ocr page 1
SILENI
ALCIBIADIS,
S I V E
PROTEOS
PARS TERTIA.
MIDDELBVRGI,
Ex Officina lohannisHellenij,
M. DG- XVIII-

Q
tm
ocr page 2
4 1EREM. 21. 8.
Siet ick legghe u <voor een wegh ten leven*
ende een wvech ten dooden*

A Ls t'Brant-hout ley t aen t'vier, het een eynd' fietme gloeyen,
^ En die daer flaet fijn hant, ghewis moet fïck verichroeyen:
Het ander Eynd' 3 waer aen gheen vlam en heeft ghecnaecht,
Men ibnder pijn al-om , ghelijck men wil, verdraecht.
Siet daer ' ghy Menichen kint , God heeft u voor-gheichreven
Het Goet3 en oock het Quaet,de Doodt, en oock het Leven 5
Wel aen , ter wijl ghy meucht , het goede neemt ter hant,
Met Loth naer Zoar vlucht, ter wijl dat Sodom brant.

QVA NON VRIT.
j rapittis calet altera T lammis }
Hinc nocet ^ ill#fam calfacit inde mttnum.
Ecce ï TSonum^Deus > Ecce ! Malum mortalibus offer f *

jQuifquis es ^ en tibi mors > en tibi <~uitapatet.
Gptio tot a tua e ff ^ licet hinc^ heet inde capefc as $

Elige > five invet <~uivere ^five mori :
Quid tibi cum Sodomd ? toihil hic nififulphur & jgnis*
potius flacidum > Loth duet > Zaaradi.

ECCLECIASTlQ^i5. 16.
La vie (d;r la mort. Ie bien %) Ie mal font en
la prcfence des hommes.

1A Vie eft vn Tifon , d'icy Ie pourras prendre,
Sans te Brufler,- de la , feras reduit en eendre ;
Prens Ie cofté, ou Dieu eft gracieus & doux3
Ne touche pas Tendroit^ ou bruflc fbn courroux.

ocr page 3
QJA NON VRIT.
DEVT. 30. 19.
^Eftes invoco hodie coelum & terram
quod propofuerim vobis Fitam &
mortem, benediftionem & malediflio-
nem. Elige ergo <vitAM> v
&emen ttwm.

PROVERB. 14. 16.
£E Sage craintj & f e rctire du mal*
ynaü lefol sefcarmouche, &fc titnt
fcur.

ocr page 4
6 LVC. ii. 9*
'Bïdt en itfal ghegeven werden, foeckt enghyfult
<~uinden > dopt en M fal op-ghedaen njvorden.

\li7Ilt ghy desBofch-Goddins vrou Echoós ftem verwecken?
^ * En van haer zijn gehoon, en Antwoort van haer trecken?
En veeielc niet daer heen , maer maeót een hel geclanck^
Soo tuldy^door het Wout,vernemen haren ianck.

Die wenft te zijn verhoort, moet hart en ftem verheffen:
Gheen flau Ghebedt en ca n tot aen den Hemel treffen,
Niet climter op tot God3dat maer waft inden mont:
Soo wie dan bidden wil>die bidd* uyt s'hartien gront.

PSALM. 3Ji
Clamaverunt jufti <3c Dominus exaudivit eos.
opus eSï cUmoribtM 3 wt/ontt Echo;
yü exigMomMrm!4re%Nymph<tfilet:
Nympha, tacet tacttü, fedfurgat adathera clamor^

*frlox reSfionfa tibi > ruel geminata > dabit.
"Vota quid efjundü fttmmis innata, Ubettü?
sAatepida* cglinonfatet eAulapreces:
Tende Utus damere y ^Deus refyonfa remittet
;
Hicpiamens 3 Hic rvoxferttidtt? powdtts haltent.

IAQV. 5. 16.
Ltpriere dtt iufiefai&e ave c <vebemencey e SI
de grande efficace.
QV1 dVne bafle vois Echo Ia Nymphe appelle,
(Qu1 attend il dans les bois ?) n'aura reiponfe d'elle;
Celuy aupres de qui Ie zele n'a nul lieu,

Et prie froidement. n'eft exaucq de Dieu.
ORA
ocr page 5
ORA ET DABITVR.
BERNARD.
, er humilis, & fervent
oratio fuerit, c&lwn
, hauddubio, pe~
netrabit, <vnde certum efl
redirtnonfoftit.

P S A LH 144
pRopeeft Domintts omnib
bu$ eum in Feritate*

Slet
ocr page 6
$ i PETR. 4.8.
'J&fde bedeckt welfondcri.
T*\E Sim ghevoeltjn t'hart een lieffelijck ontftellen,
•^Als fy befiet haer lonck off een van haer Gheièllen ;
Gheen inghebooghen neus s gheen lichaem ionder (leert
Vertraecht haer Ibete min : Tis haer al lief en weert.

Dit prijs ickinde Sim, t'is van haer befte ftreken.
Wech met dat fchamper Volck! dat ander Luy ghebreken
Gaet kauwen inden mont , en braken achter ftraet:
Die God met ernftbemindt, zijn naeftenniet en haet.

DELICTA OPERIT CHARITS.
a pertentant tacitttmtibi,
'Hiïumgnmio Qttuli mmb ra fu
vArcetab amplexu non te fine crinibw a

X *^
Nonfimg antefocttlos crimina naris habes.
Dt/filicetw multis 3 fUcet hdcmibi

<iAch ! niger eft 3fi quisp < andere crimen
Livida linguajïle s Vitium tegit illefodalü

Jmbwt athe reus , fi cuipefóus >
PROVERB. 17. 9.
Qm eek Is meffai$3 cerche amitïe*
T E Singe fbn Petit, combien que laid, nelaifle,
Maïs, fans s'en orfenfer, l'embrafle & Ie carefle.
Si de Chreftien Ie fiom ne veus porter en vain,
Couvrir toufiours te faut les fautes du Prochain.

DELICTA
ocr page 7
DELICTA OPERIT CHARITAS.
lil.
l CORINT. J3« ?.
C&*rit4S non fr&fumit ntalum.

TRIVER. SERM. a. IN ESAIAM.
SI matres er ga foetus tanta caritate af-
fciuntur, multo magis ofortetnos er-
ga froximum fimiU carïute affeÏÏos
eJft-> nantfpiritus nexuscalidiores <vehe°*
mentiorefyuefunt, qttam natura.
PROVERB. 17. 9.

£)Vi eek Ie weffaift eer c hè amitié.
ocr page 8
io i CORINT. 7. j.
Dat u de Satan niet en <ver[oecke, om uwe
ommaticheyts wille.

TTEt moeft u zijn ghenoech, Pan, by het vier te wermen .
A Waerom quaemt ghy te na ? en perftet in u ermen j

Al is de liefde goet, te veel baert ongherief;
Men eau oock Wijf en Kindt, wel hebben al te lief.
De maet van Echte Min Iy3 niet de luft, maer reden,
T'is vuyl, het reyne bed in welluft te hefteden :

Die fich onmatich draecht int hou welijckx bedrijf^
Vervalt in hoerery3 oock met fijn echte wijflf.
NE QJID NIMIS
z fittis efty modico caleatfï corfus ab igne>
dï mifer \ in flammas fê) tu& damna mis ?
Qmms amor <~ueheMensy malus e£t
j nimis TJxor <tmari>

Et Pwr > e^ Genetrix* (ëjr Pater iffe^ potetf.
Omnis in alteritts (proctil hmc pratextus tdmicï)
fa prop r ia niwius Coniuge fordet sAwor.
modus > & ratio invenilibus imperet aufisy
s es, mpropria Conmge moecbus eris.

Et chofes bonnes ont leur exces.
A ^roc^etoy ^ufeu»rnais touche pas la flame,-
L^exces d'amour n'eft bon? non meimes en ia femme:
Qui fe comporte au liél plus mollement, que faut,
Au milieu dVn Arnour facréie fai<3; Ribauld.

NE
ocr page 9
NE QVID NIMIS-
IV.
l!
Hieronim. Contralovian. Lib. i. Cap. 50.
J^efertS ene c a cognouiffeft quendam ho-
minem ornatttm >qui cxiturusinpub-
lïcum fafcta vporis pefftts colligabaty
& neptinffo quidem hor&prefentta eins
carere poterat.potione mque nulla m
ģ/',
niji alt er nis taflam Ubijs, vir

hauriebant.Alia deïnceysnon minus in^
eptafacientesjn qua imyrovida vis ar-
dentis affeftus erumpebat. Origo qnide
amoris honefta erat,fed magmtudode-
formis
5 nihil autem Intereft quamex
honefla caitfö quis infaniat.


ocr page 10
l* GAL. 4. i p.
Allenxkens , Tot da f Chriftus e
daente in ons wtjghe.

TTEt geen ghy in de Schors der Boomen plaeght te inijden,
•** Can u ghedien tot leer 5 ten valt niet al belijden ;
Dit ichrift is teer int eerft 3 maer toeft een cleyne tijt,
De Schors , en met de Ichors de Letter r open ipli jt,
Als God eerft 3 met fijn Woort, ons harten comt befchrijven,
Men voelt daer in terftont gheen vaft gheloof beclijven :
Maer , fiet-r een iwack begin wert onghevoelijckfterck,
Allenxkens f en met tijt 3 voltreckt den Geeft fijn werck.

Tenera Pietatis principia,
'INttimus Afboribtis > tenul dum cuffiide , carmen \
Vix teneram fïgnatpartta litura cutem :
Incrementa, t amen 3 rvix inteüeffia> rvidebis3

^Dumferagittacitisfa^ibus annus j ter.
Enthea non hederam TPietas imiutur Jong,

F er re cm fatuUs noxdedit rvn<t comas :
'Paruafides frimb> crefiitfenfim>(efrfinefenfiï>
acmm Spiritus imflet optts.

EPHES. 4. 13.
Peu a peu ^jufyues a ce que croifiionsaU
ferfetfion d'homme w Chrïjt.
t
Cl tu fais vn cfcrit fur i'4bre , ne te hafte,
^Bien qu'il te iemble eftroit , Ie temps l'efcrit dilate."
Vertu n'eft point dVn jour, & Tceuvre de TElprit

En l'ame peu a peu deThommef 'accomplit.
Tenera
ocr page 11
TENERA PIETATIS PRINCIPIA.
v.
PSEAVM. 91. iy.
L E tufte iavancera comme la Palme &

croiftra comme Ie Cedredu Liban^
Eflant flantè en la mayfon de l9eter»
nel, &c.

iCORINT. *. j.
eflis Chrifti fcripta non
mento
, ftdSpiritu Dei Vivi: non in
tabulis Lapidtis,ftdin tabulis cordis.

Laet
ocr page 12
PROVERB. t, 7.
u niet wijs dttncken*
T\En Specht wil met fijn beek dé Eycken boom doorbooren,
Dies loopt hy gins en weer 3 nu achter en dan voorea,
En fiet naer etcken pick^ ofYgat mocht weien deur,
En,, alit al omme comt, dan vint hy reet noch icheur.

Ke Specht.' u doen is flecht , en weerdich ombegecken.
Die t'werck hout voor ghedaen , can t'felvc noy t vol-trecken :
Groot-achting van (ich felfs verdwijnt meeit al met rou,
Die meynt dat hy't al is , en wert noyt dat hy fou.

Arroganua,Profe<5tus obftaculum.
enetrent morfus in finguU
roHro £M art ia fidit Avis.
Temla lignaforent > mfifemia> Pice > putafies-,

^iïum mis huc lüuc, tempus inane ^voUt.
Qtii potent
3 doiïtum qtti fe f ut at efie > doceri ?

^mfapiety qui fe jam put at ejje fophttm?
Semper inanis eritrncns, qui fibi plena mndetttr:
erat i docius ni jïbi c^mfque foret.

E C C L E S. j. 24.
La prxfïimption a deceu pikeur s.
T E Pic auroit bien toft la fin de ion ouvrage,
•^Si de fon bec n'avoit conceu trop grand courage :
Vn cceur praefumptueux ne fera rien du bon,
Puis qu'ü a de ion faict trop grand' opinion.

ARRO-
ocr page 13
ARROGANTIA, PROFECTVS OBSTACVLVM. ij
VI.
CORINT. 8. x.
SIqttu exiïiimatfcire fealiquid, non-
dam cognovit quemadmoduw turn
fcireoporteat.

\Ndocilis eH^utmMult doföus vïderi
qttamejft. Bion.afudLa'ért.
Caf.7,

PROVERB. i*, u.
u <veu <vn homme qui cuide e/frefa-
ï ily a f lus d'e

de luy .
VERS. i^.
IjEfareffettx s'ejtime eftre pltts pige,qut
fept qui btiitlentfagc confcil.
B

ocr page 14
Buycht, oft Brceckt.
PET. i. s-

met ootmoedïcheyt'vercicrt want God
rv*ve&er5l(iet den Hoofeer digken.

felfaem cracht.' Het Sweertipringt,als in duygen,
De Schee blijft heel en gaeff, om datfe weet te buygen :
Het harde been , dat breec\ het vleys is niet ontftelt,
De Beurs is onghequeft , in bryfels ipringt het ghelt.
DenBlixem is Gods Schicht } des Hemels wonder wapen :
God werckt, foo als dit Vier, in ons zijn aertfche knapen,
Op een verhart ghemoet fijn gramfchap hart ontfteed;
Wat onder Godes hant niet buyghen wil , dat breecT:.

Pleetere , vel frangere.
mtaföd nummi periére
Fraiïtusfê), illffo tegmnemucro3ft4it.
e cutis totos mptis tegito/ihus artttf,
ex alfo T e la frïfulca jacit.
lgets durifyue ferocius in ff at
Palmen
, fg) ipfefacitFulmmis Aufforjdem.
Fleffegentt: quicunque fDe0nonflefütttftille
Pleïïitur ^elatos ^Qtmims ira premit.

Aux huwbles gratiettx ^dur aux orgeilleus*
lavelins de Dieu ,la Foudre & laTonnerre,
Doux ne font du mal , au Dtir ils font laguerre.
Homme humilie toy, baiirantton ham deftr,
Kul eft, qui ne s'y rompt , qui ne s'y veut flechir.

