.eo.pend.f.pteter. gte, quis colit agrum/rn.p:op:ietarius ft vult alias vfuarius. vt.ff.eo.ft w mus vrus.7.ff.oe vfufruc.l.bactcnus.

Rg^mpedimento.alias ideft ft alia re caufa inucniat vominum i eius familiam potent pzobiberc.vt.ff.c.l.fi tabitatio.§.fi.

1Camp;lu.quaft Picat nift p:op:ietario.

£um.ideft^is.

RC'rt9ccomnia.s.ti.i.§.finitur cdtra.folu.vtibi. fic.ff.loca.l.locare.c5 rafoUibi in pzedialibus feruituribus loquitur bic in pcrfonalibus.

Gteni is qui.l9abens vfum oomus poteft in ea babitare aim ma, rib vd vro:e7 familia 7 bofpitem recipererfed rale ius non poteft alteri cedi . boc oidt 'Eretinus.

0tf3rem is.vtipfe tm.vt.ff.e.l.ii.§.i.contra.fol.ibiponitur folum p:o folummodo vt.ff.oe vulga.fubfti.l.qui liberis in p:in.

PÇ Cum marito.pzelenti 7Fururo.vt.ff.eo.l.cerium.§.muliert.t gene, raster omnes redpiet quos7 mafculus oummodo bonefte. vt.ff.eo.l.i. uonfolum.7.l.non aliter.

0'0)1 is ad quern. Qm babet vfum Terui ipfe tm vti potcft.£t «emin lumentotfcd fi pecoiis vfum babet folum vtetur ad impingua^ dum.boc pint iUrcrinus.

9^^Pfétantum opera.non autem locare poteft: lltamen aliquid con, dikat faciendum in eo poterit vti opera vfuarii ferui.^tem ipe eidem fer uofuo opera poteritloOTe.acquirit autemcere nöer opa viuanj.vt.ff.

eo.plenum.§.fi.7.l.fequenti.

rÇ Èt in iumcnto.fadt.ff.e.l.pleniï.§.fed H bonum i.amp;equirii.

sC Sed7 ft.neq5lacte.nif i modico vt.ff.eo.plenum.§.fed fi pcrozis.alifg auté nullo modo Tm.ip.loan.conmi.pidt cium omnibus bis ad fuum vfuj 7 fuo rum poffevn.vt in fundo wimug.

tC 3nfructu.fic.s.oe re.oiui.

§.in pecudum.

freed ficui habitatio.

Habitatioeft iu, pfftinctum ao vfufnKtu:7vfu 7 ideo eam

locare pamp;.b.o.^reri.

vC IlOabitatio. fiue ricatur babitarie ftuevfufruous babi tarionis idem eft vt.C.e.cum antiquitas.

Kg ^liquo.fcilicetin er viuog pactionibus:7 ftipulanombus fic.s.rc fcr.§.fin.7te vfufru, au,§.i.

VC Qlus.q: locat. vt.C.e.cu, antiquitas.fed vfuari^non: vt •s.e.circa piin. accur.

5C ïfleq^vfufructus.qibic nö finitur nift moucvt.ff.e.ft ba, bi aiio circa p:in.fed vfufïuct' multis modis v(citur:vt.6.TC vfufruc.§.finitur.

aC^ecifione. vt.C.eo.cum antiquitas.bic creufat fe quare TC bere.7ob.non vidt cum vi detur boc vicere vebere : vt.s. TCre.coi.§.i.

bC.ipioponemus.f.ï.ve be, re.infti.vfq5ad ri.f.œ oblig.7 crinde vfa5ad ri.tcaurc.

cÇ £rporuimus.bec continu® rio refemir.s.ve re.viui.§.fin gulomm.

dg £t.p:oideft, «Be OTUcapionibwSdlic, mobilium vt patet.ï.e.in pn. i.C.qui.nó ob. Iong.1fp.p2e, fcrip.i.ii.fed in.ff.co.vfuoapio large fumitur per tomm titu.t mapmein.1.quare.

tUrecuiili. Zoius meti -1- tulusviuiditurin neuem partes. Iflam ponit p:imoq, ad vfucapionem requiritur bo

Ma fidcs 7iuftu6timlus7fpacium tempo!ts.Secunda q,licet p:edicta interue, niant non tarnen procedit vfucapio propter naturam vei vicium rd.'^ertio redi ens ad primam regulam ponit qualiter in re aliena mobili poffeffa tradens ve, bet babere bonam fidcm.€2uarto g,in rebusimmobilibus non vicio poffeffis male fides auctons non nocet fucceflbri.Ouinto ponitcatum in quo res ftirriua p5tvfucapi.Serto an res fifeipofiit vfucapi.Scptimo qualis ibeat effe res vt tintfus.©ctauo an pofTeffio auctoris profit fucceffo:i.Rono quito tempore res aliena alienam a lifco vel vonata ab imperatore vfucapiatur. Secunda ibi. fed aliquando.Zertia ibi.Scd tn.Quarta ibi.qó autem.Fluita ibi.aliquido.Sev ta ibi.res fifei. Septima ibunouiffime. ©ctaua ibi.viurina.nona ibi.edicto. ^tem prima fubdiuiditur.nam H3rimo ponitius antiquum. Sccildo corrigit. Secunda ibi.7 cum boc.O.b.v.jOodic res mobilis tnenio cum tiiulo7 bona fide vfucapimr:res vo immobilis.^.annis inter prefentes 7 interabfentes vitf, ri annis vbiqj (ocorum.b.v.areri.

c lt;[gurc ciuili.i.l.ri,.tabu.velromanorum per excellentiam.vt.s.TCiurc na.§. fed ius it.^ccurftus.

fCQuibona.quod prefumitur fi a vomino credat fe emere vt.ff.vc contrabë. cmp.l.qui a quolibet.vel qgt;putat vendentem babere ius vendendi.vt.ff.0 ver bo.figni.bone fideiemptor.que bona fides prehimimrfcmpcr vt.ff.ve proba, verius. £rigitur autem bona fides in venditione vuobus temporibus fdl, tem, poic contractus 7 temporetraditionis.^n alips autem contractibus tempus tra, ditionis fufficit nec nocet pofterior fctentia.lccus in pc.lje.vt.ff.p:0 folu.i.pcnul. 7 pro emptore.l.ii.7.C.vc vfua.tranfror.§.fed tmmó.i.ff.ve peti.bcre.fcd 7 fi .§.quod ft ab initio.

gCMon erat.ft enim erat vominus:7accipiens fit vominus per traditionem: vnde non vfucapit vt.ff.eo.fequitur.§.lana.7vccapti.1.in bcllo.§. fi quis fer, uum 7.ë.ve re.vi.§.per tradiiioiiem.

bCfëdia.cum fint muite caufe ftue tituli vt.ff.ve publi.l.i.§.fedcur.vfqy ad.L eum qui.

ilt;C^nitalico.ideft in italiam:non ergo etiam in pwuinciali.vt.C.ve vfu.tranf fa.l.vna.

k «ïflcrcrum vomini.i.bcc eft ratio quare vfuca fit inducta 7 alia.f.vt aliquis fmitiuin finis.vi.ff.pzo foc.hfi.acair. l C£t cum boc piacuum

crat.ideft cum iftud placebar.

e frtoutanribusXforifconlWtfy.

bC:^dinquirendas.vel amittendag.accur.

C'Cilgt;:efata tempou.f.annivd biennij.

d CT°Refedit.f.in animo.

eè£10aturius.i.mature. ac.

famp; defraudentur quod iura

nöluntrvt.C.tie vfufhic.co:, ruptionem, c te piefcrip.m:.

an.l.fin.

'S|[Certo loco.ideftrolo itali,

co:vt olim.s.e.

b(rConftimtione5.C.TC vfu.

rinf.l.i.

tIT ^ua.f.conftimrione.ac.

kCQuidem mobiles.^fe mo u^tes.vt.ff.üe vcrbo.fisnifi. mouentium.

tCIPCT tncnnium.que tem, pó:atampfcriptioni@ vfuca.

continua funt.vt.ff.eo. nun©

.§.1.1 in vfucapionefuffidtte,

rigiffe vltimum tiem.^n p:e, fenptione vero queritur tcmo

mento ad momenmm:vt.ff.e.

l.invfuca.i.ff.te ac.i obl.1.in omnib9ceft rö quia vfucapio fauoiabilis eft:p:efcriptio vero odiofa:vt.C.6edi.tiui adria.

tol.1.fi.fn fi.i.ff.telib.i: poft. Lcum quidam.

mc^deft quadoq5 longum tempus aliter ponitur:vt.ff.de tam.infec.fi finita.§.non au, lem.itcm aliud in perfonali,, bus act. vt.C.qui.non ob.lon. temp.picfcrip.neqs.i te eöfti. pecu.l.if.

quot;07 iPtefcnteg.f.in eadem p, iifikia tegentes fed abfentesl alia:vt.c:te ptefcnp.lon.tfy. l.fina.

0 CGfucapiantur.p:opne p:o mobilibus accipitur impio,, pue p:o immobilibus quaram ad bunc tim.fic.ff.te offi.pzo, con.l.ii.

Pf-raon folum.cr tifferentia rntm locommic.vt.C.te tcp. in intcg.refti.fuperuacuam.^ccur.

qcBominium rcrum.cr bac littera voluit ticcrc.iOß.cp prfcrip.r.vF.man. tommiU5 queratur.p:o eo.ff.eo.l.cum qui in fin.i.rrfpon.Jß.contradicit.arg. .ff.teiurciur.fi tuo.§.ui.C.tcpicfcrip.rrr.an.fi quisemp.in piin.i eft arg. pio.S.ff.tc pig.ac.l.i.§.cum p:cdium.i.C.5 pig.l.vfucapio.iqó bic ticimr in bis modis refcrasfm.00.ad vfucap.tantiï perqua Pm omnestominiü que ntur:vt.C.tc p,cti0.l.tradiiionibus.vcl qó ticit tominiii ponitur pp:ie quan turn ad vfucap.impiopiie vero quanta ad piefcrip.boc cft p:o effeou tominifo fdlicct vt poffidcntcs babcamus crccpnonem:non poffidcntcs babcamus actio nem:vt.ff.tc acqui.re.to.rcm in bonts:vt.C.tc picfcrip.rrr.anno.fi qs emp. in p:in.1eft ratio quare vfucaptionc magis tominium queratur quia mobilius rerum vilis eft poffefflo:vt te acqui.pofrfi rem.

rlt;r3ufta aufa.vd quafi vt ticemus.foe.§.erro:.

^Sed aliquando. 10omo liber res facra vel rdigiofa i femus fugiriuus non potcft vmapi.r.t.^lrcn.

0 lt;[Gllo tcmpo:e.etiam.rl.an.vt.C.tep:cfcrip.lon.tem.l.ft.

t CTSacram.nifi tefinanteffe facre vel rdigiofe qó fieri potcft:vt.ff.terdig.l. amp;mloca.

vt.T.e.§.nonlffime.

blt;[GipoTeffaru^.falicet fi erpulfit i pofftdet nec fufficit apuliffe:vt.ff. co.fequimr.§.fitamen vi. c (Quod autptinet.f.tanmm, dg Mam bis.f.poireironbus violentis iTuribus.

e^^harönc.no.^ p:cualct generalis rô fpcciali fic.s.te nup.amp;affini taris.i.§.focruniargils men.contra.ff.tc edcn.

fidetvfucapcre point.na bis'aha rationfvfucapio non cópetit:q:.f. malafide ponïdcnt.05 necvUus' ahus quäuis ab eis bonafide emc' rit vd er aiia caufa acceperit vfuca piendiius babet.ande07in rebus mobilibusnon facile p:ocedit: vt bone fidei poireiïonbus vfucapio competati?.lRamquifcics aliénas rem vediderit vd er alia caufa tra diderit furtum eius committit.

lt;17Sedramen id aliquando ah' ter fe babet.lRam fi beres'rem oe functo comodatam aut locata vd apudeum Depolitamcftimans be reditariam elle bona fide accipient tiquot;vcdideritiaut Donauerit:autD0 tis'nomine Dederit:quinis qui ac ceperitvfucaperepolïit Dubiü non eft.rEuippe cu5resea in furtivi au5non ceciderit:cum vtiq5beres qui bona fide tan$fuam alicnaue ritfurtumnon committit, r ^tc li isadquein anciUevfnfrnctus per tinet partum fuu5effe credens ven diderit aut Donaucrit furtü nó có' mittitm.furtumicni^ line affectu fu^ randino committit. r^lOsPquo q5 modis accidere poteft vt quis fine vitio fertirem alienam adali^ que tr§flferat:7vtapolTeflbie vfu capiat. lt;17/06autem ad eas^res que folo continentur expedit ius ita p:occdit:vt liquis loci vacans'

alienam inuentam in bereditate non committitfunumtin capcedit rfu capio.^tcm tn fructuarioancillc alienante panumipfius quem adfefpe ctare putabat.b.o.^re.

iCSi beres,fic.ff.eo.poteft.i.l.feq.

kC fèlccipiend.an ipfe beres vfucapit titulo pio berede.rn.non.vt.fr.ve Muer.i temp.p:e.1.cnm bcres.fêllii ^ra fi vellet er fua pfona continua re pof,vt.C.tc p:cf.lon.tcm.l.i.q6 falfum eft.qn ergo locum b^vfuc.p berede cum nec in fuis heredibus locum babcat:vt.ff.pio bcrcde.l.ii.§. filium TRn.quando oefunctus retinebat aliquam rem credens fuam non vfucapiebattq: oefidebatn.t beres eft extraneus.

1C0otis.p:ofllia vel alia.nam i bic iuftuscftti.vt.ff.p wte.l.i. mlt;[3tem.non committit.i ita vfucapitur.fed nonne fuit in iure erratu, va.tc re.oi.in pccudum:crgo vfucapio non pcedit:vt.ft;eo.nun@ in p:ind.i.l.fi fiir.§.i.TRn.bic crrauit tradcns;ibi accipiens vt cc iUfäll. coHiqimr vel non pdcftfed nocet.

nlt;r^urtum.n.fedpboqp fine affectu fartucömittif. nam in interdicto divi incidit fine affectu qó fimile eft furto.ergoifartu fit fine affectu: vt.C.vn vi turn qucrebanir.ibiigeneraïi.i ibicum talis lorn.in inter dicto eft affectus-bnon contra perfonam certam:fed bic fui cc credebat. 0 C lfloncÓmitritur fic.f. te ob.que er teli.naf.§.placuit.

Pë^litavt fi iufto crro:c credi me berede cü nó firn:vt.ff.e.pöt.item fl eredam mibi legatucu fit adeptum:vt.f.te ac.§,ft quis agens,fic.ff. ple.l,iiiïinfi.afe vbiciïq^ quis putat rem fuam.ac.

g/OllOdautcm.rißalcfidei poffend: traniFert in bonefidei poffeffo, rem remmon vipoffelTamcu vfucapiendi códitione.item in reb^ foli nó cómimffurtum:fed illi qui poffidet cum titulo ibona fide principalibus coiiftimtionibus fubuenitur.b.t. Vireri.

qlt;[fe(deasres.il?ucufq,te vfucapione rerum mobilium tiourn cft: mme piocedit fus immobilium.

rcGacantis.locus interdum plenus vt qui pofTidemr: interdum femi, plenus vt ille in quo aliquis eft caufa legato:um rd ferudde caufa:vt,ff. te acqui.pof.l.ii).§.fi.i te ac.emp.l.ti.§.i.gnterdum vacuus i boc m, busmodis vt bic:fic.ff.teacg.pof.[.fi id quod.

^•^ '.opterabfentiä.ßboe vPfalfum0pptcr abfenni amittaturpof, irfio:vt.ff.oe acqui.poff.dd.g.quiad nundtnas.Scd m.boepp crèctiï Qbfentic DidturJ.jpptcr obhuioné: vt quialongo tpc abfuit pitfumitur

Qpwelkto babuitjp6.n.boc inducitctiâ obliuionemipof.oblinione amittitur:vt.ff.oc oä.infcc.kfi finita.§.nöautem.qó tempue cru in ar,' bitrioindicie:vt.ff.6 iu

rcjgt;dib.l.i.§.ft.i.l.feq. bumodo longum fit et obliuionëinducat a ani Inum retinendi here de, Anat:vt.ff.co.1. furtum

•§ri4.ff.ocacg,pofér.

qtéadmodum. brçamp;ut negligcntiam Notatam, vtrefpuat rei pof.qó facile fit:vt.ff.de

Qcqrc.pof.fl quis vi.§. d.7ffroiffcrentia.

SinefuccclTote. (de, Ilicum fuccedbze oum tnodo nöfiiertt appzebë fa:ut.ff.deacqui.polïef. jüberedes. dICtonga. U.vel.n. ßnno.fed bic.§.ouabu0 lationibuseft hodie co: lyms.nam ptefumitur podie talispoAfefTio vio knta:vt.C. vnde vi.có querebaturergo nô ha, bet [ocugt; bee ptefcriptio vt.s.eo.§rfurtiue. item yia ratione quia bona fides oefideraf ab vtra, q7parte.ars.m:.an.tan tus picfcriptio currit: vt inauten.vtfpon.lar.6. turfus. eCaccepent vere in0 furtiue.

'C^b(Hita.i.perempts mde abolitio.i. accuh. tionis peremptio.

Xociued.ptis.ß fan dustotus pfdÈvt.ff.oc

dQfurtum.i cft flmilc:vt.ff.c.l.qucritur.Scdcontra.s.oefar.fiquis you.g.fi fulfuranc.i.l.fi ccrtc.fo.ibi non lcci:fcd certe quisepmebatur fartum fiebat::quod fubiiut icovi^ftc conftrue.i pzofpi. pnd.cö. ne. cmco!um.quifoli res pofft.lon.iC.: funt be pzinupales confti. vt.C. oc {I^fcriplon.tempo.pcr totum ri.accur.

yauquando-rfumua.i Vi poirefld pofTunt vfucapi vino purgato. bolt;ndt.^rcrinu0.

«fnapi.buabus rationibusftare non poteft quod hicricitur. TOri, ma quia oefuteffe vitiofj.vndc non crit mirabile quod videtur velle in, ducerecamp;ra id qócft.ß.e.§.furtiuc.refpon.oic fumus vel vi potlcffa.f. quödam.$ecundaquia oominus non vfneapitcum fua fit neealins ab co accipiens cum tranfeat oominiii:vt.ff.e.fequitur.§.lana. fed refpon. yucapipoteft.i.vfucapibilis cft vt ft ab aliquo non nomino alienatnon kCpomini. velquafi vt tutozis vei crcditozis fi alienam rë vebitoz ob li^auit:vt.ff.eo.fequitur.^.fl pupil.: pzo foluto4.fi. aliud fi fuam: vt ig'eo.fequitur.§.fi rem.acoir.

11TReuerfa.velquafi:vt.ff.de fur.©uis.7ita Q non pofTit ab eo auelli. ^ff.co fcgmtur.§.v.accur.

TClResfifd-xRcs ftfeivfucapi non poiTunf.antc tarnen g fifco ocnun n^cfuerunt vfucapiuntur.boc oicit arcii.

rou iRes fifd.i.imperi,'.

üÇiRon pôt.f.mcnio mobilis vcl.r.vel.man.immobilis.idem in pa, inmonialipncipis:vt.C.ne rei vomi. vd templo.l.igdem cft in re ciui Utistvt.C.defa.ün.cc.l.fl.torefcnbunf tamëvictcres fpacio.rl.an. er «ptaremobtli ccclcftaftica nóücra que triënio vfucapif:vt.C.re pfcri. •rn.an.omnes : in auf.de ec.ti.§.pzo tëpozalibus col.ir.i ti.bcccóftitu iio lnouat cóftitutiones.col.viii. gtem crccptispublicis.que fbnt in vfu publico oeputata:vt.ff.ó via pub.l.viam.gtem res pupilli nó vfucapif vt.ff.de acqui.rc.vo.bonefidci.§.fi.nec intereft.'^tem res filif a patre ali enata nifi.w.an.atepoze quo eft fui iuris: vt.C.6an.cr.l.i.ï ft. : lauf, tenup.f.fi vo crpectet.,tcm res vata pzcfi.ptra.l.iul.repe.vt.ff. ad.l. i^rfe.qui ptra legégtcfundusvotalistut.ff. œ fan.oo.l. ft fundu. 0»enundatis.ab aliquo cum varie fint cäc quibus ad fifeum venun (^tio fierifolet:ut.ff.de iure fif.l.i.in prin.

PUraditam.f.ab eo qui accepcratpofeffiouem bomm bono».

qC8omamp;.f.aliaiius monentisnne berede cuifucccdit fifaig non idem in duf tate:vt.C.oebo.va.l.i.7.Lvacanria.lib.r.

rC Ufucapcrc.f.mcnio vel.r.vd.re.an.cü babeatti.fi ante ti. nó babet t vult ettepoze oilatiöio fibi Sputare repus habet quattuo: annos:vt.ff.oeiur.fif.l. d.§.oiuu0A6oiucr.7tcpo.p:c.lJter.§rf$cd ft et rempote et quo ceperut ad fifeum peruenire.tt.an.babet: vt.ff.oc iure fif;i4.% ptefenp, tio.accurfius flotc.

CnoauTuTie-TRes viriofa nonpotcft vfucapi vel ptefcri, bi. ytem iniuftus error facti vfucapioncm non parat. b.d. Eretinus. gCpouiflime.i.in virimisrvt b:euiter oicain fic.^.0 fufpec. tuto.^nouiflimc.

tC Gitium.vel quafl:vt.s. p ti.§.i.§.fed aliquando.Sunt autem vitia: vt qafortiua vel vi pofelTa:vt.s.eo.§. furtiue. Ipunquid pzccaria pofleffio eft vitiofa.rn.nó:vt.C.dc pferip. lög.temp.l.i. lAunquid ddde ftina.lRefpó.növicif res clan dcftina.aliqua.l.fcd poircflïo. quidam tarnen oicunt omma fupudicta efe vma rerum: vt •ff.deocqui.pof. pompo.§.cü quis. uV^rronoeerroze fach loqui tur idem magis in erroze turis vt.ff.c.l.nun@:ß bic erro: fa, ai qnqipdeft:vt.ff.pempto, re tyvulgo:vt,ff. p lega.l. p legato.i.ftlp foi.l.u). i.ff. p fuo bomincm.in quibus cafi, bus ofcutgda loco habef ti.p fuo7tm in bistin alijsgate gefpccialiterlucniunfzut ó iu. oo.Lpculus Pm ajo.mos idë Pm ^o.in oïbus.i oe bis gra, tia ercplipofuit 1eri ri. empn. vel (itnilivfucapicfnó pzo fuo tantiï:vttamcin emptione lu ftiozc errore, erigamus: vt.fK pzo cmp.l.ii.i.iif.in pnc.3te, quid ft non errat.fed fdt.*efpon.n5poteft fibiedm poffeffionis mutare:vt.ff. w%aui.ppGl.ii,'.fyillud.7.ff.eo.non folum.7.§.^ vulgo.

(rriuftiuponcfflO.ipofTeffio nefuncti continuatur in heredem end ma Irfidci.mala Ades vero oefonefinocct heredi.^tem tempus venditoris cóiun, gitur cum tempozeemptozis.boe vicit Ereti.

F TC 0iurina,f.r.an.inier prefentes.vel.rr.an.interabfentes vd triennium:vt .ff,qui 7 aqui.fed cd fidei.§.arifto.:.5.eo.in pnci.buiu0 n.i.C.e.n.oiutina.

Y Cfetberedi.beres iure ciuili.boTO.poirer.iurc pzetozio: vt.j.de bono. polkf. 4quo0 autem.accurfius.

5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ontinuaiur.nin ipfi beredi tradita fit poll€fïïo:vt.ff.co.da0afebercs. a € ^ciat.ff.Txacqui.rc.vo.l.questum.ij.refpon.contra fol. ibi beres feiebat rem cfk dus qui caufam ateftatoze habet: vt legatariiquod nocecat b altering feiebat quod non nocetad vfucapioncm.

bC0Xuod noftra conftitutio:vt.C.dc vfucap.tranf.l.i.fimiliter non folum in prcfcnprio.accurfius. .

Æ $ntcrvenditozcquoq,.tpa.f.vt cótinuctur:fedinB oiffmt qzin timlo fin, gulari.vtriïq5.f.emptozc7 venditozem bond fidem babere opoztet:vt.ff.pcp. .l.ii.§.fl earn rc.afsptra.fccus in vllri.vt b.i cft ratio qz fi beres nóadiifèt bc reditas complerct:vt.ff.e.nun0.§.vacuu.'z qz cft eadé perfona:vt in aut.oc iu reiur.a moz.pzc.camp;oz.cu boc.§.ff.pzo cmp.l.ii.§.emptozi.7.§.fi vdunctus. t fit hec cétunctic ad lucriï % ad vind:vt.fF.qucad.fer.amit.l.fl alia.§.tcpus.

C£diao. Æmes a fifeo rem alienam vt fifd ftatlcftfccurus:fed val wmi, no regrefllis contra fidum quadncnnio.ÿdcm in rebus habitis ab imperatote: vd ab augufta.boc vicit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d CÆdicte.i.pzccepto.genc rail ars pzetozum vicunfedicta:vtqó me.cau.l.fi mulier.: fimiles.

e Ca fifco.vt a pzocuratoze impaliu rc^.nam re patrimonialib^viciFJ.c.f fï. fCèmit.f.afifco vedete vt fuam a quo edicto res minozum reperiunt :vt.C.ft aducr.ft.l.fi.Siaüt vt alienam:vt qz cefTatum cft in folutionctnbutozü tria erf gunt:vt cp fit vebitu : q, fitceffatiï:vt.C.fladucr.fi.l.fï.7.C.pp pu. pen.l. fi. .(j.rn.foztebienio:vt.ff.lo.: có.l.guero.§.inter.^tem tertio p res fubbaftemr vt.C.fipptcr pu.pen.l.fi. g Go^cmozic.vt.C.dc quadri.pze.omncs. biC^enc pzofperit cozzigendo edictum viui.

iC4ranm.vt.ff.vc peti.bcre.nec vUj.§.itcm fi quis contra fo.ibi in vniuerft täte bic re fingulari loquif.Eli j oicunt ^ bic cozzigit. % eodcm modo.f.pzimo 7nófeciïdo.rn.ad.LC.ve berc.ven.l.i.gtemibi crat res fifci.

fc CQuadricniu.iNfi fkmino: vdmpublicecaufaabns: vtiwrcmdijdicq,

liber

• Œttiemffl.fcd que rcrpô.cMùer bac.LPm fyo.fcd.ib.in rem rabat bic nô wmino contra rominum.

b'«Moftra conftimtiOèC.w qnadti.pre.bcnca xnonc.

clamp; noftra.i.pnuata noftra fubftantUèfcd.s.re hCcali rïritvt.C. rc quadri.

pre.bene a Knonc.^ccurftus.

([Be wnationibu0.yfta ra biica ptinuafp jimperatoze,.

St7aFludRotUß ifte 'Xtimluo riuiditur in qnq, partea lPrimo ponitcôtinua tionem eu riftinctione bimem bii.Secundo de conatione ci moztiß.tertio ce conatione i ter viuo0.Ctuartoce conatio ne pzopter nuptia0.@uinto 6 vna alia acquifitione ce iure ci nilique eft cozrecta, fecunda ibi:in.§.mo:ri0 caufa. Zertio ibi.in.§.alieaut. dluarta ibi: in.§.eft 1 aliud.Quinta ibi:in 4eratolim.ft.b.d.pona, tioniß cupler eft gcnu0.r.cau, ra'mo:ti0a inter viuoo.ican, fa monißcqfitppmouriufpi tionc.Ct trib^modiy bpofitia renoca^c fegt naturi legato-ru.qz coni0c0modu vultma giß ercepto co ce in conatano berede.b.d.arcti.

d1felcqftti0i04f.ee iure efuili nampftpulationenfi pbebaf Xconatio q ftipulatio c6 iure ciuUi.fed bodie nudo fit pacto: vt.Ge.fl qear.^.fi.T.f.j ac. .f.ce eöflituta. ^cl cic d efé ce iure ciuili approbatione nö inucrioncfed iure duilizvt.s. ce re.cièf.per traditionem. eOEtnö momg.fed large bic cuo mebza acdpiunfiin term nihil ceeft % rèponif genera na,muite rpecieß fub qualibet pnntf.ibapprobo.vel accipe ftrictep cuabuß fpebus cona, tionu5.f.ftmplici0 inter viuoß

7 fimplici0 cd moztis. a adde alias oonationes vt legatum:vt.r.wlega.in prin. fyem oonationeo pzopter nup.vt.f.c.§.eft 7aliudJtem a quod ë.).§.fi. fCO0O7ri0.f.inftiti0. vt.ff.e.l.ri.7.ii).7.iiij.7.v.7.vi.7.1. flqdcin. vbi rimen daeften eins ties Iccrtus ftt:vt.ff.e.fenatU0.§.mozti0z re cö.i oemö.l.i. gCfiquidbumaninis.i.fi mo:iaf:vt.ff.oe verb.ftg.in vulgan.§,fi. % bebet boe apzimi.albnon eftmottig ca wnatio:vt.fl'.eo.feia.§.fi.

b g$upuiriflfet.i.conualuiflfei.7 ita tribus modis reuocatur: vt bic fubifätur.t .mfi cer.pc.nonomnis.

1 IEipenimifét.qz voluntasc ambulatoria:vt.ff.oe adi.lega.l.iijl.in fi.iquia üonatioëob cdm.f.fi moriar % ftcpofTu,penitere:vt,ff.e.fcnatu0.§.i.in ft.7.ff. TC condi.caufa ZM.l.iti.f.i.

kCÆ(d exemplum legatov.^um ad vimlt;ptltem:qz ftcut legata morte cöfir mant ita conationes cd mortis rcuocarinö poffunt.

1«TOer oia.fubaudifere.vtftatim cicet.nam in multis ciffcrunt.accur.

mlt;L^onationi0.fcilicet fimplicis t iter viuos afs nulla ciTct buiufmodi biftin cttocum omnelegatum fttüonario:vt patet ex Diffinitione eins:vt.ff.de le.ij.l. Icgamm.feIccurftus.

n CDabcbat.r.oonano cImozris.nam cum oonatiöc inter viuos babebat in, fignia vt ftt liberalitas cum legato.vt morte cöfirmet:7vt oetrabatur falcidia: vt.C.ad lcg.fal.l.fi.

0 l[TRetrabebant.fubaudiaalij ad aliud.

PCfere legatis.cicit fere:qziqbufdd oifcrepat a legatis.ccce.ft.n.'ronaß I an nos Ungulos conariovnacfed legata plura:vt.ff.decona.ci mortis fenatus .Ç.fi.Jtem legariiab berede femp tradit: conatio vel ab hoc vel ab alio vt pa, tet ex ciffinitionej.ö lega.fn pzin.^tem in conatione obligatur conans: in le gato nö.gte ft teftm accufo perdo legatu nö conatione fi m accufo vtfalfu,.ar gu.ff.de ce bis qui.vt indig.poft legatiï.§.qui mortis.,tëaliter ciftinguit i Ie garis firn quofdä:vt.ff.ee cona.cd mortis ficui mor.7 de leg.ij.vt 6 beredib^ )te, filiuffa.conatfed nö legat:vt.ff.co.ta bis.f.qui.nö.eftpcr.faceretefta. in pzincipio.,të in legato tria tempozaconfidcrant:vt fit capaxlegatarius: vt.f. cc bere.qua.7cifferë.§.in enrancis.in cona.non:vr.ff.ee cona.caufa mortis l.in mortis.,tem qrplegato catur interdictum quorum Icgatorü non pro co, natione.quod cic vt in iumma.C.quorum Icga.l.i.

qC(onflitutio.f.coramquinq, tcftibus fcripmra interueniente:vel non: vt.C. eo.l.fi.accurftU0.

rlt;[£tmfumma.ideft vt breuiter de bac conatione expediamus: vt. ff. eo.l.i.

piimo rnfo.acmrflue.

0 C«dit.i.veUet.

tCJBabcrc.f.fifupemimicvt.ff.c.fl rcnatufcô.§.f.

U IF 0ic7apud.i.ficut 7 récitât poeta llPomcr. ^ Xbclcmacbuo titré verbiß erpzeferonauit.

ir^UiaautemPO' natio inter viuoß no CQ paraturlegato quefolo confcnful^die cftpcrfy cta:indigetq,infinufltio ne ft excedat quingetoß folidOßifaUitin aWuß taftbu0. £(fi fucritpCT fccta craliquibu0caun0 potcritmiocari.bocW' citareti.

F Cj^licmunc profequi mr aliud genug.,

Y lt;[^onationc0.wffli5 eft ceconationibug ao fa mottig nunc cc co, natione fimpliciidcft in ter viuoß cicit.jllaur' flU0.

, Azemere.ideocintre mcre:quia quandoque uocäturt vt.j.co.fam' dum.accur. a t Voluntatem, etiam nudo pacto: vt.Cco fl qui0argcri.§.fi. b creanifeftauerit.fa, licetper verba futuri t^ porie.vt cabo velcona bo ad inftar ftipulano' ni0:vt,ff. ce verborum obliga.l.v.^. ftiputa.tio vel prefentie temporie: vt co vel cono cum,nu do pactofiat.etpactum etiam fiatperverba pre fentie temporie:vt.G eodem fi quio au.§.fi/ nali.7.ff.Npact.l. tak

pactumé

c lt;[€lcndirioiil0.ctboc verbo cfcebat.dB.vcnditozcm pzedfe tenen ad rem tradendam.fic.ff.b vcrbo.obliga.vbi autem non apparefm fine. 3loan.con(ra fcilicct: vt (n rcre0c candoliberef:vt.ffóacrio.empti.l. i.afimilimdo que bic fit eft 1 boc:vt ficut necefïïta0imponitur venditoriad aliquid ftci conanti licd a pzincipionuUuß cogebatur.alb tenebatur:vt.Cdc actionibusi obliga tionibU0.l.ftcut:fed nunquid donato: de euic.tenetur.TCfpon.fi incepit a traditione non:vt.ff.eo.Uarifto.in fine ft a pactiöc fic:vt.C.de iure do tium.Li.accur.

d«[éConftitutio noftra:vt.C.c.1.ft quie ar.g.fi.

elt;[£rid fi nontradanmr.i.fitradercnoluit donato:.

f Cïflcccfïrtas.pcr conditionemeplege que ftricti iuris ë:vt.ff.co tu, qui 7.C.co.ftqui0ar.§.fi.

g Çæifpofttioncs.i.eorum qui ante nos fuerunt:: noftra etil prima:« .C^.fanciuu0.in fi.

blt;rronftimtto.vt.C.e.l.pe.in fi.

iC?nfinùaiionc4.fcriptnra facta in prefentia publicarum perfonamm. 7 in actis vbifupfluumëteftes adbiberi cum publica monumentafuffieb ant:vt.C.eo.l.data.7in.l.donationibu0,

kC,nucnit.f.noftra.connitutio:vt fi dcturin redemptione caprinorum vela magiftram militum donetur militibus:vel in refectione demuo do nemr alicui:vt.Geo.l.pcnuIrima.tycm 7 ft donet ,mperatoz:vclrido nemrrutin auten.de non alie.§.ftmul collario.ij.z in auten.vt non fiant pi.§.fina.colla.v.,dem in donatione propter nup.7 in autc vt fpö.lar, coUa.ix.in principio. ,dem in remilTione vfurarum futuri temporis: ut .ff.eo.modeflinu0.

