TT l\'l\' ⁽^^s van Jezus

Christus, den zoon van David, den zoon run ylhrahatn.

In dit vors /.ion wij roods do bij-/otuloro strekking van Matthóus\' evangelie aangeduid. Mij is door don Heiligen Goost bewogen geworden, om van onzen ileore Jezus Christus te schrijven ai.s konin« „den zoon. ran Daridquot;. i\']r zal van Hem gesproken worden als regeorendo, inzonderheid over hot ware zaad Abrahams; vandaar, dat II ij genoemd wordt „de zoon ran AhrohaIfeoro .lezua, neig ons hart, dat wij, een iegelijk onzer, U noemen „Mjjn God en Koning!quot; Moeli-ton wij, als wij dit wondervolle EVAN-OFifjIK DUS KONINKHUKS lozen, VOl\'VllId zijn van trouwe gehoorzaamheid, on I¹ ouzo nederige hulde bieden! Gij zijt beide Koning en Konings Zoon.

Het dool der Schrift, waarbij wij thans stilstaan, hoeft liet aanzien van eene reeks van namen, en wij zouden allicht kunnen denken, dat het ons weinig of geon geestelijk voedsel zal opleveren. Doch er is geen enkele regel in het door don Heiligen Geest ingegeven Boek, dien wij gering mogen aehton. Hier toont do Goost ons den stamboom van Jezus, geeft Hij ons het geslachtsregister van „den Koning dor Jodon.quot; Wondervolle verwaardiging, dat Hij een menseh werd en een geslachtsregister had, HIJ, die „in don beginne bij God wasquot;, en het „geon roof geacht heeft, Gode even gelijk te zijnquot;! Laat ons iederen regel lozen van „Het boek des geslaehtsquot;, met aanbidding en dank, dat wij eenquot; Koning hebben, dio één met ons is in onze natuur: „Door do banden dos bloods met de zondaren één.quot;

2. Ahraham cjeiron isaal:, en Izaiik gewon Jahoh, en Jakoh cjetron Jada.t, en zijne hroeders.

Met Abraham was liet verbond go-maakt, dat in zijn zaad alle de go-slachten dor aarde gezegend zouden worden. De linie ging niet door Ismaël, het zaad van het vleesch, maar in Izaiik, die geboren was naar de belofte, en naar het Goddelijk voornemen ging zij verder door in den uitverkoren Jakob, en niet in den eerstgeborene Ezau. Laat ons de vrijmacht Gods opmerken en bewonderen. Onze Heere is voortgekomen uit Juda, van welken stam niets betreffende het priesterschap wordt gezegd, opdat het duidelijk blijkc,

dut zijn priesterscliap niet is „imar do wet dos vleosciieljjlcon gebods, maar naar do kracht dos onvorgankolijkon levens. quot; Hij is uit Judas\' koninklijken stam gesproten, want ]1ij ia Koning.

3, 4. I\'hi Judas gewon Fares en Zara bij Thamar; en Fairs gewon Esroni, en Esrom gewon Aram; en Aram gewon Aininadal), en Aminadah gewon Nahasson, en Nahasson gewon Salmon.

Lot op liet onrein bloed, dat zicli hier met den stroom vermengt door do bloedschande van .Inda mot Tliamar. O iroero! Qjj /ijt do Vriend der zondaren!

5. En Sainton gewon Boöz hij Bachab, en Boöz gewon Obed hij Kutli,en Obed gewon Jessai.

Wij bemevken, dat in dit vijfde vers twee vrouwen genoemd worden : eono \'Kanaiinitisclic en eono Moabitischo, zoodat liet llebreouvvscho ras mot lloi-densch bloed wordt vermengd. Onze Koning is gokomon om don middelmuur des afscheidsels te verbreken. Wij, die tot do volken bohooren, verblijden ons hierin. .Jezus is erfgenaam van oon geslacht, in welks aderen hot bloed stroomt van Haehab, do hoer, en van Itiilh, hot eenvoudige landmeisje. Hij is vermaagschapt aan de gevallenen on do nodorigon van stand en geboorte, en Hij zal zelfs aan do armsten on onaanzionlijksten zijne liefde betoonen. Ook ik kan dool aan Hom hebben.

0—9. En Jessai gewon David, den koning; en David, de koning, gewon Salomon hij degene, die Uria\'s vrouir was geweest. En Salomon gewon Itóhoam, en Itóhoam. gewon Abta, en Abia gewon

A sa; en Am gewon Jósafaf, en Jósafal gewon Jorain, en Joratn gewon Ozias; en Ozla.t gewon Jóatham, en Jóntham getoon Aehaz, en yiehaz gewon Ezehias.

Wol mag ons hart diep geroerd zijn bij do herinnering aan David on üiithseba! Do vrucht van hunne onheilige verbintenis stierf, maar na het berouw over de zondo word zij, dio „ Uria\'s vrouw was geweedquot;, do vrouw van David en de moedor van Salomo. Zeer bijzonder heeft (iods genade hierin uitgeblonken, dat de linie doorging in dit voormaals schuldig paar; maar aeh! welk eono verwantschap van den Iloere met de gevallen inenschheid wordt hier tevens mede aangetoond! Wij wen-schen geene nieuwsgierige blikken te werpen in do verborgenheid der mensch-wording; maar wij staan verbaasd over de nederbuigende goedertierenheid Gods, die voor onzen lloerc zulk 0011\' stamboom heeft bestemd.

10. En Ezeklas gewon Manasse, en Manasse gewon Anion, en Amon gewon Joslas.

Eono reeks van koningen van zeer verschillend karakter, geen van allen volmaakt, en sommigen van hen zoo slecht mogelijk. Drie hunner zjjn geheel en al weggelaten: er bevonden zich onder deze elkander opvolgende koningen ook zulke schrikkelijke zondaren, dat zij niets anders waard waren dan om aan do vergetelheid te worden prijs gegeven; en dit toont ons, hoe weinig goeds er te verwachten is van het geboren zijn uit den wille des vleeschos, of don wille des mans. Jn deze bijzondere linie van afkomst was do zaligheid noch uit den bloede, noch uit do geboorte. Laat ons hier inzonderheid denken aan zoodanig iemand als Manasse, die mede tot de voor-

vaderen behoorde van onzen Ileere, als om ons een wenk te geven, dat er zieli in liet geslacht, dat na hem zou komen, sommigen van do voornaamsten der zondaren zouden bevinden, die wondoren van genade zonden worden. Wederom zeggen wij: hoe dicht nadert Jezus door deze geslachtsljjat tot ons gevallen geslacht!

11. Ivn •Jofgt;{((s (jcivon •IcrhónhiH en zijne hroedern, oinlrent de Bahylonixche overvoering.

Arme gevangenen, en zij, die ge-honden zijn met do ketenen der zonde, l.unnon in dit vormaarde voorgeslacht sommigen vinden, die hun gelijk zijn. Zij zijn do gevangenen dor hope, nu de Christus geboren is uit een geslacht, dat eenmaal gevankelijk naar Babel was overgevoerd.

12—10. En na de Bahi/lonische overvoering gewon Jechóni/is Saldthiël, en Sahifhiël gewon Zorohdhel; en Zorobdhel gewon Ahiud, en Abindgewon Eljakim, en Eljcdcim gewon Azor; en Azor gewon Sudok, en Sadoh gewon Achim, en Achim gewon Klind; en Elind gewon Kleózeir, en Kleuzar gewon Mafthan, en Mat than (jewon Jahoh ; en Jal\'oh gewon Jozef, den man van Maria, nii welke gehoren is Jkziis, gezegd Christus.

Op een of twee uitzonderingen na zijn dit namen van personen, die van weinig of geeno beteekenis zijn. De laatsten waren volstrekt onbekende en onbeduidende personen. Onze Heere was „als een wortel uit oene dorre aardequot;; „een rijsje uit den afgehouwen tronk van Isaï.quot; Hij heeft weinig waarde gehecht aan aardsche grootheid. Hij moest behooren tot het menschel ijk geslacht, maar Hij komt in eeno familie, die onaanzienlijk en gering is, en daar vindt Hij zijn\'vermeenden vader. Jozef, een\' timmerman van Nazareth, lljj is de Koning der armen. Hjj zal niemand onzer versmaden, omdat ouzes vaders huis gering is in Israël. Hij zal zich tot de ge-ringen nederbuigen.

quot;Wonder, dat alle wonderen te hoven gaat! Het Woord, door hetwelk alle dingen gemaakt zijn, is zelf vlecsch geworden en heeft onder ons gewoond! Hij was geboren uit oene menscheljjko moeder, uit do nedere maagd Maria. „Overmits dan de kinderen dos vlee-sches en bloods deelachtig zijn, zoo is hij ook desgelijks derzelve deelachtig geworden.quot; Ons hart wenscht met het welriekend reukwerk der liefde en des lofs hot hoofd te zalven van Hem, die „gezegd wordt Christusquot;, do Gezalfde.

17. Al de geslachten dan, van Abraham tot David, zijn veertien geslachten; en ran Dnvid tot de Dabi/lonische overvoering, zijn veertien geslachten; en van de Babi/Ionische overvoering tot lt; \'hristns, zijn veertien geslachten.

De Heilige Geest hoeft zijn\' dienstknecht Matthéus geleid om oene eenvoudige methode te volgen bij zijne beschrijving, ten einde ons zwak geheugen te hulp te komen. AVij hebben hier driemaal het getal veertien. Laat ons hieruit leeren, om ons gemeenzaam bekend te maken met den stamboom onzes Heeren, en voel na te denken over zijn geboren zijn in deze wereld. Laat ons inzonderheid opmerken, dat Hij in letterlijken zin uit den huizo Davids en uit het zaad Abrahams was; want door volo profetiön uit het Oude Testament wordt op dit feit gewezen. Hij is waarlijk en werkelijk do Messias, de Vorst, die komen zoude.

(lat zjju priestorscliap uict is „naar de wet des vieoseheljjken gebods, maar naar de kracht des onvergankehjken levens.quot; Hij is uit iludas\'koninklijken stam gesproten, want Hij is Koning.

3, 4. l\'Jn Judas gewon Fares en \'/ara hij \'1\'ha mar; en Fares (jewon Esrom, en Esrom ge icon Aram; en A ram gewon A minadah, en A minadah gewon JS\'ahasson, en Nahasson gewon Salmon.

Ijot op het onrein bloed, dat zich hier met den stroom vermengt door de bloedschande van .Inda met Thamar. O lleere! Qjj zijt de Vriend der zondaren!

5. En Salmon gewon Boöz hij Rachah, en Boöz gewon Ohed hij liuth, en Obed gewon Jessai.

Wij bemerken, dat in dit vijfde vers twee vrouwen genoemd worden : eeno \'Kanaanitische en eene Moabitische, zoodat het Hebreeuwsohe ras met llei-densch bloed wordt vermengd. Onze Koning is gekomen om don middelmuur des afscheidsels te verbreken. Wij, die tot do volken behooren, verblijden ons hierin. Jezus is erfgenaam van een geslacht, in welks aileron het bloed stroomt van Itaetiah, do hoer, en van h\'ii/h, het eenvoudige landmeisje. Hij is vermaagschapt aan de gevallenen en de nederigen van stand en geboorte, en 11 ij zal zell\'s aan de armsten en onaanzienljjksten zijne liefde betoonen. Ook ik kan deel aan Hem hebben.

6—9. Fn Jessai gewon David, den koning; en David, de koning, gewon Salomon hij degene, die UriiCs vronw was geweest. Fn Salomon gewon Itóhoarn, en Róboam gewon Ahia, en Abia gewon

Asa; en Asa gewon ,lósafat, en Jósafat gewon dorani, en .lorum gewon Ozias; en Oziat gewon Jóalham, en JóatJiain gewon Arliaz, en Aehaz geiron Fzel\'las.

Wèl mag ons hart diep geroerd zjjn bij de herinnering aan David en Bathseba! Do vrucht van hunne onheilige verbintenis stierf, maar na hot berouw over do zonde werd zij, die „ Uriahs vrouw was geweestquot;, de vrouw van David en do moeder van Salomo. Zoor bijzonder hoeft Gods genade hierin uitgeblonken, dat do linie doorging in dit voormaals schuldig paar; maar ach! wolk eono verwantschap van don Heore met do gevallen menschheid wordt hier tevens mede aangetoond! Wij wen-schen gcene nieuwsgierige blikken te worpen in de verborgenheid der mensch-wording; maar wij staan verbaasd ^; over de nederbuigende goedertierenheid Gods, die voor onzen Heore zulk een stamboom heeft bestemd,

10. En Ezehlas gewon Manasse, en Munasse gewon Amon, en Amon gewon Joslas.

Eene reeks van koningen van zeer verschillend karakter, geen van allen volmaakt, en sommigen van hen zoo slecht mogolijk. Drie hunner zijn geheel cn al weggelaten: er bevonden zich onder deze elkander opvolgende koningen ook zulke schrikkelijke zondaren, dat zjj niets anders waard waren dan om aan do vergetelheid te worden prijs gegeven; en dit toont ons, hoe weinig goeds er te verwachten is van het geboren zijn uit den wille des vleosches, of den wille des mans. In deze bijzondere linie van afkomst was de zaligheid noch uit den bloede, noch uit de geboorte. Laat ons hier inzonderheid denken aan zoodanig iemand als Manasse, die mede tot do voor-

vaderen bohoordo van onzen TToere, als om ons een wenk te geven, dat er zich in liet goslaclit, dat na hem zou komen, sommigen van do voornaamsten der zondaren zouden bevinden, die wonderen van genade zouden worden. Wederom zoggen wij: hoe dicht nadert .lo/.ns door deze geslachtslijst tot ons gevallen geslacht!

11. Kn Joftlas (iciron •lechónidx en zijne hroedera, omtrent de Bahi/idnischc overvoerinrj.

Anno gevangenen, cn zij, dio gebonden zijn met de ketenen der zondo, 1;linnen in dit vermaarde voorgeslacht sommigen vindon, dio hun gelijk zijn. Zij zijn do gevangenen der hope, nu de Christus geboren is uit een geslacht, dat eenmaal gevankelijk naar liabel was overgevoerd.

12-—10. I\'\'ii na de Babi/Ionische overvoer inr/ (jewon Jechónius Saluthiël, en Scddthiët gnron Zorobdbel; en Zorobabet gewon Ahiud, en Ahind (jetvon FAjakim, en Eljnkun f/eiron A zor; en A sar gewon Sndok, en Sadok gewon Achirn, en Achirn gewon Klind; en Wind gewon FAedzar, en VAedzar gewon Meittlnm, en Motthan gewon ./((kolt; en •Jakob gewon Jozef, den man ran Maria., uit welke geboren is Jkzüs, gezegd Christus.

Op oen of twee uitzonderingen na zijn dit namen van personen, die van weinig of goene beteekenis zijn. De laatsten waren volstrekt onbekende on onbeduidende personen. Onze Heere was „als een wortel uit cene dorre aardequot;; „oen njsjc uit den afgehouwen tronk van Isaï.quot; Hij heeft weinig waarde gehecht aan aardsche grootheid. Hij moest behooren tot bet menschel ijk geslacht, maar Hij komt in coiio familie, dio onaanzienlijk on gering is, on daar vindt ll jj zijn\'vermeenden vader. Jozef, eon\' timmorman van Nazareth. Iljj is do Koninc: der armen. Iljj zal niomu.id onzer versmaden, omdat onzes vaders huis gering is in Israël. IFij zal zich tot de go-ringon ncderbuigen.

Wonder, dat alle wonderen te boven gaat! Het Woord, door hetwelk allo dingen gemaakt zijn, is zolf vleesch geworden en heeft onder ons gewoond! Hij was geboren uiteenemenscheljjko moeder, uit do nedere maagd Maria. „Overmits dan do kinderen des vlee-sches on bloods deelachtig zijn, zoo ia hij ook desgelijks derzelvo doolnchtig geworden.\'\' Ons hart wenscht met het welriekend reukwerk dor liefde en des lofs hot hoofd te zalven van Hem, die „gezegd wordt Christusquot;, de Gezalfde.

17. Al de geslachtendan, ran Abi-a-hatn tot David, zijn veertien geslachten; en v((n David tot de lUihi/lonisehe overvoering, zijn veertien geslachten; en van de Babi/Ionische overvoering tot Christus, zijn veertien geslachten.

Do IToiligo (ionst hooft zijn\' dienstknecht Malthóus geleid om oono eenvoudige methode te volgen bij zijne beschrijving, ten einde ons zwak go-hougen te hulp te komen. quot;Wij hebben hier driemaal het getal veertien. Laat ons hieruit loeren, om ons gemeenzaam bekend te maken met don stamboom onzes Heeren, en voel na to donken over zijn geboren zijn in deze wereld. Laat ons inzonderheid opmerken, dat Hij in letterlijken zin uit den huizo Davids on uit het zaad Abrahams was; want door vele profetiën uit het Oude Testament wordt op dit feit gewezen. Hij is waarlijk en werkelijk de Messias, de Vorst, die komen zoude.

HOOFDSTI [De geboorte

18. De geboorte van Jezus Christus was nu aldus: want als Maria, zijne moeder, met Jozef ondertrouwd was, eer zij te zatnen gekomen waren, u-erd zij zwanger bevonden uit den Heiligen (leest.

Eon paar woorden waren voldoondo om do goboorto to besclirjjven van al do koningen, wier namen wij hebben gelezen; maar van do geboorte van onzen Hooro Jozns Christus valt vool moer te zoggen. Do evangelist gordt zich aan tot zijne ploohtigo, g-rootscho taak, en schrijft: „De geboorte ran Jezus Christus was nu aldusquot; Hot is oen diepzinnig, goheimenisvol on toeder onderworp, moor geschikt voor eerbiedig geloof\', dan voor gissende nieuwsgierigheid. Do Heilige (Joost hooft in do verkoren maagd hot lichaam onzes Hoeren gewrocht. 11 ij kon op goene andere wijze zijn goboron; immers, indien Hij een\' zondigen vader had gehad, hoe zou lljj dan oone zondelooze natuur hebben kunnen bezitten? IIij is geboren uit oone vrouw, opdat llij monsch zou wezen, maar niet door don man, opdat Hij niet zondig zou zijn. Zie, hoe do Heilige Geest mede deelneemt aan hot werk onzer verlossing door zijne toebereiding van het lichaam onzes Hoeren.

li). Jozef nu, luiar man, alzoo hij rechtvaardig ivas, en haar niet willende openbaarlijk te schande maken, was ran wille haar heimelijk te. verlaten.

Maria was hem ondertrouwd, en hij was bedroeid en als verbijsterd, toen hij vernam, dat zij moeder moest worden, voordat zij werkelijk gehuwd waren.

\'KI. 18—25.

des Koninj^s.]

Velen zouden haar mot verontwaardiging hebben verstoeten en haar openlijk te schande gemaakt hebben; maar .lozot\'was van oen\'koninklijken geest, zoowel als van een koninklijk geslacht. Hij wilde hetgeen hij de zonde zijner ondertrouwde vrouw noemde niet openbaren, niet voor aller oog blootleggen. Ofschoon hij dus gevoelde, dat hij haar weg moest zenden, wilde hij dit stil en op kalme wjjzo doen. Als wij strenge maatregelen moeten nemen, zoo laten wij dit dan tooh op zoo toodore wjjzo doen als ons maar mogelijk is. Dan zou hot wol eens kunnen gebeuren, dat wij hot in het geheel niet behoeven te doen.

20. /■,\'» alzoo hij deze dingen in den zin had, ziet, de engel des He-eren verscheen- hem in den droom, zeggende: Jozef, gij zone Davids! wees niet bevreesd Maria, uive vrouw tot u te nemen, want hetgeen in haai- ontrongen is, dat is uit den Heiligen (leest.

liet kou niet anders, of hij moest zich /.eer bezwaard en beangst gevoelen, en ongetwijfeld heeft hij wegens die zaak dag en nacht tot Üod gebeden. God wilde de eere der uitverkoren moedermaagd niet zonder bescherming laten. Jozef ontving weldra de beste leiding, lljj ontving van don hemel de verzekering, dat Maria niet had gezondigd, maar dat zij door den Hooro hoogelijk was bevoorrecht. Jozef wordt herinnerd aan zijn\' koninklijken rang, „gij zone Davidsquot; en hem wordt bevolen zijne vreeze van zich te werpen. Hoe grootoljjks moot hij vertroost zijn geworden door des Heeren „vrees niet!quot; Hij moest Maria onder zijne teedere

liocde nemen, en een voedstervader wezen voor den Zoon, die uit haar zou geboren worden.

M aria moet zelve ook in grooten angst en zorge zijn geweest, of have raededeeling van liet bezoek van den engel wel gelooid zou worden, want liet leek tamelijk onwaarschijnlijk. Ongetwijfeld werd zjj gesteund door haar geloof; maar zjj had dan ook zeer veel geloof noodig. Ieder groot voorrecht brengt eene greote beproeving met zich als deszelfs schaduw, en wordt aldus eene nieuwe geloofsbeproeviiig. De Heere heeft genadiglijk alle achterdocht uit Jozefs hart weggenomen, en op deze wijze gezorgd beide voor de eer der moeder en voor het welzijn van het heilig Kindeken. Indien Jezus in ons hart wordt geboren, dan zullen wij in benauwdheid en moeielijkheid komen ; maar de Heere zal getuigen,dat Christus de onze is, en onsgewisseljjkdoorlielpen.

21. Kn zij zal een\'\' zoon haven, en (jij zult zijii¹ naam hecten Juzus; urenf hij zal zijti volk zalig maken van h unne zonden.

De Heere der li eerlijkheid is geboren als Zoon des menschen, en wordt op (iods bevel en door den mond des menschen, Jkzus, de Zaligmaker of Verlosser genoemd. Kn wat Hij genoemd wordt, is Hij. Hij verlost ons van de straf 011 de schuld der zonde. Dit doet Hij voor „zijn volk^,\\ namelijk voor allen, die in Hem gelooven. Het is zijne natuur om dit te doen, gelijk wij zien in het feit, dat zelfs zijn naam is Jezus — Zaligmaker. ï\\^Tog noemen wij Hem bij dien naam, want ook in deze laatste dagen maakt Hij ons nog zalig. Laat ons heengaan en zjjn\' Naam verkondigen onder demenschen; want Hij wil ook anderen nog zalig maken.

22, 23. En dit alles is rjescliied, opdat | vervuld zou worden, hetgeen van den j Heere gesproken is door den profeet, j zeggende: Ziet, de maagd zal zwanger j worden, en een\'¹ zoo)i haren, en gij zult zijn\' naam heeten Immavuël, hetwelk \\ is, overgezet zijnde, God wet ons.

Wie zou gedacht hebben, dat de profetie, vervat in Jesaja VII* 14, heen zou wijzen naar onzen Heere? De tijd zal weldra komen, dat wij in het door God ingegeven Woord veel meer zullen ontdekken, dan wij er heden in zien kunnen. Het is, om eene profetie te begrijpen, wellicht noodig, dat wij er do vervulling van zien. Hoe blind zijn onze oogen!

Het is liefelijk om op te merken, dat overeenkomstig dit vers en het een en twintigste, Immanuël en Jezus hetzelfde beteekenen. „God met onsquot; is onze Zaligmaker. Hij is als God met ons, om ons zalig te maken. De menschwording vau -lezus is onze zaligheid, onze verlossing.

Om Jozef te bemoedigen en hem in zijn gemoed tot eene beslissing te doen komen, wordt hjj indachtig gemaakt aan de Heilige Schrift, en gewis! als wij ons in verlegenheid bevinden, en niet weten wat te doen, dan is er niets dat ons zooveel vertrouwen geeft om voorwaarts te gaan als het Woord Gods. Hoe innig vertrouwd was Jozef mot de profeten, dat hunne woorden hem in den droom voor den geest kwamen! Heere, hetzij ik uw Woord lees terwijl ik waak, hetzij het mij in herinnering wordt gebracht terwijl ik slaap, het is mij altijd even dierbaar en kostelijk! maar Gij, Heere Jezus, God met ons, zijt mij nog dierbaarder; en het geschreven Woord is voornamelijk hierom zoo kostelijk, wijl het spreekt van IJ, hot Woord, dat vleeseh is geworden.

24, 25. Jozi f dan, opgewekt zijnde

van. den daap, deed, (jdijlc de engel de* \\ Hoeren hem bevolen licid, en heeft zijne \\ vroniv tot ziek (jenotnen; cn bekende haar \\ niet, totdat zij dezen haren eerstgeboren zoon gehaard had ; en heette zijn\'¹ naam Jezus.

Jozef was hot liemelsch visioen in geen enkel opzicht ongehoorzaam. Hij heeft do zaak niet uitgesteld, maar zoodra liij opstond „deed hij gelijk de j engel des Ileeren hem bevolen had.quot; Zonder vertraging, zonder aarzeling ol voorbehoud, gehoorzaamde hij. Wolk een heilig ontzag vervulde zijn hart, toon hij de bevoorrechte maagd welkom heette in zijn huis, om haar met oor-bied en liefde te beschutten togen allo kwaad! Wat moot er wel bij hem zijn omgegaan, toen hij den Zoon dos Allor-hoogston aan don boezen zag liggen van zijno ondertrouwde vrouw! Het was hem zalig om den pasgeboren

Koning dienst te bewijzen. Daar hij Maria aannam als zijne ondertrouwde vrouw, was haar kind do erfgenaam van Jozef on bijgevolg ook van David, on aldus was Hij rechtens do Koning dor Joden. Onze Hoere Jezus had oen geboorterecht door zijne moeder; maar zijn recht van zijns vaders zijde was door Jozefs acte van aanneming, ou dus boven eiken twijfel gesteld.

Verlaten wij deze wondervolle Schriftuurplaats, terwijl wij den Zone Gods aanbidden, dio zich hooft verwaardigd om als Zoon des menschon to worden geboren. Aldus is onze God onze Broeder geworden, boon van ons boon, en vleosch van ons vleosch. Hoe meer Ifij tot ons nadert, hoe nederiger wij Hem moeten aanbidden. Hoe meer wezenlijk onze verwantschap is aan onzen Koning, met hoe meer geestdrift wij Hom moeten kronen als Heer van allen!

], 2. \'Toen nn Jezus r/thoren was te Bethlehem, gelegen in Jndc\'a, in de dagen rem den koning Heródes, ziet, eenige wijzen van het Oosten zijn te Jeruzalem aangekomen, zeggende: Waar is de geboren Koning der Joden? want wij hebben gezien zijne ster in het Oosten, en zijn gekomen, om hem te aanbidden.

De Koning is geboren, on nu moot ll jj worden erkend. Op hetzelfde oogen-blik zal Hij ook worden aangerand. Zijne geboorte had plaats in de dagen van een\' anderen koning, van Edomi-tischo afkomst, die Davids troon had overweldigd. Hot koninkrijk der wereld staat tegenover hot koninkrijk onzes Hoeren: waar Jezus geboren is, daar zal oen Horodos in macht en aanzien zijn. Hot is oono wonderlijke zaak, dat Magiërs, storrankundigen in verre landen, wisten, dat er een groot Koning was geboren, on van zoo groeten afstand kwamen, om Hem hulde te doen, want de wijzen der wereld ziet men niet dikwijls zich noderbnigen voor Jezus\' voeten. Als wijzen onzen Koning zoeken, dan zijn zij in waarheid wijs. Dit waren vrome mannen, tot wie do sterren van God spraken. Een buitengewoon licht aan den hemel — dat betookendo voor hen do geboorte

van don Komende, naai\' wien velen in alle landen der wereld uit/agen. De sterren zouden ons ten gids kunnen zijn, indien wij ons slechts wilden laten leiden. Ifcere Jezus, iaat alles tot mij spreken van U, en mocht ik in waarheid geleid worden om IJ te vinden.

Do wijzen stelden zich er niet mede tevreden „zijne ster (jezien te hebbenquot;\', zij moeten ook Hom zeiven zien; en Hom ziende, moeten zjj Hom aanbidden. Dezen twijfelden volstrekt niet aan zijne Godheid: „ Wij zijn (jehommquot;, zeiden zjj, „ow hem te aanbiddenquot;. Heere, ik bid U, wil alle wijzen er toe brengen om IJ te aanbidden.quot;

3. De Icoyi ing Heródes nu, dit gehoord hebbende, werd ontroerd, en geheel Jeruzalem met hem.

Heródes wordt uitdrukkelijk genoemd: „De koning [jeródenquot;; in die hoedanigheid is hij de vijand onzes Konings. Die menschen bevinden zicli wel in een\' zeer treurigen toestand, voor wie de Zaligmaker oene beroering is. Sommigen zijn gelijk Heródes, ontroerd, omdat zij vreezen hunne positie en hunne wereldsche eere te verliezen, als do ware Godsdienst zich uitbreidt, en velen hebben een\' onbe-stemdeu angst, dat do tegenwoordigheid van .le/.us hen van genot zal berooven, of offers van hou zal eischen, die zjj niet willen brengen. O Gij, Koning des hemels, mij ontroert Gij niet: mij zijt Gij tot vreugde en blijdschap!

Merk op den invloed van één\' enkelen mensch: dc ontroering van Heródes deelt zich mode aan „rjeheel Jerusalemquot;. Wol was daar reden toe, want deze wreedaardige vorst schiep er behagen in om bloed te vergieten, en het fronsen van zijn voorhoofd beteekende voor zeer velen den dood. Rampzalig Jeruzalem, dat ontroerd wordt wegens de geboorte van den Zaligmaker! Kamp-zalig volk, voor hetwelk de ware godsvrucht eene vermoeiing des geestcs is.

4. Kn bijeenvergaderd hebbende al de overpriesters en sehriftgeleerden des rol/,-*, r raagde run hen, waarde Christus zou geboren worden.

Het voorspelt niet veel goeds voor de waarheid, als de koning die uit de aarde, aardsch is, zich met theologie gaat bemoeien. Heródes onder de Over-priesters en Schriftgeleerden is nog altijd Heródes. Sommige menschen kunnen zeer wol onderwezen zijn in hun\' Bijbel, en er slechts te erger aan toe zijn om hetgeen zij er in hebben ontdekt. Evenals Heródes maken zij een slecht gebruik van hetgeen zij vernomen van de waarheid; of, gelijk deze Schriftgeleerden, kunnen zij veel weten omtrent den Ileero Jezus, en toch geen hart voor I fom hebben.

5, C. Kn zij zeiden tot hem: Te Bethlehem, in Judéa gelegen; want at zoo is gesehreven door den profeet: Kn gij Bethlehem, gij land dada! zijt getiis-zins de minste onder de vorsten oan Juda, trant uil u zal de leidsman voortkomen, die mijn roti- Israël weiden zal.

Zij maakten oene juiste gevolgtrekking, al waren zij ook eenigszins duister in hunne aanhaling. Jezus moest in de stad Davids geboren worden, in Bethlehem, hetwelk is, overgezet zijnde, „huis des broods.quot; Ofschoon het slechts een klein stadje was, lieeft zijne geboorte het toch beroemd gemaakt. Deze Schriftgeleerden wisten, waar den tekst te vinden, omtrent des Heilands geboorte, en zij konden hun\' vinger loggen op de stip op do kaart, waar Hij geboren moest worden; en toch kenden zij den Koning niet, hebben

zij er zich niet om bekommerd om Hem te ontdekken. Mocht ik toch nooit in liet treurige geval verkeeren van volleerd te zijn in dc aardrijkskunde der Schrift, in profetie en theologie, en toch ITcm te missen van wien de Schrift spreekt!

AVij willen met blijdschap letton op don titel van Leidsman, of lleerscher, die hier aan Jezus wordt gegeven-Indien Hij heerscht over ons, dan be-hooren wij tot het geestelijk Israël. O mocht de dag weldra komen, wanneer ook hot letterlijk Israël de heerschappij zal zien op zijn\' schouder!

I. Tom heeft Heródes de ivijzen heimelijk geroepen, en eer nam. naardujlijk van hen den tijd, wanneer de *ler verschenen was.

Wij verlustigen ons in personen, die naarstiglijk onderzoeken, maar deze onderzoeker behoorde tot een zeer slecht soort. Velen werpen nieuwsgierige blikken in heilige zaken ton einde ze te bespotten of tegen to staan. Hoe slecht is deze naarstigheid! Als er op zoor heimelijke wjjze een onderzoek wordt ingesteld, dan kunnen wij vermoeden, dat er iets verkeerds gaande is, maar toch is dit niet altijd het geval. Evenwel, de waarheid vreest het licht niet. Hetzij de menschen nu al of niet heimelijk onderzoeken, wij zjjn altijd gereed om hun inlichtingen tc verstrekken omtrent onzen Heere, en alles, wat Hem betreft.

8. En hen naar Bethlehem zendende, zeide: Reist heen, en onderzoekt naarstiglijk naar dat kindeken, en als (jij het zidt gevonden hebben, booilsehaj/l het mij, opdat ik ook korne, en datzelve aanhidde.

Listige snoodaard! Er was moord in zijn hart, en vrome woorden op zijne lippen. Mocht niemand onzer een Heródes zijn in geveinsdheid. Aanbidding te beloven, terwijl men voornemens is te verderven, is een bedrog, dat in onze dagen veelvuldig gepleegd wordt.

Merk op, dat do wjjzen niet beloofd hebben tot Heródes weder te koeren. Zeer waarschijnlijk hobbon zij vermoed, dat al die ijver niet zoo zuiver was als hij wel scheen, en hun zwijgen was volstrekt geen toestemmen. Wij moeten niet ieder goloovon, die sterke betuigingen doet, en evenmin moeten wij alles doen wat zij van ons vragen, opdat wij hun niet behulpzaam zijn in hunne booze plannen.

!), 10. Kn zij, den koning geJword hebbende, zijn heem/ereisd; en ziet, de ster, die zij in het Oosten gezien hadden, ging hun voor, totdat zij kwam, en sfond boven de plaats, rvaur het kindeken was. Als zij na de ster zaegen, verheugden zij zich met zeer groote vreugde.

Ja, „zij zijn heengereisdquot;, zij waren wijs genoeg om uit het booze gezelschap van Heródes weg te gaan. Zij hebben geene overeenkomst niet hem gesloten ; zij hoorden zijne valsche bo-tuigingen en gingen huns weegs. Do ster verscheen, toen de tyran was verdwenen.

Naar allo waarschijnlijkheid was die ster een meteoor, of bewegend licht, dat lang genoog aan den Westelijken hemol zichtbaar was, om hen naar Judóa te geleiden; daaruaonzichtbaar werd; maar wederom aan den hemel schitterde, nadat zij Jeruzalem hadden verlaten. Wij moeten niet altijd verwachten door zichtbare teckenen bemoedigd te worden; maar a/s de Heere ze ons schenkt, dan is ons dit tot groote blijdschap. Wij zien niet uit naar de ster dor innerljjke gewaarwordingen, noch naar uitwendige toe-

kenen, maar naar Jezus zelvcn; tocli is liet ons tot groote vreugde, als er hemelsche vertroosting tot onze ziel komt. Heere, doe aan mij een toeken ton goede: dat zal mij verblijden. Toon mjj U zeiven, en ik zal mij verheugen met zeer (jroote vreugde.

Zio, hoe de sterren boven, zoowel als de menschen beneden, den i)iis geboren Koning hulde bieden! Mijne ziel, wees niet traag om uwen Zaligmaker te aanbidden ! Do ster bewoog zich, „totdat zij kwam, en stond hoven de placds, waar het kindeken wan.quot; Zoo zal ook mijn hart niet rusten, vóórdat het den Heere heelt gevonden.

11. En in het huis (jetcomen zijnde, vonden zij het hindeken niet Maria, zijne moeder, en neder vallende, hebben zij het aangebeden; en hunne schatten opengedaan hebbende, brachten zij hem ge-sehenken: goud, ei\' wierook, en mirre.

Zij, die Jezus zoeken, zullen llcni vinden: zjj, die Hem in waarheid zien, zullen Hem aanbidden: zij, die Hem aanbidden, zullen hetgeen zij bezitten Hem toewijden. Hot goud en de specerijen werden gebracht, niet aan Maria, maar aan ,,Hcniquot;. Do wijzen hielden hunne kisten gesloten, totdat zij Jezus zagen, maar toen openden zjj hunne schatten. Laat ons onze liefde en onzen heiligen arbeid voor het oog on/.es Heercn houden, en ze nooit bloot willen stellen voor den blik dor wereld. Het waren koninklijke geschonken, die do wijzen brachten, en er was ook iots priesterlijks in — „goud, en icierooki en mirre.quot; Deze keurgaven, inzonderheid het goud, konden Jozef\'en Maria helpen om het Koninklijk Kindeken te verzorgen, dat zoo spoedig als balling moest omzwerven. God bracht uit het verre Oosten menschen, om in de behoeften zijns Zoons te voorzien.

„Herinner u, dat do Almacht overal zjjno dienstknechten heeft.quot; Eer het kindoke naar Egypte gevoerd wordt, komen Oostersche wijzen om do reiskosten voor Hem to betalen.

Heere, IJ zal ik mijne aanbidding brengen en mijne gaven; want Gij zijt de eenigo Vorst mijner ziel; en ik zal uwe zendingszaak helpen bevorderen, opdat, wanneer Gij met uw evangelie naar Afrika gaat, mijne gaven mot U kunnen gaan.

12. Kn dooi\' Goddelijke openharing vermaand zijnde in den droom, dat zij niet zouden wederkeeren tot Utródes, vei trokken zij door eenquot;¹ anderen weg weder naar hun land.