Felftere
ocr page 15
FLECTERE VEL FRANGERE.
17
VIL
P ET R. i. 6.
otente manu Det>vt
exaltet w tempore vi

PROVERB. 18. 14.
O qtte bien heureux e ft l homme! quife
donnefrayeur cominudlemcnt: Mats
celui qui endurcit foncoettrtomberaw
calamité.

Salich
ocr page 16
18 IACOB. i. ia.
Safieh is den man die verfbeckinghe verdraechf, want
alsby beproeft f al zjjn , f al hy de croone der
beerlijckheyt ontfanghen.
\
A L gaet ghy t'wit Satijn door-fteken en doorkerven,
^Schoon Maghet, even-wel en wilt ghyt' niet bederven,
Want 3 fiet .' lbo haeft u hant van fteken haer onthout,
De wond* is gaeffen heel , de Steke blinckt vant gout.
O meniche, wie ghy zijt, en toont u niet t'onvreden3
Als God doorwont u hart met drucken iwaricheden,
T'is niet tot u verderff : Siet Godes wonder hant
Gheneeft, oock alfie quetft^ vercoelt,oock aliTe brant.

•MMMMBMMMMIM .-• . -. •_• 'i
Sanatj quod perculit.
tibifert anïmus tut Serictperdere ,
foraminibus S erica > V ir go ^ notes :
vit acus
3 rutdo mox fylendet in mro>
Pttlchrior ex i f* f o rvulnere T e U r e dit.
Qupsfrems * Alme ^Deus
, non offrimis ; arrige

QM gemis gtherea <~uulnera fafita manu :
*Perfer ^ eritfana cute p ttlchrior i f fa cicatrix ;
Et dabit haud dubiam ^vulneris sAuttor opem.

Dy*un cojïe Dien oingt* de l'autre t
V fais au blancq Satin dix mille trous , m'Amie,
De tont cela pourtant ton coeur ne s'en loucie j
Uouvrage en eft plus beau. Dicu par ion chaftirnent
Guarit Ie cceur humain, ia playe fains nous rend.

SANAT,
ocr page 17
SANAT, QVOD PERCVLIT.
vin.
t
Percin.Traa. de Spir.Defert.
<J)Eigratia incipit , crefeit ,ferfci*
tur
, vt plurimum, per contraria.

APOCALIP. z. jo.
NE crain rien des chofes que tua$&
fou>ffrir:S0isjidellejufqitesa la mort:
je U Aonnerai la couronnt de <vie.

C l Indien
AVGVST. SVP. PSALM ir.
ITtyelliqat homo medicumeffe Deum,
er tribulationem medicamentum e/Je
adfalutem
, non paenam ad damnatio-
nemy fub mcdicamentofofttusvreris,
fecaris, clamas: T^on audit medicus ad
wluntattm > fcd avdit adfanitatem.

ocr page 18
20 M A TH, £ 2?.
Indien H ooghe hoos is , foojal ttgheheele lichaem
dtiytfer nuvefen.

Hp'Is met de Leen ghedaen , foo ghy maer cont ghewinnen
* Het ooghe vande Beeft. Den Duy vel dwingt ons fïnneo,
Wint hy maer ons ghefïcht : de ftadt is vol van moort^
Indien des vyandts heyr wort meefter vande poort.
T'ooch is der Ibnden deur ; door t'ooch comt ingheftreken,,
Nijt , Eer-fucht ? Vuyle luft, en duyfènt quae gebreken:
Dus yder die met ernft zijn gheeft opftijcht om hooch,
Van ydelheydt te fien bewaer zijn dertel ooch.

PSALM. 11.9.
Averte oculos meos ne videant vanftatem.
QVi modo liber er at > <~uittis leoferpit ocellis:
Qtttfyuis es i a <-uiffo lumïne ^ <-vittus eris.
Credite, feccatifunt lumina notfrafenetff^

Hac ffi A^varities , fë) levis mtrat aAmor.
Tande f ore s ^ fubit hotfis > (jfr omnia egde cruentat:

Tande oculos, Satanas cordis in arcefurit.
fora fit> o, t ener i tibi ne cafiantur ocellï,
ruitijyfubdere ^eföus ames.

LVC. ii. 3/.
'Regarde que la lumiere CJHI ett en toyjiefoyent tenebres.

' E fin«rufé veneur Ie grand Lion attrappe,
g*tat-/En luy gaingant les yeus , dVn voile de la cappe;

Combien des braves gens font par leur yeux frappez .'
eus,, helas J nous font feneftres de pechez.

NE-
ocr page 19
NEQVITI-/E DVCES, OCVLI.
IX.
LVC, 11. 34.
a corporis tui, e ft oculus tuus •
Jt oculus tuus fucrit fimplex, totum
corpus lucidum erit
, fi autem nequam
fuerit, etiam corpus tuum tenebrofum
erit. Vide ergo ne lumen quodinttcjt

NILVS IN SENTENT.
fbhibeoculum: cum enimnon tttendt-
'. Munitoaure$&
oculos f er illa enim ingrediuntw om*

ocr page 20
2Z PHILIP. 1.2!.
lek begheere te <verfcheyden vanden lichame, endc
met Cbriflo te %yn\ <~uvant dat is werre hetbefle.

\X7Anneer den Hovenier {laet aen de Peer fijn handen,
1 * * En voelt^datP aen dé Boom hangt als gehecht met bande,
Maeckt ftracx een vaft befluyt uyt clees foo ftegen jeucht,
Dat hare fmaeck is wrang, en tot gheen Ipijs en deucht.
Die^als de doot fijn Ooft, het menlchen vleeich 5 comt plucken,
Niet volghen wil; maer laet fick als met cracht af-rucken3

Roept 5 door fijn bangheyt, uyt de wrangheyt van fijn hart.
Een wel-bereyde Ziel verhuyft als fonder fmart.
Qupd crudum, idem <5c pertinax.
\Tjfttictts Irngmdummuneracoüigit horti^
Trodiga matumm fyonte dat *.4rbor onus :
Si qua legirenumt > ramifyue tenacibus hgrent>

Scilicet ingrati fomafaporis emnt.
(orpora Mors homimm manïbus cum ^vellit a<-uaris*

£Mens TSona, ne fevi: (bonte (eqttemur ^ ait.
j /* '•• u j j.

i negat avelti fe pojfi > ^Deoc^e refislitj
Exhibet y hè u ! cmdi pefitoris il/e notas.

ECCLES. 41.4.
crainsfoint lafentencede la mort.

C E tien t fort aux rameaux quant meure n^eft la Pomme;
*^Le Fruiól doux a manger bien aifement Paflbmmc.
. Qui refifte au Deftin, & de la Mort a poeur,
Cognoiftre foict^ qu^i a mauvais humeurs au cceur.

ocr page 21
QVODCRVDVM, IDEM ETPERTINAX. 23
X.
AVGVST1N.
r A jam corrupt^, C[UA non eft fugien-
da
, fed potius ampleffenda : V t fat
voluntarww , quod futurum eff nt-
ceffarium.

O ff eramus Deo pro munerty quodpre
debito teneamur reddert.

Op eenf
cupit diffolui & efa cum Chritfo>
f attenter vwit & deleffabiliter wori-

tur.
CHRYS. SVPER MATH.io.
9 murws neceffarium

ocr page 22
24 Op eeneftont, Comtftrajf, en fond'.
COo haeft als maer de Rat het Speek heeft aen-ghegrepen,
*^Soo haeft fluyt oock de Val s daer ftaet de Rat benepen:
Al heeftet ihoode beeft den roof al in den beek,
Het fluyten van de Val beneemt de fmaeck vant ipeck.
T'is niet ghenoech ghefeyt, dat ftraf volght na de fonde,
Want wie wat quaets begaet y ftrax en ten fel ven ftonde,
Dien eyghen ooghenblick, dat hy de boofheyt doet,
Crijght} een gheduerich Grief, een knaghende ghemoet.

P erna, comes fceleris,
A CH quoties falfg nos ludit imaginis error i
éMitsfibi dttm fingit prandia ^ carcer adefl.
Et ruoraf 3 fg) capitttr
; nee ent mihi dicere promj)tit)n}

Qttidprins e^uenÏAt nwnfapor, tinne dolor.
*Mttspeccator homo efl
•, <Qmfyws malagattdiacarpit

Corpore 3 quodpeffus mor de at , intus habet.
Poentt rvolitptatis comes e ft' 3 dolor ipfa rv
Jmpurus nunc^Am gaudia pur a tidit.

PROVERB. n. 2.
'Uorgueil e/l il venu > aufft efl wnm lignomïnïe*
Cl toft que Ia Soury ronger Ie lard Tavance,
La voila prinfe au corps, tout a la mefme inftance.
Le Croeve-coeur eft preft a Phomme qui faicl: mal:
La peine & Ie pefché marchent d'vn pas eigal,

POENA
ocr page 23
POENA, COMES SCELERIS.
XI.
•
PROVERB. n.
GENES. 2. 17.
ligno autem fcientió boni & mdi T^E maïn en main Ie mefohant > nt dt«
m comedas, in qttocunque enim die cow- meurerapoint imfuny.
medms ex et
, mor t c mor wis,
j
CoH
ocr page 24
.
2$ i TIMOTH. 6. 8.
Cojt en cleederen hebbende , wyfuUen ons daer
mede laten ghenoughen.

\]C7Anneer Maetroos maer heeft een pijp Taback gedroncké>
* * Hy fuyfebolt , en fwiert, al waer hy wel beichoncken.
Den Salamander leeft alleenlijck vanden wint 3
Den Krekel inden dau zijn voetfel foeckt en vint.
Een weynich fpijs , en dranck, can ziel en lijf vermaken :
Elck heeft ghenoech 3 die maer zijn gierich hart can ftaken,-
Die meeft begeert,, heeft minft : des wildy zijn gheruft,
Vermeerdert niet u goet 3 maer mindert quade luft.

Sapientis facilis vidlus.
"VT^rtV^ *Picps titubat > ere das mera nulna bibifjè j
S^Hpd^m bibit 2 Tabaci nil nififumus er at.

SteUto fervent is 3 f e rore Cicadafaginat.
Nee minus in films hicfalit , lüa canit.
Qt^am modico content a cibo mens gquaquiefcitl

T(apa triumfhales palpit adufïa U ir os.
Non augendt tibi r es
, fedwinuenda cupido

rDelitijs animum fi Jaturare njelis.
C&ur content , gr and ^Talent.
T E Matelot eft gay beuvant de la fumeé,
'^LaSauterelleau bois lepaift delarofée,

Ton coeur, ton foible corps ièra toft aflTouvy,
Les de/reglés defirs fi tu mets en oubly.
NATVRA
ocr page 25
NATVRA, PAVCIS CONTENTA. 17
XII.
quod jnfttderis , fiet,
BERN. DE C ONS.
^/, quod l$atur& fatis eH , re fiere ïn~
digentiam velis
, nihil efl quod For^
tun& affluentiam petas : faucis mini-
mifque natura contenta efl
, w\mfetie-
tattm,fifuperfluis velis vrgere, autin-

PROVERB. 27. 7.
L9ante qui afain, toutt chofe
ejl douce.

«D
ocr page 26
28 ROM. 6,20.22,
IDnnf; -knecht dergherechticheyt is <vry
fonde.
A Ls ick int woefte wout hier voormaels lat verborghen,
Het drillen van een blat bracht my in duylent ibrghen,-
En ichoon mijn wilden loop was vry en onbepaelt,
Noch Ichroomd' ick hier of daer te werden achter-haelt.
Nu ben ick , lbo het Ichijnt, en lbo ghy meynt, ghevanghenj
Maer neen3 het gaet my wel,- 'ken heb niet eens verlanghen
Te worden dat ick was, mijn gheeft is nu recht bly,
Die fich ghevanghen gheeft aen God3 is dan eerft vry.

Bonorum fervitus> libertas.
A Ttflrepitumfolij > trepidttm niefiha
Ne caperer , timido feffiorefemper eram:
farcere nunc claudor ^fedan hoc fit c ar eer e claudi
?

Januafgpe patet y nee tiïvat ireforas.
VmcUplacent
, mihi dulce iugum^ mihicarcer am&nus :

^Ach ! dum <~uitaforet lïbera , Jèrvus eram.
Libertas fervire Deo eH^ hmcfubdere difcat>
i tibifervari libera collo, njelit.

,A Dieu fervir , eft regmr*
TDlen que ie Ibis captif 3 fi ne fuis miierable -
fiy pns congé des bois 3 prilbn m'eft agreable:
Sauvage vie a Dieu 5 tu n'as faelicité:
S'afluittir a Dieu ^ eft vraye liberté,

BONO
ocr page 27
BONORVM SERVITVS LIBERTAS EST. 25*
* XIII.
i C O R. 3. 17.
i Spirif u s Dotnini 9 ibi libertas.

AVGVST. IN IOHAN.
yisvtferviat c ar o anim& tu& : Deo
ferviat anima tm; debesregi vtfof-

L^. 24.
n enfant efconte, recoi mon propos
& nerefufe point mon confeil.
2$. Mets t es pieds de dans fes ceps &
ton coldedansfon carquant.
30. Et fes ceps teferont comme vne place
forte & fes carquants pour accouftre-
mwts honnorables*

ocr page 28
33 IOHAN. 8. 34;
T) i e Jonde doet , is der finden dïenaer.
\X7Aer heen belaft ghemoet ? ghy meucht u loop wel ftaken,
Denckt niet dat ghy u lelfs met vluchten los fait maken$
Waer ghy u henen keert, waer ghy u leyt , off Jet^
V laft is aen u vaft, ghy voert u kercker met.
Wiens hart is overftolpt., met ongheichide luften,
Draecht een gheduerich pack 3 hoe foud5 hy connen ruften ?
Al wort hy Ichoon ghedient, al is hy Prins of Graef,
Al maeckt hy and're vry 3 lbo blijft hy doch een flaef,

Impius, öcin libertate , feruus eft.
a qti/proprio mens ponden prefia Uboras,
fugit in ml/apes tibi fixus humo?
/faga frofuerit) nam quodfttgis-, inHdt euntl :

gerpetms mens fibi carcer adejï.
ui corpus > cm corda re git malèfuada cupido,
Colla Heet z jaïïet libera
3 feruus erit.

j heul Utebrtcs animi quxfifie nocenti^
Hunc > licet efKtgiat carcere > carcer habet,

JJ o
Qui wal wit ifon malle [uit.
\7 A t'en \ ou tu , voudras $ ce non obftant fans cefle
' Ta charge te pourfuit , & ton fardeau te prefle
Coeur plein d'Impieté : Encores que tes pas
Sont pleins de liberté, efclave tu fèras.