16Æmime.l, gngentorum folidorum fummdcxcedant.accur.

in qEj^[ttcr.ar0alia vclutine plures conationes diuerfts temporibus facrccoaccruenf:vr.C.co.fanamus.§.ft quis autem.,tem vtbi qui pe cuniam recipiunt m redemptione caprinorum turent fe ibibona fide expc dcrc.,tcm vtfacramento domini domus queftio dirimat: vt.ff.to.1. pc nul.in fine.

nC $ciendum.per noftram eöftimtionem:vt.C.dcreuo.do.l,fi.

0gCxedis qnq,.f.vtft atroces iniurias in eum eflfandat:vel impias ma nusifcratvelgraue dinum in bonis vcl vite periculum intulitvcl ft Ic gi dicte in donando paruerit: vt.C. de reuo.do.l.finali.$ed donatio liberto facta folo obfequio non preftito reuocatur.aliud in libertate.

vt.Ctereuocaroo.U.i re Kbe.cau.LfoIo.Teftarg.pxo wmino:vtbi$ t^fig poffit rcuocare feudu.fic mauc.vt Ii.œcc.§.b3ncaurcm.col.vui

hbc.agno.l.alimttJ.

t:£ftatitanaliud genU0-*)onatioante nuptias olimante matri munium fiebat:bodie poteftfien conflante matrimonio::etiamauficri. vt oos::ideo conatio

propternuptias voca,, turvt nomen conueni, mtrebus.bocudt areri nue.

'l[,ntroductu:vt.C.6

W.ante nup.p totu.

bCll9ibebat.ei bodie bKi fiat wnatio prius namipoftea fieri poteft vtj.eo^fipater.

'I[,nfecutum.:oe m, a^m^facto. dused pater.ncj.,q. nocftpcrmir.fac. tefta. 4^cecu0. cfECum augeri.i.cum ^cnoneflet.ac. 'lEZale•puta quia ati, gaturoosctante fe. 6€Mbermiflt.h vinus lt;uftinu8:vt.C. oe oda. antenup.1.pe.

ftpfequentia.alias tonuenientia. fic. c. ve epi.Tded.vecernim'.: yoffi.prfe,vrbis.Li.i fo oeoefen.ciui.l.vefé foico. argumen. contra btc0ftitu.pe.Lif.§. pe. 'fiwadinU.lc4.iifch cSditio.

'C 4onnimimu0.C.oe ^na.ante nup.l.fi.

frequetur.n oe no Oofiatconatio vd vos poft matrimonium vel Vetusaugeatureftequa utag.vt.c.ce vonano. Jite nup.l.fi.%fligie. k€»otc0,n an matrix moniïï poteratdR ine, qualita0:vt.C. ve pac. (onuen.1.er morte, fed bodie equalitas eft an, lett poft in conftituen, do,7in pactis lucri:vt quantum vat vroi in botem : tantum vet tn Wnanone propter nu, prias maritus.: fient b fr cominus votis fie il U conationis propter nuptias.vfufructum ta

men babeat maritus ne accedat matrimonii' oneribus votem non feruire namequitas fuggeritep 000vcbeatelRibi vbifunt onera matrimonii: vt.ff.ceiure vorium.l.votis fructus.t.Lpleruqvf.fcrui.cum tantundê reddatur vrori.er qua vonationeconfuliturmulieri foluto matrimonio fires cotalesnoneriflant: quia non potuit alienare maritus etiam ea confentiente:vt.f.titu.pzori.in principio.^afs turi bypotbcee porfit reno aare.vt.C.ad veUeia.Lctiam.i.l.iubemus.: in auren.ftuea me. : ftcut

bos vro:i:fic : talis vonatio iure redditur viro foluto matrimonio, cum Iit equalitas.vtin autc.ve equalitate vo.^.i.colla.vij. £ft : fponfalicia largitas quando fponfus fponfe per verba de faturo vfecontra vonet pu renon refpectu votis que fimiliter conditionem matrimonii babet:vt.C. cedona.antenup.cu veteru.:.l.fia fponfo.

SieoctcOtracto.bodie boccoirigit mau7.ee equali.vo.col.vii.

CEratOlim«7eodie n vnus er nominis manumifit feruum com,, mune femus effidmr liber :fociusconfcruaturindénis;vato fibi precio ^nis fue.b.d.are.

rçÆremplo.fic.C.ve pba.l.eremplo.

mCifloftram conftitutionem.vt.C.ve rer.c3mu.manu.!.i.§. ne autë. rfrtnautem lbcfus.

n gCuiusfauoie.r.libertatis.

o « Communes.f.libcrtates per legem falddiam non minuantur.item vfanon valet teflamentumtlibertates non rcuocantur.if. ve inofficio.

tcftamen.pap.§.fedan : libertatcs.:.§.final(.item i.ff.ve fiamp;K0.ti.l. genera litcr.6.fi quis feruo.

PÇ!@Piffiquot;'mquot;0°C'Oe c5mu.fer.ma.l.i.§.ne autc.:.§.finautfodu0.

dlccipicnte.vcl eo vepofito.C.vec0munifer.manu.l.i.§.ne autC5.:.§.nn autem focius.accur.Æt no.gp compellitur vendereqó cftfpecialecótra reguli: vt.C.ve contrabcn.emp.inui, tum.:.C.veiu.veli.l.nec eme re.quod pleneno.in auc.ve fi, dciuf.§.penu.colla.i.

CRuibus alienare licet, adictum eft fup:a vc alienatio, ne facta per vfucapionem vel p vonationem:nunc vicit p quo0 alienatio poflit fieri : per quos non. are. (Quib'alienare li.vd non. Subaudi licet non fint vomi, ni.vt in littera vedaratur.ÆlP curfius. cq-jCdditaliquando. Jlqoms i'fte titulus viuf, diturin tres partes. Mbrimo quando vominus non poteft alienare res luas. Secundo econtra quando non vomi,,' nus alienat. Tertio redit ad primum cafum. Secunda ibi. Æcontra autem. Tertia ibi. illune autem admonendi : vd Viuide fubtilius fic. ifïrimo quando probibetur alienatio propter rem queefl inalienabi, lis.Secundo quando permit,, tuur er pactione vel propter pu blicam vtilitatcm.Xertioquan do probibetur ratione perfo,, ne in quam fit alienatio • quia pupillus eft. : boe vicit pnnei,, paiitcr. paritus non poteft alienare vel obligare predium votale etiam confentiente mn, liere non folum in italia : fed amp;nbsp;in p:ouincia.boe victt.Qlreti,, nus.

Æaccadit aliquando.üc continua. fupia victum eft quomo do quis efficitur vominus lu^ re gcn.vel ciuili;bictractare in tendit ve quadam fpecialitate que camp;ingitcontra eosquivo, minia rerum acquirunt, gene, raleeft:vt qui vominus eft q? poffit alienare.: qui vominus non eflalienare non poflir. bic :infpecialibU0caftbu0 contin' git eonmarium.

sC écontra votale.f.ineftima tum:vt.C.ve rci vro.actio.l.i. .§.:cumler.: alias ft cftima.

tus effet poffet alienari nid eftimario fiat vt friatfrum valet.vt.C.ve iu.vo.l. quonens.i.l.fi inter vira.: vefun.vo.1.i.

tC IDxediu.vic votale vel quadtvt.ff.ve fun.vo.l.iïi.:.iïn'.quid fi res mobi

ma.l.u

ufC3nuita.ergoea voléte poterat vtïnuit.qó coirigif ftatim.

fÇ TOzobibef.nifi p:ouocef ad viuiftonë fundi votalio.vt.C.vefan.vot.l.fi.

nifi er neceffitate.vt C.ve li.ci.l.i.(tem nift cum vniuerfttate:vt.C.vc fïï-do vota.l.i.,tem nift vertaturad vrilitatem mulieris.vt.ff.ve iure vorium.l. finalt.

fCêUienare.boc large accipias fine vommium fine ins aliiconftimaf:vt.C.6 rebus alie.non alie.l.fina.:ïn auc.ve nö alic.amp;alienaficnis.col.ij.:.ff.5 fan. vo.l.iul.accur.

,€,pftu0.f.de iu.gen.vt per traditionem.:cimli.f.approbatione Am Joan, ^lii vicunt ve iure ciuili.f.fictione nöiure gc.vt.C.deiu.do.in rebus.fc^ cp ibi vicimrve iure naturalivro:évnam ec.vem ëprimeuo iure quo vicimr.quiegd cakauent pes tuus:7.n5namrali.i.iure gctiü.

0ÇÆozrigetes.in duobus capitulis : in aliis nö.

b ff »edurimu0.vt.C.de rei vco.ac.§.:cü1er.

c fler.f.iulia.

d'Cjtelte.ideft italicis pbibebat alienatione.: boe eraf flmn dus vitium. '^jnuita.fed ca volente cöcedebat.: boe crat fróm vitm.

d

aÇamp;olëte.flmiUter pzobibeat.

Eltriq^.f.vitio.

cC^ntcrdiaa.gd fi fiatfm.vendkat marituseöftantematrimonio contra fini fuü veniens eu fueritcôtra Icgcvt.ff.vcagri.icé.qufadmodiï.i ve rei vendi, t.oote.fed oirc,(utoeo mulier repetit:vt.C.œ iure oo.Lm rebus.

dCmcq^.rpcaale vt fuo fanon

rerumetiam volentequot; vtriq^bea^ remediumpofuimu9:vt etiam in eas res que in pzouindali folo poft te funtinterdicta'fiat alienatio vel obligatio:vtneutrum eoru5neq5° confentientibus mulieribus proce dat:ne ferus muliebris fragilitas ipernidëïubftantie earum conuer taturf. CÆcontraSdur creditor pi gnus er pactione qßuis eius ca res non fit alienareVpoteft:fed boc for fitan ideo videtur fieri q? voluntate Debitoris intelligirur pignus alienari:q:ab initio contractus pa ctuseft vtliceretcreditori pignus vendere fi pecunie non foluantur'. r$5ne creditores fuumiuspfeq impedirenturquot;: neq^ Debitores te mercYuaruyrerum oominiu ainit tere videantur:noftra coftitutioem confultujeft:7cert9quot;modu0impo fituseft:perquem pignorm Diftra ctio poflitpiocedcrc:cuius Icnore° vrriqyparti creditorns%Sbito^ fa tis abunde pzoutfmeft.CTnüc at admonendifum'neq, pupillü ne qypupillam vtlFre fine tutorisau ctoritate alienare poffeq.^deoq5fi mutuä pecunias fine tutoris aucto ritatealicui Dcderit'nó?trabûf ob Iigationem'quia pecunia5'non fa citVaccipientls:ideoq5vëdicari nu miporfunt licubiertant.fcd fi num miquos mutuominor Dederit ab

vcvfuca.in prin.

mgkonftitutione.C.5 iure vo.l.fi.§.i.irif.

n tflCcrtus.vr ft scrum ftt re vendendo lufta puentione venderepolTif.fcd ft ni bn fuir victum vcboc nunciabit femel.i tunelapfo biennio vendet:vt.C.ve iu. vo.impe.l.fin.amp;i.i.ij.Si aut victu fuit vt non vedaf ter niïciabit.i tue vedet: vt.ff.ve pigno,act.ft conuenerit.

• 0rxeno:c.f.c0nftitutioni0.

Crauncautimadmonendi.ipupillus fuam pecunia, fine tutoiis suc. motuido nöfacit acapientfs % ideo numielites poliuntvendkart : confumpti condici vel petereetbiben.b.

pCGltd.neq, róne ppuetatiomeq, ratiöepoffdliöis que aio rcrinef 1,co?po?a fé line tutoie pdcrc poffit.vt.ff.ve acq.re.vo.l.pupillus.c ve acqui.pof.l.poffef fionem.qd in adulto/fcn.fi nö b, curator p5t alienareque feruando feruari nó p0ffunt.n b, curatoze ftmilis cftpzodigo:vt.C.ve in ite.re.mi.l.ü curatore q ClPoflc ftc.s.vc aucto.tu.inprin.i ve fol.qp fi feitein fine.i.l.pupillo.i.ff. fi Cer.pc.l.nóomnes.§.fi.

rC Dederit.i.tradidcrit.cii vare ftt accipientis facere:vt.C.veac.§.ftc itaq,ld poneres ppnenö baberet locu qó fequif.fydeoq,vedieare.

©bbgationc.f.pfonalëcr muiuo.

'W^ecuniä.bona eft ró.vt.f.qut.mo.rc có.ob.in prin.

^adt.q6eft nceeffe.q: vicifmutuütq: vemeo fit tuü.vt.ff.cer.pe.Lii.

rÇN^Bona fide.eredes eu maiore:vt.ff.pio emptore.l.ij.§.ft a pupillo.vel êt er rfoin iure.l, fitarg.cötra.vt.C.pzo cmpto:e.l.ii.§.ri a pupillo.

y amp;nbsp;Èonfumpti.qó fit erpcdcdo.vcl eu alijs imifccdo:vt.6.ve vfufru.§.conftü tuff.7.ff.ve folu.i.ft aheni.

5€ (ódici.f.códitione cerricr mutuo recóciliato pcöfumptionc:vt.ff.fi cer.pe. fla fariofo.i.l.fe.ytê ftipulationcrecóciliafrvt.C.fi cer.pe.l.@ui0.irem vfuca pione:vt.ff.ve turc vo.pculus.i no J.qui.mo.re cö.obli.in pun.

aCE(deebibcdti.q: tenet q dolo fecit quomin^ pollit erbibere:vt.C.ad erbibé. Ladcrbi.i ficiurafin litc er eo qóitereft pupilli cimo pecuniä redditice:vt.ff. ve in lire iurä.1.in actionibu0.7.l.niïini0.

C^tecomrario 5ivebito:foluat pupillo eu tutoris i iudicis auctoritate babctpkniHimam auctoritatem.Si vero foluatftneindice %ftnctutore libera

turopeerceprionis fipecunla fftfatua vt pupillus factusfnitlocupkriOT aliter vo folucs non liberatvUomö.jtem pupilP fine auao.tutori0namp; poteft creditori foluere vcbita pccunii.b.d.amp;re.

b Çquot;ÛNecte.vt res fiat accipictis nö vc vebiro: liberetur iboc fcquit. c«a^ari.cr quacuq,caufa.

d Clibcrabitur.f.ocbi, to: pupilli 0cd contra .ff.vefolu.fi ftipulatus fiicro.rn.ibi pupill^raf adiectus ncc quiequam fibi vebebatur cum ad folutionem tm ponaf: vteo.titu.vefol.Qfifti pulatu0.7.l.quirc0.§. at vbi.

e Cèóftinitione.vt. G ve adminUtuto Lfond, mus. fC'bebitozem. er iw tuo velfimilicaufa non er penftone vd rcddiiu vt.C.ve0dmüiu.l,f0n cimus.i.l.cóftitunonê. gCföentcntia.f. intcrlo cutozia qua, preceptum vulgariter appellamus vtftvicdt vecerno vd precipio tibi foluere vd veponcre:vt.ff. re no.1.ait pretor §4quid tanicn. bC^ine oi.vcl fpoitu Tarum vclp:ecio:um ta bdlis.^ed nunquidue bitozp:ofua pte foluetf iRcfpon non: vt.C.ve fructi.i lit.crpé.l.finèd facit ftc.C. de cpi. aud. tamvementi0.in fi.11n auten.de fan. epifcopt0 ♦§!fpftul0ran;.

i dtißermittat.Mo. g tuto: et mde rneerfarij IhntPm.TO.fed fy n^ fotus iuderfufficit:vt.ff, ve mino ait p:cto:.§. quidtamê.^.1.Qfl mû no:.in fi.acc.

kgreemritas.vt neere ftitutio vctur.fccu0 in p:edio alienato cü vecrcto:qz emptio er voluntate folutio ve necclTitatc fit. vt.C.ve minori.ait p:cto:.§.qd tamen.i.l.qóß minoi.tn fi.7.C.ve pxdi.mi.ftqdc.accur.

ICSinautem folutio.vt foli pupillo vel adulto curatorem babenti fine eo.vnde ipfo iure non liberatur:vt.f.ibi nibil pdenttë.

mCIocuplctio:.q6 eft ft nö eft factus paupcrio::vt,ff.de foluti.in pupil lo.]amp;ccur.

uC1|betat.7 fic eft de p:cda follicitus vnde nöandicf:vt.C.p:o empto. .(.CU qui.accur.

0CMibil.apparet ergo @ ipfo fure nöeft liberatus.ft aüt ciï auctoritate tutoris ipfo lure libcrarcf.fed tue reftitueretur mino: picdita pecunia, vt .C.fi.aduer.fo.l.i.

P €lt;ódcnabirur.f,ipo mino:e pacte vel alio fuonomïe.uócrtranco.vt .rfve folu.l.fiiius.

q (T 0oluerit.circa bancv(ffufam materia'viftinguc mm vebitor pupil/ (o folmt.autconfcquitur plenam aut pleniorem aut pleniffima fecuritaté ft foluat pupillo fine tutoiis 0uctoritate:7pupill9babeatfaluam pccunii vel er ca locuplcrio: cft:libcrafnon ipfo lurethderaptionetnifi effet adul nis fine curatote: vt bic.7.ff. ve fol.l.in pupillo.fi aut foluat tutore aucto re ipfo iure liberatur.pöt tarnen in integra reftitui fi non babcat rem fal uam.vt.C.ft aducrfusfo.l.i.nifl in quattuo: cafib^.vt.C.veadmi.tuto. fancimus.i.l.conftimtionem .qóenim legitime factu eft er cuentu rara, ctari non vebet: vt.C.adfena.conful.trcbd.fancim^.plcniffima eft ft iu, der interucniateO tutoie vffine eo vt.7.ff.de mino.aitp:eto:.§.qdtamê 1ve bac materia ibi plene nota.

r(Sedce diuerfo.nô ponunt.viftinguesut id qóerat foluendum non poterat alienari fine decreto: quo cafu vecrerum interponendum cftin foluendo:vt.ff.de rebus crcdit.magi0.§.ft pupillus, alias nonicnct.ct poteft vendicariquod folutum cft nifi confumpferit creditor: vt bic.ct.ff. fi ccr.pcta.non omnes.amp;ftnali.aut potcrat:quo cafu folu0 fufficit tutor vd curator vel adultus non babcns curatoiem nee reftimitur cum non fint dcccptifi fine tutore foluerit non liberatur ncc dominium tranfit

mfi per confumpnbnamp;vtbkarf.ftcer.pe.n8omni0.§.fi.t boe quädo oebitü eratduilcinamralc.Siautem naturalenn per refti(unonc5po, terit repetere rile0timc foluit:aUa0fuoiurecondKct:vt.ff.dec0di.inde. Interdum.

escrow perfonßgnobfsteacqamtJfft nioduß in rebus funt eer tioeniq^ fines. q2uo0

' Vitra dtraq, nequit eon öftere recturn. Kam10 multis modioree nobis

Qcquiranmr.vta.§.illo ftngulomm.w rdvi. vfq^nunc traditum eft: tarnen cerri funt I,omi'

lt;17 iper quaspfonas nobis W acquiritur.

'TT Cquiritur vobis no folü per ^I,uormctipo0:ßctia5 per cos quosipoteftate babetis'.fytébper eosferuosiquibus vfufructü ba-betisfytep bomies liberos; 7per feruos alienos quos bóa'fide pof fidetis:dequib9Ungulis diligetis oifpiciain^cn^^riiberi vfi vtti' urq5férus quosiprate beds olif quidéquieqd ad eos puenerat: er ceptis videlicet caftrëftbus'peculi is boe parêtibusfuis aegrebantft nc vlladiftictöcg:7 boe ita parctü fiebatvteet eis licétia qbper vnuj vel vnâacquilïtU5eft:aliji? filio ud erträeo donare:vdvedere:velq ciïq5modo voluerat applicaf: qó nobisibumanüvifü eft:: genera li cöftitutóe'emiffa % liberis peper dm':7patribus honoré debiture feruauimu0.fancitu5etenimanobis eft: utliquide;requot;patris dfr

•criCauiritnrXO'

vJLtusiftctitulus oi'

uiditurin tres partes principales.iprimo ponit per quos nobis aequi-ratur.Secundo illud fequifinerecurione iin fpede.tertiofadt pzeanv bulum tranfitus ad alios titulos cmaterias. Secada ibi: igitur liberi, lema ibi:bactenu0.,tem fecuda pncipaliter fubdiuiditur. naro primo ponit oeacquiflrione facta per liberostt per quostquid acquiramr.Se (undoquando per feruos noftrosiquid acquintur.Zertio oe acquifitio neper liberam perfonam an poflit acquiri i^quid.Secunda ibi.item no^ bw. tertia ibi:er bis itaq^.ftbocoicit. facquiritur nobis non fotum Pttnofmetipfos fed etiam per perfonas bic wferiptas.boe vicit. Æro

h€pb«i0M.f.e.§.i.t.§.item nobis.

bextern vfufruc.vt.;.e.§.de bis.Ouid nnudu,vfumfrn.CT re noftra acquirit: no aut eropcra.ff.de vfuibabi.per feruum.i.f.perquas per fo.no.ob.acqui.§.pereu quoq^accur.

cIrvona fide.vt.f.e.§.idc placet.que bona fides in poffidente non poC requiriturrvt.ff. de acqui.pof.cum bcredes.^.fi.i.ff. ve ftipu.fcr.l. dfern''cp tcftamento;7ve acqui.re.vo.bomo liber.in prin. terigit bo, na fides in pnneipio pofTemontsci continua in libero bominequo ad ali quid acquirendumper eumnon in vfuca.quianon vfucapicvtrf.ve ac qm.rc.00.Uqui bona fide^.i.t.C.veprefcrip.lon.tem. que p:o liber.1. foldfed in feruofufficit quo ad vfucap.iquo ad fructus in (nirio bonam fidtbaberc;vt.ff.de vfuca.quifdt.§.vltimo.7.C. ve vfucap. tranffo:,1. vna.§.boctantumodo.

Cogitur. Climquicquid acquirebant fili,'familias acquirebant pa, mpfäoiure exceptis caftrerifibus vel quafl.bodie vero profecticia quo ad plenumius adueuticia quo ad vfumfructum nudum.bocvicit :iKre, tinus.

dgitur.quia ve fingulis vicere vulcoe filiis: vt ve vignioribus pri-dmobictt.

etOlim.anriquitarem primam recitat.

famp;aftrenfibu0.idemcft in quafl caftrenfl etiam iure veteri:vt.fE6 cot ^o.l.i.§.neccaftrcnfe.non folu iure nouo:vt.C.ve bo.qiib.cu opox. ta.§.cKepti0.T.§. eodem obferuando.eft autemcaftrenfe quod filiuffj, miliasa quolibet in caftris acquirit.non acquifinirus alias: vt.ff.vcca, fren,pecu.Lfi forte.7.l.caftrenfe.qnaflcaftrenfe?quod magiftri libera, Uum arrium:medici:derici:7adnocati ve publicoacquirunt:vt.C. ve in offidofo teftamento.l.finali.7.C.wepifcopi0 i deruis facrofancte. 7.1. cumlege.

$ €»iffinctione.adactia'f vel pfccticii proprietatis vel vfufru.

b qfrlli,.f.famquod grauius efle videtur;vt.C.ve bonis que lite.l.curo opo: rct.§.primo.

i ctonftiturione.vt.C.vebo.^lib.cum oportet.

k CÆr re.large pone.i.propter rem vtfructus er rebuspatris veloccafione pa, m0quocuq5modo quefiti: w .ff.veincc. rui.nau.lu.^.i,. 1 rf.vc vfur.l.in fiddcommiffi. .§.cum pollidius.7 vc vuig, fub.fed 7fi plurc0.§.ïarroga,, to.7 vc caftrcn.pc.fi fo:tc.7.f. lïcaftrcnfc.nifn aliunde fUi, U0 fit habiturus perte, vt.live iure vo.l.v.§.ft pater.7üc ponitur cc re.ff.deacqui.lxre. aditio. in fi.argumen. contra .five pccu.co tpc.ifi.srg.fifr cótra.ff.ve acti.emp. Julian' §.fi quid fcruo.

1 Dnuidia cft.r.filloqui acq, fluit.

tn iTRcuerti.q.d.nulb. n C0fufructü.qucm habet in aduenricifj.nili remirent: vc .C.vc bo.qlibe.cum opouet. g.finaüt res. vt nifi ab aliquo fibivetur aliquid vel relinquitur boc pacto vt ad patrem nö pertineat vfufruaus vt iautc. Vt li.ma.7auie.in prin. colla. Vlij.ucl nifi fuccedatfiliusvna cum patre.in befditate fratris vel fozoas:vt in auc. vc bere. que ab intcfta.§.fi vcro.colla. .w.vel nifi fcru'vonetur filio familias co pacto vt manumit catur ftatim.vt.C.óbo.q lib.

I.vl.ad fi.vcl nifi quando pa,, ter noluitcófentirc filio adeun tl bereditarem ahquam:vt.C. vc bo.q libe.Ufi.m ft.§.i.7.ii. vel nifi parente minus Icgiric viucrtamp;ebona filijs appliccn, tur:vtin anamp;vt nulliiu.^.qivo quidam.col.ttJtem qn patcrcamp;raritinccRas nuptias:vt in auc.deincéhnup.§.i.col.ii,'.

0 OP'.ofpcra.quid vicemus in vubfo vnde peruenitendentquidam er boni» patris prefumitur babuilïe ficut vro: habet prefumifcc bonis mariti: vt.C. vc vonarinter vi.i vro.l.cnâ.7.ff.vc vona.inter vi.7 vro.l.quintus.lRos contra 7viftingue.an filius fit viligens vel vineo 7 pater inops vclccótra:vt er bonts viligentisars viuitis qucfuii fingam':vt.C.arbi.tu.fï vefbnct'.i.ff.de berc. vendi.vendito:er hereditate ibi.ifbrcciü enim hominis ic.c.tKad.l.fal.fi be, res inftitutus.in pzin.

P lt;rifgt;7°ccdat.colligc pcculiu aliud caftrenfe.aliud quafl caftrcnfc.aliudrufti, canum fiucpaganum.qó vimditurinter profecticium 7aducnticium: vt.C. vc inoffi.tcfta.l.fi.in princi.in quibus olbusvf bac.1.quid luns fit.i.C. de bo. 4 lib.1.cum opouer.

Cl0(Kquoq'°£mandpans olim Alium lucrabaf ternam partem bonouï aaucnnciofuma filio.bodie vcro folam medietatem vfufructus p:op:cmio ba bct.boc vicit arctinus.

q Cirocquoqhvtparctibus bonoië fernem':'fili,'s parcamus,

r e®ifpofitum cft.C.de bo.q lib.ciïopo:tet.§.cüaut.

0 Cföpccie.i.cafu.accur.

t ([amp;bi.i.inquoaccur.

uCfëlcqutfitionceflugiunt.i.pam' non acquirantur quantum adproprictatq. Rdfm que tempora locum babcatqó bic vicitur.fm antiquanon:quiafola ca ftrenfia 7quafl non acquirebantur vc quibus nihil vetinebatpater:vt.C.ó bo. 4libc.cum opo:tet.§.i.0m moderna vero non: q: non erat adhuc ftatutu in ad uenticijs vt nóacquirant patri temport buius Ugis antique 4rccitaPbic.iRn. quattuor iura bic fuuccefliueconftdcrari.^ntiquinïmü quo fola caftrcnfia vel quafl non acquiratur:vt.6.§.,.felntiquu:vt tempore Conftaniini quo res ma terne 7 er materna linea velatenon acquirunturpatriftamtum eft:vt.C.dc bo. mater.l4.7.ij.7.ii).l:ertitiin quod bk recitatur.vt pater emancipâdo filiumt ve bis maternis etiam teneatpro premio.g^uartum quo canetur vt omnia ad uenticia acquirantur fili,'s quantum adproprietatatem.patri quantum ad vfu fruemm er quo corrigitur illudqó iure antiquo cautum erat: vt bic.7.s.co.§.i. 7.C.dcbo.^li.cü oportet.accur.

r cConftitutionib'.f.Conftdtiniante ÿnftinianiï; vt recitatur.C.óbo.q lib.l. cubpoortet.§.penul.

plt;reccrefcat.argumcntiïf?u'a.ë.vcle.pa.ni.per totnm.7.C.decadu, tollc.§. p:ofecundo.accur.

I([ë)imidü,qui femp retinetnifi crpfé rcmittat:vt.C.V€bo.4li.ciï o;.accur,

d 0

QCTO?offltarfJoco tertiequä babetat olim in bonis matomißrationeppiie tdtistbabetbodieumidiam vfufrucms in omnibus aduentidfo:vt.C.ix bo.q libc.oponçt.acçur.

Cyumuol^is^cran0 acquirit ono mamignouintiobercditao vero line luflu ont adiri non poteft.b.d.areti.

ampliorefuma fruetur pro tertia' Dimidiaponruru0.lt;[yte5 vobis acquirit:qö ferui veftri er traditio nenandfcuntur:fiue quid ftipulen turner Donatione vier lcgato:fiuc er qualibet'alia caufa accrût, boe enim vobis ignot^tibus linuitis' obuenit:ipfeeniy feruusqui in pO' teftate altriuseftnibilfuufbabe' re poteft.00,fi feruua'berce in ftitutuß fienonalb nitiveftro iuf, fu hereditateadire poteft::fi vo, bis tubentibus adieritquot;vobis bere ditas acquiritur perindeÏi uos ipfi beredes inftituti effetis::con^ uenienter fcilicetvobis legatu per eosacquirimr'.ClMö folii quot;autp pnetas per eos quos inpoteftate babetis vobis acquiritur fedetia, poffeffio.cuinfcûq5eni rei poffeffi' onem adeptiquot;fucrtnt:id vos poffi derc videmini'.vnde :ctiaj p cos ufucapiomudlongi tpispoffeffioquot; vobis acciditur foe bis aute^fer uis in quib'tantumodo °vfufru.P babetis ita placuit: vtquicquid er reQveftraïuel er operibus fuis acq rent vobis id adijciatur: qôvo er tra eas caufas perfecutifunt:idad Dominum proprietatis'pertineat rytaq5fi is feruus beres inftituti fit:legatumuequid'ei autdonatu, fuerit non vfufructuario: f, domi, nopprictatisacquiriturAT ^de, placct': deeo qa nobis bona fide poffidef:fiueisV|iber fit fine alien? feruusÆôeni, placuit devfufru

tul CO0 quos beredes mibifcccrf.nl vocanFer fnbftónc q perfenöqpcrferuo0 beredes font:vt.ff.ve vul.i pupil.fub.qui Iiberi0.§.bec verba, ite alibi: vt.ff.

ve leg.i.ciï filio.§.ipftvo.i.§.ideo.accur.

iC Ëcquinmr.ftue reru9tm velitfine ons tm:vt.ff. vc vona.caufa mo:J.fi. % veadi.lega.l.feruo.

k0! mon folum.adepti.Ciufte Pm quofdam.vel aliter q6 vic vt virimuo.^. vc biß qfuntfui vel alieniiuri0.§.i.

IC iaidemini.ët ignorances: vt.ff.de acqni.pof.l.iii.§.falm0.

m{«focapio.in rebus peculiaribus ftail vt vnicis poft©ons fat:vt.ff.pio fo c(o.l.i,'.i ve vfncapio.l.labeo.

n£ Iponfeflïo.i.prcriptio 4cft effectus longe poffemöis:vt.ff.ve vfhca.l.uf. Ctöcbis auttm. 0eruusin quo babcmusjfufructu acqrtt nobis er vus, bus caufts:videlicet er re noftra % operib'fuis.Èralijs to caulis acquirit vno piomietatis.b d.areri.

oCtantummodo.vt.ff.vcvona.caufa rnoz.l.vitima.i ve adimendis Icga.l. fcruo.

plt;r@fuftucmm.ve eo in quo vfum tantummodobabemus vic qp er operibus trfi non acqrit.q: opera ferui in fruon funt:vt.ff.ve vfu tbabi.per feruu,.acc. qC Èr re.erpone:vt.^.eo.Ç.i.

rCTOoprietatis.nift cótemplatione fructuarii fit inftitums vel aliud ftbi va, tum fuerit.quo cafo er re cius.f.fructuarij ftc ftbiquefimm elle v(derur:vt.ff. 6 vfufruc.lega.fedift qd.nötü fructuarii iulTus fufficit ad adeundam beredita, tem:vt.ff.ve acqui.bere.l.aditio.§.preterea.

sfl Quidrideft aliquid.

C^demplacet' liberbomoiferuus alienus bona fide poffeiTus acquirit poffeirozi er re ipftus i operibus fuis.£raliis vero caufts liber bomo acquirit Abi 1 feruus vno fuo:inó tm perpdictos acquiritur nobis vnium led cttâ pof, fcffio.b.d.aretinus.

'C TOlacet.f.quo ad acquidtionem vt ftatim fequimr.namlalio viffen:vt.fo

co4fedbonefidd.

V'ays liber.bic viequod virimus.^.eo.in pUn.

F (pCaufas.vdutiAient beres Iftitutus vd legatum fuerit et aliquidvcl

vonatum.accur.

emanoidem placet : de bone fidei pofreflbre:ttaq5q0 ertraiftas cau fas' duas acquiritur id vdad ipfû pertinet filiber'eft velad oommü fiferu^eft. 4t $5bonefidci poffef for cum vfuceperitferun,:quia eo modo Dominus'fit er oibus peu, canfis fibi acquirere poteft. fructu arius^o vfucapere non poteft: p, mum quia non poflidet fed habet tusutendifruendi:dcide quia quot;feit feruüalienüenc.r°^öfolu5ante, proprietas per eos feruos in qui, b? vfufruc.habciiß quot;nbsp;vel quosbO' nafidepoflïdetis' : aut per libera, perfonam que bonafide vobis fer uit: vobis acquiritur:fed etia, pof feffio:loquimurautin 'vtriufq,p fonafmdiftincrioncm quä prori-me'expofuiin?.i.fiqui pofTclTióc, ex reueftra vel er fuis opcrib'ad eptifiierinr.lt;r /Erbis itaq,caufis apparet 'pliberos homines quos neq, ueftro iure fubiectos babetis neq, bonafide poffidetis.item per alienos feruos: in quib? neq, vfu fructum babetis : neq, poffcffiO' nem iuftam nulla ercaufa vobis acquiripoffe. Mthoceft q,Dicitur per ertraneani perfonam nibil acquiriquot; poffeercepto eo qó per liberam perfonam acquiritur velutip procuratorë.rrct placet nonfo Iu,fcicntibu0: fed : ignorantibus vobis acquiri poffeffionem i ? fm Diui Senericonftitutionem':: per banc hpoffeflionem etiam ooini-

reftituit mibipofélfoti per conditionem fine caufa:cuiu0intuim fait in, ftitutusram non volens querere poffeffoii: cuius intuitu fait inHitaW iuilh cius adeundoquent fed fine cius contemplatione nibil fit: vt.ff. te acquiren.re.vo.l.libcr bomo in piind^tem poteft vid q ignarus que rit fibi: vt.ff.deacquircn.berc.l quialiena.in fi.i.§.cü aût.

,C^om(nu0 fii.ftc.C.de pac.l.n-aditionibu0.