Waarschijnlijk hebben zij Heródes reeds half van kwade bedoelingen verdacht, en de Heere heeft door een\' droom hunne gedachten nog verder in die richting geleid. Ook de wijzen hebben het noodig om door God vermaand te worden, en als dit geschiedt, dan veranderen zij terstond van gedachten. Ofschoon zjj voornemens waren om langs een\' zekeren weg terug te koeren, sloegen zij nu toch een\' anderen weg in. Zjj draalden niet, maar „rertrokken door eenquot;\' eenderen weg naar hun tand.\'\'\'\' O dat ik aan eene wenk van den troon nooit ongehoorzaam mocht worden bevonden! „Gij zult mij leiden door uwen raad.quot;

13. Tooi zij nu vertrokken waren, ziet, de enge! des Heeren verschijnt Jozef in den droom, zeggende: Sta op, en neem tot a dat kindeken en zijne moeder, en ■vlied, in Egi/ptc, en wees aldaar, totdat ik het n zeggen zal; want Heródes zal het kindeken zoeken, om het te dooden.

Ho engelen hadden in die dagen veel te doen; want hun was de bijzon-

doi\'o zorg voor hun\' Koninlclijkon Moestor opgodragon. liet lioogc ambt van .lozof als voogd on bescliennor van hot kindeken en van z|jno moeder, braclit veol zorgo voor hom mode, en maakte hom tot een\' balling. Wij kunnen niet verwachten den Heoreto dienen, en tegelijk een gemakkelijk en genoegoljjk loven te leiden. Als God iets ol\' iemand aan onze zorgo heeft toevertrouwd, dan moeten wij blijmoedig door do woestijn reizen, en, zoo hot noodig is, ook in ballingschap gaan, en nooit terug willen koeren, voordat God ons ons paspoort zendt. Onze orders luiden: „ITees aldaar, iofda/ Ik het n zexjejen zal.quot; Des ] roeren dicnstkneehten moeten wachten op des Hoeren Woord, vóór zij oen\' enkelen stap doen, hetzij om uit te gaan of om te huis to komon. AYachten, en, vooral wachten in Egypte, is moeielijk, maar het is veilig om te blijven waar wij zijn, totdat wij eeno marschordor hebben ontvangen.

14, 15, Hij dan opgestaan zijnde, nam liet kindehen en zijne moeder tot zich in den nacht, en rertrok naar Kgi/pte, en iran aldaar tof den dood ran Heródes; opdat vervuld zon worden hetgeen van den Tfeere gesproken is door den profeet, zeggende-, lit Kgypte\'heh ik mijn\'\' Zoon geroepen.

Nachtelijk reizen, beide in gewonen, workelijken, en in geestelijken zin, kan hot deel wezen van hou, die Jezus mot zich voeren. Zelfs de /one Gods, die zoo ver verheven is boven alle andoren, moet vertrekken naar Egi/pte, evenals do overigen van het gezin, en mag het niet eerder weder verlaten, dan wanneer Iljj er toe geroepen wordt, jjuat het ons niet verwonderen, dat ook wij naar Egypte hebben te gaan, in der haast derwaarts zullen hebben te vertrekken, on dat wel des nachts, om er menigon dag te blijven verwijlen. Ook wij zullen dan tor bestemder tijd teruggeroepen worden door Hem, wiens roeping kracht van uitwerking hoeft. De engel, die ons naar Egypte leidt, zal ons ook zeggen, wanneer wij het wederom moeten verlaten, want al onze tijden zijn in do hand des Hoeren. Laat ons nooit vergeten, dat de uitverkorenen dos Hoeren wellicht naar Egypte moeten gaan, maar dat zij er ook wederom uitgevoerd zullen worden, want de regel is van algemcone toepassing: „Uit Egypte heb Ik mijii\' Zoon geroepen.quot;

Hoe werd door de profetiën de weg ouzos Heeren van het begin af aangewezen en als afgebakend! Do Koning Israels komt uit Egypte, evenals Mozes, die in zijne dagen Koning was in Jeshurun.

10. yI Is Heródes zag, dat hij van de ivijzen bedrogen teas, toen irercl hij zeer toornig, en eenigen afgezonden hehbendc, heeft omgehraeld al de kindereu, die binnen Bethlehem en in al deszelfs landpalen waren, van twee jaren oad en daaronder, naar den tijd, dien hij van de wijzen naarstiglijk onderzocht had.

Met al zijn slim overleg mist Heródes toch zijn dool. Iljj waant bedrogenen bespot te zijn, ofschoon dit geenszins dor wijzen bedoeling was, maar hoogmoedige monschon verbeelden zich zoor snel boloedigd te zijn. Hij is in toorn ontstoken: Iljj moot dezen pasgeboren Koning doodon, opdat hij wellicht niet de kroon voor zich opoiscbe, en daarom beveelt hij don moord van ieder tweejarig kind in liethlohom, dien leeftijd zoo ruim stollende, opdat geen enkel kind door oone vergissing omtrent den ouderdom zou kunnen ontkomen. Wat was or hom aan gelegen, zoo er eenige

I loofdst. 11.1 DK KONING VERSCHKNUN

kindorcn noodeloos omgebracht werden? ]Ijj moet de zekerheid hebben, dat er aan het leven des klcineu Konings een einde was gemaakt; en hij verbeeldt zich, dat eene snelle en algomeene slachting van alle kinderen, die hun tweede jaar bereikt hebben, hem van alle vrees voor dezen vermaarden mededinger zou verlossen. De mensehen zullen alles doen om maar van Jezus to worden verlost. Zij vragen niet hoe vele kinderen, of mannen, of vrouwen, verdelgd worden, zoo zjj slechts zijn koninkrijk kunnen weerstaan, en zijne heilige zaak reeds in derzelver aanvang kunnen vernietigen. Doch ijdel is hun toorn : het heilig Kindoke bevindt zich buiten hun rechtsgebieden buiten hot bereik van hun zwaard.

17, 18. Toen is vervuld geworden hetgeen gesproken is door den profeet \\ Jeremia, zeggende: Eene stem is in Rama gehooid, geldeig, geween en veel gekerm, Rachel beweende hare kinderen, en wilde niet vertroost wezen, omdat zij niet zijn!

Onze Vorst schrijdt voort op een\' weg, die als geplaveid is met profetiën. Maar zie, hoe zijne vroege jeugd reeds vervuld is van moeite en smart! De weonende profeet voorzegt het wee- ¹ klagen over do onnoozele kinderkens. Hij is de onschuldige oorzaak van den dood van vele onschuldigen. De mensehen zeggen, dat de Godsdienst de oorzaak is geweest van wreedheid en bloedvergieten, maar do eerlijkheid moest hen nopen te erkennen, dat niet de Godsdienst, maar de tegenstand togen den Godsdienst dit hebben gedaan. Hoe! Zal Jezus worden gelaakt, omdat 1 [erodes Jlem trachtte te vermoorden, en daardoor zoovele moeders heeft doen weenen over hare doode kinderkens ! Welke drie droppelen van alsem hebben wij hier : „geklag, geween

EN Dl\'j KONING AANGEK AND. II

en red gekci inquot;! Dozo drievoudige vermenging wordt maar al te veel aangetroit\'on.

Nog weenen onze Rachels; maar heilige vrouwen, die don I leere Jezus kennen, zeggen van have kleinen niet, dat „zij niet zijn.quot; Zij weten, dat hare kinderen zijn, en zij weten, waar zjj zijn, en zij verwachten ze weer te zien in do heerlijkheid. Gewis! indien deze vrouwen het slechts hadden geweten, dan zouden zij vertroost zijn geworden door liet feit, dat, ofschoon hare kleinen gedood werden, de Vriend der kinderen toch ontkomen was, en nog leefde, om de Zaligmaker te zijn van allen, die sterven, eer zij daadwerkelijke zonden kunnen begaan.

19, 20. Toen Herudes nu gestorven was, ziet, de engel des Heeren verschijnt Jozef in den droom, in Egi/pte, zeggende: Sta op, neem het kindeken en zijne moeder tot n, en trek in het land Israels : want zij zijn gestorven, die de ziel des kindekens zochten.

Wederom engelen! Ja, en zij zijn nog altijd werkzaam voor „den Beminde des Heeren.quot; Jozef waakt nog over het Kindeken, evenals Jozef van ouds gewaakt heeft over Israël in Egypte. Let op do orde, waarin het gezin gerangschikt is, — „het Kindeken en zijne moeder.quot; De Heere wordt het eerst genoemd. Hier is het niet, zooa,ls in Rome, „de Maagd en het kind.\'\' De engel had er oen afkeer van om ILcrodes\' naam to noemen, hij zoide: „zij zijn gestorven.Zulk een ellendeling verdiende het niet, dat zijn naam door een\' heiligen engel genoemd zou worden. Heródos was heengegaan naar zijne eigene plaats, en nu brengt de Itcere zijne ballingen terug naar hunne eigene plaats. In stede van Jezus te doen sterven, is de tyran nu zelf ge-

12 I)K KONING VKRSOHIONKN KN

storvcn. Mot liet zwaard in do hand heeft hij liet kindeko gemist, maar zonder zwaard heeft de Vader van dat kindeken zijn hart doodeiijk getroffen. Het is voor do wereld eeno verlichting als sommige menschen sterven, dit was stellig het geval niet Ilerodes. Zij, die onzen Koning van zjjn rechtmatig erfdeel weren, zullen waarschjjnljjk niet lang leven. Mjjne ziel, bepeins de lessen dor geschiedenis betreffende de tegenstanders des Konings!

21, 22. Hij dan, opgestaan zijnde, heeft tot zich genonicn het kindeken en z ijne moeder, e)i is gekomen in hel land Israels; maai\' als hij hoorde, dal Ar-ehelóiis in. Judéa koning tras, in de plaats zijns vaders Ilerodes, vreesde hij daarheen te gaan; maar door Goddelijke, openharing vermnand in den droom, is hij vertrokken in de deden i\\in Galiléa.

Jozef gehoorzaamde zonder vragen of tegenspreken. Hij stond op, dat is: zoodra hij ontwaakte, bereidde hij zich om te doen, wat hom bevolen was. Hij begaf zich terstond op reis, en kwam in hot land Israels. Zoo bo-hooren ook wij ons to haasten om to gehoorzamen. Hij had zjjno vreezo mot betrekking tot Judéa; maar toch handelde hij niet naar zijne vreezo, hij ging slechts den weg, die hein door zijn\' hemelschen gids was aangewezen. Deze Jozef was, evenals zjjn naamgenoot van ouds, een „droomerquot;, en hij was tevens een practisch man, die van zijne droomen een verstandig gebruik maakte. Hij „is gekomen in het land. Israelsquot;, maar het was hem vergund om zich naar dat gedeelte er van te begeven, dat onder eeno zachtere rogeering was dan van Archelaüs, die volstrekt niet beter was dan zjjn vader. Galilea, eeno verachte provincie, een land, waar de Heidenen zich venneug-1)1\'! KONING AANOKtUNI). jlToofdst. II.

den met do Joden, en waar nog groote duisternis en onwetondheid hoerschton, moest het land wezen, waar onze Hcere zijne vroegste jeugd doorbracht. Hij behoorde tot het geineene volk, en Hij genoot zijne opvoeding in eeno cen-voudigo, landelijke omgeving, in „de deelen van Galiléaquot;, onder eenvoudige lieden, die de verfijnde, beschaafde manieren niet hadden van hen, die in steden wonen. Gezegende Koning, de dagen uwer minderjarigheid werden niet doorgebracht aan het hof, maar in hot midden der gansch gewone menigte, die hot U ook thans nog eene verlustiging is te zogenen! Ik bid II, wend U ook thans tot de deelen van dat Galiléa, en blijf met mij.

23, Eu daar gekomen zijnde, nam hij zijne iroonplaats in de stad, genaamd Xazareth, opdat vervuld zon worden, n at door de profeten gezegd is, dat hij Na-zaréuer zal geheeteu worden.

Onze Heere was genoemd „Xelzurquot;, Dk Spruit. Waarschijnlijk is dit do profetie, die hier wordt bedoeld, want „Nazarethquot; beteekent spruiten, of loten. Het kan ook wezen, dat hier gezinspeeld wordt op eene onvermelde profetie, van welke de profeten dikwijls spraken en die aan het geheele volk bekend was. Zeker is het, dat Hij gedurende langen tijd beide door Joden en heftige ongeloovigcn „Nazarenerquot; genoemd werd. Menigmaal heeft zjjn woeste togonstander op do aarde spuwende met walging en afkeer den naam „Na/.areuerquot; uitgesproken, alsof dit de diepst mogelijke verachting uitdrukte. En toch, o Nazarener, hebt Gij overwonnen! Jezus van Nazareth is de grootste Naam onder de menschen. O Heere, mijn Koning, naarmate Gij onteerd wordt door uwe vijanden, zult Gij van ganscher harte worden aan-

1, 2. l-.\'n in (lie iliitji n l\'innn Joliriinirs ilr Ihoprr, pmlikenili\' in dr iriirslijii run .hnlra, ni •rgficndr: Bckrni n, ininl hrl l\'iiniiikrijl\' ilrr lii\'mrlrn /s\' niihij firkoninii.

Terwjjl Jezus nog te Nazareth verwijlde, is zijn bloedverwant, de Doopor, opgetreden: vóórdat de zon aan den hemel verschijnt, wordt de morgenster gezien, .lohannes versoheen niet aan het hof, hij kwam in de eenzame woestijn, in plaatsen, waar slechts schapen en eeno handvol landlieden aanwezig waren. Do zonding van Christus Jezus is in zedeljjke wildernissen en in de verlatene plaatsen der aarde. Daarheen baant des Hoeren voorlooper zich een\' weg, en daar predikt hij gevoegelijk het gebod: „Bel,■pert te.quot; (Jee ft op uwe doornen on distelen, o gij woestijnen; want uw IToere komt tot u! Zie, hoe .lohannes hot komende koninkrijk aankondigt, hoe hij do monsehen aanspoort om er zich voor te bereiden, en dat wel haastoljjk: „Want het koninkrijk der hemelen is nahij gekomenquot; Laat mij bereid zijn voordo komst des Hoeren, en alles wegdoen, wat zijn\' Heiligen Geest zou kunnen bedroeven!

3. \\l\'anf deze is hef, van denwelken grsiiroken Is door .lestija, den profn-t, zeggende: Jgt;e slem des roeiienden in de iroeslijn: Hereidi den iit/j des I lurch, maul:/ zijne linden rerhl.

Matthóus blijft lijj zjjno gewoonte om hot Oude Testament aan te halen. De profoton hebben niet slechts don Koning, maar ook zijn\' voorlooper beschreven. Zjj vermeldden de hoedanigheid van dezen voorlooper: hij was oene „stemquot;-, (Jezus is „hot Woordquot;); zijn\' toon, „roependequot;\\ zjjno plaats, „in de woestijnquot; \\ en zijne boodschap, die eeno boodschap was van aankondiging, waarin hij toebereiding oischte voor den komenden Koning: „Bereidt den weg des Heeren.quot; Het hart der monsehen was als eone woestjjn, waarin geen weg is; maar gelijk trouwe onderdanen bij do nadering van beminde vorsten wegen maken, zoo moesten do menschon den Heere verwelkomen door hun hart recht on bereid te maken om Hem te ontvangen.

O lloere, hoe gaarne zou ik U wolkom heeten, zoo Gij tot mij wildot komen! Ik heb grootoljjks behoefte aan Uwe koninklijke tegenwoordigheid, en daarom wenseh ik don weg voor U te boréiden. Mijne begeerten hebben U oen\' korten en zeer effen weg go-

baaucl in mijn liai\'t. Kom, o llocro, 011 toef\'niet. Kom in injjne vviklernis-natunr en verander haar in een\' iiof des 1 feeren.

4. Kh dezelve Johannes had zijne Heeding van kemelshaar, en een\' lederen (jonlel ma zijne lenden; en zijn voedsel iras spyinklianen en irilde honimj.

Iljj was gelijlc Klia, ruw en stretifi\'. Zijne eeuvoudiglieid, zjjne strcnglieid, zijne zelfveriooeliening werden aangeduid door zijn gewaad. Zijn voedsel, liet voortbrengsel der woestjjn, waarin hij verwijlde, toonde, dat hjj onver-sehillig was voor weelde. Gelieol zjjne houding was symbolisch; maar zij was tevens voegzaam en gepast voor zijn ambt en zijne roeping. Het eenvoudigste voedsel is voor lichaam cn ziel hot beste; en daarenboven kweekt het ook mannelijkheid van karakter. Heere, laat noch mijne spijzen, noch mijn drank, noch mijne kleeding mij hinderen in nw werk!

5, (!. Toen is tot heni uitgegaan Je-rnzalem en geheet Jiidéa, en het geheele. land rondom dc Jordaan, en werden ran hem gedoopt in de Jordnan, belijdende hnnne zonden.

Het volk verbeidde een\' Messias. Zoodra nu de scherpe, doordringende stem van Johannes in do eenzaiimheid weerklonk, gingen allen tot hem uit. De kreet „Hekeert u!quot; ging zeer gepast vergezeld van don doop, of do wassching des lichaams in het water. Hot belijden hunner zonde, dat geilaard ging met den doop in do Jor-daan, duidde er de boteekenis van aan. Zonder de erkenning van schuld, zou het niets dan oen gewoon bad zijn geweest voor den persoon, zonder geestelijke beteekenis, maar de belijdenis van zonde, die er mede gepaard ging, maakte het tot eon zeer leerrijk teeken. Johannes moet er zich innerlijk over verwonderd hebben, om die menigte tot zich to zien komen, maar zjjn voornaamste gedachte was voor zijn\' komenden Heero. Hij dacht moor aan Hem dan aan „gansch dndéa.quot;

7. Hij dun, ziende veten van de Fa-rizeën en Saddueeën tot zijn\'\' doop kennen, sprak tot hen: (rij adderengebroedsels \\ trie h.e(ft n aangeirezen te vlieden van den toekomenden toorn ?

I let was vreemd om do trotsche Separatisten en de twijfelzuchtige Moralisten te zien komen ten einde gedoopt te worden; daarom heeft Johannes, om hen te beproeven, hen met strenge, brandende woorden aangesproken. Hjj zag, dat /,jj slangachtig waren iu hunne beweegredenen on als adders waren in hun\' aard en karakter, en daarom noemt hjj hen „ Adderengcbroedsolquot;, en dat was de toetssteen, die hem deed zien, of zij al of niet oprecht waren. Hjj vraagt, wie het hun heeft ingeblazen om den toorn te ontvlieden, waarvan hij, overeenkomstig de slotwoorden des Ouden Testaments, de voorbode was. Deze vraag was voor hen niet vleiend; maar des Heeren dienstknechten hebben zich niet tot taak gesteld om zich aangenaam te maken bij de menschen: zij moeten getrouw wezen, inzonderheid tegenover de aanzienlijken en geleerden. Deze trouw heeft Johannes do Dooper betoond, en Hij, die hem zond, heeft er hem voor geëerd.

8. Brengt dan vruchten voort der hekeering waardig.

Handelt zooals gij handelen zoudt, wanneer uw hart, uwe gevoelens, anders waren\' geworden ; laat af van den hoog-

moed, wamiii «ij u hult, eu verlaat do slangen beweogredoncn, die u thuns doen handelen. ITeere, behoed ons voov eene onvruchtbare bok nering, die slechts eene verzwaring zou zijn van onze vroegere zonden.

!). /\'/« tment niet hij n seleen te zeggen;

11\'ij hehhen Ahraham tot eeii¹ rader; imnt ih zeg n, dat (iod zei fx nil deze deenenA hmliatn kinderen Iran verirelrken.

Verbeeldt u niet, dat Ood n noodig iiool\'t om zijne belofte aan zijn\' dienstknecht Abraham te vervullen; want iederen steen in do Jordaan kan Hij tot een\' erfgenaam der genade maken. Vertrouwt niet op uwe afkomst, en waant niet dat alle de zegeningen van het toekomstig koninkrijk uw deel moeten wezen, omdat gij tot het zaad behoort van den vader dor geloovigen, (iod kan even gemakkelijk kinderen maken uit steenen als uit adderenge-broedsels, liet zal Hem nooit aan middelen ontbreken om zijn verbond na te komen, zonder zijn evangelie te plooien naar den gril van ijdelo, verwaande menschen. Indien zijn evangelie door do deftige, aanzienlijke lieden wordt verworpen, dan zal Hjj zich uit de achterbuurten een volk verzamelen. Laat niemand onzer zich inbeelden, dat wij, omdat wij zeer rechtzinnig zijn, of zeer schriftuurlijk in onze Godsdienstige beschouwingen, of in onzen kerkdienst, do gunst van God deelachtig moeten worden, en dat de bekeering voor ons niet noodig is. (iod kan buiten ons; maar wij kunnen niet buiten bekecring en buiten do werken, die aantoonen, dat zij waaien oprecht is. Wolk een zegen is hot, dat Hij hot steonen hart veranderen kan in een kinderlijk gemoed! Godes zijn wonderen van genade !

10. En ook is colreede de bijt aan den

irortel der booinen gelegd; alte hoorn die gei n goede rrueht voi/rthj\'engt, wordt ii/ifgeltonieen, en in het vunr geworpen.

Zijne bedoeling is: do Koning, de Ombouwer van iedere onvruchtbare boom, is gekomen. De groote i\'osch-wachter heeft zijne bijl nedergeworpen aan „den wortel der hoornen*. Hij heft zijne bijl op; Hij treft den on vruchtbaron boom en velt hem, en deze wordt in het vuur geworpen. Die schets is vol van leven. De Doopor ziet gansche wouden vallen onder de bijl, want Hjj, wiens heraut hjj is, zat de Rechter der menschen zijn, en het recht uitoefenen. Welk eene aankondiging had hij te doen. Welk een toonoel werd door zjjn geloofsoog aanschouwd! En wat wij aanschouwen, is nog tamelijk hetzelfde; do bijl is nog immer in werking. Heere houw mij niet af voor hot vuur. Ik weet, dat de afwezigheid van goede vruchten even noodlottig is tils de tegenwoordigheid van bedorven vruchten, lleere, laat mij niet een bloot negatief karakter hebben, opdat ik niet worde „nitgehomven, en in het ennr geworpen!\'

11. Tk doop n iret met aider tot hekeering; maar die na mij tromt, is sterker dan ik, n\'iens seltoene)i ik niet iraeirdig hen. hem na te dragen; die zal li met den Heiligen (leest en met rnnr doopen.

.loliannes kon don boetvaardige in het water dompelen; maar Een, die grootor is dan hjj, moet do menschen doopen in den Heiligen Geest en in ruur. De bekeering gaat gevoegelijk vergezeld van eene wassching met water, maar de ware doop van den geloovige door den Heere Jezus zeiven brengt ons in een geestelijken vloed van heilig vuur. Johannes beschouwde

ziolizolveu als niets moei\' dau een huisslaaf, onwaardig om zijns meesters sandalen van do voeten te nemen; en zijn doop in water stond even ver bonedon den doop dos Goestes, als een slaaf beneden zijn heer is. Jezus is do Goddelijke Unere, die ons bedekt mot de vurige invloeden van den Heiligen Geest. Kennen wij zijn\'doop? Wat is zonder denzelven de doop des waters? Wat zijn alle Johannossen der wereld met hun doopen in water, vergeleken bij Je/.us met zijn doopen in vuur!

12. 11 \'ini.x min in c ijiir ha ml hij zal zijii\' (Inrsrlrvlofr (tiiorziiircrrn, i n z ijne hinrr in zijne srlniiir Ie :\'(iincii hrnii/eii, en zul hel l-af mei oiniilhliis-sehelijl- rmir reyhntlillen.

Hij stelt zijn\' lloere voor onder nog een ander beeld: namelijk dat van oen Landman. Ditmaal houdt Hij in zijne hand geene bijl, maar eone wan. Fari-zeën, Saddueeën en al do overigen liggen op zijn\' dorschrloer: het is met dezen dat Hij handelt: „Hij zal zijn dorseltvloer doorzuineren.\'\' Indien zij niet wonsehen door Hem gereinigd te worden, dan moesten zij zich daar niet bevinden; maar zjj zijn er, en Ilij handelt met hen. W\'ien* van in zijne hand is: Hij werpt den hoop opwaarts in den wind, om te toetsen en van elkander te scheiden. Zijne tarwe vergadert Ilij. Het kaf wordt verder weggeblazen naar de plaats, waar het vuur brandt, en zoo wordt het weggeruimd en verbrand in hetgeen hij ons zegt een oniiithlnsscJielijk vuur te zijn. Onzes Hoeren onderwjjs zal de werking doen van eone groote wan, die liet goede en echte doet bljjven, en hetgeen onecht en waardeloos is, der algeheele vernietiging prjjs geeft. Zoo was het in het leven onzes Hoeren, zoo is het nog overal, waar Hjj wordt gepredikt. Hjj is de GrootoVerdeeler. Het is zijn Woord, dat de zondaren scheidt van de heiligen en Hem een volk bijeenvergadert.

Aldus bereidde de heraut het volk voor den Koning, die de Reiniger, de üithouwei\', de Wanner zijn zal. Mijne ziel, aanschouw uwen Heere onder deze gestalten, en wees vervuld van eerbied voor Hem.

13. Toen kwam Jezus van Galiléa naar de Jordaan, tof Johannes, nni ran hem (jedoopt te worden.

Ter bestemder tijd, toen alles gereed was, trad do Koning uit zjjne afzondering te voorschijn. Zich zeiven in eone nederige plaats stellende, heeft Hij den Dooper niet naar het Meer van Galiléa ontboden, maar ging Hij

zelf af tot hem in do landstreek aan don oever der Jordaan, om door hem te worden gedoopt. Behoort nu een dienstknecht te verzuimen, wat zijn 1 leer zoo van harte heeft waargenomen ? Js er iemand, die durft zeggen: „Het is niet noodzakelijkquot;? Was het noodzakelijk voor den Ileere Jezus? „Ons betaamt hetquot;, zeide Ujj, en wat Hem betaamde, is gewis niet onvoegzaam voor zijne volgelingen. Laat ons, al zouden wij er ook een reize voor moeten doen, het gebod opvolgen, dat voor alle geloovigen verplichtend is.

14. Doch Johanne» weigerde hem zeer, zeggende: Mij /\'s noodij ran n gedoopt te worden, en hond gij tot mij ?

Dat was zeer natuurlijk. Johannes wist, dat Jezus verre weg heiliger was dan hij, en daarom protesteerde bij er tegen om als zijn\' reiniger op te treden. Johannes was zeer krachtig in zijn protest: hjj „weigerde hem zeer.\'\' Het scheen hem buiten de orde te zijn, dat luj iemand zou doopen, die zoo bjj uitnemendbeid goed was. Ofschoon hij van den hemel de verzekering nog niet had ontvangen, dat Jezus de Messias was (want hij had den Geest nog niet op Hem zien nederdalen) zoo heeft hjj toch met groote schranderheid vermoed, in Jezus inderdaad den Christus te zien. Hij wist, dat Hij een bijzonder gunstgenoot was van den hemel, dat Hjj verre boven hem stond, en daarom verwachtte hjj het teeken te zien, waaraan hij wist, dat de Christus gekend zou worden.

Johannes heeft nooit een\' plicht ontweken, maar eeno persoonlijke eer wees hij af. Hij wilde zelfs den schijn niet aannemen, alsof hjj zich, vergeleken bij zijn\' Heere, van eenige be-teekenis achtte. Gezegende Jezus, leer ons een\' zelfden ootmoed te betrachten.

15. Muur Jezus, antwoordende, zeide tot hem : JaiuI nu af; want (ddns bvtaand ons (die gerechtigheid te verruilen. Toen liet hij run hem af.

Jezus beantwoordde Johannes zoo volkomen, dat hjj terstond zijn\' tegenstand opgaf. Het was betamelijk, beide voor Johannes en voor Jezus, dat onze Heere door hem zou worden gedoopt. Deze verzekering voldeed den Doopcr iu zoo verre, dat hjj, ofschoon nog onder protest „ van hem uf Het.^u Dc doop was betamelijk, zelfs voor onzen llecre, die geene persoonlijke reiniging behoefde; want Hjj was voor zijne gemeente hot Hoofd over alles, en dus betaamde het, dat Hij zou wezen gelijk de leden zijn zullen. De doop stelt op treffende wijze voor, hoe onze Heere als gedompeld was in lijden, alsmede zijne begrafenis en zijne opstanding. \' gt;p typische wijze wordt hiermede aldus „alle gerechtigheidquot; vervuld. Deze or-dinaiitic is vol van beteeken is, als zij op de rechte wijze wordt aangewend; en zij behoort met grooten eerbied te worden beschouwd, daar onze llecre zelf zich er aan heeft onderworpen. Zal ik weigeren mijn\' Heere na te volgen? Zal ik denken, dat er geene bcteekenis is in eene ordinantie, waarvan Hjj gezegd heeft: „Aldus betaamt ons (die gerechtigheid te rervnllenquot; ?

l(j, 17. I\'in Jezus gedoopt zijnde, is terstond opgeldommen uit het water-, en ziet, de hemden werden hem geopend, en hij zag den (leest Gods nederdalen, gel ijl:, eene duive, en op hem komen. En ziet, eene slem uit de hemelen, zeggende: Deze is mijn Zoon, mijn. Geliefde, in den welke)! Ik mijn welbehagen heb.

Onze Heere moet afgedaald zijn in het water, want. Hij is „opgeklommen uit het water.quot; Hij bleef niet verwijlen

in flo rivier, maar na eon\' plicht volbracht to hebben, «lins Hij terstond zijns weegs om oen\' anderen te vervullen. In den doop werd onze Heero, beide door Gods Woord en door Gods Geest openlijk erkend als de (Icliefde Zoon. Welk getuigenis is er meer noodig? /00 is het ook dikwijls met zijn volk: hun kindschap wordt hun duidelijk openbanr, terwijl zij cone daad van gehoorzaamheid verrichten ; liet Woord en do Geest getuigen met hun\' geest.

Onze lieoro Jezus moest nu zijn openlijk levenswerk beginnen, en Hij deed liet op de beste wijze. De wereld opende zich voor Hom, „en de hemelen werden hem (leopend.quot; Naarmate zijne behoefte duidelijk werd, zijn Hom ook de voorraadschuren geopend. Op Hem ia ook de Goddelijke zalving gekomen. Als cone snelvleugelige, reine, vreedzame duivo kwam „de Geest Gor/squot; en vond cene rustplaats in Hem. Toen Hij ingedompeld was in het element dos waters, word Hij terstond omringd door liet Goddelijk element des Geestes. Toen werd ook zijn oor gestreeld door des Vaders hoorbaar uitgesprokene erkenning van ITem, en door de nit-

\\ drukking van het welbehagen, dat God altijd in Hem heeft gehad. Hot was oen heerlijk oogenblik. Onze Koning was nu uitgeroepen 011 gezalfd. Zal Hij nu niet terstond zijn koninkrijk in bezit nemen? Wij zullen zien.

Ouzo Heere on Koning staat thans ton volle voor ons. 11 ij word vooraf-; gegaan, voorzegd en aangewezen door .lohannes den Hooper; Hij werd dooiden doop ingewijd tot zijn werk; lljj werd gezalfd door den Geest, en beleden door den Vader; zoo heeft lljj dan nu ton volle zijn koninklijk ambt aanvaard. Mocht niemand onzer voorbarig zijn in zijn\' arbeid voor den Ifeero, noch voorwaarts gaan zonder do bewustheid van des Vaders goedkeuring, en zonder de geestelijke zalving van Jioven!

O Heere, laat mij, in mijne mate, die zalving en goedkeuring ten deel vallen, die IJ in uwe mate ten deel vielen. Hiertoe wensch ik uwe zalving met den Geest te beschouwen in liet volle geloof, dat ik in ü gezalfd ben, gelijk ook bot lichaam mede gezalfd is in do zalving van hot Hoofd.

1. Toen werd. Jezus ran den Geest ive{/(/eIf\'id in de woestijn, om rerzoeht te worden ran den did rel.

Niet zoodra is i 1 jj gezalfd, of 1 iij wordt ook aangevallen. Hij heeft do verzoeking niet opgezocht, maar was „van den Geest weggeleid.quot; De tijd, hiertoe uitgekozen, was terstond nadat zijn Zoonschap openlijk was erkend, toen Hij zou hebben kunnen denken, dat het onwaarschijnlijk was, op dat punt te zullen worden aangevallen. Tijden van geheiligd genot vloeien soms ineen met tijden van verzoeking. Onze Heere werd weggeleid „in de woestijn.quot; Het was eene plaats van groote eenzaamheid, waar Hij gansch alleen zou wezen

lat in den strijd. De (hiirel /olf kwam op

Fot die plaats on wendde zijne duivelsclie

ize kunsten aan op don Monsch, die bestemd

f\'d. was oTn zijn Verder ver te zjjn.

k- Laat ik mij immer op mijn\' waeht-

m. toren bevinden, maar inzonderheid in tijden van Ki\'rmte genieting; want dan

na zal Satan mij hoogst waarschijnlijk

if- aanvallen. Heere Jezus, wees Gij met

or mij in de ure dor verzoeking, want dij

or weet hen, die verzocht zijn, te hulp te

[jj komen,

0-

jj 2. En als hij rwrtii/ (hilt;ilt;^jn m vmii(i

Jt vachten ffemsf had, hrnujcrdc hem. ten

r- laatste.

n

■r Gedurende dien geheelen, langduri-

1- gen vastenstijd werd Hij op wonder-I- dadige wijze ondersteund; maar bij hot

einde begon do honger Hom te kwellen.

), Wij zijn in grooter gevaar als onze

il arbeid of ons lijden voorbjj is, dan

I terwijl die arbeid nog wordt verricht,

X of dat lijden nog wordt verduurd.

t do Heere als uitgedroogd is door zijn

, langdurig vasten, on verzwakt is door

1 den honger, nu zal de vijand Hem aanvallen. De duivel is een groote lafaard, en doet laaghartigljjk zijn voor

deel met onze zwakheid.

Heere, geel mij don vjjand te ktin-ncn weerstaan!

3. I\'jn de verzoeker tot hrm gekomen zijnde sekte: Indien gij (lod* Zoon zijt, zeg, dat deze xteenen hrooden irorden.

Hij richtte de verzoeking in naar de omstandigheden: hij verzocht een\'hongerige mot brood. Zeer listig werd dit door hom voorgesteld. Slechts een enkel woord, en do harde steonen dor woestijn zullen brood worden: laat Hij zelf in zjjno eigene behoeften willen voorzien, en van zijne wonderkracht als „Xonn rem GoeV gebruik maken.

om zich zeiven de tafel toe te richten. J)c verzoeker begint zjjno inblazing met een „indienquot;, een Jndienquot; omtrent zjjn Zoonschap. Dat is zijne gewone wijze van doen. Hij roept den Heere op om zijn Zoonschap te bewijzen door zelf in zjjno behoeften te voorzien, terwijl juist hieruit onbetwistbaar zou gebleken zijn, dat Hij do Zone Gods niet was. Een ware Zoon zal niet twijfelen aan zijn\' vader, zal niet zelf voor zjjn eigen levensonderhoud billen zorgen: hij zal wachten om door zijns vaders hand te worden gevoed. De booze wilde den oengeboren Zoon doen ophouden om van God afhankelijk te zjjn, hij wilde hem zeiven do zaak in handen laten nemen. Verzoeking tot een ongeloovig helpen van zich zei ven is zeer algemeen, maar zeer gevaarlijk,

4, Doch hij, antiroordende, zei de,: Kr i* geschreven: De tnensch zal trij brood alleen niet leren, maar bij alle woord, dat door den mond Gods vitgaat.

Daar flikkerde het zwaard des Gees-tes: want mot oen ander wapen wil de Heere niet strijden. Hij zou nieuwe openbaringen hebben kunnen uitspreken,, maar II ij gaf er do voorkeur aan te zeggen: „Kr is geschreven.quot; Er is in het Woord Gods eene kracht, die zelfs de duivel niet kan loochenen.

Ofschoon het zichtbare gewoonlijk gebruikt wordt tot onderhoud van ons leven, is ons leven en ons levensonderhoud toch van het zichtbare niet afhankelijk. Wij „leren niet hij brood alleen\'\\ ofschoon dit gewoonlijk het middel is tot ons onderhoud. Hij, die de krachten des Zaligmakers heeft ondersteund terwijl Hij veertig dagen heeft gevast, kon Hem ook verder nog zonder brood bij het leven behouden. De verborgen invloed van het woord dor Almacht kon do levenskrachten

ook zonder brood in working houden, j Brood is do kraeht om ons lichaam to voeden verschuldigd aan de ver- | borgene werkingen Gods, en die Goddelijke werkingen kunnen oven gewis bestaan zonder, als door de gewone middelen, liet Woord dos Hoeren,dat de hemelen gemaakt heei\'t, kan gewis ook alles wat het heeft gemaakt, onderhouden. Onze lleero Jezus zeide tot don verzoeker, dat lljj de voorzienigheid Gods niet wilde wantrouwen, maar dat Hij zijns Vaders tijd om Hem te voeden wilde afwachten en geens-zins tot eene daad van ongeloof en van betrouwen op zich zolven gedreven wilde worden.

5, (i. Toen nam de. duif el hem mede naar de heilige stad, en stelde hem op de tinne des tempels, en zeide tot Item: indien (jij Gods Zoon zijt, irerp u zeiven nederwaarts-, want er is (jesehreven,dut Hij zijne engelen van u bevelen zal, en dat zij u op de handen zullen nemen, oj)d(d gij niet te eeniger lijd uwen roet aan eeiC steen aanstoot.

Deze tweede verzoeking is listig. Hij wordt geprikkeld om eerder te voel, dan te weinig te gelooven. Hij moot thans niet meer voor zich zeiven zorgen; maar roekeloos vertrouwen op des Vaders belofte voor meer dan in die belofte lag opgesloten. Die plaats was zeer listig gekozen. Tempel-tinnen zijn geen veilige plaatsen om op te staan; hooge en heilige plaatsen zijn blootgesteld aan verzoekingen. Die houding was voor don verzoeker voordeelig, want als do natuur op hot hoogste toppunt wordt gestold, dan neigt zij tot vallen. Het doelwit voor dezen vurigen pijl was hot Zoonschap onzes Heeren; „Indien gij Gods Zoon zijt.\'\'\'\' indien do verzoeker het kinderlijk vertrouwen onzes Heeren had kunnen schaden, dan zou luj hier zijn doel bereikt hebben.