ÏM-
ocr page 29
IMPIVS, ET IN LIBERTATE SERVVS EST. 31
XIIII.
Aüguftin, Lib, 4. de Civit. Dei.
pejus eft 9 quopaucioribits pr<efit, fltiri-
kus dommis &gravioribus ftrvtt. Ser-
vit inim pr oprijs paffombusjervitfiiis
cupiditatibus , quarum dominatio nee
noëïe> nee die ,fugaripotefl
; quia intr&
fe dominos habet
, intra ft fervitium
patiturintolerabile.

etiamfirtgnet , feruut efl : nccvnius
hominis
, fed , quod gravius e ft , tot
Dominorum quodvitiorum. -

Hieron. Epift. adSimpI.
ocr page 30
32 I OH A N. 8. i^
lek ben hè t licht der wcerelt, <v<vïe mj naevolcht$een
f al inde duyfternifie niet <vV<indden.

TCkwas eens glibber-glat, ick ginck ghemeenlijck fchuylen^
Int grontibp vander zee 5 off diepe Modder-cuylen :
Maer doe des hemels glans my crachtelijck befcheen,
Dien ouden vuylen flijm terftont in my verdween.
Nu drijv' ick op den ftroorn^ nu ftaeck ick al de tochten,
Die ick eens plach te doen met d'ander zee-ghedrochten:
Die van Gods heylich vier ter deghen is ghetreft,
Sijn hert uyt t'aertfche flijm en leeghe flijck verheft.

Igne vetormergu
f^Vl modo tur^e lutum* modofutllls alga tegebat3
Et modo fcedabat <~uilis arena caput,
(JM modo f hoc a comes
«, conchifqtte rigentla eet e,

Qttantaquefïtb ^üitreogurgite monstra latent y
€cce ïfacrg tttmidis ope Lampadis efferor *~vndïs-y

Ter que fretum^falfo tütus ab imbre^feror.
fluffiïbus enpitur > mergt nec^mt
3 altior <~unM eÏÏ

Percaluitfanffio cmfemel igne k
PSEAVM. 27. i.
L* eternel e ft ma lumiere jg) ma delivrance : de
qui aurai-ie pettr {

A fange de la mer m^alloit deflus la tefte,
Jfeftoys environné de maint'hideufe befte;
Mayspuis que Ie foleil m'a faid nagerfi haut,
Du goufre de la, mer me maintenant ne chaut.

IGNE
ocr page 31
IGNE VETOR MERGI.
XV.
f- —
55

--
Aucmft. Traft. 106. in lohan.
I O NA S t. 4. 6.
C Reder e vere, eft credere inconcuffè, L Es eaux mont environné itifyues &
f r me
, ftabiliter, f or titer: <vt jam ad lame, l'abifme ma enclos t out a l'entour^

fropria non redeas & Chriftttm rdin-
quas.

la rofiere f'eft entorüllee a mon chef.
Maïs tu as fait remonter ma vie hors
de lafo/é o e t er nel mon Dieit.

ocr page 32
$4 ES AI, 43. 3*
De glimmende wiecke en f al
hy niet uyt-blyjfchen.

P\Oor fwackicheytdes vleefchs leytdickwils in ons leden
"^Ganfch yverloos t'ghemoet 3. ganfch lau zijn ons ghebeden
Een droeven roock bewalmt gheheel des hemels vier,
En gheen beweging meer des Gheefts en voelt-men Ichier :
Maer als wy t'helder licht van t'Goddlijck woort ghenakeo,
Den roock verkeert in vlam , den Gheeft begint t'ontwaken.
Hoe goedich biftu God ! al zijn wy meeps en deck,
Dijn hant en bluft niet uyt d'half-uyt-gheblufte wieck.

Dumfpiras, fpera.
n
Fax, decor il/e r#eipe£2oris 5 almafides ;
*Ad ruerbi * ^Pater alme 3 tui iubar om refleffio*

Eque tudfupplex lumina luce feto :
S font e tul nobis ^venit vbvia flammafavoris^
flamma , <-ud extinffas doffa ciere faces.
tua in miferos dementia^ *T{ettoY Olympi
moribunda nova lumina luce b e as!

MATH, 5. 6.
^Bien heureux font ceux qui ont faim &foifde
iufiice : car ils feront raifafies.

T>Ien que la chair ait faift a ma foy grande brelche,
Tu n'efteins pas^ mon Dieu , la my-efteinte mefche i
Quant ie regarde a toy , mon ia debil flambeau
S'elclaircit derechef d?vn luftre tout nouveau.

DVM
ocr page 33
DVM SPIRAS, SPERA:
XVI.
mundtis feviatifi Fremat mAÜgnus, j£
/^ ^r(? advcrfw Spiritttm concupifcat,
m tefperabo,
tu aruadincm quaflaun^
uon frangcs.

ESA. 9^
ÏÏAbitantibus in regione <vmbrA mor-
tis
, lux ortA eft.

BERN. SERM. 7.
Si iyifurgant Adverfum me prdia , y?

Gheen
ocr page 34
3* z TI M O. 2.?.
Gheen verblijden^ als naer lijden en ft rijden.
T\E Rat waer geern aen t'Speck, fy heeft naer t'aes verlanghen,
•^Maer wil niet inde val , van vrees te zijn ghevanghen,
Soeckt een verkeerden wegh , fchout arbeyt en ghevaer,
Maer eyndelijck , och-arm 3 gaet hongherich van claer.
Wy wenfchen wel^t'is waer , met God hier naer te leven,
Maer wie wil inden dwanck van Godes wet fichgheven ?
Wat ketlen wy ons lelfs ? al die begeeren heeft
Te leven als hy fterft 3 moet fterven als hy leeft.

non potrs
Si caveamfubeat y tritfe min^ntur iter.
€rgoft<tt t
e3^ pr#tld iuto f ar at ore potiri ;
^4 1 mifer imfranfo mufculus ore gemit.
Cptat homo <-uelletqm thoris accttmbere dwum^
rfumfed^iget ir e <~vid.
) quid <-uincla times ? moriatur oportet
moriens <-vhere fi quü amat.

MARC. S.34-
Quiconque <~ueut Venir apres moy qttil renonce afoy
& charge fa croixfurfoy & meftiive. »
Hacun defire es cieux heurefement a vivre^
Ains du chemin eftroit la route ne veut luivre,

En vain doncq , ó Soury , efperes tu du lart^
Puis que de laprilbn ne veus aufly ta part»
NI
ocr page 35
NI PATIARIS , NON POTIERIS.
xvii.
BERNARD. IN QJOD. SERM.
jl^hocmundO) qttafiin camfo certa-
mini s, fofiti fumus
: qui hic dolores^ aut
plagas, aut tribulationes nonfufcefit>
in f utur o inglorius apfarebit*

.-a TIMOTH. z. j.
i certat non coronabitur nipquile-
gittime certavcrit ^nmum laborant em
agricolam oportet de fruftibus ferci-
feft.

Voor
ocr page 36
38 Voor cleynghenHcht,groot ghepicht.
Clet herwaerts, wulpfche Ieucht.,wat macht den gilt-os baten,
Dat hy een corten tijt gheleyt wert achter ftraten,
Met bloemkens opghepronckt ? dat hy met fbet gheclanck
Ghetroutelt wert ? nadien hy wert gheleyt ter banck.
Hoecort is s'weerelts luft.'hoe langhdes hels bederven.'
O lufl berooft van ruft! ó doot} ontbloot van fterven.'
Wat ramp.' wat gaet ons aen ? hoe is ons treek fbo groot
Tot corte vreucht, waer van de nae-fmaeck is de doot ?

i IOHAN. 2.
Mundus traniit, óc concupifcentia eins,
*~T*sAure quid exïmïjf te corona nexa corollis ?
Ghtidtte iiïvant agili tijmpantt pttlfa manu ?
nw rigiddfèmt tibi collo, fecüri>
ue perpetuagaudia no&e lues.
md litui tib'h quid> homoy blanda libido
t ? fé) ^vaffo quid^uid in orbe pUcet
?
! levü ffl brevü efï mmdiy ruelfumm
Et premit emeritum mors fine morte ïecttr.

De coitrf plaifir, long repentir.
Q
Ve (êrt au pauvre bceuf qu'on des fleurs Fenvironne,
Puis qu'vn fanglant boucher de fi pres Ie talonne ?

Qu' attens tu cceur charnel des voluptez confort ?
Helas j de la ne vient qu'un* immortelle mort.
POST
ocr page 37
POST GAVDIA LVCTfVS.
XVIII.
AVGVST. IN M A TH. 0\
SI bakens fapientiam Solomonis , f ui»
chritudinem ^A b f oionis
, fortitudinem
Samffonis, long&vitatem E n och, divi-
tias Cr&fi^felicitatem Oïfaviani ^quid
frofunt h&c cum tandem datur earo
wrmibu* & anima damonibits i

PROV. 7. ii.
Etle l'aflefchifar laforce defet dotim
par o les & l'a enduitfarles mignArdifts
de fes leures.

Il f3 en n) A apres elle incontinent cem^
me
Ie boeuff'en va a la titer ie.

E 4 God
ocr page 38
40 PSALM 18. 3! ACT, 17. a/r
Goddenonbeweechden Rot$leen> tteweecht het al
f\! Welck een fware laft ift , van Gods aert te Ichrijven,
^v oor ons3 die als een damp hier opter aerden drijven ?
Doch , t'wijl ons kintichen mont hier foo wat ftamertjoflf^
Het fy 3 ó grooten God 3 het ly , met dijn verlofF.
Du bift de Rots die dit groot Al daer heen cont voeren,
Befbrcht ons > Ibnder forch , beroert ons, ibnder roeren,
Raeckt alle dinck 3 en reckt alleenlijck uyt dijn wil,
O wonderbare cracht.' diet Al beweecht is ftil.

Qupdniovet^ quiefcit,
T^Vhü ft) <-vmbrafamus ydefcribere numen Olymfl
opis eH no§tr&^ pufois

*Pace tuci liceat t amen 3 O T)eus of time , de te
Tattcttla <~uel blpfo promere ^verbafono.
T u Ttypes c^tii cmffa trahis > qui cttnföa gttbernas>

E ft t amen jnterea te penesalta quies:
Styüafubit te cura
3 Pater y t amen omnia curttfy

aAftra Solumtpè moves , nee tibi motus inefï.
IAQV. 1.17.
Totite bonne donation (jfr tout don parfait eftd'enhaut> defcendant
du f er e des lumitresjar devers lequetil riy a point de variaticn
ny d'ombrage de changement.
\7Oycy ,f tout IVnivers de cefte grande Roche
^ Atciré lans tirer : Quand Dieu fur nous decoche
Tantofl les dons , tantoft fa foudre &c Ion courouX:
Le tout mou vant eft coy . Ie puniiTant eft doux.

QVOD
ocr page 39
MOVET, QVIESCIT.
XIX.
Pb ALM io?. BVCH.
jUeflammantisfuperalta ca U
Culmina immotum foliutn locavit>
uo nut u factie <vniver£um

T cm f erator hem.
Herm, Poemand. Cap. ir.
OMne motum non in moto movetur,fed
in quiefeente>& id quod movet^uiefcit,

F
Het
ocr page 40
4Z ACT O R. i. 7.
Het en behoort n lieden met toe, te weten de tijden ofte
Jlonden3die de Vader in fijn eyghen macht ge ft elt heeft.

TT\AtHeylichdom, ó Maèght, hierbinnenlaghverholen
•^Was u ghefeyt, maer > fiet! nieui-gierheyt ded'^u dolen :
Ghy woudet voor u fien , en taften metter hant
T'gheen u niet en betaemt3 en foo quaemt ghy in fchand.
Laet daer des Heeren Arck : des hemels hooghe faecken
En ftaen ons niet te fien , en ftaen ons niet te raecken :
Niet ibecken is hier beft t'niet weten hier verkleft;

•f j
Die fbeckt 3 hier niet en vint: en die hier vint ^ verlieft.
Tegenda non detegenda*

"Clda tibi nutrix hdc pixide facra latere
^Dixerat > &fais hoc debuit efie tibi;
£)ttidtraffare manu > quid cermre^ <-virgo^ requiris,

^mcjue t ener e manuy qittfque ^videre nefas ?
Sacra 'T)ei re^erenter habe 5 quidfoederü sArcam

Tangis ? ip > cohibejïulta puella, manus.
Inmultis nefcire jttvat y ftwijfe nocebit,

Sgpe ferire fuit > quod re f er ir e <~uocant.
ECCLES. 3. 22.
TH n as que faire de njoir de te s yeux
les chofes fccretes.

QVel curieus defïr ton pauvre elprit incite3
Pourvoirceque ne dois ? trouvant en leras quice,
Ne fonde les lecrets y ^ins mets au ciel ton coeur :
Ne touche de la main arArchedu Signeur.

TEGENDA
ocr page 41
TEGENDA NON DETEGENDA.
xx.
te profeendits eft, f en f u v er o pe
dus non elf
, fedadorandus.

DEVT. ^9. ^9.
Les chofo cachées afartiennent a Veter-
neVnojire Dien: maïs les chojes revelêes
font fonr nous & nos enfans.

B A SI L.
*ANimi morbuseft > malèó* fttperflué
de Deo qu&rere.

AVGVST. LIB. ii. DE ORD.
mdius fatur nefciendo.

Hl L A R. DE TRI N,
religioneinuttigendus eft,piëta-
F 2
ocr page 42
44 2 CORINTH. z. 16.
Den defen een reuck des dootsy ter doot: Ende dengc*
nen een reucl^des levens ten leven.

TT\EnPieter-man verwecktin defen menfch verblijden^
"*^£en ander man gheraeckt door hem in bitter lijden .
Niet door des vifchs ghebreck y den vilch is wel en goet,
Tis s'VifTcherseyghen feyl dat hem de pij n aen-doet.
V wet 3 Heer, is oprecht, en al dees vreemde ftreken
En zijn , niet van u woort? maer s'menfchen quae ghebreken:
Waer t'Bieken honich loeckt, op bloemkens off op cruyt,
Daer luyght de vuyle Spin 9 vergiftich voetfel uyt.