•É©nia feir.vnde non vfucapit eu malam fidem babeat:vt.^. te vlw cap.in piin.

bCiflon babetis.Ac.ff.deacg.pof.l.i.§.per enm.fic.ff.qui fatifdare co, gan.l.faendum.§.ii.

'ClPoflideti0.f.ciuiliter fed naturaliter:vt.ff.ve acquifépoféf.l.natu, raliter.vnde vtilc interdictum vndc vi ftbi vatur: vt.ff.ve vivvi arma, ta.l.üü.§.vnde vi.

dlt;r^n vtriufq5.no ve tribus vtriufq, vid.vel inelius ucwriufq,:fdlic, fructuanjibo.fi.poirelTOdo.

cClP%orime.vt.$.eo.§.de bis.i.f.idem placet.

€Èr bis Itaq,.iper emaneam perfonam niHUpoteft nobis acquu rcperpzocuratoicm to acquiritur nobis poffellioivominmm i vfuta, pio.b.d.vfq5ad Anem.areti.

t^amp;pparet.fcil,argumento a contrario fenfofompto.nam ft tm per oi ctO0 bomines acquirimr.ergo non per aliO0:vt.ff.de officiodus mimi da.eft.l.i.in pncipio.i.s.de tute.in piin.accur.

5lt;[Bcquiri.fallit 1tutoze i curatozev ftmllibus perfoni0:vtvicem'.f. ve inuti.ftipu.§.ftquis.alij.

bCTPoireffionem.C.de acqui,pof.l.iA.ff.de acqui.pof.poféllïo quoq, $1ft poflfelÏÏo.

itf Conftitutionem. que eft.C. per quas perfonas nebis acquiritur.1.i. Mccurftus.

kC Tper banc Utac^ i per pzocuratozem. namq, fob poffeffiocum

0«undu0

toc teftamentiß ordinandis

reg inanimata drmibinÔqamEMâiper tradition? rc0 mibi queritar 1poffeffio.fedilla eadem tper me acquirit:vt.s.oe reru oiui.§.per tradi tioncm.vt.s.c.in pUn.amp;lii vicunt vt aso.per folampoffeflionem aequi rioomintum:vt bic.t.C.e.Ui.$edibi növicit fimplicitcrccccpta polTcf

niu5dooming fuerit qui tradidit, vd vfucapionem aurlogi teporis preferiprione^ftdominus non fit. CJ^aaenusquot; tantifp admonuiP fe fuffidt qucadmodü fingule res vobis acquirantur'.r0a57 lega to:|:°ius % quo ipo iure fingule res vobisacquirätur.,rem fideicom mifforû vbi finguleres vobis reli quunturoportunius inferioriloco referemus', caideamus itaqy nuc quibus modis per vniuerfita' tem res uobis acquiruntur.Si fui' ergo befdes facti finis:fine cui9 bo norum'poffcffione5petieritis: ud fiquc5arrogaueritisV:vdcui^bO' na libertatum conferuandarum caufa vobisadiecta fuerirtei^res omnes ad vos tranfeunt: ac prius oe hereditatibus Difpiciamus quarumoupler conditio eft : ni uf erquot;teftamento:velab inteftato ad vosptinér.ft prins eft ut de bis Difpiciamusqueer teftamento uo bisobueniüt.quain re neceffariuy eft initium oe ordinandisteftamfr tis erponere.

C0eteftamentis ordinandis.

£ftamentumereo appdlaf' .q,teftatio mentis fit. Sedent nihil antiqtatispeninis ignoretur fciendum eft olim folü quidëduo-genera teftamentoru in vfu fuiffe: quorü altero in pace % ocio utcban tur qôcalafisquot;cóitijs appellabant: alterocum in Prelium etituri°eént qó ptocinctu^oiccbatur.r^ziccef, fttCocmum tertium genus teftamé torum qóoicebatur per esr7librat fcilicetquia per emancipationem ideftimaginariamquandam ven ditionem'agebatur quinq^ tefti-bus7libripendetduib9 romanis' puberibusXprefentibu0:7eo qui fa millc'emptor'dicebatur. $5illag

quum:itriplicem ozdi,

nationem teftamcntorum:t eorum nomina cumeo:um co:rectionc.0e eundo wfigillatione facienda per tefteoffertio quitefteo polTunt adbibe ni qui repellantur in teftamentomnano g? non refert in qua materia te Ramentumfcribatur.Quinto ponitvnum cafum cpve vno teftamento Poffunt fieri plures fcripture.$ecunda ibi.poiTunt autem.Eertia ibi.te, fte$aiitem.Quarta ibi.nibilautcm.Quinta ibi.fed vt vnum Jtem bee principaliter fubdiuiditur in nouem partes.iprimo ponit etbymologid vocabuli.$ecundo recitat vuo genera tcftamcntoium que ohm feruabd mr.Xertio recitattertium genug teftamcntov quod etiam iure ciuili fuit 1 troductum.@uarto ponit vuo genera teftamentorumin vefuemdinem abiiffe.@uinto ponit qualiter tertium genug partim vefijt per vefueru, dinem.Serto qualiter peftea fiebantteftamenta ve iure pietotio. Septi mo qualiter in confectioneteftamentomm iuo ciuile 1; pretorium coniun ctum eft:1eriam conftitutiones imperiales.©ctauo magia oeclarat quid eft oe iure ciuili et quid ve lure pretorio:i quid ve iure conftitutionum in formatione teftamenti.lRono qualiter per conftitutioneoimperialeg ad, dimmeftgp teftatoz fcribat nomen beredis. Secunda ibi.fed vt. Xerria ibi.accrfit. Quarta ibi. fed illa.Qulnta ibi. quod vero.Secta ibi. po, fya veto.Septima ibi.fed cum paulatim.©ctaua ibi.vt i boc. iRona ibi.fedbig omnibu0.iet.b.d.in(umma. Xcftamenmm vicitur teftatio

menti0:iantiquitus erant plura genera teftamentomm.vnum qó in pace:ali, ud qó in bdlotaltud qó per eg c libram:altud ve iure p:ctorio:querecelllrutab vfu.b.d.are.

I CKeftamcntnm.appcllatur.ponit ctbymologiamcvt vicit lapis quafi Icdcng pedem.iargumentum quail argute inuentum.i Pm boc codicillus poteft vid tcftamenmm.Biffinitur aute; fic teftamentumeft voluntatis noftre iufta fentetia ve eo quod quia poft mortem fua^ fieri vo luit:vt.ff.eodem.l.i.t eft add? dum cum Iftitutione beredig vt five lega.§.ante beredeg.qnia fine beredig inftitutione nullu5 vicitur teftamenrum:lt;t.fK0iu re co.l.finali.i infra ve fidcic3lt; inprincipio. mÙSed.vt.C.ve cadu.tol.§. cum rripltci.argumenmm con tra.fieo.titu.§.in pro non fen, pti0.

nCg^uod calati0.i.boni0ini-tifs:velbonig conuentibus.ca, IO0 enim bonum interpretatur. comitie funt cöuentu0 vela ca lo qó eft voco:quia vocatio per fonarui fiebat:vnde calende vi ctefut.

° gfnturi.ve vomibu0.

P ëlProcinctum.eo fone@fuc cinctefiebat.i in bis duobus te Ramentis beres erat:vt.y.c.fcd

q CZlcceffit.firr vc iure ciuili. accur. rClfbereo.propriü nomen te^ ftamenti.

0lt;r«enditionem.fic.s.quiba0 modis ius pa.potcLfol.f.prctc rea.

t fDamp; libripëde.idcfteftimato, Ktqui libripendebat vel cftima bat familiam vno nummo:ve, inde emptor manumittebat to, tam familiam cüomnib^benig accur. v^'Romanis.i.liberig bomi-nib^:vt.s.0 li.§.fi.

rCipuberib^.B.qmo.tuic.ft. inprin.

FC familie.i.bcreditaristvt.ff te vcrbo.figni.p:oniïciatio.§. familie.

^Cfmptoz.q eratloco bfdis: vt.ï.eo.§.fcd neqv

a IE libram.f.adcquata^id eft eftimatamrem. ivicitlibrabe reditas.qz ficutlibra diuidif in .rii.vnclas.vnde vicit adeqta libra.i.bfditas eftimata.

bClPamm.quta numer^tefti um remanfit.ac.

cCZdiuo.f.q: ius ciiri.inuenit.ac.

dClPoftea.f.vc media iuris pmdentia.

ciripono:ario.i.ptorio:vt.s.vc iure naturali,§.p7etonïï.

cC signa.i.figilla.ac. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fff'Quodjmó.q:cópntato libripêdetem,

ptore.vij.erant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ætlubfcriprione.vt fubfcribit fc teftóaffuiffert

cui9ftt:vt.fEe.l.pe. bQ lt;onftitutióib9.vt.C.vetdti.bac ?(blttffima.ac.

Œrtötemi.i.nullo actu intcrpofito:nifl neceffario nature:vt.ff.eo.beredcs.ïn Ki.C.e.cu antiquitas.

kg Zeftato:i0.O potcft:vt.C.eo.iubemu0.

IC^cftiu.ft nöpót teftato: fcribere.fcdbodie Idiftincte p alium feribere pöt no men bfdis:vtlauamp;vtfpon.lar.§.q:vo.col.viïi.

mg Qleno:cm.eftaütteno:fipoft feribere faciattars vielt co:ä teftibns7 feribe turper alium vel per aliquos ve ewafs nó valeat.ïmc falfi pena tabelliotene, tur:vt.C.e.iubemu0.

ClfbOfrunt autenv©mnes teftc0poffunt vno dnulo p:op:io vel alieno fi gnare.b.d.arerinus.

nlt; 2lnnulo.f.babentc caractercs.qui flgnatoziug vidmrrc flccin eo figillu^ non autem alio figno:vt.ff.co.ad teftium.^.dgnuin.ide verbo.ftgni.lrfigna toriu0.§.flgnare.

oClcftamcntum.vd a linttum.f.qno Inolutri eft teftamenrum:vt.ff.eod.ad d iij

fum'cft:fcd 7alieno quoq5annu, Iolicet lignareteftmri: Zeftes au temadbiberi poliunt bi cum qui/ busteftamennfactiobeft.i^ed ne-$mulier'ncq^impubesquot; neq5 fer uusneqy furiofuß'neq5mutus'ne (Bfurdus: neq5iscuibonis iterdi ctijSefttneqjbi quos leges iubent iprobositeftabilefq5''ene poliunt in nume;:teftiu?adbiberit $ed ciialiquis erteftibustcftamentiqui defaciendi tpc liber eftimabatur: poftea auremferuus apparuit : ta5 Diuus Ndadrian^ catonio vero $ poftea Diuus Teucrus: 2Knronù nus refcripferuntfubuenire fe er Tua libcralitate'teftó: vtfic babcaf firmüaeftvt oportebat factü elfer: cum eo tpc quo teftamentiï lignare turhoium confcnfu'bisteftis libe-rorülocofuerat: nee quifquaj effet qui eiqueftionem ftatus mouillct. lt;17 ipatcr neenon is qui in prate eiusertöte 0110fratresqui in duf de parris ptärefunt:vriq5 telles in vnu5teftainëtum fieri polTnur : q: nibil nocct er vnaoomo plures te ftes aUëomnegocio adbiberi: in te, ftibnsaütiiöocbct effeisqui in po teftate teftatoriseftAT 05fifiliur-fa.oecaftrcnf i peculio poft million nëquot;faciatteftamentu nee pater dus recre adbibettcftis:nccis quii po, teftate ciufdé pamseft.rep:obatu5 enicft in°ea re domeftieujreftimo-niu541-föcd neqy beres fcriptus neq5is qui in prate eius eft : neque paterPeiusquifn ptarc hab} eum: neq5fratres qui in ciufdc5 pris po-teftate fûttcftes adbiberi^poflunt: quia boe totü negociu^qöagif re-ftameti ordinandi gratia creditur bodie iter teftatorc cberede, agi'. I, eni totu, ins tale conturbatumquot;

non 1fKbabct confuctudo.vt.C.tecdi.tiuiadri.tol.l.fi.i.C.tc dona.l.in to nationib^.i arbi.ru.l.fi.nos contra.f.in nucupanuo te lure.t qó bic ticit in te ftamëto condito in fcripr's logt.in nucupatiuo.n.ft proferantnon tebent credi fine teftib9:cu in cis confiftat trfifubftiria tcftamcti.ipm tn valer I, probatio te ficiat:vt.ff.te tcfta.tu.1.tuo.Ouid fi feru^fact^ë vf infamis velit recognofee re fi gillû fuu/m.n admittit:vt.ff.de carbo.edi.carbonianri.^.caufc.

IIT ^fenfu.no.crrozc pdcnc.vt.ff.ocfup.le.l.iij.in fi.r. C.dc la. li.tol.§.fed qza .ff.teoffi.pre.barbanus.

QrtoatcrnccnonlPotcft in vnoacodcteftóeffe teftis patercu filiis i fra, mb^fn teftb cmanci.b.d.arc.

mr fëllieno.aliud ft in fuo.vt.f.pzori.§.7.ff.te tefhb^ teftis.ac.

nC $ed ll filiuffa.milTionë.i.rcmiffioné.aliud ft ante.vt.ff.co.gtcftatncnti.§. per contrariu.

olt;[^nea re.idëtin aliistvt.C.ótefti.l.if.fed gs ëltomeftic'fm.cofon'iafcri ptia^vd fimiles.vt.C.tc bis g ad ec.cöfo.l.fi.f.finc ft feru9.i.C.te qft.Lpzi dë.gitem vio: marito.i ctontra:vt.§.tc vfu t ba.§.itë is.ytem fcruientes fme tapiferi:vt.ff.ó pe.l.rcfpicicdü.§.furta.

OT0ed ncq5beres ^nteftö non Póterfeteftis beres fcript^m co:ncc pf nee fili^in ptatemeeWateridufdë pris ptate.b.d.are.

P„113atcr.no.cp bis trib^modis ticit gs cótingcreme p ptitem.

qCadbibertqzcoziï negociu ë cum ét lucrut tamnü ad cos pertineat: vtrf.

fignU.labco inpn.id.verba.

C Conturbatü.na olim berce ruobue primiegenenbuß teftarnentoro poterateffe teftie.Jn tertio veroiUe quierat loco beredie non potcrateffe tcftfe.i fic crat turbatio

fuerat:: veteres quidcfamilie em pto:c::eos qppoteftare eiaduati fueranr:atcftamentariis tcftimoni is repdlcbat.beredf: bis qui per poteftate, ei fuerant concedebarte ftimoniainteftamentis prcftare: 1, bi qui id permittebant boe iure mi nimeabutfoebere eos fuadebant. :amp;ttamennos candeobferuatione corrigentes::qöab illisfuafu, eft in legis nccellitarem tranffcrentes: ad imitationepriftine familie emptoris merito:nccberediqui imaginé vetuftiflime familie emptoris obtinet:ncq,aliis perfonisque ci vt dictum eft coniuncte fuut licentia, concedimuslibi quodamodo teftimonia pftare.^deoq, neceiuf modi veteres pftiturioesnfo codi ci inferi pmifim'.CXegatarifo* autc : fideicomifTarijs quia non iu rcYfuccelfores funt:ali|S perfonis cis coniunctis reftimoniu, ets non oenegamus:iinmoin quada, nfa conftitutionc': boc fpccialiter eis c0ccfTim9::mnlto magis bis qui in cop poreftatc füt:uelqui cos habent in poicftatc'buiufmodi licentia damusbŒ TRibilautéintereft teftamentu, in tabulis aut in ebar-tisCmembranifuc:udin alia materia ftat.fcd :vnû'reftamcntü pluri bus codicibus conficere quis pot: fm obtinentem tamen obferuati onéomnibus factis:qbinterdum' erid necelTarin, eft:veiutifi quisna uigaturus : fecu ferre :oomirelin quere indicio;: fuor pteftarionem velit:vVpptcr aliasinumerabiles caufas q bumanis ncceniratib°im minét'Æ fö,bec quidem 6 tefta. qin fcriptis pficiunt fufficiunt.$i quis autfine fcriptis volueritordi nare teflm iurc ciuilifepte, teftibus.

luntatis.quewbet nominari fi legitimaë:vtX.te Icg.l.cum qucftio.m fine.ierit bonum argumen.s.tictum.Sedcontra aig.c.C.de tcfti.qm in fi.fed mdeo finis illius legis non refertad totum qó erat rictum.ti ftingue tn:an lucrum redeat ad cum focin:7tunc non admittaturtak fu vt.fr.qu4doappd.fit.l.(.§.in prop:ia.

CPibilautC.Xcftamëtiï pamp;l Cflib, materia feribin pöt ctiplurib' codicillis fcribi.b.d.are.

cC3quot; cbartis.fic affignant camp;ra.argu.^.te rc.ti.§.litto:e. dCAvnum.fic.ff.e.1.vnnm.

elt;r,nterdfi.f.vt plurib9fiatcodicibus.

ftf^lmminent.fic in auc.de confan.,i! vte.fra.§.fic igitur.colla.vi. $ed nfiqulderbis eremplis probaturfrn.nbfine autcnrico:vt inanc.vt fpon. lar.6.dc boc infupcr.colla. viij.i.C.te fi.inftrumen.quit^.7. ff.te bo. pofTeMone Pm tabula0.l.ii.§.fitam diu.fm bec ambo funt pnndpalta Æccurftus.

€SedbeCquidem Zcftm fit franc fenptis ódarata uolütate tcftan fëcozllepte tribus rogatis.b.d.arc.

g„Sed bec quidem.ft quis.vij. teftibus. quandoq, nullus vocatur ut fl miles moziatur in bello:vt no.C.dc mi.tcfta.l.milites.quandoq^ vn' vt imperator:vt.C.eodc,.omnium.quandoq,tuo inter filios:vt. C. co dcm.bac confultiffima.§.er imperfreto.Gd fi in tcntozio faciatteftamen

mmmnc0:vt.ff.dc mili.tcfta.l(KfU0.qn$trt0Vcl 4ttuo:vd paudozee vt.C.co.fi non fpedali.qnq^.v.vt in tdW raftid:vt.C.c.Lfi.§.finaute. qnq5.vij.vt generalitcr:vtbic.t.C.c.bac c0fulriffima.qnq5.viij. vt.C. ^itefta.fac.pnt bacconfultiffima.

aCjEldbibiti04i.rogari0 vt herlint i lint attenti:vt.ff,co.bcrcde0.§. pc. iin aut.dctcfti.§.i;l,in

fy.col.vij. bC£ozam.i.palamno minando beredeezutÆ *l.lxredc0.

Æ muncupata.ar0 no, (ificata.indeDicitur nü.

fftautmilcjq iuraufe aftgnionö recedere: vt •ff.erq.cau.maiod.pe. ifcriptugeftin matricu Iavbi7alij milite0fcri/ pnfuntmt.ff.c.Lpenul. pertotufofuntialia.v. necelfaria:vrq0dt mû' leo vt Dirimus.ff. qui. ^ma.1.ft.t in auc.de manda.prm.§.fi.colla. riijjtem miles Dicitur amalo quodfuflinct p:o alij0:vdamille:qa dc numero mille bominu, eligitur:Vf.ff.eo.l.i.§.

gra^adicta.

. Zorne ifte titulus biulditurprincipaliter i buas partes. j/brimo ponitdcmilitibus teftä tibU0in tentozioeomm velin peculio caftrenfl. Secundo De teftamen, to in quali caftrenfi.fc, eunda ibi:fcicndu5.yte5 prima fubdiuiditur. na, primo ponit continua, nonemper modum re, morionis fiue exceptio, hiscum politione noni ftaturi.Secundo quili, tcr priuilegium concef, fum militibus^ poffiit teftariquomodo volunt intdligatur.Xertio qp etidmiles mutus i gc, nerahter Defectiuus po-teft teftari.€luarto qua uterpoft milTionem te, ftantur.fluinto 0 mu tatio ftatus iplius mili, tis Dummodo interne,

nutnqua volutasnon viciât teftm factum. Secundaibi: plane. Tertia i^:quinimmo.^uarta ibifed bactcnus.QuInta ibi:$edifi qut5.£t •b.d.œiïeg (n expeditionepöt facere teftm iure militari quomodo vult extra expeditionem nö babetpriuilcgiu nili q?filiuffamilias etiam poteft pari.b.d.felrctinu0.

d$up:adicta.queconliftitin quattuoi.vbicft in feriptis teftm c5ditu, vel in fola nucupatione beredis coiam.vij.tcftibus:vt.6.ntu.i.§,fcd edi !pularim.7.§.ft.7.ff.de beredi.infti.l.i.§.qu(neq,.

,mperitiam.C.Deiure Ddibcran.l.finali.in principio.i.C. ve for. :

bCgntroduxit.fedtunc Dcmumcum lu mdiriafuntbabcntpriuilegin,: J.pc.7 bocfubijcit.

^lliS ahtem .délies telUdo extra expeditione Debet cellarifm tus gmune:7 l, filinffamilias fit tcftari m pbt.b.d.arc. tþlutem.p:ofed.

k^diuuanf.iita no.QcclTante dceffat teffectus. : p5tbic fumi ar. !cgt;c.decpi.i de.l.generaltter.q, celfante clerico ab ecdefia ceifat p:ebc da naturalitcr.fed arg.contra.fkDe poftu.l.i.§.fcxu:q: calpburn(a Dedit Qmedicto.vnde celTante caufa cetTare d,edictum.qó eft verum, fed boe vlrimum generale c dc cd impulfiua.Dictum primum re finali fine qua rpelknon pöt.

fällJ' bt ars pzobibeanf:vt.f.ti.1.in prin.

n'ugöi,f.quitumadrolcnitatem:nonquoadbocvt oef frda contra

teftifi dus ficut in dito veterano q fui foriseft.C.De tcfta.l.fi.§.in bis.i.ff.UÏ offi.tefta.l.pap.§.ft quis in militia.i boe eft veru qn eft Domireuerfus ficut.s. pxt.Dirimu0.al'0 lient miles alius vtitur fpcciali ture:ficiifte.arg.ff.eo.ee mû Ijwi.§.i.i.l.teftamento co7um.§.fi,

nCiPaganomm.a pagos qó eft villa oicitur.q^d.non militum.

CTCgt;lanfrl5rcmittaffolamp; nitas in re agëdatnótn remit.

tribuef:pöt videriline feripto boe modo elle tcftatus:% uolûtascius rara bfidacfl.lt;rjCctc^ fi vt pleriï $fimôibusqfteri folet ointalicui: ego te berede facio:vUböa meati bl reliquo: no oportet boe 2 teftö feruari:necvUorum'niagis itcrcft

(Biplb^tquib'id priuilegiu, Datu efteiufmodiexemplü nó admitti: alioquinnó difficulter poftmorté alicuiusmilitis teftes exifterent: q affirmarentfe audiuiiïe Diccntc ah que fe relinquere bona cui vifu, fit eper bec iudicia vera fubuertctur ^'muinimmo't mutus'7furd9 miles teftametu facere potra fö, bactenusVbocXiUisaprincipalibuf cöftinirionibus cóccditurjauaten^ militât'in caftris DegütaC Hboft miffionem 'vo veteranivel extra caftra fi faciantad buc militâtes te, flamentü coloiu,ciuiüromanorü iure id facere Debet.'qó in caftris fecerintteftamentum non cói iure fed quomodo voluerint poftmif. fionem intra annum im valebit. Cfîuid ergo fi intra annû qsoe celTerit:códitio aüt beredi afcripia poft annü extiterir an quafi militis teftamentu, valeat:'placet vale quafi militis. Crföcd'fi quis âte militiam nó iure fecit teftamentu,: 'miles factus'in expeditione oe ges rcfignaucrit'iUud:'qdaadie cit bfiue detraxit:vel afs manifefta eftmilitis voluntas boe valere uo lentis:Dicendu eft valere teftamen turn^afiex volunratemilitis no-uaSCæenitf'fiin arrogatóe, dat^fuerit miles vel filiuffa.eman cipatuseft:teftamentum eius qua

'mutU0:vtHludDuref poft reuerftonë:vt,^.pxi.§.%.§.fed tcftari.i.ff.eo.rici^ in prin.^lia veropriuilegia que babet in teftando finiuntur: vt bic: i.s.co.f. illis autem. XC Ildocillis.f.militibus vt reliqua priuilcgia.f.DC numero teftium babcat (n teftando:ificnon refermradpri.

yC llPoftmiflionem.boneftâ.f.flnito tpe militie: vd caufariam fi on tempus ex necelTitatcreceflit.fi aütignominiofaëmifTio Définit ftatim valercvt.ff.e.tefta menta comm.'.C.eo.cx teftó.fcd fi milcs DCjCapitali crie Damnatus fuerit, ft, quidem oe cói vt homicidio ifimili:non poteritammodo tcftari:vt.ff.Dc uete. fuc.1.i.in fi.fi aütmilitari:vtq:0lienauitarma vd ümilia que numerantur.ff. DC re mili.l.ij.i.iij.iidc etiam de fide rupta nó pór tcftari:vt.ff.e.l.ex militari. Alias poterit in caftrcflbusnn.fi ei boe in fnla permiffum fucrit.afe non: vt.fF. DC iniufto rup.tefta.fi quis cxberedato.§.fedc fiquis capite.i de Icga.uj.l.ftqs inprin.§.mile0.

,Cualere.q: códitio retrotrabif:vt.ff.Dc pen.i có.rci ven.l.nccefario.^.i.T q po.in pig.ba.l.vl.i facit.qó Dicif.ff.e.l.quod conftitutum.

èE0Cdafïqul0'Teftm factum an militiam fine folcnitatc valet fi poft mi Ittiam apparet dc militis voluntate.:idem fi milcs poft teftamentum fuerit ca pite minutu0.b.d.arc.

aÇlRefignaucrit.i.figilla aperuit : remouit.

b*^diecit.vt.ff.DC iure codi.conficiuntur.§.fi milcs.

'noua.no.q? ab initio nó valet ex poftfacto tn conuakfat.

dŒ$eniq,.ifdcm caufts manentibus valet qóreftgnauii pcftea.vd Die fient nunc DC nouo facercpoteft:ftc vetus non refandimr.: fm boc Die noua vo,, d iiij

du fl faiberenomtfaa manu fcribattcftm:naiït p alium Rribere velit impetret boe a principe.vt.ff.eo.il mutuß.gte^ ft furduo tril cafu eft vel etü natura tefttf11 vult d pór loq articulate:vt.C.e.ufcrerie.fl ant natu ra eftfurdu0i mutue non poteft nifi fit milc0:vt.6.ti.i.quinimo.

•ÇSed fi qui0.fic.s.co.§,puterea.7.§.furioru C£ecusaute«e,

CU0 cufölënitatec3inon Pamp;facefteftm:6fruddo quihbct folcnitatc^fpe,, cialiter in boe alïigna, tam.b.d.arctinu0.

blt;[Cecu0.naturarr vf cafu oibatuo vtroq^ to minejeeuß ft vno tril: vt.C.óercu.tu.1.frater cC Obferuatione.f. vt co:a,.vii.teftibu0 t ta^ bdliöe vralio loco eius finóiuenW tabellio vi iiKidiu0 volutate fuam t^laret: c in beredita,, tibU07in legatie i ola th fcriptura referant: w ♦C.eo.bac pfulnffima. dClPatrie mei.ftc.^. be oona.§,cftialiud.

C€iU6qui.Optu0 apudbofteg teftrn face, repoteft.fed priu0 fern ft ibi moriaturet.l.coP ndia vaiet:ft redeat er poftliminio.b.d. arcti, eÇlBoftco.f. vt captug vdobfeo: vt.ff.co. ob, fidee. f([„ealet.qz ferai font vrqfl:vt.s. 6iure per. $ferui.i,ff,^ li.bo.er bi.1.ii.

8 Cfucrat.ante capti, uitatem. beIPofthminif.quod fingiteni fempinduita tc Iuife:vt.s.g.mo.iu0 Mpo.fol.^.flabbofti' bu0:nöaiït.1.co:ne. ita fingifriqó tidf.C.œ ap.l.i.t.1.captE. ïpro, prieponif Ier coi.p iu, rcpoftlimintf.ac.

TC^rlcgccoi.q fingit tupma bon captiuita tißmozmu^iik Iibcru3:vt.ff.c.llt;comeliß.aliudeirct ftnnlla cfét fictio vtfemo pcrccfacto:vt.j.q.mo.tefta.ifir.§.nötn.^lrimo nota.riii.ec P fonaß q teftarinôprit.amp;liuffa.vt.ff.c.fi fili^Jtê feniue:vi.s.c.in pn. Hé pubeg.item funofus.itcm mentecapt^riré p:odigu0.item muP.itécc lt;U0.vt.s.c.*erca.7.f.icem furioft.i,%itep:o^'.§.(tcfurd9.7.§. cc aoJtcdlnatOad morte naturale vd ciuilamp;vt.rfc.l.ei9.q.§.i.vfq31 fi. 3ltéobfe0:vt.ff.e.obfide0.3ltë w crimine famofo oänat9:vt.ff.e. (0 cui •§.„fi.7.l.alcr.gtc TC ftamfuo rubitätcßrvt.ff.c.dc ftatu.c.l.quiïoni. 3témonaeb^:win auamp;ómona.f.idquoq5.iol.i.§.illud.fed bodie Pm quofdäcoirigff :vt in audoe fan.epi.§.ft^muliercoir.ir.^tc 10 cuiiter detfbonts atege:vt.C.0 bf.i mani.l.manidxo0.7ad.l.iul.ma.l.iri. C@cdfocredatione libcroium.

'n eil tamen S[otU0ifteti.NuidiFpneipafr in tree ptcg.lfbtimo ponitqdiurioeratve iure antiquo circa crbcrcdatioiic liberorumt quafoimaerbfdantur .Scóo qualiterbodie erberedari ocbcat. Tertio diqaaoubia drca pdicta fubinfert.föcóaibizfed bec quide^.Zertia ibi: fed in erpcditiüne.fyéprimafubdiuiditur.ndpmo ponitquädä camp;inua tionc ad piecedëria.Scóo ponit quaVr erberedationem fieri oe iure anti, quofnffldebat re libcno natisiin poteftatc1 primiïlocü ftuc gradu ob, hnfabug.Œcrtio w liberto nafdturie vd w naris non obuncnbuo pzi, tnu gradü.SXuano œemancipari0.Quinto re liberisciirilibus tril 75 cow5 crberedanone.$c6aibi:fcd qui filiiï.lertia ibirpoftburntqiuar ta ibircmacipatos.qiuinta ibi:adopriui.£cJ,.d.infumma. fili° 05iu uinis inftitui udnoiari^erbercdari.aliis afit pteteritus dicit tefttfi ipo iu re nuHürfilij nero familias vd alif vlterioris gradus mafculi per virile fcnloefcedentes pterin non rupebantteftdltfcd babebantius accrefcendi ,poterdt inter ceteroseebfdari.b.d.%Ireti

i,[Rontn.l5 victa obferuatio.s.oe tefta.o:.folcni0ftt:non til 7t.amp;d nc.ë.veea obfcruationc que eft circa fidem7probationem faris victum eQmunc occa que circa pietatem Dicendum:i licet ea obferuatio que

circa fidem eft:fati0viligcns ftt:non tM.7amp;

kCSupm.f.i ti.ó tefta.o:. l tfi(iiï.etmilitc:vt.ff.ve li.tpoftft.filiuffa. m(TiPrjtc.fcc''[emdcipato iure ciuili:ß idc ó iurepto:io:vt.j.e.emdcipato0 u qrib:ctcrierit.f.nec iftituendo nee erberedando:vr.f.vc bere.q abintc.§.nec caac.nccipfoiurc valet:vt.C.vc libc.pzete.l.marimu.

o ^Idco.f.inurirr.tcftabitur. p'grMemo.ff. vc(niuf.rup.te. fino.%ft.c5tra.fol.ibi. fili^ vi ait.bicnö.vd bic iure ftricto: ibiequo.

q Ctflópftitcnt.alió ft pflftit hpoften riïpat:7itcrmmoifé. vtin poftbumo:ut.ff.0 iniuf. rup.te.poftbum9inpn.74.e. .§.poftbumi:ibiqó %C. r q[$5nita.no.ervna pte po mtfilios tm.cralia filiascocs cc mafculis vel feminis vcfcc-deines.

0 lt;r^nfirmabaE. camp;ra.f.e.§. fcTfeminini.fol. vt ibi. t (ripo7tionc.f.vimidié eiu0 qóabintcftato babituri eflfent vt.C.vc lib.pte.marimu circa tncdiiï.ibi ciï.n. cdtra.tab.iC. ult;[Sed nec.bcceft fcóa vfia inter pzedictas perfonas.

F lt;[£eteros.f. boe mö vnum vc filijs mriscrbfdo.vcl vno inftituto (1e vico:reliquo0cc-, bercdo:nam nift viecrct cete, ros crbercdo.hc3 vicat filium mcu^erberedoxüplures béat nemoerberedat^ videf.vt.ff. vc U.i poftbu.1.1,'.

Y Çfrct.itcm aliis modis vt o^libcnfinr erberedatiti ftc vnu0 tril:vt.ff.ve libc.ï poft-bu.ricius in prin.Jtc fi vicerit alia verba qcüq^ vumdo eer, ta:vt.ff.ficcr.pc.l.ccriü. i.ff. ve iniuf.rup.tcfta.l. poftbu-, mi.§.noiari5.i:.ff.ve li.7 poft bu.l.i.t.ii.ßfec^i d vicatticiü filui meü inftituo:cetcro0 libe rosecbcrcdo.vel fciü cjrncü in ftituo.libero0ft cvbcrcdo:7.B nó vicit 00 vt nö contradicat pnn.gl.na vicozcrbercdare d hum inter tcteros:q:mimo fit cü ceteris in remotioribus gra dibus cöftitutis.vri non valet cum vebeant erberedarinomiarim vt bic vicitur.

CTOoftbumififam poftbumi vebent inftitui vd aberedaritafe nato poft bumorumpiëteftnl:fed valet priu0.fifeminapoftbuma oli,inter ceteros po terat crberedari eu Iegato:mafculu0vo poftbumi noianm.b.d.are.

%C^nflitui.ifta inftimtione er priri matrimonio nafcimri1er foturo inftituti vi dentur.vt.ff.ve li.ipoftb.l.placet.7.l.iöq,.qdinerberedatiöe poftbumo^: an oc0 fiuc bi qui funtin vtero tm:an alijqnafciturifunt er pritimfimonio vel fa turointcllisuntcrbfdanfRrifenon:cumafcnli vebcant noïati, erbfdari: vt.j. .e.mafculO0 iu eo.f.qóteqiur:qó in filio 1€.

a CT0mnium.f.ponbumorn er fe nafcimroraier filifs fuis:l,in lam naris nö fit par éödiitio:vt.6.e.§.fed non ita.

b@ ABafculini.ftue er mafculo:fiuc er femina. cC^gnatione.i.natiuitate.fic.f.q.mo tefta.infir.§.i.

d ([•Rupif.ftwerbrdabat vetofficiofoagebaf:vt.fo vc inof.tcfta.§. poftbu, mi.bodie to erbfdari nö prit: vt.j.ve inoffï.tefta.l.ftqui0.§.legi0.

amp; «^nfirmaf.bic adde qóeft.ff.vc tefta.mili.l.ftfillus.

fr([felrbo:um.q6eftp:o nó nato:vt.ff.óv.fi4.g momii.'.C. ve peft.bf.Li. g qT1Perfone.f.poftbumc.namiam nati0fcmini0 nö erat ncceffelcgari:vt.C. vc lib.p:e.l.marimri.in fi.i.§.e.fed ft non fuerant.

bCenter ceccro0.bodte per cöftóncm ocs noiari,:vt.f.§.nfa.fcd. nouilïïmo iu re nó:cfi ftntingrati:vtinauC.vt cu de ap.cog.§4l(udcolUviif.'