Satan gebruikte het eigen wapen des Hoeren, en zeide: _rKr is gesehre-«■«;quot; maar bjj heeft dit zwaard niet wettig gebruikt. Het lag niet in den aard van den valschon vijand om de Schrift met juistheid aan te halen, lljj liet de onmisbare woorden „in al uwe wegenquot; weg, en aldus liet lijj do belofte zeggen, wat zij in waarheid nooit gezegd hooft, en toen stelde hij stoutmoedig eene wijze van handelen voor, die door Gods wet wordt veroordeeld, zeggende: „ Werp u zeiven neder-waarts.quot; Wij zullen bewaard worden in onze wegen, maar niet in onze dwaasheden. Do uitlating van een woord kan de beteekenis eener Sehrittuur-plaats bederven; de woordoljjko ingeving der Schrift stelt het ons ten plicht om haar nauwkeurig aan te halen, daar de weglating van een paar woorden den zin ganseh en al verandert. Welke betrouwbare ingeving kan er wezen behalve die, welke zoowel de woorden als de gedachten ingeeft?

Hoor, hoe de duivel spreekt omtrent engelen: hun Heer, hun\' last, hunne zorge en hunne naarstigheid. Men kan heilige onderwerpen met groote ge-meonzaamheid behandelen, en toch zelt onheilig zijn. Het is slecht om van engelen te spreken maar als duivelen te handelen.

Zie, hoe de booze van de verzoeking omtrent eenvoudig brood overgaat tot eene verzoeking, die do eerzucht prikkelt en tot roekeloosheid aanspoort. Door zulk eene plotselinge verandering hoopt hij den Heere op de eene wijze te vangen, al ontkomt lljj hem dan ook op de andere wijze. Maar onze Heiland was tegen hem bestand. Zjjn zwaard was gereed om alle slagen af te weren. Mochten wij door zijne genade even zoo gewapend zijn tegen

den vijand! Al verandert de vijand ook van tactiek, zoo moeten wij toch niet ophouden van liem te weerstaan, noch mogen wij een ander wapen kiezen om hem te bestrijden.

7. Jezus zeide tot hem: Er is ire-denim geschreven: (lij zult den Heere, uwen God, niet rerzoehen,

„Er is wederom geschreven.quot; Men moet niet op één\'enkelen tekst blijven staren, en hem niet zoodanig vergrooten, dat do onderlinge verhouding der Schriften er door wordt verbroken, en het zou wezen, alsof die ééne tekst do gcheele Ejjbol ware. Iedere uitspraak dos Heoren moot in verband tot de overige Schrift worden beschouwd. Er is evenredigheid in de waarheid Gods. „Er is geschrevenquot; moet naast een „Er is wederom geschrevenquot; worden geplaatst.

Hoe kort en beslissend was dit antwoord des Ilceren aan den grooten vijand! Tegenover eene verkeerd aangehaalde belofte stelt Hij een duidelijk voorschrift, dat ons gebiedt niet roekeloos te zijn. „Gij zult nietquot; uit don mond Gods is het schild der conscientie tegen eene snoodo verzoeking tot zonde. Onze gedragslijn wordt noch door eene belofte, noch door eene beschikking der voorzienigheid aangeduid, maar wol door liet duidelijk gebod des ! lee-ron. Roekeloosheid is oen verzoeken van God, en „den Heere te verzoekenquot; dat is iets, waaraan geen oogenblik door ons mag worden gedacht. Herinner u, geloovige, dat Hij uw God is om to worden vertrouwd, maar niet om te worden verzocht. Bij die tweede verzoeking was de tegenstander zoo volkomen teleurgesteld en in het nauw gebracht, dat hij niet antwoordde, maar zijne wijze van krijgvoeren ging veranderen.

Heere, laat mij niet too te zondigen door roekeloosheid of oen aanmatigend vertrouwen! Ik zio, dat hot geloof don weg der gehoorzaamheid wil gaan, maar geene wufte, ijdolo inbeelding wil volgen. Laat niet toe, dat ik mij nederwaarts werpe, en alzoo buiten het bereik kom van uwe beloofde bewaring.

8, 0. Wederom nam de duivel hem mede op een¹ zeer hoogen berg, en toonde hem cd de koninkrijlccn der wereld, en hunne heerlijkheid, en zeide tot hem: Al deze dingen zal ik u geven, indien gij, nedervallende, mij zult aanbidden.

Ellendige verrader! Geen van deze koninkrijken was werkelijk zijn eigendom : zij waren in waarheid het rechtmatige erfdeel des Hoeren, aan wien hij voorgaf zo te willen schenken. Hoe opende hij zijn\' mond en zeide: „Al deze dingen zal ik u gerenquot;! Een armzalig al mot dat al! en indien hij dit „alquot; had gegeven, dan zou het toch slechts oen gestolen gave zijn geweest. Toch zou het voor oen iegelijk onzer een schitterend en betooverond gezicht hebben opgeleverd; want zelfs de heerlijkheid van één onkel koninkrijk doet harten kloppen, en oogen glinsteren, en voeten uitglijden. Hot lokaas is zoet, maar er is een haak in verborgen. Die blinkende heerlijkheid zou te duur gekocht zijn voor don eisch — „val neder en aanbid mij.quot; Indien Jezus vleescholjjke middelen had willen gebruiken, dan zou hij spoedig „de koninkrijken der wereldquot; aan zijne voeten gehad hebben. Een weinig plooibaarheid ton opzichte van do waarheid, en een weinig vleien van vooroordeel, zou vele menschen tot 1 fem hebben gebracht, wier fanatisme onweerstaanbaar zou geweest zijn. Door hunne geestdriftige pogingen zou Hij spoedig over eene

groote macht liobben beschikt, waarvoor Rome zou zijn gevallen. Onze heilige Zaligmaker versmaadde het om de hulp des kwaads te gebruiken, ofschoon do moester der boosheid ] lom welslagen beloofde. Hoe kan Hij zich nedorbuigen voor den duivel? Hot was het toppunt van onbeschaamdheid in den valschen vijand, om van den Yol-maakte aanbidding te vragen. Christus aan de voeten dos duivels! Dat herinnert ons aan een ondersteunen van den Godsdienst door komediespel en loterijen. Welke gaven van den boozen vijand zou den Zone Gods in verzoeking kunnen brongen om de dienstknecht te worden van het kwaad ? Voor dit geval durft do verzoeker geen gewag te maken van het Zoonschap; want dat zou do Godslasterlijke inblazing al te veel in hot oog hebben doen loopon. Geen Zoon van God kan den duivel aanbidden.

ü lleero, geef, dat zoo ons ooit hongert, of wanneer wij ons, gelijk onze lleero, in armoedige omstandigheden bevinden, wij niet toegeven aan do verzoeking om onrecht te doen, ton oiiulo rijkdom en oor te verkrijgen, ja zelfs niet om hot noodige te verkrijgen, om in onzen dringenden nood te voorzien ! Mocht uwe Kerk nooit buigen voor do wereld in het denkbeeld om op gemakkoljjkor wijze en sneller het koninkrijk van Christus op te richten dan door de eenvoudige prediking des evangelies!

10. Toen zeide .Jezus tot hem: Ga rveg, Satan! want er staat geschreven; ])en Jleere, ween God, zult gij aanbidden, en Hem alleen dienen.

De lleero sprak krachtighjk tot don verzoeker. Satan had zijn eigen karakter verraden, en nu ontvangt hij zijn\' eigen naam, en wordt hem bevolen om op zijne eigene plaats te blijven. Hoe heeft dat woord hom verschrikt: „Ga teegquot;! Dat was het slotwoord, waarmede hij uit des Hoeren tegenwoordigheid word gebannen. Hoe laaghartig on lafhartig deinsde hij af! Beschaamd en te schande gemaakt haastte hij zich weg, a\'s een hond, dien men naar zijn hok jaagt.

Onze ITeere bracht hem bij het scheiden nog een\' slag toe met het zwaard des Geestes: wederom zeide Hij : „Er is geschreven.quot; Gods gebod, hetwelk alle aanbidding en dienst oischt voor Jehova, den verbonds-God, was een woord, dat aan Satan kon heugen, toen hij zich in der haast in de benedenste diepte stortte, om er beschaamd zijn hoofd to verbergen van wege de volkomen nederlaag, die hjj had go-loden. Ook hij is gebonden ouder Gods wet, en kan zijne banden niet van zich werpen. Ü dat wij de kracht mochten erkennen van dit gebod; dat wij mochten gevoelen, dat wij niets van doen hebben met het gewinnen van geheel do wereld mot al hare heerlijkheid, maar geheel ons leven hebben to besteden in den dienst van den eenigen Heer! De schopselvergo-ding verdort onder do verschroeiende hitte van deze gebiedende wet dos Allorhoogsten. Wij moeten ook zelfs geen schijn van eerbied bewijzen aan het kwade, al zou ook de geheelo wereld hot loon zijn voor óóne enkele daad van zondige onderwerping aan dezelve: „Hem alleen zult gij dienen.quot; Ons betaamt hot Jehova, te kiezen tot onzen God, om dan alleen voor zijn\' lof te leven on voor zijnen dienst.

Het is merkwaardig, dat al do Schriftuurplaatsen, aangehaald door onzen Heero, ontleend zijn aan het Boek van Deuteronomium, welk boek zoo zwaar een\' aanval had te verduren van do af brekende critici. Aldus heeft

lloofdst. IV.| DE KONING OPENLIJK ZIJN

onzo llcerc oeno bijzondere core gelegd oi) dat deel des Ouden Testaments, hetwelk, naar Hij voorzag, het ineost aangerand zou worden. De laatste jaren, die wij beloofd hebben, hebben bewezen, dat de duivel hot Boek van Doutoronomium niet bemint. Hij zou zich gaarne willen wreken voor de wonden, die hot hom bij dozo ge-donkwaardige gelegenheid hooft toegebracht.

11. Toen Het de duivel can hem af; m ziet de engelen zijn toegekomen, en dienden hem.

Nadat lljj dozen laatsten schicht had afgeschoten, verliet do vijand Hem; maar zelfs toen verliet hij Mem slechts voor een\' tijd met het voornemen, om bij do oorsto gelegenheid torug to keeren. Alleen na het uiterste beproefd to hob-ben zal de verzoeker een kind van tiod met rust laten, om ook dan nog ijverig naar eene andere gelegenheid tot aanvallen uit te zien.

Niet zoodra was de boozo vertrokken, of er verschijnen engelen om eenc bediening waar te nemen, waarnaar zij

; KONINKRIJK OPRIOHTENDE. 23

reikhalzend hadden uitgezien, maar waarin zij door do tegenwoordigheid des duivels werden verhinderd. Ongetwijfeld haddon zij zich in de nabijheid opgehouden, wachtende op het gunstige oogenblik om te verschijnen. Zoolang do strijd nog gestreden werd, mochten dozo heilige wezens niet op hot tooneel verschijnen, opdat zij niet den schijn zouden aannemen van in de eer dor overwinning te dooien. Maar toen do tweestrijd was geëindigd, toon haastten zij zich om voedsel te brengen voor hot lichaam en vertroosting voor don geest van den Kampioen-Koning. IIei^L was een koninklijke strijd, on de overwinning verdiende door de hovelingen des homolschon Konings te worden gevierd. Laat ons deze engelen zien, hen beschouwen, loeren van hun voorbeeld, en gelooven, dat zij allen krijgshelden van het kruis ovenzoo nabij zijn, als hunne ure van strijd met den vijand is aangebroken.

O verzochte, maar triomfoorendo Koning, uwe dienstknechten aanbidden Ij en vragen om do vergunning en do genade om U te dienen, gelijk Gij door de engelen gediend zijt geworden!

12. ^4Is nu Jezus gehoord had, dat Johannes overgeleverd was, is hij wedergekeerd naar Galiléa.

Er is goono volgorde in het gesehiod-verhaal, want dat lag niet in de bedoeling van Matthéus. Hij laat veel wog, dat door anderen medogodoeld wordt, omdat het voor hot dool, dat hij zich heeft voorgesteld, niet geschikt is. Johannes is wellicht meer dan eens in de gevangenis geworpen. Het schijnt, dat deze gevangenneming van Johannes onzen Heero hot onmiddebjk tooneel dor vervolging hooft doen verlaten, om zich naar het moor landelijk gebied van Galiléa te begeven. Nu zijn voorlooper bititen dienst is gesteld, neemt zijne werkzaamheid in het openbaar toe. Als de morgenster zich voor

bet oog verbergt, dan scbittert do zon in vollen glans. Zijn vertrek werd niet veroorzaakt door vrees, nocb door de begeerte om zichzelven te behagen, neen, zijne bewegingen werden geleid door den Heere (Jod, die Hem had gezonden.

13—1G. En Nazareth verlaten hebbende, is komen iconen te Kapérnaihn, gelegen aan de zee, in de landpalen van Zahulon en Néftiinlim; opdat vervuld zon ivorden hetgeen gesproken is door Jesdja, den profeet, zeggende: het land Zahulon en het Néfthalim, aan den teeg der zee, over de Jordaan, Galiléa der volkeren; het volk, dat in duisternis zat, heeft een groot Held gezien; en dengenen, die zaten in het land en de schadmren des doods, denzelven is een licht opgegaan.

Merk op, hoe de bewegingen onzet Konings allen geregeld zijn overeenkomstig de Goddelijke profetie. „Nazareth verlaten hebbende, is komen wonen te Kapórnaiimquot; om ecne schriftuurplaats in het boek van Jesaja te vervullen. Er was een aloud program, dat van onds den weg van zijn\' koninklijken tocht heeft aangewezen. Hij ging, waar de vóórkennis en de voorbeschikking van Jehova zijn\' weg bepaald heeft.

1 lij ging daarenboven naar de plaats, waar Hjj noodig was, namelijk naar „de landpalen van Zahulon en Néf-thalim.quot; Het „groote lichtquot; ging de grooto duisternis te gemoet; de ver gezetenen werden bezocht door Hem, die Israels verdrevenen bijeen vergadert. Onze Heere zoekt niet degenen, die roemen in hun licht, maar wel bon, die wegkwijnen in duisternis. Hij komt met njn hemolsch licht niet tot hen, dio roemen in hun eigen leven en hunne eigene kracht, maar tot hen.

die onder het vonnis des doods liggen, en reeds de schaduwen des doods gevoelen, welke hen uitsluiten van alle licht en van alle hoop. „Groot lichtquot; is een beeld van het evangelie, dat zeer rijk is in beteekenis, en „die zaten in het land en de schaduwen des doodsquot; is eene treffende beschrijving van hen, die gebogen zijn onder do macht der zonde en als verstijfd zijn door do vrees voor veroordeeling. Welk eene genade, dat Jezus komt met macht, om boni die buiten het bereik zijn van do gewone middelen, hen die wonen „aan den weg der zee, over de Jordaan, Galiléa der volkeren,quot; te verlichten en levend te maken.

Indien ik mij zeiven gevoel als een zondaar, die verre is, Heere kom tot mij, en doe mij weten, dat zelfs voor mij het „licht is opgegaan.quot;

17. Van toen aan heeft Jezus begonnen te prediken, en te zeggen: Bekeert ii, ivant het koninkrijk der hemelen is nabij gekomen.

Hij zette de waarschuwing voort, die Johannes had doen hooien; „Be-keert u: uant het koninkrijk der hemelen is nabij gekomen.quot; De Koning overtreft zijn\' heraut, maar in de boodschap, die hij brengt, verschilt hjj niet van hem. Zalig de prediker, wiens woord door zijn\' Heere onderschreven kar worden. Bekeering is de eisch der Wet, dos Evangelies en van Johannes, die do schakel was, welke deze twee aan elkander verbond. Onmidddjjkc be-keering wordt geëischt, omdat de Gods-rogeering gevestigd is: het koninkrijk eischt een zich afkoeren van do zonde, in Christus Jezus ging God hcerschen onder de kinderen der menschen, en daarom behoorden de menschen vrede mot Hom zoeken te verkrijgen. Hoe veel meer rog behoorden wij ons te

tot zijn\' dienst, lloo dit zij, dozen zullen do doornen zijn, waarin IIjj do rozen zijner genade zal enten. Sommigen roept Hjj tot den predikdienst, op het oogenblik dat zij hunne netton uitwerpen, en sommigen als zij ze „vermakenquot;; maar in beide gevallen zijn zij aan hot werk. Hot zal ons noodig zijn om, boido de netten uitte werpen on ze te vermaken, als wij tot onzos Iroeren werk worden geroepen. Merk op, hoe onze Heere wederom twee hrocder* roept. Twee te zamon zijn oneindig beter dan wanneer eón voor óón afzonderlijk werkt. Do Heere weet dat ons hart modegenootschap behoeft, on goon metgezel, geen mede-avbeidor is beter dan eon broeder.

Dit tweede broederpaar vei\'Iieten htm\' rader, zoowol als hun visschersbedrijf. Do eersten verlieten hunne netten, maar dezen verlieten hot schip. Van do eersten worden geene bloedverwanten genoemd; maar dozen verlieten, om Christus wil, vader en moeder;en zij deden het even welberaden en vastberaden als de anderen. Het scheen geen veelbelovend vooruitzicht om don „dakloozenquot; Jezus to volgen; maar eene innerlijke aantrekkingskracht oefende hare werking op hen uit, en zij volgden Hem, verrukt om der Goddelijke stem te gehoorzamen. Zebedéüs kon wol gedacht hebben, dat het vertrek zijner zonen eon groot verlies voor hem was; maar wij lezen nergens dat hjj tegenwerpingen maakte, of er zijne afkeuring over te kennen gaf. quot;Wellicht heeft hjj zijne zonen met blijdschap afgestaan voor zulk oen\'dienst; wij houden er ons van overtuigd dat dit ten minste met hunne moeder hot geval was. In den dienst van Jezus moeten wij door gecne bandon van bloedverwantschap worden belemmerd. Hjj heeft hooger aanspraak op ons dan vader of echtgenoot.

Heero, roep mij, en mijn broeder, en geheel mijn geslacht tot uwe genade, al roept Gij ons dan ook niet tot do bediening des Woords!

23. En Jezus omging geheel Galiléa, leerende in hunne synagogen, en predikende het evangelie de* Koninlmjhs, en genezende alle ziekte en alle kwalen onder het volk.

Onze Heere was immer op reis; ny „omging geheel Galiléa,quot; De Qroote Reizende Prediker maakte eene geheele provincie tot zijn kerspel. Hij „leerde in hunne synagogenquot; maar Hij was oven te huis in hunne straten. Hjj gaf niet hot allerminst om gewijde gebouwen. Leerende cn predikende — het gaat uitnemend samen met genezende; want aldus werden beide lichaam en ziel verzorgd, Onzes Hoeren groote macht wordt gezien in de algemeenheid van zijne genezende kracht: ge-nezendo „alle ziekte en alle kir ale.quot; Verwijl bij dit woord „(die.quot; Maar onze Heere vergenoegde zich niet met wondoren voor het lichaam, Hij had het evangelie voor de ziel, dat evangelie, hetwelk verborgen is in zijn eigen Persoon als Koning, in zijne belofte van vergeving aan hen, die gelooven, en in zijne heerschappij der liefde, over hen, die Hem getrouw zijn. Hij predikte „het Kr angel ie des Koninklijksquot;, oen echt koninklijk evangelie, hetwelk de menschen tot koningen en priesters maakt. Voor dit evangelie waren do wonderen van genezing als even zoo vele zegelen. Te dezer dage is do genezing van zielen even gewis-selijk een zegel Gods op het evangelie.

Heere, ik ken de waarheid en do gewisheid van uw evangelie, want ik heb uwe genozendo hand gevoeld op mijn hart. Mocht ik de heerschappij en do kracht gevoelen van uw Konink-

rijk, cn mij mot vrougdo buigen onder uwen scliepter!

24. Kn zijn gerucht (jhuj van daar uit in gel teel Syrië; en zij brachten tot hem allen, die kwalijk gesteld waren, met verscheidene ziekten en pijnen be-vangen zijnde, en van den duivel bezetenen, en maanzieken en geraakten; en hij genas dezelve.

Do menschen hobbon natuurlijk tot elkander van den groeten Profeet gesproken. Zelfs buiten quot;s lands begon men van Ifem te hoeren. Syrië vernam wederom, dat er een God was in Israël, die den monsch van molaatscli-heid kon genezen. ]S^Tu wordenmonselien tot TIem gebracht, die in don droevig-sten toestand vorkeoren; epileptisolien, be/otoncn on waanzinnigen worden tot Hom gevoerd, en niet tevergeefs. Wolk eene lijst van krankheden vinden wij in dit vors! Ziekten, pijnen, duivelen, maanzieken, geraakten enz. En welk een recept aan hot einde: „En hij genas dezelvequot;! O dat do menschen gaarne bereid waren, om hunne gecstolijko krankheden tot den Zaligmaker te brengen! Dat zou tot dezelfde uitkomst leiden: in ieder zoodanig geval zouden wij lozen: „Hij genas dezelve.quot;

Onze Koning omringde zich van do geestelijke heerlijkheid dor dankbaarheid door zijne macht te openbaren om de beproefden te zegenen. Sommige koningen hebben voorgewond zekere krankheden door hunne aanraking to genezen; maar Jezus heeft dat in werkelijkheid gedaan. Nooit was er een koning of een profeet, die zulke wonderen kon werken als Hij. Wel mocht „c//» r/crwMquot;, dat is: zijn roem, zijne vermaardheid, groot zijn!

25. En vele scharen volgden hem na, van Galilea, en van Dekdpolis, en van Jeruzalem, en van Jadea en van over de J or daan.

Zulk een leoraar kan niet anders dan volo volgelingen hebben. En toch! hoe kloin is het getal van zijne geeste-hjke volgelingen, vergeleken bij de „vele scharenquot;, die om uitwendige oorzaken tot Hem kwamen! Onze Koning hoeft vele onderdanen in naam, maar het zijn slechts weinigen, die Hem kennen als hun\' Heero, omdat dooide kracht zijner genade hun hart vernieuwd is. Dozen alleen gaan in waarheid in tot zijn koninkrijk, en het is oven dwaas als goddeloos om te spreken alsof ook anderen in zijn geestelijk gebied mede begrepen zijn. Toch is het een moedgevend tceken als er veel navraag is naar Jezus, en als iedere landstreek en elke stad haar contingent van hoorders zendt.

Thans zullen wij meer hooien van de gezegende lippen van Hem, dio Koning was in Jeruzalem, en te gelijk ook een Prediker was voor het volk.

Om stille afzondering, frissche lucht en veel ruimte te hebben, begeeft de Koning zich naar den bergrug. Het was ook zeer voegzaam, dat zoo verhevene zodelcer van de hoogte eens bergs zou gehoord worden. Een natuurlijke heuvel schikte zich boter voor zijn onderwijs dor waarheid, dan oen marmeren predikstoel. Zij, die Hom begeerden te volgen als discipelen, verzamelden zich dicht rondom den Rabbi, die op den loeraarszetel in hun midden had plaats genomen; in de buitenste kringen stonden „de schurenquot; om te luisteren.

2. En zijn\' mond geopend hebbende, leerde hij hen, zeggende:

Ook wanneer zijn mond gesloten was, loerde Hij door zijn leven; toch heeft Hij ook het getuigenis zijner lippen niet weerhouden. Als ernstige mannen hunne medomenschen toesproken, dan mompelen of aarzelen zij niet; zij openen hun\' mond en spreken op duidelijke, hoorbare wijze. Laten wij, als Jezus zijn\' mond opent, onze ooren openen en ons hart.

ii. Zalig zijn de armen run geest\', a:anl hunner is hel koninkrijk der hemelen.

Des Konings eerste inzettingen zijn zaligsprekingen. Hjj begint zijn onderwijs met oen koninklijk geschenk van zegeningen. Het Oude Testament eindigde met „een hemquot;, een vloek: het Miouwe Testament begint mot een „zaligquot;, of „gezegend.quot; Dit woord wordt door sommigen overgezet in „Gelukkigquot;, doch ons is hot woord „gezegendquot;, of „zaligquot; het liefst. Onze Heere brengt door zijn onderwijs en door zijn koninkrijk ware zegeningen of zaligheden tot de menschen.

Geestelijke armoede wordt geboden en te gelijk ook geprezen en aanbevolen. Zij is de grondslag der Christelijke ervaring. Zonder armoede van geest te gevoelen begint niemand op de rechte wijze. Toch wordt roods op dit eerste toeken van genade het koninkrijk in onmiddelijk bezit genomen: „hunner is het koninkrijk der hemelen.quot; In het hemelsche koninkrijk wordt niet gevraagd: „Zijt gij oen pair, een edelmanquot;, maar „zijt gij arm van geest.quot; Zij, die gering zijn in hunne eigene oogen, zijn van het koninklijk bloed des heelals. Dezen alleen hebben de beginselen cn de hoedanigheden, die hen geschikt maken voor een hcinolsch koninkrijk. Mocht ik tot hen behooren!

4. Zalig zijn zij die treuren-, uant zij zullen vertroost worden.

Dezen schijnen in nog droever omstandigheden te verkeeren, dan zij, die slechts arm van geest zijn, want „zij treurenquot;. Zij zjjn een graad hooger dan de vorigen, ofschoon zij oen graad lager schijnen. De wijze waarop men in hot koninkrijk hooger klimt, is zich zolven lager te schatten. Deze menschen zijn bedroefd om de zonde, beproefd door het booze der tijden; maar—

hun is een toekomst bereid van blijd-seiiap en rust. Z^:j, die lachen, zullen weeklagen; maar /ij, die treuren zullen zingen. Iloe groot een zegen is do smart, daar zij den Ileero de gelegenheid biedt om vertroosting te schenken! Onze smarten zijn gezegend, want zij zijn ouzo punten van aanraking mot den Ooddeljjken Trooster. Die zaligspreking klinkt als eene paradox, eene machtspreuk; maar zij is waar,zooals sommigen van ons ten volle hebben ervaren. Onze uren van smart hebben ons meer vertroosting gebracht dan onze dagen van vroolijkheid.

5. Zalig zijn de zachtinoedijen; mint zij zullen het aardrijk beërven.

Zjj zijn nederig van hart, bereid om afstand te doen van hun dool in dozo aarde, en daarom zal dat deel tot hen terugkomen. Zij pralen noch pronken, zij twisten niet met, en verheffen zich niet boven, andoren; toch zijn zjj de erfgenamen van al hot good, dat God op de aarde geschapen heeft. In hunne zachtmoedigheid zijn zij gelijk aan hun\' Koning, en met Hem zullen zij heer-schen. liet beloofde land is voor de stammen der zachtmoedigen; en de Kanailnieten zullen voor hun aangezicht worden uitgedreven. Het beste van do wereld heeft hij, die er het minste waarde aan hecht, en die het geringste van zich zeiven denkt.

G. Zaliy zijn zij, die hongeren en dorden naar de gerechtigheid; uant zij zullen verzadigd worden.

Zij zijn niet vol van hunne eigene gerechtigheid; maar verlangen al meer en meer naar lietgeon van Boven komt. Zij smachten er naar, om zeiven recht te staan voor God on menschen, en te zien dat overal, in de gelicele wereld,

do gerechtigheid do bovenhand hooft. Hun verlangen naar gerechtigheid is zóó groot, dat zij er beide naar „hongeren en dorstenquot;. Waar God zulk eono onverzadolijke begeerte werkt, daar kunnen wij er zeker van zjjn, dat Hij haar zal vervullen, on wel ton volle, tot overvloeiens toe. Door de aanschouwing van de gerechtigheid Gods, de gerochtiglieid van Christus, en do zegepraal der gerechtigheid in do laatste dagen, zijn wij moer dan verzadigd. In do tookomondo wereld zal de verzadiging van „don man dor I begeertenquot; I) volkomen zijn. Do on-; sterfelijke ziel kan door niets hier benedon worden verzadigd; on daar er ; geschreven is; _v\'/ij zullen verzadigd tvordenquot;, zien wij met blijmoedig vertrouwen uit naar den hemel dor heiligheid, waarmede wij eeuwigljjk verzadigd zullen worden.

7. Zalig zijn del)armhartigen,ivanl \\ hun zal harmhartigheid geschieden.

Zij vergeven, en hun word vergiffenis geschonken. Zij oordeelon een barmhartig oordeel, en zjj zullen niet veroordeeld worden. Zij helpen do nooddruftigon, en zjj zullen in hun\' nood hulp en bijstand erlangen. Wat wij zjjn voor anderen, dat zal God wezen voor ons. Om vriendelijk te kunnen zjjn, hebben sommigen eon\'zwaren strijd te voeren met hunne aangeboren vrekkigheid; maar de zegen ligt niet in j eono enkele daad van barmhartigheid, maar in de barmhartige gezindheid des , harten. J ozus\' volgelingen moeten barmhartig zjjn, want hun is barmhartigheid geschied, en de barmhartigheid heeft hen gevonden. I ndien wij „barmhartig-

1) Hot „zeor gowonsclit manquot; in Dun. IX : 2\'i, kun volgens do kunttookoning ook gelezen worden „Man van begeertenquot;.

lioid bij don lleoroquot; wenschon „to vindonquot; „in dien dagquot;, dan beliooren wij liarmliavtighcid to bewij/on in dozen dag.

8. Zalig zijn de rcinen van hart, want zij zullen God zien.

Onroino harton maken doffe oogen, zoodat zjj God niot kunnen zien. Om liet oog to vei\'lioldoron moot liet liart wovdon gereinigd. Alleen reinheid kan zich oen denkbeeld vormen van God, of\' oen waar gezicht op Hom hebben. Het is oen groot loon om in staat te zjjn God ie. zien, en, van don andoren kant: een waren blik te hebben op den driemaal Heilige is eene grooto hulpo om rein run harl te zjjn. Er zijn op aarde geene reine harten, tenzij dan dat do lleoro zo rein gemaakt hooit, en niemand zal God zien in den hemel, die hier bonoden niet door genade gereinigd was. Hoere, schop in mij een rein hart, opdat ik U moge aanschouwen, beide nu on tot in eeuwigheid.

!). Zalif/ zijn de. vredemahers 1), irunl zij zullen (1 odst kinderen (jenaamd worden.

Zij zijn niet slechts lijdelijk vreedzaam, zooals dezachtmoedigen, dioden vrede bewaren; zjj zjjn vreedzaam op actieve wijze, door er naar te stroven om krijgen en twistingon to doen eindigen, en aldus vrede temaken. Dozen zijn niet slechts do kinderen van den vrede Hof\'hebbendon God, maar zjj komen er toe om ook aldus te worden genoemd; want do menschon worden getroffen door hunne gelijkvormigheid met hun\' Vader. Hierdoor wordt ons kindschap aan ons zeiven en aan andoren bekend. Menschon dos vredeszjjn

1) Nnar de Engelsclio overzetting, nismede volgens knntteekening op den Staten-Hijbel.

do kinderen van don God dos vredes, en op hen rust do zogen huns Vaders.

Deze zevende zaligspreking is heor-Ijjk en verhoven; laat ons allen streven om haar op ons zolven to knnnon toepassen. Laat ons nooit vrodobrokers, maar altijd vredemakers zjjn. Toch moeten wij er ons wol voor wachten om „vrede, vrede,quot; to roepen, „waar goon vrede is.quot; Hot vorige vers spreekt van reinheid, en dit vors spreekt van vrede. Eerst znirer, daarna vreedzaam\', dat is Gods orde, on hot behoort ook onze orde te zjjn.

10. Zulir/ zijn. zij, die vervolgd worden om der gei echtigheid wille, want hunner is het koninkrijk der hemelen.

Dit is do bijzondere zogen van do uitverkorenen Gods, en op de Ijjstdor eoro staat die zegen zoor hoog. De oenigo hulde, die de goddeloosheid der gerechtigheid kan brengen, is haar to vervolgen, /jj, die in do eerste zaligspreking arm van geest waren, zjjn hier gesmaad on veracht, zoowel als arm en ellendig, on hierin ontvangen zjj oe;io nieuwe koninklijke handvest, waardoor hun voor do tweede maal „hei koninkrijk der hemelenquot; wordt verzekerd. Ja, zjj hebben thans reeds liet koninkrijk: hot is hunner in tegenwoordig en dadeljjk bezit. Niot om oen persoonljjk gebrek, maar eenvoudig van wege hun godvruchtig karakter worden dos Hoeren Daniels gehaat; maar juist door hetgeen een vloek schoen, zijn zij gezegend, fsmaöl bespot Jzak; maar toch hooft izak hot erfdeel, en wordt Ismaöl uitgeworpen. Hot is oone gave Gods als wij om zijns naams wil moeten lijdon. Mochten ook wij geholpen worden, om ons in Christus\' kruis te verblijden, als ons do eer wordt aangedaan van om zijns naams wil te worden gesmaad.

II, 12. ZaUcj zijl (/ij, al* de men-schen n smcidm en vervoU/en en liegende (die kwaad legen u spreken, om mijnent-mlle. Veihlijdl en vei\'lierajl u, wanl uui loon is groot in. de hemelen: mini (dzoo hehhen zij vervolgd de profelen, die vóór u geweest zijn.

Do vervolging der tong is moer algemeen, maar niet minder wreed dan die der hand. liastor is gewetenloos, en brengt allerlei beschuldigingen te berde: „alle kiraad^,\\ is eene veelomvattende uitdrukking. Geen misdaad is te laag om er den onschuldige van te betichten; en evenmin zal do vervolger aarzelen ot\' terugdeinzen voor de snoodiieid dor beschuldiging. Do regel schijnt tozjjn: „Worp maar hooi veel slijk, er zal altijd wel iets van bljjven kloven.quot; Onder deze zoor zware beproeving nu moeten do godvruch-tigon buitengewoon gelukkig zijn, want aldus worden zij verheven tot den rang der profeten, op wie de storm dei-leugen met ontzettende woede aankomt. „Alzoo hehhen zij vervolgd de profelen.quot; Dat is het erfdeel van de boden des Hoeren: den oenen hebben zij gedood, en den anderen gestoonigd. De oor, van met de profeten om dos ITeeren wil te lijden, is zóó groot, dat het ons wel kan verzoenen mot alles wat er het gevolg van zijn zal. Er is eene inquisitoriale opvolging van vervolgers: „Want alzoo hebben zij vervolgd de profeten, die vóór u geweest zijnquot;⁴, en or is eene profetische opvolging van heiligen, verordineerd om den Ileore op do brandstapels te verheerlijken. Wij hebben de hoogo eer van te be-hooren tot deze opvolging; en dit maakt ons gelukkig. Onze vreugde en blijdschap gaan alle grenzen te boven, als wij met de decoratie van het ijzeren kruis worden vereerd, en de halsketen van B. L dat is van „Belogen en Belasterdquot; ^fo worden ontvangen.

13. Gij zijl het zoiil dei\' aarde: indien mi het zont smakeloos wordt, umirmede zal het gezouten ivorden ? Het deugt nergens meer toe, dan om huilen geworpen en van de menschen vertreden te worden.

Aldus spreekt IIjj tot hen, die Hij aanwerft voor zjjn Koninkrijk. Kr is in hun aard en karakter ccno bewarende kracht, waardoor hot overige dool der maatschappij tegen oen algeheel bederf wordt beschut. Indien zij niot verstrooid waren onder de menschen, dan zou het goheele geslacht aan bederf zijn prijs gegeven. Indien zjj echter slechts Christenen zijn in naam, en de wezenlijke kracht is weggegaan, dan kan niets hen bewaren, en dan zijn zij van hoegenaamd geen nut voor hen, onder wie zij verkeeren. Kr is een verborgen iets, dat het geheim is van do kracht des goloovigon, dat iets is gour of smaak: het is niet gemakkelijk te omschrijven, en toch is het volstrekt onontbeerlijk, zoo wij andoren tot zegen willen zijn. Een wcreldling kan wel voor het een of ander nuttig zijn, al is hot ook, dat hij in sommige opzichten faalt; maar een Christen, die geen Christen is, is geheel en al slecht, hij „deugt nergens toequot;, hij is voor ieder en voor allen geheel en al onnut. Hem wacht oeno volkomene verwerping: hij zal huilen-geworpen en van de mensehen vertreden worden. Zijn godsdienst maakt een voetspoor voor de mode, of voor minachting, al naar do wereld hem opnoemt. In geen van beide gevallen is die godsdienst oone bewarende kracht, daar hij zichzelvcn niet eens voor verachting bewaart.

Hoe krachtig wordt ons hier do

noodzakelijkheid geleerd om te vol- | li arden tot den einde! Iinmers, is de | smaak dor goddelijke genade eens ge- | heel van don mensch geweken, dan i kan hij nooit meer worden hersteld; ; do tekst is omtrent dit punt lieel ] duidelijk en beslist. Hoe onzinnig is hot beweren, dat iemand wedergeboren kan zijn, daarna het goddelijk leven weder kan verliezen, om het dan eindelijk opnieuw te ontvangen. De wedergeboorte kan niet falen of\'mislukken: indien dit wèl kon, dan zou er nooit hoop kunnen bestaan voor den mensch. Hij zou niet telkens en wederom, en nogmaals, wedergeboren kunnen worden; hij zou geheel buiten het bereik komen dor genade. Maar wie is hopeloos? Is er iemand, die onmogelijk terecht kan gebracht worden? Zoo ja, dan moet zoo iemand geheel en al van de genade zijn vervallen, maar anders niet. Zij, die er van spreken, dat alle mcnschen binnen het bereik dor genade zijn, mogen noch Schriftuurlijk noch logisch in een\' al-gclieelcn afval golooven, daar het „onmogelijk is om hen wederom tot bokeering te vernieuwenquot;, indien zij wezenlijk afvallig zijn geworden.