ECCLES. 32.
CJui qusent legem replebitur ab ea, & qui in^
fidiofè agit fcandalizabitur ab ea.

TD^c^r ïdemgentM huic alimentt benigna winiftrat*
Pifcis idem genus buic c au f a doloris erit:
Cur aliquü fifcemfrcvuntiet ejje malignum ?

(um nocet ^ hattd pifcis ,fid, coce, culfa tu<t eft.
Sanffa ^Dei lex eft^fert pagina facra falntemy

Qttopereat, tamenhinc leffior iniqms h ah et.
Libet af is n^nola^^ fé) aranea libet e afdemp

Hec aconita trahit floribus 5 ittafavos ?
Lefol efï ïauteur> de fin malheur.
"p\Eux prenent vn poiflbn, poifibn de mefme fbrte,
••^L'vn en fentgrand tourment, &Fautre bien s'en porte:
La caufe eft du malheur la mal-adroite main:
LTa loy eft jufte, ó Dieu, mefchant Ie coeur humain.

BONIS
ocr page 43
BONIS BONA, MALIS MALA.
XXI.
45
/
PRO V. 8.
i CORINTH. i.
ifunt omnesftrmones mei, non etf
ijspravum quid, neqneperverfum:
ecli font intelltgentibus & ^ui inve*

<±A Ceux qui periftent U parolle de U
croix leur ejlfolie
, ains a nous qui obte-
mnsfalutjlle e$ <v«rtu de Dieu*

ocr page 44
4<S i CORINTH. 7."3i.
De vveerdt ghebmyckende,als niet ghebruyckendtj.
\/f En vint een water-beeck, die door de zee comt ftrecken^
Doch laet met t'fïltich nat,haer fbetheyt niet bevlecken:
Maerhout fïch onvermengt^ en dwingt als met een toom
Haer water , dat het niet vererghere van ftroom.

De weerei t is een zee, wy i w even door haer baren;
Ey .'laet ons fin en hart van t'aertfche zout bewaren^
Wy zijn in s'weerelts ftroom, wy fien haer inel ghety.
God gheve/ dat in ons de weerelt nieten zy.

immixtus in vndisw
*lCSfefe
nint , medium quifer mare ^voltiitur y

ƒ s t amen geknor ei nil trahit inttefalis.
mundi t>elagMs> nos. <-u<i$ïiim currimus ec^or

tenet mfalfo ^Doris amarafinfa
Omne lat MS f ent <~vnda , furit c e Ier gfttis arenis j
Ach !quid agat tantas rivulus int er aquas ?
eus', liceat nulla falfagine tinffis
Ti^ddere corpus hum > reddere corda tili !

Bien te balnge ^ *M dis fans mejlangc.
A mer en ce tableau,le<5teur, prens pour Ie monde,
'Et gard toy que ion iel iamais ne ie confonde
Avec Ie fieuve doux de ton elprit Chreftien,
Dieu donne, quechacun bien donne garde au fien.

ME-
ocr page 45
MEDIIS IMMIXTVS IN VNDVS.
XXII.
47
PHILIP, i. H.
ue «jous foyez, fans reproche &
fimples enfans de Dieu9 irreprehenfibles
au mïlluH de lageneration tortue
verft.

AMBROS. DE VIRG.
*D I feite in hoc mundo, fupra mundum
*Jfc; &fi corpus geritis, volitetinvobis
ales interior.

ocr page 46
* 4$ G AL. 5, u. i.
Ghy zjjt tot vryheyt gheroepen , broeders, ft aet dan inde
<~vryheyt. dlleenlijcl^ dat ghy de ^vryheyt niet enghe-
bruykt tot een oor fake den v leef c hè.

r\En Gheeft ftijcht na de lucht, het vleefch.belaft met ibnden,
•^Roept ftaech , 'ken can niet op, ick ben om leech gebonden.

Ey l loomen aerden clomp ghy ftaet, ick fiet, ghy itaet
Niet anders als Claes nar ghebonden aen een draet.
Een hant vol vuyl ghewins, wat wints van ydel eerê^
Wat keeteling van luft , fal dit u hart af keeren

Van s 'hemels eeuwich rijck ? hoe zijn wy dus verblint ?
Wy ftaen als vaft gheboyt3daer niet en is clat bint.
Stultitia ligamur, non compedibus.
CT/V/V^j excelfofe toüit m a f tra
* *At caro 9 comfedibus deprlmor > inejuit > html.
Tu (juid rvincU <-uoces
3 age * nunc <-videamus inepta^

*Morio <~vel flrameny compedü inStar^ habet.
V de IttcrumjpopttUris honos^ftigitiTpa nJoluftAs*

H<eccine fint pedibus f onder a mft<t tuis ?
Pro <-uiles anima*
! devotaque crura catemsl

Vindmur s nenms nee t amen rvüus adeft.
\

ECCLES. 10. 2.
Le fage a Ie coeur a fa droite : mm lefol a Ie coeur afagauche.
T ?Elprit foufiiaite au ciel fbnnoble coeur eftendre,
"— Mais ceft amas de chair au monde ie va rendre,

Caufant captivité , elclave fe failant;
Vn Sot eftgarottéde paillefeulement»
STV-
\ • "*
ocr page 47
STVLTITIA LIGAMVR , NON COMPEDIBVS.
XXIII.
, nifiplc*
militaru }
PAVL, ROM. 7. «.
lege Dei fecunduin interio-
rem hominem y video autern aliam legem
in membru meis,repugnantem legimen*
tiïme#> & capientemefub legepeccati.
A VG V S TIN. L1B. CONFES.

nitur admaitispericulum t pereant
omniA) & dimittamus h&c vana & ina,
nia: c onf eramus n os adfolam inquifitio
nem eorum quafntmnon habeant.

Deigratia
mundil
ocr page 48
50 PSAL, 127. j.
Zijne vrienden gheeft hy het a
P)En oefter leyt en gaept} men fiet hem naubeweghen^
• De cock-meeu , om haer aes, op alle waters {weeft;
Sy , die wat vanghen fou, wert onverfiens ghecreghen:

Siet! die naer winfte gaept, verlieft wel dat hy heeft.
Al jaecht den menich naer goet, wort dickwils arm en moede,

Hy loopt, hy coopt> hy hoopt, hy clamt, hy damt, en d
Hy fouckt naer loet gheluck , maer vint een bitter roede:

Maer uwen feghen3 Heer, ons fbnder ons ver-rijckt.
labore> fed munificentia Domini.
^volucres circumvolitare marine>
dwn fetitur > non datur njüa qtties.
Concha loco non mot a
, fui non anxia, <TJiBus^
V^mc bibit 3 gquoveum nuncfymt ore falem:

, dum tefta pdtet, rigido peut imfroba rotfroy
cDumque petit, rofïro capta remanjit avis*,
os manu* almA T) e i beat ^ hos beat abfyue labore^
S font e re f let flacidos prgda petitafinus.

ECCLESIASTlQ^ii.i4.
Les blens (jjf les rnaux, la <~uie (ëfr la mort Ja faiïvreté
& richefiesfont dn Seigneur.

'Huyftre eft tout en repos, fans oncq changer de place:
^Uoiieau de mer par tout, fans s'arrefter tracafle,

Qui rien ne faiól, il prend : Poifeau travaille en vain;
Ce qui nous enrichit, eft, Dieu ta riche mam.

KON
ocr page 49
NON LABORE SED DOMINI MVKIFICENTIA. 51
XXIIII.
ECCLES. 9. ir.
SALOM. PROVERB.
T>Enedt£fio Domini dwites facit y nee
fociabitur ijs affliïïio.

I" Ai ven fous Ie foleil que la cour ft n9 e/l
foint aux legers
, ni auxforts la bataiL
Ie
, ni auxfages Ie pain, ni aux yrudens
les richefies 9 ni lagraceauxftavans.

Chj
G 2
ocr page 50
5i ROM. 2. 21*
Ghy die een ander leert, leert ghy ufehen men
TT\En Wet-fteen flijpt het mes , en leert de fweerden fnyden;
•^En lelf fbo blijftfe plomp en bot van alle lyden.

Broer Claes , ghy wert ghenoemt een leeraer int ghemeeo,
Maer ieker t'gaet met u, als met des flypers fteen.
Wilt ghy dat uwe leer ghenomen wert ter harten^
Beveftichtfe met doen , en laet u quade parten :

Want foo u daden niet en paffen op u reên^
Wat ghy met ipreken recht , ftoot ghy, met doen> daer heen.
Docet ipfe docendus.
OS acuit ferYum) gladïjfyue reducit dcurnen^
tamen hoc, ferro cpwd dedit , ipfa care f.
Si , dum Sanföa doces alios ^ perverfafequaris,

Jngenmm cotis ^ frivole *T)offior y habes:
Qtttf t u cunque mones y e<t denique pondus habelttnt}

(onVeniant diföisfituafaffatuü.
*Diferepat a monitü cui devid rvitafevem,

*De£irmt exemplo , qu^monet^ ipfefuo.
MATH. 23.3.
S^efaitesfomtfelon leur s oeiïvresy car lis difent
& nc font pas.

Qu'ileft mal feant , &de mauvaifegrace
autre admonefter & point avoir de tracé
De les erifeignemens ƒ veus eftrebondoóteur ?
Fai tout^ ceque tu dis, en reformaat ton coeur*

DOCET
ocr page 51
DOCET IPSE DOCENDVS.
xxv.
Chryf. in Lib. de Compunft. Cord.
nonfacere , nonfolum lucri
Augufl. fuperilludBeat, Immacul.
j V dieet ille de dterius er r ore, qui non
habet infeiffo quod condemnet, jttdicet
tlle qui non agit e adem > qua m alioputa*
vent punienda 9, ne cum de alio\udicat^
in f e ipfitm ftntentiam f er at.

nihil, fed& damniflurimumconfert.
Crandis enim comdemnatio comfonenti
quidem fermonem fuum : vitara ver o
fuam

Doot
ocr page 52
54 i CORINTH. 15, 54,
Doot waer is u prickel ?
r\E Doot is aen den menfch , dat aen dees jonghe dieren
Is t'holle momme-tuygh 5 de cleyne jonghers tieren,
Soo haeft ly dat aenfien , en vallen in de vlucht :
Maer die wat fneger zijn,die nement voor ghenucht.
Soo haeft een weerelts kint de bleecke doot voelt comen3
TPhart finckt hem inde ichoen jfijn luft is hem benomen:
Maer die dit Ipoock, in God^ door-fiet van alle kant,
En wijcktet niet een voet 3 maer biettet als de hant.

larvse flmilis, tremor liinc s
nihil inde maligni.

T^ mors e Ff homini > trefldü quod larva ptkttis;
Excitat ingentes frons ^Jtriuf^ue metus.
ugat pueros yfrontem, non terga y <~
aiijs rifum pofïeriora moment.
incurrit cum luridci mortis imago,
Hei mihil qttam multls Jfies ammufque cadit.
cul ter va necis mdior dofönna, revelat,

o
Clamat , ctdes rvitg mors meliorls iter.

' Lefolsmftiit , lefage senmocque.
Omme, aux enfans 3 patoift Ie mafque elpouventable;
A Thomme amfi la mort refiemble miferable^
Mais qui, de tous coftès, ces mbnftres tafte &c voit,
En fin n'y trouve rien qu' eipouvanter Ie doit.

TREMOR
ocr page 53
TREMOR HING, NIHILf INDE MALIGNI. 55
XXV L
CASSIOD, IN PSALM.
/j- mortcm temporalem metuat , cui

PSEAVM. ij. if.
Touteforte de mor t s des bien-aimes de
*l'Eternel ejtpreciettfe devantfes yeux.
PHILIP, i. z3.

«5W 0# ^7r /^W4 dejloger & ejtre ave c
Chrift.

s Ubores
fromittitur *
nouerit coltoëandum f
ocr page 54
ECCLES.6,
Vrient yfoo lang alïï dient.
C Oo lang men met ayuyn Ipeelt, fonder die te (chellen,
Soo lang ift al goet dinck > ten fal t'gheficht niet quellen :-
Maer Toornen dit ghewas ontbloot, off gaet ontcleen,
Het ooch van tranen loopt , de vnentfchap is gheicheen.
Veel menfchen fchi j nen Ibet en lacht in haren wandel,
Soolangmen met hun drijft niet dan ghemeenen handel:
Maer letter op wanneer hun roxken yemanticheurtj
O vrient 3 men kent gheen vrient dan alfrner erf me beurt.

AÏÏIICUS certus in re incerta cernitur,
levl trafifare mam/ït cura 3 <~uiatory
Stringent i Uclmmü liiminjt r ui? r a tument.
Quifkcilem Uudas, ft) amicafronte fodalem*

Signafodalitjj nam fat a^ertatibi ?
^Dum loc* nnfcentur
, dum luditur inter amicos*
<*s4$era qul moVeat ittroia 3 rams erit.

ir- i -
Damnaprobant jocioss tune cum de ]we
Te cMpiente fito > re^ice qudis ent.

ge liötfë} jambon y cognoit fhomme fon com^agnon.
TOiiant avecToignon , ie ne faifoisquerire:
•^Mais il me faict pleurer, fi toft ie Ie dechire.
TAmy , quand tout va bien, eft debonnaire 8c douxt
Mais Ie touchant de pres ^ Ie mettras en couroux.

AMICVS
ocr page 55
AMICVS CERTVS IN RE INCERTA CERNITVR.
XXVII.
ECCLECIASTIQ^37. i:
j L n j 4 point d'amy qui ne die-, iefuis
aufft de fes amis, maïs il y eva tel qiti
n'efl ami que dertom.
^. O mefchante pen fee d'on es tu roul-
lêe pour couvrir at trompcrie foute U
terre!
ISID, LIB. 3. DE SVM. BON.
j 7^ profyeritate incerta efl amicitia,
nefcitur enim anperfona anfcelicitas di.
ligatur.