CtoPltbuniOTummcpoe er filio moncte patre viuo auo fuccedit in locm etu0:idco va inftitui velerberedari v, ne aliterpteritus rupataui tcftin:qmo, dus eft introductus a lege velleiana.b.d.are.

'lt;nPoftbumo:6.ficÆvc iniuf.rup.tefta.poftbumorf.

tedIoc0.nó(fi 'te poftbumi funt:vt.f.eo.boc.^in fi.

1 G l0€redis.f.DCberc.qna.c vif.§.fui.

mlt;L^l$nafccdo.fubtus vdpoftca nafcendo ftcutpoftbumi verus.non.n.na, Ritcurn natus fit:vt.s.vc adop.§.i.vd vic agnafccndo.i.fnripiendo elle agna u quo ad effictu fuccedendi. n çnfoarriib^.f.mafculis.nam teftm famne

n5rttmpi?per.Lvdte.vt.ff.deübe.tpoftb.gaUti0.§.niïc üe lege.(bi n4ifita

Wa funtitfcd per querelam imratur:vt.C.üe foffi.tefta4.ufoi.foe.§.mater. 0lt;LIReceflfc caufanue.f.ne rumpamrteftamentu:vtfequitur non p:edfe:vt.C. - oPJ.pe.§.que in filio.

b tiamp;iuo.fecu9Üpoft:vr.ff.oe iniufto rup.tefta.flqw filio.7in boc viflirt a vero poftbumo. ytem oiffert

ab afeedentibuß:vt.ff.ve inof. Ijfta.pater filium. élt;[,dq5.velleia.nomen eftcu infda,noueleßi0:fed ius galli aglijantique eft.iloquifde ue ro poftbumo:vtftati^ ried: vt fyli.i po.l.gaU^.^.fiqg filiu dCSinern veria poftbumia talie erat med^rvt fi me mor, tuonafcemr mibi filing Ifra de cémefee:vt.ff.de li.i poft.gal P.i.m.§.i.ij.7.ii;.7.iiij.fu er go 1 bic per le.vdle.fi fu^ bfe efé teflerit fe viuo.vt.ff.de li. 1poft.gallue.§.videndiï. i in boe b,locü.l.ver.fic etid c pa, rita0abintcftato:vt.f. w bC' mqneabintç.6.cûdut.

CËmanap0to6Weiu, re fitozio filtfemdeipan debent bfdc0 inftitut vel erberedari: mafculi nolatim:fcie vcro qli, tercüqhaliae vatur eiebono» poffdito cötra tabidae.boe ei citaretinue. cC,ure.ciuili. fic.,. re bere. ^e abinte.§.emdeipati. ftIfleeeffi eft.nam nibilomi, nue tenet teftm.aliud meo qui eft in ptdte:vt.s.e.ip:in. g€feminini.licjin fuie effa ofiainter mafailoei feminae wreciuili:vt.s.e.§.i. bCl»erede0.fupple tqz w, lieruntelle beredee fui.aio nó effet bonaró:cum filij nceeffe babet parree inftituere:lie, nö fint fui beredee. filiue autem emancipame per ca.oi.definit agname effetremanetcogna tU0 quinon cognovit a iure ci uilizvtij.ó bere.q ab ite.6.§. emâcipati. t.s.w leg.agna. tu.§.fi.t.ff.de bo.pof.fed cu, ^tronu0.§.i. élt;[Ërbercdari.rrite. aliae ât erberedato oaf ? tab.vt.ff. re bo.pof.p tab.1.non putauit tn .§.non qucuie.ßte ainftimto baf^tab.fi aliuo eömittateie cdietn:vt.ff.ó?ffa ta.l.iiij.§. plane.1.ff.oele.p.pctua.i oe bo.Dof.córratab.Ufi ouo.

C^dOptiuifili9 adopti, uue adoptioneDurante babe, tur pzo ertraneo quo ad patre, naniralem.7b,ide,iu0q6 b, filius légitimai naturalis quo nd patrem adopnuûfed cmâdpatu0 a pâtre adoptiuo eft crtrancu0 quo ad en: a babetur pemancipato:quo ad patre naturalem.b.d.areti. kgl»abenmr.quo adadopnuum pattern.

I tfpnftituendi.ab adoptiuo patre.

m CCiuili.qô.f.iu0ciuile quo vocanturfui adoptiui ad bereditatem alto iure ciuilt.f.per emâcipationë fublarum c:qôeëpôt:vt.s.de le.agna.tu.§.fi

nC êlttmct.qô vocatemdcipatO0:vt.s.0i.§.ic rö:q:deftnüteffe filiirfed na turaleononpoffunt oefinereefTe ftlij pcremancipationem:vt.j.debere.que ab intefta.§.minu0 aüt.

0qrCuraneoium.ff.decamp;ra tabu.l.i.§,ifui furia. Pyl^atre.ff.TC eötra tabu.emäcipatu0.§.pe.in fi.

CÖcdhecquidemlt;$rca inllimtione, aerbfdation? liberom nö eft bodie rfia in effcctu:necinter mafculos i feminas t ceteros tefcedentes poftbumos: vel iam natos fuo0 vclemancipatos.b.d.are.

qC$edbec.f.fupmdicta a pun.ti.vfq, ad.§.cmancipatO0.

rÇ«eniftas.i.media iuris piudéria vt ftatim fequitur.

,nttoducebat.f. Differentiam ferus i gradus t modi erberedationis : vt amp;codcm.§.i.7.§.poftbumum.7.§.fed fanininimon aute, vicitvc bis que po

dea vfq, modo Dicta funta.§.illo emddpatos.

tC£onftitutio.C.de li.p:e.vel crbcrc.l.marimum.

uC3n boc.alias.n.multe oifterentie funt:vt.ff.de fta.bo.lmultis, v Gntereffe.vt in auf.qui.mo.na.efft.lui iuris.^.nöautem.

F Camp;uia.prima ratio. nbsp;nbsp;nbsp;,C©flïcio.i.fin.officio.vna enim idign altera ad pcrcationctn foboli0:ifxc cft puma ratio legis.rij.tabu. alt;[Antiqua, arguing raturer iure étiquo.fiC .6.quima.poflïïf.§.pC' 7bec cft fecundaratio. bCamp;identur.f.Dädo fl lio bo.pof. cótra rabun totü:l,nöpnt Diccf nul lum:vt7fuu9:vt.C.de li.ptc.l.mapmiïibuïfl picritU07f.ibcccfttcr, tia ratio. clE $implepad Wfo rctia,antique tiftineno ni0:vt.6.c.§.i.ac. dClIber virilcmigddc Defcedetib^ p feminine feriï.rn.admit(unf:fcd cum Diminuiione tenfe partis: vt.j.de ber^q ab intefta.f. biui. 1'C. te colla.l.illam. eC iPabcdt.quoad co moduin Diuerfo tn iure nam fbus ptcritus « Dicit nullüi? tabe^fl vult Dicere nuUuqnf« ritus c:f,cmâdp0t9 nn b,,tra tab.vt.C.vc b. pte.marimü.§.fAdm' iraq^'zc.ï.fKóli.prc ig qui.fi aute, crberedenl habet querelam ofe:vt .ff.ó?fraiab.l.nópu(0 uit.§.nóqueui0.i vein inoflï.tefta.l.papi. rcqfboftea. qui abc redarinon pnt vt viri/ iny0.s.e,§. poflbiimi. gamp; Cóftiiuiióe. vt.C. Dcadop.l.cüm adepti, uisirccitaf.Ö.Ó0dope Æfed bodie. itScdfiincxpedi^ nonetipreicririo mfli tis in crpcditióe teftan, tis ü fcitfe bfc liberoßp erberedatione babetur. b.d.areti.

ME^ccupatus.qdfi no cft in etpcdnityrn.iu0 cfyeobtinct:vt.6.DC te-fta.mili.§.illi0. liEy6nod0.fi.ii.j0no rat non valci tcflm:vt C.dc tcft.mi.1.ficuiccr, tiiurig.nifi fuit ei' animi vt fi filin béret cét erberes vt.C.de tcfta.mili.l.qui iurc militari, kCfacta.iôq, qrda inoffidofi te.agif:fed boc cu, miles cft paterfa.na, tüc nonpotcftbabcrc locum caftrc.pe.fi cnim effet filiuffa.nôbabcrct lo Gumauerda vt.C.De inoffi.ie.l.ft.

«(Dater.ifozctcruio materna.vel per maternam lineam afcenden tium babetur pcrbercdationc.b.d.arc.

1C OBater.cadcmintcUigo mfilentio liberorum ad maternam linea,: vt.ffDeinoffi.tefta.Lcum filiiï.

m(E»ciurc.q: nö b,cos in ptltc:vt.f.debcre.qua.t Dif.§.tctcri. nt^dicto.quo emancipati vocantur:vf.6.c.§.cmdcipato0.q: cos non potcftemäcipare.vnde contra tabu.locü non babct:vt bic1 vc eötra ta, bu.illud.§.adteftamenta.

0CÆis.f.Dcfendentibus per lineam femininam. Damr m % alijo 1 bis mapmervt.C.de inof.tcfta.l.filiam.

PC]Paulo.vt.ï.DC inoffi.tefta.pcr totum.

qCBcbfdibusïftitucn.(ótinuaiurbmö:vidim9.0.de ordinatiöe re ftamentomm in ti.ve tcfta.o:di.amp;eru,q: cd efficies fait ncccITana :ideo poftca poüiitve perfonis teftantium:vt in titu. w tcftamcn.militi0Aamp;

Secundus

peberedibuß inftituendiß

qu(teftarf non ponunt in H.quibug (icetfacrc tcfti vdnon.amp;cru§quia

in tcftamcntie beredee inftituatur:videnducft ergowboc ti.are.

qCgnftttucndis.i.qui prit inlhtu :vtj.eo. vfq,,ad.§. dplure0.t.§.fi. gtciqualiter debent inftitui:vtj.e.§.ft plureg.

j'/EndCß. Zotusiftctitulus diuiditurin feptem partes, iprimo ponit regulam ge.

neralem qynon folujiiquot; berifcdetfuctnontrii

er nra ?ftitutionc'bcredc0 eo0fin' ftituerepmiflïïeft:qónö p inouati oncSidnrim^tßqm equius erat:7 féttriliano plaoïiffc paulus fuis to bris quos tl ad mafluriüfabinum amp;ad Ifolaucium fcripfit refert.

iprop:iu0aütferu^eriam is in telligituriquo nudapprietate^ te/

tendit.lfocrbomo vel

Rnjus p'opnug velali.

:nu0|:5t beres inftitui mamp;ione hereditatis

? et ille itelligffpprius 'n quo quis tabet nudi Piopiictatem.b.d. boc J^ncipium cri.§.i.areti.

'^'quot;eredes inftltuere.q.d.onoo intusTbamp;sfuis facere.na^ bfs.i. 00, minu0.j.de bere.qua.i dif.f.fi.^em ideo ^iri intustquia ita fubintrat beres in dominium rerum dcfuncti:ac flcade perfonaefTet:vt in auc.dc ,1^011.3mo.pxefti. §.t.col.VA.ff.q.er cauana Ucu rodes.

,CT^ermiffum.f.a iure. dOBzoPzios.f.lhuos.

ag^lieno0.ftc.ff.e.n0minus

50ffi™i°ne:vt.C.dene.fer.ber.inftil.cn quidd. ;fy£os.f.p:oprio0feruos.

$ dlber inouationem.qlt;d,non indurimus boc de nono fed apudanti, quos bocidem dircrat Ælttilicinus vtfubijcit/cd contra.s.cr qui.cau. ina.pof.§.ideroiurisibi.^oua humanitatis i^fo.ifte ,uftinianusn5 inucnit: fed tönern reddit. Cum non eft vcrifimile tf.vtibi.vd aliterat nucino placuit % paulo .fed in legis neceilitatem non induxerunt.vt.ö.ó tefta.§.neq5bercamp;.^uftinianus vero in legis neceffitatem induxit:vtet ipfainftönei: liber effevidearor.gitem nimqd eouigitur qóalb dicif.f. ^Pure inftimtus 7 fubconditioneliber crpecratiir conditionis euentus: vt.ff.e.l.fcruus.§.i.i.l.quoricn0.§.ri.i.[.quifilio.§.i.rfideo n0n:quia Utadlocdhabetqó bic dicitur q:liberrao nee data exp:effc:nec fait retar, d^d.at ibicrpieffe fait retardata.

bCTO:op:ietatc.vtifte liber ibere0 ncceffariu0 fit:vt.s.e.i.rri. fed tri ^ufruem perinde vtetur 0c fl efTctfcruu0adbuc:vt.C.cófa dcina.l.i.§. ftnatitpptictarius.

C£ftautcm$erun0 aceufatus œ crimine adulterii commit cri do mina fua n5pamp;ante fententiam manumitti ncc ab ca beres inftitui.boc dicit.areti.

!ÇConftiattônc.f.greca qui nonbaberons.

kCuing.Cconftitutöis.

mff^'unt.vcrba.f.que feqountur.

mlt;rO0aculatum.i. accufatum.nam alias eftllirtera accufatumvbide

»quot;''1vwi„mill nie que UILuiuuiiiui• vièiióGovu, vu vivoy♦luici-x ^xlmüiß etpofitö dicitur lli.fapientie de fofepb.maculauerant me mpi,:7alibi i diuina fcriptura mendaces oftendit qmaculaucrunt euy. i accufaueruntcu.

quot;nÇ^anumiTum.r videri.ut fubijcit.t oicmanumiffum ümpR non1 ,bocfferrqó fequitur.f.c, nee cüiftitutione fieri folet liber.ut lubiKit quarefeqturië.

'n^oftu'ata.i.acaifatd er codemadulterio cum feruo ptopiio coro,, mtTo pro quo grauiter piinitur uterqi:vt.C.0 muli.q fer. p:o.feImif. uJ4npn.Quid tl cum extraneo com mißt adulteririfrfi.nec tunc mau, mittit vfq,ad.lr.ue0.vt.C.deadul.l.ii|.i.ff.d€aduIXfi poftulaucrit.

.g.iubct.ytem quid ft adulterium talis commifit non tarnen accuratur adhuc rri.bene poteft mannmittere:fed in crimine lefe maicftattseft fpecialc vt peft cô miffum tale crimen non poflit manumittere vdteftari:vt.C.ad.l.iuli.ma.l.fi. 1.ff.de do.l.poft contractum.7.l.Dcnationcs.§.fi.

pC Ipabeatur.q? fi valet inftttutio valeret libertas:vt.ë.eodem.i.rri.i.s.qui manu.no n pof.§.i. 7 ita no. ar.cp vbtaliquid piobibeturfi cri oirectofimilitcr ipcr ob„ liquum.pbibef.fic.ff.w c0di. (nfti.que fub conditione.^, fi quisytero arg.^caffato pztn cfpalicaffatur quicqd fequltur ereo velab bio:vt.C. ocle. a confti.l.non vubiuro.

COlenus faillis. $er,, uus inquo quis habet vfufru, cturo picitur alienus. £tideo inftitutus curo libertate ab vfu fructuario non confequitur li, bertatem ipfam.b.d.curo glo. Ælrcnnuo.

qCTeftatoz.i i5non pôt eum cum libertate inftituere: vt.ff. eo.lialienii.in piin.fycôtradi, cit ad bunc.§.ff.pe bo.auc.iu. pof.l.in venditione, fed certe quo ad alia eft loco oomininö quo ad boc vt poffit fieri liber: fed cum alius manumilTus ca a fructuario fimplicttcr ftnc in ftitutione crit tan^ liber q,diu turaturnserat vfufructus: vt .C.cöiawma.l.i.§. ft autem fructuarius.nunquid t b crit tanip liber 1, vere liber non ftC rri.nöqa crmone teftatonsp tinuserat fatur^quafi liber fl valeretq6ageretur:vr.f.6be red.q.i vif.m pun.^téi tune eratvfufructus pdedus:vt.3. te vfufru.§.finiF .vnde ftceet quaft liber tonec ruraretvfbfru.quia nibilrura ret poft monem teftantis:nibil valet talis inftitutio vt fit Iiber:fed fuo trio here ditarem quérir:vr.j.eo.§.alienus.Sed quid ft erat vfufructus repetitus in per fona primi bfdis:vfâ altcri'qó pöt:vt.ff.qui.mo.vfufru.amit.1.reperi.ï fin. m.tZerat qft liber toto illo tpc: vt m.d.l.i.C.cöia re ma.l.i.^.ftndt fructuari' C0er UßautC5adomino feruus a rrioIftitut'ftt liber i beres neceffe nus nift in vita reftatoris fucrit mäumifTus autab eo alienaf.b.d.aretmus. rtf Caufa.i.feruus eiufdem rrii.^o.vt.ff.fternora.c0aga.l.i.^.i.

0C liber.nifi aliqua 1er impediatlibcrtatcrvt.ff.eo.l.fi fi1er.vreöditio:vt.ff. co.l.quoticns.^fi. vel q: er lege ptlnct ad Iibertate3:vt.ff.eo.l.teftö.ft^o.^té fit liber afemetipfo nift inftitutus fueritita:cri quis mibi bfs crit ftieb^ liber et bfs efto.nam tue a cobfde accepit tot! Iibertatcm:ut.ff.de.acq.bere.l.er parte, ÿtë1 ignoras fit beres tliber:vt.ff. ft ccr.pe.l.cum qui.

tC Utruq,.t.bereditatem 1libcrtatc.nd liber fit 7 bfs necelfarius bec ruo con fequi deberer tcftö rrii:vt.ÿ.de bcre.qiia.c dif.§.i.

vCQuod ft alienatusfuent.f.liber.rirecta.n.libertas tn fenio alieno non po reft babere locum fed inftimtio pór babere effectu:vt bic.fedaliud in legatisq adimuntboc ipfo q, aliénant fui:vt.ff.re ali.le.l.fuo cü liberrate.i cftröqi in legato Ipectatur rics quo ccdit.nö aut an ftt manumifTus:ut qri.rf.legati ce.ft poft.§.fi cum.

rÇ fellicnauerit.f.alicui haben factione, teftamctiivt.ff.co.feruum mciï in fi. i.rn.i boc nifi redimatur ab codé reftatox qui eu inftituit i poftea cum aliéna, uit.tûc.n.rcuiuifcit libcrta0:vt.ff.dc ma.tcfta.l.veriï.i.ff.eo.quoticns.Ç.fi.t •l.ft nöler.7.l.4ntepe.

C^Ulcnuß qtioqsÆeruus alienus bfsinftitutus querit rno fuo bcredira temen iuffu fuobereditatem adijt.fói verofatt alten alienatus rebet iufïu noui romini adtre.$ivero ante@adeat fuerit manumiffaspöt fuo arbitrio adire, b.d.are.

Yqfalienus.qui fie inftitui pöt-cri über eritprius non: vt re condi.infti.l.fcru' aÏÏcnus.i.Uquia.

,(r^ufrup:cccdentc aditione:vt.ff.de atqui.bere.l.fi q böa.§.iumiro.7ita ins ^0queritur.alias ft feruus nolit adiré qó pöt cc rno iubente nöquerit:vt.C. eo.1.cn proponas.

a C Zcftatoic.ct poft iuffu, ciusantc^tn adiret:vt.ff. de acq.bere.itifti^g.i. b ÏÏPomini.boc ëin bcreditate vt illi aegratur q tpc aditionis eft dominus vT nbi ft liberctunc.fcd in legato ipectatur ries ceflionis: vt icpozc morosIcgan, ris fltmeusl, alienë.tamcn mibi rebemrlegatum:vt.ff.quando ri.lega.cc.L fipoft.§.i).

cC^rbitrio.fic.g.e.f.n voa viuo.

CScruu0autem.$crmJ0 alien' Pamp; inftitui et poft morte, rilt fui. £tamp; iehius hereditarius vel dusquiëin vtcro.b.d.2^reri.

dC OBortem.verba legio funt omnia.7fmboc planum ë:vd teftatoris: quis

fie Meatinftlmofcruû bered? poft moitem tomlni.tp:obaEbeclectio fecunda •ff.eo.qui filio.i.rn.necob.q? videatin viem bec iftituno.vtJ.co.Ç.bcrce.qz 1 ccrtu0c dice mo:ti0:vt.ff.w eödi t ücmö.1.i.vnde valet.qrf.eo.l4tpeIpn.

a C^acrio.Cpaffiue nö acttue:vt.f.dc bere.qua.i Mf.§.teftamenti.7iuffio be redufpectaamp;flmodocd defuncta fuitJi^cü berede mftituto non fit teftamenti factio:vt.ff.eo.fi feruua here, ditanua.

b Craondmbene dico feruum bereditariu poflfe inftitui: quia non eft nullius fed alicuiuo.f. bcréditât10 que vicem oefun, cri obtinet.

c€»cfaneti.i eft fone ratio, qi defunctus eft certus qui fu erit fed non fie veberede.quia 1ncertus fitinftimtus pote„ rit effe q? nö adeatbereditate,: quia potcftreftftere multis de cauri0.vt.f.qui.mo.tefta.in, fir.§.poftenori.i facit ad bunc .§.ï.oe ftipu.fer.in prin.i.ff. te acquirë.re.w.1.in. eo in ft. t.l.fequë.

d CiRectc.cü pio nato fitba, bendu0 quo ad cömodum: vt .ff.de fta.bo.t.Qin vtero.i.ff. eo.Leiu0.§.i.

Ç SiruuGaufer plurifi. Scruuspluriü ab ertraneo in ftitutus acquirit vnicuiq^ p:o paffe onica.b.d.arett.

eC£iïqbus.Coominis. fCZlb ettranco.fl vero ab aP tero er unis fit inftitutus aeg, rif ceteris focifs bereditas. qó

Mc vtrf.i,rofocio.l.vcrum.§. ft feruocömuni.

g Cuflb. oic 0 fuffidt vna iumo:l,fint plurcs trii: vt.ff.

oe acq.bcre.1.feru' duov.i.f. in acquirendis.

CfEtunur. ^uis po teftet vnu37plurcs beredes facere, .b.d.arcti.

b qr,ninfinftum.gd ergo fl in ftituooës bomines quicunqt funt in mddofvidcf nullum cc

cum cfRctu babcre non poffir.

puto tn valercvt bic.fed tn non poteritcófirmari aditione pp nimiam Mfficnl, täte velimpoffibilitatem.

iC Qlelit.ciï Iba voluntas fttlcrtvt in auc.de nup.fydifponat.col.viif.

(tfoeredtta0èlPercditas ppzie oiuidimr in.rij. vncias flue partestquard queubet fuo ppzio noie nücupatur.ipöt tn diuidiin paucioresvelin plurcsp ytjVoluntas erritcritteftatozis.b.d.^reti.

fcdlPlcriiq5.ió dicit pleroqs.q:qnqjin plures:vt.f.e.§. fi plures.qnqy1pan, nœes diuiditur:vt.ï.e.§.nó aut.

lcmuc.f.vncie fimul collecte.

m iraMppdlfltione.i.ügnificatione.

nçteartes.f.poftte in quätitate differentes: vel die melius be partes.f.vneie riTvcl ad partes redacte.eft.n.ad fuperiota facienda relatio.

0C$ertuns.ars fertäs.i.vncia i: dimidia:vt.ff.dcinoffi.tcfta.papi.§. qffi qr ta.$ed quare non pofuit nomen quod vneiam ftgnificaretfrn.quia plura funt négocia ^ vocabula:nt.ff.de pie.ver.l.nam namra.Étno.q, p2fmnm.i.0.% iij.oiiij.nomcn interptetationem fumit cr eo ip quotam fignat bereditatis pox tioncm.fertus.n.df quali femiuncia.ivncia a eft terria littera cius.f.non.r.fec tie: q: fertd partes fignat.i.duas vncias.quadrds:q: quartam.: ita très vnd as lignat.trfcs quia tertii parte : ira quattuo:vndas Agnat, fequena lt;0o nola etbymologum habet : er co q, certum numcrumvnciaru fignant.Mcif.n.gn gnus non q:qntäpartem habet:fed q: gnqy denotatvnciasifcmis q? fer. : lie ' de flnguli0per o2dinë.,tcm no.^nöocsvncieqiignanfpifta noiacontinen mr iafR lie, boevideatur.lic.n.continet as.lrrrvij.uncias : dimidiaj.iöaute^ as ponitbas partC0:q:quelibet pars pötin alle camp;ineri:bac róne:bomo Mei tur rilibilis tactio legis aquile penalis oiciflur.f.ad.l.aql.^.bisverbis. ,tC5 no.ifta tria nola:as:pondu0:libra idem fignificare.'^tcm qnq^ as ponitur p obolo.vnde illud.ïR5ne duo pafferes alle veniunt.vn verfus »Ms obolus p5 dus as cpolTclRo tota.i.bcredita0:utbic.fed : p5du0large oicitur omnequod cin ftatcra pontiï.led bic ftricte accipitm p:o pondeie.rifivnciarum undeoi, pondium quali ouplcr pödium.f.niiij.vnciarummt.j .e.§.fi plures.: facit ad biïc.§.ff.e.feruum meum.§.fi.

p eSertans.i.üue vnde.

q@^uadrds.i.tres vncie. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ig Zricns.i.quattuo: vncic.

0 ddluinquiïs.i.quim^.

y (podrfo.i.noucm.

b C^s.i.duodecim.

c |[ZotU0.na,intotw

fiinctu0cum alium non inftituit: vtbicirf.cO' .1. intcrdum.§.h idem quoq3pfumitur in mi-lite:vt.C.pctdta*ml.!. ül.boc ergo nift qó bic rcqiiitur nó0d fuperni0 pri.m.fcd adbqófcqf rcferf.i.ncq^.n.i^O ü mile0 fccit teftamcnmm in caftrcnllb^pot^N' ccderc inrcftatu0in pa^ ganici0:vt.C.wtclta' mcn.mi.1.i. dlt;r»«edere.immoy dctur qyficvt.ff.Oiof. tcfta.l.nam :Ûparen-nbu0.§.pc. quecftcontraled boecft veru^ab initio.ßecpoftfacto po, tcft:vt.C.ocïoffi.tcft0lt; .I.cumduobU0.finoe bic idem iurio non rfc in parte quo ad panem quod eft in toto quo,ad totu:vt.ff.fami.ber.l .1 bocmdicio.arfr contra ff.0pac,l.iurif«nugt;§^' adco.i.§.fequc.i fadt ad bunc.§.ff. w regu. iur.l.m teftamenrig., c CCTBücfl.nâ müeg bn poteft pro parte teflatuo wcedere pro parte intc-ftat9:vt.C. w teftamamp; mili.l.if.

fCmudtafeuq^hquot cnq,.: facitrf.e.1.inter-dum gt;§. patcrfa .i.Ufe.

vfq^ad.lcr facto.

frScdfipInrcs.

01tn plureovuk beredee inftimere Mfpariter neerfariobabd per partco bereditatio oiftribuere.ll non vult equaliter elTe beredeo quibufdam ta, men inftitutio in partibu0.muiline partibusinftitutus eft babebit rdi, qun hereditatis fine fit vnue Hue plures.Si vero torus as faeritperte, ftatorem diftributus qui fine parte eft inftitutus habet fcmilfem totius bcreditatis.h.d.areti.

gC^)iftnbutio.i.affignatio partium quam partem velit teftato: :quamp;' libethabere.

bÇ fr equis partibus.facit.ff.c.l.quotiens.Ç.bfdes.

1Cilleres fit.eadem ë ratio in Mpödio:vt.ff.e.fabinu0.:.t.co.§.ll plu re0.,tem eft boe verum ft teftato: nô ignorat:vt.ff.c.quo loco.^.i. que eft contra.

kCPimidiam.ahter.n.fl alTe erpleto fcripUter reliqua pte beres cfto: tunc.n.cn nibil reliquiï fit er nulla parte beres inftitutus cft:vt.ff.eo.1. item quod fabinus.^.lcd li affem.

1C Clocantur.fqui erdtinftituti in tota hereditate partibuserpteffis. mITiDmnes.qui erant, vel erant inftituti line partibus.

nOl«intercft.boc referf nö adprimü cafu, fed ad fuperiorem.f.quan do pars vacat.idctame in fecundo.fed nö haberetlocu,ratio que reddi, tur.Æa eniic. «cl tic q,ad piori.i ftatim eu fic fit inftiturio intelligimr pars vacate:: facit ad hoc.ff.c.l.quoloco.i.rn.

C^idcamuß'ipars hfditatis p teftato:?nö diftributa accrefcit bO' redibus p:o portionibus hereditariis.idem ecötra.fi teftato: plus atm' buit ^lit in hereditate.tune quilib, heredum recrefcit pro rata.hoc vicit piimo.ft fl plures vncie Q.iif.Hnt oiftribute:: alius iltinftitutus fine parte tranfltad Mpödifi.h.d.areri.

0 qr@ideamus.ff.e.l.interdiï.§.paterfa.vfq, in fi.l.

P€ ^ipondio..vielt aütvipondium pondus flue hereditasl.miiï.vo cia0üiuifa.fle.n.pödu0Mcifea (fin.cii.oiuidif::tnpödiu,qói .rnvi. : quadripödium qó in.rlviii.: flc re lingulis.

qlt;[,demq,erit.quod vicimus fi quis erpleto alTcfuit inftitutus beres in dimidiam vocatur vel non expleto affe in vacantem partem vocatur vt.6.e.§.parribu0 aut.vel transcendentem in vacantem vfq, ad vipq diu:vt.^.p:ori.rn.,dcm cft etiam li vipondium fitc;:plemm:r,?.fic.

item fabmuß.in fiJ.vbimat erpletompódio inftittxin non babere par, tem vaeätem vfq; ad mpödiu^.fed certe imo weit 0 fteft recta illa litte, ra intdligitur.t ita cóco:dat,rêvider cötra.ff.c.1.ervncifg.virfed eer, tailla eftconcordantia ft recce ibifiat cóputatio vnciaröfed magie vfcon tra.C.TCleg.l.cu queftiO4vbi ucit n0fiamp;i träfitum adupódiu vel tri, pödiU5:ßtantüvf adi.

mipiimo quanta cöfcrë fecundo.fed oiftingue aut noluitteftato: epee, dcreafem vel oipondi, um quod p5t:vt.s.e.§. nöaura ita keUigitur. aut noluitn tune habe, atlocülcr ,raria.,te5 7tuncqn oubiiï fifrlo, cubëatocd.l.cu qö.q ë ptra.^ltf oieüt bäccor rigiperillam. üCTßeuocanmr.beredi tagenijnóiöaugrf Qi plures Wuiditur vnciaa fioitiiltbra.bperroli, dum vel aliumnumeru biuidatur.rideo quoti partem quis habere o,I oipödio:tota5pamp; par, tes tére oeaffezvt bic : rtc.crvncifo.

Cüdcrc0. VOerespo left inftimi pure t riib conditionenon ante, er certo tpe vel ad certum tëpu0. Atri lie infhtuaE valet inftitutio tanqua, pura viciata tali adiceti one arcti.

be decerto.fed in w cm incertus quia poteft incitui bere0;puta en ipfe potuerit capere ceteft5:vdcum ipfe morietur velcû rici^ morif:vt.ff.e.1.in tp0.%.l.quifilio.i.rn.i.ff.ve li ipoft bu. filing apatrc.i.m.ï.C.e.l.ertraiicii.miles autp5t er certo tpe vel in eer, nïtpg inftituere.vt.ff.vc mili.tefta.l.milea.i facit ad büc.§. ff.e. befdü lag.argu.tn eft 5.five re.iur.actU0.rcdibi non eft de hoc actu.f.faciiÖis teGvn interputadué vt magiavalent ® peat: vt.ff.vc re vn.l.quotiéo. Ç^mJOfl blis. Additio ipoffibilie 1vltls volntatib^ nó vitiat.are. ,mpoflïbili0.trib9 modiopót vici pdirioiporfibilio: vel 6 natura:ut Acdü vigito tetigeris beres eftorar.f.ve ïuti.ftipu.§.fiipolKbilis. 3^5 teiure:vt ft pattern ab boftibus non redemeris vel life.nam bot facere nos non poflfe prefumit ius:vt.ff.ve condi.infti.condinoncs.i.l.filius.i in bis vuab^ bfloefi iftc.§.ipoffibili0.,tc ve facto:vt ft monté aureu ve deris beres cfto.t boe cafu valet inftitutio vel Iiberta0:cum nccaius vi, dixerit in pzefuméte:vt.^.de Ita.lfo.l.ciï berc0.§.i.,tcqucdam quar, ta ipoffibilitas pp pcrpleritaté que vitiat:vt.ff.vc códi.ifti.fl ticiu0.4.l. eftbuit contraled certe bic 6impoffibilitatc nature vicit:vt.f. ve inutl. ftipu.§.ft ipoflibilis.fed certeidem videtïprimis puabus tp vitietIfttm tio:vt.f.vc lcg.§.ft.quceft cötra.fed folue vt ibi.,te, facit.ff.vc Icg.i.fl mibf.§.i.7.ff.oc condi.infti.l.i.

dff fömpia.fcdcurfecus In contractibusvbi vidat contracté impoflibi, utas:vt.J.vc inuri.ftipu.^.fiimpoMbilis.t.ff. ve actio.7obli.1.non. fo lumfRn.boc folii eft fauoie vltime voluntatis.

g Si plures ad veritatemcopuladue requiritFplemcntu vtrinfqg. gdverificationem vo alternatiue fuffidt venheatio alterius, boe vicit Eretinus.

eÇ TOarédum.ft ftt potcftatiua:vt bcc:ft.r.vedcri0.vd mirta:vt fi lue ns IRomJ:vt.ff.c.l.fcruu0.§.puto gcneraliter.ft aut caufatiua t tue fuf fidtpumaerifterc: vt.ff.vc côdi.infti.1.ft pluresinftitudones. fqSeparati^.i.fub viftunctina c5dirio.idcin legato feruaturqó bicBfti turione vf:fed ft in viuerfts partibusteftamdiferanir nouifTimc V5 ob, tcperari.fcd in libertate virecta cuilibet obteperarifuffidet: vt.ff. ve códi. 1vem5.fub viuerfts.in fideicömifarianouiffimc:vt vc condi.i vemó. P fideicö.i.l.traditum.fm ÿo.i facit ad hunc.§.ff.de tbo.obli.fi ita qs ftipuletur.

C0iqU0Sgt; gtiam penitus ignoPique teftaro: nun^ viditpamp; be rcs inftitui.b.d.are.