Do groote les is, dat zoo de genade zelve te kort schiet om den mensch te behouden, niets anders voor hom gedaan kan worden. „Indien nu het zout .smakeloos wordt, waarmede zal het tje-zoutcn worden ?quot; O ij kunt wel vleesch, maar geen zout zouten; als de genade faalt, dan faalt alles. Genadige Heiland, laat mij toch nooit toe te beproeven in hoever ik mijn\' zoutsmaak kan verliezen; maar laat mjj immer vol blijven van genade en waarheid.

14, 15. Gij zijt het licht der wereld; eene Mad boven op een\' herg Hijgende, kan niet verborgen zijn. Noch steekt men eene kaars aan, en zet die onder eene korenmaat, maar op een\'\' kandelaar, en zij schijnt allen die in het huis zijn.

Wij hebben de duisternis weg te nemen dor onwetendheid, der zoude en dor smart. Christus heeft ons verlicht, opdat wij de wereld zouden verlichten. Het betaamt ons niet, om ons ten opzichte van onzen godsdienst te verbergen. God wil zijne genade even duidelijk zichtbaar doen zijn als eene stad, die op een\' berg is gebouwd. Zijn\' Geet,t te willen verbergen, is even dwaas als eene kaars „onder eene korenmaat te zettenquot;-, de kaars moet door „allen, die in het hais zijn, wor len gezien,\'\'\' en zoo behoort het ook te wezen met do genade des Christens. Vroomheid in het huisgezin is de boste vroomheid. Indien ons licht niet wordt gezien in het huis, dan kunt gij er verzekerd van zijn, dat wij geon licht hebben. Kaarsen zijn bestemd voor onze woonkamers en onze slaapvertrekken. Laat ons nooit het licht der genade bedekken, ja „wij kunnen niet verborgen zijn\'quot;, indien de Heere ons op den berg zij nor liefde heeft gebouwd; en evenmin kunnen wij in duisternis verwijlen, indien God ons verlicht, en „op een\' kandelaarquot; heeft gesteld.

Heere, maak mij ijverig om het licht, dat ik van IJ heb ontvangen, door de gansche wereld te verspreiden! Maallaat mij ten minste, en in elk geval, schijnen in mijn eigen huis!

10. Laat uw licht alzoo schijnen voor de nienschen, dat zij uwe goede werken mogen zien, en uwen Vader, die in de hemelen is, verheerlijken.

Onzer is het licht, maar de verheerlijking is voor onzen Vader in de hemelen. quot;Wij schijnen, omdat wij licht hebben, en omdat wij schijnen, worden

wij gozien. ITet is door goodo werken, dat wij hot bost sciiijnon voor de men-schen. Het ware schijnen is stil; maar tocli is het zóó nuttig, dat monschen, die maar al to dikwijls zoor slechte beoordeelaars zijn, toch gedwongen worden, om God te loven voor het goede, dat zjj hebben ontvangen door hot licht, dat Iljj hooft ontstoken. De engelen verheerlijken God, dien zij zien, en de monschen zjjn genoopt God te verheerlijken, dien zjj niet zien, als zij do „yonlc werJcmquot; gadeslaan van zijne heiligen. Wij behoeven or niets tegen te hebben om gezien to worden, ofschoon wij niet moeten trenschen te worden gezien. Daar do monschen, als er eonige voortreffelijkheid in ons is, haar gewis wol zullen ontdokken, zoo moeten wij wol toezien, dat do eer er voor gegeven worde aan onzen llooro, aan wion zij geheel en uitsluitend foo-komt. Niet ons, o IIeere, niet ons, maar uwen naam zij oor!

17. niet, dut He uekomenhen, om de iref of de profeten fe ontbinden; ik hen niet gekomen, om die te. ontbinden, maar te vervullen.

Het Oude Testament houdt stand in deszelfs doelen, beide mot betrokking tot „de wet en de profeten.\'\'\'\' Do llooro .lezus wist niets van „afbrekende critiek. quot; Hjj bevestigt in den diopsten zin al wat in de ïloiligo Schrift is geschreven, en brengt er oeno nieuwe volheid in. Dit zegt Hij, eer Hij er toe overgaat om opmerkingen temaken op de gezegden van de mannon van ouds. Iljj zelf is do vervulling en hot wezen dor typen, en profetieën, en geboden der wet.

18. Want voorwaar zeg ik n\\ totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, sa! er niet een jota, noch een tittel van de vet voorbijgaan, totdat het allef! zal zijn geschied.

Goono enkele syllabemoetonvrucht-baar of krachteloos worden. Tot zelfs in do kleinste letters, de punt op iedere „iquot;, on hot streepje door iedere „tquot; zal de wet do schepping overleven. Hot Oude Testament ia oven heilig en veilig bewaard als hot Nieuwe. „Hot woord dos Hoeren blijft in der eeuwigheid.quot; De hedendaagscho critici hebben een onmogelijk te volbrengen werk op zich genomen in hunne poging om zich van do goddelijke ingeving van go-hoel do gewijde Schrift, of van dit of dat boek, of hoofdstuk, of vors, to ontdoen, want hot geheel zal uit hun\' smeltkroes te voorschijn komen, als zilver, dat zevenmaal gelouterd is.

19. Zoo wie dan een van deze minste geboden zal ontbonden, en de mcnschen alzoo zal geleerd hebJ)cn, die zal de minste genaamd worden in hel koninkrijk der hemelen; maar zoo wie ze zal gedaan en geleerd ebben, die zal groot

(jmacimil irorden in het koninlcvijl\' der hemelen.

Onze Koning is niet gekomen om do wet op te heffen, maar om haar te bevestigen. Zijne geboden zjjn eeuwig; en indien hare leeraren uit vergissing of dwaling zijne wet zouden verbreken, zouden loeren, dat ook maar derzelver minste gebod nietig of ongeldig is geworden, dan zouden zij van hun\' rang vervallen worden verklaard, en de laagste plaats moeten innemen, liet pairschap van zijn koninkrijk is geregeld naar gehoorzaamheid. Doorgeene kennis, geboorte of voorspoed zal iemand groot worden; maar wol door oot?uoe-dige en nauwkeurige gehoorzaamheid, beide in woord en daad. „Zoo wie ze zal (jedaan en yeleerd hebben,quot; hij is de man, die „Ui\'oot zal (jenaamd worden in het honinhrijk der hemelen.quot; Vandaar dat de ileerc Jezus geen milder, of minder strenge wet invoert, en evenmin zal lljj toestaan, dat een zijner dienstknechten dit doet. Onze Koning vervult de aloude wet, en zjjn Cieest werkt in ons het willen en liet doen van Gods welbehngen, geljjk dit aangetoond is in de onveranderlijke inzettingen dor gerechtigheid.

Jleere, maak mjj van dit uw koninkrijk een waarlijk getrouw onderdaan, en mocht ik beide „doen en leerenquot; overeenkomstig uw Woord. Hetzij ik groot of klein ben op de aarde, maak mij groot in gehoorzaamheid aan IJ.

20. Want ik zen n: tenzij uwe gerechtigheid overvloediger zij, dan der schriftcjeleerden en der farizeën, dat gij in het koninkrijk der hemelen geenszins znlt ingaan.

Wij kunnen „het koninkrijkquot; zelfs niet „ingaanquot;, en beginnen des Hoeren te zjjn, indien wij niet verder gaan dan de voornaamsten onder de gods-dienstigen der wereld. De geloovigen moeten niet slechter zjjn in levensge-drag, maar oneindig beter dan de meest stipte en strikte wettisch gezinde. In hart en in daden moeten wij hooger staan dan de schriftgeleerden, hooger dan zij, die in de wet roemen. Het koninkrijk is niet voor de rebellen, maar voor hen, die nauwgezet gehoorzamen. Zij vereischt van ons niet slechts heiligheid, eerbied, oprechtheid en reinheid, maar zij werkt ook dit alles in ons hart en ons leven. Het evangelie geeft ons,van wege do grootere voortreffelijkheid van eene veronderstelde innerlijke heiligheid, geene vrijheid om uitwendig te zondigen. Veeleer brengt het, door in het binnenste onzer ziel eene heerlijke vrijheid in de wet des Heeron te werken, ook uitwendige heiligheid te weeg.

Welk een Koning hebben wij in Jezus! lloedanigen behoorden wij te zjjn, die belijden tot zijn heilig Koninkrijk te behooren! Hoe behoudend behoorden wij te wezen ten opzichte van onzes Vaders geopenbaarden wil! Hoe vast besloten om geen spelen of beuzelen te gedoogen met de wet en de profeten !

21. Gij heht gehoord dat tot de ouden gezegd is: Gij zult niet dood en; maar zoo wie doodt, die zal strafbaar zijn door het gericht.

Do oudheid wordt dikwijls aangevoeld als autoriteit, als gezaghebbend; maar onzo Ifeoro maakt korte motton met „de, oudenquot;. Hij begint met oen hunner veranderingen van zijns Vaders wet. Zij hebben aan do hoiligo orakelen toegevoegd. Hot eerste deel van het gezegde, dat onzo iroore aanhaalde, was van goddeljjken oorsprong, maar hot word naar oen laag standpunt naar benodon getrokken door do bijvoeging van hot monsehelijko gericht on dos moordenaars verplichting, om daarvoor to verschijnen. Aldus werd hot veeleor oen spreekwoord ondor de meiischen, dan eono uitspraak uit Gods mond. Deszolfs botoekenis, zooals God het go-sproken hooft, reikte oneindig vorder dan de misdaad te beperken tot een ^! werkeljjkon moord, waarvoor mon voor het monsoholjjk gerecht kon gedaagd worden. Een gebod tot kleiner omvang te beperken, is in zekere mate hetzelve op te heffen. Dat mogen wij niet doen, al kunnen wij er ons ook (gt;1) de oudheid voor beroepen. Beter is het om do ffohoolo waarheid op niouw geconstateerd te zien, dan oone oude leugen in oude taal to zien herleven.

22. Dnrh ik zeg u; zoo wie te onrechte dp zijn\'\' broeder toornig is, die zal strafbaar zijn doar het gericht; en wie tot zijn\' broeder zegt ; Halen! die zed strafbaar zijn door den grootcn raad; maar trie zegt-, (lij dwaas! die zal straf/aar zijn door het helsche raar.

In toorn ligt moord opgesloten, want aan hom, die hot voorwerp is van onzen toorn wenschen wij kwaad toe, ja zelfs wenschen wij, dat hjj niet bestond, en dit is hom dooden in onzo begeerte. „ Te ourechfe\'\' toornig zijn is verboden door hot gebod: „Gij zult niet doodslaanquot;, want onrechtvaardige toorn is doodslag in bedoeling. Zulk toornig zijn te onrechte brengt ons onder oen hoogor gericht dan der Joodscho politio-go-rechtshovon. God noemt kennis van do gemoedsbewegingen, waaruit oone daad van haat zou kunnen voortkomen, en Hjj eischt evenzeer rekenschap van de toornige gewaarwording als van do moordende daad. Ook woorden vallen ondor dezelfde veroordeeling: een mensch zal geoordeeld worden om hetgeen hij Jol zijn broeder zal zeggenquot;. Een man h\'dlca, of onwaardige, te noemen, is hem te dooden in zijn\' goeden naam; en tot hem te zoggen: „Gij dwaasquot; is hem te dooden in het edelst waardoor do mousch wordt gekenmerkt en onderscheiden. Vandaar dat dit alles ondor do straffen valt, dio door don menscb in zijne raadsvergaderingen, of gerechtshoven, wordt opgelegd; ja onder hetgeen nog voel erger is, namelijk ondor do straf, dio door het hoogste gorochtshof in hot heelal wordt toegewezen en don mensch veroordeelt om in „het hehchc rnai\'¹ te worden ge-

worpoTi. Aldus licrslolt nn/.o ITccro on | Koning do wet Cioda in Imro volio kracht, on waarschuwt ons, dat zij niot slcciits do openlijke daad van doodslaan veroordeelt, maar ook iedere gedachte, gewaarwording en woord, dat strekken kan om een\' broeder te benadeelen, of hom door minachting te vernietigen.

Welk eeno hartontdekkende wet is dit! Mijne conscientie zou rustig en kalm hebben kunnen zijn ten opzichte van hot gebod: „gij zult niet doodslaanquot;; maar indien te onrechte toornig zijn moord is, hoe zal ik dit dan verantwoorden ? „Verlos mij van bloedschulden, o God! Gij God mijns heils!quot;

2\'5, 24. Zdo gij dan mre (jave op hrt altaar zult o//m», rn aldaar (jc-d art dig irordl, dat air broeder iet* tegen n. heeft, laat daar aire gave voor het altaar, en gaat heen, verzoent n eerst met wren broeder, en kond dan, en offert uwe gare.

Do Farizeër zou als een bedeksel voor zijne boosaardigheid aanvoeren, dat hjj een offer gebracht heeft om verzoening te doen ; maar onze TIeere wil, dat wij eerst onzen broeder vergeving bieden, en dan ons offer brengen. Wij moeten God nadenkend en met overleg aanbidden, en zoo wjj ons door dat nadenken dan herinneren, dat nme broeder iets tegen ons heeft, dan moeten wij stilstaan. Indien wjj een ander verongelijkt hebben, dan moeten wij stilstaan, ophouden mot onze aanbidding, en ons haasten om eeno verzoening tot stand te brengen. Wij herinneren ons gemakkelijk, dat wij iets hebben tegen onzen broeder, maar nu wordt do herinnering naar de andere zijde gekeerd. Slechts als wjj ons eigen onrecht gedachtig zijn en ons hebben verzoend, kunnen wjj hopen den Heere welbehagelijk te zjjn. De regel is — eerst vrede met don menscli, en dan aangenomen zijn door God. Men moet het lioiliKR doorgaan om tot hot Heilige dor heiligen te komen. En als dan met onzen broeder de vrede gesloten is, dan moeten wjj onzen dienst besluiten voor den Vader, en dat zullen wjj dan met een lichter hart, en oprechter ijver doen.

Ik zou vuriglijk wenschon vrede te hebben met allo menschen, eer ik hot waag God to aanbidden, opdat ik Gode geen offer der dwazen aanbiede.

25, 20. Wrest haastelijh nel gezind .jegens mre ivederjiartij, terwijl gij met hem, nog oji den ireg zijl; opdat de wederpartij niet misschien a den redder overleverr, en de rechter n den dienaar orerlerere, en gij in de gevangenis geworpen wordt; voorwaar ik zeg n: gij zult daar geenszins nitkomen, totdat gij den laatst en penning znlt betaald hebben.

Woest bij ieder geschil begeerig naar vrede. Houdt op van twisting, eer gij nog begint.

Ingeval gij met iemand een rechtsgeding hebt, streeft naar eeno minnelijke schikking. Dit was in de dagen onzes Hoeren dikwijls het voordeeligst, en gewoonljjk is dit ook heden nog zoo. Het is beter nvve rechten te verliezen dan in de handen te geraken van hen, die n zullen uitzuigen in naam van het recht, en u zullen vast houden, zoolang er ook nog maar een\' schijn van eisch op u bestaat, en er nog een\' penning van u te halen is, In een land waar het „rechtquot; de boteekeuis had van rooverjj, was het verstandig om zich te laten borooven zonder er zich over te beklagen. Zelfs in ons eigen land is cone magere schikking boter dan een vet proces. Velen gaan voor het gerecht om wol te verkrjjgen, maar komen er kaal geschoren van

daan. Stel geen harde vervolging in tegen hen, die u te kort doen, maak zoo spoedig mogelijk vrede mot hen.

27, 28. Gij hebt gehoord, dat van de ouden gezegd is : Gij zult geen overspel doen-, maar ik zeg u, dat zoo wie tene vrouw aanziet, om haar te hegeeren, die heeft aireede overspel in zijn hart met haar gedaan.

Ook hier wederom stelt onze Koning de uitleggingen der menschen op Gods geboden ter zijde, en toont de wet in haren uitgestrekten goestelijkon om-vang. Ter wij 1 de o verleven ng het v orb od beperkt heef\'t tot eene openlijke daad van onkuischheid, wordt er door den Koning op gewezen, dat het ook do onreine begeerten van het hart heeft bedoeld. Hier wordt aangetoond, dat do goddelijke wet niet slechts betrekking heeft op den misdadigen omgang, maar ook zelfs op de begeerte, de verbeelding of do hartstocht, die zulk eene laagheid oppert. quot;Welk een Koning hebben wij, die zijn\' schepter uitstrekt over het gebied onzer innerlijke lusten! Hoe gezaghebbend spreekt Iljj: „Maar ik zeg «quot;! Wie anders dan een goddelijk wezen hoeft de macht om aldus te spreken? Zijn woord is wet. En zoo behoort het ook te wezen, daar Hij de ondeugd aantast in hare bron, door de onreinheid des harten te verbieden. Indien geone zonde werd toegelaten in de ziel, dan zou zij nooit openbaar worden in het lichaam.

Dat is dus eene krachtige, afdoende wijze van handelen; maar hoe hartont-dekkend en veroordeelend! Onbetamelijke blikken, onkuische begeerten en sterke hartstochten maken het wezen uit van het overspel; en wie kan er aanspraak op maken, dat hij er zijn leven lang vrij van was? Toch zijn het deze dingen, die den mcnsch verontreinigen. Heere, drijf ze uit mijne natuur; maak mij inwendig rein!

29. Indien dan uw rechteroog u ergert, trekt iwt uit, en werpt het van u: want het is u nat, dat een uwer leden verga, en niet uw geheele lichaam in de hel geworpen worde,

Kotgeen de oorzaak is der zonde wordt even goed opgegeven als de zonde zelve. Het is niet zondig om een oog te hebben, of een scherp onderscheidingsvermogen aan te kweeken; maai indien het oog der bespiegelende kennis er ons toe brengt om met het verstand (o zondigen, dan wordt het de oorzaak van kwaad en dan moet het worden gedood. Van alles, wat het ook zjj, al is hot op zich zeiven nog zoo onschuldig, dat mij verkeerd doet handelen, verkeerd doet denken, of verkeerd doet gevoelen, moet ik mij even zorgvuldig ontdoen, alsof het het kwaad zelf was. Al zou het gemis er van ook ontbering met zich brengen, toch moet het worden weggedaan, daar zelfs een ernstig verlies in één opzicht, toch oneindig beter is dan dat de geheele mensch verloren ga. Beter een blinde heilige, dan een scherpziend zondaar. Indien do onthouding van alcohol zwakheid van lichaam veroorzaakte, dan zou hot beter wezen om zwak te zijn, dan om sterk te zijn en tot dronkenschap te vervullen. Daar ijdcle gissingen en redeneeringen den mensch tot ongeloof brongen, willen wij or niet mede van doen hebben. „/« de hel geworpen te wordenquot; is een to groot kwaad, om er door het bloote toegeven aan oen boos oog der begeerlijkheid of der nieuwsgierigheid gevaar van te willen loepen.

30. En indien mee rechterhand u ergert hoawt ze af, en werpt ze van u: want het is n nut, dat een uwer

leden verga, en niet uw geheele lichaam in de hel (jewoypen icovde.

Do oorzaak der overtreding lean wellicht moer actief zijn, gelijk do hand, dan verstandelijk, gelijk het oog; maar het is beter om belemmerd te zijn in ons werk, dan ter zijde afgevoerd te worden in verzoeking. De bekwaamste hand moet niet worden gespaard, als zij ons aanmoedigt om kwaad te doen. Het is niet, omdat een zeker iets ons bekwaam on voorspoedig kan maken, dat wij er mede moeten instemmen, of het moeten toelaten. Indien het zou blijken, dat wij er dikwijls door in zoado vervallen, dan moeten wij er afgedaan mede hebben, en liever in eeno onvoordeoligc positie komen ten opzichte van ons levenswerk, dan ons gansch en al in het verderf te storten door de zonde. Heiligheid behoort ons eerste doel te zijn, al het andere moetslechts eene ondergeschikte plaats innemen. Rechteroogen en rechterhanden zijn niet langer recht, als zij ons leiden tot hetgeen verkeerd is. /elfs handen en oogon moeten weggedaan, opdat wij door dozelven niet tegen God overtreden. Evenwel, niemand leze en versta dit in letterlijken zin en verminke daarom zijn lichaam, gelijk sommige dwepers gedaan hebben. De ware beteekenis is duidelijk genoog.

Itoero, ik heb U meer lief dan mijne oogen of mijne handen: laat mij nooit voor een onkel oogenblik aarzelen, om uwentwil van alles afstand te doen.

31, 82. AV is ooi: gezegd: Zoo vie :ijae rronir verlaten za\', die geve haar een\'\' neheidhrief. Maar ik zeg u, dat zoo trie z ijne vrouw verlaten zal, anders dan uit oor:al:e van hoererij, die maakt, dat zij overspel doet; en zoo wie de lerlatene zal trouwen, die doet overspel.

Ditmaal is het cone verordening van don Joodschen staat, die door onzen Koning wordt aangehaald cn veroordeeld. Er heerschtc onder de mannen de gewoonte om hunne vrouwen van zich weg to zenden, waarbij een haastig uitgesproken woord als eeno voldoende scheidingsacte gold. Mozes drong aan op „eeri seheidhriefquot; opdat toorn en hartstocht den tijd zouden hebben om te bekoelen, on do scheiding, indien zij toch moest plaats hebben, met bedachtzaamheid en wettelijke formaliteiten zou geschieden. Ueeisch van eene schriftelijke verklaring was in zekere mate eene beteugeling van eeno slechte gewoonte, die zóó door-godrongen was tot het volk, dat het nutteloos zou zijn geweest om haar terstond geheel en al te willen at-schaffen, hetgeen dan slechts eene andere misdaad in het leven zou hebben geroepen. De wet van Mozes ging zoo ver als zij practisch mogelijk cn uitvoerbaar was; het was van wego de hardheid hunner harten, dat dc echtscheiding was toegelaten: goedgekeurd was zij nooit.

Maar onze Hecre is moediger en heldhaftiger in zijne wetgeving. Hij verbiedt echtscheiding behalve in het geval, waar de misdaad dor ontrouw aan do huwelijksbelofte is gepleegd. Zij, die overspel bedrijft, ontbindt door dio daad den huwelijksband, en dan behoort de staat die ontbinding ook te erkennen. Doch om geene andere reden is het een\' man geoorloofd van zijne vrouw te scheiden. Het huwelijk is voor hot loven, en kan niet ontbonden worden, tenzij dan door die eene groote misdaad, die deszelfs band verbreekt, wie van beiden dan ook dc schuldige is. Onze Heere zou nooit do godde-looze wetten hebben geduld, die in sommige Amcrikaansche staten geldig zijn, en waarbij het aan gehuwde man-

nen cn vrouwen geoorloofd is om op liet minste voorwendsel tot eclitschei-ditig over te gaan. Eene vrouw, die om eene andere oorzaak dan overspel van baren man is gescheiden en hertrouwt, bedrijft overspel in Gods oog, met welken naam do mensclielijke wetten dit dan ook bestempelen. Dit is heel duidelijk on beslist, en aldus wordt aan het huwelijk eene heiligheid, eene wijding gegeven, die door de menschelijke wetgeving niet geschonden behoort te worden. Laat ons toch niet behooren tot hen, die nieuwer-wetschc denkbeelden omtrent het huwelijk koesteren, on de huwelijkswetten zoeken te misvormen onder voorgeven van zo to hervormen, ünzo lleere weet het beter dan onze hedendaagsohe sociale hervormers. Wij zullen wel doen, zoo wij Gods wetten ongemoeid laten, want nooit zullen wij betere ontdokken.

33—37. Wederom hebt gij gehoord, dat eau de ondeu gezegd is: Gij zuil den eed niet breken, maar gij zult den lieere uire eeden houden. Maar ik zeg n: Zweert ganschelijk niet, noch bij den hemel, omdat hij is de troon Gods; noch bij de aarde, omdat zij is de roeibank zijner voeten; noch bij Jeruzalem, omdat zij is de stad des grooleu Konings; noch bij uw hoofd ztdt gij zweren, omdat gij niet een haar kunt tv it of zwart maken. Maar laat zijn uw woord ja, ja; neen, neen; wat boren deze is, dat is uit den booze.

Hot valschc zweren was van ouds verboden; maar thans wordt door het woord van onzen Heero Jezus alle zworen verboden. Hij noemt verschillende vormen van ecflon, en verbiedt ze allen, en dan schrijft II ij do eenvoudige vormen van bevestiging of ontkenning voor, van welke — en van geone anderen ■— zijne volgelingen zich mochten bedienen. In weerwil van veel dat voor het tegendeel aangevoerd kan worden, is or geen ontkomen aan, geen ontwijken van do duidelijke bctookonis dezer schriftuurplaats. Iedere soort van eed, hoe plechtig ook, en hoe waar gemeend, is den volgelingen van Jezus verboden. In do gerechtshoven zoowel als daar buiten, geldt de regel: „/.weert gansehelijk niet.quot; Toch hebben wij in dit Christelijk land overal oedon, inzonderheid onder hen, die do wetten maken. Onze wetgevers beginnen hun oHiciee! bestaan met cedzwcring. Voor hen, die do wet van des Zaligmakers koninkrijk gehoorzamen, is allo zweren afgeschait, opdat het eenvoudige woord van bevestiging of ontkenning mot kalmte en nadruk uitgesproken, als een voldoende band der waarheid zou blijven. Een slecht inensch kan van wege zijn\' eed niet worden geloofd, en een deugdzaam mensch spreekt ook zonder eed de waarheid. Waartoe dient het dan om de overtollige gewoonte van wettelijk zweren te handhaven? Christenen behoorden aan geeno slechte gewoonte toe te geven, hoe groot een druk er op hen ook worde uitgeoefend; zij behooren zich aan hot eenvoudig en onmiskenbaar gebod huns lleeren en Konings te houden.

38. Gij hebt gehoord, dat gezegd, is: „Oog om oog, en land om tandquot;.

De wet van oog om oog, gelijk die door de wettige gerechtshoven werd gehandhaafd, was gegrond in rechtvaardigheid, en werkte veel billijker dan het hcdondaagsche stelsel van boeten; want door deze methode kunnen rijke lieden, vergelijkenderwijs, straffeloos overtreden. Maar toen de Ier lal ion is 1) de regel werd voor het

1) Do wet der wedervergelding.

dagolijkscli leven, kweekte zij wraakzucht, en onze Heiland wilde haar niet toelaten als oen beginsel, dat ook door bijzondere personen mocht toegepast worden. Eene goede wet in gerechtshoven kan eene zeer kwade gewoonte worden in de gewone maatschappij. Hij sprak tegen hetgeen een spreekwoord was geworden, en onder het volk gehoord en gezegd werd: „Gij licht gehoord, dat gezegd is.quot;

Onze liefdevolle Koning wil bjjzon-dere aangelegenheden geregeld hebben door den geest der liefde, en niet door den regel der wet.

!)!). Maar ik zeg u, dat gij den hooze niet ivedersiaat; maar, zoo wie nop de rechterwang slaat, keert hem ook de andere toe.

Geen tegenstand bieden, verdraagzaamheid behoort onder Christenen do regel te zjjn. Zij moeten persoonlijke mishandeling verdragen, zonder tot vechten over te gaan. Als slechte menschen de voorhamers zijn, dan moeten do Christenen hot aanbeeld wezen, om aldus door geduld en vergevensgezindheid te overwinnen. De regelen van den rechterstoel zijn niet voor het gewone leven; maar de regel van het kruis en van den alles ver-dragonden Zaligmaker is geldig voor ons allen. Maar door hoe velen wordt dit alles niet als dweperij, als een utopia, een niet te bereiken ideaal, ja zelfs als eene lafhartigheid aangezien. De Heere, onze Koning, wil dat wij dragen en verdragen, en door de macht dor lijdzaamheid zullen overwinnen. Kunnen wij dit? Hoe kunnen wij Christus\' dienaren zijn, zoo wij zjjn\' geest, zijne gezindheid niet hebben?

40. Kn zoo iemand met u rechten tril, en uwen rok nemen, laat hem ook den mantel.

Laat hem hebben alles wat hij vraagt, en nog meer. Het is beter om kleederen te verliezen, dan om een rechtsgeding to verliezen. In do dagen onzes Hoeren waren de gerechtshoven bedorven, en aan zijne discipelen werd de raad gegeven, om liever onrecht te lijden, dan zich op die rechtbanken te beroepen. Onze eigene gerechtshoven bieden dikwijls de zekerste en beste methode aan om moeielijkheden op te lossen, en er zijn ons gevallen bekend, waarin men zich juist om strijd te voorkomen tot die gerechtshoven heeft gewend. En toch moeten wij ook in ons land, waar wij recht kunnen verkrijgen, niet voor ieder persoonlijk onrecht gaan procedeeren. Veel liever moeten wij het verdragen om don tuin geleid, of bedrogen te worden, dan om maar terstond met eene aanklacht bij het gerecht gereed te zijn.

Soms kan het gebeuren, dat juist deze regel van zelfopoffering ons noopt om de noodige stappen te doen voor een beroep op de wet, om zoodoende te voorkomen, dat aan anderen groote schade wordt toegebracht. Maar ons eigen voordeel moeten wij dikwijls opgeven, ja wij moeten dit altijd doen, als de voornaamste beweegreden eene trotsche begeerte van zclf-rechtvaar-diging zou wezen.

Heere, geef mij een lankmoedigen geest, zoodat ik niet begeer mij te wreken, al zou ik dit ook rechtvaar-dighjk kunnen doen!

41. l\'Jn zoo wie u zal dwingen eene mijl te gaan, gaat met hem twee mijlen.

De regoeringon uit die dagen eischten door middel van de lagere ambtenaren gedwongen diensten van het volk. Do Christenen moeten toegevend van aard zijn, en zich liever eene dubbele afpersing getroosten, dan booze woorden

en toorn uit te lokkon. Wij moetcngccno belasting ontduiken, maar bereid zijn om aan den keizer te geven wat des keizers is. „Toegevenquot; is ons wachtwoord. Het is onze roeping niet om ons tegen geweld te verzetten, dat kunnen wij aan andoren overlaten. Hoe weinigen gelooven in de lankmoedige, lijdzame leerstellingen onzes Konings.

42. Geeft denrienen, die iets van n bidt, en keert u niet af van dengenen, die va n u leen en uil.

Weest edelmoedig. Een gierigaard is geen volgeling van Jezus. Wij moeten bjj ons geven voorzichtigheid betrachten, opdat wij geene luiheid en bedelarij aanmoedigen; maar do algemeene regel is: „Geeft denjenen, die iets van u bidt.quot; Somtijds kan eeno leening nuttiger wezen dan eene gave; weiger haar niet aan degenen, die er een goed gebruik van maken. Deze voorschriften zijn niet bestemd voor dwazen; zij worden ons voorgesteld als onzen algemeenen regel; maar iedere regel wordt in evenwicht gehouden door andore geboden uit de Schrift, en wij hebben ook hot onderricht van een menschlicvend gezond verstand om ons te leiden. Ons hart moot immer bereid wezen om do nood-druftigen te hulp te komen met cone gave of met eene leening, en het is niet heel waarschijnlijk, dat wij hierin te ver zullen gaan. Vandaar hot eenvoudige van dit voorschrift. Eene nadere bepaling zou overbodig zijn.

43. Gij hebt gehoord, dat er tjezegd is. Gij zult uwen naaste lief hebben en uwen vijand zult gij haten.

In dit geval word aan eon gebod dor Schrift cone menscholjjke antithesis toegevoegd; en deze menschehjke toevoeging was noodlottig. Dit is eene gewone wijze van doen — aan het onderwijs der Schrift iets toe te voegen, dat er een uitvloeisel, of eene natuurlijke gevolgtrekking van schijnt te zijn; maar in werkelijkheid valsch en slecht is. Hiermede wordt eene grooto misdaad begaan tegen het Woord des Hoeren. Do Heilige Geest wil niet anders dan zijne eigene woorden erkennen. Hij erkent hot gebod: „ Gij zult turen naaste liefhebbenquot;, maar Hij verafschuwt de parasitische uitwas „turen vijand hatenquot;. Deze laatste volzin verwoest en vernietigt dien, waaruit hij wettig schijnt voortgekomen te zijn, daar zij, die hier vijanden genoemd worden, in werkelijkheid naasten zijn. Thans is de algemeene wet liefde, en onze Koning, die deze liefde heeft geboden, is er zelf het Voorbeeld van. Hij wil haar niet beperken, haar niet samenkoppelen met haat. Mocht Gods genade ons allen weerhouden van in deze dwaling te vervallen!

44, 45. Maar ik zeg n: Hebt uwe vijanden l\'uf; zegent ze, die u vervloeken-, doet vel dengenen,die u haten; en bidt mor degenen, die u geweld doen, en die u vervolgen\', opdat gij muogt kinderen zijn uws Vaders, die in de hemelen is: want Hij doet zijne zou opgaan over boozen en goeden, en regent over reehtraardijen en onrecht vaardigen.

Onzer is het om te volharden in lief\' te hebben, ook dan wanneer de men-schen volharden in vijandschap. Wij moeten zogen gevou voor vervloeking, gebed voor vervolging. Zelfs aan wreede vijanden, moeten wij „weldoen, en voor hen biddenquot;. Wij zijn niemands vijanden meer, maar aller vrienden. Wjj houden niet slechts op te halen, om nu voorts eene koude onzijdigheid te bewaren, neen, wij hebben lief, waar

haat ouvonnijdolijk scliccn. Wij zcgo-iion, waar ouzo oudo mensch ons dringt | tot vervloeken; en wij houden ons bezig met wèl to doen aan lion, die kwaad van ons verdienen, Waar dit in praktijk wordt gebracht, daar verwondert men | zich over, daar heeft men eerbied voor, de volgelingen van Jezus. De theorie moge bespot worden, maar de praktijk wordt geëerd, on zij wordt zóó verrassend en verbazingwekkend gevonden, dat men haar aan eene goddelijke hoedanigheid in de Christenen toeschrijft, en erkent, dat zij de kinderen zijn den \\^radei\'ft, die. in de hemelen ia. En hij is ook inderdaad een kind van God, die in staat is om de ondankbaren en do boozen te zegenen; want in de dageljjksche voorzienigheid doet de Ucero dit op groote schaal, en niemand anders wil ilem hierin navolgen dan zijne kinderen. Goed te doen om den wille van het goed dat gedaan wordt, en niet om het karakter van den be-weldadigde, dat is eene edele navolging van God. I ndien do lleero den vruchtbaarmakenden regen alleen op hot land dor vromen liet nederdalen, dan zou er voor zeer groote uitgestrektheden lands eene droogte ontstaan, waardoor alle hoop op een\' oogst van die velden verdwenen zou zijn. Ook wij moeten goed doen aan de boozen, want anders zouden wij eene zeer enge sfeer van werkzaamheid hebben. Ons hart zou inkrimpen, en ons kindschap van den goeden God twijfelachtig worden.

4(5. Want indien gij lit fheht, die k liefhebben, tred loon hebt yij? Doen ook de iollenaarft niet hetzelfde?

Teder gansch gewoon mensch zal liefhebben, die hem liefhebben; zelfs tolgaarders en die tot het schuim der maatschappij behooren, kunnen zich ^ot deze armzalige deugd verheffen.

De heiligen kunnen zich niet tevreden stellen met een\' staat van zaken, die zoo laag bij den grond is. „Liefdevoor liefdequot; is monschelijk; maar „liefde voor haatquot; is gelijk Christus. Zullen wij niet begeeren overeenkomstig onze hooge roeping to handelen ?

47. En indien (jij mee broeders alleen (/roet, ind doet (jij boren onderen ? Doen ook niet de tollenaars alzoo?

Wij moeten op reis, of in de straten, of in ons huis, onze vriendelijke groeten niet beperken tot hen, die ons na bestaan, of die wij liefhebben. Deloefd-heid moet zich ver uitstrekken, en niet minder oprecht gemeend, dan algemeen wezen. Voor iedereen moeten wij een vriendelijk woord hebben, iedereen moet als broeder door ons worden behandeld. Wie zou niet de hand willen drukken aan een oud vriend? Maar wij moeten hartelijke beleefdheid bewijzen aan elk wezen, dat den vorm heeft van een\' mensch. Zoo niet, dan zullen wij geen hoogor standpunt hebben bereikt dan do verworpenen dor maatschappij. Iedere hond zal wel een\' anderen hond groeten.

4S. 1 Feest dan (jij lieden vol maakt, jelijk uw Vader, die in de hemelen is, volmaakt is.

Of, „Gij zult volmaakt wezen.quot; Wij moeten naar volkomenheid streven in de liefde — volheid van liefde voor allen, die ons omringen. Liefde is de band der volmaaktheid, en indien wij volmaakte liefde hebben, zal zij een volmaakt karakter in ons formeeren. llior is hetgeen, waarnaar wij streven — volmaaktheid gelijk aan die van God; hier is de manier om haar te bereiken — overvloedig te zijn in de liefde. En hier doet zich nu als

van zelf\' do vraag op, hoo ver wij gevorderd zijn op dien liomelschen weg, ea hier hebben wjj tevens do roden, waarom wjj er in moeten volharden tot den einde: omdat wij als kinderen op onzen Vader behooren te gelijken. Schiiftuurlijko volmaaktheid is bereikbaar; zij ligt veeleer in evenredigheid dan in graad of mate. Iemands karakter kan volmaakt, volkomen wezen, zonder dat er iets aan ontbreekt, en toch zal zulk een man do eerste wezen om te erkennen, dat do genade, die in hom woont, nog slechts in hare kindsheid is, en ofschoon nu een kind, in al deszelfs (loeien volmaakt is, hoeft hot toch nog niet de volkomenheid van don volwassene bereikt.

Welk een doelwit is ons voor oogen gestold door onzen volmaakten Koning, dio van zijn\' bergtroon ons toeroept: „ Weed dan (jijlieden volmaakt, gel ijl: uir Vader, die in de hemelen iV, volmaakt is!quot; Iloeie, geef wat (Jij beveelt, dan zullen beide de genade en de lieerlijkhoid alleen uwer zjjn.