PROVERB, 17. 17.
L3
Intime ami aime en tont temps &

\ comme vnfrere en la deflreffe.
H
Croote
ocr page 56
58 PSALM 119.
Groot e vrede hebbenfe die uwe ^wet lief hebben.
P\En weer-haê keert en draeyt-}doch vint noch ruft noch vrede,
"^Tot hy met wint en lucht treft juy ft de rechtefnede,

Dan ftaet hy eerft ghefet: Den weer-haen is den menich,
Die loopend1 hier en daer foeckt naer fijns harten wenfch $
Maer of hy fchoon door-rent den gantichen cloot der eerden>
En vint ghelt, luft, en eer} t'is al van gheender weerden,

Soo hy niet recht en treft den ftreeckvan Gods ghebodt:
De ware ruft en luft beftaet alleen in God.
In Domino quies
juies rvolucri qua turribus emlnet
neat reföam > coslitus afóay njwm.
Quarimus in tenebris tranquiüifeföoris arcem*

Et> mde^ diverfum quifque capeftit iter >
Hicfibi dhitiasfropomt, %} alter honores-

ƒ He nuoluptati credit inejTe Eonum.
Hallimur hè u Iflatio ^Deui e ff
, Deus <~vn
Non alibï^Ucidg commoda, ment is erunt.

PSALM 73. 28.
nt a, mot, d'approcher de 'Tiieu ceftmon bien.

vain que cerchons repos par mer , par terre j
paffions, helas ƒ nous font par tout la guerre :
Du monde les plaifirsfont touts trempezen fie^
Ceft doncq Ie ieul plaifir fe conformer au cieU

IN
ocr page 57
IN DOMINO QJ/IES.
XXVIII.

PSEAVM73-
*<^c* */*^c ay*ie AH del t ottay-ie friftf
flaifir en IA t er r e qtien toi{

MATH. n. 19.
V Entte ad me
, omnes
invemttis requiem anima

atis
H
Sy
ocr page 58
«O PSALM 39, 7.
Sy vergaderen endeen weten met
** * j •• i r t
hetcrijghenjal.
\X7At luft den armen menlch, met handen en met voeten,
Hier in dit aerden hol,ghelijck een mol,te wroeten ?

Wat heeft hy doch„ voor al zijn fweet3 meer als t'furet?
Een ander eet het wilt , en hy crijcht nau een ileth
Eens af-ghefleten doucx , om me te zijn begraven,
Dat is den gantfchen loon voor al zijn anxtich flaven.

Wel aen3 t'is lanckgenoech ghewroet, hef op u hooft3
En Ipoort na wilc, waer van ghy noyt cont zi)n berooft.
Quodcapis., alter habet,
TT Qjmd adhuc atris caput abdis > homundo* luïtris ?
Ecquid adhuc <~vili ptfifora condis humo?

ruiverra tuis , tu mente manuque labortts*
€t mox qmprgdagaudeat ^ alter ent :

tAlter erit 7 qui +vinA cadis depromat avitis,
V ach ! dabitur cineri trita Ucerna tuo.

Sifapis 3 ergo yutri tandem cayut exen terras
rapi nequeant tirgmia^ difce fequi.

E CC L. 4. 17.
Son oeilnc ^volt lamais ajje^de richefles , $ ne penfe point pour
qui travailie'te & privé waferfonnede bien {

tert > mortel 3 pa^" avarice, & rage,
Par peine^ par labeur de confumer tori age ?
Ne vois tu pas qu'aux tiens ne iers que de furet ?
Lapeine eft leulea toy, vn autrealebanquet.

QVOD
ocr page 59
QVOD CAPIS, ALTER HABET.
61
XXIX.
;
IVC. ia.
STulte 9 hacnofieaniniarepeteturA te
qu* autem parafli^cujus erunt
c'

DeimperatoreSevero memorie pro-
ditum ejl: eum^cum fenjïm mortemfibi
immwerefenfijïet, linteum, inquottt-

wuhndus er at,per cajfra cwtolevatum
circumferri, &per pr&conem edict juf*
Jifie
• En! ex amplifjïmis regni opibtts,
quod vnicum Smerus imperatorficum
aaferet.

H 3
Een
ocr page 60
«z IACOB. 1.9.
Een broeder die verneedert is , roeme tn zjjn hoocheydt^
En die rijcke isjroeme in zijne njerneederinge^ nwant hy
fal als een bloemt des gras vergaen.

CLuyt in een warme hant een puyt, fy fal verfticken;
^Doet fulcx aen t'hinnen-jonck, het fal daer deur verquicken.
Den aertichen menich, van God veribcht door tegenipoet,
Belwijcktj 4s fonder trooft, en ftracx verlieft den moet.

Den vromen, door Gods hant ghebracht in bitter lijden^
Wert op-gheweckt door tucht, en voelt een foet verblijden:
Hoe hy meer wert verdruckt , hoe hy meer crachts verwerft,
Waer door den vromen leeft, daer door den boofen fterft.

Bonis, ml niü bona,
s tepido crefcet tibiftiüus , in oVo9
Squallida, fïfoveas y rand calore perit :

rang calor eSï j puttoqHefoVeresfitvere ^f?j
Quodiiwat hunc, illi tri ff ia'. fata tulit.
Exitium veperit re s profyerafye ncfandü>
FauSïa ^eumclamantfittajn'verepijs:
cDt4m funis
3 ^Dem almey malos^ perit impia plebes^
, ajjïigit dum tm ttextra > bonos.

ECCL. 8.5.
L e coeur du f a ge cognoift Ie tem f s fé) Ie moyen cjuon doittenir.
Car en tont affaire il y a temps & mojenpour t'j conduirc> AU-
trement mal far maltombejur l homme.

Q
I couve Ie poufsin Ie fauve , Ia grenoille

jamais fe trouve bien, fi non, quant on la moille:
Icy eft bonne & la mortellela chaleur.
Ce. dont Ie iufte vit, mourir faict Ie pecheur.
BONIS
ocr page 61
BONIS, NIL NISI BONA.
XXX.

Auguft. de Gait. Dei Lib. i. Cap4 8.
Icutin'vno igne aurumrutilat & pa-
vattjub eadem tnbulaftipuU com-
wiinuuntur, jrumentapurgantur
• nee
ideo cum oleo amurca confunditur, quia
eodempr#lipondere exprimitur:tta <vna
eAdemquevisirruensbonosprobatypuri-
fcat, eliquat: malos damnat, vaftat &

exterminat 5 *unde in (adem
mali Deum deteftantur & blafphcmant:
boni auteprecantur & laudant: tantum
interejinequaliatfedqualis quifquepa-
tiatur. Non fari modo exagitatum, &
exhalat hornbiliter fcenum^&fitAviter
fragrat vnguentttm.

ff 4 lek
ocr page 62
«4 R O M. 7. 24,
lek ellendich menfche ! wiefal my *verlojfen <van dit lichttem
des doots ? Ick^damkf God door Jefam Chriftim.

T Ck was^ och-arm .' belaen met grooten angft der zieleo»
De hel gaept' achter my., cledoot was op mijn hielen^
Des afgronts open keel gaf my vertreck noch wijck,
Mijn adem w« ten end' ^ ick fcheen een levent lijck.
Maer fiet3 als ick befweeck, doen \vert my cracht ghegeven,
Als ick lagh in de doot, doen quam ick eerft in t'leven .
In mijnen diepften noot3 gheraeckt'ick uyt ghequel,
Den wegh ten hemel-waerts 5 lyt dichte by der hel.

In asone Jiberatio.
O '
ofè meflïjgio nuf er Qtnis ore <~uorabat !
frope t artareis faucibiM efca fui
!
Sulfareo afflabant me guttttra panda rvapore^

TPrgque meis oculü nil nifi funus erat.
&4t cPater omnifotens
, 'tiiedij's mihi portus in rvndis,
LaJ?afalt4tiferis.pe$ora texit aquis.

s age^fone metus ; qua duclt ad gthera, calles^
Nefcioqtiidj trifïi de Phlegetonte temt.

i TI M. 4. 16.
ul ne ma affltfé en ma premiere defenfe 5 ains tous mout
abandonnées. M ai s Ie Seigneur ma ajjifté & m'afortifié.

A mort me talonnoit , il ne falloit ia guerè,
ftois tout englouty de Finfernal Cerbere,
Parmi Ie fiel amer luis tout confiten miei:
L'enfer faut coftoyer. qui veut monter au ciel.

. _ - ____ J * A ~ • - TVT
IN
ocr page 63
IN AGONE, LIBERATIO.
XXXI.

BRADFORT.
IACOB. i. io.
Si adfupe ros iter tender e <veli$tad infe-
rospnus nwigfindum e ft : cuncïa enim
Deioperafuntin mcd^s contrarijt.

tentationem :
ntus vir ,
quoniam cumprobatus fuerit , accipiet
coronam , quam repromifit Deus dili-
gtntibusfe.

ocr page 64
66 l Tl M, 5.9.
De vrouwen datjjin reynen cleede haerfehen *ver~
eieren metfchaemte ende maticheyt ,
claeght ons, laquelijn, en thoont u dus verbolghen,
u ftaech, waer ghy gaets de Venus lanckers volghen^
En trachten na u eer : wel aen, ick weet u raet ;
Leght af u wulpich ghetoy^ doet wegh u geil ghelaet $
Stelt deftich ü ghebaer. Wy fien ontrent de rooien^
Soo langh die op hun fteel aen-lockelijcken bloolen,,
T'gheflicker van de bien : het dorre bloem ken ruft :
Daer t'cleet is flechten recht., daer woont geen dertel luft.

Auferimur cultu.
C C urra pudicïtiam ne quis tibi <-uoce lacejjat*
fynfilwmfofcisfape, Tryphana 3 rnèumi
tAdfit <~vbiqt4e fudor > caftique mode [lift

Hac lafciva manuj fiftitur drtefroci.
éMulfa rvagatur apis y denfoftrepit agmine cr

^Dum rofa purpureo flore fuperba nitet ;
(ondat opes ; alio mox turbo, molefta <~uolabït>

Etfua mella rofis inttwerata manent.
E CC L. n.4.
te glorifie point en pamres d'accoutfrements , (ëjr ne
t' efleve point au iour delapontpe.

* A fine mouche-a-miel, & Ie defir lubrique
"^S'en vont d'vn pas efgal,pareille eft leur pradique,-
Uabeille ne s^affit fur langoureufe fleur:
Le fol amour ne touche a ceux d'vn humble coeur.

AY-
ocr page 65
AVFERIMVR CVLTV.
XXXII.
THEOPHRAS.
^MVlier nee dios videre,nee ipfa vi
debet
, ft eleganter omata * utrumque
enim ad res inhoneftas incitamentun*
clt.

i PETR. 3.
<5W v lier urn ne fit extri&faus capillatit-
ra, aitt circundatio aart.

'Daer
ocr page 66
<Jg PHIL1P.3.Ï9-
Daer wandelen *vele^ wiens Goddenhuyck /V,
de rvvelcke aerts ghefint zijn.

\TC7Anneer den Crocodil fijn hollen muyl doet open,
- Den Trochilus die comt terftontdaer in ghecropen ,»
En t'wijl het yflijck beeft van fatheyt riipt en braeckt,
Het voghelken^ rnet angftrfijn tanden fchoonernaeckt,
Al om een weynich aes : waert niet een (beter leven,
Te nutten flechter fpijs 3 en vry door t'wout te fweven ?
Den menfch ftek lijf en ziel tot s'duyvels vtiyl ghebruyck^
En dat (ó fchand J) alleen tot dienfte van den buyck.

O prodiga rerum luxuries !
ad fulitas S^ili (rocodiltts arenas*
Turpiter enïffans littora, <~v<ifïa quatit,
ore trahens h&rentes dentibus

fretium <-vile laborü habet.
foret melias niilli fervire tyranno^
T>erque nemu* <~uiëïu tiberiore frui ?
f e mmiftenum fatan<e frgtfamus
TJah pudeat Ifolus prgmia ^venter habet.

PROVERB.p. 17.
Les eaux defrobées font douces fê) Ie pain prins
*
en cachet te ejl plaifant.
\ S tu doncq , pauvre oileau^ la bouche fi friande3
^ Que tu vais t'hafarder, pour fi peu de viande^
Proftituant ton corps au monftrefï hideux ?
Qui fert aux appetits^ ó qu'il eft malheureux !

O PRO-
ocr page 67
O PRODIGA RERVM LVXVRIESJ 69
XXXIII.
Innocent, de Vil. Vitae Hurou
C pla Paradifum claujit, primogenitu-
ram vendidit9fufyenditpifiorem9 decol-
IwitBaptiftam: T^abu&aidamprinceps
coquorum temflum incwdit
, <y Itrttja.

hm Ut Am evertit, Ealthafar manum
contrafefcribentem confpexit in con<vi-
vio , & eadem noftt interfeïïtts efl
4

•VVeeSl
ocr page 68
i PET. 5,8.
ef nuchteren, waeckt-, want de Duy-
aet om ufoeckende nfvle bj nverflmde.

\X7Anneer den Eghcl wil het velt van muyien ruymen,
Dan wert hy als een cloot, en leyt Ioo op fijn luymen,
Int middel van den bol verthoont hy als een cuyl.,
Een muyfen-hol ghelijck, maer binnen fchuylt fijn muyL
Het muyfken^na fijn aert3 heeft vreught in duyfter holen:
Dit weet (Ioo t'lchijnt) dit dier, en doet de muys ioo dolen.
Den duyvl gaet verlpien eens yders lieve fond,
En lockt den menfch daer deur tot in der hellen gront.

Obiedla movent.
"P ftgkbw* infidias muri dum t en dit €chinus$
Et jacet immoto corfore fufus humiy
Os Ut e t in medio 9 qua d dumpwt&t e Re cavernam

^Mufculus > adfocios non rediturus , init.
Qtm rvitium ^ quod qttifyue colit, rex caüeat
Orc/j

jfll'ms obietfü pefitora noflra trahit.
Lurco cibi cafïtur
, <~uinofus imagine Bacchij

*Uirginis afyeffumota libido furit*
2CORINTH. 11.3-
Je crains quainfique Ie Serpent afeduit Eve p ar fa rttfe JembLble-
ment en quelque forte vos penfies m foyent corrompues.