Sfi filios.vel eda^ftios feruo0 vd queeuq^ aliu:vt.C.c.l. ertraneum. bÇ TOcregnnatoamp;.puta q: vifttauit liminafd ^cobivdfancd pctri. iuudft cct peregrinus.i.wo:tatus.tiïc.n.(nftiniinon pót:vt.C.co.1. 1.4 eft buit^.7.ff.c.l.ßfi i:^itamp;.§.folem9.,té funt i alij g nó pnt Ifti tui bfde0 vdhabere cómoducrteftóquos notaui.ï.veleg.§.lcsari. teBevu!amp;?nfubftinmöc. Supra victil eft ve inftitunonibus primis vt.s.e.ti.i.niïc ve fecundisque fubftóncs vicutur fiuc primo gradu fiât vdalio:vt.f.c.in prin.!q: vulgaris eft magis C0is:q:a quolibet

libet fieri pamp;tideo w ea vulgaripzemittft. b0(cftaqt(3.Xotu0iftetitulu0 wuiditur in quattuor parteo.iprim' JUponit ^cuilibet liberumeftfacere pluralitatigraduum heredum.Secun, doq?loco vniU9inftituti pnc pluree fubftituizccontra. tertio qflparteofuntI iuftuutionc ccpieflfcanon in ibbftitutioiK.iQuarto qn fcruuo alienua vt pater familiae inftituitur . 0ecungt;,

res grad^iface beredu:vtputa fi il le beres fierit:ille beres cfto:7dei ceps i$(ümvdit teftator fubftltue rcquot;pt. Ctnouiffimo°loco i fnbfidi U5velkfuûneceffariiï bfdéfftitucf pot.cret plures in vnius locum poflïïtfubftituiqvd vn'in pluriu,' vdftnguliifingulos uriuicc%pfiq beredesiftiturifüt'.C Ætfter dif parib'vpartib^beredes fcriptosi uicëfubftitueritii niilid mentionê in fubftitutione babuerit partium: eas videtin fubftitutione ptes de^ diffe:qsi infti(utóncapiïirX:qita oiuus plus rcfcripfit4r05ft infti tuto'beredi'icoberedifuo'fubfti tufo dato alpBfubftitut^ fuerit: oi' uus feuer^iamp;ntoninusftne oiftin crionf refcripferunt ad vtranq5p tem fubftitutu5admittOT0i fer uum alienü quis patrefa.'arbitratus berede fcripferit::ft beres nó effet Zbeuium ei fubftituerit: ifqg feru^iuffu' oni fui adieritberedita te5:0ßeuiusfubftitufusin parts'

fanguinitatis:vt.ff. ve grad.l.iurifcöful

mg ^nquâtü.i.in quot. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nÇ$ubftt'tutre.f.pamp;.

o{1flouirfuno.i.vltimo.fic.6.ve furpee.tu.§.nouiffime.fed nunqdin alio nill in vltimo fieri pamp;frn.nó.cü.n.ipfe feruus oio cAc beres eópeUamr vt bic fubif dt.t.y.ve hcre.qua.i vif.§.p:imo.patet aliiï quicfétcifubftitut^ nó admitri. vt.Ce.l.poft'aditiï. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pC«el.pio.faltc.

Crêiplurcs tooffunt plures in locfi vnius:!vnus in loco plurium:i firn guit' lingulis.vel omnes luuéfubftitui.b.d.arc.

qÇ Subftitui.f.poflunt. rf ipiuriü.f.fubftitui póf.

0£ 3nuicc.fic.j.ti.i.§.fubftituitnr. quot;nbsp;t^ï Snt.f.polTuncfabftimi. CiEtncr'UfpertouS. Jnftimti inuicc fubftimti tarde partes vident babe, re in fubftitutione quas in inftöne:ni(i teftato: air vifponat.b.d.are. uÇ 0tfparibus.puta vnüin.vi.vnciaezaliiï in.iiif.aliiï m.ii.iftitutiï ponas, ril ft nó adeatinftimt^ in.vi.vndas.iïtfoaccrcfciïtbntf.uij.i vue habend vuaamp; vt bic.7.ff.c.ft crteftó.7.l.iiplurc0.7.C.e.l.i.

FC £rp?effit.?.ff.adtrcb^uotiens.l.nönun^.ß bic non erp:clTit p:op:io uo, mlcßccequi0 partibus fubftttuto vare iuffit.

Ç0CdIi inftituti. 9imftitutus fueritcobfdifubftirut^:!vemiï tertius fub mtut':ftibftituf admittit ad partes vtriufq^ neutro Iftimto# adcütc.b.d.arc. TC ,nftituto.cafu0eft Eiciusikius inftituti funt beredes.! ticio fcic lubftini, tus.! feio faitfubftitutu0 meuius.primoticiusfeeudo feius rcpudiauit. admit titur autem meuiusin parte vmufq5bercdis:vibtc.7.ff.co.l.ftticius.i.l.cobe redi.in prin. , ©Beredi.f.feio. a lt;[lt;obcrcdifuo.f.ria'o. be ^lius.f.meuius. eg piftinctionc.f.oidinis pupillaris vel vulga, n0fubftóni0.q.d.nóviftinguitur ft fucrit pupillaris vel vulgaris fubftitutio: 1quefacrit primo facta vel inftimtio vel fubftitutio.! idem in vulgari.fed banc repiobantquidam :quia debet ibi effe oido vt primoprincipalis ! poftea fub ^, ftó fiat: vt.ff. ve vul.i pu.fb.l.ii.§.priU0.fed certe iftc.§.priu0coirigif p fcque tcs.§.vfq5in fi.d.l.fed ego bec rcpiobo.q: non eft bec buiuslittcre intendo: fed bec:qi ftefait ve facto cp non viftinrerutcüab eis quereref.Ét m vifttiiguendu a nobis:ftc i alias.ff.vc iudi.non pöt in fi.l.t.ff.de poftula.l.impcratoz.in ft. ,tcm non vicif bic ve pupil.fed de vulgaritm:vtp3erferie ti.pqóét repzoba, tur fuperioifnia.f.qgt;.ë.in pmi.glo.fuit victu Pm quofdam nó viftingmtur an fueritpupillaris an vulgaris fubftitutw.DiQingue ergo vtni,inftituni0 adie rit vd coheres vd ambo vel nullus: fl.n.vtcrq^ adiuit fubftiiutus repellitur, fl coheres tm.f.fciusidcm:q: menus rcpcllitur.ytem ft neuter hdocumqó® vicitur.f.q, meuius babcat totu.fi aut ticius trfi.f.pumus bfs adeati feius in ptem rcpdlif.f.mcni' nd in partem repellit qui adijtticius:vt.C.e.l.poftadi, thi.ff.ve vul.fub.q habebat, filiïï.i.rfi.

C0ifcruiim. 4ifubftimtio vulgaris facta facritferuo alieno quem tefta, toxliberü putabat fubftitums venit ad partem hereditatis ^uis feruus adierit

partcß Muiditar.iitern vuns femig Muidtf in magpartcg:quefunt w quar ce totius:7uni barn patricuUrum b3rominußinQituti:aliam fubftitntug: vt Æte btTC.initi4.fi paterfamiliae.m pzin.fcd vcalio femiffe quid entern, qdä q, fubmeutuß babet infpccta opinioneteftantißXqui crediditinftitutü liberum fuinfe:7 ita peredfequeno crediditfubftitutum admitti fi hereditatem Abi inflitu tusn6aequifterit vet alijcuiq^

odmittif.yil0 enivba'fi bereß^nö erit ico qdëque alieno turi Ibicctü effcteftator rdtefieaccipiuntur.01 ncqyipfebfscrit 'neqjaliu^bere décffeccrif:ico Ÿo quépatremfa. cc arbitrai iHéfignificat: fi beredt taté ci ucIcui^iurt poftcafubiectuP cécepitn acqficrit'?:idq5tii9ccfar inplonlptbemijfcrui Tui pftituit. ^£)c pupillarifubftirurionc. T—f^beriß Rfuie ipuberib' quos 1=1in ptätc quisbabet no folum ita vt fupra dirim^ïnbftituef pot. ideft vtft bfdesdnöertiterit: ali? fitdbcresrfcdcoäpliuß vtfi bere desei ertiterinf:7adbucipubcrc0 mortui fucrint:fitd aliquis berce: ueluti fige dicat b modom:Xiciuß filPmc9beres mibieftoquot;ifi fili9° meu0niibiberes'nöcrit:fiuc bC' ree crito prinsmortaf $ in fuam tutelä vcnerit.i.0tc$ pubee^fact' Ütttuncfdus berce cfto.quorcafu

.ffde aqua plu.arcc.l.iï.§.itc labeo ait. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C fffrit.f.liber factus,

d C*(liu.i.rineqjftbi ft liber fieret vel onofuo:velpnti vel etia^ foturoquerit, etune qn nöcaliqdiftor ouo%:admittitur fubftitutuß.

fÆrbitratur.f.tcftatohlubaudi t veriï arbitratur.

g €Bubiectuß.puta q: vendidit fe ad p:ediïparticipandiï vd q: redit fe in ar, ùoaarionéqôpotcft.

b CZlcquiftcrit.rupple in linera.atin noftro cafu piimo.f.buius.f. almdeft i aliud arbitratur.vn ibi in partes admittitur:vtibi virimue.i bec omnia ftc oi, ftinguendoferuauitpunccpj qn femusfuuo fuit inftitutus calius fubftinitus. vt bic rictt.i.ff.oc bere.inftitu.l.i ita.Collige ergo talem riftincrionequiaefi beredem aliquem inftituo:i fi beres nô erit fubftimo:aut fdo liberam:aut fcio fcruii.i tunc feruatur q0.i.ii.7.iii.rn.buiu0.§.oicif:autputoliberfi falfo ciï fit feruus.itunc fubdiftinguo.aut per eum volui:autuolui altu fieri beredem: q: bocerp:effi.1tunc femamr mea voluntas:vt.C.cod.l.cum pioponas.que eft buic?:auteft rubifivolui vel nbaliti fieriberede per ciï.itune fuamrqóipn. bui^§.rf.01aut puto fruiï ciï fit liber.bcafusindubitabiKc.f.g? crit liber bfs iŒ$erui.i.inftituti.

C0epupillari fubftitutione.£amp;inuaf.$2uia.^.vifus eft re vulgari fubfti, tutione.Uern quia parentes nöfoliï vulgariter veriï etiam pupillariter liberis fubffitacre pnt:iôfequebaf videre re pupillari fubftitutione.ifoozcus.

ybens.Zotus iftc tlmlusriuidimr in fer partes.^pzimo ponit quali, -Üferquis poffit facere fubftiturionem pupillarem.Secundo de compendio, fa fubftitutione cut fieri potcft.Tertio redit ad pupillaris fubftitunonis materi am.^uarv qgt; enam erberedatib pót fieri illa ibbftftutio.@uinta circa pupil, larem fubftitutionem aliquos cafus ponit % potiffime vfqfad qoam quâtitatem poffit fieri.Serto Qmaiozi vd puben vd ertranco fieri non potcft pupillaris. Secunda ibi.qua ratione.jlcrtia ibi.igitur.Ouarta ibi.nÓ foliï. @2uinta ibi. queciïq,.Serta ibi.ertranco.£t boe ricit in fummapneipium. liberis impube ribus in poteftate teftatozis eriftentibus pötfubftitui non foliï vulgariter:fcd et pupillariter p quam fubftónem fubftinitus efficit bfsipfius pupilli.b.d. Élre. klt;LXibcri0.no.erbac littera tria ede neceiTaria vt pupillaris fubftitutio teneat. TPzimum vt fit re libens cui fubftituitm.nâ ertranco fubftitui nöpoteft:vt.f. eo.6.crtraneo.$cóm qifint impuberestna impuberibus non pöt fubftimi:vt .Ï.co.§.mafculo.,tc temo babeatin poteftate utin bac littera pzobaf perozdi, ncm.ifmancipari0aiïtnonpótfubftitui.vt.ff.e.l.i,'.§.i.ftceftnecefrariiïquar turn q filii flntmftituti vclerbcrcdati.alias nnllum éét principale teftm:vt.s. re erbcrcda.libe.in pn.t.ff.c.l.i.in fi.vnde nee pupillare valeret:vt.f.c.§.libe ris.i bec ftmiliter in nepotibus feruantur ft non funt recafuri in fui patris ptäte vt.ff.c.l.if.§.poftbumu0.aliascum fint recafuri nö valet tcftammï.cû in co ca fil fint:vt eovrefta non valeant ét ft ipfl effent maiozes.

1C Supza tirimus.f.vulgaritcr.s.ti.i.q boeide bic fubifät..

mC döö.bic caute.no.q prio pooit verba iftitutionis.fcciïdofubftöis vulga, ris.tertio fubftöis pupillaris.

n€ £ftob«inftitutio tni. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o Cfilius.ccce vulgaris.

pC IPercs.eccc pupillaris.

qC TPubes.bene facit q crponit.alias intcrdump.riüï.an.intcrdiïp.rv.au.

poniturbec ozatiozeu in fuam tutclam venit:vt.ff.rc Icga.fii.ciï in filio* r CPuo cafu.f.fupzadicto.

6 Cll-cres.7 folus patrisbabeatbona Fm a^o.

t^ilio.1 nibilominus pfizvt.ff.e.pffamilias.'z bona pupillivncuq54 fita funt.vt.ff.co.fcd ft plures.^.ad fubftitutos.nifi in ruobu0 caftbus liquidé nö Stiteritbereg filius tue fublhtutuß fitpfi bcrc0.fl vocni/ teritbercequot;filius%ante pubertaté dcceiïcrit:ipfi filioÏu beres fubfti/ tutus.lRam moribus'inftitutum eft vtcüfilidus etarisx fintin qua ipfi fibitcftm faccre nö poflunt:pa rctc0 faciantcisfCMuaratiöeer dtatlYetië pftitutionéVpofuiinusï noftro codice qua profpeetü eft vt fiqui métecaptos babeât filios vV nepotes velpnepotc0;cuiufcunq5 ferus vlgradusiliceat cisaft fint puberesad crcplu pupillaris fub-ftitutionis certas pfonas'fubftitue re:finaütrefipucri?eandéfubftiru tionem ifirmarutbocadercplub pupillaris fubftitutionis que'poft ^ pupillusadoleueiu %firmatur. C,gif 7in pupillari fubftitutiöe Fm prefatiï'modü ordinata duo' quod0modolût tcftamcta:alterü patris:alteru5fili;: tan$fiipfc fili

ni facti fuerint.

b CEdcFëplum.ntaD vocatur crepiaris fubftitutio..vnvt plene te bis ^snonciâ tiftmgue quinq^ genera fubftönum:qfalia cft vulgaris.alia pupiUarißzaliacrim plari0:äia bzcuiloqua:alia compcndiofa.iprima.f.vulgaris fbdiuidi tur:qz alia erpzefTa: vt que fit tbis negatiuis:vt fi beres nó cris: Ciaus crit beres.vt.s.pzori.Élia tacita qftt verbis affirmatiuis:vt bec vos in uieë inftituo: vt tc bcrc.infti.ciïintcftö.§.i.3të bcu.'qfquis crit mibi bc rc0 fit filio mco impuberi bercj:vt.ff.co.qliberis.§.bec vba.bec vulga ris adita bereditatecrpirat:vt.C.c.1.poftaditä.$c0a autc.f. pupillaris fitr tiuidif:q: alia erjffa 4fit vbisaffirmaiiuts.f. tuob9 vd plurib^ in ftitutie vtbcc.fl bcrescrisimozicris in pupillari etate: ticius fit beres vt.s.pzon.fëllia tacita.Cvt ft vulgariter tm pupillo fubftituaf.quoe^ fu tacita fubintcHigitur pupillaris:ftc a fub pupillari tacita uu|gari0 itd' ligitur:vt.ff.e.l.na boe iure in pn.7.C.dc ipu.t alii0.fub.l.@ui0* nam becadueniente pubertate empirât vt in fin. buius.§.tcrtia.f.eremplari% fie iö of qz ad eremplum pupillaris eft inducta vt bic oicitur.^n mu^ m tifferunt:quia bec etiam imaiozibus fit fed illa tm in ipuberibu0.,c vfqi ad certam etatefit piipillaris.f.riiiiJniï.in mafculo vLcitannii m femia:vt.f.eo.§.mafculo.vel ét min^ tps ccrtiïnö mai?: vc.fr.c4, tta gs fubftituerit.7.l.in pupillari.felt becercmplans in incertum. ftc bac ib eremplari certe perfone fubftituiïtur:vt.C.e.l.bumanitari0.inpup^ lari auf glibet poteftfubftitui.^uarta aiït.f.bzeuiloqua fit ita ouob9pc redibus inftitutio:vos inuicc fubftituo.i ft ambo pupilli funt.naniquat niozfubftönes bis verbis bzcuibnscöpzebcnduntur.i appellat Ier banc recipzoed fubftönc;vt.ff.eo.l.na^ boe iure.^i.t^uinta.f.compcdiofa fit bis verbis.aliquo inftituto:qnq5oecefTerit ticiiï fubftituo.i liquider boe fiat a milite i pupillo vel non pupillo valet|iure virecto quddocunq5 dece dat inftitutus:vt.ff.de mili.tefta.milite0 ita bercdë.§.i.nifi mater fit lU medio quo cafu iure fideicömifTi valet ft pubes iam factus recedat iniit, tumstvt.C.eo.pcibus.Si vo paganus fiuenon miles faciunteam va, letet iure virecto fi motif inftitutus in ea etate pupiilari.$i vero peftea tunc autem p bec verba fit:fubftituo iUiï.itunc nabitad fidcicömiféria vt.ff.ad trebel.fceuola.autp bec verba te Iftituozi fl vecefferis qntunqi tibi illfi facio berede:^ bec non valet:vt.ff.c.l.bis verbis.

c ÇCue.f.pupillans.

dCUdoleuent.ifcm finitur ars infozmatarrogatöc ipubcri0:vt.ff. re adop.nec eiin fi.i.l.fenatus.^tcfi patris ndfuit bereditas adita: vt.ff. eo.fed fi plurc0.§.ri er affc.^tem fi nafeitur poftbumus teftatozi: vt.ff. eo.l.pffilifi.,tc per fröm teflm qótn valeat:vt.ff.eo.l.fi quis em^.A' ,tem fi tcftm patcrniï riïpaf per querelain totiï.aliud fi ppte:vt.ff.eo. in fubftitutöe.i de inof.teft.papi.§.ß necïpubcris.fedcótra lab.bo.pof. mota non facit pupillare fut^ónej ceffarezqzibi non queritur re viribus teftamenti: vt.ff.e.ec ruobU0.§.fi.i de inof.iefta.fili|0.§.i.

€ 3giturmpupillari, facta pupillarifubftöne ccfenmr ruo tefta, menta Vd vniï auarfibereditatiï.b.dzrc.

cÇ ,gimr.pzefatiï.vt.^.e.in pzin.

fa $uo.nolt;qp ruoricuntur quoad quid:qzruobu0fit,nay inftituitur

Secundus

bcregduobugtpatri'f.i fil(o4të duarumberediratü.vnü vero oteff: qa ab vnofactü.ifacit ad boc.ff.e.l.pattis tfilii.i.ff.de condi.t oemon.l. I^c fcriptura.irf.de bo.pof.Pmta.i ita fcnptum.§.fi.7.l.vtbonoru. CSmautemquiglPötpater faccrefubftitutione3pupillarem filio féparatlm clauQm7fignaum % rifponcrc qnon aperiatur viuo filio:q bifpontio valer et finon

fueritp:ofe ira claufaet fignata.b.d.are.

• Cfoimidolofus.i.do lofus mulrofomuttvrri midus.

b C$ubijccrcf:quibu0 mlfäijs eum (ubi,ceret fubftitutus vt baberet tiusbereditarej: vtfecit Hcbarellus.

c,C$ubftitutione5.f.cff ip^inftitutione. nam bkcoido. vt pximo in, ftitutio.fccundo vulga, rt0fubftitntio.tertio pu pilaris fiat:ut.6.eo.ti.

wÇWamr.queeftpn exscribere.vel et alia (banaqiTbotfieri po, ^:vt.ff,eo.l. patris et fClino.linm appellat ipidm cordulam que fit

7xlino:ut videmus fie, nmlitterisDomini pa, Pc in quibuscoidulis te Ramenti apponebantur V!l.ftgill06cera.3ö ti mproprio Iino.q7ft ali, cno vendicaret Domin') litaaperiretur7 conflit um legis nullu cfRt.vcl

bKppriorf.feparato ab Qu|0partibus teftamen n.$edn5nc magis inii dabiturfubftitutus eu, titä ftrucnonc.i. ioidü vidcat.7pp fc/m.

uignorabat an propter fe.an pptcr alin facta facrit illa ordinatio. 3QDauere.idemeft 7ft boe non caueat.outn fcpararim fignet. DU^binu0.quaftvicatoirimus q,ftccautc fieri poteft:fed ft nó ita fece ntnugd valet ideo minu0frn.nonideo minus ic.vt bic dicit.

Eabulis fiapcrtis.

tEJRonfotunvSubftinitio pupillaris pót fieri nonfolm filio inftitu fOTedetiam etberedato.£t veniunt in ea oïa bona pupillivndecimq)q ,i^:q6locu babetet in poftbumie.b.d.Zlrcti.

fdu.erberedans.Cfubftituere pót.

eocafu.qn erberedato fubftimimr.

hr^quot;'Ut q^Sranofus eratBpupiU^xfic vt ei tóaremr vnegareF n TCyd oc.lmo Vf qtm in eis bonis valeat fubftitutio que a patre per amp;nbsp;uenerunt ad filiu erberedatu: vt.ff.de mili.tcfta.l. mile0.§. ctlxredato. q/ieefthuic c0traria.fo.ibi miles emancipatofubftituebat: quod in alio «•pagano non toleratur:vr.f.e.§.crtraiieo.7 ideo cum vnum pzo eo in dudmr.f.typ5tfobftitueretemlcipato 7 aliud c0tra cum inducaf.f.^fi Potfubihtuereemicipato nili in bis bonis que libioedit:vtar.ff.de iu, ó'r^^mqui.in prin.

°aF Subftitutu.qui fubftinmis nullo pót grauari legato à in earn rem qnepupillo fiiit relicta:vt.C.deleg.cum quidam.fcdipfe erberedap fle m re fibi relicta.vt.ff.eodem.l.coberedi.§.cum filie in fi.§.7 H0.bunc.§.

tus:vt primus pubertati.vt no.ffi.qui.mo.tefta infir.§.itc ft in feruien

hfrnópamp;erberedari:vt.C.re inof.tefta fi quis infuo.§.lcgi0. A*^nftitutonKvt.s.e.in pnn.vfq5adp:ori.§.

CT5bercdatoru:vt.s.c.p:ori.§.

€Äibcriß autem, möpoteUpr pupillo fubftitucre pupillariternia fuo faciatteftamentu 7 ft non valet teftin patris non valet ricta wftitutio.b.d.areti

%I.lberi0.7 fibi.bic no.q: 7 ft filiu erberedafeui fubftituitpriTibi del, (TCdebetfacerc filio teftm.$iautcuinftituat:tunc velante vel poft va, 7fiTgUfi° Vdfubftimrio:vt.ff.c.l.i).§.p2ius.7.§.fed 7 ft quis.7.§.fcd

adat.boc fallitin milite qui p5tfubftitucre pupillol^ non inftituat

tr nbsp;nbsp;iuc beredem:vt.ff.rc vul.fubfti.l.ip.§.quifqui0.

■ TOdre.fic.ff.quëadmodiï tcfta,apc.l.pe.

Pepupütarifubfti. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;§ %

vÇClalcat.f.a p:indpio:ut q7filiu0fuitpKt€ritU0:vtrf.e.fi quiecuminfiJ. vaafoXnon valer tcftamennim apnn.cum multi fint modi quibusreftm nö valer vtrf.oe iniuf.rup.tefta.l.i.gtem er ft er poftfacto rupatur in totu.G refta menrum patriorfecue ft p:o parte tm:q:tuncrubftitutio rernanet:vt.ff.e. 1fub ftitutione.7.ff.vc inof.tcftaXpapi.^Jcd nee ^tem becfunt vera ft lure einili c^ pugneturteftnuafrét fi iurep to:io vt fi per contra tab.crpu gnetur teftamctum q?remdet rubftó:vt.ff.e.[.er duobus, in fi.i.l.fyque buic.l. contrarie funt. 4ed certe aliud eft cum expugneturturc ciuili vt bic. aliud'cum iurepMotio vt ibi. nd !p:ctO 7non potcftfacere effe nee deftnere bcredem:vr.f.re bo.pof.§.quo0atïr.ytC 3nor. bic q,de alienis rebus quis te, ftatur:vt paterne bonis filif. fte7alias.ff.ó dona.inter vi. 1vro.cu, bic.§. ft miles.i.ff. teiiuf.TUp.tefta.fiquis filio. .§.fcd7ftquis filius.^ft t ali U0 cafus^m quofda5:vt.C.de fecundis nup.femine.§.fi. fed 6 iure côi afr eft:vt.ff.ó reft.l. cin0qui.§.i.i te codicil.1.con ficiuntur.§.fumpni0.

ff 0inguU0.TOupil(an0 nroftiruttopotcft fieri fingnlis pupillis vel ei qui vitim^ mo,' nemr.b.d.areti.

r qrfingulis.pórenim erfe tp ^0babeat pluree filios 7om nes ipuberes.ft cuilibet fubfti, tuerc vult:poterir.ftautcm vl rimoloco moiictii boe poteft: vt bic.7.ff.e.l. ftngulis. i boe cafuvno monente defertur fua poitio iure legitimo.f. per.l. nj.tab ad fratres: vt bic7.f. te Ic.agna.fucccf.f.i.fed cer,' re creo ^tm vltimo monente fubftituit videtur eos inuicem fubftituincvfq^ad vltimum. 1 tra iure fubftitutionis magis

Qlegitimo iter eos fuccedivi detur.vt.ff.^e lega.if.I.tida fcio.§.fria.in fi.§.quc eft buic contra.^ceirc ibi di rit plus.f.qgt;non alienarent q6 teftato: cis üimittcbat.7crboc ibi Dicitur 5iu re fubftitutionis fucccdcre.nó q: vlrimotm fubftituit: vt.ff.oeIc.iij.1. is g in fi.

VC Moulflfimus.i.in vltimo puta bis veibi0:qui er liberis meisipubes vltlus morief:ri ticius beres efto. 5„5ubftitui.f.pupillariter.

CSubfttrultUr-SubftitutS pupillari pót fieriiftiovbfo generahb':qfquis mibi beres erit:quocafu vocantur ad fubftitutionem fcnpti p:o ea parte p:o ,q vocantur in inftitutionc.b.d.aretf.

aÇ ffîominatim.fic.6.dccrbere.(i.§.nominatim.

bήrit.fubaudi fit beres filio mco.

c IT 0uibu0.i.gcneralibu0 verbis.

dgt TfêYredes.f.patri0.fic.^.oc crbere.li.§.nominatim.

e|[ £mtcrunt.fibimct beredes.nam fecus fi alif querantvtputa patri vel 00, mino.tiam talcs.f.pater7 ons qui fuut beredes per filium vel p feruum er bis verbis generalibus nó admittunter fubftitutionc.idé ricas re beredeberedis: vt.ff.e.cu filio.7.l.libcri0.§.bcc verba.7.l.fequc.

ra 1P?oqua.pzout.n.riknt teftato: quicos inftituit equaliter vel inequaliter fitfn fnbftimtionepzcfumitur:vt bic.r.ff.e.fi pater 7.ë.ti.i.§.7fi er rifparib^. qXDarcaioqPupflaris fubftitutio expirât adueniëte pubertate, boc ridt Eretinus.

gtf d0afculo,ad.riii,'.an.cópleto0.nl pupilli cë deflnüt:vt.j.qui.mo,tefta.in nr.in prin.fed infra bos anos pót fubftitui:vt.ff.e.fi ita qs.7.l.qm plurcs.

bC 0ubftitutio f.rirecto:ft tn aliqua verba inueniebantur fideicó.in teftó iuf ftaCicó.valebit:vt.C.de fidetcó.l.dfrater tuus.

tfrenranco.Ærtraneo vel filio puberi nó poteft fieri fubftitutio rirccta poft adtram beredltatem fed folum per fideicómiffum pót grauari re bereditate al-teri reftituenda in totiï vcl in pte.b.d.@lrcti.

iCipcr fidcicommifTum.qó fempfeciffe vidct:ciïdidt ft fili' mc^qncuq^ re, erferit fubftimo ei vitalcm:q: verbilfubftituo cü fit generale verbum 7 ad rP recta 7ad fideicÓmifTariam fubftitutionem poffittrabi ad id rcftringimr quodë eiaptius.i.ad ftdeicommiffariam.q: rirccta nonb5locü quandocuq^ recedit. 7 p:obatboc.C.deipu.7alijs fubfti.Lpiecib^.amp;ft vero inftimtio.7.ff.6 vuig. fub.l.coberedi.§.cti filic.7.ff.re leg.7 fcna.tóful.l ambigua.fo:teidë fi ricat. vitalis beres efto.ni trabitur ad ftdcicommiffdriam.qide bereditate reftituen da rogaffe vf:vt.ff.ad trebd.l.crfacto.i.rn.7.l.fccuola.fcd contra ë vt noi.s.ï riftincttone.

aC ©bliget.rogando tu per fiddcÓ.vtreftituat.

bC Zradcmu0.vtj.de fidcKÓ.bcre.per totü.

cCglmb^modig tcftamcnm infirmonr.Ufq, nuc viricquarr firmef teftameta nuc qualiter infirmantur.nam nibileft adeo firmum qónonrupat vt in auc.

renup.J.nup.col.iiii. m^«amctum-tot^ifte -IJ ntu[u0riuiditur in qnin, q;parteg.iPrimo ponit qua, liter teftamentum tollat agna none fui beredignouiter ado, ptati.$ccüdo quarr per feeun dum teftamenmm toUafpri,, mum.Xemo quafrteftm irrü tetur capitio oiminunöe teftan ti0.@uarto an voluntao fo, lenio point tolli nuda volunta te teftantio.Ultimo q, etiäim perato: non capiter teftamen, to iperfceto. Secunda ibi in.§. poftenoze Zerria ibi:alio quo qj.amp;uarta ibier eo aut.0ui ta ibi.amp;d0oratione Æt boe ticit.Zcftm non iure factum non Valetta ideo non pôt rum pi.qXó non iure factu,eft emo iure vitiato rumpitur viuo te, ftato:e:utputa per agnatione, filifnouiier adoptativelarro gan.b.d.arcti. da^doptaneritm arrogaue nt.

«T Conftitutionem.puta quia auuo eft qui adoptat:vt.Croe adoptio.l.cu ladoptiuio.i.^. veadop.g.fed Iwdie.accur.

fTOmpitur.ft aut ed p:i9 i mtniffetnon rdperetur.lic, po ftea arrogetur.vt.ff.ve libe.et poftbu.filio.%fi.fl aut falter, beredatuo filiuo emancipatuo ipoftea arrogatur: tunc non rumpitur:aute^neuo q poftea arrogaturta tuc rfipitur. vt.ff. ve ptratabu.l.non putauit.§. fi'qui0emlt;cipatu,.e^ncu, aut nepote accipe qui non eft fuuo bereoxu, aims eum précédât alias fruftra a tunc erberedaf vt.ff.ve verbo.ob.quidlcum filiü.iólibe.a poftbu.1. fi qs poftlxim9.§.flfiliu,.

SCagnarione.i.flcut natu, uitate alicuius poftbumi. na, tunc ccrtu, eftrumpi.vt.ff.de iniu.rup.tefta.l.i.in fi.a.l.iif.

CIPofteriorc Zeftamenmm fccundu tollit primum fi fecudtöciure per, Raum fine er fecudo actual? adeatur bereditas fluenon.dûmôadirier eo pop lèt.boc dicitÆreri.

bq TRilpitur.boc veréfm quofda,qnfc6mnöcöco:datciï primo, ars durât p:imü:vt.C.dc tefta.fandmus.certe boe ftare non pamp;.nam ft valet fecudu nö valet pzimü.cü idem non porfit vuoteftamenta facere.cü er fecudo tm adeatur bereditas.ccontra in fententia.nam valet prima nö fccüda ab code, a fuper co dem lata vt.ff.ve re iudi.l.iuder.

1€ fnftere.nota nöcöftderari q6 eft:fed quodeffe pöt:ut bic.i.ff.ve bere. in, ftitu.l.pater filio.a.ff.de iniu.rup.tefta.l.cd in fecudo.in prin.a.§.in foturiï.f, ,tra.ff.delib.ipoftbu ft fili^ i prima cartba.fo.ibi teftm fc6m non valuit étin jn.bicaiït valu(t:l,er co nö adeatur bcrcditas.Jté nota tp (d qó valet plus rupitp id qó minus valet.ftc.ff.de adule.l.lcgatd fub códinöe.§lt;i.arg. con, tra.ff.de rcfcin.vcndi.ft id qó in prin.§.fi.vic vtibi no.

k€æccrfent.quare nö trafmitrit nee oli nee bodie ad beredes:vt.C.vc cadu. toi.§.in nouimmo.

I ff 3nftitut9.bfs in fecudoteftó.iifte verfuséeremplum qn valet fcóm tcfta metu 7 non ertitit in eo aliqsberes: vide tria crempla.

C Sed fïquispriorcqlbrimum teftamentum iure perfectum tollif per fe cudu perfectoetiam fiin eo fit in recerta beresinftitut^mift in fecüdo afferue, rit fe veile valere pnmikquocafu inftiiut^ in re certa oia per fideicommiffum rcftituet.boc dicit.aretilt;

md $cdft quis.ifte.§.eftler.ff.ad trcb.i incipit ft quis prio:e.accur ndr iprioie.iio.ar.p'.o rnfaappcllattonis.vtrücrea vel er pria agaiiw contra ar.C.ve dona.mter vi.: vro.l.er ucibis.:iire pótno.i.l.pc, liufdem titu.

•([•ßebus.q: t otum habet 1, er certa re fit inftitutus.: ideo rumpitur p mum teftamenmm: vt bic i.if. te bcrc.mfti.l.

.i^.fi erfundo. Plt;CJuffimus.bocrim, ftatim.

qC.^liqutd.f.quoer„ p:efTc confirmaripórpd müin fecundo.:aliaW p^in fequen.