1. Hebt acht, dat gij mee aalmoes niet doet voor de memehen, om tan hen gezien te a-orden-, anders zoo hebt (jij geen\' loon bij aam Vader, die in de hemelen is.

Onze Koning helpt de monschen terecht met betrekking tot het geven van aalmoezen. Het wordt verondersteld, dat wij aan de armen geven. Hoe zouden wij tot Christus\' koninkrijk kunnen behooren, indien wij het niet deden ?

Aalmoezen kunnen in het openbaar worden gegeven, maar niet om den wille der openbaarheid. Het is van belang, dat wij een recht doel voor oogen hebben, want indien wij het resultaat verkrijgen van oen verkeerd doel, dan zal ons welslagen eigenlijk eeno mislukking zijn. Als wij geven om gezien te worden, dan zullen wij worden gezien, en dat is er dan hot einde van: Gij hebt geen\' loon bij anrn Vader, die in de hemelen isquot;: wjj verliezen dan hot eonigo loon, dat dor moeite waard is om te verkrijgen. Maar als wjj geven om onzen Vader to behagen, dan zullen wij ons loon uit zijne handen ontvangen. Wij moeten op ons oogmerk, onze bedoeling „ae/d hebhenquot;\', want niemand beweegt zich recht, als hij er zich niet zorgvuldig of) toelegt. Ons geven van aalmoezen moot een heilige plicht wezen, die met groote zorg gedaan moet worden, niet tor bevordering van onze eigene eer, maar om God te behagen. Laat ieder lezer zich zeiven afvragen, hoo veel hij gedaan hoeft tor vervulling van dit gebod des Konings.

2, Wanneer gij dan aalmoes doet, zoo laat voor a niet trompetten, gelijl: de (jeveinsden in de synagogen en op de straten doen, opdat zij can de mensehen geëerd\' mogen worden. \\^roorin(ai :eg ik n; zij hebben Itnn\' loon neg.

Wij mooton do luidruchtige, opzien barende liefdadigheid van zekere verwaande personen niet navolgen; hun karakter is geveinsd, hunne wijze van handelen opzichtig, hun dool gezien te worden, hun loon in liet heden. Dat loon is eon zeer armzalig loon, en geeft slechts oen zeer voorbijgaand genot. Met een\' penning in de cóne en eene trompet in do andere hand te staan, dat is do houding van een\' geveinsde. „Eer ran menschenquot; is iets dat men kan koopon; eer van God is gansch wat anders. Onze tijd is een tijd van adverteeren, van bekend maken, en maar al te velen roepen; „Ziet mijne vrijgevigheid!quot; Zij, die Jezus tot hun\' Koning hebben, moeten zijne livrei des ootmoeds dragen, en niet het schar-lakenroodo tooisel eener edelmoedigheid, die slechts van geld trots getuigt, en zelf op de trompet blaast, niet slechts in do straten, maar zelfs in de synagogen. Wij kunnen voor ééneen dezelfde daad niet tweemaal loon verwachten ; als wij ons loon thans reeds ontvangen, zullen wij liet hier namaals niet verkrijgen. Eij liet oordeel ton laatsten dage zullen het slechts onbe-loonde aalmoezen zijn, die meetellen en toegerekend worden.

3, 4. Maar als gij aalmoes doet, zoo laat aire linkerhand niet weten, wat mre rechter doet; opdat mee aalmoes in het rerhorgen zij: en uw Vader,die in het verborgen ziet, die zal het u in het openhaar vergelden.

Streeft naar geheimhouding voor uwe goede daden. Ziet zelfs uwe eigene deugd niet. Verbergt voor u zelvcn, hetgeen gij lofwaardigs gedaan hebt, want de trotsche beschouwing van uwe eigene edelmoedigheid neemt den glans er van weg. Houdt do zaak zoo geheim, dat gjj er u zeiven nauwelijks van bewust zijt iets prijzenswaardigs gedaan te hebben. Laat God tegenwoordig zijn, en dan zult gij een aanzienlijk gehoor genoeg hebben. Hij zal n beloonen, u in het openhaar beloo-nen, u beloonen, zooals een Vadel\'zijn kind beloont, u beloonen als Een, die wat gij deedt, gezien heeft, en die weet, dat gij het geheel en uitsluitend voor ITem gedaan hebt.

Ileere, help mij, om als ik wel doe, er mjjnc linkerhand uit te laten, opdat ik geene linksche. d. i. verkeerde beweegredenen hebbe, en geene begeerte om heden het loon van eer en lof van mjjne medemenschen te ontvangen.

5. En wanneer gij bidt, zoo zult gij niet zijn, gelijk de geveinsden: ivant die plegen gaarne, in de synagogen en op de hoeken der straten staande, te bidden, opdat zij van de mensehen mogen gezien worden. Voorwaar ik zeg n, dat zij hun¹ loon weg heihen.

Ook het bidden wordt verondersteld. Niemand kan tot Gods koninkrijk bc-hooren, die niet bidt.

Zij, die don Ileere omringden, wisten wat Iljj bedoelde, toen Hij zinspeelde op de „geveinsdenquot;, want zij hadden den trotschen sectaris dikwijls zien staan op publieke plaatsen om zijne geboden op te zeggen, en zeer waarschijnlijk hadden zij zich tot dusverre verplicht gevoeld om de zoodanigen als vergevorderde heiligen in eere te houden. Door de woorden onzes Hooien worden deze geveinsden ontmaskerd en in hot ware licht gestold. Onze Koning was verwonderlijkopenhartig,en noemde zoowel zaken als personen bij hun\' waren naam. Deze dwepers waren geene zoekers van God, maar zoekers van populariteit; mensehen, die zelfs de vroomheid tot zelfverheffing wisten te gebruiken. Zij verkozen plaatsen

on tijden, waardoor hun bidden opgemerkt kon worden. De synagogen en de hoeken der straten waren hun bij uitstek welgevallig; want hun dool was „van de menschcn gezien te iror-den.quot; Zij varen gezien, zij hadden wat zij begeerden. Uit was hun loon, ja hun volle loon.

ITeere, laat mij nooit zoo onheilig wezen om tot U te bidden mot het doel om lof voor mjj zeiven te verwerven.

C. Maar gij, minneer gij bidt, gaai in uwe binnenkamer, en nire deur gesloten hebbende, bidt uwen Vader, die in het verborgen is; en mv Vader, die in het verborgen ziet, zal het gt;i in het openbaar vergelden.

Wees alleen; treed een klein vertrek binnen, waar niemand anders binnen kan komen. Houd iederen indringer buiten door de deur te sluiten, en stort daar dan uw hart uit in smeeking en gebed. „Bidt uwen Vaderquot;: het gebed moet voornamelijk tot God den Vader gericht zijn, en immer tot God als onzen Vader, liid uwen Vader, die daar tegenwoordig is, uwen Vader, die u ziet, en inzonderheid opmerkt hetgeen blijkbaar voor Hom alleen bestemd is, daar het ,.in het verborgenquot; gedaan werd, waar geen oog dan het zijne hot kan zien. Indien het inderdaad God is, dien wij bidden, dan is het niet noodig, dat iemand er bij tegenwoordig is; want liet zou eerder eene belemmering dan cone hnlpe zjjn, indien een derde getuige was van den bjjzonderen omgang des harten met den Heere.

Daar de ziel van hot gebod als hot ware ligt in gemeenschap met God, zullen wij het best bidden, als onze aandacht geheel tot Hem bepaald is, en wij zullen het best ons doel bereiken van door Ifom aangenomen te worden, als wij geen acht slaan op de meening van wie het ook zij. liet gebed, dat in liet verborgen geschiedt, wordt in waarheid gehoord en op des Hoeren eigene wijze en op zjjn\'tijd m het openbaar verhoord. Onze Koning heerscht „in hot verborgen.quot; Daar hoeft Hij zjjn hof gevestigd, en daar zal lljj ons welkom heeten, als wij tot Hem naderen. Ais wjj openbaarheid zoeken en slechts bidden om voor onze vroomheid te worden geprezen, dan zjjn wij niet op de plaats, waar God ziet.

7, 8. En (ds gij bidt, zoo gebrwild geen ijdel verhaal ran woorden gelijk de Heidenen; urnit zij meenen, dat zij door hunne veelheid van woorden zullen rei hoord worden. Wordt dan hun niet gelijk: want uw¹ Vader weet, wat gij van noode hebt, eer gij Hem bidt.

Voor onwetende, doch godsdienstige menschen scheen het altijd iets prijzenswaardig te zjjn. om zekere formulieren van gebed vele malen op to zoggen; maar dit is stellig niet zoo. Het is eene bloote oefening van hot geheugen, en van do organen, waarmede men gedruisch maakt; en hot ia ongerijmd te denken, dat zulk eono papagaaien-oefening den levenden God welbehagelijk kan wezen. Do Maho-modanen en papisten behouden dezo IToidonsche gewoonte; maar wjj moeten ze niet navolgen.

God heeft ons gebod niet noodig tor zijnor inlichting, want Hij „weet ind gij van noode hebt. Dot is ook niet noodig om dit gebed telkens weder to herhalen ten oindo ITom te overreden, want als onze Vader is Tljj gewillig om ons te zegenen. Laat ons dan niet bijgoloovig zjjn, on ons inbeelden, dat or kracht is in „veel/uid ran woorden.^ Zelfs in hot gebod ontbreekt in de vool-hoid dor woorden do overtreding niet.

] ferhalingon zij\'¹ geoorloofd, zoo liet | slocltts goeno „ijdele Jicrliallniicn\'quot; -/.iin. Ifet tellen van kralen (van den rozenkrans) en liet berekenen van den tijd, dien men in liet bidden heeft doorgebracht, zijn beiden jjdele zaken. Met gebed der Christenen wordt gescliat naar deszeifs gewicht, en niet naar deszeif\'s lengte. Velen van de gebeden, die liet meest hebben overmocht, zijn even kort als krachtig geweest.

!). (}ij (Jan bidt nldiin: Onze Vader, die in de hemelen zijt! uw naam ironie (leheUigd,

Nadat onze ITeere ons gewaarschuwd heeft tegen zekere verkeerdheden bjj het gebod met betrekking tot de plaats waar, en de gezindheid waarin, het geschiedt, geeft Hij ons thans oen voorbeeld, naar hetwelk wij onze gebeden hebben in to richten. Dit onuitsprekelijk heerlijk gebed is kort, godvruchtig en vol van beteekenis. Deszolfs eerste drie beden betreffen God en zijne heerlijkheid. Onze voornaamste gebeden tot God moeten ter zijner eer en heerlijkheid wezen. Beginnen wij in ons gebed aldus met God? Komt in ons bidden niet dikwijls het dagelijksch brood vóór het koninkrijk?

Wij bidden als kinderen tot een\' Vader, en wij bidden als broeders, want wij zeggen, „Onze i \'ader.\'\'\'\' „Onze Vaderquot; is eene gemeenzame benaming; maar do woorden: „die in de hemelen zijlquot; geven den eerbied te kennen, dien wjj Hem verschuldigd zijn. Onze Vader, en toch in do hemelen : in de hemelen, en toch onze Vader. Mocht zijn naam met eerbied worden behandeld, en mocht alles wat Hem betreft — zijn Woord en zijn evangelie —- met het diepst ontzag door ons worden beschouwd. Ons betaamt hot om in allen ootmoed voor des lleoren aangezicht te wandelen, opdat het door allen worde gezien, dat wij den aard, het wezen van den driemaal Heilige eerbiedigen. NV jj kunnen dan slechts in waarheid bidden : „Tir naam irnrde geheiligdquot; als wjj zeiven hem heiligen.

10. Jlrr koninkrijk home. Uw wil geschiede, gelijk in den hemel (dzoooolc np de aarde.

O dat Gij mocht regeeren over allo harten en over allo landen! Demen-solien hebben hunne trouw aan onzen Vader, God, van zich geworpen; en wij bidden van ganscher liarto, dat Hij door zijne almachtige genade, hen zal terugbrengen tot do gehoorzaamheid der trouw. Wij verlangen naar do komst van Koning Jezus; maar in-tusschen roepen wij tot onzen Vader: „ Uw koninkrijk home.quot; Wij verlangen er naar, dat do opperste wil geschiede op de aarde, met eene blijmoedige, standvastige, algemeene gehoorzaamheid, gelijk aan die van don „hemel.quot; Wij zouden wenschen des Hoeren wil uitgevoerd te zien, niet slechts door do grooto physieke krachten, die nooit falen Godo te gehoorzamen, maar door liefderijk werkzame geesten ; door men-schen, die eens in opstand tegen Hem waren, maar door zjjno genade werden vernieuwd. O dat allen, die dit gebod bidden, do heilige vaardigheid in hot gehoorzamen mochten ten toon spreidon op do aarde, welke in den gelukzaligen, hartelijk en, eensgezinden en onbetwisten dienst der volmaakte heiligen en engelen voor den troon wor.lt gezien. De hoogste wensch onzes harten is voor Gods eer, heerschappij on heerlijkheid.

11. Gejf ons heden ons dagelijksch brood.

AVij bidden voor ons zeiven en voor andoren om door do voorzienigheid Gods te worden verzorgd „Geel\'

ons.quot; Wij vragen om ons voedsel als om eene gave — „Geef ons.quot; Wij vragen sleclits om hrnoil, dat is: de spijze, die wij behoeven. Onze bode betreft den dag, en vraagt sleclits om het da gel ijl-sch benoodigde; brood genoeg voor heden, voor van daag. Wij vragen niet om het brood, dat aan andoren behoort, maar alleen om hetgeen ons eerlijk toekomt —• „ons da-(jelijkseh brood.quot; liet is het gebed van een nederig en tevreden gemoed, van een hart, dat zóó geheiligd is, dat het zelfs voor het dageljjksch voedsel opziet tot God, en op liefdevolle wjjze anderen met zich vereenigt in zijne sympathie en in zijn gebod.

Heere, geef mij, beide liet hemelsclic en het aardscho brood, hetgeen mijne ziel spijzigt en mijn lichnam onderhoudt. Tot U, mijn Vader, zie ik op voor alles.

12. En vergeef ons onze schulden, gelijk ook irij vergeren onzen sch al de-na ren.

Geen gebed van don sterfelijken mensch zou volledig kunnen zijn zonder beljjdenis van zonde. Het gebod, dat goene vergeving zoekt te verkrijgen, zal falen, gelijk het gebed dos farizöers gefaald heeft. Laten do boog-moedigen zooveel, als zij willen, roemen op volmaaktheid en zondeloosheid, maar zij, die in Christus\' koninkrijk zijn, zullen altijd bidden: „Verge/f ons onze schulden.quot; Onze Heere wist, dat wij altijd schulden zouden hebben te erkennen, en dus altijd noodig zouden hebben om te roepen: „ Vergeef!quot; Dat is hot gebed van monschon, die van wege hun geloof in liet grooto zoenoffer door den Rechter vrijgesproken werden; want thans komen zij, als kinderen om vergeving tot hun\' Vader. Ceen enkel mensch mag een\' dag voorbjj laten gaan zonder te bidden: „ Verga fquot;, en in deze zijne smeeking moet hij zijne medezondaren niet vergoten; maar altijd bidden: „Vergeef onsquot;. Do schrijver waagt het om re bidden: „Deere, vergeef mij, en vergeef mijn\' broeder, die zegt, dat hij volmaakt is.quot;

Deze vergeving kunnen wij alleen dan verkrijgen, als wij van onzen kant ook vrij en van harte vergeven, wat anderen tegen ons hebben misdreven: „gelijk ook wij vergeven onzen schuldenaren.quot; Dit is een redelijke, ja een zalige eisch, en het is eon genot om er aan te voldoen. God zou don mensch niet kunnen vergeven, die weigert om anderen tc vergeven.

Deere, ik vergeef van ganscher harte allen, die mjj wellicht onrecht hebben gedaan. Ik wil toegevend cn inschikkelijk zjjn jegens hen, die mjj iets schuldig zijn; en nu bid ik 11 met oen hoopvol hart mij te vergeven, even gewisseljjk, als ik thans een iegelijk vergeef, die, in welken zin dan ook, mijne schuldenaren zjjn.

13. En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van den booze. Il^rant uw is het koninkrijk, en de kracht, en de heerlijkheid, in der eenivigheid, amen.

In den weg der voorzienigheid toetst do Docre onze genade cn de oprechtheid onzer belijdenis, cn met dit doel „leidt Hij ons in. verzoeking.quot; Wij smeeken Hom om ons niet al to streng te beproeven. Heere, laat noch mijne genietingen, noch mijne smarten ver-zoekingon voor mij worden. Daar ik mij zelvon niet in verzoeking wil begeven, zoo bid ik IJ, leid mjj niet henen, waar ik onvermijdelijk verzoeking moet ontmoeten.

Doch, indien ik verzocht woe^ worden, Heore, zoo behoed mjj van in hot booze te vallen, verlos mij inzonderheid van dm hooze, die bovenal mijne ziel zoekt

to verdorven. Verzoeking of beproeving ! hem mij modeworken ton goede, indien ik verln.it bon van don hooze. iloere, doe dit voor mij, want ik kan mij zolvcu niet verlossen.

Hot gebod eindigt met cono lofzegging. De oefening dor godsvrucht, welke begint met gebed, eindigt in lof. Allo heerschappij en macht en eer behooren Oodo, laten zjj Hom tot in eeuwigheid worden toegebracht. Zijns is „het kon ink rij lc\\ of hot recht om te regeeren; „dn krachtquot;, of de macht om zijn gezag hoog te houden, en „de heerlijkheidquot;, of de eer, welke uit zijne regeering voortvloeit. Met ons gohocle hart verlustigen wjj er ons in, dat do Ileore aldus oppermachtig en heerljjk is; cn daarom zeggen wij, „ Amen.quot;

Hoe volmaakt is dit voorbeeld van gebed! Zoo geschikt voor don monsch om het te bidden, zoo voegzaam om ncdergelegd te worden voor den troon dor Majesteit hier Boven. O, dat wij do gonade mochten hebben om het ons loven lang na to volgen! Jezus onze Koning, zal niet weigeren een gebod aan zijn\' Vader aan te bieden, dat Hij zelf voor ons opgesteld heeft, en dat gericht is tot den Vader, dien lljj wil verheerlijken.

14, 15. Want indien (jij den nien-sr/wn hunne mixdaden vergeeft, zoo zal uw liemeUche Vader nnk n vergeven. Mnfir indien, (jij den mensehen hunne misdaden niet vergeeft, zoo zal ook nir Vader uwe nimlmlen niet vergeven.

Dit versterkt de Christelijke werkzaamheid door do kracht van het gebed to beperken naar de mate van onze gehoorzaamheid aan het gebod om te vergeven. Wenschen wij vergeving te erlangen, dan moeten wij zeiven vergeving schonken; indien wij niet willen vergeven, dan zal ook ons niet vergeven worden. Dit Juk is zacht, die last is licht. Het kan ecu zogen wezen om verongelijkt te worden, daar het ons do gelegenheid verschaft om te oordeelen, of wjj inderdaad de ontvangers zijn der vergeving, dio van den troon Gods komt. Heel liefelijk is het om anderor schuld jegens ons voorbij te zion, want aldus loeren wij hoe liefelijk het voor den Hooreis om ons veigcving te schenken.

16. Fm wanneer gij vast, toont geen droevig gezicht, gelijk de. geveinsden: ■want zij mi smaken hunne aangezichten, opdat zij van de menschen mogen gezien worden, als zij vasten. Voorwaar ik zeg tl, dat zij linii¹ loon iveghebhen.

G ehandeld hebbende over het gebed, onderricht onze Koning ons nu met betrekking tot vasten. Het vasten nam onder do wet eeno voorname plaats in, en hot zou zelfs onder het evangelie, mot groot profijt voor onze zielen overvloediger beoefend kunnen worden dan nu het geval is. De Puriteinen noemden hot vasten eeno „vetmaking der zielquot;, on velen hebben het ook aldus bevonden. Volgens het bevel van onzen Koning moeten wij zorgvuldig alles vermijden wat in dezen vorm van oefening der godsvrucht naar pronk of praal zou gelijken. Do geveinsden gingen mot ongewasschen, treurig aangezicht, opdat allen zouden zeggen: „Zie, hoe strong deze menschen vasten! Hoe vroom moeten zjj niet wezen!quot; Een ellendig voorkomen aan te nemen, ten einde voor heilig gehouden te worden, dat is snoodc huichelarij. En daar dit het vasten tot eene kunstgreep maakt om j der menschen bewondering op te wokkon, wordt het er als genademiddel door vernietigd. Wjj kunnen niet verwachten om beide door don lof van

mensclien on door hof we!boliagon Gods beloond to worden. Wij moeten kiezen, en zoo wjj naar liet mindere loon grijpen, zal ons liet grootere ontgaan. Mocht het nooit van ons gezegd worden: „Zij hebben hun loon teeg.quot;

17, 18. Maar (/ij, als (jij rast, zalft mr hoofd, en wascht uw aangezicht, opdat het ran de mensclien niet gezien irorde, als gij rast, maar van wren Vader, die in het verborgen is; en un-I \'ader, die in het verborgen ziet, zal het a in het openbaar ver geld en.

quot;Wees naarstig om te verbergen hetgeen eene dwaasheid zou zjjn om te openbaren. Laat geeno uitwendige daad van persoonlijke reinheid of versiering na; „zalft mr hoofd en ■irascht me aangezicht.quot; Indien het O ode is dat gij vast, zoo bewaar het voor Hem. Handel in tijden van buitengewone oefening der godsvrucht, gelijk gij op andere tijden handelt, opdat zij, mot wie gij in aanraking komt, niet gewaar worden, aan welke oefening dor godsvrucht gij u overgeeft. Gij kant vasten, en dat vasten kan worden ontdekt, maar laat het uwe bedoeling niet zijn, „dat het van de mensehen gezien worde, als gij vast.quot; Vast, dat is: onthoudt u van do spijze der verwaandheid, dor eerzucht, des lioogmoods, en der zelfverheerlijking. Vast in het verborgen voor liet aangezicht van den Ziener der geheimen. Vasten in hot verborgen zal door den lloere in het openbaar worden beloond, maar hot vasten dut alleen uit praalvertooning geschiedt, zal in de boeken des Hoeren nooit opgeteekend worden. Aldus hoeft onze Koning ons geleerd, hoc aalmoezen te geven, hoe te bidden en hoe to vasten. Thans zal Hij overgaan tot de wetgeving voor de zaken, die het dago-lijksch leven betreffen.

19. Vergadert n geene schatten op de aarde, waar ze de mot en de roest verderft, en waar de dieven doorgraven en stelen.

Uesteedt uw leven niet in het vergaderen van rijkdommen: dat zou vernederend en verlagend voor u zijn als dienstknechten des heinelschen konink-njks. Indien gjj, hetzij geld of kleederen opeenhoopt, dan zullen uwe schatten er aan onderhevig zijn om door „mot en )vestquot; te worden verteerd; en van beiden kunt gij ook door oneerlijke lieden worden beroofd. Dat aardsche dingen vermolmen of ons ontnomen worden, isceno uitnemende reden om zo niet tot het groote doel van ons streven temaken. Vergadert niet voor dieven, vergadert niet voor het bederf, legt op voor de eeuwigheid, eu zendt uwe schallen naar het land, waar gij heengaat. Te leven om den wille van rijk te worden, dat is een vergulde dood in het leven.

50 DUS KONINGS liEVEIJiN I

20. Maai\' vergadert n schatten in den hemel., waar ze noch mof noch roest verderft, en iraar de dieren niet doorgraven noch stelen.

Laat uwe begeerten cn uw streven uitgaan naar hemelsche dingen. Dezen zjjn aan geen bederf\', aan geene vermolming onderhevig, en evenmin kunnen zij ons door geweld of Hst worden ontnomen. Gebiedt do wijsheid ons niet om zulke vaste, veilige bezittingen to zoeken? Hetgeen wij uit onze aard-sche bezittingen voor God gebruikt hebben, dat is vergaderd in den hemel. Wat aan de armen wordt gegeven en voor dc zaak des Hoeren, dat is belegd in de Bank dor Eeuwigheid. Naar den honiel gaan wij, laten wij er dan onze schatten reeds vooruit heenzenden. Daar zullen zij veilig zija tegen bederf en roof; nergens anders kunnen wij zo veilig achten. Heere, laat mij rijk zijn in U. Ik moest nog veel meer van mijne bezittingen naar mijne schatkamer in den hemel heenzenden, dan ik er reeds heb gezonden. Ik zal terstond de Kerk gedenken en haren y.endingsarbeid, do weezen, de bejaarde heiligen en do arme broeders. Dezen zijn mijne schatkisten, en daar zal ik mijn gold in bewaren.

21. Want waar uw schat ii:, daar zal ook ua\' hart zijn.

Dat is eene groote zedelijke beweegreden, om onze begeerten naar geen lage, aardsche dingen te doen uitgaan. Het hart kan niet anders dan uitgaan naar hetgeen wij kostelijk cn dierbaar achten. De geheeie niensch zal in gedaante veranderd worden naar de gelijkenis van hetgeen, waarvoor hij leeft Waar wij onze sciiatten plaatsen, daar zullen onze gedachten natuurlijkerwijs heengaan. Het zal verstandig wezen, ;tkioefundk dit i.even. jlloofdst. VI.

om alles, wat wij hebben, als magneton te laten werken, die ons naar de rechte richting heentrekken. Indien onze allerbeste dingen in den hemel zijn, dan zullen ook onze beste gedachten derwaarts henengaan: maar indien onze kostelijkste bezittingen op de aarde zijn, dan zal ook ons hart slechts naar de aarde uitgaan.

22, 23. De kaars des lichaams is het oog; indien dan nw oog eenvoudig is, zoo zal uw geheeie lichaam verlicht wezen; maar indien uw oog boos is, zoo zal geheel aw lichaam duister zijn. Indien dan hef licht, dat in ti is, duisternis is, hoe gioot zal de duisternis zelve zijn!

De beweegreden is liet oog der ziel, indien dit helder is, dan zal geheel het karakter goed wezen; maar indien het bezoedeld is, dan zal geheel ons wezen verontreinigd zijn. Ook het oog des verstands kan bezoedeld wezeu; indien iemand de dingen niet in het rechte licht beschouwt, dan kan hij in zonde leven, terwijl hij in den waan verkeert, dat hij zijne plichten waarneemt. De mensch behoort te leven in overeenstemming met het licht, dat hij heeft; maar indien dat licht duisternis is, welk eene vergissing zal geheel zjjn leven, zijn doen en streven dan niet wezen ! Indien onze godsdienst er ons toe leidt om te zondigen, dan is hij erger dan ongodsdienstigheid. Indien ons geloof\' vermetelheid of aanmatiging is, indien onze ij ver zelfzucht, ons gebed vormelijkheid, onze hoop een zinsbedrog, onze ervaring eene verblinding is, dan is de duisternis zóó groot, dat zelfs onze Heere verbaasd staat cn uitroept: „Hoe groot is die duisternis r

O dat wij een eenvoudig oog mochten hebben voor Gods heerlijkheid, en eene

oprechte toewjjding aan onzen Hoere! Dit alleon kan mijne ziel vervullen met licht.

24. Niemand lean twee heeren dienen: want of hij zal den eenen haten en den anderen liefhebben, nf hij zal den eenen aanhangen en den anderen verachten-, gij kunt niet God dienen enden Mammon.

Hier verbiedt onze Koning verdeeling in ons levensdoel. Wij kunnen niet door tweeërlei liefde worden be-heerscht; en al zouden wij hot kunnen, dan zouden wij toch niet beiden kunnen dienen; hare belangen zouden woldra mot elkander in strijd zijn, en wij zouden verplicht zijn om tusschen die boidon te kiezen. God en de wereld zullen nooit te zaïnen overeenkomen, en hoe wij het ook beproeven, nooit zullen wij in staat zijn om beiden te gelijk te dienen. Ons gevaar is hierin gelegen, dat wij in ons stroven om geld en goed te verkrijgen, of in ons najagen van een ander doel, dit te groote proportion laten aannemen, zoodat het onzen geest en ons leven be-heerscht. Gewin en godsvrucht kunnen niet beiden te gelijk meester zjjn in onze ziel. Wij kunnen wel/uredienen, maar niet „ücee/(peyenquot;, twee meesters. Gij kunt loven voor (loze wereld, of leven voor de toekomende wereld, maar voor beiden gelijkelijk te loven, dat is onmogelijk. Waar God regeert, daar moet de lust tot gewin verdwijnen.

O mochten wij zóó beslist zijn, dat wij slechts één dool najagen ! Mochten wij het kwade haten en God Hefhehhen, de leugen verachten en de waarheid aanhangen! Wij moeten weten, hoe wij gezind zijn, beide tegenover gerechtigheid en tegenover zonde, en als die vraag beantwoord is ter onzer vertroosting, dan moeten wij met onwankelbare standvastigheid volharden in hetgcon recht is. Do Mammon staat heden ten dage nog evenzeer tegenover God als in do voorbijgegane eeuwen, en wij moeten zijne inhaligheid en zelfzucht, zijne verdrukking en zjjn\' hoogmoed verafschuwen, want anders hebben wij God niet lief.

25. Daarom zeg ik u \\ zijt niet bezorgd roor uw leven, wat gij eten, en wat gij drinken zult\', noch voor uw lichaam, waarmede gij u Ideeden zuil: is het leren niet meer dan het voedsel, quot;n het lichaam dan de kleédiny?

„ Daarom\'quot;,opdat onze eenige Meester moge gediend worden, moeten wij ophouden van ons/,elven te dienen en afgedaan hebben met de knagende zorg, dio hot zoeken van zichzelven mot zich brengt. „Wees niet bezorgd rooi\' nw leven-, wij mogen wel onze gedachten er over laten gaan; wij mogen wel zorgen, maar niet bezorgd zijn, geene knagende zorg toelaten in ons hart. Onze dringendste lichaamsbehoeften mogen nooit onzen geest beheersehen of zóó innemen, dat wij daaraan al onze gedachten wijden. Ons leven is van meer belang dan hot voedsel, hetwelk wij eten, of de kleederen, die wij dragen. God, die ons liet leven geeft, zal ons ook brood en kleederen geven. Wij moesten voel meer bezorgd zijn over de wjj/.e, waarop wij leven, dan over hetgeen wij eten, liet geestelijke gaat vóór het lichamelijke, het eeuwige vóór hot tijdelijke. Vergeleken mot hetgeen wij zijn, is hetgeen wij drayen van heel weinig belang. Laat óns dan onze voornaamste zorge wijden aan hetgeen het voornaamste is, ja laat ons onze gedachten bezig houden met hot eenige doel van allo ware leven, de heerlijkheid Gods.

26. Aanziet de vogelen des hemels, ded zij niet zaaien, noch maaien, noch verzamelen in de scharen; ennir hemel-

sche I\'ader voedt nochtans dezelve,: (jadt (jij dezelve niet zeer veel ie hoven?

Do vogelen worden gevoed door God; zul IIij ook ons dan niet voeden? Zij kennen de kwelling niet, die verbonden is aan liet opeenhoopen van geld of goed; waarom zonden wij haar dan kennen? Indien God de vogelen dos liomolf! voedt zonder dat zij zaaien of oogsten, of wegbergen in de graan-sohuren, dan gewis, zal li ij ook in onze behoeften voorzien als wij, vol van vertrouwen op Hem, deze middelen gebruiken. Op deze middelen te steunen en God te vergeten, dat voorwaar zou dwaasheid zijn. Onze Koning wil, dat zijne onderdanen hun hart geven aan zijne liefde en zijn\' dienst, en zich niet kwellen met lage aard-sclie zorgen. Het is goed voor ons om deze dagelijksche behoeften te hebben, omdat zjj ons leiden tot onzen homelsclien Vader; maar als wij bezorgd worden, dan beantwoorden zij niet meer aan hot doel, maar dan worden zij slagboomen, die ons buitensluiten van den ITeere. O dat wij als de vogelen mochten zijn in betrouwen, daar wij in do waardigheid onzer na-tuur „dezelve zeev veel ie bovengaan!quot;

27. Wie toch van u kan, met he-zovyd te zijn, eene el lot zijne lengte toedoen.

Het is eene zaak van weinig aanbelang, of wij groot of klein van gestalte zijn; en toch zou al de kwelling en al het zorgen der wereld ons geen duim grooter maken. Waarom zijn wij dan bezorgd omtrent de dingen, die wij toch niet kunnen veranderen? Indien zich te kwellen tot iets nut ware, dan zou er nog eene verontschuldiging voor te vinden zijn; daar het echter geen goed doet, zoo moeten wij er van aflaten.

28, 29. Kn wat zijt gij hezovgd voor de Meeding? Aanmerlct de leliën des velds, hoe zij ivassen; zij arbeiden niet en spinnen niet; en ik zeg n, dat ook Salomo, in lt;d zijne heerlijkheid niet is bekleed gen-eest, gelijk eene van dezen.

Aan kleederen moet niet veel gewicht worden gehecht, want in ons schoonste gewaad worden wij nog door do bloemen overtroffen. Wij moeten niet bezorgd zijn, hoe wij zullen worden gekleed, want de veld leliën, die niet door don hovenier worden gekweekt, zijn even heerlijk als de prachtigst uitgedoste monarch; en toch genieten zij van het leven, vrij van arbeid en vrij van zorgen. Liefelijke leliën, hoe bestraft gij onze dwaze angsten! liet prachtgewaad der leliën komt zonder kwelling of zorge: waarom ondermijnen wij dan ons leven door bezorgd te zijn over datgene, hetwelk God geeft aan de planten, die niet zorgen kunnen ?

Ileere, ik wensch, evenals de lelie, te wassen tot uwe eer, tevreden te zijn met hetgeen Gij van mij maakt, en te dragen hetgeen Gij mij geeft.

30. Indien nn God het gras des velds, dat heden is, en morgen in den oven geworpen ivordt, alzoo bekleedt, zal Hij n niet veel meer kleeden, gij klein-geloovigsn ?

Het is niet slechts waar, dat leliën groeien, maar dat God zelf ze met alles overtreffende schoonheid bekleedt. Terwijl deze leliën nog groeien, hebben zij slechts het voorkomen van gras, en zijn dus ietsganschgewoons; maalais God ze met haren vollen dos van goud laken bekleedt, zou zelfs Salomo ze niet in heerlijkheid kunnen overtreffen. Zal Hij dan niet ook gewis voor ons zorgen, die zoo dierbaar zijn in zjjne oogon? Waarom zouden wij

zoo weinig vortrouwcncl zijn, dat wij op dit punt nog twijfel koesteren? Indien lietgeen sleelits zoo kort een bestaan heeft, toch zóó door den Ileere wordt bekleed, wees er dan zeker van, dat Ifjj onze onsterfelijke zielen zal bewaren, ja en ook zelfs onze sterfelijke licliamen, waarmede zij verbonden zijn.

„Klein (jcloof is geen klein gebrek, want grootelijks verongelijkt het den Hcere, en allerdroevigst kwelt hot den geest. Te denken, dat do Ileere, die do leliën bekleedt, zijne eigene kinderen naakt zal laten, dat is schandelijk. O gij klein geloof, loer toch betere manieren!

31. Daarom zijt niet hezoryd, zeggende; Wat zullen irij eten? nf wat zullen wij drinken? of waarmede zullen wij ons lel eed en P

„ Wees niet bezorr/d.\'\' Donk, dat gjj wellicht niet bezorgd behoeft te wezen. Volg niet immer der wereld drieëen-lieid van zorgen. Do vragen in dit vors zijn uit dos woreldlings cathe-chismus dos wantrouwons genomen. De kinderen Gods kunnen van dag tot dag rustig voortwerkon, en alle onheilspellende zorgen van zich werpen.

32 Want (d deze dingen zoeken de - Heidenen! want uir hemelsclie Vader ireet, ded gij al deze dingen heluxft.

Wij moeten boven hen staan, die slechts vreemdelingen en buitenlanders zijn: dingen, die „de Heidenen zoekenquot; zijn voor hot Israël Gods niet goed genoeg. Wereldsche monschon gaan uit naar do dingen dezer aarde, en hebben geen hart voor andere zaken: wij hebben een\' hemelsehen Vader, en daarom gaat ons hart uit naar hoogere dingen. En daar onze Vader ook

daarouboven al onze behcefton kent, behoeven wij niet bezorgd to zijn. Laten de Heidenen hunne vele en velerlei vlooschelijke doeleinden najagen; maar laten do kinderen des Hoeren hunne tijdelijke behoeften aan den Uoere dor oneindige genade overlaten , en slechts het ééne noodige zoeken.

lleoro, stel Gij mij in staat omniet bezorgd te zijn. Mocht ik zóó begeorig zijn naar hemelsclie dingen, dat ik al mijne aardsche belangen geheel en al ü kan overgeven !

33. Maar zoekt eerst het koninkrijk Gods en zijne gerechtigheid, en al deze dingen zullen u toegeworpen worden.

Zoekt eerst God, dan zal al het overige tor bestemder tijd volgen. Wat „al deze dingenquot; betreft, gij zult ze niet behoeven te zookon; zij zullen u als iets dat van zelf spreekt worden toegeworpen. God, die u den hemel geeft, zal u op don weg derwaarts geen dagolijksch brood weigeren. Het koninkrijk Gods en ele gerechtigheid, dio bij dat koninkrijk past — zoekt dozen eerst en allermeest, dan zal alles, wat gij mot mogelijkheid kunt behoeven, uw doel wezen. Do regeering van Christus te bevorderen en gerechtigheid te beoefenen, dat is slechts één en hetzelfde doel; mocht dat ook hot ééne doel onzes levens zijn! Laat ons het leven besteden aan die ééne zaak, en het zal wèl besteed zijn, en wat do twintig andere, ondergeschikte belangen betreft, ook die zullen wij verkrijgen, indien wij slechts hot ééne najagen.