T Ë Satan eft trompeur, tout dVne meime rufe^
•*^Dont les fouris auxchamps leHerülbn abuie:
II icait bien quel pêche chacun carefle au coeur,

Par la il nous aflaut. O.' garde Ie malheur.
OBIECTA
ocr page 69
OBIECTA MOVENT.
XXXIIIL
voluptasproxima eftyfóti$ moribu* luxu*
nam pröponit. Et quia trijtitia in tram
facilg labitur
, trifttbuspoculüdifcordi&
porrigit: Etquia timidifuppliciaformi-
dant
, paventibus terrores wtentat. Et
quia elatos extotii Uudibus confpicitjos
ad qutctwque voluerit blandü favo*
ribus trahit.

1Jftdat
GREG. LIB. i<>. MORAL,'
*Prius complexione vnittfcuitifque
verfaritts perfpicit, & tune tentattonts
laqueos apponit. Alias namque Utis,
alius triftibus, alius timidis
, alius elatis
moribus exifttt. gup ergo advcrfarius
occultis facile capiat,fvicinAS complexio-
deceptionesparat
j & quia Utiti*

ocr page 70
74 HEB. 12. g.
l ft dat qhy-lieden de caftüdimhe verdraechti God (al H als
J O e' / O J
kinderen aeng<ten>maer ïft datghy-liedenfonder caftijdinge
zijt,foo z>ijtghy dan bastaerden ende niet kinderen.

A Ls t'yfer leytint vier ten maeckt dan gheen gheruchte,
"^ Maer fooghy lefcht den brant dan fuldy't hooren luchten.
Gods vokk bedroeft, in vreucht , en vrolijck^ in gheclagh j
Beiacht des weerelts druck ; befchreytdes weerelts lach.
Eén hert dat eertijts was gheduldich in bedroeven,
Treurt, nu t'fich van t'gheluck voelt troetelen en toeven^
EnduchtjOft hier fijn deel creegh,als eenvveereits
Dies iflct rnet de vreucht des weerelts niet ghepaft.

Inl^etisgemit.
in tefidü fermm dtm mergitur <~undis,
, rafido dum cdet igne , filet.
*s,fine murmure ,fttftinet ir<My
aty coelifl caddt gHus
, habet.
Ergo dolen s
3 föjfiefóa mihi mea gaudia^ dieif\
iQuid? me&^fan&e Parens^ortio mimdm erit ?
t
; $$ Mc potius frernat orbis > fè) Qrcm> %j <etber$
mihi des alio gctudia, nnera loco.

G AL. 6.14.
Jane madviene que ie me glorifie fi non en la croix de noftre Seigneur
lefas C hr i ft, par Ie que l Ie monde m' e (t cructfe^moj au monde.

E genereux acicr eft coy en la fournaile,
Mais, s?il eft mis en Teau3 lamente de fon aife j

Le noble elprit Chreftien gay en adverfité •
Gemit. corpme en luipens,, fur fa profperité,
IN
ocr page 71
IN L^TIS , GEMIT.
xxxv.

GREGOR. IN MORAL.
S AnèU <viri cum fibifoppetere profper a
bmns mundi confpiciunt
, pavidafafpi-
cione* turbantur: üment enim
, nc hic
laborttm fuorumftttfftts recipiwt; me

timentquoddivina i.uftitï& Intens wijs
vtilnus affyiciat, & exterioribus os vul-
neribus c watts t abintimisrepettat*

ocr page 72
74 MATH.26.4i.
1W * . v
fVdfckt, ende bidt} op datghy nietencomt
in <-verfoeckinghe.

C Oo haeft de gladde flang , tot ledicheyt gheneghen,
*^Leyt tbrgheloos daer hcen^ int coele gras gheieghen,
Valt haer de fpin op t'lijf , en eer Iy t'wert ghewaer
Soo is haer t'breyn ghequetft , foo is de fpin van daer.

O fchadelijck vergif ,uyt ledicheyt gheboren !
Doordy heeftmenich helt fijneeren glans verloren.
Draeght forghe dat gheen tijt in luyheyt u ontihapt,
Dat u de helfche fpin niet ledich en betrapt.

Qujd dormitis : furgite & orate, ne intretis
in temptationem.

Tftynde fyer rviridi , radqs tepefèffw eoü
Otia dumferpens defidicfiu agit>
Ex alto tenmfe librat aranea filo^
/ Et colübrum farua, cufèide fundit huml.
Otia njirus habent > jg) habetfors l<zta <~uemnum\

*Delitijs <-uitijs mentü aperta *~uia efï.
Sperne <~uolu>ytatum illecebra*
, puer , otUfyerney

Hojïefub aërio ni cecidifie
è) tout pêche*
\ Sfaillir Ie ferpent Paraigne oncques n'ofe,
Si non quant il au bois^ fe lafchement repole,
Nul eft plus ailement du tentateur furprisl
QuVn tel, qui a les fens d'oifïvité faifis,

KE
ocr page 73
NE DIABOLVS TE OTIOSVM INVENIAT*
XXXVL
pitur a dUbolo qut bono vacat exercitio.
i IE A N, ?. is.
^vons que quiconqtte e ft ne de
^nepêchepomt: mais quieftengen*
drédcDieu,fe contre-gardefoimefme,
& Ie malin ne Ie touche f>oint.

MATH. 13.
FM au t cm dot mïr ent hommes > venit
inimicus
, &f*perfcmina<vit z>iz>ania in
medio tritici.

HIERON. IN SERM,
*A Ltqmd operis facito , <vt te diabolus
inveniat occupatum, non tnimf&cilï CA-

"De droef-
K 2
ocr page 74
7$ 2 CORINTH.7.IO.
De droefheyt die na God is, wenkt
rvreefe ter falicbeyt
.

TTEt fchijnt dat een die naeythet linnen doeck wil breken,
Maer maeckt de naeld' een gat, den draet vervult de fteken .
Des naeldes Icherpe punt (t'is waer) en maeckt gheen naet,
Maer opent even- wel den deur-ganck van den draet.
Den fchrickin ons ghemoet, het beven onièr finnen,
Al ift den gheeft niet felfs , het gheeft daer van t'beginnen ,•
En opent ons den wegh die ons daer henen leyt :
Vrees weder-baertons niet 3 maer t'hartdaer toe bereyt.

Si non parat, faltempraparat.
T fntea non conïungit acus, dum lintea f

Sed rvia 3 qu<e tandem lintea iungat 3 ent.
JïmuUcfubieEla chalybs per car&afa tranfity
comitem medicum <~vulnerü autfor hahet.
y qug mente latet, qttf peffiora turbat,
e ff (juod nobis corda renatafacit:
tamenjlernitque ruiam, referatque fcatebws;
Trincipittm timor e&3 Spiritus implet opus.

2 CORINTH. 7. ij.
Vous a'vez^ eflé contrïfe^ [don Dieu.
*
T Ors que la dofte main s Ie drap rompu vapoindre5
^Ce n^eft pas proprement ce que Ie drap faici joindre,
Mais pour la voyeouvrir. Noz tremblernents & poeurs
N'eft pas rEfprit j mais pour nous preparer les coeurs.

SI
ocr page 75
SI NON PARAT, SALTEM PR^EPARAT. 77:
xxxv-ii.
ACT. i. 37. ET S
tl Is auditïs , cowfunfti funt corde &
dixerunt Petro & reliquit \^4poftolisr
quidfaciemu* virifratres t Petrus ver o

ad Ulo s; fcenitentiam agite & b
vnufyuifyue in nomine lefu Chrifli in
remifsionem peccatorum vejhorum
accipietit domtm Spirittt* fontfi.

'Euytett
ocr page 76
78 • IOH AR4. ij,ende<5,
J&uym God ,gheen v
CChoon yemant aen een dog werpt veel en groote (Heken,,
Hy lal die, metter haeft oock ongheknaut, in-flicken,
En gapen naer wat nieus, hoe veel oock datterquaem:
Want niet, dan dat hy niet en heeft, is aenghenaem.
Dewijl des menichen hart hier nerghens in can ruften,
Maer fbeckt altijt wat nieus, en tracht nae veriche luften:
Laet dit ons zijn een peyi, en teyken gans ghewis,
Dat ware luft en ruft hier niet te vinden is.

Improbis nulla fatietas.
data frufla, njorat 3 nondum bene manfa,> m
Jn nova ,femfer Inans
, ft) novafiutta ruit.
Qim nHffiquamprgfens homini ferat hora quietem> *

y^ecfatis id > cjuod adeH * peffiora noftra iuvet.
(j4m defïderio femfer gemat f gr a futurt,

sAtaue alittdnobis mens, aliudque fetat^
Hic p atrium non ejje folum > fedefque beatas*
Difcite : f unt alio gattdia ^veraloco.

PROVERB. 27. 20.
Lefeptilchre (jfr Ie gouffre ne font iamais rajjafiés,atiffi nejont
iamais lesyettx des hommes*

T>Vis que ie coeurhumain au chien eft tant lemblable,
Quenoftre elprit toufiours demeure infatiabk;
Faifons conclufion ^ que ce qu'a Thomme faut,
N'eft en ce monde icy , mais eft logé plus haut.

IMPROBIS
ocr page 77
IMPROBIS NVLLA SATIETAS.
xxxvm.

79
IOHAN. 4, H-
s qui btbet ex aqua hac iterumfi-
tiet, qui autem bibent exaqua quant ego
dabo ei> mnfitiet in

PSALM. i^. il.
gaudtorum in covfyefftt
Dei.
1>4t
ocr page 78
80 2 TI M, 3. *«.
Dafjy *uande banden des Duyvels ontgaendf,
ontwaecken tot fijnen ^wille.

lTpy!s s'weerelts warre-net dit ront , dat ghy fiet hanghen,
*• Daer weynich breken deur , en.veel in zijn ghevanghen,
Den aertlchén menlche wert met s'weerelt luft beweeft^
Niet anders dan de mug int web der (pinnen cleeft.

Deweïp (een moedichdier:) weet door het net te breken.
Die s?hemels glans bemint, en blijft in d'eerd' niet fteken:
De weerelt flacht de {pin s als iy ons heeft' verwertj
En met haer raeg befet j dan bijt fy ons int hert.

Perüia virtuti, fed vilibus invia.
fimtlis noSlros quem texlt araneus^
^Plttrimaque httmana conditioms babet :
Hic noföurna, culex
, obfcoenaque mufca

Utraque ridendo comfede nexafedes.
'PoflenttU crabo acrü e^ui ^ <-uirtutis avitg

Confcius y incurfu debde foluit ofus:
Qtrflte iter c<eli> cjuibu* ett cgletfis origo>
Hgc fUga y nilprgter <-vilia monftra, temt.

PROVERB. 5. 25.
Jlfera happé par les cordes defonfeché.

T E monde & fes filetz nous font icy la guerre,
^11 faut monter auciel lans s'arrefter en terre :

Arriere lacqs mondains . iamais divin elprit
Plein d'anin^ofité ta foible rets neprit.
PERVIA
ocr page 79
PERVIA VIRTVTI SED VILIBVS INVIA.
XXXIX.
AVGVST. HVM. 3.
& locum ei domindndo nobitp____J..
ijvndt nolite locum dar e diabolo.
non invalefceret contrd 0s,
nifiei viresexvitijs nojtrisfr*btrtmtis,

ocr page 80
82 l CORINTH. 7. 9;
i alsghebrant.
oet iy-wormen uyc , en eyers van u Kinnen
In uwen wermen fchoot (wat mooghdy doch beginnen ?)
Noch hebdyfoo veel op met dat ghy hebt ghebroet,
Dat ghy van't hinnen-jonck u moeder noemen doet.

Ey, ketelt u doch niet met dees ghemaeckte grillen ;.
T'is beter metter daetdes jonckheyts brant teftillen,
Door huywelijckfchen plicht. Elst'waeru minder ichant
Int openbaer ghetrout, als heymelijck ghebrant.

Prseftat nübere, quamvri.
y ft) calidü pullos educlt ah
Phyüis
0 g^, en ! matrix jam mibi nomen, ait.
Phylti quidbocfibi <~vult 3 anirrtum tibi prurit imago

nAch ! cuifitfa flacent nomina 3
Ova foves gremio 3 njeros imtantiapartus,
JEStmt in tacito dwn tibi flamma finu.
jfmproba nube <~viro : faciat peiora necejjè efl
Si (jtM/ub in'vifa'virginitate gemit.

PROVERB. 5. 18.
Tafourcefoit benite & te rejtouy de U femme de ta ieunejte.

TL vaut bien mieux Ie corps lier par mariage,
Que fe brufler Ie cceur d'vne impudique rage.
Quefovilles tu te doncq par plaifirs contrefaicts ?
Veu que peus fans pêche avoir les vrays effec1:s.

MELIVS
ocr page 81
MELIVS EST NVBERE, QJAM VRI. 83
XL.
GREG. LIB. ^6. MORAL.
Qgi tentAtionnm procella* ciim diffi-
tuit at e t o Ier at
, conjugij portum petat:
mtliu* enim e ft nukere quant vri.

PROVERB. y. i.
Pöurquoi,tnonflsftroi$ tu tranfporté
delamour de l'eftrangere, & embraffe-
rois t» Ie few de laforaint
?

ocr page 82
84 * CORINTH. 11. 14,
De wijle de [at an verandert wort in een Engheldes licht s^
foo enitt dan geen WPotider dat fijne dienaers ^verandert r-uvor-
den , als dienders der gherechticheydt , der wekker ejnde fal
wefen na haer w er c ken.
TT\en aep , naer s'menfchen wijs ,, gaet mettet hooft verheven,,
**^En paft wel op de maet >1tvan tTpel hem voor-ghefchreven :
Maer als hy daer ontrent eens noten wert ghewaer,
Laet fijn begonnen werck, laet fpel en meefter daer,

En loopt de noten nae met alle vier de pooten.
Daer gaetterveel tekerck3 als Godes huyfghenooten,
Die 3 lbo daer hoop ontftaet van eenich cleyn ghewin,
Den Godl^dienft en dekerck ftracx letten uyt den fin.

'
ö curvae in terras animse .'
r\Vmfalit ad numeros^ enföaque corpora tollit
Simius s huncque aliquis jam negat efleferamy
Fort e nuces alius mediumproiecit in agmen,
Vidit
, & in pr<zdam beSïiaftulta, mity
^il hominü retinens 9 quibuj y ajfuetudine tantum^

Futilü in <~vano perffrepit orefides^
H/i ,, modici dumfpes ajfitlgeat ulla lucelli^
Excidit 5 heu ! jiuxg relligionü amor.
HEBR. 12. 16.
Que nul ne foitpaiüard ou profane comme Efau c^uipour^vne
viande ^endit fon droiff d'aincfle.