Jmpato:e0.cccc,cr ba dicte conftitutioni0. slt;[Campano.f.rfoi/ pferuntfalutem. tlt;[,neo.f.fccundo tamp; ftamento. vgl^erurf.ccrtaruni' Flt;r$mptu0.f.infean do teftamento. vC Suppleta.f.llre, bivate non faciât qrtfo st ^pzeffuro n^mt? ftato:teftaméto fccuüdo erpzeffe voluit pzimu fé ftametu remaneredm non potuit nificr iure fideicommim. er tacita quoq, voluntate qutc{ fccudo teftamento pdpit remanetprimu.vt tl fit Vicä in fecund0.(5tow tuo talem qamouurf quéinftituerâin primo häft errauit remanetP' mu0 beres r legataG vtroq,pzeftdtur.i.a prl mo.vt.ff. ve bere. infa •l.finali. aClFocmodo.f.mb' modis.p arrogationem :p agnatione.vt.s.C' .§.i.itamp;:pfccudi tcfta, mericópofirioné: ru^ codc.§.pofteriorc quolt; q,vfq,buc. fT^^ltoquqqV IPer capitis Diminution nem teftamentum pro, priefit irritum.7largo móteftmruptumvelfo iuftu vicitirritumlep boc vicit.areri. b tf»iminums ftt.licct minima capitis viminutione:vr.ï.c.§.nonm in fi.i.ff.de codicil.l.cóficiuntur.§.ft poft teftamétum,$ed contra.s.^ tcftamé.mi.§.pe.$cd illud fpäleeft in milite.potcft : alius modus iró tandi teftm adifd qz per Icgcm qnq,caffatin duobus cafibus: vt1rç vt cu de ap.rog.f.dqs vc pzedicris.:.§rfed vnü de parctibu0.col.vti|è c C TRetulimus.vt.s.dccapi.dimi.

dgÆafu.f.cum quis capite diminuitur, diff apicuntur.f.pzopzie.

e ÇÀHioquin.f.n impzopzie vicere volumus : large. fCÆaulJs.i.viffiTentias.

g CT Singulis.i.dc pzopzifs noïbue.a facic.ff.de fup.le.l.labeOèÇ.fi. ëmon tamcnÆeftamétüiurc factü poftea irritum capitis vimtns none teftatozis reconualefeit de equitate ptozis fl teftatoz tpe moztißfoo erit etuis romanus : fui iuris.b.d.areti.

b «irrita. vt per capitis viminutionem teftatozis ilt;rSignata funt.: poftea teftatoz capite viminurus eft. k CT•Romanus.vt qn maxima vel mediam capitis vi.pairus frerit. IClPotcftatis.utin minima.

mÇ fuerit.: aliquo indicio voluntatem pzimam retincat.ff.de fetun. tdb.l.qui erlibcris.§.teftamcnto.

nŒ^^ibertaté.îmoét facto fuotcftatoze.vt quia capiatur ab boftibus « f^ieruus moriaLnâ tue valet teftm.vt.^.g.non eft p.fa.te.§.fi.que« contra fed illudeft pp fictione.l.coz.vt ibt.i.ff.óvul.fub.l.lercozndia.

0qraabulas.no.gp de iure ciui. non admittitur cum fit irritum tantum, mture pzetozio quo infpecto non potuit infirmari qó erat factum cum circa talia ius pictorium non habet vim.vt.j .debo.pof.§,no0 autem.

f[£rCOautdoffberpofteHu0 teftamentum imperfremm vel aliam vltimam voluntatem non folenem non tollitur p:imum.b.d. Zirctin''. àC Æreofolo.bcne tidtfolo quia fi plus interueniat licet non fit perfe, emm fecundum tarnen qnq^ rupit p:imum ut in fi.buiug.§.oiccmu0. bÇ yioiuerir.f.diccndo bec verba nolo teftamentum qófeci valere. tCperfecte, immoqn

cunde rumpunt primo fatta0.vt.C.oe tc. fan. cimus in fi.qeft contra. Gibitam eteurfu oece, mj^mutatione volun, tatis illud euenit non fo la mutatione.JItem con tra.ff.de te.mul.ei^ mi hti0.§.militia miffus.f, ibipiimumerat;minu0 folcneiurecommuni in fpectovnde facile potu; itrumpi.gte,contra.ff. deiniuf. rup.tc.l.ij. fed ibifebm licet non flt pfe ctu iurecôi efttn peife, ctugiure militari vnru, pit piimiï.ytêcamp;ra.C. be te.l.bac cöfultiffima ^fi qsaiït.fedibiin fe cudo fueratinftimti qui 7alia0abinteftatofuc,, ceffuri erant:vnde faci, krumpitur ptimumte, ftamentû in quo cetra, nei fu nt inflituti ifacili, us admittaturveniétes abinteftato. vtar.ff.oe vul.:pu.fub.Lft filius 3te3rötra.C.de tefta.l. noftr4.iadidë contra.

•Mntab.tef. nulle cr.L. i.§.fiberes.fediftis legi

bus plus feceratteftato: ut reperet pnmum.qiindditqömagis eft: ® paliud teftamentum facere voluirfct vt ar.ff.de bis que in tcftamento 6 ten.Lajtem contra.ff.de acqui.bere.l.daudiu0.fed ibi non valet pri,. mum:non qr rupmm ftt a fccudo.fed quia beres inftitutus in primonö adiuit er co bereditate: vn non valet teftamenmm qr berede nö habet vt Æve bis que in tefta.de.l.prorime.nec potueritci träfmittcre fuo here, divt.C.dc cadu.tol.§.in nouifnmo.,tc côtra.C.dc bis qui.vt indig.l. bcreditas.fed ibi dint talia verba qpIxrcs erat indignus vd fimiliarqne plus faciunt q?ft (Impliciterdiceret nolle prius valere vf® fffcó, cepif fet facere : ideo ibi receditur a primo.10rvicillud quod bic vicitur effeve tum ve iure virecto vt non rumpatur primum fed tamen aufertur ei be, ruditas ut idigno vt ibircum bcccogitaueritteftatorut arg.ff. de condi.in dgmullum eft.no nibil effc qó perfectum nô ftt vt.C.ad fil.cum fir.in nfd ptra.ff.qucad.teft.ap.l.ii.§.teftamc(o. fed ibiabuflue vicif aliqd ,6non erat perfectum.,tc cötra.C.de teft.l.bac c0fultiffima.§.erimp, iccto.fed illud fpedalefauore liberorti ut ibi vicimr.ftcut : dlud (pedalef d0:ut viffidlius rumpat teftator illudin quo ipftinftitutifunt.vt fnaiv mitj.de tcfta.impcr.§.pe.

^/Eadem oratione. Fon valet inftitutio facta deimperatore röne litis quam teftatorb, cum alto ftue inftitutio ftt perfecta fiue non.ilitet Imperium ftt legibusfolumm tamen vult viiiere Icgtbus.b.d.llrcn. e^'Rcliquerit.f.in foleni teftô q6 facit vt duriorem faciat aduerfarium fais aduefari,'s:qinftitutio eft inuidiofa.vt.ff.ve bcrc.infti.l.pe.

faufam.f.litis.nam legitimas non probat.f.princeps multo minus ^babit non legitimas.

TOrobanarum.i.commendaturum.

^^dmifforfi.nift folcnitcr fttinftitutus nollet ct nomen beredis bfc. Auctoritas.vtqraliqd deftt propter qó tcftm non valet cum multa ,in eius factione neceffaria vt.s.de tefta.§.i.c,i).

TCfcripfcrunt.vt.C.de tefta.ler imperfecto.

I([jnquiunt.f0imperatorc0.

$oluti.ut.ff.deleg.t fc.con.l.principes.: facit.ff.de iu.fifd.l.fifc9 fyfinali.

amp;iuimu0.i.inrc viucre volumus.utbic i.ff.de Ic.:condi.vtgna. : facit.ff.dcle.q.qj prtnd.i.l.fe.i.ff.de leg.iij.I.imperfecto.:.ff.ve inof fytcfta.l.papinia.f.imperator.

lLBcinomciofo tcitamento. Qualiter ipfo iureteftamenta infirman .tut.s.ti.i.victumcft:nunc autem qualiter officioiudids.i.pcr fententia, % indicisintentata querela.

n«iaplerunq5. totus ifte titulus viuiditur principaliter in Uduas partes, torimo ponit quibus perfonis competat quere. la.Seciïdo quando querela ceffat.Sccuda ibi.$ed bec ita.^icm prima fubdi uidimr.lflam pzimo de querela defeendentium contra teftamenta afeendenti,, um.Sccundo conna de querela afeendentium contra teftamenta bfeendentin. Xertio de querela collateraliu.(Duarto ^ querda eft remedium fubfidiarium. Sc0aibi nôaütltbioÆcrtia ibi.fozot.Quarta ibi.ta aiit. i boc oicit. Solis

omittûtP:inductûé vt oc lofficiofo tefto agere poffintq|iberi:qrqrun' tur'autiniquefcerberedatos' : aut iniq5ptcritosV:boc coloreqü nfa-ne metis fueritcü teftm^ordinaret: fcd hoc of no qfi verc furiofus fit fed recte qdc fecittcflin:non aut cr officio pictaiis.nsfi vere furiofus c:nullutcftmcft.lt;r TlRonaut liberis tm pcrmilTum cftteftni parentu inoffidofusaccufare veruetiam li' bero;:parentib9v K^oror'aüi'et ffatrerturpibus'pfonis fcriptis be redib' er facris pftitutionib^prcla tiCfunt.nó%rgo ?tra ocs heredes agereprrf.vltra'fratrcs iglfet fO' rorcs cognati nullo modo aut age re poffuntautagentesSvinccrc.

Ç Xain autem naturales'liberi $ firnnoftre conftitutioniß oiuifi/ onenfadoptadk ita ocmum oc in officiofo teftaméto agere poffunt: fi nullo alio iure ad ocfuncti bona venire poliunt, nam qui ad hereditatetotam velpartem'eius alio iure veniuntm:oeinofficiofo agere

tenet:7 quâdoq, actio quädoq,acctifatio udtur:fcdp:op:icüiatur4rdavtno. rf.eo.poftbumus.f.fi quis.

eCthueruntur.i'.conquernntnr.

iC Ærbereddtog.a qualibetlinea.

vCIpreteritos.ab aliquo 6 linea feminina.

rŒ teftamentum.ur.ë.qui.non cft pcr.face.tef.f.item fariofi.

ytr Hiberoni parentibus.f.eft permiffum accufare filiis qn funtab cis eibere, dati.iboc accipe in filio pagano einacipato afsfi cet miles n5fubiaccretur que rde:ut.C.eo.1.pe.in fi.,ëft effet in präte teftm ipfo iure nô valercr.ut.ë. qui. non cft pcrmif.fa.te.in pzin.i facit.ff.e.l.namt fl parentibus.

rt $o:o:.boc accipe in confanguineisi vterintstud confanguineis tmnam vterini non poffunt vt.C.co.l.fratres.

aCÆlutc.duo dicit ifte.§.primff0frater tfoio: poffuntagcre querda fc6,agt; boc veram eft quando turpes perfoneinftituuntur beredes.

bÇ Zurpib9.i.infamib9 ipfo iure vfp fniam vel ét de facto. ut.C.co.l.ffes.

cCWrclati funt.i.admiffi funt.

dC Mon crgo.boc referturad piimumrcfponfum.

cÇtlboffunt.f.oe iurc.

fE«lltra.boc ad fecundum.

g IT Algentes vincerc.f.qui ce facto agentes non vincerent:melius ergo face, rent fl (e fuptibus inanibus non verarcr.ut.ff.e.l.i.$,ctma.ff.c.poftbumus. §.nqs er bis.fed ibinemo repulitagctem:repdli tn potuit vt bic. Sedan filii fratru agät/vfer baclittera eos erdudi:fed cn bodic rocctur ab intcftaio.i fra tribus cqparenfforte iipfls qrela dat: vt in auteti. re bere.4ab itefta.tefe.i I auten. vt frutni filii.§.rdiquu.colla.ir.q eft in.C.deleg.bere.auten.ceffante. c ar.ff.de inoffi.tcft.l.poftbumus in pn.$edrndent quidam qp non admittunt adquerdd.i tn vna cu co q p5t agere admittitab inteftato:ut.C.de moffi.te,, fta.fratres c.C.cóia te fuc.autên.itaq,.vd pofRirdpondcriq,admifrimriure viuerfo nam frater agit querelae rumpit.: filius alterius fratriscum fit ruptd teftamentum admittimr ab inteftato.

CZamSUtcmrtamp;uerela inofficiofl n5b,lodTvbic5petit aliud remediu,. nec vbi aliquid relictu ftt quia agitur adfupplcmentum.b.d.^rerinus.

bC Maturalcs.f.i legitimi.nam naturales tantum non agunt in bonis patris fed mains.vt.ff.co.ft fufpccta.§.i.

iC $iuiftonem.utab auo paterno vel materno.

hC aidoptati.i.arrogati qui babentquartam erconftóe diuipii.ut.ff.c.papi.

§.fi quis impubes.ytcm adoptatift auo paterno vati funt.ut.C.deadop.cum in adoptiuisi.s.de adop.§.fcdbodie.i boc predict.

lCiCbartcm.f.quartdtft aut minus tuc ad fupplementu agit.ut.f.p:ori.§. inC dlcniunt.i. venire poffunt utture legati vel donanoms. vt.foe.§.pe.quia eorum filij uclferuifunt inftituti.ut.ff.c.nibil.

ftCMboftbumi/gnbttcdati.nS fi prctcriti.ipfo (ure rffpffttcftril:ut.s. re er, bcreJi.§.poftbum(.6 bodie nöpöc abfdari:ut.C.e4.rtquia in fuo.§.legio.

bC $cdbcc.f0.6.oicta a p:in.§.vfq3buc.

b( [teftamcto.f.iureinftitutióio cü tcftm facit vt in autovtcum wap. cog.§.

alind.fynalij volutate facit fuffidt quoquo relictiti.vtin aue.oe tric.cfc.§.u

cC (öftitutto.ut.C.co.omni,

modo.

dC /Ei0.f.erberedati0vd pre

teritio.

cC fuerit.cdictum.vt.C. eo.

Oncimußin pnn.

C01tutor# tuto: legatu, peredonominepupillinon re, pellituraquerela.idem fl que

relam nomine pupilli geritqa non amittitlegatum fibi relc ctum.b.d.areti.

Œ0tuto:, teftato: emane,, um mftituitifiliii etberedauit % cuidam pupillo eriftenti in tu tela filii Ibi legarii reliquit: q6 petiit fili^nok pupilli fui non tnidrcpdlfaqrclafuo nole.

Sed cötra.ff.e.l.fi.i.rn.ßibi certeaduocatus vel pcurator fponte faciebatcum illa officia fmtfpôtanca.vt.j.mj. mida tu.atbic cterneccffitate qztu, tela erneccffitatefufcipitur. vt .ff.oe tuto. «cu.oa. ab.bio.l. necnon.ineceffario geritur.ut .ff.wadmi-tu.l.i.in prin.

gC mibilominu0.nam videgt;' baipaternu iudiciiiapprobaf, recficndpofTepoftca querela ageretfcdtamen nibilominua poteft ut bic dicit.

bC Ifbam0.i.ipnu0tutorio! moeraterberedamo.

iC Sed li ccótrario.bic tcfta, to: filium Tuum pupilki erbere dauit 7tutorem quem ipfemet pater filio dabat legaram ui,,' mifit.bergoagatuc inoffido fo noie pupilli ifuccumbat tfi

adlegatum admittif:1ita no.

ar.erbocifuperiod rnfo q,qgagit aliqdinterdû non vt ipfefed vt aliud, fimi le.ff.de adop.ft pater.§.quiouo0.c.ff.eo.fi beree.g.fi.i.i. aduerfug.§.i.7.C. veadmi.tuto.ctiquedd.7.ff.oe compen.l.penultima.a.C.oe volo.l.i.

Cogitur quarta' suffiat g? fillue babeat vndquartiquoquo reliai titulo adroc vt erfudafa querela flue ftt vnuo fiue plurcs.b.d.arcn.

kC Igitur.fotmararBcontraria er eo qó babe0.ff.eo.§.fcd bec ita.vbi vicitâ fl minuo quarta babet non agit querela ad complementumfo.bic loquitur an, teiuftinianum vt.Ce.cum qucritur.7.ff.e.papi.§.qm autem quarta, alo.o. Pm iulhniani tempora pcr.l.C.c.oimodo.iillud igiturqó eftbic ponitur tince priue non illatiue.rtc.ff.deiufti.i iure iuo ciuile.§.bocjgitur.vriegc illatiue co q?babe0.^.co.§.taniautem in fine.

1Û legati.fcd bodie iure inftirationio ft facitteftamentum vt in autc.vt mm 6 app.cog.§.illud.ri vero alia fit voluntas fufficit quoquo relictiti. vt in auten. de tricn.7re.§.(.

mÇ^iuoe.f.data ca cödinone:vt bic vonatio inter viuo0 in quartam com, puFetur vt.C.eo.l.riquido.7.§.generaliter. ibic fubifeit.

ngL £onftitutionibU0.vtdoti0caufa 7 donations propter nuptias. vt.C.w inofficioro teftamcn.quoniam noudla.

oCT g^uodaiït vinmu0.f.^.prorimo.§.

,U Ilbortione. vt.f.quilibct babcat quartambufus partis quam babirarue crat abinteftato.vt.C.e.l.parentib^.t.l.cum qucritur.boc tn eft bodie iure au, tcnticorum mutaram.f.ad triëtem vt detur terna ft funt quattuor vel paucio, rcg.$ivo plureo fuutfilif erberedatibabent vimidiam vt in auten.ve men.t fe.§.i.que eft.C.co.autc.nouiflimi.lEtno.in fi.buiu0 ti.q? quidam vicut bûc ti.bodie non babere locum nid inter fratresturpibusperfonis beredibus infti, turio 7 bcc fuitfcntentia./OB.per auten.quecft.C.dclib.p:c.vel crbercdatis. autc.nó licet.7auten.ercaufa.ged nos dicimus q,babetlocum vt olim quod plene virimuoinauten.vtcum de appclla.cog.§.aliudinfi.7 victa auten. er caufa.nifi cp quedam capitulain victa autcn.circa querelam funtinnouata.vt quia oiim nontranCmiitcbaturad beredem etiam funm nifi effet preparata. vt.fffo.poftbumuo.^.ft.i.l.fe.bodie dead fuum beredem vt.C.e. fanamus in fi.fytem olim quarta rabatur bodie triens vel ferais vt dictura eft. ,tem oU fihi fe gratos cffe probabant:bodie beredes probant ingratos.vt.C.co. om,, nimodo.ltcno.bu c titu.loq ve gratis filifs.fi enira effent ingrati nibil tene.' turparer cis dimittere: vt in auten.vc bcrc.7(al.§. etbcrcdatos.colla.i. crin autcn.vc immcn.do,in fi.§.fi.colld.vi).7funtcaiifcingratitudini0.Fiiif.quib9 fili,'erbcrcddtur:t.vii.quibu0pater a filijo utln autoureu, vc app.co i§.cauras.7.§.bocvicimus.7 tres quibus fratera fratre ut in auten. ve nup.§. ingraritudincmcolla.iii|.accur. „ ; Cbc beredum qualitate aufferenna. dQuiaberedes de quibuo.s. w erum eft diuerfifunt ideo de eorum viférentia t qualitatc:ideft elfteren,

ti qualitate videamus..

tioncmfadtnoftra conftitutio: vd 0li;smodis q in noftris conftitutio nibusquot;contincnf./e0aiit°Dc quar ta Diximusita intclligcndu eft:vtfl ue vnus fuerit fiueplurcsqb? age reoe inoffidofo teftamcto permit titur:vna quarta eis oaripoffit vt p:orata Diftribuatur eis.i.p:0 viri liponionePquarta.

trtoeberedii fflitate : tiffirtria.

/Eredesautautnecenarijqoi' -1.1 cüturrautfuicneceffari, : aut ertranei'. CT TRecelTarius ° heres eft feruus heres inftitut9:ideoq5fic appellaf.fâuia fiuevelit fiue nolit omnino poftmortej teftatorispri' nus ' liber tneceffarius'heres fit. amp;ndcXq facultates fuas fufpectas' babärolentferuüfuüp:imo autfe eundoautvlteriori gradu heredes .inftituere: vt fi crcditorib° fatis no fiat^potiuseius heredisquot; bona $ ipfius teftatoris acreditonbus pof fideantur vel oiftrahantur vel in tereos oiuidaniur. rferoboc tamem incommodo''illudeicom, modum preftatur'vtea quepofl' mortem patroni' fui fibi acquifie-ritipfi referuentur':,quduie bona Defoncti nonfufficiant creditorib' iterumtamen exea caufa res eius

fulendo tcftatoiiquinon

eftfoluendo.01uartop

uidet ipfi feruo. Secunda ibi.quia flue.Zertia ibi.vn qui. Quarta ibi. pioboc tamen.£t.b.d.in fumma.feruus piopiius beresa dominom ftitums vfcitiir neceffarius quia eft beres velit nolit.bona tarnen que poft mouem domini querit propria rcfcruantur.b.d.felrcrinus.

sC IRcceffarius.fld boc ut fit neceffarius eft ncceffe ut fit fcruus teftato/ ris tempoie teftamenti ut bic i.ff.c.O alienum in principio.,tem ctem pore moitis vt.s.ve berc.infti.§.feruus.,tem q? non ftt altcri Ic^tu0 tuneenim legatario qucrerct bereditatem 7ipfc cius effet niliidem few fibifubftitumseffet beres c liber.vt.ff.ve pupillari fubftitutione.l.fi.g. .i.accurfius.

tC Ifbrotinus.i.ftatimtT flquidem pure tnftitutus eft afdpfo liberato confecutus videtur vt.ff.vcacquir.bcre.cr partdi.ff. ve/beredi.infti.1.fi fub conditione.§,fi.7 etiam ignorans.ut. ff.fl ccr.pcta.ciue qui.7.ff. ve tefta.quiiudieium.

v C £tneceffarius.nifi fttinftitutus fub bac conditioneft vdlet.quc ver ba faciunteum voluntarium.fed in extraneo nil operanf.vt.Cdccondi. infti.vcrba.7.ff.vc bere.infti.comcliu0.

r Ç tandC.quia necclTarius.aKccar.

yC $ufpccta0.ut qz fciuit fe non effe foluendo:afacit.6.qui.cc eau.ma, nu.non poffunt in p:incipio:7.s.ve vulg.fub.in prin.

5Ç*;iat.f.ab boc fecundo berede t libero inftirato.

alt ildercdt0.i.fcrui inftitiiti:7boc ne defuiict9 miuria afliciamr.ut.^4 co.qui.cp cau.ma.non porfuiit.§.i.in fi.

bÇ ^ncommodo.q: inultus bereditati aftringitur.

cCiprcftaf.7 als luenitur in multis locisvt qui invno cafu grauamró bnin allo rclcuari vt.ff.de iniur.heum qui in prin.

dC lPoftmozteni.fcilicetante aditambercditatcm:ut.C.ad ill.cu,ftl.

Va certe bic pzotinus videtur adita bcrcditas.Æt.d.l.cum fil. alio cafu loquitur.

c«TOatroni.i.qui eßet patronus ft effet liber in vita illius.

fCiReferuenf.feparatione impetrata fibona patroni nd attingat.i.non inceperitadminiftrarc vt.ff.ve fepa.[.i.§.fi.afe ft incepit admlniftrare non poterit poftca impetrare fcparationcm nift fitmino: vt.ff.vc mio. ait p:cto7.§.non Colum.quo cafu tifi.f.cum eft mino:fcparatlcncm inv pctrabit Ct ft lam attigent hereditate .non autem vtabbereditatefe ab-ftincat ut.ff.de acqui.bcrc.ncccflfanis.^.i.

QÇ Mon veneunt Cnon venduntur.

ŒSuiautenv ‘yfte.f.uuiditurfn quamozptee. l|br(moponit qui funtfuiz neceffarif berede6.S«undo boe limitât i rcftnngit.Zcrriora nonem reddit quare ruuntur fui bcredcg.Quarto rationem ponitqua re oicunmrneceffarii.Secundaibi.fcd vt nepoß. Xertia ibi. Sed fui quidem.Quarta ibine

ceiTarii.ft.b.d.^tKug; vel aliu0 quem nemo pzccedit in poteftate rid tur fuu0inecelTariu0bc reo: et fuusideo ridtur quiaeft quad rominuß in vita patriotneceffari' ideo ricitur quia idem deiure duilibere0eft.b. d.areti. b([3npoteftate aro fi funt emancipati ema,, nci funt.vt.f.e.§.ccteri. t C/Bederit.impzopiie ponitqzviuo patre non foit berc0fedoidturw, finerequantu, adidqó faturumerat : fic t afj rf.vfafru.quemad.ca. 4.ii,'.§,delinere, d € ^ntereptus.f. filiquot;. eglRati5c.vdutiemfo cipanone vel deportatio ne.vt.s.q.mo.iu0.pa. po.fol.§. p:cterea.i.§. cumautë.

f griiberamo.emanci,, pationc.

g1[Succedit.ita vtetid filius emancipatus re„ pellatur: nepos qui re, manlltin poteftate ereo uelaliofilio natus ad, mittaturiboc de iured uili qinöcognouitemä cipatos.qa àant capite minuri.vtj. debere. 4 abinteroe.§.emancipa, ti.de iureautem pretOquot; riofeli fiiif emancipati admittuntur non nepo, tes vt.d.%emancipati, fed per edicnim deconiu gendis cum emancipa,, to liberis eiustadmitti, turftmulfiliust nepos vt.Breconiunge. cum emäci.l,i.ii.rfi. Quod •i.q?ftmul;ncpo0 cupa tre vel fratre patris ad, mittatur locum bodie nonbaberet.curfit fub, lata omnis differentia que fiebatoccafiöe emi dpationisvtin auten.

ter fitut ipfepater.rficut vroz oria dotis.f.oicitur ibabere polfcffione, vt.C.deiurc oo.in rebus.i.C.qui po.in pig.l.ft.ita ipoffcffionc viuo patre babere vf filius.vt.ff.p:o bere.1.i.in fi.bine efttyfola adminiftra tiooidtur tranflread filing cu pater moiif vt.ff.de lib.i poftbu.l.Pfuis. i([ liberorum.vt.f.de bere.que ab intc.§.i.

mCpicuntur.f.dicti filif.

nCfiunt.fdlicet iure ciuiliinfpccto.aliud iure preto:io vt fubifeit quod prnialtt.

oC llDermittit.f.liberis in ptate politis non ut babeant neceffitate^ adi re pteto:em:fedfufficit fi fe nô(mmifceant.vt.ff.de acqui.bere.ci qui fe; i.C.fi utfeab bere.ab.Li.

ir/Ectcn.Quinon eft in potcftate morientis tpc mottis oicitur.bcres ettraneus.b.d.amp;lren.

PC Ælppdlantur.ftc.C.dc rci veo.act.CFtraneum.

qC Iflon babent.vt.s.deadop.§.fcmine.

r CTbdbetur.f.vtfit berc0crrrancu0.nam nonconfequiturifte vtrunqs.f.lib, tatem iIxrcditatem er romini icRainento:q0eft neceffevt flt neceffariuß vt.^. TC bcreanfti.§.fi vero a viuo.

C^n bcredibnsautcinemande.TPeres c^nr' trib^tpib^tyccrapar.

V,tpemoztißteftatoiie c adu5

factio:fiucpurefiuc fub conditióe beres inrtitufTicna lus beredisco marimctpcinfpidcnduycft qUoac qrit bcrcdiratc. pLócdio aüt tpe inter factutcftin : mortes tcftatoriß nd pditionc inftitutionis enftentes mutatioViurc non nocet bercdi:q: vt Diximustria tempora'infpici5 bët.lt;l7Æcftamétiaüt factiones no foliibis bfe videtur'qui teftamen tum facerepot:fed ctiâ q ex alieno teftameto vd ipfe capere poteft vf alij acquirerebdicetnon poteft face re reftamentum::idco furtofus et mutu67poftbumu07infans7 fill uffa.7fcruus alienusteftamenti fa etionenl'baberc Dicuntur.licet eni, teftm facere nonpoffint: attamen ex reftamento vel fibi':vd alij'acq rerepoffunt. C/Extraneis autem beredibus Deliberandipoteftas eft DCadeundabereditatevdnon ad eunda.fed fiuciscui abftinedi fpo, teftas eftimmifcucrit fe bonis bcre ditatis fine extraneus eufoeadetm da0bereditate DdiberareV|icct adi erit: poftea relinquende beredita, risfacultate,non habet nifi minor lit.xxv.annis.r TRam buius eta^ ris bominibus ficutin ceteris omnibus' caufis Dcccptis:ita 7 fi terne re Damnofam bereditatcm fufee^ perint pretor fuccurrith.r ^cien' dumefttamen Diuumadrianus ct matori'.xxv.annis veniam^ oedif fc:cu5 poftaditam bcrcditatc gra dequot;cs alienumqó ante bereditaris tempore latebatemerfcrit.$5boe qó Diuus adrianus cuidam fpeci ali beneficio preftitit: Diuus a* tem ,6brdianus°poftea militibus tantummodo boe extendit : fed ct noftra beniuolcnria commune omnibus fubicctts imperio no-ftro boepreftitit' beneficium : ct

rit bereditas aditaquia non poteft repudiarinift a miore bodie vero poteft bfe

to:em vt.s.c.§.necclTdrii.

geAdeunda.no.bicquatuo: pponionalia.f.lmifccrc 1 abftincre que tuo per 'titient ad fuosbfdes.iteadire t rcpudiarctqduoprinctad ertraneoo vt bic ni, citur:fed qnqrfuus of adire i repudiare. vt.C.oele.bere.oefunctU0.

bÇ peliberare.infra annu oeliberatióis petito tetnpo:eiinduito ab imperiali culmine.a noftris autem indicibus infra.ir.mcnfcs inönift femd peti p8t. vt .C.deiure odi.fancimu0.§.iboc quidem.

igl@mnibU0.nift fintvft iure c0ivt.ff.de mino.l.vcrii.§.ifem non reftifuitur, ytem niftiuraucrit adultus fupercamp;racru.vt in.l.fcdcrici bac edictali, in aute.

oc pace tenenda.§.f4cr4mcnta.

kg $uccurit.vt.ff.oe mino.aitpzetonf.i fi bereditatem.

lamp;0ciendum.maio:i.f.cuidam pto pnuilegio.

mfl ¥cniam.fc5abftinendi.

n rjorande.fic.ff.de condi.inde.l.ii.§.fl quid i.l.iii.

oëföo?dianu0.fed vbi funt leges iftoru impcratonifrn.nô babemus.fedba, betur mentio eard.C.de iure txlibcrandifancimuo in pun.

PlL ifbrcihttt.ars pieftauit.f.vtaliquis non graucf pzoptcr impzouifum oebi, mm velctump:ouifum:n non eft fuffideno bereditas vt.C. de iure beliberi.

e ii

(ancimu0.§Æomnibug.t boe facto inncntario.ft ree pzefentes font infra tree menfeamp;:fïabattantintra annale fpadum vt.C.deturc odi. fancimuf.f. fin, autem dubium i.§.ri in Iods.

aQ Cóftttutionem.vt de lure oeli.fancimug.

bf jEquilTimam.quantum ad tractatum.

,ftitutionë't5eqflimam% nobile' hripfit cuptenoré ftobferuauerint bofeß licet de adire bereditaté: % i tantüteneriiquâtiï valere bona be reditatiß?tingit:vt er bac cäneq5 Deliberationisauriliü fiat eis necef fanutnilioiniffa obferuatione nfe cöftitutionis°% odibcrandumeuz ftimauerint:7fefe veteri grauami ni'aditionis opponere maluerint. lt;17Ute extraneus beres teftamcto inftitutusautab inteftato ad legiti-nia'bereditatc vocatuspot aut p berede geredovd ét nuda'voluta tefufcipiédebëditatts beres fieri. 1|b:oberede^auté gercre qs vf li reb9bereditariis tan^beresvraf védedores bëditarias: aut pdia colédolocandoue:7quoquo mo/ do üvoluntatefuajoeclaret re uel verbooeadeundabéditate: rum modofciareü in cuius bonis p berede gerit reflatuireftatiïueobijffe': 7fe ei bedéquot;eepro berede enijgc-rcre eftp:oono' gerere.veteres.n. beredesp:oonis appellabat, ficut autnuda voluntate extraneus beresfit: ita contraria oeftinationem ftarimab béditate repellitur£u5 qui furdus vei mutus natus eft ud poftea factus nibilp:obibetp:o be rede gerere 7acquirerefibi bcredi

potuit.fcd certe c neceffariavo

iuntas1act^ fi ab actu icipias vt foifacit:fic t alg.ff.de acq.pof. qucadmodu. bg TO'' beredc.i. factis (plis gerendo pio berede.

1g0biiflc ar0nißboefdat nöpiciudicat fibiadmo.naj non videtur adire vt DK.1.ff.deacqui.bere.fi 10 ad quei.Leum qui duobus.

kC10eredëeflfe.etiam purc.nj nfub c5ditione nó pótante eriftentem conditio nem adire vt.ff.deacqui.bere.is q bcres.föüti alia necclfaria.f.ut fit liber et fui iuris g adit arg non poteritadiré nifi iuffu patris vel uni precedente.vt.ff.e. ft quis mibi.§.iuffum.7.l;quotfen0.,t€ 03 cp fit côpos mentis ut i fi.buius ti. ^tem.cp fltmaioi.tiii).annis.afsnôpamp;tadiré vt.C.deiurc dcli.pomit7.1.fl ï fantu^tem qyfciatmouuiï eflfe teftatorem.afynô p5tadiré vt.ff.dcacqui.bef. is qui beres.^.ü quis oubitet i.l.qui bereditatem.i.l.neminem. i.l.qui fup-Aitis.Tptem certus de conditione teftatous effe ocbct.ut ff.de acquircn.bere. be rcs.§.fi.7.l.fcquen.accur.

tC 11510 domino.vnde berus.i.dominus.ut.ff.ad.l.aquil.irem mda.Ç.ler a quil.gtem dicunttbeutonici beri.i. oomini.

mffPcftinaiione. dûmô7 bocactu ertrinfeco dcclarcf.argumëtum tn côtra. .rtde pecu.le.l.nô ftati^. n g[,ntelligôi.nôergo demes vel fiiriofus.

ft Be legatiSt^ic qp ter.eónnuatiftam rubricam.

PfrbcC^otU0 ifte titulus diuiditur pncipaliter in quinq^ptes.ipri,, JHnocotinnatfe ad piecedentia.Sccundo ponit diffinitionem legati. Æer, no recitat quot genera legatoiu olim crant.0)uarto illudcouigit. Quinto m, cipittractare materiam Icgatoium.fcfa ibulegatum. Xertia ibi.fed olim. (Quartaibi.narura ant.Quinta ibi.non fold aüt.Æt illa quinta fuo loco fub, diuidit.i.b.d.in fuma.ffr caufa licet mutare ppofitnm vel fic.er cj licet im, mifecre in vna materia aliimaterial, nô fit oïno fimilis:oummodo vna ma, teria tranfeat % confoimitatem babeat cü alia matcria.b.d.areii.

°C TOoftbcc.f.que oirimus.s.de tcfta.oi.bucufq^.

pfflßars'f.q cft circa legata ilöga eft vt patet.ff.p multas rubricas.

q©Dropofttam.s.pcr quas perfo.nobi0 acqui.§.finali.

rCloquunur.t.locuti fumu0.7 fictps ptcpoteponitur.ut.C.deinfa.fi pofïï (roniü.vel loquimur.i.loqui debemus ft material picccdctcm piofequeremur ftc in auté.œconfangui.i affmita.§.fi igitur coir.v.

0|[figiiris.i.partibus vel foimisq.iiij.funt per fucceffionem ciuilc:pcr preto nam per arrogationem:7padiectionem confcruande libertatis caufa vt.s.pcr quas perfo.nobis acqui.§.fi.

tg^ïno.i.diligctiffime. v ffacftfg.ut.^.amp;tefta. ttrib^rcilnri.tié F €TPcredibus'vt.s.de bcrc.infti.vfq^ buc.