34. Zijt dan niet bezorgd tegen den morgen; want de morgen zal voor het zijne zorgen; elke dag heeft genoeg aan zijn zelfs kwaad.

]]eschou\\v do voorafgaande verzen alö liot argument, do reden van liet „danquot; in dit vers. Bezorgdheid kan ii niet helpen (vers 27); zij is geheel nutteloos; zij zou n verlagen tot het standpunt van de Heidenen (vors ;S2), en het is niet noodig (vers 33) — zoo loopt de smart dan niet vooruit door bezorgd te zijn omtrent de toekomst. Het is met het heden, dat wij te doen hebben. Wij moeten slechts dag aan dag om brood vragen, en dat alleen in genoegzanien overvloed voor het gebruik van écnen dag. De mogelijke smarten van morgen in onze gedachten van heden te brengen is eeno overtolligheid van ongeloof. Als de morgen smart brengt, dan zal hij ook kracht met zich brengen voor die smart. Al do kracht, die wij hebben, wordt ver-eischt om het kwaad van heden te dragen, het kan niet noodig zijn om er ook nog de zorgen voor de toekomst bjj te voegen. Eiken dag te beladen met beproevingen, die nog niet gekomen zjjn, dat zou wezen hem te overladen. Bezorgdheid is verkeerd; maar bezorgdheid over dingen, die nog niet gebeurd zijn, is in het geheel niet te verontschuldigen.

O mijn hart, welk eene rust is er voor u, indien gij u met al uwe belangen wilt overgeven aan uwen Heore! Behartig gij slechts zijne zaken, cn Hij zal voor uwe zaken zorgen.

1, 2. Oordeelt niet, opdat (jij niet (jeoon/eeld wordt. Want met irelk oordeel (jij oordeelt, zult gij geoordeeld irorden; ui met welke mate gij meet, za! n weder gemeten worden.

Uw oordeel moet gij natuurlijk go-bruiken : de bedoeling is dat gjj oordeelt in den rechten zin. Maar geef niet toe aan het vermogen om op boris-ponde wijze kritiek uit te oefenen op anderen, alsof gij gezag over hen hadt en aangesteld waart om recht te sproken over uwe mcdemenschen. Indien gjj aan anderen beweegredenen toeschrijft, en voorgeeft in hun hart te kunnen lezen, dan zullen zij hetzelfde met u doen. Eene harde en berispende handelwijze jegens anderen kan gerust op weerwraak rekenen. Zij. die n omringen, zullen de maat opnemen, die gjj gebruikt hebt, en er u uw koren mede meten. Gij hebt er niets tegen, dat de menschen eene gunstige meening hebben van uw karakter, en het is u niet verboden om gunstig over hen te oordcelen. Daar gij echter niet gaarne hebt, dat zij als rechter over u gaan zitten, zoo ga gij dan niet als rechter zitten over hen. Het is heden de oordeelsdag niet, en wij zijn door Zijne Majesteit niet als rechters aangesteld ; daarom mogen wij ook niet vooruit-loopen op den tijd die voor de laatste.

beslissende rechtszitting is bestemd, of ons de kroon rechten van den Roohter der gansche aarde aanmatigen.

Gewis, indien ik mjjzelven kon, dan behoef ik mijn oordeel niet te gebruiken om andere menschon te oordcolen; want ik kan het genoeg tc doen geven in mijn eigen Gerechtshof dos Gewetens om do verraders in mijn eigen hart te rechten.

3—5. En wat ziet gij den splinter, tl ie in het oog inrs broeders is, maar den hall:, die in un\' oog is, merkt (jij niet? Of, hoe znlt (jij tot uwen broeder zeggen: Laat toe, dat ik den splinter int uw oog uitdoe; en zie, er is een halk in uagt; oog? Gij geveinsde! weriJ eerst den balk uit aw oog, en dan znlt gij bezien, om den splinter uit nws broeders oog uit le doen.

Het vermogen oin tc oordeelen wordt liet bost aangewend voor het eigen hart. Onze neiging is om naar splinters uit te zien in de oogeu van anderen, en den balk in onze eigene oogen niet eens op te merken. In plaats van met welgevallen hot kleine gebrek te zien in een ander, zouden wij verstandig handeion, zoo wjj het grootere gebrek merken in ons zeiven. Het is de balk in ons eigen oog, die ons blind maakt voor onze eigene verkeerde handelingen ; maar dio blindheid verontschuldigt ons niet, daar zjj blijkbaar onze oogen niet sluit voor de kleine dwaling van onzen broeder Die gedienstigheid wil den oogheelkundige spelen, maar iu werkelijkheid stelt zij zich aan als een dwaas. Verbeeld u iemand met een balk in het oog, die iets zoo teers als liet oog eens anderen ia, wil behandelen, liet wil beproeven om zoo klein oen ding als een splinter is, tc willen verwijderen! Is liet geen gereiusde, die voorwendt zóó bezorgd te zijn overdo oogen van anderen, ter vijl hij nooit acht geeft op zijne eigene oogen? Jezus is zachtmoedig, en toch noemt ilij den man een „geveinsdequot; die zich zoo druk maakt over kleine dingen in anderen, en geen aandacht schenkt aan de grootere belangen in zijn eigen huis en zijn eigen hart. Onze hervormingen moeten beginnen mot ons zeiven, of zij zijn niet waar, en konien niet voort uit het rechte beginsel. Wij mogen de zonde bestraffen; maar niet als wjj er zeiven aan toegeven. Wij mogen protestceron togen het kwaad; maar niet als wij het willens en wetens zeiven bedrijven. De Farizeën waren zeer bekwaam in het berispen van anderen; maar zeer traag in het verbeteren van zich zei ven. Onze Hcere wil niet, dat zijn koninkrijk bestaan zal uit geveinsde theoretici; Hij roept tot practischo gehoorzaamheid aan do regelen dor heiligheid.

Nadat wjj zeiven geheiligd zijn, zijn wij verplicht om den blinden tot oogen te zijn en hot onheilig leven te bestraffen ; maar eerder ook niet. Vóórdat wij persoonlijke godsvrucht hebben is ons prediken van godsvrucht niots dan geveinsdheid. Mocht niemand onzer den lloero roden geven om tot ons te zeggen: „Gij geveinsde]quot;

(!. Geeft het heilige den honden niet, noch werpt uwepaarlen voor de zwijnen; opdat zij niet tc ecnijrr tijd dezelve met hunne roeten vertreden, en zich omkeerende u verscheuren.

Als de menschon blijkbaar niet in staat zijn om de reinheid eenergroote waarheid op te merken, zoo stol zo hun niet voor oogen. Zij zijn bloote honden, en als gij hun heilige dingen voorzet, dan zullen zij geprikkeld worden om zich om te keeren en u tc verscheuren ; hoiligezakenzijn niet bestemd

voor do onlioiligen. „Buiten zijn do iiondon;quot; liet moet hun niot toegelaten worden om liet liciligo binnen te treden. Als gij u in liet midden der boozeu bevindt, in liet midden van hen, die zich aan do ondeugd overgeven, en die als de „zwijnenquot; zjjn, zoo breng de kostoljjke verborgenliodendesgeloof\'s niet te voorschjjn, want zij zullen ze verachten, en ze „met hunne voeten vertredenquot; in het slijk. Gjj moet niet onnoodig een\' aanval uitlokken op u, of op de hoogere waarheden dos evangelies. Gij moet niet oordeelen; maar gij moet ook niet zonder oordeel des ondcrscheids handelen. Acht de nien-schen goene honden of zwijnen te zijn; maar a\'s zij zeiven zich nis zoodanig erkennen; of als zij door hun gedrag zich aanstellen alsof zij hot waren, zoo stel hen niet in de gclogonhcid om hun boos karakter to openbaren. Do heiligen moeten geene onnoozelen zijn , zij moeten zich niet aanmatigen om rechters te wezen; maar dwazen moeten zij ook niet zijn.

Qroote Koning, hoe voel wijsheid is er bij uwe bevelen niet van noodo! Ik heb IJ noodig, niet slechts om mijn\' mond te openen, maar soms ook oven-zeer om mijn\'mond gesloten te houden.

7, 8. Bidt, en u zal gegeren worden; zoekt en gij znU vinden; klopt, en uzal opengedaan worden\', want een iegelijk, die bidt, die ontvangt-, en die zoekt, die vindt-, en die klopt, die zal opengedaan worden.

Tot de menschen moogt gij niet altijd spreken van de hemelsche dingen; maar tot God moogt gij dit wèl.

„Bidt, zoekt, klopt-quot; laat uw gebed gepast zijn voor de zaak of den toestand; laat het toenemen in innigheid en vurigheid; laat het zich uitbreiden naar do grootte van het begeerde doel,

Ecno gave te ontvangen is eenvoudig, een\' schat te vinden is meer verrijkend, maar een paleis binnen te gaan, dat is het beste van alles. Iedere vorm van gebed is voorgeschreven, aangenomen en beloond op eene wijze, die bij deszelfs karakter past. De belofte is algemeen, omvat allen, die aan het gebod gehoorzamen. Deze geboden staan de methode van knagende zorg tegen, die in het vorige hoofdstuk veroordeeld werden; en zij zijn eene bemoediging om de voorschriften op te volgen omtrent het niet weerstaan, waar te voren op gewezen werd, daar hij, die van God kan ontvangen wat hij vraagt, wel aan den monsch mag ] geven, wat deze van hem vraagt, ja zelfs toe kan geven aan hen, die hem onrechtmatige eischen stellen. Met zulk een\' onuitpnttelijken voorraad ter onzer beschikking, moesten wij noch gierig noch pleitzuchtig zjjn. Ileere, help mij, om voor goed afgedaan te hebben met tobben, en om overvloedig te zijn in het bidden, zoeken en kloppen; dan zal ik weldra overvloeien in dankzegging.

9, 10. Of wat niensch is er onder n, zoo zijn zoon hem zou hidden om brood, die hem een¹ steen zal geven? Kn zoo hij hem om een\'¹ viseh zou bidden, die hem eene slang zon geven?

In tijdelijke dingen begaan wij vergissingen, en vragen om datgene als brood, hetwelk wij denken brood te zjjn, terwijl het in waarheid slechts een steen is. Eene slang zien wij aan voor een\' aal, en vragen er om alsof het een visch ware. Onze hemelsche Vader zal ons gebed verbeteren en ons geven, niet wat wij in onze onwetendheid vragen, maar wat wij in de werkelijkheid behoeven. De belofte van ons te zullen geven wat

wij vragen, is hier verklaard en in liet ware licht gesteld. Dit is eeuc genaderijke terechtwijzing van do dwaasheid, die des Ileeren woorden in don meest letterlijken zin zou willen opvatten, en ons in don waan zou willen brengen, dat ieder onzer grillen slechts hot kleed des gebeds behoefde aan te doen, om te worden verwezenlijkt. Onze gebeden gaan in eene Herziene Vertaling naar don hemel. liet zou iets vreeselijks zijn, indien God ons altijd gaf, waar wij om vragen. „Onze hetnol-sche Vader zelf „weet hoe te (jeveri\\ veel beter dan wij weten te vragen.

11. Indien dan gij, die boos zijt, weet uwen hinderen goede gaven te geven, hoe veel te meer zal nw Vader, die in de hemelen is, goede gaven geven dengenen, die ze van Hem bidden!

Ofschoon wij zeiven boos zijn, verbeteren wij toch do vergissingen onzer kinderen in hetgeen zij van ons vragen, en voel meer nog zal onze alwijze en goede hemelsche Vader in hetgeen Ihj ons schenkt de dwaling verbeteren van hetgeen wij van Hem afsmeekten. ITij zal ons het goede geven, waarom wij niet vroegen, en het kwade weerhouden, waarom wij zoo onverstandig gevraagd hebben. Wij kennen onze kinderen, en weten voor onze kinderen; en toch zijn wij arme, booze schepselen: zal dan niet de volmaakt goede Vader, die alle dingen weet, zijne gaven op het liefelijkst voor ons regelen en beschikken? Ja, gewis! „Hoe veel te meer!quot; zegt onze ireoro, en Hij zegt niet hoe voel moer dat is, maar laat dit over aan onze eigene overdenkingen. Wij weten niet, wat wij zullen bidden gelijk hot behoort, maar Hij weet hoe te geven gelijk het zijner volmaaktheid betaamt, en dat zal Hij ook doen. Hij zal „goede gavenquot; geven, en inzonderheid zijn\' Heiligen Geest, die alle goede gaven in zich bevat, lleero, ik wensch moer te denkon aan U dan aan mjjn eigen gebed, meer aan uwci: Zoon dan aan mijn eigen geloof, en meer aan uwen Ifeiligon Geest dan aan alle andere goede gaven.

12. Alle dingen dan, die gij ivilf, dat n de memchen zonden doen, doet gij hnn ook alzoo: trant dat i* de irel en de profeten.

Alles wat voorafging leidt hiertoe, en is er do roden voor. Het zal leerrijk zijn om eons terug te zien en dit te overdenken.

In deze Schriftuurplaats geeft onze Koning ons zijn Gouden Heg el. Stel u in do plaats van anderen, en handel dan ton zijnen opzichte, goljjk gij\' in dezelfde omstandigheden verkeerende, zoudt wenschen, dat hij met u handelt. Dat is een koninklijke regel, een voorschrift dat altijd te pas komt, en altijd goed is. Hier kunt gij rechter zijn, kunt gij oordeelon, zonder anderen te oordcelen. Dit is do hoofdsom der Tien Geboden, der vijf Boeken van Mozos en van geheel het Heilig Woord. O, dat allo menschen er naar handelden, dan zou er geen slavernij zijn en geen oorlog, geen afpersing, geen werkstaking, geen liegen en geen roeven; maar alles zou rechtvaardigheid wezen en liefde! Wolk een koninkrijk, dat zoodanige wet hoeft! Dat is de Codex Christi. Dat is de samenpersing van alles wat recht en edelmoedig is. Wij aanbidden den Koning, uit wiens mond en hart zulk eene wet heeft kunnen voortkomen. Deze ééne regel is het bewijs van den goddebjken oorsprong van onzen heiligen godsdienst. Do algemeene beoefening er van door allen, die zich Christenen noemen, zou overtuiging brengen in het hart van den Jood, den Turk, den ongeloovige, en

11 O () P D 8 T IJ [De Koniii»\' leert zijne diens

13, 14. (autt in door de enge poort: want wijd in de poort, en breed in de teeg, die tot het verderf leidt, en velen zijn er, die door dezelve ingaan-, trant de poort is eng en de iveg is nauw, die tot het leven leidt, en weinigen zijn er, die denzelven vinden.

Sta op, en begeef u op nwe reize. Ga in door do poort aan het begin des wegs, on blijf niet staan aarzelen. Indien het de rechte weg is, dan zult gjj don toegang tot denzelven wel eenigszins moeieljjk, en zeer eng vinden; want hij oischt zelfverloochening on roept tot eone stipte gehoorzaamheid en groote waakzaamheid van geest. En toch! „Gaat in door de enge poort.quot; AVat er ook togen te zeggen valt van wego do weinige reizigers, die daar heengaan, en hot nauwe, bekrompene van don ingang, kies dien weg en maak or gebruik van. Wol is waar, er is een andere weg, breed en veel bezocht; maar hij leidt tot het verdei f. Op don broeden straatweg gaan de monschon hun\' ondergang te gemoot; maar do weg ton hemel is een smal voetpad. Er kunnen tijden komen, wanneer do velen zich op den smallen weg zullen begeven; maar heden ten dage moet men om populair te zjjn, dat is: om zich bemind te maken bij do groote menigte, breed, mini zijn —■ ruim in de leer, ruim op zedelijk gebied, ruim in geestelijke opvatting. Maar zij, die

: YM i;3-23.

knechten te onderscheiden.]

op den nauwon weg gaan, gaan recht af op don hemel, en zij die op den broeden, ruimen weg zijn, zijn in de ruimte buiten het koninkrijk, zij zijn in het vreemde land. Alles is goed, dat goed eindigt: wij kunnen het er wel voor over hebben om ons in de engte te bevinden, zoo wij slechts op den rechten weg zijn; want dat is beter voor ons dan in de ruimte te zijn op don verkeerden weg, omdat de eerste henen voort naar het eeuwige leven, en de tweede ons voorthaast naar don eeuwigen dood.

Jloero, verlos mij van de verzoeking om op deze wijze „nawquot; te willen zijn, en houd Gij mij op den ongen weg, ofschoon er zoo weinigen zijn, die denzelven vinden !

15. Maar wacht u van de valsche profeten, deirelke in schaapskleederen tot n komen, maar van binnen zijn zij grijpende trol ren.

Wij hebben ons oordcol noodig, en wij moeten de geesten proeven van hen, die belijden van God te z^:jn gezonden. Er zijn menselien met groote gaven, die „valsche profetenquot; zijn. Dezen nemen het voorkomen, de taal, de gezindheid aan van Gods volk, terwijl zij in werkelijkheid cr op uit zijn om do zielen te verslinden, evenals wolven naar hot bloed der schapen dorsten. „Schaaps/Wm/m*»quot; zijn heel

fraui, maai\' wij moeten onder dozelven zien en do wolven bemerken. De mensch is, wat hjj van binnen is. Wij hebben het noodig om op otize hoede te zijn, ons te icachtcii\'. Wij moeten toezien niet slechts op onzen weg, maar ook op onze leidslieden. Zij komen tot ons; zij komen als profeten; zij komen met allerlei uitwendige zaken, die hen bij ons aanbevelen; maar zij zijn ware Balailms en zullen gowisselijk diegenen vloeken, die zij voorgeven te zegenen.

16. Aan hunne vruchten zult (jij hen hennen. Leed men ooi: eene druif can doornen, of vijgen van disteten?

Hunne leer, hun leven en do invloed, dien zij hebben op andoren, zullen een ware toetssteen voor ons zijn. Iedere leer, en iedereen, die eene leer belijdt, kan aldus beproefd worden. Indien wij er druiven van lezen, dan zijn het geene doornen: als zij niets dan distel wol voortbrengen, dan zijn het geene vijge-boomen. Sommigen protesteeren togen deze practisehe proefneming; maar verstandige Christenen zullen haar als laatste toetssteen gebruiken. Wat is de uitwerking der moderne theologie op do geestelijke gezindheid, hot gebedsleven, de heiligheid van het volk? Keoft zij een\' goeden invloed?

17, 18. Ahoo een ieder goede boom hrencjt voort (joede vruchten, en een kwade loom brengt voort kwade vruchten. Een goede boom kan geene kwade vruchten voortbrengen, noch een kwade boom goede vruchten voortbrengen.

Iedere mensch brengt voort naar zijnen aard; hij kan niet anders. Goede boom, goede vi uclit] kwade boom, kwade vrucht. Er is geene mogelijkheid, dat do uitwerking hooger en beter is dan do oorzaak. Hot wezenlijk goede brengt geen kwaad voort, dat zou regen deszolfs natuur zijn. Hetgeen in den wortel slecht is, zal zich nooit verhoffon tot het voortbrengen van iets goeds, ofschoon hot er soms don schijn van kan aannemen. Daarom kan het oen en het ander gekend worden aan olks bjj-zondoro vrucht. Onze Koning is oen groot leoraar van voorzichtigheid. Wij moeten niet oordeelen; maar wij moeten onderkennen, en de regel voor doze kennis is even eenvoudig als veilig. Zoodanige monsehenkennis kan ons behoeden voor het groot nadeel, dat voor ons ontstaan zou uit onzen omgang mot slechte en bedriegelijke personen.

19. Een ieder boom, die geene goede vrucht voortbrengt, wordt uitgehouwen en in het vuur geworpen.

Hier is het einde, waarnaar kwade dingen zich strekkon. De bijl en het vuur wachten den ongodvruchtige, hoe fraai zij ook met do bladeren dor bo-Ijjdonis getooid zijn. Laat ons slechts wachten, en hot zal gezien worden, dat iedere mensch, die op aarde geene goodo vruchten voortbrengt, zijn oordeel niet zal ontgaan. Het zijn niet slechts do boozen, niet slechts de gift-bessen dragende boomon, die afgehouwen zullen worden; maar doonzjj-digen, de menschon, die geen vrucht dor positieve deugd voortbrengen, zullen evenzeer in het vuur worden geworpen.

20. Zoo zult gij dan dezelve aan hunne vruchten kennen.

Wij zijn er niet toe geroepen om uit to houwen of to verbranden, maar wol zijn wij er toe geroepen om to kennen. Deze kennis moet ons er voor behoeden van onder do schaduw of den invloed van valscho leeraren te komen.

(

Wio zou zijn nost willen bonwon op con\' boom, dio weldra uitgehouwen zal worden? Wie zou een onvruchtbare boom voor hot middenpunt van zijn\' boomgaard kiezen?

Ileore, laat ik mjj horinnoron, dat ik naar dezen regel mjjzelven hob to beoordeelen. Maak injj tot oen\' waren, vruchtdragcndon boom.

21. Ni ft een iegelijk, die tot mij zegt: Heere, Jleere! zal ingaan in het Iconint\'-rijk der hemelen, maar die daar doet den tril mijns l\'adcrs, die in de hemelen is.

(joono hulde dor lippen zal volstaan: „Niet een iegelijk, die tot mij zegt.quot; Wij kunnen goloovon in do Godheid onzos Hoeren, on wij kunnen ons veel moeite geven om hot telkens op nieuw to verklaren en uit te sproken mot ons „ Ileere, Heevequot;, maar tenzij wij do bevolen opvolgen van den Vader, brengen wjj goene ware hulde aan don Zoon. Wij kunnen onze verplichtingen aan Jezus erkennen, en Hom aldus ,Jleere, Heerequot; noemen; maar indien wij deze verplichtingen nooit nakomen door daden, wat is dan do waardij van hetgeen wij erkennen? Onze Koning ontvangt diegenen niet in zijn koninkrijk, wier godsdienst slechts in woorden en in plechtigheden bestaat; doch alleen diegenen, uit wier leven de ware gehoorzaamheid blijkt van .Tozus\' discipelen.

22, 23. Velen zullen ie dien dage tot mij zeggen-. Heere, Heere, hebben wij niet in uwen naam geprofeteerd, en in uwen naam dninelen uitgeirorpen, en in uwen naam vele krachten gedaan? Kn dan zal ik hun openlijk aanzeggen-. Ik heb u nooit geleend, gacd iveg van mij, gij, die de ongerechtigheid ireri-t.

Eene rechtzinnige geloofsbelijdenis zal, als er niets moor bij komt, niet behouden; en evenmin zal dit hot geval zijn, als het vergezeld gaat van eene officioolo positie on bediening. Deze lieden zeiden: „Heere, Ifeere^cn daarbij beriepen zij zich ook nog op hun profeteeren en prediken in zijn\' naam. Al hot prediken dor wereld zal den prediker niet behouden, indien hij het-goon hij predikt, niet in praktijk brengt, -la, en hij kan wel zeer voorspoedig zijn geweest, — voorspoedig in zoor hoogo mate „en in uwen naam duivelen nitgeirorpeiiquot; en toch, zonder persoonlijke heiligheid, zal do uitwerpor van duivelen ten laatste zelf worden uitgeworpen. ])e goede uitslag dor werkzaamheid, waarop hier wordt geroemd, kan met vorbazingwokkonde omstandigheden van verschillende belangrijkheid zjjn gepaard gegaan — „en in uwen naam vele krachten gedaanquot;, en toch kan dio mensch aan Christus onbekend zijn. Driemalen wordt van dien mensch gezegd, dat hij alles gedaan heeft „in uiren naamquot;, en toch wist de Heere, wiens naam hij zoo veelvuldig en zoo vrijmoedig gebruikt, niets van hem, en wilde hem ook niet in zijne tegenwoordigheid dulden. Do Heere kan do (egenwoordigheid niet verdragen van hen, die Hom „Heere, Heerequot; noemen, en daarna ongorec\'i-tighoid werken. Zij zeiden Hem, dat zij Hom kenden; maar Hij zal hun aanzeggen: Ik heb u nooit gekend.

Hoe plechtig on ontzagwekkend is deze herinnering voor irnj en voor andoren! Uit niets anders zal blijken, dat wij ware Christenen zijn, dan uit oen oprecht doen van den wil des Vaders! Wij kunnen bij iedereen bekend wezen als groote macht te hebben over duivelen en monschon, en toch door onzen Heere in dien grooten dag niet erkend worden, maar verdreven worden als bedriegers, die Hij niet kan dulden in zijne tegenwoordigheid.

[De Künill•t^, vat

24, 25. Ken iegelijk dan, die deze, mijne woorden hoort en dezelve doei, dien zal ik vergelijken hij een\' voorzichtig mun, die zijn h uis op eenc steenrots gebouwd heeft] en er is slagregen nedergevallen en de waterstroomen zijn gekomen, en de winden hebben gewaaid, en zijn. tegen hetzelve huis aangevallen, en het is niet gevallen, want het was np de steenrots gegrond.

W ij moeten onzen Heero hooren, en daarmede wordt natuurlijk bedoeld, dat wjj hetgeen Hij zegt als gezaghebbend moeten aannemen. Dat is meer dan sommigen heden doen; wantzjj matigen zich aan om als rechters te zitten over hetgeen door onzen Heere werd geleerd en het te oordeelen. Maar hooren is niet genoog; wij moeten deze woorden ook doen. Er moet eene praetische godsvrucht zijn, of er is niets recht in ons. De hoorder, die doet, heeft een huis met een vast fondament gebouwd; het verstandigst en hot veiligst, maar ook tevens het kostbaarst en het moeie-lijkst wat men doen kan. Kr komen beproevingen over hem. Zijne oprechtheid en waarheidsliefde beletten niet, dat hij beproefd, getoetst wordt. Van boven en van beneden, en van alle kanten komen de beproevingen: regens, waterstroomen, winden. Geen muur is opgetrokken om er hem tegen te beschermen: alle dezen „zijn tegen hetzelve huis aangevallenquot; Het is een sterk, stevig gebouw; maar de proefneming wordt zóó streng, dat niets het gebouw kau redden behalve de sterkte van deszelfs fondament. Omdat de voornaamste stut zoo onwankelbaar is, blijft geheel hot gebouw staan. „liet

Jjiie rede samen.]

is niet gevallen.\'\'\'\' Het kan hier on daar wol wat geleden hebben, eu hot kan er wel zeer verwoord hebben uitgezien ; maar „het is niet gevulltn.quot; Laat de Rots der Eouvveu worden go-prezen, indien er na veel cn ontzettende beroering van ons geloof gezegd kan worden: „Hel is niet gevallen, urmthet was op de steenrots gegrond.quot;

20, 27. En een iegelijk, die deze mijne ivoorden hoort, en ze niet doet, die zal bij een\' dwazen man rergeleken ■worden, die zijn huis oji het zand gr-bouwd heef; en de slagregen is nedergevallen, en de waterstroomen. zijn gekomen, en de winden hebben gewaaid, en zijn tegen dat huis aangeslagen, en het is gevallen, en zijn val was groot.

De blooto hoorder bevindt zich in een\' hacheljjken toestand. Ook hij bouwt oen huis. Het hooren van des Hoeren woorden zet hom aan hot werk, en wel aan oen werk dat bestemd is om hem schuilplaats en genot te verschaffen. „Hij heeft zijn huis gebouwdquot;\'; hjj was praetiscli en volhardend; hij hooft uiot begonnen maar opgehouden eer hot werk voltooid was. En toch, in weerwil van zijne vlijt, was hij een dwaas. Ongetwijfeld hooft hij zeer snol gebouwd; want zijn fondament kostte hem geen\' zwaren arbeid; zijne uit-gravingon waren spoedig gedaan, er was goene rots weg te ruimen ; hij „heeft zijn huis op zand gebouwd.quot; Maar ook over do onoprechte belijders komen beproevingen. Zijn wij niot allen tot moeite geboren? Dezelfde soort van beproevingen komen over do dwazen on do wijzen, en bij beiden is

r,2 DE KONING VAT

hare working gelijk; maar dc uitwerking, liot gevolg, is «oor verschillend.

„Het is gevallen.quot; Dat zijn ernstige, ontzaglijke woorden. Het was een fraai gebouw, en het beloofde de eeuwen te verduren; maar „het is gevallen.quot; Er waren ook kleinere gebreken in hot bouwwerk; maar deszelfa grootste zwakheid was onder den grond, in dc verborgene plaats van het fondament: do man heeft „zijn huis op het zand gebouwd.quot; Zijn grondslag was slecht.

Die instorting was ontzettend; het gedruisch er van werd tot van verre gehoord: „zijn val was groot.\'\' Velen hoorden den val, en nog meerderen zagen het puin, gelijk hot als een eeuwig gedcnkteeken bleef liggen van het gevolg dier dwaasheid, die zich vergenoegt met het bloote hooren, maar het doen veronachtzaamt.

28, 2!). En het is geschied, als Jezus deze woorden geëindigd had, dat de scharen zich ontzetten over zijne leer: want hij leerde hen, ah macht hebben clc, en niet als de schriftgeleerden.

Dc rede is uitgesproken. Wat is er het gevolg van? .Nooit was er zoo groot een Prediker, en nooit heelt Hij grooter rede uitgesproken; hoe groot is nu het getal dor boetvaardigen ? Hoe velen hebben zich bekeerd ? Wij hooreu van geen\' enkele. De goddelijke waarheid kan, zelfs als zjj op volmaakte wijze wordt gepredikt, op zich zelve het hart niet bewerken tot bekeering. Het meest overweldigend gezag brengt geene gehoorzaamheid teweeg, tenzij de Heilige Geest het hart van den hoorder tot onderwerping brengt.

11 IJ DE SAMEN. IHoofdst. VIL

„De scharen ontzetten zichquot;: was dit nu alles? Twee dingen verbaasden hen; de inhoud van zijn onderwijs, en do wijze waarop Hij het mededeelde. Nooit te voren hadden zij zoodanige leer gehoord; de geboden, die Iljjliun gaf, waren hun geheel nieuw. Maar wat hunne verbazing het meest opwekte, was zijne manier van spreken. Er was eene stelligheid, eene macht, een gewicht in zijne woorden, zooals zij nooit in do gewone leeraren hadden opgemerkt. IIjj wierp geene vragen op; Hij was niet aarzelend of weifelend iu zijne prediking; en evenmin heeft hij hot gezag van anderen ingeroepen, om zijne eigene verantwoordelijkheid door groote namen te dokken. „Hij leerde hen, als macht heli-bende.quot; Hjj sprak koninklyk: do waarheid zelve was haar eigen argument en bewijs. Hij leerde op profetische wjjze, als iemand, die van lioven werd geïnspireerd. Le menscheti gevoelden, dat Hij sprak, geljjk iemand, die door God is gezonden. Hot was niet verkeerd van hen, dat zij zich ontzetten; maar het was eene zware misdaad in hen, dat het bij die ontzetting bleef.

Mijn Heiland, dit was een armzalig loon voor uwe koninklijke rede. — „De scharen ontzetten zich.quot; Laat liet toch niet mijn doel en streven zijn om de scharen te verbazen of te .mt-zetten, maar mocht ik in staat gesteld worden om hen voor U te winnen. En indien zjj, nadat ik alles gedaan heb, wat ik kon doen, zich wol ontzetten, maar het daar dan bij laten, mocht ik dan toch nooit klagen. Immers hoe kan de discipel meerder zijn dan zijn Meester?

[Dc Konin»\', na met wijsheid «\'espn

1. Toen hij nu van den hercj afgeklommen waflt;, zijn hem vele schaven (jevolgd.

Do menigte was door nieuwsgierigheid gedreven. Onze lloere was po- j pulair; maar die populariteit heeft Hij nooit om haar zelve gezocht, li ij was te wjjs, om iets, dat zoo wispelturig is, op hoogen prijs te stellen. Toch zijn wij blijde om de menigte vergaderd

te zien om het Woord te hooren, want

\'

daar kan iets goeds uit voortkomen, Jezus kwam neder om dc schaven op te heffen.

2. Kn ziet, een melaatsche kwam, j en aanhad hem, zeggende: Heeve, indien | gij wilt, gij kunt mij veinigen.

Dit vers begint mot een „zietquot;. Het was niet te verwonderen, dat groote scharen tot Jezus kwamen; maar wel dat een melaatsche zou gelooven, dat lljj eeno ongeneeslijke kwaal kon wegnemen. De melaatsehe bewees goddelijke hulde aan Christus; en indien Jezus niets dan een goed man ware geweest, dan zou Hij die aanbidding met heilige verontwaardiging hebben afgewezen. Zij, die Jezus „lleevequot; noemen, en Hem niet aanbidden, zijn door ; ernstiger plage bezocht dan do melaatsche. Hij bezat eene hoogo mate van ge loof; want voor zoo voel wij weten, heeft niemand te voren op deze wijze in ; Jezus geloofd. Melaatschheid brengt groote wanhoop te weeg; maar deze arme rnensch heeft allen twijfel van zich geworpen: indien Jezus het wilde, | dan zou hy zelfs genezen kunnen worden.

•ken te heblien, werkt met macht.]

Hij heeft aan des Ileilands goeden wil niet getwijfeld, toen hij zeide: „Heeve, indien gij ivilt.quot; Noen, veeleer heeft hjj zoo zeer geloofd in dos lleoren macht, dat hij gevoelde, dat de Heiland slechts behoefde te willen, en de go-nozing zou terstond plaats hebben. Hebben ook wij zoo groot een geloof? Zjjn wij er van overtuigd, dat het blooto willen van Jezus ons gezond kan maken ?

Ileore, ik kan on ik wil even ver, ja zelfs nog verder gaan.

• i. En Jezus, de hand uilstvekkende, heeft hem aangevaakt, zeggende: Ik wil, wovil gereinigd! Fm terstond wevd hij van zijne melaatschheid geveinigd.

Ieder ander zou dooi* een\' melaatsche aan te raken verontreinigd zijn geworden; maar do heolende kracht in Jezus weert de verontreiniging. Hij raakt ons aan met dou vinger zijner menschheid; maar wordt door die aanraking niet besmet. Zijne aanraking toont zijne nederbuiging, zijn medegevoel en zijne gemeenschap. Hot was geene toevallige aanraking: „Jezus stvekte zijne hand uit.\'\' Onze Ileoro is door zijne eigene daad en werking tot ons gekomen. Hjj was besloten om tot ons te komen in onze walglijkheid en onze verontreiniging. Na de aanraking k ■ am het woord: „Ik toil.quot; Iemand heeft terecht opgemerkt, dat Jezus nooit zegt: „Ik wil niet.quot; Of wij willen of niet, lljj wil. „Word gereinigd,quot; was hot koninklijk woord van Eenen, die zich bewust was van groote en overvloedige macht. Welk een werk om een\' melaatsche te rei-

iiigcn! Toch is dit vooi\'onzou Koning gomakkclijic genoog, daar Hij goddelijk is; want anders zou ongeloof\' hier volkomen redelijk wezen.

Met welk een genot hoeft Jezus gesproken! Met wat vreugde heeft de melaatsche gehoord! Mot wat nieuwsgierigheid zullen de hen omringenden naar den uitslag hebben uitgezien! Zjj behoefden niet lang te waehten: het woord werd onmiddelijk gevolgd door het wonder. De genezing geschiedde oogenblikkelijk. lljj sprak en het was geschied. Dat onze Koning zijn\'troon had verlaten om naast een\' melaatsche te gaan staan, dat was het grootste van alle wonderen, en het kan ons niet verwonderen, dat hier nog andere wonderen uit zijn voortgevloeid.

4. En Jezus geide tot hein: /ie, dal f/ij dit niemand zegt; maar (ja heen, toon u zeieen den priester, en offer de gare, die Mozes geboden heeft, hun tot een getuigenis.

Onze Heere wilde zijn\' roem en vermaardheid niet vergrootcn. lljj zocht geene eer van menschen; cn Hij wilde do scharen niet nng doen toenemen, daar zjj hot Hem thans schier onmogelijk maakten, om zijn werk te verrichten. Hij begeerde slechts nuttig te zijn voor anderen; naar roem zocht of begeerde Hij niet. Hot zou moeio-lijk voor den melaatsche zijn geweest om te zwijgen; maar nu het iiem geboden was, had hij dit toch behooron te doen. Wij moeten spreken of zwijgen, al naar de Heere dit van ons eischt.

Do oude wet was nog van kracht; cn zoo lang zij niet was opgeheven, wilde de Heere haar geëerd zien. Daarom moest de genezen melaatsche naaiden priester gaan, zijne offerande aanbieden, en van de bevoegde macht, een certificaat van gezondheid erlangen. En daarenboven zou hij dan nog voor de natie getuigen, dat zij Eenen in hun midden hadden, die van inolaatschhoid kon genezen. De man was rein; cn toch moest hij zich nu nog officieel, naar de ceremoniëelo wet laten reinigen. Als wij do zaak, die ons door eone ordinantie werd beteekend of aangeduid, hebben verkregen, dan moeten wij daarom liet toeken niet veronachtzamen, integendeel, wij behooron er met nog moor zorg en oplettendheid acht op to geven. Hoe voorzichtig was het van den Heere, om die aloude regelingen niet op te heffen, vóórdat do tijd ton volle gekomen was nm do nieuwe in te voeren!

5—7. Ah nu Jezus te Kapérnaiim ingegaan tras, kwam tol hem een hoofdman orer honderd, biddende hem, en zeggende: Heere! mijn knecht ligt te huis geraaid, en lijdt zware pijnen. En Jezus geide tot hem : Ih zal komen en hem genezen.