T E finge va au bal, portant en haut la tefte.,
•^Mais , pour cueillir des nois 3 Ie va courber en befte.
Quileur devotions ne font que pour Ie train,
Les quitent aufly toft qu'ils ont efpoir de gaihr

O
ocr page 83
IN TERRAS ANIMA»
XLI.
O C
I O B. 8. 20.
M A TH. 6. 33.
[rErchepretnierement Ie reene de Die»

afcenderit vfque ad coelum quafi fter-
quilinium in fine ferditur
,
widerant diceftt,rubi efrï

fa juftice, & toutesces chofa was
defus.

Gby
ocr page 84
$5 PSALM 16. ii.
Ghj doet my cont den weef) ten leven , voor u is vreuchde
de t-uolheyt, ende lieffèlijc^rwefen tot uwer
rechter-handt eettwichlijck.
*\X En (iet de fnaer van fèlfs , en niet gheraed 3 beweghen,
Om dat een foete lucht ontrent haer comt ghefègen,
Een lucht , die op haer paft, verholen en bedeckt,
Die van een ander plaets onfienlijck tot haer treckt.
Een heymelijck verftant3 door een verborghen ader,
Heeft in der vromen hert ons aller herten Vader;
O wonderbare vreucht l al is den mont als ftom,
T'hert juycht van enckel luft , en niemant weet waerom.

Intadta moveturw
Hor da manu non tafóafalit; non motaf
Ut chelys gqtMlem fentit adejje fonwn.
antafijs tacitamfertentantgdudU mentem^
Qttn H^eus s occidto numine
, feffus afrit!

njldet djfèjjor y non hos notat aflecla
*At pia mens intus fentit adejfi T)eum.
ébfortales oculi wortalia gaudia cernunty

Deus infliüat gaudia, , nemo ruide t.
2 CORINT.4,i8.
ott'S <rvons <~vn folds eternel d*vne glorie excellement excellent e 3
qudndnous n e regardons pas aux chofes vïfibles ains aux mvifibles.

TTEureux eiprit fidel ! qui mefme en cefte vie^
Avec Dieu tout mouvant a grande iympathie.
On oit vn luth Tonner qui toutefois eft coy,
Lc iufte ient plaifir . & nul ne icait pourquoy.

^ VERA
ocr page 85
VERA GAVDIA NON CAPIVNT OCVLL 87
XLII.
BERNARD. SVPER. CANT.
jEfa*> mei in ore.melos in aurc> jubilw
in corde.

GREGOR, IN MORAL.
jvbilatio dtcitur , quando ineffabilc
te concipitur, quvdnecab-

fcondipoteiï, necfermomtusapcriri, &
t amen quibufdam modisproditur. Illud
eli fuenim acfuwwum gaudium quod
non de creatura 9fedde creatore concipi-
tur> quod ww acceperU nemo tellet A tt»

ocr page 86
88 2^CORINTH. 2. 7* 'EX O D. 7. S.
Den duyvel qttelt de gheloovïghe , helpt degoddeloofi.
V/f En vont wel eer een beeck (ift waer dat d'oude fch rij ven)
Wiens droevich nat den glans der tortien conft verdrijven,
Wiens ftroom ter felver ftont (door, ick en weet wat„ cracht)
Een uyt-gheblulchte keers als in het leven bracht.
Dit was eens afgods beeck , een rechten ftroom der hellenj
Den duyvel weet ons noch op defen voet te quellen*
Want een gheloovich hart hy met de wet verbluft,
En ftelthet weerelts kint in Chrifti bioet gheruft.

Sic rerum in vertitur
TCe^^ lymphü ^odona tuis immerfa necatur
Qua micat igne
; nïtet> qmfine luce f uit:
Fons/acer ifte Deo >ficpri£tina credidit gtasy

*At ^Detu hic ftijgij r ex <*Acherontis er at.
Patrat idem cumfonte fuo regnator sAverni*
Ordinis inverjï gaudet $ il/e dolü :
pias rigidg ferceüit acumine legüy

, Chri&e > tuo.
2 CORINTH. 2. u.
Que Satan negaigne Ie dejfas> car nous nignorons
point fes machinations.

^ par ton eau, la meiche toft s'enflame^
Et Ie flatnbeau bruflantpert aufsi toft ion ame.
Le Satan met les bons en doubte , par la loy,
Blandiflant les mefchans par vne vaine foy.

SIC
ocr page 87
SIC RERVM INVERTITVR ORDO.
XLIII.
*
G R E G O R. 14. M O R A L. j nare contendit: Eos aittem ptilfare ne~
Hoflisnofter quant o magtsnos fibire-\gligit, quosquietoiurefe po/iaerefen-

tit.
bellare confyicit, tatito amptius exj>ug-
Hierom
ocr page 88
5>e MA T H, 19. 7.
Hier om [al de menfche vader ende moeder verlaten ende den
rWijve aen-hangen,ende die rweejuüen een <~vlee/ch nuvefin.

lTTEer Spruytjen , jeughdichhout, ghy zijt nu af-ghetoghen
A Van dijnen ouden tronc, ghy hebt nu fap gheioghen
W t dele jonghe ftam , dies valtetu niet fwaer,
Dat ghy dijn eyghen boom moet laten blijven daer,

Die met den ioeten bant van Echte zij t om-vanghen^
Ten is voor u gheen tijt ^ om ouders aen te hanghen j
V maegichap en gheflacht 5 vint ghy nu al in een,
Ghy zijt een huys^ eenrijck, een weereltmet u t ween.

<.» u ........ ....... " * ' ' ............. " ' ' * * " "" ' " ' • ' * * * ' " " * '.•^••^"^
Natam rapis, ö hymen^ee^ parentit
TD Amulus ddiunffa dum dttcit ab arbore f
Jamfrocul a trunco <-ueüet abefje fuo.
Ex animo caros de f onere difce parentes;
J^Mefocio recuba* iunffia fuella ^viro :
n oculis genitor
, non matris obenet imago ^
Solaque Ie git t imi fit tibi euro, t hor i:

ina, tot tibi cara dabit cumulata marituss
Hic pater > hic genitrix, hic tibi frater erit.

PSËAVM.4.5.M.
ëfcoute fille ffi confidere : encline ton oreitte & oublie
ton feu f Ie & la rn^ifon de ton f er e.

t5 en, gentil rameau , prens congé de ta mere;
Pour fuivre ton mary } va fay luy bonne chere
Tant du corps que du cceur. Quant on eftrnarié
Laiflerla lesparents n'eft pas impieté.

NATAM
ocr page 89
NATAM RAPIS O HYMEN^EE PARENTL pi
XLIIII.
\patrem& m&tïtmfttam, & adh*rebit
vxorifo*, & erunt duo in carne <vnL

EPHES. f. 2.8, ET
debent diligere vxores
corpora fua, prop f er hoc relinquet homo

ocr page 90
GALAT. 6. 9.
Laet ons weldoende y niet vertraghen.
Tk/T En fiet den Crocodil, lbo lang hy leeft, noch wafTen •
•^ Dit dient een Chriften-menfch fich ielven toe tepaflen^
En ftaegh in fijn beroepeen hoogher ftap tegaen,
Nu t'een ghebreck 3 en dan het ander te verflaen.
Volght niet Hif kiae fon, die vvert te rug3 ghetoghen,
Wegh f on van lofua, die bleef ftaen onbewoghen,

Maer volght naer Davids fon, en zijt gheftadich vlug1,
Die niet en vint, vcrlfcft-., die ftil-ftaet 3 gaet te rug'.

Nullum virtuti folftitium.
^ extremü <~veljam > (rocodile > fab annis^
1 adhuc U^ili toüü ab amne caftit.
decent Clmïïwn y tam longa > profejfis,
augmenti vir bonus ejje necjult.
Jtfïat y retrotrahatïiifya Pb\
Tïux folymi Vatü Jol tibi folu* e at:
Ille
5 njelm jfionftts thalamo r e dit ^ altaque
Sidera. ^vlrtutem non decet <uüa c^mes.

PHILIP, n. 14.
€n oublïant les chojes quifont en derriere , ft) mavancant attx
chofes qui font en devünt
, ie ure *ver$ 1e but.

On lofue ton foleil 5 non ton ibleil Hif kie^ .
Mais David ton ibleil, fbit guide demavie.
Le corps du Crocodil, & du Chreftien l'elprir,
S'augmente fi long temps,, que Tvn & Tautre vit.

VIKTVTI
ocr page 91
VIRTVTI KVLLVM SOLSTITIVM.
XLV.
HIER O NI M. AD DEMETR.
AnïïAviia ratio procefittgaudet, &
er e feit: ceffatione torpefcit & de feit :
dtinis & recerttibiis i

injlauranda mens efi, ^ vwtndi koe
iter non de tranfatfo 3 fed de reliquo
metiendum*

Eenen
ocr page 92
94 PROVERB. ij. lö.
Eenen goeden moet is een dagelijcx Vvel leven.
P\En harder maeckt een fluyt van Efels flecht gebeente,
"^En treckt daer door tot vreught geheel des wouts gemeente,

Wat is van coft of conft ? wat ver-ghefochte vreught ?
Coft, die niet veel en coft, een billick hart verheught.
Wat ftelt ghy luyt of Veel om blylchap pp te wecken ?
Stel^vrient, erf ftilt u h'art : druck fal u vreught verftrecken :

Een wel gheftejt ghemoet vint over al fijn luft,
ïn alle dinck is vreught, als t'hartmaer is gheruft.
*<
«** "

AEcjuus animus> commendat omnia*
/~\Sfibtis ex <iAfinifit tibïa ^fih
Exttltat faturas dux gregis mter oves.
Ecquidopus lituis ?Jït?i mens eH acjttci lemmeny

Gattdia de fUcido feffiore fyonte flmnt :
Sit capt parm domus > fit fictilis oüa fopeüex?
H te etiamfafiens
3 qUo fibi flaudat , h al et.
gemit y cythera, licet aureus inttet fophas^
C aula fiemit fUtifat dttm, éMilibge 9 ctnis.

I TI M, 6.6.
t
La pieté^ avec contentement d'efyrit e£i rvn grand gain.
'T1 A flute, gay Berger , n'eft que des os des beftes^
A Si refiouit pourtant^vos gens aux iours de f€ftes,
O graad don du Signeur tranquiliité d'efprit \
Le coeur eftant en pais vn peu nous refiouit.

ocr page 93
ANIMVS COMMENDAT OMMA.
XLVL

PROVERB. i?.
SEcura mens quafi juge convivium.

PLATO. T1M* CAP. 13.
Lxtitiafurain folü anim*bonisinve*
nitur,ideofai/iens infegaudetnon in ijs,
qua circafefunt.

HEBR. 13. jr.
i/^^ m&urs foient fans avance?
eftans contens de ce que vous ave&pre*
fentement. >

*
ocr page 94
96 PROVERB. 28.
*
Den Goddeloofen vliet, en nïemant en iaeght hem.
T\E Schilt-pad' doet den Aep (ó wonder.1) voor haer vluchten^
•^En hoe de Sim meer loopt, hoely meer ichijnt te duchten
Te werden achter-haelt van een lbo traegen dier,
Dies f al om-fiende vliet,ontfiende vlam noch vier.
Een menfch,bewuftvanquaer, leeft in gheftadich beven,
Hy lucht, hy crucht, hy ducht; hy vlucht, oock niet gedreven;
Door t'ruyflchen vaneenblat verichiet fijns hartlenbloet,
Verdrietich is den ftant eens goddeloos ghemoet.

Quj vanospavet metus, veros fatetur.
*
T)ReJ?(tfu<efiib mole domus teftudo Uborat
Pulvereamque grayi corpore ruerrithti

hancifagit, of que tremens poft terga
a, nee tMamfe ptttatejjè fitgd.
itumculicü <> mot^m adarundinïs
Jmpitté ^&nuUo tergapremente <>fugit:
Confciamertsfcelerisformidme tota liquejcit,
. Tune quoque^ cumpavidi caufa timoris

Lepecheur > a toufottrspeur*
f *
/"^Ombien que ta maifon Tortue fort te pretTe,
JLe'Singe neantmoins te fuit, en grand vifteffe,
Craingantd'eftre atrappé. toufiours Ie bliftre fuit^
Et nul luy veut du mal & nul ne Ie pourfuit.

QVI
ocr page 95
QVI VANOS PAVET METVS, VEROS FATETVR. 97
XLVII.
IO B. if. n. i IOB 18- lr<
terreris femper in turibus im. Clrcumqu^ue pet-tutbant impium ter-
p^é"campaxfit,; tllefemperinfidias rores,& diJtjdiMteumaJpedefejw.

PROVERB. 18. 17.
L 3
Homtne faifant tort au fan g dvne
perfonne f mr a jufyues en la fo/é fans

que aucun Ie retienne.
Dieiyt
ocr page 96
98 ïIOHAN, §. 9.
Die uyt Godgkeboren is en doet gheen fonde^
fi\n zaet blijft in hem.

\lt7Anneer den Zeyl-fteen eens aen t'yler is gh'ewreven,'
• * Men vint de cracht des fteens lbo vaft daer aen te cleven,
Dat3 al is tuflchen hun gheftelt een eycken bert,
Het yfer niet-te-min rontfom ghetoghen wert.
Als God door fijnen gheeftons hart coomt als beftrijcken,
.Wie can dat Goddlijck zaet uyt ons ghemoet doen wijcken ?
Laet woeden duyvel,vleefch5 geen tuflchen-muer, geenfchota
Gheen aertfche macht, en fchey t der vromen ziel van God.

Omnia fpiritui pervia.
\7^ femel imfertlt chalybifua munera
(urn JMagnete fao^fe move t <~ufqtie
Hmdobieffia moramfaciunt buic ligna metalloy

Nefejè lapidis nuertat ad ora fui.
Cum femel e ft imbuta Deo gens calitus aföa,

jnquè fm Chritfi fymboU mente gerit >
Se, Heet opponat <~uafto cacod&mon hiatu,

Sefacrata , *T)eo corda, movente y moment.
ROM. 8. 34.
i nousfefarera de U dilefóion de Cbrift ?