Y 1^ Sequcti.qi nee oebenfnift in teftamcto relicta 7 poft beredisinftitu tfonc3: fed bodiecontra in vtroq, vt.f.dcftdcicö.bercdi.^.pictcrea.i.p co.g.fed non vfq57.§.antc.

ff Xtgemmt^i: OTin féptem t?te0.ip:i nio ponifquaiï oiffinia tur legatus $c6o quoi erantolim genera lega, totum. ^Tertio qualiter vnüquodq^ genus lega totum fiebat fine erant certa veiba affignata. Quarto qualiter dicta verbotum folcnnita$@ cft bodie fublata.toum, to qualiter per ^uftinri' num omnesifti modile gandi:velomnia gene, ra legatorum funtreda cta advnam naturam. 7 legataris daturiusp fequendi legata altero dctribus modis, 0ep to rcmouct differentiam que erat inter legata 7 deicommilta iadéquat. Septimo rcfpondetcui dam tacite obicctioni. Secunda ibi. fed olim. Zertia ibi i certa quC', dam.0uarta ibi:fcda conftirutionibus.gluin taibtnoflra.Scqaibi. fednon vfqg. Septima ibi. fed ne in pnmiß.' hoc dicit in fumma.Ün tiqua folënitas verbero que olim in legatisob, feruabaturcft bodiefub lata 17 in legaris potius voluntas ^ verba fpe, ctatur.ytcm in omnib' legatisvna naturaipo, nitur:britq3legatanjiuf

piolcqucndilcgamstn, bus actionib^.^tc legatafidcicömifTis funtadequata.are.

5 CLegatiï ftc.ff.c.l.Icganï.fcd alitcr oiffinitur.ut.ff.c.lcgatum.

aÏÏamp;ucdam donatio.funt.nôtres donationes.vtrf.e.l.i.7differtbec0 conatione cd mortis ut oicimus.s.de dona.§.i.in fi.amp;^ltem a donatio, ne inter vinos eu legatu reuocari poffit vfq^ad morte.ut.ff.œydimcn. Ic.l.iii.in fi.7.1.iiii:fcd in donatione inter viuos non eft ita vr.s.oe do, na.§.funt 7 alie.^tc viflcrütab bereditateen boc fingularei finconcre fitriUud Ÿo vniuerfalc7 eu onerc vt.ff.co.nâ ft bereditatcm.i argumen

tum.ff.de edcn.qucdam.§.nihi!.

a Çgluedi vcrba.ut ft dieaf legatario vendica tibi rem tak^: vd bcredi Mcat oâno te illü ere alicno libcrare.uf.ï.e.§.fcdtalc.^fcm ft fic vicat fl nitc ilium babere talé rem.'^ié ft dicatvniberedum pcipito rem illâd.an te parte capito.vt.ff.e.fi a pluribus.

b £onftitutionibU0.qua0 non babemus.

c C Sublata.cft.f.dudum retro.

d g(onftimtio.C.côia de Icga.l.i.

eil lugubrationc.f.vigilatione marime nociuma.nâfm pbilcfcpbos tuna oicitur babere radios lugubres fed fol claros ftc inauc.vtiudi.(inc quoquo fuffra.in prin.

f07^alidiores.interdiï non eft uolutas validior fcripfura.rt.Æte vfu, fru.le.l.fi a!i).7.ff.de fup.le.l.labco.7 facit ad boc qó inter.ricimr.f. ^ volutas fit validior fcriptura.qóeft veru vt.ff. oc Icgjf.l.cum patcr.§. cü ipcrfecta.7dele.i.l.iiip.fy90.7boc nift fit impoffibilis vel pbiofa vt

•f.co.^.ft.vel inepta vt.ff.co.l.feruo alicno.§.ft.

g €Cupientes.quoad verba folcnia.

b€legatis.ideft oi genen legatorum.

1enatura, quantum ad boc ut debcanf:funt rn quedam fauorabiliori

an^s vtj.dc obli.que er qua.contrac.§.fi.

kÇ^erbis.aptis tn ad boc.vt.ff.de cÓ.pecu.quiaiïtin fi.7.1.fcqucnri.

1 ^fberfonales.f.cr teftamcto.

mCilbcr in rem.i.pcr rei vendicationc.nam recta viatranfit oommk um in legatarium rcilcgatc.ut.ff.ocfur.l.a ticio.

n lt;[•ipypotbceana.f.in rebus alijsq fueruntücfuncri:7no.cpfi Icga, turn fitin fpcc(e7fti res teftatoris competunt ille tres actionesft in go. ntre vt fcruum competunt vue .f.tcftamcnti 7bypotlxcaria. fed in cafu

ma tifl amorfe à tcftamento:ima eueprio competit vtfllego debito, riliberatione.vt.ff.oe lib.lega.Lcp mibi7.ff.vt in por.lc.§. fi debitori. Si aut fit reo aliena dueträcompetätrf. perfonaliß ebypotbe.ut.C.có. bdeg.1.i.nö tn oïbusagit.i.actióe in rc.% er teftó fed vna qua^ elegerit, vt.ff.óledj.cn filiu0.§.vari)0.$5ft legatarius fit ons quarr perfonaU aget.vtj.óact.^.ftc ita

nißppcfuin'modu a ipfius tcnogt; icpfcctiHimeaccipcrcpoiribilc cft. C$5nó vfq5ad ca5bcóftitutionë ftandücëcriftimauimus.cü.n. anti qtatéinuenimuelegataqdc ftricte' pdudétëfideicomiflis autqer VOquot; luntate ma6(0°oefcëdebant:Defun cto;:pinguiorë naturayindulgëtë: neceffariu eë ourimusoU legata fi deicomillis erequari'vt nulla fit in ter ea oiflïrëtia:fed qó oeeftflega^ tis:boerepleafer natura fiddcom rniflb:v:7fiqdanipli9% in legatie pboc erekat fideicomifTi natura. r$5ne in primislegü cunabulis^ pmirtedebis erponëdo ftudiofis adolefcëiib9quÖd3introducamus oifficultatë opcpciiï eë ourimus in terimkfepati5pus 5legatis': 7 po' flea De fidelcömiflis tractareturna

quituad verba.na^ nö bidt legataria libertas

Vd hereditas n^fideicô

PPter legatum nöcogit

Qßadire fed pfiddeom. vniuerfale ficnt.fiad.l. fal.§.et diuerfo 7.ff. ad frebe.qa poterat.ij.oe ndeic0mifra.beredi.6rf, firccufet.occur. 'C»ceftdn tribus enn pteft.vtj,c.§,poft moi k3'7'fo de fideicö.bere.

'de 1nßU4re..pfidei.re.in principio.

Sffl,mpliU0.f.ut er neceflitate dentur qó nóeratin fideicó.ut.i .de fidei co^(rc.fnpnncipio.

ÊJr-x^ed quot;'cunabilis.i.boc volumine vt.^.e.in pemio circa medium. bC^Pci'qncaum.f.pulcbwm videf vt dicit in faluftio.

CPelegaris.ut boe ritulo 1 duobus fequctibusrf.de fidcicom.bcredi, alio ibi pzorimoritulo.

N^teOSnitarfrfepararim.

£™diri.fic.ë.de iufti.ttu.§.bl0 generaliter.

£lfl0nfplum.fiiircs aliéna pót legarioberes tenet earn redime, ren Pötifofueretars tenef eihmarioné p:eftare.jEtboc veru ft teftator

0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;remalienia agenti incubit onus pbandi.b.d.areti.

in big nil refert ft fduerit boe defunctusvt.j.e.§.ft quis rem !^m.7.ff.dele.ifivnum er familia.§.fi quis rem fuam.ftem de re cói ;%ata fmyo.ut.ff.co.l. v.g.i.c.iy.fed certc ibi nó valet legatum niflp

Pamp;fitena.etë boftium.ut.ff.eo.etiam abomnibns.§.etiam Pm Jo. n^r^^b boftibus capta, ur.ff.eo.feruus ab boftibus t i.^d quod.

' ,€]P°teft°ftquot;'ë.de iufti.i iurc.§.is igitur.

•edimcrc.fpcaale piopter puceptum teftatoris fic.ff. com. diui.l. ^biu(diïdo.§.fi.regularitercótra.ut.C.de cóttaben.emp.inuitum.

$ ITTRedimcre.vllo modo:quia nó vult vedere:vel ft poteft tn nimium petit p precio ut.ff.e.nódubiü.§.fi.i de leg.i.apudiutia.§.conftat.ac. teCómerciïï.i.non poteft fuper ca re contractus baberi. UI^Udipifci.paffiue accipif.accur.

x([Eftimatio.fi apud cos nullumeft commertium uel etiam eft fed cu§ grandi Difficultate nó ualct legatu ut bic i.ff.e.l.apud iuli.§.fi.nifttcfta toi nolueritcontrarui manifefte.iit.ff.e. ft quis inquilinos, i nift in alio Qiu.ut ft liber bomolegetur qui fuerat redempms ab boftibus.quoca, lua pignore erimitur.ut.ff.eo.fcnanis.§.fi. $iautem commercium ë incommunifed noncftei.f.aquo relinquitur valet utipfumixtur uel «limatio.ut.ff.e.l.mo:tuoboue.§.labco.ii rn.i fic intelligitur.ff.e.in •Lfed fi res.Si aut tantum cinoncft cui preftarerjft p:opter fuum deli «um uel fecte diuerfttatejtut iiudco imdei, io ebriftiano.ut.C. ne iude.

blico vfiii Dcftinararunt legaucrir. namnullius momentiralc lcga(U5. eft.rQaurë oirimus alienamrej pofie legari ita inrelligendumeftfi Defunctusfdebatalienam remeffe non fi igno:abat'.fo:fitancniyfi fd uiffetbalienamrem eflë non legaf/ fet:7oiuus pius ref:ripfit 7 verius eft ipfum qui agit.i.legatariu5pio, bare oportere feiuiffe alienam rem legaffe oefunctum:non beredejp bare oportereignoraffe aliena^:q: femperneceffitaspiobandi incum bitilliquiagit^Cr^edcrircm fu arn obligatam creditori aliquis le gauerit necerfe b5beres Iucre'ca5: 7in bocquoq5cafuidë placet q,in realiena vtita oemu luere neceffe babeat beresfi feiebat Defunct^ rc5 obligatay eë cita Diuifeuerns i an toninus refcripfcrut.fi tamëoefun ctus volueritlegatariuluere7 boc erpiefferir non 05beres eam luere lt;r0ires aliena legata fuerif:7ei^ rei viuoftcftatorelegatari^ diis fa, crus fuerit:fiquidë er caufacinptó nis crteftamëtiaaóepdü ifcqgpt fi vero er ci lucratiua veluti er do natióc vt'er alia^lucratiua fimili ca agere non poteft'.nam traditum™ë Duaslucratiuascaufas in eundem bominem'c eandemrë^peurrere

.C.dc eden.quiaceufare voliït

i:.C.dccrcepti.fi quidcm.f.rc

Iterdi.f.cómodn.Cdc acri.i oblig.l.ncgdtC0i.C.dcpba.acto:.

d([01ui agit.nifi qui neget ins 1 nifi plumet lus p:oactoie tue pbat reus ne gans vt.ff.Depba.cr ca parte.i.ff.Dc dona.inter vi.i vto.qntus.

CSed 1lïremfuam Qbligßtam.ldcres tenet lucre rem teftatoziß al, teri obligatam fl teftato: fault cité obligatam:n(ft piobetur oc contraria volun tare teftatoiis.b.d.j^rcti.

eCUucre.Trib^ caulis luit beres fi feiebat teftator rem rfe obligatam ut b gtë fi ignorabatfed reliquit cóiunctc pefonc.ut.C.dc fideicom.libcr.obligata.ais amp;nbsp;.1.p?edia vd fi'p tlto erat res obligata quantum valet vel p:omaio:ifumma.

Vi.ff.de leg.i.fi res obligata.

C0ircs aliens# 0|legatariusfaci9faeritons rei legate er caufa lucratiua non debeturïcgatü:fccus fi er caufa onerofa.b.d.are.

fq[@iuo.i.7ft poft moitem vt.f.eo.§.fi cui.

gcConfcqui.lRo.eaute Dicitconfcqui.namp:ecium petere non poteft fed re, que tin cft in obligatione Fm nos.cftimacio tarnen datur pzoprer defectum rei. vt.C.de vcrbo.oblig.ftfcruum.§.cffcctu0.fcd contra noscft.ff.de Icg.iij.l. ft res inibi.rn.ibi piopter defeemm iuris pctcndi:cr p:cfumpta voluntate oefun, cti rem legatam legatariusamifit:fcdb non er voluntate defunctiamifitemen do.@uidam tarnen Dicunt eftimarioncm effe in obligattone.ut.ff.de condi.fur ri.in re furriua.§.fcd verum in fi.£tno.quatuo:cafus quibus peto id quod ba bco.i0brimu0eft vbi res mibi Data poceft auferri vt.fT.DC folu.ft rem.t.l. qui rcs.i.rn.gtcm fi babco er alia caufa t p debeam babcre.ut quia non vidcar ba, berc cum ptecium abfitut bic.^tem fi aliquid iuris rd dceft adbuc tradendum cft.ut.ff.de folu.enam : nc verbo.obli.iur.§.fi.,tcm fi res detcrio: cft dolo d4 tis er caufa ftricri iuris datur oc oolo licet babeam rcm.ut.ff.Dc Dolo.ickgan, ter.f.non folum.fed in bo.fi.igitur er primo contractu, ut.ff. de con.l.uj.§.fi rcs.

b lt;[£ralia.utlcgari:ut.ff.man.fi bereditatem.nô DOtis p:omilTïone.ut.ff.DC acn.i obli.l.er p:omiffionc Doti0.accur.

IŒMon poteft.enam fi In fua poteftate efe définit vt.ff.de lega.i,'.l. meuius. ^DUObU0.

fc IL 'traditum a iurc.vt.ff.oe ac.iob.ocs.i.ff.e.ft femus lc.§.fticbum.ac.

i CTlBominë.ff.e.l.n fcruu0.§.i.côtra.$ol.tbi p obliquü currüttnôdrcctovt rïc.ar.ff.de vul.fnbftmitione que Iibcri0.§.fi.dccur.

m Cfîcm.irfpcm.alind fl quantitatemvt.ff.de k.d.l.tkio feio.in pana.

rfClHonpoffc.fedcurfeeuß quandoemfeiRn.q? nee rem babere vidcturcum pzccium Cl0bfit1loco rei fucccffent.utrf.depeti.bcre.il % remiqó meed.vi, deamuß.7.t.fiipfa accur.

b CTRationc.f.fupzadicte rcgule.accur.

c CZeftaméto.f.duoru bominum.ft enim vnius effet pzimumpfeómeouigif

no porfOri^dcroebfi aouob^e ftametiß cade res cidc oebeatur in tereft vtrum rem aneftimaiionem erteftaincto'cofecutus eft, rma5 fl re5babet agere non poreflquot;: quia babet earn ercaufa lwatiua:fl efti mationc agere'poteft, ITß'quo 45res que in rerumnatura non eft 11modo'futura eft recte legatur:ue lutifructusqiillofundo nati crût: aut quod er illa ancilla natum^erit. T^i eadem' res Duobus legata fitfiueconiunctimquot;lîue difiuctim': fiambo pcrucniuntad legatu^ fein diturminter eos legatumfi alter oe ficiat:qutaaut fpteuerit Iegatu:aut viuoquot;tcftatore°oeceflrerit: vel alio quoquo modo Defeceritquot;:rotuj ad collegatariu ptinef. C/Coiuncti^q aut legat:veluti ft quis Dicat ticio : feio boiem ftiebum dolego.Diftun efimrita fi quis Dicar.Zicto fticbu5

Icg.i.l.fuo kgato.§.fi.ydem

in feruo legato qui Digerat âte

tcftm.aliud ieo q fugerat poft

teftamentum qui.f.c; pcriculoleg0tarij.ut.lF.e.titu.l.aimferuu$.7.l. ft feru^ Icgatuß.i.rcfpon.

Moturoquot; tune competit fibieracno.ut.ff.de Hcr.ob.tnterdff.i.rn.

CSieade, res st vnareß ab eodcduobu0 legatur coniuncrim urdiflun enm:ft ambo peurrde ad legatu medietas dafvnii medietas alteri:fcd deficic %legato in pfona vniußtotu ad collegatarium oanir.b.d.are.

1 gSicadc Duobu0.qu(d ft dicatilli:aut illilegofRn.ouo rd ftipulandi efé vidctur-ut.ff.6leg.if.l.fl ricio aut feio.accur.

ft «TÈoniunctim.f.pcreopulatinam coniunctionem ut.ff.de bere inftim. ft ita gyi0.accurfiu0.

ICpifiunctim.i.feparatim ut.f.p7ori.§.

mCScinditur. viriliter nili fimulonoconiuncti effent qui locu, vnius obtinct yfaif.de bcre.infti.ticius.i.l.interdum.accur.

li'Camp;liuo.nd ft tcftatoie monuo legatarius decedat ad bfdem fuumlegamm n^nfmitnciit.C.ó cadu.tol.§.cum igitur accur.

dCEeftatore.poftteftamentum tarnen vt différât a fcqueri.

PCibcfecti.f.legatari^tut pmotte ciuilc.vel die legatu qó tribus caftbus te, ficit 7 accredit legatario pter duos q ponunt bic.tprimuaft non eft collegata rinsî reni natura tpc teftaméti vt.C.6cadu.tol.§.i.Secundu0 ft mibi i poft, bumoqaboitietur poftea.ut.ff.eo.1.fiduo.f.fi.Zemuß ft mibit bfdi legat. vt.ff.co.l.plane.§.h duob^.c fic funcqmnq^cafus.gfcótra funttres cafus q, bU0 óficit legatum.ß collegatarionóaccrcfcit.pmus ft inibi% fuo legas vt.ff. co.l.planc.^.ll coniunctim.frós ft mibi % tibi rcs nia legaturvt.ff.e.l.bui'.f. ft ticio.tertius fi mibi inon capaci legatur.vt.tf.ó Icg.if.l.ft ticio.

qÇ Œoniuncrim.f.re 7verbi0.vt.ff.de le.iif.l.re coniuncti.

r C iBifiunctim.f.verbis nn nam refunt coniuncti.

0 IT lego.fcd nonne oando fdo adimit ticio.vt.ff.oc pup.fubfti.fi quis cum % oeadi.le.l.flcut.lkn.fle li pbatur tcftatoic boc.f.adimere ticio r dare feio vo, luifëmöah ut.ff.eo.ri.l.ft pliiribu0.§.i. t lt;[Biüunctim.f. verbis tm: rem coniuncti font vt.ff.de Ic.iif.cöiuncti.Sunttalij re ivcrbis oifiunctivt fi oicam lego ticio dimidiifui.Scmpionio lego oimidia ciufdcmfui.vt.ff.e.ti. 1.7pculo.ncc obftat in co.ti.dßeuio in pzin.q: illa itclltgif qn vnam oimidÜ vtriq,legauit:7in ifti's nö b^locu acccffio.i.ius accrefccdi vt.d.1.pculo. $unt etiam re difluncri:fcd verbis coninncti:utli dico lego tibi 7 fempzoniop equis po:tionib9.50t7alij re 7 verbis cóiunai.ut.s.p:ori.7coniuncti vtroq^modo pieférunturoidunctis vtroq^ vel altcro nfimodo cóiuncns.Èoniuncti vo vno modo tm fimuladmittunt.f.re tiïïxöiuncti vocum verbis tm conluncris 7 oif iunctis re 7 verbis p:eferuntur.vt.ff.de bcrc.ifti.fi ita quia beredes 7.ff.6 kg. iri.l.rcconinncii.§.pcnul.7.§.fi.

C0l CuifunduS. Sfad legatarium pcruencrit pwpiictas fundi cidem legatiercaufa oncrofa:7vfufructus er caufa lucratiua poteft peti totus fUn,,

dus tarnen officio indicis eflimatio ppridatfe ücbetur.b.d. arcti, É ÇjEmcrit.f.legatarius.accur.

vCipcrucncrit.f.monc vfufructuarif vel capite oimi.vd fimilicaufa lucratiua tri:ut.3.de vfufruc.§.fimtur.7 iiefactus cftcaufalis.accur.

r Cfundum.i.piopueia tem plcnam.tc iudicis tamen officio aliterft vtfl.fcquitur. tfCipctcre. bicrcpctc qó dirim9.6.c.§. ft ree qaoinmus fundmpcti 7 fic m plcnapprictatc. 4cdopponitur plcnap prieras conflat crono' bus.f.nuda picpnctafc 7 vfufructu 7iam babet paricm idcftvfufruc.cF caufa lucratiua quoino, do ergo petitur fundus I plena p:opricrate/TRnlt; vfufruc. boccafu cum fiindus petitur inple„ na p:op:ictarc non ob„ tinct partem oominij 6 vicem fcruituris piedia, lis que non efl pars rei cum non poffe efe fine re7ideo non videiurpc tiea pars reique obuo' niter caufa lucri fdlicet vfufru.c boe oe rigore: fed contrat equitate« vtfubifcit.

Ætoetitione.f.tdi.fc predia fundi per am~/ nem erteftamento alias in multislocum vomi, nil babet.vt.ff.de danv no infec,quibona.§du/ perfiaariiï.7debo.auc. iudi.pof.in ven.7.ff.fa. ber.i.7puto.§.ii.%rf.ó vfuf.l.iiii.7.v.

a CScruttutis.f.rcalis.

bCj^educto.t.eftimatione vfufruc.qucm.f.vfufruoum er caufa lucre rfua b,7ió Debet plus babere.ut.g.eo.§.ft res.

c C^ftimationem.f.pzopiictatis.accur.

d'ibrcftjri.f.ab berede fuo.accur.

CSedfiremlcgataril lcgatum rei p:op:ielegatarii non valet en am ft poft teftamentumfua effe defterit.b.d.^rcrinus.

clt;rlegamm.vt.ff.de lib.lcg.l.i.contra folu.ibiliberano relinquifurq . non cratvcbitoris.accur.

TC TOoteft.fte.fode actio.§.ftc itaq^7.ff.dc Icg.iii.l.cum quis.i. refpfy 7.ff.DC ere ep.rei indi.1.7 an cadcm.§.actionc0.7.ff.oe acqui.pof.l.ii). .amp;er pluribus«

g It Ællicnauerit.ff.dc re.ca.l.i.in fi.contra.fo.fm.lß.ibi vino teftato, re alicnauit.bic poftea.uel bic purum fait ibiconditionalc,fm ,oari.arè .ff.e.cetera.§.i,\

CSi quis rcni fuanvaalet legatum rei teftantis licct teftatoi puta uerit atienam.b.d.l^rcrinus.

b(®uaft.i.crcdcii0 alicnam.accurnus.

(([©pinionc.nota ft.ff.de manu.vin.ftpater.§.quotien0.7.ff.dc iu.et fac.fgno.l.rcgula.§.qui ignorauit.argumentumcontra.ff.deacqui.be rc.is qui putat.folurio ibide re que confiftit in animo.^ccurfiu0.

klt;[fcrimm.i.effectum vt.ff.qucadgt;teft.apcri.l.negare.ibi.publicecnigt; crpedit fup:emabominum iudida critum babere.i.rcs talis legatario ac quiripoteft,Bccurfius.

t0irem fua5'Alienatione rei legate a teftatme facta non admittiquot; tUr^gaium nift piobemr animus adimendi.b.d.Arctinus.

[ÇAlfenauerit.vendendo fed donando indiftincte videtur adimere nec diftinguitur an valeat donatio vel non etiamft reuocetur vt.ff.oe adiquot; men.lcga.l.cum feruu0.7.l.rcm llt;gatam.7.l.lcgatumfub conditione 4i.fi er alia caufa a donatione diftingue animum vtbic 7 in dubiop, bat beres mutatam voluntatem.vt.ff.de leg.iii.fideicommif.§.ft remt .ff.eo.l.luciu0.§.penultt.7.ff.de pioba.cum qui.

mgrAdimendi.qui animus cr b«probatur:quia fi neceffitaterei fami, liaris non videtur reuocalTctaB ficquc diftinctio in'donationenonca,, dit vt.ff.de adimen.leg.l.rem legatam.^ no.C.eo.qui poft.

nCdDcbcri.fcilicct rem lcgatano.argumcn.5.eo.§.nou folum.vbi ab (nitio fait alienata.

0 g Tdqg.f.iuris eße vel lidcm.Cimpcratorcs.ac.

Pgipignozi dedit.quid 11 rem obligatam creditori vcbitozilcgaue,, mnunquid valet legatum/ TRefpon.llc 7 ntbilominus potent pe„ tere Debitum nift voluntas tcftatoris oftendaturvolentis compenfare:

vt.ffdek.{f,creditorem.Ël(cittnu$.

0Giderimiii fub ricta diftmctionc.t.an babuit animum adimendivel non veldic nullo modo vt bic 7.C.eo.quipoft t boe quia pzimovalu, it rdictum.alß contra.vt.C.de donaunter vi.i vro.fl maritus.irf. de dona,inter.vi,% vro.cum bic ftatu0.§.nullo.£lccurftu9.

b CSivcro.lRo.ótoto

adpartcm accurriuo. cC ^uie.fcilicettefta,, totaccur.

€0iQui0amp;bitOT(. legatum liberationis valet 7poteft fieri in per petuu5ct adtempu0.et econtra non valet legatumfactum a oebitoie fuo creditori nifi afferat fibi aliquam vtilitatcfo •b.d.are.

dC tegauerir.q5tri„' bus modiefit. i|brim9 petiuolo.vdquod veb^ relinquo: vel actionem remttto.i bic liberdduo eft a legatario abomni rebito.vt bic c.ff.re h, be.leg.t Aquis ratio nes. 7.1.aurelio.tre,, Ipon.Secundus eft ra, tioneß reddere nolo:et bicab omni liberaturni fi ab eoquod penes eu, fitcab eo quodoolo fo at vt.ff.de lib.le. auro lio,§.fi,tertius fidam nauit beredem ne exerce at actiones quo cafu fi bonamcaufam bab^ te ftatoi Iltis euentusefu PtU0abaduerfario fa„ cri legatividentur vt.ff. 6libe.leg.petito:.fi ma lam caufam nihil vide, tur legare vtïcadem.l. amp;ccurruis.

eC Utile.licjrés ilia fibi legarividcamr vt.ff.de

gata facto heredis etiam tgno ranne p:cftari non poteft he,, res tencm.fecus fi non fuo fa,-cio.b.d.arcri.

5€Sires.puta fuus ftiebus. 0%icto.i.mo:a:quocafu dc intentu tenemr.vt.ff.ve vbo. ob.fi feruum.i.refpamp;.7de le.i. cum rcs.§.fi.vd qa ftnecaufa occidit.vt.d.Lfiferuum. ali, , ud ft cum caufa:vt.ff.0le.f.l. qd ergo.§.beres.tenefenij oc volo %lata culpa 7 leui. vt.ff. c.fed cum res.g.fed ficulpa.7 .§.culpaautem.

bCllberknt.vel non compa, reatquo cafu cauct heres dedâ do ft ad eu5 redierit 7 fuis fum ptibus recuperatur quado poft mo:tem fugittalb ideftn in vi, ra fumptib9 [egatarij:vt.ff.de lcg.i.cumrcs.§,item ft rcs.ci ve Icg ii.ft qulsferuum. cC.^ccedit.q: qui in fpecie te nef eius interitu liberae vt bic t.ff.0 ver.ob.ft exlegatu dÇ föine facto.in boc quoqu rtferuo alieno poteft admitti culpa puta non ccrtificauitbe, res dominum qui ft fctuiffa fe pofte vendere non manumifif fct:fed fo:te cum videreteum velle manumittere.vt.ff.eo.l. cum res.§.rt alienus.7.§.pe,, nu,rimo.7 §.fi.,tem infuerit in mo:acmendi.vt.ff.de ver. oblirfiferuum.§.fi autemalie nu0.7vte facto ideft culpa velmo:a.

eCyderedis.contra.ff.deIeg.p:e.l.namfe6m.

fCdBanumiffus.nam manumiffus ftmiliseftmottuo.vt.lF. de folu. ft mihi ^ienum.accurfius.

glt;[%enctur.fc5adcftimationem.vt.ff.eo.l.fi quislquilinos.§.i.7.ff.qui7ag bus beres.fed bic non dicit tenere manumiffionem.fed vicit quominus valeat le^tum.f. quo ad cftimationem.

bgIflecintereft.cur fecue vbi feruum indebitum fibifolutum quis manumife, ntvt.ff.de condi.inde.in fumma.§.ft feruum que eftcontrago.rn.qp debuit fci re cum factum fuum cenfeatur vt in auc.deiureiur.a ino.i.m.

1CP°naucrit.f.bere0. nbsp;nbsp;nbsp;k(tyföcruum ateftato:elegatum 7 erat heredis.

IC tenef.adeftimationc vt.s.prime vixi, mCygnorauerit.f.beres. IT0Cd(iquisatlcniaS.A-roncM perfona p:imo legata remanet legatum in acceflbtia qfi fit per dictionem cum fecusin rebus.h.d.Æretinus.

nC$ui snaris.aB fuo nato.

o(t (cdunt.qnia duo legata funt feparata:vt.ff.dcpecur.(c.l.ui.7.l.flancfl,, lam.fedcontra.ff.de ventre infpi.l.i.§.exbocvbi viciturQ partus eft po:tio vifcerummatris.rn.ibiloquitur donec in ventre eft.

PC$dem.ficeft.ff.de pe.lc.l.iiif.

qC©7dinari|.qu!font bi vie vt.j.qócum eo.6.cum autem.

rlt;rg0o:iuo.f.viuo teftatore non ft poft.vt.ff.de pe.l.tuncinurile.accur. rtrmnguitur.quia accero eft vt.ff.de pccu.l.i.7.ii.fed quare non ita in fa, perio:icafu/m.propter hominis dignitatem quia ita non accedit vt.ff. ve edil. edic.iuftiffime in p:in.,tem quid fivicarii erant tantumin peculio7 legatusë cum peculio/rn.idcm vt exp:iinere peculium noceat.vt.ff.ve condi.7 demon.fl in diem infi.

tC?dem ë.inftructus.buic p:imo articulo contradicit vt.ff.defun.inftru.ficut mfi.$ol.Pm ai.Qbic ftmpliciter p:optcr rudes ftcloqunur.qicl die qfttide^ qó in partn.7vicariis.7 qó fequiiur fc, cum inftrumento referatur ad p:oxi.ve peculio.vel fubtilius refertinter inftfm fundi qó perit femper perempto legato fundi:7inftrumenmm patriffa.qó non perit licet Icgatujfundi pereat:7bocca fu loquitur 1er contraria ineo.ti.l.i.fëlr.contra.ff.dcfun.inftru.l.qucfirum.§. fed ft fundus.7.§.ri inftructo.vd 01c illani cfk ifbauli fententiam.iftam labeo nisaiuftiniano paobatam.7 ftccorrigitur illa.

vC,nftrumëto.eft autem inftrumentum apparat^ rerum retro viutius pman furarum flut qbus nö pofTet exerceri pcrtciTio.vt.ff.defun.inftruc.qfitü.i. rn.

C Ül)

aflint inftmmëta funditoledi fernädtgratta comparata vt.fEùc fun.inftrue.L

mftiumcta.quc funt illa ibi babce. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ag Elitenato.a tcftato:e.

CSigra. röter oil in vna ouemineLfctlegato grege:veniuntcuce ad

(uncte gregi poft teftmudem in legato edium.b.d.are.

b ($igrcr.qer.r.ouibu0pftat velquatuo: poicis vt.ff.oc abigeis cuco.

eCT Eld vnd.ficrf.qó cuiufqy

vniucr.l.ncut.§.fi.

dC fcoteft.ff.qui.mo. vCiv/

fru.amit.Lfi.contra.folu. fad

11110 perditur legatu vfufru.© ppetansvt arrfe.ri.rfpeti.§.

rei mu.i.ff.e.LGi gregeffi.

c €[lcgato.nc.ff.e.grege. fic

f#[Èo:p9.tria entm funt co?' pora rcriï.^numqó vnofpf, ritu.i.dementatione prinefvt bölapis.Scóm qó er cohere, tib9 pftat vt dom97armariu.

Xemiïqó Diftantib'coipibus vt grer7pplsvtBi.ff. ve vfu ca.rer nuïtura.§.i.7.ff.üe rei vc.(nrcm.§.atin bi0.

0CCedererfed columna vel ti gnum vomu0legari pure nö poteft vtrfroele.i.l.cctera. ne vrb0ixfoimctur.fëlccur.

lt;[Sipcentium Icgfltuj. fëlugmentum vel viminutto pcculif legati vino teftatoiead legatarium Ipectacfed ft poft moztem ante aditam beredita tem cedit legato ft eft legatum ipri fcruo:recu0fi crtranco.b. d.are.

bj|Fqierit.fruo vel efneo.acc. iCibeculio. nam7futurum

peculium legaripoteft.vt.ff.6 pecu.l.ei quoq5.tfaat.ë.ad5 p:orimo.§.

fc (Tlegatario.idem manumif fo.taccur.

Ilt;[Ccdere.no.tria tempora an te mouem teftato:10:7poft:an te tarnen aditam bereditatem. ytem 7 poft in primo tempox rf.quoinuenitur ceffrfe tics Ie, gari.omnee funtlegatarii pa, rc0.namquicquideo tempore acquiritferuus talis d cui boe peculium eft legatum acquirit

fiueipfi (eruo line ali; cnn, neo fit rclictum:quia non ccduntlegata.ftmflifcr iri temo fifunt pares. $n fc, cundo nftinguitur ertraneus 0 feruo vt bic. nam q, legatum cedit extraneo a mone bic ^coab adita bereditate quia ncc libertas fibi prius oebetur. vt.C. re cadu.tol.cum igitur i.§.innonilïïmo.nam pura legata velin oiem certamre licta amonecedunt nifi in fetcafibus vtabadita bereditatevt.C.occadu.tol.

§.cumigitur.7.§.in nouifTimo.i.ff.quando oies Icg.cc.l.ij. inter quos lega,,-tum feruo manumiffo rdicmm eft vnum.vt bicconditionaha:vel in oiem ccrgt; tum relicta er oie vel conditione criftentccedant idefttranfmittuntur ad bere,, des.nam ante conditionem veloiem venientem fi decedit legatarius non tranf, mimf.vt.C.de cadu.tol.§.finaur.nifi in tribus cafibu0.TOrimu0.vt.ff.oc cö di.7 demon.conditiones.Sccnnduo.ff.co.l.iii.Ccrrr'.ff.quando oies leg.ee. Cl eu pfinitionc.$tem verbû cedere ruas habet fignificationes.i.incipere oebe ri vt.ff.oe vcrb.fig.l.cederctytem cederequantü'ad tranfmilïonem. vt occipi tur.C.oeca.tol.pertotum.i in vrraqi poteft bic accipi.accur.

rtC^uia.bona eft rö.fi enlprius cederet idem effet qó in crtraneo:ct alia ra rio vt.ff.de pecui;ie.l.oeniq5.§.fi.vbi oicitur qp verifimfle eft cum ei Icgat qua atrimonium fuum ei legat.

C1fbcailium.toeculiu5fcrui n5helligifeffe legatu fruo cui teftato: reliqt libertatem in vkima voluntatc.fccus ft inter vinos fuit manumifllis.b.d.are. nlt;[foeculium.ftc.C.de pccu.cius qui li.me.Li.

öCQuäui0.curtam varicfm.q:fcciidoca(u.f.qn inter vluos operas eius ma numiffo: erat habiturus.vn.cóucrfa donatio picfumiffm^o.vt.ff.man.ftw non.§.pap.velfm.p.pp prcoccupationem moms.qi piefumitur auferre ft po tuifKt vt in autc.de trië.i fe.§.illóquoq^ibip:o tumultumouisanguftiafie. i.C.qui tefta.faccre non poffimthac confultillima.f.i.