Een man uit de volken, een Heiden, komt tot onzen Koning — een krijgsman, een van Israels verdrukkers; en onze Heere ontvangt hem met een „Ik zalquot;, op dezelfde wijze als Hij den melaatsche had ontvangen. Dozo Romeinsche officier kwam ten behoeve van zijn\'slaaf. Het is goed als meesters zich gelegen laten liggen aan hunne dienstknechten, inzonderheid als zij ziek zijn. Maar het beste van alles is, als zij voor hunno dienstknechten tot Jezus gaan, gelijk deze hoofdman over honderd gedaan heeft. De knecht was in hot huis zijns meesters; hij had hem niet in allerijl weggezonden, omdat hij krank was. De vriendelijke meester waakte aan het ziekbed zijns dienaars, en met hartelijk medegevoel beschrijft hij, wat hij er heeft waar-

genomen. Hij zoekt genezing, maar lijj schrijft den Heere niet voor lioe, of waar Hij de genezing werken moet; ju foitelijlc drukt lijj zijn verzoek niet uit in woorden, hjj voort het krank-lieidsgoval aan, en iaat do smart spreken. Dat do jonkman „zware pijnen lijdtquot; wordt vermeldt als een argument om dos Ileeren medelijden op to wekken. Men ziet niet dikwijls het „geraakt zijnquot; of verlamming, gepaard gaan mot zware pijnen; maar de opmerkzame hoofdman had deze ver-schjjnsolen waargenomen, en hij voort ze aan bij Jezus. Geeno verdienste, maar ellende, moet onze pleitgrond wezen bij don Heiland.

Onzo Heere behoefde niet lang gesmeekt te worden. Terstond zoido 11 ij: „ Ik zal komen, en hem genezenquot;. Heere, zog dit tot ons ten opzichte van hen, voor wie wij met liefde dos harten voorbede doen.

8, 9. En de. hoofdman over honderd, antwoordende, zeide: Heere! ik ben viet waardig, dat gij onder mijn dak zoudt inkomen, maar spreek alleenlijk em noord, en mijn knecht zal genezen worden\', trant ik hen ook een mensch onder de macht van anderen, hebbende onder mij krijgsknechten-, en ik zeg tot dezen-. Ga! en hij Mat; en tot den anderen: Kom! en hij komt-, en lot mijii\' dienstknecht; Do;\' dat! en hij doet het.

Hij wilde niet, dat do Hooro Jezus zich de moeite gaf van in zijn huis to komen. Hij gevoelde zich niet waardig om ten koste van zóó voel moeite door zulk een\'Hoer te worden gediend. Hjj zegt, dat één enkel woord het wel alles tot stand zal brongen. Hij was zelf onder de macht ran anderen, vandaar dat lijj de macht had om gezag uit te oefenen over andoren. Hij geloofde, dat de Heere Jezus evonzoo oone opdracht had ontvangen van een oppergezag, en dat llij hierdoor omgord was met macht over al de kleinere, ondergeschikte krachten in hol heelal, eeno macht; die Hjj door een enkel woord te spreken, ook op oen\' afstand kon uitoefenen. Indien soldaten gaan en komen op hot bevel van een\' hoofdman, hoe veel to meer zullen dan krankheden niet wogvliedon op hot bevel-woord van don Heere Jezus. liet was oon argument, waaruit nadenken sprak, en hot was billijk en afdoend. Mochten ook wij Jezus kennen als staande onder oene macht. Jezus bekleed met macht, en onszelven onder de macht van Jezus! Mochten ook wij gelooven in de almacht dea goddeljjken Woords, en heengaan om deszelfs kracht te laten blijken in het hart dor menschen! O (jjj, dio onze Koning zjjt, wil uwe koninklijke macht tentoonspreiden!

10. Jezus n a, dit hoorciidc, heeft zich verwonderd, en zeide tot degenen, die hem volgden: Voorwaar zeg Ha, ik heb zelfs in Israël zoo groot cot geloof niet gevonden.

Jezus verwonderde er zich «ver om iemand te zien gelooven, want van nature zijn do menschen ongoloovig. Hij verbljjdt er zich in om eenen, die verre is, te zien gelooven; want helaas! do bevoorrechte hoorders zijn traag om op Hom te betrouwen, llij verwondert zich over oen\' krijgsman, een officier, die zooveel geloof heeft. Jezus heeft den hoofdman niet in zijn aangezicht geprezen; wat Hjj sprak „zeide Hij tot degenen, die hem volgden.quot; Vlei goene pas bekeerden. Leer uit hetgeen onze Heere zeide, dat llij uitziet naar geloof, dat Hjj er naar uitziet onder de hoorders des Woords; dat Hij hot geiroonlijk niet vindt; maar dat, als

Hij h et vindt, het zóu groot kan wezen, dat lljj er zich over verwondcit. Groot geloot\' Uan groeien waar sleclits een dun aardlaagje is, en er kan wel eens geen geloof\' gevonden worden, waar alles or toe selieen mede te werken, om geloof te vervvaeliten. Een groot geloof is den lleere .lezus zeer dierbaar; maar als Hij hot ziet, verwondert Hij er zich over, omdat het zoo zeldzaam is.

11, 12. Doch ik zen ¹¹1 vclrn ziillcti komen van Oosten en Weden, en stillen met Ahraham, en Iznk enJakoh aanzitten in het koninkrijk dee hemelen. En He kinderen des koninkrijk* zulten nitgeirorpen worden in rlehnitensteduisternis: aldaar zal weening zijn en knersing der tanden.

De hemel zal gevuld zijn. Indien zij, van wie men het gedacht had, er niet zullen komen, dan zullen zij er komen, van wie men het niet gedacht had, zjj van wie het niet waarschijnlijk was, dat zij zouden komen. Vele geliefdon zijn daar reeds aanwezig, eene soort van kern tot welke wij vergaderd zullen worden, evenals Israël vergaderd werd tot „Ahrahdin en Jzak en Jakoh.quot; Van „Oosten en Wisten\'quot; zullen groote scharen komen, niet teruggehouden door den grooten afstand; en dezen zullen in denzelfdon hoincl komen als de aartsvaders van ouds. Hoe treurig is het om te denken, dat do nakomelingen van deze aartsvaders nityeu-orpen zullen worden, als uitschot, of afval, dat in het duister achter den muur wordt geworpen, buitengelaten in de koude om in angst en smart op de tanden te knarsen! AVelk oen onderst boven koeren der dingen! Die het naast bij zijn, uitgeworpen, en die het verst verwijderd zijn, nabjjgebracht! Hoe dikwijls is dit niet het geval!

Do hoofdman over honderd komt uit hot kamp tot Christus, en de Israëliet gaat van de synagoge naar do hel. Do ontuchtige vrouw buigt zich boot-vaardig neder aan Jezus\' voeten, terwjjl do eigongoreclitigc farizeër de groote zaligheid verwerpt. O dat dit voorval ons op liefelijke wijze mogo bewogen om oen groot geloof te oefenen, on mocht niemand onzer twjjfolon aan do macht van den in hot vleesch verschenen Zoon van God!

En Jezus zei de tot den hoofdman over honderd: Ga heen, en n {lesehiede, (lelijk (jij geloofd heht! En zijn knecht is gezond geworden te dier zelf der ure.

In die woorden; „Ga heenquot; zien wjj, dat oen terugkeeren tot onze dagoljjk-sche plichten en onze gewone kalmte van geest dikwijls hot beste bewijs is, dat ons geloof den beloofden zogen hooft aangegrepen. Waarom zou hij nog blijven dralen, als hij toch alles verkregen hoeft wat hij zocht? Laat hjj veeleer naar huis gaan en van do vrucht genieten van zijn welslagen in hot gebod. De lleere geeft ons dikwijls naar de mate van ons geloof, „tl geschiede, gelijk gij geloofd hebt,quot; is een woord, waardoor hot ons vergund wordt om onze eigene maat te brengen en den maatstaf te stollen van don zogen, dien wij wenschen te bezitten. lt; gt;nze Hoere sprak hot woord, dat door don hoofdman word verlangd. Het gevolg bleef geen oogonblik uit, en het was volkomen: het leven was niet slechts gespaard, ook de gezondheid was weder-gegevon. Hot lange bidden is dikwijls niets anders dan het gemompel des ongoloofs; terwijl heen to gaan naar ons gewone bedrijf, ons dagelijks werk, zou wezen, don lleere aan zijn woord te houden en zjjno waarheidsliefde to eeren.

IToere! schenk mjj Ronoog geloof om, nadat ik het gebed des geloofs heb geboden, heen te gaan aan mijne zaken. liet behage U om in dezelfde uro, waarin ik IJ geloof, het wonder te werken, waarom ik heb gevraagd.

14. I\'})i Jezus yekontcn zijnde inhei huis van Petrus, snij zijner vrouws moeder te bed liijc/en, hebbende de koorts.

Het was een koortsige landstreek. Do godsvrucht maakt geeno ongezonde plaatsen gezond. Petrus had eene huisvrouw. Laten de zoogenaamde opvolgers van Petrus dit feit in gedachten houden. Zijner vrouws moeder had de koorts: heiligheid is goene vrijstelling van krankheid. Deze schoonmoeder was eene zeer voortreffelijke vrouw, want het werd haar vergund om bjj haren schoonzoon te wonen, en hij was zoor verlangend, dat zjj van hare krankheid mocht genezen. De Ileero Jezus sag do kranke, want zij werd in geen achtervertrek verborgen gehouden, en Hij was er niet op gesteld om buiten do besmetting te blijven. Jezus vreesde do koorts niet.

Onze Ifeore ziet al onze kranken, | en hierin ligt onze hoop voor hun herstel.

15. Kn hij raaide hare hand aan, \\ en de koorts vertiet huur\', en zij stond op, en diende henlieden.

Onze lleere werd gebeden door hare vrienden, en daarom raakte Hij hare hand aan, en door die aanraking gaf Hij haar do gezondheid weder. Het eerste wonder, vermeld in dit hoofdstuk, geschiedde door eene aanraking, het tweede door een woord, en dit nu weder door eene aanraking: het is alles volkomen hetzelfde voor .lozus. De genezing had onmiddoljjk plaats; en het was eene volkornene, algcheele genezing. Wij zouden denken, dat de koorts groote zwakheid bjj haar heeft moeten achterlaten; maar onzos Heeron genezingen zijn altijd volkomen. Zij gevoelde zich opgewekt genoeg om op te staan, krachtig genoeg om to werken, en wij behoeven er nauwelijks bjj te voegen, dankbaar genoeg om haren Geneesheer en zijne vrienden te dienen. Er is geen stelliger bewijs van herstel van do koorts der zonde, dan de heilige ijver van do genezenen om het werk te doen, dat geschikt is om hunne dankbaarheid uit te drukken jegens Hem, dio hen gezond heeft gemaakt.

1G. Kn ats het taat geworden tras, hebben :ij reten, ran dendairel bezetenen, tot hem gebracht, en hij irierji de bonze geesten uit met den iroorde, en h ij genas atten, die kwalijk gesteld waren.

Onze I loero heeft do dagen lang doen duren; mot hot ondergaan der zon was zijne macht niet verdwenen. Verstandige mensclien brachten, zoodra de Sabbat voorbij was, hunne kranken binnen den kring zijner tegenwoordigheid. En terstond ging er kracht van Hem uit. Itjj leefde in een krankenhuis, en wel in een krankenhuis van ongeneesljjken, waarin „velequot; zoor treurige gevallen voorkwamen; maar voor geen enkel van al deze gevallen schoot zijne macht te kort. Hij dreef de duivelen uit de arme mannen en vrouwen, die door hen bozeten waren; Hij riep hen niet slechts op om uit te gaan. Hij „vier]) hen uitquot; met een goddelijk geweld. Wat krankheden betreft, met geen enkele is men to vergeefs tot Hem gekomen ; Hij „genas allen, die kwalijk gesteld ivaren.quot; Met legioenen van vijanden hooft deze Koninklijke Held gestreden, en heeft zo allen overmocht. Wat waren domonon, wat waren krank-

heden voor onzon Hoere ? Nog is zijn Woord alnmclitig.

17. Opdat vervuld zonde irnrdcn, dal (/esproken iras door Jewja, den profeet, zeggende: Hij heeft onze krankheden Dl* zich yenomen, en onze ziekten gedragen.

no diulon van genezing bewezen zjjne lovende sympathie mot do mon-schen. Mensch wordende, achtte Hij der menschon krankheden zijne krankheden tc zijn, cu Ifij heeft geen oogen-blik gewacht om ze weg tc nemen. Die genezingen zijn Hem, wat zijn eigen lichaam betrof, duur te staan gekomen, want het werd als het ware beladen met dc mcnscholijke ellende. Naarmate e.\' kracht van Hem uitging, werd zijn gestel verzwakt, zoodat, tcr-wjjl zijne kracht uitging tot de men-sclien, hunne zwakheid tot Hem kwam. Hij boog zijne schouders onder onzen last, en aldus nam Hij hem weg van de schouders, die er onder verpletterd waren.

() Hecre, laat mjj nooit vergeten welk een broeder Gij zijt, en hoe gewisscljjk door de hulp, die Gjj ons verleent, wordt bewezen, dat Gij in onze smarten hebt gedeeld.

18. /\'/» ./ezan vete scharen rondom zich ziende, beval ((an de andere zijde over te varen.

Hij ontvluchtte de volksgunst. Allen geheeld hebbende, die krank waren, zocht do Koninklijke Geneesheer eene praktijk in eene nieuwe omgeving, ll jj zag, dat de scharen gevaarlijk werden, wellicht al te geestdriftig, en zoo voer Hij dan over naar de andere knst, om aan hunne roekelooze daden te ontkomen. Wij zoeken maar al te dikwijls do bekendheid, die onze Heere hooft vermeden. Is bet niet, omdat wij geleid worden door veel lager beweeg-redenen, welke over Hem geone macht hadden? Wij moeten niet blijven aan de zijde, waar wij gevleid worden, maar heengaan naar „de andere zijde?\\ waar wij van nieuws kunnen beginnen to werken. „De andere zijdequot; kan ook juist de zijde wezen, die ons het meest van noode heeft, en het is recht om zelfs de groote menigte te verlaten, dio hun deel van de voorrechten hebben genoten, en naar een kleiner gezelschap van menschon te gaan, die zoo genaderijken tijd of gelegenheid niet hebben gehad.

Heere, gebiedt Gjj mij om heen te gaan „naai\' de andere zijdequot;? /oo ga met mij, on ik zal terstond vertrekken.

I20. En er kwam een zeker schriftgeleerde tot hem, en zeide tot hem: Meester, ik zal n volgen, traar gij ook heengaat ! Kn Jezus zeide tot hem: De vossen hebben holen, en de vogelen des hemels nesten; maar de Zoon des mensehen heeft niet, waar hij het hoofd nederlegge.

Was deze schriftgeleerde bekoord door hetgeen hij van den ITeero gezien en gehoord had? Wij gelooven hot. In plotselinge geestdrift ontstoken, noemt hij Hom „Meesterquot;. Hij had zich waarschijnlijk langs do kust honengespoed om Jezus te volgen, en hij verklaart, dat hij, waar do Meester ook heengaat,

Hein overal zal volgen. Hij wil onvoorwaardelijk cn zonder terughouding zijn discipel zijn, zonder op tijd of plaats acht te slaan: „Ik zal u volyen, tcaar (jij nuk heengaat.quot; Dat volgen was vrijwillig, ongevraagd, want de Heere had tot hem niet gezegd: „Volg mij.quot; liet was de beste vrucht der natuur; maar geen voortbrengsel dor genade. Onze Koning stelt zijn zoo luide en vast verzekerde getrouwheid spoedig op de proef, door aan dozen pas bekeerde mede te deelon, dat bij zóó arm een moester was, dat do dieren des voids en de „vogelen de* hemelsquot; ten opzichte van woning of verblijfplaats er beter aan toe waren dan Hij. Indien nu liet Hoofd, de Leider, in zoo benarde omstandigheden verkeerde, dan was er weinig goeds te wachten voor den volgeling. Itoe groot was de vernedering van onzen Heere cn Koning! Hij had geen paleis, geen zijden troonhemel. Hij, dio ons Hoofd is, had niets, waar Hij hot hoofd zou nederleggen.

Hooft deze schriftgeleerde zijn\' naam doen opschrijven onder die der arme discipelen van een\' armen, dakloozen Lecr-aar? Wij weten hot niet. Maar lioo staat het te dien opzichte met onsP Kunnen wij eene zaak omhelzen, die in de wereld gcono kans van slagen heeft P Kunnen wij eene leer verkondigen, die door de groote menigte gesmaad en veracht wordt?

21. V\'jt een ander iiil zijne (liscipdcit zeide tot hem: Heere, laat mij toe, dat ik rci\'st heenya, en mijn\'\' vader hegrace!

De eerste, die zich aanmeldde, liep te snel, do tweede te langzaam. Deze persoon was een discipel: Jezus droeg hom eene zending op, maar hij was niet gereed om te vertrekken. Er is iets anders, dat hij eerst moot doen. Dat iets had betrekking op oen\'bloed-verwant, die gestorven was. Het was eene ernstige fout om het graf vóór don Zaligmaker te stellen. Zijn vader zou gewis wel door eoir ander lid van zijne familie begraven kunnen worden; maar geen ander kon gehoorzamen aan het gebod van Christus, dat deze discipel van Hein luid ontvangen. Als do Heere ons tot oen\' bijzondoren en persoonlijken dienst bestemt, dan mogen wij werk, dat ook door andoren verricht kan worden, laten. Hot moet wezen: Eerst Christus, en daarna vader. Levende geboden moeten den voorrang hebben boven plichten jegens dedooden. Krijgsknechten kunnen zich van wege huiselijke plichten of aanspraken van bloedverwanten niet voor verontschuldigd laten houden, om mode ten oorlog te trokken.

22. Doch Jezus zeide tot hem : Volg mij, en laat de dooden hunne dooden hegraven.

Onze Heere herhaalde zijn gebod: „ Volg mij.quot; Anderen kunnen de dooden hegraven, den discipel betaamt het om zijne orders op te volgen. Menschcn, die niet zijn wedergeboren, zijn dood, cn zij zijn volkomen in staat om het doode werk te doen van begrafenis plechtigheden bij te wonen. Zoor vod van hotgcon behoort tot politieke aangelegenheden, partijzaken, vergaderingen over maatschappelijke hervormingen, onschuldige vermaken, en wat dies meer zij, kan gevoegelijk aangeduid worden als een begraven der dooden. Zeer veel hiervan is noodig, betamelijk, ja zelfs loffelijk; maar toch behoort dit alles tot die zaken, die even goed door onwedergoborenen verricht kunnen worden als door discipelen van Jezus. Laten zij het doen; maar als wij geroepen worden om het evangelie te prediken, zoo laten wij ons

geheel en al aan onze heilige roeping wijden. Laat hij, die tot hoogeren arbeid is geroepen, zieh niet inlaten met hetgeen werekllingen even goed kunnen 1

HOOFDSTU [Onze Honing; heers

2Ii. iïn als hij in het schil) yegaan nvs, zijn hem zijne discipelen (jevolgd.

Zij deden verstandig met Hem te volgen; en dit was tevens voor hen de veilige weg; maar toch waren zij daarom niet gevrijwaard tegen beproeving. In het schip met Jezus is ecne gelukkige plaats, maar zelfs a\'s wij ons daar bevinden, kunnen stormen ontstaan.

24. Kn ziet, er ontstond eene groote onstuimigheid in de zee, alzoo dat het sehij) van de galeen bedekt irerd; doch hij sliep.

Dit binnenlandsche meer was blootgesteld aan plotselinge windvlagen en stormen, wanneer de wind zóó onstuimig werd, dat do booten volkomen uit het water werden opgelicht. Dit was een buitengewoon zware storm; het scheepje scheen verloren, de vleugel van den storm bedekte het. Do vertroosting hierbij was, dat Christus zich in liet schip bevond, en dat zijne tegenwoordigheid liet evenzeer bedekte als de golven. Maar toch zal de tegenwoordigheid onzes Hoeren niet beletten, dat wij door „eene groote onstuimigheidquot; in de zee heen en weer worden geslingerd.

25. Kn zijne discipelen, hij hem komende, hebben hem opgeirekt, zeggende: Ifeere, behoed ons, wij vergaan!

doen als hij. „ Vüly mijquot; is een bevel, dat al onze gaven en krachten voreiseht om het nit te voeren ; maar door genade zullen wij gehoorzamen.

v VIII. 23—27.

ïhende over de zee.]

Hij was niet ontroerd of verbijsterd: zijn vertrouwen op zijn\' groeten Vader was zóó vast, dat Hij gewiegd op de baren, vreedzaam sluimerde. De storm loeide, en do golven sloegen over Hem henen, maar Hij bleef slapen. Zijne discipelen veroorzaakten Hem meer onrust dan de storm. Zij hebben „hem opgewektquot; mot hunne kreten. Zij waren wantrouwend, gereed om Hem zijne onverschilligheid te verwijten. Het kleingeloof bad: „ Behoed onsquot;-, de groote vreeze riep: „TF;} rergaun.quot; Menschen, die zich te midden van een\' storm bevinden, kunnen hunne woorden niet wikken en wegen; maar wèl loeren zij zoor ernstig en ijverig te zijn. De bede van deze discipelen is ook voor vele andoren gepast. Hier was eerbied voor Jezus — „Ileerequot;: eene verstandige bede — „behoed onsquot;, en een overstelpend argument — „tcij eergaan.quot;

21). En h ij zeide tot hen : I) \'aaroni 1) zijl gij rreesuchtig, gij kleingeloocijenY Toen stond hij ojj, en bestrafte de winde n en de zee; en er werd groote stilte.

Hij sprak eerst tot do menschen, want zij waren het moeieljjkst om mede te handelen: winden en zee konden daarna worden bestraft. 11 ij ondervraagt de discipelen. Helaas, zjj hadden Hem op onwaardige wijze ondervraagd! Er

1) Naar do Engolsclio overzetting.

is in ons ongeloof goon vorstand, üp dit „waaromquot; kan niot worden geantwoord. Indien liet recht is, dat wij geloof\' hebben, dan moet het verkeerd wezen om vreesachtig te zijn. Uitéén oogpunt is klein geloof zeer kostelijk; maar uit een ander oogpunt is het onverschoonbaar. Waartoe „klein (jeloof in een\' grooten God? Jlot is goed, dat het (jdotif is, hot is slecht, dat het klein is.

Zie den lleero opstaan van zijne harde legerstede. Met koninklijke waardigheid verheft Hij zich. Eén woord doet kalmte ontstaan. Daar er groote onstuimigheid was, geeft]lij nu „groote stilte.quot; In do geheele zaak was niets klein behalve het geloof der discipelen. Toen onze Heere do winden bestrafte, heeft Hij op de beste wijze hun ongeloof bestraft. Iljj hoeft cone zeer gelukkige manier om ons te bestraffen door de grootte zijner goedertierenheid over ons.

Mijne ziol, gij weet, wat dio „groote stiltequot; is; zoo oefen dan voortaan een groot geloof in den grooten Vredema-kor. Dit geloof is u vooral dan noo-dig, als gij door een\' grooten storm wordt overvallen, en u in „groote onstuimigheidquot; bevindt.

27. I\'Jn de menschen verwonderden zich, zeggende: Hoedanig een is deze, dat ook de winden en de zee hem gehoorzaam zijn!

Het was recht, dat zij zich verwonderden, maar boter zou het geweest zijn, indien /.ij hadden aangebeden. Indien Christus een bloot mensch ware geweest, dan zou do verwondering over Hom alle verwondering zijn te boven gegaan. Hij was goddelijk, vandaar dat de geheele natuur zich boog voor zijn koninklijk woord. Dit is hot einde van do verwondering dos verstands, maar het begin van de aanbidding des harten. In dit! geval heeft onze glorierijke Koning voor oen oogenblik zijne heerlijkheid ontsluierd, en heeft Hij aan het onstuimigste der elementen gehoorzaamheid geboden. Hoe dikwijls hebben ook wij niet moeten uit-roepen: „Hoedanig een is deze!quot; Hoe majestueus heeft Hij ons niet door ontzettende stormen hoen geholpen! Hoe gemakkelijk hoeft Hij niet den storm in onze eigene ziel tot bedaren gebracht! Geloofd zij zijn naam! Nog altijd zjjn „de winden en de zee hem gehoorzaam.quot;

28. Ka als hij orer aan de andere zijde was gekomen in het tand der Ger-gesénen, zijn hem twee, van den duivel bezetenen, ontmoet, komende uit de graven; die zeer wreed waren, al zoo dat niemand door dien weg koude voor-lijgaan.

Zijn zij uitgegaan om Hom tegen te staan? Heeft Satan, toen Christus aan land ging, bedoeld om Hem door dit dubbele legioen van duivelen terug te drijven? De graven waren Satans vesting; hij gebruikte den waanzin dezer zwaar beproefde menschen als zijne krijgswapenen. Alle andoren haddon zij verjaagd, zullen zij nu ook do nadering en den voortgang van den

Heere Jezus verhinderen? Zij waren „zeer wreedquot;: zullen zij ITem verschrikt op de vlucht doen gaan ?

2!). Kn ziet, zij riepen, zeyijende: Jezus, (jij /one Gods! tcat itehhen wij met n te doen? Zijt (jij hier gekomen, om ons te pijnigen vóór den tijd?

Dat is van oudsher het geroep: „Bemoei u met uwe eigene zaken! Bemoei u niet met ons doen! Laat ons met rust en ga elders henen!quot; De duivelen houden er niet van, dat men zich met hen bezig houdt. Maar, zoo de duivelen niets te doen hebben met Jezus, Jezus heeft wèl iets te doen met hen. Zijiio tegenwoordigheid is hun eene kwelling. Zjj weten, dat er een tijd komt, wanneer zij ten volle hunne hol zullen ontvangen; maar op dien tijd schijnt hun nu vooruit geloopen te zijn, nu do ITeere Jezus hunne eenzame schuilhoeken onder de graven overweldigt, liet waren do duivelen, dio hier spraken, en de lippen der menschen dwongen om alzoo togen hen zolven te pleiten. IIoo gelijkt dit niet op hen, dio vloeken, wier mond gebruikt wordt om een\' vloek in te roepon over hen zolven! Do duivelen erkenden Hem als den Zone Gods, want zelfs zij zijn niet zoo laag, om zijne Godheid te loochenen. Do demonen beleden, dat Hij niet onder hunne heerschappij stond: „ Wal hebben wij met u te doen?quot;¹ Zjj drukten hun\' angst uit voor zijne alniachtigc kracht, en vreesden de pijniging, dio zij verdienden.

30, 31. En verre van hen was eene kudde reler zwijnen, weidende. Ivn de duivelen baden hem, zengende: Indien gij ons uitwerpt, laat ons toe, dat wij in die kudde zwijnen varen!

De Joden hadden het recht niet om kudden zwijnen te weiden, want voor hen waren zij onrein. De duivelen begonnen reeds te sidderen oor Jezus nog een woord had gesproken, „zejjende: Indien gij ons iiitu\'erpt.\'quot; Zij kunnen het niet verdragen om naar hunne eigene plaats to gaan, en daarom vragen zij om in do zwijnen te mogen varen. De duivelen willen liever in zwijnen zijn, dan in de tegenwoordigheid van Jezus. Indien zij geen kwaad kunnen doen aan monschen, dan willen zij nog liever zwijnen verderven, dan in het geheel geen kwaad te doen. Zonder toelating van Christus kunnen de duivelen echter zelfs geene zwijnen deren. Stel u deze demonen voor in hun\'hoogmoed Jezus smeekende. Hem smeekendo om zoo klein eene weldaad als in eene kudde zwijnen te mogen varen. Voorwaar! de Zone Gods is Koning! De jammerklachten van een legioen duivelen erkennen zijne opperheerschappij.

32. En hij zeide tut hen: Gaat heen. Fax zij uitgaande, roeren heen in de kudde zwijnen-, en ziet, de geheelc kudde zwijnen stortte van de steilte af In de zee, en zij stierven in het water.

Onze Heere verspilt nooit woorden aan duivelen: „Hij zeide tot hoi: Gaal heen.quot; Hoe minder wij zeggen tot slechte menschen, hoe beter. Eén woord is genoeg voor zulke honden als deze kwellende duivelen geweest zijn. De duivelen gingen spoedig uit do waanzinnigen, en voeren in de zwijnen. Voor een booze geest is van een\' krankzinnige naar een dier een korte weg. Do zwijnen verkiezen den dood boven den duivel, en indien de menschen niet erger waren dan de zwijnen, dan zouden zij wel van dezelfde meening wezen. Die door den duivel voortgedreven worden, loopen snel. De duivel drijft zijne zwijnen naar eene slechte markt. Zij, dio zonder na to donken een hellend

pad kiezen, zullen ton laatste in het verderf loopen. Do zwijnen „stierven in het waterquot;, maar do duivelen worden bewaard voor het oordeel des eeuwigen vuurs. Wij behoeven do machten der hel niette vreozen. Zij vluchten verward en verbijsterd voor den Heere henen.

33. En die ze weidden zijn gevluclit \\ cn als zij in de stad c/elcomen waren, boodschapten zij al deze dingen, en wat den bezetenen geschied was.

Wel mochten de zwijnenhoeders vluchten! Als slechte menschen ten laatste omkomen, dan zal het hun\' boozen herders slecht vergaan.

Met hoe veel levendigheid verhaalden zjj hetgeen er geschied was! Geeno enkele bijzonderheid werd vergeten! „Zij boodschapten al deze dingen. A! de bijzonderheden ervan werden waarschijnlijk in een overdreven licht voorgesteld. Aldus wilden zij hun eigen verlies verontschuldigen van de zwijnen, die zij hadden moeten hoeden, maar voor hunne oogen zagen omkomen. Hunne meesters, do eigenaars der kudde, moeten grootcljjks hun verlies hebben betreurd, maar zij moeten tevens hebben gesidderd, als zij er do hand Gods iu zagen. Wolk een schrikkelijk ongeluk voor do zwijnenfokkers van Gadara! Wie, die weet, dat hun beroep onwettig was, zal hen beklagen H Do geschiedenis van do genezing der be-zetenen werd door deze verslaggevers als ecne zaak van ondergeschikt belang medegedeeld. Voor sommige menschen zijn zielen van minder belang dan zwijnen. Do genezing der twee bezetenen voegde iets toe aan hot wonder, en deed ieder oor in do stad klinken. Toch was do uitwerking er van op het volk niet wat men verwacht zou hebben.

34. Kn ziet, de rjeheele stad ging uit, Jezus te gemot\'t; en als zij hem \\ zagen, baden zij, dat hij uil hunne j landpalen trilde vertrelcken.

Een zeldzaam voorval — ecne goheele stad uitgaande om Jezus te ontmoeten, en die stad eenstemmig in hetgeen zij van Hem begeerden. Helaas! het was do eenstemmigheid des kwaads! Hier was eono geheelo stad vergaderd tot eene bijeenkomst dos gebeds, biddende tegen een\' zegen voor zich zei ven. Stel u voor, dat zij den Ileero in liim midden hebben, do zwaarste krankheden genezende, on Hom toch bidden om van hen weg te gaan! Zij wilden bevrijd wezen van den eenig Heerlijke, die alleen in staat was hen te zegenen. Hun gebod was afschuwelijk, maar het werd \'Verhoord, en Jezus vertrok uit hnnnelandpalen. Hij wil zich aan niemand opdringen. Hij wil een welkome Gast zijn, of Hij zal vertrekken. Welk eene genade is liet, dat do Heere niet allo do gebeden van deze soort verhoort! Hoe zou hot den vloekers vergaan, indien hunne vorwenschingen eens in vervulling kwamen r¹

O Heere, ik dank IJ, dat Gij van mij niet zjjt weggegaan, toen ik in mijn on wedergeboren toestand gowcnscht heb, om door U maar met rust te worden gelaten!

IIO O F D S ï De Koning- g\'iuit voort met zijne

1. /•,\'« in het schip (jegtum zijnde, voer hij over, en kwam in zijne eigene .stad.

Meermalen is Hij liet moer van Galilea overgestoken; doch ditmaal lieeft Hij met meer droefheid dan toorn een volk achtergelaten, dat Hom liad gebeden te vertrekken, lljj had van Kapc\'rnaüm zjjne eigene stad gemaakt, van wege do voorrechten, waardoor lljj haar had verhoogd. Welk een naam ! „Zijne eigen;\' stat/quot;! Het was hare grootste eer, dat Hij hare haven binnen kwam, Hij, die do Groot-Admiraal was van allo zeeën. Toch hoeft dio bevoorrechte stad Hem verworpen, en haren dag niet gekend. Mocht niemand onzer, aldus bevoorrecht zijnde, ook aldus zijne onwaardigheid or van doen blijken.

2. Kn z iet, zij brachten tot hem een\'\' geraakte, op een bed liggende. En Jezus h an (/etoof ziende, zeide tot den geraedde: /(ion! trees icetgemoed, mee zonden zijn ii vergeven.

Hier openbaart onze Koning zijne macht over zwakheid. Do man is treurig cn geheel verlamd; het gewicht der zonde drukt op zijne conscieiitie, en zijn lichaam is in bandon. Maar hij heeft goede vrienden, en vier hunner dragen hem naar hot dak van hot huis, waarin onze lloere predikte, en laten hem op zijn bod met touwen neder. Zij hebben geloof in Jezus, en dat heeft hjj ook, en do Heore beantwoordt Inni geloof met een bemoedigend woord, waarin Hij hem „zoon\'\'\'\' noemde. Hoe liefelijk oen woord voor een\' jongen man, en voor eeneu, die zoo zwak was!

J K I X. 1—8.

Koimiklijke macht te oitenbaren.

De benauwdheid zijner ziel was het zwaarst om te dragen, en onze Heere heeft haar mot oen onkel woord weggenomen. Wellicht stond de zonde diens jongelings in eenig verband mot zjjne verlamming, vandaar zijne dubbele benauwdheid. Niemand dan Jezus kon do zonde vergeven, en met een koninklijk woord geeft lljj dio volstrekte kwijtschelding. Deze gaf Hjj eerst, omdat do geraakte daarnaar het meest verlangde, omdat het de grootste gave was, omdat het kwaad, dat er door weggenomen werd, aan den wortel ligt van allo ander kwaad, en omdat Hjj aldus zijne majesteit ontsluierde, en de golegenhoid had om tegenstanders te onderwijzen. Hoe helderde het gelaat des jongelings op, als hij den troost gevoelde van deze afdoende vergeving! Nog kan hij niot loopen, maar toch gevoelde hij zich gelukkiger dan eeno tong vermag uit te spreken. „Uwe zonden zijn n vergerenquot; is een klank, die nooit faalt om zelfs in hot versla-genste hart goeden moed te brengen.

3. Kn ziet, sommigen der schriftgeleerden leiden in zich zehen : Deze lantert God.

Zij waren bevreesd om luide te sproken, zij „zeiden in zich zeiven.quot; Ieder dezer wet-schrijvers gevoelde bitterheid in het hart tegen den Heere Jezus, cm door hunne blikken spanden zij samen om Hem te beschuldigen. Zij duidden Hem aan als „Deze.quot; Zij wisten niot hoe zij Hem, zelfs in hun hart,zouden noemen. Zjj wildon zeggen: Deze opkomeling, deze geringe, nietige onbekende, dit vreemde wezen, deze mensch.

die zoo groot is, dat wij bevreesd voor liem zijn, en zoo goed, dat wij hem haten. Zij pleegden ton zijnen opziclite heiligschennis, door luinne moedwillige, zondige onwetendheid, en tocli durfden deze Godslasteraars don Heere van Godslastering beschuldigen. In de veronderstelling echter dat onze lleere een bloot mensch was, hadden zij goljjk-Vergeving van zonde is hot uitsluitend kroonrecht Gods: wie durft het zich aan te matigen?

Ik weet, dat niemand dan God do zonde kan vergeven; en toch heeft Jezus mjjne zonde vergeven, en dit doende hoeft lljj God niet gelasterd, omdat Hij in waarheid en werkelijkheid God is.

4. En Jezus, ziende hunne (jedach-ten, zeide: I Vaarom overdenkt gij kwaad in uwe harien?

Hjj is de groote Gedachten-Lozer. Eon oogonblik to voren vinden wij do uitdrukking: „hun geloof ziendequot;, on nu lezen w\\]: „ziendehnimegedachten.quot; Hij richt vragen tot deze vragers. Zjjne waaroin\'* en waartoé\'s raken den wortel dor zaak. Wij zijn verantwoordelijk voor onze verborgene gedachten, en de lleere zal er ons eens rekenschap van vragen. Beschuldigingen tegen Jezus zijn altijd onredelijk, en als men ze van nabij beziet, worden zij spoedig tot zwijgen gebracht, liet zou goed wezen, als velen vau onzes Heeren vijanden heden er toe gebracht wierden, om die vraag te overwegen: „ Waarom overdenkt gij kiraad in nice harten?\'\'\'\' Wat is er de oorzaak van ? Waar is het goed voor? Waarom laat gij er niet van afp

5. Want wat in Helder, te zeggen: De zonden zijn v vergeren? of te zeggen : Stei op, en wandet ?

Hij beantwoordt hunne booze gedachte door eene vraag, waarop zij niet konden antwoorden. Gewis: beide deze zaken zijn gelijkelijk boven de macht des menschen. Maar te zeggen: „l^rwe zonden zijn ii rergerenquot; is naar allen oogensohijn gemakkelijker, omdat daar geen onmiddohjk zichtbaar gevolg van wordt verwacht, waaraan de waarheid der woorden kan worden getoetst. lUü-zenden iiobbou voorgewend den mensch kwijtschelding van zonden te verleenen, die liet niet zouden hebben durven wagen, om iemands krankheid te gebieden weg te vliegen, liet verschil in hot blooto zeggen is geheel en al in liet voordeel van hot eerste. Als wjj de twee wonderen vergelijken, dan zou liet lang duren eer men liet antwoord kon geven op de vraag, wat gemakkelijker is, want beide deze zaken zijn den mcnsch onmogelijk. In sommige opzichten is hot vergeven der zonde hot grootste, machtigste werk van die beide, want daarvoor wordt do ganschc toestel vereischt der menschwording en der verzoening. Onze lleere heeft beide wonderen gewrocht, en aldus zjjne aanspraak op macht gestaafd door een zichtbaar toeken, dat door niemand in twijfel kon getrokken worden.