T E fer touche d'Aymant fè tourne avec fa pierre
"^Bien que foit loing de la 3 bien que prilbn Tenferre.

Qui eft marqué de Dieu, & porte au coeur la foyt
Ke quite la verm , par peine ny eimoy.
OMNIA
ocr page 97
OMNIA SPIRITVI PERVIA.
XLVIII.

99
lamviamqu&ad Deumducit. Quoties
eam deambulaverts toties in c Ar eer e non
erts. fNj>hilcrus fentitnineruo
, quum
animusin ccelo eft.Totum hominem ani-
rnu* circumfert,&,quo vultjranffert.*

TERTVLIAN. AD MARTYR.
Etfi corpus includitur>etfi caro detinetur
in carcere^omniafpiritui patent, Pagare

non^orticus
Oordeelt
ocr page 98
ioo I OH A N. 7. 24,
Oordeelt niet, naer het aenfen.
A Ls yemant comt gercyft 3 en fiet de Piramiden
*^Op-ftijgend' inde lucht, als met den hemel ftrijden,-
Hy meynt, van verr' 5 het zy eens grooten conincx hof,
Maer als hy twel befiet 9 dan woonter niet dan ftof.
Hoe dickmael flaet hy mis, die oordeelt naer het wefen!
Der menfchen hart en is int voor-hooft niet te leien :
Siet ƒ Galba wert doen eerft des rijcx onweert gheach^
Als hy gheclommen was tot keylerlijcke macht.

Fronti nulla fides.
T)Tramis, excelfo dumrvertïce fiderafulptt,
Speëïantifaxo <-uerjïcolore placet;
Quam s frocul attonito dum confytcit ore rviator*

Exteriora<~videns , interiorafrobat$
V11 amen accejfit, qufritque rubi noffie quiefcaf,
Zh(ilfïater cineres bic habltare njïdet.

uoties homines extrinfecafal/it imago!
^Dignus era* regno
3 rex nifi Galba fores.

Telfemblefege en apparence, qmfolefl en quinte ejjence.
Q
i voit la Pyramid' en Tair bien haut s'eftendre^
Pour vn chafteau tout plein des chambres la vaprendre,

Mais crie toft apres^ ó baftiment trompeur J
Nul ne ie fie au front,pour bien iuger du cceur.

FRONT!
ocr page 99
FRONTÏ NVLLA FIDES.
XLIX.
101
, deficit & fit ftfsimw , nee ti~
mor nofter certus eft^nec amor.
PROVERB. 31. 30.
LA gr ace trompe, & U beauté s'epva~
nouit, maislafemmequi craint ÏEter*
nel fera, ceüe quifrralouée.

N 3 Wy en
i S A M. 16. 8.
efl ob oculosy Jehova
fyeffat quod eji in animo.

AVGVST. DE PAST,
convertitur ,
fit oftimus • de quo mttltu
ocr page 100
en hebben niet inde weerelt ghebracht , fis openbaer
dat Wj daer niet en connen uyt-draghen.

A Ls t'Iijf helt naer der aerd\ en totten val ons huyien^
De luys verlaet ons vleefch,ons wooninghe de muyfen:
Vint haer defpin te zijn vaft aen een fwacke muer,
Sy ftracxverhanght haer net aen t'huys vanhaerghebuer.
Als ons de doot feyt-op het huer-huys van dit leven,
Al wat ons eerfthinck aen,datgaetons dan begeven,-
Daerleyt dan, fiet/ den men fch alleen bang' en bedroeft,
Des weerelts trooft vergaet, als t'hart meeft trooft behoeft.

Mortalibus morientes deftituimur.
TC JU rmnojts abrumpit aranea tignis>
O mms ab exanimi corfore <~uermis dblt.
miferos ! bomini qmdqttid y dum
Hoc hominem ^muldc mors <~venit

honos > abemt 3 qui te coluêre ^fo
Cumque tuofinemfmere munus habet:
Qmnia, morte munt : cum r es opis indigo, noffira
i. o
Hei mihi \ turn njaHus nil ofü Orbis habet.
ECCLESI./. 15.
fymme il e ft forty dn ^v entre dept mere il s* en retournero nttd) s en
alUnt comme il efi venu i & nemportera rien defon travail,
attquelila employé f es mains.

us les fburys s'en vont3 quand Tedifice tombe,
Les pous nous vont quiter, quant on nous met en tombe^
He ƒ monde ton folas s'envole, & n'eft que vent;
Quant nous ^ plus que ianuis. faut du folagement.

MOR-
ocr page 101
MORTALIBVS MORIENTES DESTITVIMVR. 103
L.
Vli }GCU* fy Utiti& t Vbt exercitttwn
AVGVST. DE NATVR. ET GRAT,
V Bi funt qui ambiebant currumpote-
Jlati*
«f Vbt infuperabiles imperator es ï
qui convent™ difyonebant &
i equorumfylendidi nutritores'.
Vbinunc vejtes & ornament A p eregrinti

duces ï vbi Satrapa & Tyranni f
ne omnes pulvü & fwitta *

vit Apatet memo-
rie memento itaque Natura m extolla-

Sitt
ocr page 102
104- O P EN B, 2T. ?.
Siet l ïck maecket al nku.
"C En romp 3 gheen dier* ghelijck , een maeckfel ionder weien,
Is aen het hoogh ghebou des hemels nu gherelen,
Met vleughels wit verciert, en fiet van boven of,
Hoe dat den aertfchen menfch hier leyt en wroet int ftof.
Siet wat verandering/ die Chrifti naem wil draghen^
Moet fijn verdorven aertgheheelen al verjagheo,
En werden foo vemieut,heiTchapen,enherbout,
Dat hy van d'eerfle romp of ramp ganfch niet en hout.

Ecce / nova omnia.
*~Y*Runct4s mers JEmcafuit ^ nmc alba
zAmbrofittm cceli carpere gaudet iter :

^vermis eraf , wMtatio quant a y <~üidetis j
(orporis antiqmfortio nulla, manet.
ij, opes> habitus
-, c onvivia > foedera > mores y

Omniafïint mutanda rviris , qmbus enthetts ar dor ^
Terreng decet hosfacis habere nihil.

2 CORINT.5.
nouvelle crtature.

^E papilion n'avoit iadis fa^on de befte,
- Mais monftre maintenant des aifles, pieds, & tefte^
Comme animal formé, drefTant fon vol en haut.
Changer toi,ó Chreftien^ de tout en tout il faut.
ECCE
ocr page 103
ECCE.' NOVA OMNÏA.
LI.
105
aCORINTH, 7. 17.
Si quü fit in Chrijlo nova fit creatura,
'vetera travfarmt9eccelnovafaffafant

EPHES. 4.
Ie vieilhomme, quant A
la converfotion precedent e
, & foyez> re-
nouvelle* en le^ritt revejlta dn nouvet
homwe*

*Die onder
ocr page 104
lof OP rSELVE BEELT, EEN ANDEREN S1N.
DANIEL. 32. 2.
Die onder der aerden ligghen enjlapenfullen opwaken.
\ Ls ons befchijnenfal dien grooten dagh des Heeren,
Den boolen vol van ftraf , den goeden vol van eeren,
Den vromen , die nu leyt int graf doot uyt-gheftrecktv
Sal van fijn diepen flaep dan werden op-gheweckt;
Hy die maer was een worm in dit ellendich leven^
Sal werden van der aerd' ten hemel op-gheheven,
Een wit cleet ibnder vleck hem die daer henen lagh,
Sal werden aen-ghedaen. Wel coomt ghewenfchten dagh.

AEternitas.'
fupremtt dies rutilograjfibitur igni>
Perquefolum födrget fklmina ^ perquefaluffl)
Trotïnus erumpet gelido pia turbafepulchro,

Et tolleturhumo , quod modo ^vermis erat:
H/V , cuifqttallor iners , cm pallor in orefedebaty

Vefte micans nfaea confpicienttus ent.
tAlma dies optAnda bonü
5 metuendafrofanü^
O ades
, @^ parvttmfufcipe Chriïte gregem.

IOB. 19. 25.
De ma, chair je a^erray mon ^Diett.

TDÏen que ie fois enclos en cefte fepulture^
'^Vn iour rn^fveillera ; car cefte mort ne dure :
Vn iour m^cflevera en haut de ces bas Iieux3
Desaifles me donnantpour m'en voler auxcieux.

ocr page 105
ATERNVS NON ERIT ISTE SOPOR. 107
IOHAN. J.
olite mirari hoc quia venit hora , in qua omnes qui in monument is funt au-
dientvocem ji 'lij Dei 9 & procedent, qui bona fecerunt, in refurrettionem
: quiautemmala,inrefurre£ïionemjudicij.

AVGVST. IN SACH.
Efiïrgent Santforum corpora fine vllo vitio, fine vlla dtformitate, fint
corruftione, in quibm qitantafacilitas, qttantaf&licitas erit!

SCHOON^VS EX D, HIERONIMO;
Eu <~vigilo intmtus ftudïjs ^ feu dormio,- femfer
Judicü aterni notfras tubaferfonat aures.

r f *L f *•
Volghen
ocr page 106
Volghen tot vullinghe vande Ie-
dighe plaetfe, fommighe ftichtclijc-
ke bedenckinghen.

AESlwA riwes, kyberna rofo.
rEel Elefanten buyck3methongers noot beladen,
Can eenen bofch alleen met zijn gewas verfaden;
Een cleyne water-beeck haer brandich dorden

bluft,
De bloemkés en het gras is t'bedde van haer ruft.
Des weerelts rijcken Ichoot, den grooten cloot der eerden,,
De fhel-ghelwinde lucht ^ de zee van grooter weerden,

T'wert al rontforn doorfocht, door-loopen5 en door-gront,
En noch en can het niet voldoen eens menfchen mont.
Men heeft des fomer-daechs, in ijs en inee behaghen,
Men wou den ftueren vorft wel rooien leeren draghen:
Is tVleys inovervloet, naer vifch is datrnen haeckt;
En niet5 dan datmen niet en can becomen y fmaeckt.
Het leven is den menfch niet om de fpijs ghegheven,
Maer fpijfe dient ghenut tot onderhout van t' leven.
Wech dan verkeerde kift: den buyck is haeft verfaet.
Laeft^u mijn ziel^mct Ipijs clie nimmermeer vergaet.

ocr page 107
Qttpd petü, jnt tts hal es.
' En houft geé meerder crachf in handen, Iedé} finnen,
Als om fijn eyghen lèlfs teconnen overwinnen ?
Den menfch, wie dat hy zy 5 en dient geen meer-
der goet^

Als om, met God3 in ruft te ftellen fijn ghemoet.
Ten waer ons niet van nood naer meerder <vreught te jaghen.
Indien een yder cond' fijn eyghen gheeft behaghen.

Gheen <isvetetifcbap is nut, wat leertmen jaer aen jaer ?
Als om fijn eyghen lelfs te kennen ganlch en gaer.
Wat looptmen dan lbo verr', en Iweeft met alle winden ?
Al watmen buyten loeckt} is binnen ons te vinden :
Vrient wildy welèn/m:/^, rijc^ njroylycl^, engkeleert,
En loeckt niet hier of daer 5 maer u tot u waerts keert.

Nafcentes morlmur.
leven is hier niet als fieckten en cranckheden,
^Verfwackend'elckereys des lichaems broole leden:
Elck fieck zijn is den menfch ghelijck een cleyne

doot,
En ftout ons vaft al hee na Charons iwartê boot.
Moet dan desmenfchen vleefch hier eens int graf bederven,
Soo laetons metten gheeft gheduerichlijcken fterven.
Om wel te fterven ift, dat yder meniche leeft,-
Om wel te leven ift, dat t'leven ons begheeft.

03
ocr page 108
l En gruwel zijn voor God, ons ionden en gebreken;
)Maer gruwelijcker ift, daer in te blijven fteken:
Noch ergher doet den menfch, die vroylijck daer

in leeft 5
En in zijn quaden wech, een welgevallen heeft,
op der fonden pad zijn dees wel verft ghecomen.,
Die hun, met vollen mont, der boofer ftreken roemen.
Can ick van fonden niet vry houden mijn ghemoet,
Om dat ick ben een menfch beftaend' uyt vleefch en bloet,
Van vaft int quaet te ftaen,van t'ichandelijck verblyden,
Van des tedraghen roem ^ wil ick my immers myden,
Mits dat ick ben een menich vernieut door Chrifti foen.
Du gheefft my God den wil, ó gev1 oock het voldoen.

erit fcelix , c^em torquebit falicior.
|N blyfchap wil ick niet foo hooghe zijn gheieten,
)Dat ick daer deur mijn God ibu comen tevergeten.
'k En wil ooc nietioo verr' in-laten druck en rou,
Dat ick myn eyghen felf daer door vergeten ibu.
Ie merck dat niemant is door voorlpoet foo verheve,
Dat hem 3 naer fynen wenich 7 hier alles \vert ghegeven:
Ie fie ooc dat geen menfch foo ongheluckich leeft,
Die niet foo dit foo dat totfyn gherief en heeft.
Weidan, wat gaet my aen ? waerom ift dat ick wenfchfc
Te zyn van beter ftaet als is myn even meniche ?
Het beft en hebdy niet, oock niet het quaetfte lot ,•
Vernueght u dan, myn hart, en danft den milden God.

Votum

ocr page 109
Voturru*
-At is doch cruytofffntyt, als wy aenfien de dieren
Die crielen door de lucht , door velden en rivieren ?
En wederom,wat is een domm' of ftomme beeft
Als ons comt in den fin des menichen hooghen

gheeft?
Wat is den menfch , als wy t'groot^m-^gaen bemercken ?
Wats t'aertrijck fbo wy t'ooch flaen'op des hemels wercken ?
Wat is den hemel doch , als ons ghemoet aenfiet
Hem die cruyt, heeften, menfch, aertF, hemel ichiep uyt niet ?
Niet, om fich lellefs wil, wil ick dan eer bewijien,-
Maer alle dinck in God verwonderen en prijièn,
En God in alle dinck. ó God, ftuer myn ghedacht
Dat, buyten dy 3 myn ziel voortaen gheen dinck en ackt.

ƒ