P C^cgato.f.feruo.lt; etiam libertas fuit legata aliud ft extraneo.vr.ff.oc pecu. te.Lvi.g.fi.a.l.ft fticbo.accur.

q Ctoetitioncm.nift teftato: fuerit hui'confuctudinis vt redderet feruo que d bi debebatvt.ff.de pecu.l.oomin' fticho.§.i.in fi.

rCjdem rcfcnpfcrunt.cuin ratiombU0.quaft diceret d relinquo feruo liberta.

tem rationibus ab co redditisreoipfo 1 peculium legare fibi video: aliud econtra ft iiberratem relinquotrationes redderevpo:gp non videtur le, gatum peculium vt.ff.oe Icg.i.ft feruus vetitus.*01101x0autem red, dcre oicitur quando amoto oolo 1 fraude reddit/vt.ff.oe fideicommifJi

bcr.l.thai0.§.ftichu0.

pcculiüvideri legatu eu rationibus redditis libereffcluBus eft: : ex eo reliqua'inferre'.IT Æamautë corporales res legaripoffunt^ meo: poialesquot;:: ideoqô Defuncto Debet pot,alicui legari:vt actiöes Tuas be res legatario pftet*:nifi exegeritVvi uu0 teftator pecunia.na boe eafu Ie gatum extingtiitur. rfö5ï tale le/ gatü valet: Dénas beres ine^efto Domiïillius rcficcvcl illum erealie enolibcrarc^Cfii generaliter fer uus vdres'aliena legaf clcetio le-gatarijbeftinifi aliud teftator Dire rit.lt;rPptionis lcgatum.i. vbi te ftaior exfuis velabis reb? optare legataris iufferatbabetin fc eondi tioncCtaeita:: idco'nifiipfe legata rius viuus optaiierit:ad berede Ie gatii nó trairfmittebat:^ ex confti, turione'noftra:: boeimeliorë fta-tü reformatuë: : Dataelicctia : be redilegatarii optare feruum: licet viuus legatarius boe no fecit: : di, ligentiore tractatu babito::boein nfaconftóne'additiïë:vtfiue pres legatarii ertiterintqbus optio relicta eft: Diffentiant in corpore eligë do:fine vnius legatarii plures be-redes fint:: inter fe circa oprandu Diffentiant alio aliud corpusdigcf cupiëtc0:nepeat legatu qó pleriqj p:udëtiüptra bcninolëfia^introdu cebit.foxun3eëbuiu0 oprionis iu dieë: :Ibrtefeffeboe Dirimendü vt ad quefors Dcueniat illius fenten.

$caindii§

e ffScntcntü.vttamcti œteriocftimartonem pxftet fuaram partias vt •C.comurodc.l.fi.in pzin.

lt;[Z§an* 3UipofTuntari.lcgaticaperequi potTunt beredesinftitui. •b.d.Mrettnns.

bC@„egm'.folum.t ccontra.i.foluß legat vt.ff.e.Uifc c|[faaio.in paffiua ft gnificatifc accipe:vt.i. ocbcredi.quali.i tint. .§.teftamenti. $ed qui funt iftignon babent te ftamenti factionë^rnun certaperfona vtj.pn. Otem peregrinus ftue TCpo:tatU0.vt.ff.De be red.infa'l.i.^tem in me uUnoamnat^rvt.ff.oc bis qui pzo nSfcrip.ba, J.ftïmetallu.gtcs fcr' uu0Deadulteriocu5 ro minacommiffo aceufa, tug.vt.s.6bere.infti.§. tf.gtcm collegiu niftp beturlidtus.vt.C.ö be, rc.infttJ.coUcsius.lfcs inceftuoftvtiiïauc.qui. mj.na.ef.fui.^.vlt.col^ vi.ltc bereria maioris bcrefi0.vt.Croe heredi 4.ralicbco0.,tem apo ftatc vi.C.oeapofta. bi qpncta.'^tê mulier nu bfoinfra anno a tempo re mortis mariti vt in au^oenup.§.i.

TfnarrißUCTO. Oil legatuetÜbertaris, udtutelciicertä pronas eöfem nöpoteratrß bo die fit bümölegatarius certificaripoffitib.d. d(Tfneems veto, con, ceffumcrat.bodie c5tra etUante le.grecam infe riozemin pauperibus ut ♦C.oeepi.i de.Lid qó ternam necmiles.cu' ius.f. militis voluntas feruafplege.ars vt.C. Wteft.mfli.l.i.

rCgilud quoqs, Sfigna tirfkalc.ianuarif fortie, bitur.i.incipiebant bo, nous adminiftrarcian teper tres menfes refi, gnabantur.ut.ffroecon di.7oein5.publi9.7.G ^magi.mu.hi.

SClibertas oari.vt fi öicat Ita illum liberum ere volo qui capitolium p:imoafeenderit vel fimile fecerit vt.s. p:ori.§. incertis.velfticbumliberum ciTc volocum habeat ruos ftiebostvt.ff.w ma.teft.cum er pluribus.

bC $ub certa.ftc.ffroe le.p:e.l.iii.§.boc ampliu0.fic,ff.eo.ti.i.l.ft fer, .Ilus Iegam0.§.huiu0 ftc.ffroe re.ou.l.quidam.iic.ff.e.ti.l.legato. §.i.

।Cincertis.repetequaft naturale oebitu vtrfroe c0di.indc.tul.7.l.fra, terafratret.l.fl vominusin fi.

€iDoftbumoquoqyiBodieenl poftbumoalieno q non cftfuturus luus'potcft legari fed tuto: incertus nari non poteft.^tem œiure pretotio alienuspoftbumus et olim poteratinftitui.b.d.Olre.

i!c$abatur.fednec inftituebafiuretiuili vt.ff.^e lib.i poftbuJ. gal w.f.illecafus.

1 ([Buos.f.quondam ante emancipationem vt fequitur. quot;%$m:rns.f.beres.

nCSed ncc.quafi oicatnS foluin in poftbumo fed oïa fuptadicta ab il, lo.^anccrtis correcta fun: vt ar.ff.e.l.uj.boc Icgatum.i.refpon. i. 1. eg tainemaccur.

0 IT Conftitùtio.quâ nêhabemus.

P tllOuic.f.poftbumo. q C^utorpernoftrd.f.fupzadictam cóftitutionem grecam.ncc veterfiure vt.ff.oe tcfta.tu.tutot.

qÇ Incertus.vt ft ita oicebatilliï tutoze oo qui piius œ tufcia venerit. : TOoftcritati.i.filiis.

$C K)otcrat.f,TCiure pto:io n5ciuili vt.f.de bo.pof.i.^.contra.ff. de

Pclegario. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;§,

li.ipoftbu.gallus.§.ille. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tC floftro.i.romano.

vC Bon poteft.fed que eft ilia tf vrozerfe non poteft/rn.multe funtillc.vt.sroc nnproicunus.§.ft aduerfusi.C.ve tcfta.l.iuj.

CSiquisjn nomine. £rro: nominis picnominis agnominis cognomi, nis non viciât ft oc co:po:cconftat b.d.^rcti.

Æ $iqui0.flc.C.oete.l.fi q0 in nominc.

rt'JIn nole.nomcn eft genusß ponitur bic p:ofpe fui vt alber, tus qui oiciturpprium perfone, nomen.cognomenquaft cornu ne cognationis nomcvt afind lustpzcnomë qó caufa oifferen tic ponitur vt ft lint ouo ZTiilif vni fupaddafd0arcus:ï rua tur marcusmlius nam marc^ cftp:enomen.fë(gnomenc qó imponiturab euentu.vtapbri, canus qui vicit apbzicam ^^la, manicas : gotiek vt.s.i TRub. pzoemti bnius lib.

Æ Megatum.fic.ff.ft cer.pe.l. ccrtum.C.co.ftfo:tidianum.

aC 1l*ercdibU0.r.lïerretin co rumnomine.

b IE jntclliganf.f.a teftante et b1pprifs.fappcUatiuis riftin gue êmÿo.an paru errat vt li bros mëbranos appelletquo ca fuvalet marime cum fueritcon fuet^fic appellate vt.ff.ó Ic.uj. Itbro:u.§.q0tn caflquot;us.an mul tii errett tüccôtra.vt.ff. e. ri.l. .iiij.ió fup.kg.l.labeo in me, diolegis.

cC$ntcrcft.vnde liber bô fibi nomen murare poteftlicetferu9 non poffit.ut.C.oeinu.no.l.i. trf.oc fdl.l.falft.

CPuicprorimarfaifd re monftratio non viciât legatum b.d.Zlreti.

dCHernat, verna eft reruns ce ancilla teftatozis natus.

eC Sió fcruo.cmpnis.idcm et ft nöemit vt ar.ff.oc vfuc.niin quam.§.ft.fecusin venditione vtoe cótrabê.ëp.ft qs fandm. lt;rXon«e.falfa ca nó viciât lefomm nift pmoduj conditio nis luerit plata.b.d.arcti.

fg longeudco oictt magis qa verba fatfe ücmóftratióis funt Ófnbftantia ipfius Icgati.vt cu üico ftebum vernam üo lego, fed verba falfade non ita ^tem qzde legandinon coberent Ie, gato vt.ff.oc condi.tücmó.cG tale.§.falfa caufa.,tcjqzb va rc pzcfumitur.vt.ff.vc condi.inde.ln fumma.amp;cl queq^

gÇ fed ft conditionalitcr.no.cp conditio per ft apponitur vt bic t.ff.recondi, tio.iude.quipzomiftt.t per cum:vt.ff.rc vcr.obli.quodcunq3.§.nonfolum.n fl in cafu vt.ff.ve tute.l.muto.§.fubconditione.œgt;odu0 per vt.C.ve bis que fub mo.l.ii.Caufa pcrquia:vt bic vemonftratio fit oftendendo aliquid quod non eft vt.s.prori.§.ct.ff.co.fi fit.§.primo.i^irca bee quattuoz fic vicas.t p:i, mofalfa caufa non nocct vt bic.condirio nocet fi veftciat vt bic ct. ff. ft certum peta.cum ad pzcfcns.t.l.itaque.modus idem quod conditio eperatur: crce,, pro q, id quod vamrfub modo etiam antequam modus impicatur petitureau, tionc tarnen interpoftta ve modo implendo quod non eft in conditione vt.ff. ve ccndi.tvemon.qui bercdi.lt;.fin.i veadimen.le.liberto.§.lucius t.ff.velcga. .iij.ft tibi legatum.,nvemonftratione viftingue vtrf.e.fi fit.§.i.7.l.non que eunq5.

C^nfmiO. $eruo heredis pure non pottft legari fed fub conditione fic ft tempoie eriftcntis conditionis non fitmpotcftate bcrcdi0:fcd c0tra.Scruo alle no berede inftituto poteft eins vornino legari pure vd fub conditione fed fi luß fu vomini bereduatem adeat legatum cuancfcit.2Arcti.

blt;[,nunlitcr.fic.C.vc neccrfj.fcr. heredi, inftitu. quidam. §. illo.contra. fed ibi non imponitur necclïïtas vanditvdiminimis loquitur.vt.ff.ve ah.;ci.le. l.fcmos.nam cum ftt purum a mone teftatoiig ccdit:vt.C.vc cadu.tollen.§.eu iaitur.

ig Icgari.pzoptcr confaftonem hereditatis tlegatari) quiaeadem perfona fr biipf i veberi non poteft.fëlc.

a CT•|p?oftcerc.q:actu$ molientium non poffunt efle i fufpenfo.vr.ff.camp;nu.p 4Ji.in fi 7piopter reguli catonio que fequitur.

b/' ßierit.fcruuß legatariusq:bec eft régula Catoniana.

cg Olalcrc.ctccptis quibufdamcafibue.vtcü res tua fit tibi legata iante moité legamus queritur:tcoftat pure in, utilitePicgari'nec quicquain p:ofi cere'fi viuo teftatore oe poteftate eiusberediserieritb: q: qó inutile foretlegatum li ftatimpoftfactü te ftamentum deccHiffct teftator:non 05boeideo valere':q: oiuti^ tefta tor virer it. $ubcóditione vero re cte legatur vt requiramus an quo tempor Dies legaticeditin potefta te beredis'nö fti.^ rêrdtuerfo bc^ rede inftitutoYeruo:quia ono recte etiam fine conditione legetur: non Dubitatur.mamtfi ftatim poft fa Cium teftamentum Decefferit tefta, tor:non tarnenapud effquiberes' fit Dies legati cedere intcKigitur%ü bereditasalegato fupatafit:7pof fit per eü feruu5alius bereseffici:fi piius $iirfu Domini adeatin alte rlus poteftate tréllatus fit:vcl ma numiffns ipfe beres efficeretur:q^ bus cafibus vtile eft Icgatum.q,fi in eadem eaufapermanferit 7luffu Domini falies legatarii adierit:eua nefatlegarü.C 7nte beredis infti tutionem legabaf^intca inutiliter .f.q:teftamentavim et inflitutione beredüaccipiüt:7ob id vduti ca. putatq^fundamcntijiintclligif to^ ti9 teftamétibcdüiftitutio.r libari ratione nee libertas ante beredis inftitutionem Dari poteratis q: in ciuile elfe putauimus feripture or-dinemhqdemfeq:qó7ipfi anriqta ti vituperandu fuerat vifumifper-ni auté teftaiorisvolüratc'per nfa5 conftitutionemm:7boe vitiü einen dauim^: vt liceat 7 ante beredis in ftitutionc5% inter mediasquot;beredü inftitutiones legatu relinqre:7mul tomagis libertatemcuius vfnsfa, uorabilior°ë.lt;r Ifboft morte quo (B beredis aut legatari; fimilimodo inutiliter legabatur:vduti figs ita dicateû beresmequot; mortu''fuerit DO lego.,tcp:idie qs beresaut legataris moric[.$5 fimili modo

IC Ïlolütatcm.rcpcte vituperandus crar.

mlCgonftitutionem quam nöbabemus firn quofdam.vcl oic verius q, loqui-tur üc ea que iii.C.oc teftA.l.ambiguitates.7qibi üicit.nöq: mete referasad aha non ad buc o:dinern.2Ncc.

ng Æedias.q: pmi iinftituit beredemi poftea Icgauit 1 poftea aliumberede, inhituit.i ita legatinter medias bercdiiinftitutiones.

0 C fauo:abilio:.nif) in buobus cafibus.vt.ff.te manu.teft.cum er pluribus 7be fe.i.fi qs afi.§.pe.i:.l.fae.i ad tre.fi patroni.^.fed ft non fructibus.

CTCOftmortem feinte 7 poft moue beredis % legatarii ipndië mouis U gatarif legari poteft.b.d.Ælrcn.

PgCorrerimits.vt.C.vt actio.ab bere.i contra bere.l.i.

qC iegatis.i ftipulatióib^ idc.vt.d.l.C.vt actio.ab berede.io beredes.l.i.ca ue tn q: legatu fic icipit ab berede vrberedi rariqó pilo nullomöfuit.fed ftipu latio faitlicet ïeffcar vt.ff.üeeuic.q:pupilloi.Uftpip:udcnti4.§.nou mirum. 'Cjnueniatur.vt.ff.e.l.i.t.s.e.ti.^.fed non vfq,.

ClfodiequOdSairodiepotcft pene nomine legari 1 Icgatum trant; ferri vel aamp;mi nift p:ccipiatur aliquidinboneftum vcl cpp:ob:iofum vi , l^ibus interdictum.b.d.farc.

0 Ældimcbaîur.bec verba erpone.vt.f.ti.i.

tC fëlliquid.qó fieri vult fm ^o^botadiccto fdlicet in penam beredis fc committere alias eft ccH

7boccorrerim^pfirmitatem bmöi legatis^ad fidcicomilfo;: fimilitm dinem pzeftantcsinc in boecafu dc tenordlcgatorqs fidcicömilfo:p inueniafjU I^cnc quoqsnomineolim inutiliter legabat:7adime baPveltranfferebaf.l^cne aute5 nok legarivfqócoerccdi beredis ci relinqtquo magis aliqdïaaat aut non faciatquot;: vclutifigsita feri-pferit:beres me9fi filia fuss in ma trimonio ticio collocaueritquot;:vel er Diuerfo finó%ollocauerit Dato DC ces aureos feio.Zlut fi ita fcripferit beres meusfi feruü fticbüalienauc rit^:vel er oiuerfo fi nö alienaucrit. ticio Decc aureos Dato.7in tantü bec regula obfernabaturvtperquot;^ plurib9p:incipalib9confttfniïonib9 fignificef.imec principem quidem agnofeerbpoffe q,ei pene noklega tiï ftr:necei:niilitisqde5 teftó talia legata valebant:$uis ahe militu5 voliïtatcsio:dinâdis tcftis valde obfuabanfqn et:nee libertates pe ne noicoaripoffeplaccbat.co apli US neebede pene nok adijcipoffe Sabinuseftimabat:ueluti fi gsita Dicat.tici°beres cfto fi tici° fili5ful imfimonio feio collocauent' : fei^ qcB bes efto.nibil.n.intereratq ró neticiquot; coerceat:vt:p legati Datide ancobedis adiectióerss bmoi fcrupulofitasnob fi placuit:7 gna lit eaqreliquunt I5pene nok fuerit relicta vel adépta: vclialiüfranlla ta nibil oiftare a ceteris legatis pfti tuimus':vdioado vlIadimendo vlïtriffcrcdo:erceptis bis videls qipoflibilia'funtvd legib^ interdi etaSautafs p:obrofa^buiufmodi eni5feftatoi difpofltiones valere fecta'mco:|: temporunö patitur. lt;!~^c ademptione legatorum. CTquot; toemptio legatorum: fiueer dcodem teftamento adimantk lcgata:fiuecodicillis'firmamc: fiue contrarijs verbis fiat adeptio:ve-

c legatarius nee icnctut fldimpoffibife vfpbro, fum.nee ctad penam fó ep fmpoflïbile vrp:obrofum non implcuit. $CInterdicta.vt inquilinos:idcftafcripticios fine pzedijs:vt.tf.e.fi qé inquilinos..

bC i|brob2ofa.vtveftimcta ifunus vt.ff.e.ti.l.feruo alicno.amp;fi.vrrdi quiasïmari.vt.ff.ó condi.inftitu.l.pe.in pan. nbsp;nbsp;nbsp;i ff fóecta.i.ego g feguo:lufticid boe tepore non panoz.fic.C.vc pac.l.fi.in fin.

rfpeademptionekgatorumHuia ambulatoria eftoefuneti volun-, tas vfq, ad fup:emum vite entum vt.ff.oe fldimcn.lcg.l.iij.§.fi.';ddcqgt; ideo poft cata legata etiam re eis adimendis videamus.

vrr fôcmpttO »iuidltur in ruas partes.l!gt;rimoloco re adem-ptione.$ecundo re trinationc.$ecundaibi.lranffcrn.c.b.d. fëlamp;mptio 1tränatio legati pôt fieri in eodem tcftamcnro vd aliaïcn-' ptura.b.d.airen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;klt;Adimantur.filega,.

I@ Œodicillis.f.tcftamcnto eófirmatis Pm quofdam nou aliter. SednoO contra vt in onc.re refti.fidcicom.§.manifcftum.col.ic.

mamp; firina.vtft codéteftófiat videfnee ratum:ftalia voluntate vida

luti ft qsita Icgaucrit: oolego : ita adimaturtno oonölegorfiue non conrrarijs.fcd alijo'quibufcunqy verbi0.Zranfferribquoq5Icgatu5 ab alio ad alium poteftvdutift ge ita Dixcrit:bominë fticbu5qucm ti doIcgauifcio do lego :fiucin co, demteftamento fine in codicillis boe fecerit: guoafu fimul % ticio boe adimi videtur.:fdoCdari.

CPelege falddia. Rubria.

ÇY ^pereftvtrelegefalddiaMi

rpiciamu0:qua'modu0nouif nmelegatie ipoftt9ar ^usenim Duodeeim tabularum lege libera eratlegädi poteftas vtliceret: vel' totum patrimoniu5 legatio eroga re.quippe cum in ea lege cautumef favti'legafletfueSrei quifqj ita lus efto.vifumeftbanclegandi licenti am coartare:idq5ipfo:un?teftato rum gratia prouifum eft:ob id q, plerüqsinteftati moriebantur'reçu fantibu0rcripti0beredibu0 p nul lo aut minimo lucro bereditatem adire'.Cretcum rupcrRboc tam 1er furia 1er voconia late fuut: quarumneutra fufficiens ad rei co fumationes videbatur: nouiffime' lara eft Ierfaicidia: qua caneturno plu0legaremiiceat Dodrantemquot; totorumbonorüid eft vt fine vn^ bere0inftitutu0 fit fine plure0:ap5 eumeofuepars quarta remaneat. lt;r £tcum°qucfitum effetouobus heredibus inftirutis velutiticio et feio.fi ticij pars aut tota erbaufta fitlegati0:quenominati5ab coda tafunt:autfupraPmodu5 onerata afcio veroautnulla relicta fint le-

nre vel vacuarein totum legatigtfed folumodo vfq, ad oodrantem ne te faitoteg line berede wcedant.b.d.are.

Supereft.falcidia.ideo fic ricta:q: vt fait fenum fic i 1erlegata refe, cat.@cl ric afalddio auctorevicta vt publicianaa publicio victa vt.f.ve ^iQ.§.alie.ac.

Qua.f.lege faicidia.

't «el.pzocnam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fff ad.beefunt verba.rif.tab.

Suerei.idem in re fua tota.qul ipraegauit vel eriam aliena.namt ^lena reo legari poteft vt bic.7.ff.ad.l.falci.l.i,in pdn.i.s.ve leg.§.nö iaum.accur.

ÿpfommteftatorum.non tarnen heet teftatozibug ej renundare nifl-Tnc3ruvt.ff.eo.q6 veboni0.§.fi.i.l.ft vebito:.ar.c5tra.C.vc pac.l.pe nul.ibi.cüialfa regula flcic.fcd bodie peratf.fed eus teftato: que ë. C. ad.l.faLcontra.accur.

^dïre.facit.T.ti.i.§.féd qibfdeg.ac.

A$uperboc.i.fupercoartéda legädilicentfa.fëlcc. itljhonimme.i.vlfimo.ac.

iiyiT legare.velëtcé mottigvonare.nas etiamibi locum babet faicidia ipeiin mottig d capione.vt.C.e.l.pe.±icet ve bac qdam cótradicat : cp do argumëtiï.vf.ff.e.l.acccptig.,fë ï fideicó.vt.C.e.1.if.^tem in vo natione (ter vinos que motte cöfirmamr.nöarg vt.C.eo.in vonarione: bis babet locu qó bic ve legatis ricimr.ac.

ÆBodrétem.i.noucm vnciagtotius hercditatig.flc enim vodräß vi dmr.vt.s.ve heredibus inftirjen.§.beredita0.Siergo fiat Icontrarium ,ri lingulis poteft fieri feeno.ideft quarte panis vetraetfo t ipo iurepto, polita etiam rei vendicatione.vt.ff.co.l.lineam in fi.i.refpon.i.l. plau. ciug.i.C.eo.Lifoiam ergo non eft queftio an bereg polïït retinere falcidid ï vna re.na non poteft vtingt;d.l.plauciU0.$ed aliud quido quig legat partem bono, rum tunc enim fuccurritur beredi flue return partes fine eftimationem vare ma luerit.vt.ff.oe le.i.non ampliu0.§.i,fêlc.

C/EcCUin qucfltmfêiplures fuerintïftituti quilibetin fus parte poteft fal 'ddiam oen-abere licet portio ai

gata:autquia ptc eiu0Diintarat in partem Dimidiasminuut^ : aut qf i0 C|uartam0partem totius heredi tarif babett:autamplius bsticio ni bil er legatisque ab co relicta fuut retinereV|iccret:placuitvt quartam partemfne partis faluam habeat: 7placuit quarti poffe retinere. £t enim in fingulis heredibus ratio Ic gisfdlcidieponcdaeft.Ci^uan-titas^aut patrimoniiad quay ratio legis falcidie redigitur mortis tpe fpcctaf.^taqsverbigfa:fi is qui cc tuaureo:?: patrimonium in bonis habebat:centu aureos legaucrit': nihil legatariispdeffet:fi ante adi tam hereditatempferuos heredi' tario0:autcrptuancillarus heredi tariaru:autcrfetu pcco#tm accef ferit hereditativt centum aureis le gato# noie erogatis:heresquarts partem hereditatis habiturus fit: fed neceffeeftvtnibilominu^uar ta pars legatis oetrabatur.C Et Dluerfo fi fcptuagintaquinqslega, uerat:: ante aditam bereditatemi tantum Dccrcuerintbona : incendi is forte aut naufragius: autmorte feruorurnenon amplius ^Irrv. aureorumfubftantia vel etiam mi quot;nbsp;nu0reliquaf:folida legata Denf. CTRec ea res'oamnofa eft bere-dicui liberuscnon adire beredita tem:quere0efécitvtfit neceffe legatariisne Dcftitufo teftamento ni bil confequanfcü berede in portio nepacifab.C/Cum aut ratio falci dielegis ponitur : ante Deducetur es alienum'.^tcs funeris'impëfa : precia feruorum'manumiffo:iï:

gueaut erant pondere numero vel menfbra:ttune idc, quod bic vicituruur nó: crune autincenum vtputa hominem:ttuneidë quod hie.aut incertü er certis: vt vnum w(cruis ruisti tune fi omnes pereat legatari; vano eft.vt.ff.e.in ra tione.§.viligentcr i.§.incertum.aut penitus certa vt ftichu0:imne pent lego, tario.vt.0.vele.§.ft res Icgata.

OT Rccearc0.rndettadte obiccrioni quali vfcerct nonne eritiniquumcompel, Iiadire i nô lucrariiita vanum fentire.

bC TOadfd.i.aliquidoportet eos vare heredi vtadeat.Æt ita nota q? non poia etil bodie funterequata fiddeommiffi legatis.namfideteommiffanus compel lit heredem feriptum adire i nihilci vat.vt.j.tiu.§.fcd fi recufet.fed illudcftin generalibus fiamp;icó.boc in (pedalibus.

t/Cum autem ^n rêne legis falcidie primóveducif es altent funeris ipen fa 1 precia feruoru.ive refiduo quarta pslegatoru ifi plus c legarii ÿ lint pa trimonif vires id p:imo veduritur poftea pammoniu vefalcaf.b.d.fare.

rf Zllicnu.ct qó ipfi beredi vebebaf rpcmonis.b eöfafione lit factum idebitu, Vt.ff.c.q fundii.i.C.e.l.irritu.nift erpreffe pbibeat.vt.ff.e, fi Óbirorcreditor'. dlt;F fluncns.nó monumëti.vt.ff.c.l.i.§.fi.

Œ$cruo2um.mo0erat antiquitus Vt qui fenioß non habebatvnum vel plu TC0emeret qui honoris caufa fimus teftatorio pileati antecederetquo facto ftati^ intcUiguntur manumilÏÏ.i flc illorum manumifforum retrahitur precium, et facit ad banc pofltionem.C.ve la.libcr.tollen.§.fed % qui vomini.amp;cl vic q, te ftator alicui.r.lcgauir vt alienum fcruum redimeret legatarius et manumitte ret.ve boc.n.legàto non detrahitur faicidia nifi veco quod fupereffet forte fa, cta emptione.vt.ff.ve fideicom.liber.1.vecem.i.ff.eo.fed ft non feruus.0i au tem vt fuum proprium legatarius manumitreret.i tune nullam patitur falcidi am Icgatariusti ira beepzeda veduemtf vt fakidum nöpatianf.vt.ff.eodtj.fi

fertius lotfoW

•€ TOno babeaturrf.babitaeftimatione rerum nSer affectione.fed communi

emmarione vt.ff.eo4.p:eda.

bCip:orata.vt ira quartam tetrabat berce fi nibilei timifcratteftatoz:vel ft fflïquid eratrefidunm penes eum.adbuctetrabit ad fuppletionem vel quintal

vdenam milcfimam.vt. ff. e.

in quantitatc.§.fina.i facit ad

boc.C.c.l.fecüda i.ff.e.l.plau cius.

cGT ^taqjft fingamus, retento cafuQ babebat'in Inonis quadri genta.

d lt;[©ctaua.fcilicet quadringen tomm.que eft quinquaginta et ita babebat beres prima quin, quagirra i bec.alia quinquagî ta tetracra:i ficccntuj.i fie fr tam.

eCŒluingentos.rctcto cafu © babebatin bonis quadringeni ta 7 fie legauit vitra © baberet centum.

fC ^etrabi.impzopric ponù tur tetrabi quo ad id quod er, cedit.i pxopue quo ad quar, tam que eft in bonis, et ftc fc,, mcl pontum verbum proprie 7impropne ponitur.vt.fi te officio pioconful.l.ij.ftem no. q, bec falcidta ceffatImultis ca fibus quos ticas: vt tirimus inauten.te bere. 7 fal. §. binc nobis.

C0efidciedmifTanis beredt tatibus Fuftinianns poft tra, ctatumlegatozum te lege fat cidia priufquam te fideicom, mif.iractauit quia la falcidta in legaris p:ius fuit inusta ^ in fi dcicommifTa.fm ipiaccntinu. vel fic tiemm eft te legatis.fed quia te fideicommiffis minus polliciti ticere: vtfupm te lega tis.^fed ne in primis.et ideo ó fiddcommiffis tractemus.^ qa fidcicommifforum aliud gene, ralc:aliudrpeciale:generale ve ro tignuisite generali primo videamus.vt infra.eodem. in pzincipio.i.f.titu.primoin pn cipfo.

TOanctranlcamufr JI.Crotus ifte titulus'tiufdi, tnr in feptem partes, fprirno ponit qualiter iure vetuftiflî,, mo non te neceflitate fed vcre cundia quadam fideteommif, fa p?eftabanmr.$ccundo quo modo tempoze augufti cerris perfonis er neceffita te pieftabantur vel criam re iure pretorio.lerrio quomodo fideicommiffum fieri rebeat vel valeat. 0uarto quando reftituta erat beredt tas quodce fenatufconfulto tranUbant actiones omnes in fidricommrfarium. qXuintoqualitererfenatufconfulto Gcfpafiano beres inftimtus poterat retra berequartam:!qualiter ricto iure beres rogatus rc tota bereditate vttranfirêt ectiones pro ratamfidncommirfarium ftipulatio interponebatur ft beres vo lebat adire.fi vero recufabat er ricto fenatufconfulto cogebatur.^cuo ^uftinia nusifta ruofcnatufconfulta equiparat.! omnia que fenatufconfultu.rrcbel.fta tuit eidem refcruat.fct quefcnatufconfultum IBefpaftanum ftatuit attribuit fe natufconfulto trebelfianotanquam antiquiori.$eptimo circa materiamfidcieS milfommcertoscafus oubit.ibiles ponit.Secunda ibi.tfjoftca.Zcrtia ibi.mp mij.Quarta ibi.reftituta.puinta ibi.fed quia beredes.Oerta ibi.fed quia fti pulario,$eprimaibf.ntbilautcm intereft.i.b.d.fel generalibus tanquam a ri gnioribus eft incobandum:! olim beres re fiddeommif.grauatus noncogeba, tur re neceffitate ad fideicommifli p:cftationem:bodie vero fecus fi relinquatur capaci.b.d.^reri.

gtiSciendu.quaf i ricattractamris nobis re fideicom.q:co:u5apudantiquos atuer fe babebat tractanistne quid annquitatis penit^ ignozeftitaqt rUam^ re fideicômiffis generalib^ ifpibb^ vtar.s.rc teftamc.in pncipio.

b « Suibus.vt fpurifstm bis nil innouaf.nam nec bodic valet fideteommif ruj.vt.ff.rciure fiCnó keUigri.§.1.7.1;.7.117.i.C.rc natu.lib.l.i.7.ii.7.C.ad le.faLctiam firn a^o funt 7ahjqcapcrc non poterant nee pnt.vt.s.re lc.§.lcga

r(ricimU9 7in bis oibu0mlinnonaf vt in muliereque tranfît ad feeun, da vota infra tempus luctus cuiab extraneo relinqui non poteft:vt.GW incer.nup.l.ft quis iiicefti.t.C.re rccun.nup.l.h

iCIflullo.i.nulla occaflonc.ac.

kC llinculo.i.actionc.fcd per officiü indicie.vt.ff.re ver.fi.pccunie ver „bum.§.act!one0 'OP€rfonarum capa, aum runtaratmon ea. rum quefuntnonapa, ccs.oc quibus.s.locut^ eft.itic pcrfonarum^' rundam. mqr^ntcrponerc.f0M flaeic0miffu5préfet 0 ncralitcrin omnibus. ngriEt popularc.i.po, ptito expediens. oCynaffiduUvtquo namp;c teboe ius redda/ turetiam ab alijs^aco fnlibus. P([$urifdirionemJ. vt quondieius ocbocrcd/ dercmr.ac.

q ([Eozu.f.fidcicSmif, fmozum.ac. rt£rcarcf.vt.ff.0o:ie (uTi0.lai4§.poftodndc tinus. egn primisW fä^oc vt valeat iw cbmiffiim vniuerfale cx teftStj beresvniuota' liter ilhtuiq pt grauan 6 tota vel ptebrditatis capacireftituenda. bJ. areti. 0Onpmi0.f.q:iU0ft dmeSmiirom cxpofltun fum9qtfiaiit fideicom' vniuerfaliai lingularia fuam babent naturdxo muniffgifcóeoin pn mis notandiieftfic«on tra tfTcontinuahs.rc Ie.§.fcd ne in primis.

t tfrynutile.nota nonva fät teftamenius flne be rede.fic.ff.te bis que in tcfta.vc.l.pnme.irfro cond(.l.fi. utynft(Tuif.pamp;aab inteftato vt.f.eodem.^. p:eterca4que eft centra, accur.

xCConditione.quc eta quo funtimpiedcttc vt .ff.e.facta.§.fl fub con/ ditione.

OReftitUtaflui reftituit bereditatem remanetberes nominal in ƒ' ddeSmif.tranfeunt omnes actiones.b.d.arc.

ŸÇIpCTmanct.nota quod fcmel eft:femper crit.fic.ff.temino.1.ifi fine 4.fed quod papi.i.ff.oe here ifti.l.ei qui foluendo.in fi.

,ÉÆUiquâdo.i.fm vnum ius vt per trebel.vt ftatim ticestnam omnia tranfibant.

aC felliqn.i.fm aliud ius nb ent loco befdiß fedlegatarii vt perpegafia num 0m quod retinet inftitutus quarta.vt.f.e.§.fed qK7.§.poft^.

b It Trebellio.: binc rictum fuit trebdlianü renaiufconfultumlt;vti ma, œ.a maccdonc.vt.ff.ad macedo.l.i.

tC®mnc0.imo non ocs etiâ p trebd.vt.y.e.§.ergo.contra4$ol.l5 bic tfrit ocs non tn ticit tete vel in toiu fm Jo.amp;el vie ^qn te toto erat ro gatus babebat locum q6 bic ticif.ft autem retenta quarta teceterocftro gamsbabetlocum quod ticitur.f.

dtf Ciuili.velcriam pictorio tumodo tales ftntpzctoticq flnt trafitone vt funt perfccuto:ic.vt.ff.de acti.: obli.in onerariis 7.ff.c.l.i.§. quduis fecus in penalibus.vt.j.te ac.§.penalc0,ac.