Hij, die vergeving kan schenken aan niijno ziel, kan mijn lichaam hooien, want dat zou van deze twee daden der genade hot gemakkelijkst schijnen, ik mag beide vormen van krankheid tot Jezus brengen, en Hij zal ze behandelen en genezen, lleere, genees mijne ziel, en heel mijn vleescli! Ja, Gij zult dit doen, en wel op volkomen afdoende wijze, door mijn lichaam, onverderfelijk als het uwe, uit het graf te doen verrijzen.

6. Doch opdat gij moogt weten, did de Zoon des mensehen macht heeft lt;)jt de aarde de zonden te vergeren {tooi. zeide hij tot den geraakte): Sl(( op.

neem uw bed op, en ija henen naai\' uw huis.

Hot tweede deel van liet wonder gescliioddo om deze bedilzieke schriftgeleerden tot zwijgen te brengen. „Opdat (/ij moopt rceten.quot; Zijn zij ooit tot die kennis gekomen? De zaak werd hun duidelijk gemaakt; maar zij wilden haar niet zien. Jezus, „de Zoon des menschenquot;, was nog „op de aardequot;, maar in zijn\' nederigen staat had Hij hot gezag en do macht om zonden togen God te vergeven, omdat Hij zelf\' Cod was. Hij wilde bewijzen, dat Hij ,, niaclil had op de aardequot; door den geraakte te genezen. Door dio macht uit te oefenen, die zij de grootste waanden, wilde Hij bewijzen, dat Hij ook do mindere bezat. Dij beveelt den man oj) te staan. En daarna zegt Dij: „Neem me bed opquot;, of rol uwe mat op, neem haar op uwen schouder en „u-andelquot; of ga henen. Aldus zou dc gehoorzame patient door hot vrije gebruik zijner ledematen zelf bewijzen, dut hij volkomen hersteld was. Dit was eon groot woord, maar hij, die reeds vergeving van do lippen unzos Deeren had ontvangen, vond het niet mooieljjk om het te golooven, en hij zag zijn geloof gerechtvaardigd. Als do zonde is vergeven, dan is niets onmogelijk. En indien Jezus de macht had om op aarde de zonde te vergeven, dan moet hier gewis uit volgen, dat Hij over-vloedigljjk kan vergeven, nu wij Hem als den Zone Gods op den troon zien in den hemel.

7. I\'.n hij opgestaan zijnde, (jing heen naar zijn huls.

Zijne leden hadden kracht verkregen, en wat Jezus hom gebood te doen, deed hij terstond. Het geloof greep des Heilands gebod aan, en gehoorzaamde. Er was geen aarzelen of uitstellen, geen afwijken van do ontvangen orders, geen falen in de uitvoering er van. Het moet hard hebben geschenen om iemand te verlaten, aan wien hij zooveel verschuldigd was, en zich terstond naar de afzondering te begeven van zijn huis; maar hij deed wat hem was bevolen, en hierin is hij een voorbeeld voor ons allen. Dij begaf zich niet met hem, die heil zoekt in do sacramenten, naar don tempel; en evenmin ging hij mot den wereldling naar den schouwburg, hij ging naar zijn huis Zijne verlamming had zijn huis treurig gemaakt, en nu zóu zijne genezing zijn huisgezin verblijden. Des menschen herstelling door genade wordt het bost gezien in zijn eigen huis. Deere, laat het gezien worden in liet mijne. Iletzjj ik mijn bed draag, of mijn bed mij draagt, mocht ik alles doen ter uwer eer en verheerlijking!

8. De seharen nn dat ziende, hebben zich verwonderd en God verheerlijkt, die zoodanige macht den menschen (jetje ven had.

liet werd openlijk gezien door „de scharen.quot; Iedereen hoorde van hot wonder, en er werd overal in de stad van gesproken. Dot was blijkbaar geen zinsbedrog; do ongeneeslijk verlamde was gewissehjk genezen, want hjj had zijne matras gedragen en was naar huis gegaan. Det gewone volk had geene vittende aanmerkingen; maar zij verwonderden zich, en toon beefden zij, en werden vervuld van ontzag en daarna ook uitgedreven om God te aanbidden. Dat was nu in zoo verre heel goed; maar het ging niet ver genoog en duurde niet lang genoeg. Do menschen kun-uon zien, zich verwonderen, en zelfs in hunne woorden God verheerlijken, on toch zijn\' Zoon niet aannemen als hun\' Deere. De scharen hadden genoeg

gezond verstand om de oer van zulk oen work aan God te geven, en getroffen te zjjn van verbazing, dat Iljj „zoodaniye macht don mcnschcn (jcgevcn had.quot; Bljjkbaar beschouwden zij Jezus als een\' monsch, aan wien God bijzondere gaven had geschonken, een\' profeet, die wondermacht had ontvangen en haar gebruikte ten behoeve der menschen. Zjj gingen zoo ver als zij wisten te gaan. Wij zouden wol won-schon hetzelfde te kunnen zeggen van velen, die in onze dagen weigeren den liocre de goddoljjko eero te geven, waarop Hij aanspraak maakt, en die Hom ook ovorvloodigljjk toekomt. Indien „do Zoon dos menschenquot; al deze macht had, hoo kunnen wij hom dan als „don Zone Godsquot; beperken ? Laat ons van dit verbaal niet scheiden, eer wij God verheerlijkt hebben voor do velerlei wijzen, waarop Hij kracht hooft gegeven aan hen, die goono sterkte hebben; uit do verlamming dor zonde geloovigen verwekt en hen tot oen\' zegen stolt voor andoren.

9. I\'hi Jezus ran daarvoorfc/aande, zaa een\'\' niensch in het tolhui* zitten, cjenaamd Matthéüs, en zeide tot hem: Votfj mij! I\'hi hij opstaande, volgde hem.

Aldus spreekt onze evangelist van zich zolven, als „een man, genaamd Matthéiis.quot; Hjj zegt, dat do Hoero hein „zagquot;. Wolk een zien wordt hier bedoeld! Lezer, moge do Hoero nzien, wat uw naam ook moge wezen! Was Matthéiis in oenig opzicht gelijk aan den man, die geraakt was? Vermeldt hij hier zijne bekooring om op eene parallel, d. i. iets gelijksoortigs, te wijzen? Zjjn vroegere naam was Levi: was Matthéiis zjjn nieuwe naam, of was liet de naam, dien h|j had aangenomen, toen hjj zich tot een\' tollenaar had verlaagd? Iloo dit zij; het is oen schoone naam, en betoekent „gegevenquot;: hjj was een gave van Jehovali. Voor ons is hij een ware Theodorus, of Gods gave, door dat hjj do schrijver is van dit evangelie. Hjj was een ambtenaar dos Koninkrijks, on daarom des to meer geschikt om dit „evangelie dos Koninkrijksquot; te schrijven. In dien tijd hield hjj zich veel bezig met nemen, maar hjj word geroepen tot oen werk, dat in zjjn aard en wezen een geven is. Hjj was gozeten in ééno plaats, in „het tolhuis,¹\' maar van nu voortaan zal hij mot don Hoero liet land doorgaan, goeddoende. Twee woorden volstonden om zijne bekoering te werken en hom gehoorzaam te maken : „Volg mijquot;. Hot zjjn woorden, die vol zijn van eene grooto, rjjke botoekonis. Evenals de geraakte, dood hij precies wat hom gezegd was; „Ilij stond o/i en rolgde hem.quot; Matthéiis beschrijft zijne eigeno handolwjjzoen wordt hierbij geleid door zijne eigene persoonlijke ervaring, maar hjj gebruikt daarbij geen onkel overtollig woord. 11 jj handelde met grooto beslistheid en vaardigheid. Ongetwijfeld hooft hjj zjjne boeken en rekeningen in orde gebracht; of hjj had wellicht juist zijne rekening en verantwoording ingezonden; on zoo kon hij onmiddoljjk heengaan, zonder verwarring in hot tolhuis te veroorzaken. Hoe dit zjj, te dier plaatse en

to eigenerstoiuleheeftliij Jezus gevolgd, y.ooals een schaap zijn\' herder volgt.

Iloore, laat mijne gehoorzaamheid ji^gens U zijn, wat do echo is voor do stom.

10 12. lui het (lotchlcdde, al* hij iii\' het huis van Mdf/hriis amizul, ziet, vele tollcinairfi en zonilmirs kivdinen, en zalen mede mil, met Jezus en zijne (iiseiprlen. Kn de farizeën, duf ziende, zeiden tot zijne diselpelen: Waarom eet mv Meester met de tollenaren en zondaren? Maar Jezus, zulks hoorende, zeide tot hen: Die ijezond zijn, hebben (hu medicijnmeester niet van noode, maar die ziek zijn !

In hot huis van Matthéiis heeft de Ifeore aangezeten. Do nieuw bekeerde hoeft gansch natuurljjk zijne oude vriondon bij zioh genoodigd, opdat zij mode hun voordeel zouden kunnen doen met het onderwijs des liccren. Nu waren zjj eerder bereid om voor een\' maaltijd te komen, dan voor oene preek, en zoo hooft hij hun dan een\' maaltijd bereid, en lokto hen honen naar de plaats waar Jezus was. Wij mogen alle wettige middelen gebruiken, om andoren onder hot geklank des Woords te brengen. Daar verzamelden zich nu degenen, die tot het uitschot der maatschappij behoorden. „Zondaren,quot; door hun beroep, zoowel als door hun\' aard of karakter, gingen naar het huis van den tollenaar en waagden het, om „met Jezus en zijne discipelen aan te iitt(ri\\ alsof zjj leden waren gefeest van zijn gezelschap. Zeer waarschijnlijk zijn zij Matthéus\' vrienden en metgezellen geweest, en nu was het zijn wensch, dat zij zijne broeders in Christus zouden worden.

Onze iroere heeft de gastvrijheid van Matthéiis bereidwillig aangenomen; want II ij begeerde wM te doen aan hen, die het meest behoofto hadden aan ophefKng. lljj veroorloofde aan menschon, die alles behalve ter goeder naam en faam bekend stonden, om „met Urm en zijne dhr ij iel en aan te zitten.quot; Hier was nu eeno schoone gelegenheid voor de smalende farizeën. Zij gaven bedekteljjk, maar niet onduidelijk, te kennen, dat Jezus wel een heel min persoon moest wezen, daar lljj zulk gespuis rondom zich verzamelde, en hun zelfs vergunde om met Hem aan tafel te zitten, \'/ij gaven wel acht op hen, die zjj tot hunne gezellen kozen, als zjj door iemand gezien werden, want zjj dachten, dat hunne hooge heiligheid schade zou lijden, als zij don zondaren toestonden om met hen aan te zitten; en nu hebben zjj dan oen\' steen vlak bjj de hand om op Jezus te werpen, terwijl Hij met de tollenaren en zondaren eet.

De farizeën waren lafhartig genoeg om mot hunne vitterijen liever tnj de discipelen aan te komen, dan bjj den Meester zeiven; maar de Leider stolde zich vooraan en deed de tegenstanders weldra beschaamd afdeinzen. Zijne be-wjjsvooring was overstelpend en zjjne rechtvaardiging volkomen. Waar moet zich oen geneesheer bevinden? Waar anders dan onder do kranken ? Wie moeten er tot het huis eons doctors komen? Zjj n het niet de zieken ? Aldus was onze Ileere moer dan gerechtvaardigd, dat lljj hot middenpunt is, rondom hetwelk de zedelijk kranken zich vergaderen om geestelijk gezond gemaakt te worden.

Deere geef, dat, indien ik ooit in het gezelschap dor zondaren word gevonden, het moge wezen mot hot doel van hen te genezen, en dat ik zelf nooit door huuno krankheid worde besmet.

13. Doch yaid heen, en leert, wat het zij: Ik ivit barmhartigheid, en niet

offerande; want ik hen niet (jekomen om te roepen reehtraardlr/cn, man r zondaars lot hekeerincj.

Nadat do lloorc zicli aldus glorierijk verdedigd had tegen debesclmldigingen der trotsclie farizeën, brengt lljj nu den krijg in des vjjands eigen grondgebied over. lljj zegt rot lien: „(iaat heen, en hertquot;; en dit reeds ia zeer stuitend voor menschen, die dachten, dat zij alles wisten. Zij moesten nog de beteekenis loeren van eene schriftuurplaats in Tfoséa, Iloofdst. VI : (i; en dit zou hun loeren, dat barmhartigheid te betooncn aan zondaren een werk is, Godo moer wolbehagelijk dan het brengen van kostbare offers of do verrichting van godsdienstplechtigheden. Zij zouden loeren, dat llij voel liever zelf barmliartighoid wil betoonen, en dat wij barmhartig zullen zijn jegens anderen, dan hunne stiptste uitwendige waarneming van don godsdienst aan to nemen.

De Ifoero Jezus zeido hun ook oen zeer duidoljjk woord ton opzichte van hot dool zijner komst onder do menschen. llij is niet gekomen om gediend te worden door de braven, maar om de boozen to behouden, Hjj is gekomen om hen tot bekeering te roepen, dio bekoering van noode hebben, on niet rechtvaardigen, dio geone verbetering behoeven, hullen de zoodanigtn dan ook mochten bestaan. Dit was eeno zoor rechtvaardige satire op den trot-schon eigenwaan der farizeën; maar ter zolfder tijd was hot, en is hot, on zal het altijd blijven, eene groote vertroosting voor hen, dio hunne schuld erkennen. Onze Zaligmaker Koning is gekomen om wezenlijke zondaren zalig te maken. Hij heeft niet van doen mot onze verdienste, maar wel met onze zonden. Hot zou niet noodig zijn, ons zalig te maken, indien wij niet verloren waren. De Zone Gods doet geen onnoodig werk; maar lljj is gekomen om bekeering to brengen aan hen, dio haar behoeven.

iroero, ik bon iemand, die uwe roepstem noodig heb, want gewis, indien er iemand is, die bekoering behoeft, dan ben ik het. Roep mij mot uwe krachtige, afdoende roeping. „Bekeer mij tot ü, zoo zal ik bekoord zijn.quot;

14. Toen kimmen de discipelen van Johannes tot hem, zeggende: Waarom vasten wij en de farizeën veel, en uwe discipelen vasten niet?

Evenals hun leider, waren de discipelen ran Johannes asceten ; en daarom hebben zij, gelijk do farizeën, veelvuldig gevast. Het was hun eene ergernis, dat de discipelen van -lozus wol ge/.ien worden op feesten, maar dat men hen niet zag vasten. Zij hebben daarover niet in sti\'.to gemurmureerd, zooals de farizeën, zij gingen rechtstreeks tot Jezus om de zaak te bespreken. Zij kwamen tot hem. Als eerlijke vrienden, die zich gegriefd voelden, kwamen zij naar het hoofdkwartier en legden den Heere zeiven hunne vraag voor. Dit open en rond

uitkomen voor huu bezwaar voorkwam, dat cr later gescliilleii over zouden ontstaan, en daarom was dit verstandig van hen geliandeld. Als godvrncli-tige menschen in gevoelen met elkander verschillen, ilan is het goed om met de zaak tot don Ileere zei ven te gaan. Samen overeen te komen, om van elkander in gevoelen to mogen verschillen, kan wel zeer goed zijn, maar nog veel heter is hot, om door verklaring of opheldering het geschil uit den weg te ruimen.

15. I\'hi Jezus zcide tot hen: Kunnen ook de bruiloftskinderen treuren, mdanj de bruidegom \'hij hen is? Maar de dagen sullen komen, wanneer de bruidegom van hen zal weggenomen zijn, en dan zullen zij vasten.

Onze IFcere antwoordt hier op hot tweede doel hunner vraag; op hot eerste dool moeten zij zelvon antwoorden. Zij wisten, of zij behoorden to hebben geweten, waarom zij en do farizeën vastten. Waarom zijne discipelen niet vasten, dat zal Hij hun opholdoren. Hij is „do Bruidegom,quot; die gekomen is om zjjne bruid voor zich to winnen; zij, die Hom volgden, waren de gasten, do bruiloftskinderen, die Hem vergezelden en dienden; hun dool was het om zich te verblijden, zoolang de Hruidogom zich aan het hoofd van hun gezelschap bevindt, want droefheid past bij geen bruiloftsfeest. Onze IIcore is die Bruidegom, van wien Salomo zong in zijn Hooglied, en wij, die gemeenschap met Hem oefenon, zijn óón mot Hem in zijne blijdschap. Waarom zouden wij vasten, zoolang Hij nabij is? Kunnen wij toelaten, dat kleine, nietige zaken onze grooto vreugde bedorven? Is het bestaanbaar met gezond verstand; komt hot overeen mot onzen eerbied voor den Heere, dat wij treuren zoolang de Bruidegom bij ons is?

Maar Jezus zal hen moeten verlaten. Hij zelf zegt: „De Bruidegom zal van hen weggenomen zijnquot; Voor het eerst spreekt hij hier van zijn\' dood. Hebben zijne discipelen gelet op dit woord van waarschuwing? Ais hun Welbeminde van hen weg zal zijn, dan zal er genoeg gelegenheid zijn tot vasten. Hoe waar was dit! Nadat Hij van bon weggenomen was, kwam droefheid op droefheid over hen. Evonzoo is het met ons. Onze llcore is onze blijdschap, zijne tegenwoordigheid is ons een feestmaal, zijne afwezigheid oen zwaar en bitter vasten. Allo ritueel vasten is het omhulsel, hot werkelijke vasten wordt alleen gekend door de bruiloftskinderen, als hun Hoore niet meer bij hen is. Dat is wezenlijk vasten, gelijk aan sommigen van ons wol bekend is.

Er is goono bruiloft zonder een Bruidegom, geen zielsgonot zondei¹ Jezus. In zijne tegenwoordigheid is volheid van vreugde, in zjjQO afwezigheid diepte van ellende. Laat het hart slechts rusten in zijne liefde, en hot begeert niets meer. Noem do bowust-hcid zijner liefde weg uit de ziel, cn zij is ledig, in duisternis, don dood nnbij.

10. Ook zet niemand een lap nnge-rold laken o/i een oud kleed: ivxnt deszelfs aangezette lap scheurt af van het kleed, en er wordt eene ergere selware.

Jezus is niet gekomen om Israels versleten kleed to verstollen, maar om nieuwe kleodoren tc brengen. En al zou zelfs een bloot verstollen bedoeld zijn geweest, dan zou dit toch nog niet kunnen geschied zijn door hot navolgen, het kopiooron van oude gebruiken door de discipelen. Nieuw ongevold

laken is iiiet geschikt om als lap ge-bniikt te worden om een oud kleed te verstollen, dat door het vele wasschen volkomen gevold of „gekrompenquot;\' is. Zjjne discipelen moeten zich gelijk blijven in hnnne handelingen, en geen ontjjdig vasten samen laten gaan mot de blijdschap,die zij smaakten in zijn gezelschap. Zij waren niet do soort van mon-sclien om don ouden eoredionst van hot Judaïsme te herstellen, die thans verouderd, versleten was. Zjj waren nieitive menschen, ongevold door den geest dor overlevering, en hen op te sluiten in hot enge kleed van een\'rituoelon godsdienst, zou geone óouhoid bevorderen, wol hot tegendeel. Ware, ochte ge-loovigon moeten niet trachten in gemeenscha]) te loven mot hen, dio aan uiterlijke ceremoniën blijven hangen ; zij zouden spoedig bevinden, dat zij onder dezen niet op hunne plaats zijn. Jezus is niet gekomen om onze oude, uitwendige godsdienstigheid op te lappon, maar om oen nieuw kleed der gerechtigheid voor ons te maken. Alle pogingen om het evangelie met de wet der werken te doen samengaan, zullen do scheur tusschen die beiden slechts nog grooter maken. Wij kunnen hior gerust bijvoegen, dat het rookelooze streven, om do verschillende kerken to voreenigon, door al hunne dwalingen te besluiten binnen de grenzen van vermeende waarheid, de tegenwoordige betreurenswaardige verdeeldheid slechts zal vormeerdoren, on do wezenlijke éénheid grootelijks zal vertragen.

17. Xoeh dort men nieuiren irijn In onde lederzakken; anders zoo herzien de lederzakken, en de wijn wordt vif-(jestort, en de lederzakken verderven; maar wen doet niemren wijn in nienire lederzakken., en heide te zamen worden helt oud en.

Zijne leer en zijn geest konden niet samengaan met do farizoeache orde van zaken. In zijn\' ontaarden, verbasterden toestand was het Judaïsme oen oude lederzak, die deszelfs dag gehad hooft, en onze Ileero wildeden nieuwen wijn van het koninkrijk der hoinelen or niet in uitstorten. De discipelen van Johannes trachtten te wedijveren met de farizeën, en wilden gemeene zaak met hen maken om do oude kerk in stand to houden. Jezus wilde met dat plan niets van doen hebben: lljj wilde voor zjjne nieuwe loer en zijn\'nieuwen geest eene nieuwe kerk hebben. Er moest geene door-oenmenging wezen: het Christendom moest geen uitvloeisel zijn van het rabbinisme. Er moest scheiding wezen tusschen Jezus en de schriftgeleerden met hun stolsel van denken; want Hij, die gekomen was, had besloten om alle dingen nieuw te maken. Zeer dikwijls worden schikkingen voorgesteld, en er zijn goede lieden, die evenals de discipelen van Johannes, wenschon, dat wij , hetgeen zij goed achten in het bestaande, zullen aannemen ; maar voor ons is hot beter om ons gelijk te blijven en de voro, van nieuws, te beginnen, liet oude laken zal altjjd afscheuren, en wel des te erger naarmate ouzo stukkon nieuw zijn. Laat ons daarom het oude kleed overlaten aan hen, die aan het oude de voorkeur geven boven de waarheid.

De dooreenmonging van bruiloftsmaaltijden en het vasten bij begrafenissen, het zetten van nieuwe lappen van ongevold laken op een oud kleed, en hot doen van nieuwen wijn in oude lederzakken, zijn beelden van die vermengingen en schikkingen, die naaiden aard der dingen nooit tot eonig goed en blijvend resultaat kunnen leidon. Indien wij don juichenden Bruidegom volgen, laat ons dan niet trachten met de vastende farizeën te blijven, of mot

hen, die in uiterlijke pleolitiglioden en in de werken dor wet heil zoeken. Laten ook do „wetenselmppoijjke twijfelaarsquot; huns weegs gaan, want liet geloof is niet naar hun\' smaak. Hot geloof ireety en kan dus nooit agnostic zijn, dat is: liet kan niet beweren, dat de inensoh niets weten kan, van niets

II O O F D S ï U [Des Koniii^\'s liccrscbiippij

18, 19. Als hij deze dingen tot hen sprak, ziet, een overste kwam, en aanbad hem, zengende: Mijne dochter is nu terstond gestorven, doch kom, en leg mee hand op haar, en zij zal leven. En Jezus, opgestaan zijnde, volgde hein, en zijne discipelen.

Onze Heere had beter werk te doen dan te redeneeren over spijs en drank, feestvieringen en vasten: aan hot redetwisten hierover hoeft Hij zich spoedig onttrokken. Er woedde oen strijd tusschen hot leven en don dood, en in dien strijd was zijne tegenwoordigheid noodzakelijk.

Droefheid en smart dringen zelfs de huizen van de voortrotfelijken der aarde binnen. Een overste dor synagoge, die in den Heere Jezus geloofde, had eeno dochter, die door eene zoo hevige krankheid is aangegrepen, dat zij aan den rand des grafs is gebracht, en naar allo vvaarschijnlijkhoid op dat oogenblik werkelijk is gestorven. Maar haar vader heeft oen groot geloof. Ook al is zij gestorven, zal Jezus haar door eene aanraking in het loven kunnen terugroepen. O dat IIij slechts wilde komen! Hij aanbidt don Heere en pleit bij Hem: „Kom en leg uwe hand op haar.

zekerheid hoeft. Laat ons afgedaan hebben mot de twijfeling en mot hen, die ons doen vasten, en laat ons hoogtijd houden terwjjl do Bruidegom door zijn Geest nog bij ons is. „AVij willen niets en niemand volgen dan Jezus Christus, don Gekruiste.quot;

K IX. 18—26.

over kiunkheid en dood.]

en zij zal leven.quot; Hebben wij zulk een geloof? Wordt er, nadat Jezus eeuwen lang zijne almacht geopenbaard heeft, nog evenveel vertrouwen in Hom gestold als in de dagen zijns vleeschos? Zijn er niet onder ons, die de zalige vermenging nog niet kennen, welke wij in dos oversten handeling zien ? Hij kwam tot Jezus; hij aanbad Hem, hij bad Hem, hjj vertrouwde op Hem.

Onze Koning, die mot macht over leven en dood is bekleed, staat onmiddellijk de bode toe, die in het geloof tot Hem gericht is, en begeeft zich op wog naar hot huis des oversten, lïe Heere volgt de geloovigen, omdat de geloovigen den Heere volgen. Die volgorde zien wij in vers 19. Jezus doet wat wij Hem in het gebed vragen te doen, en wij volgen, waar Hij henen-leidt. De 1\'rodiker treedt af van zijnquot; kansel en wordt een Geneesheer, die zijne patienten bezoekt. Zeer gereodeljjk wendt onze grooto Rabbi zich af van den woordentwist over kerkelijke quaes-ties, om tot een krank meisje te gaan, ja dat alreeds gestorven is. IIij is moor te huis in goed doen dan in alle andere dingen.

20, 21. En ziet, eene vrouw, die

tivaalf jaren het bloed vloeien (jehad had, komende tot hem van achteren, raaide den zoom zijns kleed* aan; want zij zeide in zich zelve: Indien ik alleen! ijk zijn kleed aan rake, zoo zal ih gezond worden.

Dit is oon voorval op don wog cn oon wonder in hot voorbijgaan. Terwijl de Heere zich naar do kamer begaf\', waar de dochter van den overste lag, werkt Hij een wonder zonder oen woord te spreken. Hij was gunscli vervuld van het plan om een meisje op te richten, maar zonder er een plan voor beraamd te hebben, geneest Hij eene vrouw. Zcll\'s hetgeen er van Christus\' macht overvloeit, is nog zeer kostbaar.

Merk op dit woord „ziet.quot; Hier hebben wij eene merkwaardige omstandigheid. Deze zwaar beproefde vrouw iiad gedurende „twaalf jaren aan eene zeer verzwakkende bloedvloeiing geleden en geene genezing kunnen vinden; maar thans aanschouwde zij den grooton Wonderwerker, en met schucli-tereu moed drong zij door de menigte heen cn raakte den. zoom zijns kleed* aan. Een groote angst hield er haar van terug om Hem aan te zien, Hem in de oogen te blikken ; een groot geloof leidde er haar toe, om te vertrouwen, dat eene aanraking van zijn kleed achter Hem, haar zou genezen. Zij was onwetend genoeg om te denken, dat er genezing van Hem kon uitgaan, zonder dat Hij het bespeurde; maar in weerwil van hare onwetendheid leefde haar geloof, en in weerwil van haar verlegen schaamtegevoel triomfeerde het. liet was haar eigen denkbeeld geweest om snel door de menigte heen te dringen en hare genezing te stelen, als hot ware, „zij zeide in zich zelve.quot; Hot was zoor verstandig van haar, dat zij terstond haar besluit ten uitvoer bracht. Arme vrouw! Het was haar eenigo kans op genezing, en zij wilde haar niet verliezen. Nu gebeurde hot, dat het kleed onzes Hoeren in het gedrang naar achteren werd getrokken, en daardoor was zij in staat om met haren nitgestrekten vinger deszelf\'s zoom aan te raken. Zij geloofde dat dit genoeg zou zijn, en do uitkomst bewees, dat zij gelijk had. O dat wij oven vuriglijk begeerden om verlost en zalig te worden, als zij was om te worden genezen! O dat wij zulk een vertrouwen haddon in Jezus, om er zeker van to zijn, dat, zoo wij in aanraking met Hem komen, al is het ook door de kleinste belofte en het kleinste geloof. Hij ons kan en wil redden!

Mijne ziel, wanneer gij u in dringenden nood bevindt, zoo wees moedig cn nader tot uwen Heere, want indien hot aanraken van zijn kleed genezing geeft, welk eone kracht moet er dan niet in Hem zei ven zijn!

22. En Jezus zich otnkcrrende, en haar ziende, zeide: Wee* welgemoed, dochter! uw geloof heelt u behouden. l\'Jn de vrowiv werd gezond ran dezelfde ure af.

Wij hebben hier niet de geheele geschiedenis, cn het zal goed zijn om haar ook in Markus V en Lukas VIII te lezen. Jezus wist alles wat er achter Hem voorviel. Indien ons thans zijn rug is toegokoerd, dan behoeft dit daarom niet altijd zoo to zijn, want, „Hij keerde zich omquot;. Zelfs als do vrees ons zou nopen om ons voor Jezus te verbergen, dan zal zijn oog don beschroomde toch ontdekken. Zijn oog heeft haar spoedig gezien, want Hij wist werwaarts den blik to richten. ,, Hij zag haar.quot; Zijne stem bemoedigde haar met de blijde tonen der aanneming. Hij heeft haar wegens de fouten en

uitkomen voor huu bezwaar voorkwam, dat or later goscliillon over zouden ontstaan, en daarom was dit verstandig van lion gehandeld. Als godvruchtige menschen in gevoelen met eikander verschillen, dan is het goed om met de zaak tot den II core zei ven te gaan. Samen overeen te komen, om van elkander in gevoelen te mogen verschillen, kan wel zeer goed zijn, maar nog veel beter ia het, om door verklaring of opheldering het geschil uit den weg te ruimen.

15. En Jezus zeide tot hen-. Kunnen oigt;k de hruilnftsldndeven treuren, zoolmy de brnidecjom hij hen is? Maar de dagen zullen komen, wanneer de hruideijnm ran hen zal weggenomen zijn, en dan zullen zij vasten.

Onze lleere antwoordt hier op het tweede doel hunner vraag; op het eerste deel moeten zij zeiven antwoorden. Zij wisten, of zij behoorden te hebben geweten, waarom zjj en do farizeën vastten. Waarom zijne discipelen niet vasten, dat zal Hij hun ophelderen. Hij is „do Bruidegom,quot; die gekomen is om zijne bruid voor zich te winnen; zij, die Hem volgden, waren do gaston, do bruiloftskindoren, die Hom vergezelden en dienden; hun deel was het om zich te verblijden, zoolang do Hruidogoni zich aan het hoofd van hun gezelschap bevindt, want droefheid past bij geen bruiloftsfeest. Onze lleero is die Bruidegom, van wien Salomo zong in zijn Hooglied, cn wij, die gemeenschap met Hom oefenen, zijn óón met Hom in zijne bljjdschap. Waarom zouden wij vasten, zoolang Hij nabjj is? Kunnen wij toelaten, dat kleine, nietige zaken onze groote vreugde bederven? Is het bestaanbaar met gezond vorstand; komt hot overeen met onzen eerbied voor den lleere, dat wij treuren zoolang de Bruidegom hij ons is?

Maar Jezus zal hen moeten verlaten. IT ij zelf zegt: „De Bruidegom zal van hen weggenomen zijnquot; Voor hot eerst spreekt hjj hier van zijn\' dood. Hebben zijne discipelen gelet op dit woord van waarschuwing? Ais hun Welbeminde van hen weg zal zijn, dan zal er genoeg gelegenheid zijn tot vasten. Hoe waar was dit! Nadat Hjj van hen weggenomen was, kwam droefheid op droefheid over hen. Evenzoo is het met ons. Onze lleere is onze bljjdschap, zijne tegenwoordigheid is ons een feestmaal, zjj no afwezigheid eon zwaar en bittor vasten. Alle ritueel vasten is het omhulsel, het werkelijke vasten wordt alleen gekend door do bruiloftskinderen, ais hun lleere niet meer bij hen is. Dat is wezenlijk vasten, gelijk aan sommigen van ons wol bekend is.

Er is goene bruiloft zonder een Bruidegom, geen zielsgenot zonder Jezus. In zijne tegenwoordigheid is volheid van vreugde, in zijne afwezigheid diepte van ellende. Laat het hart slcchts rusten in zijne liefde, en het begeert niets meer. Neem do bewustheid zijner liefde weg uit de ziel, en zjj is ledig, in duisternis, don dood rnibij.

10. Goh zei niemand een /quot;/\' onge-vold lalcen oji een oud l\'lecd: u iinl deszelfs aangezette lap scheurt af van het kleed, en er wordt eene ergere scheare.

Jezus is niet gekomen om Israels versleten kleed to vorstellen, maar om nieuwe kleederen te brengen. En al zou zelfs een bloot verstellen bedoeld zijn geweest, dan zou dit toch nog niet kunnen geschied zijn door het navolgen, het kopieeren van oude gebruiken door de discipelen. Nieuw ongevold

laken is niet; geschikt om als lap a\'f¹-bniikt to worden om een oud kleed te vorstellen, dat door liet vele wasschen volkomen gevold of „gekrompen\'\' is. Zijne discipelen moeten zich gelijk blijven in hunne liandelingen, en geen ontijdig vasten samen laton gaan met do blijdschap,die zij smaakten in zijn gezelschap. Zij waren niet de sonrt van mon-schon om den enden eerodionst van hot Judaïsme te herstellen, die thans verouderd, versleten was. Zij waren nieuwe monsohen, ongevold door den geest der overlevering, en hen op te sluiten in het onge kleed van een\' ritueelen godsdienst, zon geeno éénheid bevorderen, wM het tegendeel. Ware, eebte ge-loovigen moeten niet trachten in gemeenschap te leven met hen, die aan uiterlijke ceremoniën blijven hangen ; zij zouden spoedig bevinden, dat zij onder dezen niet op hunne plaats zijn. Jezus is niet gekomen om onze ondo, uitwendige godsdienstigheid op te lappen, maar om een nieuw kleed der gerechtigheid voor ons te maken. Allo pogingen om het evangelie met de wet der werken to doen samengaan, zullen do scheur tusschen die beiden slechts Tiog grooter maken. Wij kunnen hier gerust bijvoegen, dat hot rookolooze streven, om de verschillende kerken to voroenigen, door al hunne dwalingen te bosluiton binnen do grenzen van vormeende waarheid, do tegenwoordige betreurenswaardige verdeeldheid slechts zal vermeerdoren, on de wezenlijke éénheid grootehjks zal vertragen.

17. Noch doet men nieuiren irijnin oude lederzakken; finders zoo hersten de lederzakken, en de wijn icnrdf uitgestort, en de lederzakken verderven; mcKir men doet niemren wijn in niemre lederzakken., en heide te zanten worden behouden.

Zijne leer en zijn geest konden niet

samengaan met de farizeeamp;che ordo van zaken. In zijn\' ontaarden, ver-bastordon toestand was hot Judaïsme oen oude lederzak, die desze\'.fs dag gehad hoeft, on onze Ileero wilde den nieuwen irijn van hot koninkrijk dor liomolen er niet in uitstorten. Do discipelen van Johannes trachtter te wedijveren met do farizoën, en wilden i gemeene zaak met bon maken om de oude kerk in stand te houden. Jezus wilde met dat plan niets van doen hebben: Hij wilde voor zjjno nieuwe loer en zijn\'nieuwen geest eeno nieuwe kerk hebben. Er moest geeno door-eenmenging wezen : het Christendom moest geen uitvloeisel zijn van hot rabbinismo. Er moest scheiding wezen ; tusschen Jezus en do schriftgeleerden met hun stelsel van denken; | want Hij, die gekomen was, had be-; sloten om allo dingen nieuw te maken.

Zeer dikwijls worden schikkingen voor-! gesteld, en er zjjn goede lieden, die j evenals do discipelen van Johannes, wenschon, dat wij , hetgeen zij goed achten in hot bestaande, zullen aannemen ; maar voor ons is het beter om ons gelijk to blijven on de novo, van nieuws, to beginnen. Ifct oude laken zal altijd afscheuren, en wol des te erger naarmate onze stukken nieuw , zijn. Laat ons daarom het oude kleed overlaten aan lien, die aan hot oude do voorkeur geven boven do waarheid.

De doorcenmenging van bruilofts-maaltijdon en het vasten bij begrafenissen, het zetten van nieuwe lappen van ongevold laken op oen oud kleed, en het doen van nieuwen wijn in oude lederzakken, zijn beelden van die vermengingen en schikkingen, die naaiden aard der dingen nooit tot eenig goed en blijvend resultaat kunnen leiden. Indien wij den juichenden Bruidegom volgen, laat ons dan niet trachten met de vastende farizoën to blijven, of mot

hen, die in uiterlijke pleolitiglieden en in de werken der wet lioil zoeken. Laten ook de „weteiiseliappoljjke twijfelaarsquot; huns weegs gaan, want liet geloot\' is niet naar hun\' smaak. Ifet geloof weet, en kan dus nooit agnostic zijn, dat is: het kan niet beweren, dat de inensch niets weten kan, van niets

110 O F i) S T IJ [Hes Koniiigs heerschappij

18, 19. Als hij deze diwjen tot hen sprak, ziet, een overste kwam, en aanhad hem, zeggende: Mijne dodder is nu terstond gestorven, doch kom, en leg moe hand op haar, en zij zal leren. En Jezus, opgestaan zijnde, volgde hem, en zijne discipelen.

Onze Heere had beter werk te doen dan te redeneeren over spijs en drank, feestvieringen en vasten: aan het redetwisten hierover heeft Hij zich spoedig onttrokken. Er woedde een strijd tusschen het loven en den dood, en in dien strijd was zijne tegenwoordigheid noodzakelijk.

Droefheid en smart dringen zelfs do huizen van de voortreffeljjken der aarde binnen. Een overste der synagoge, die in den Heere Jezus geloofde, had eenc dochter, die door eciic zoo hevige krankheid is aangegrepen, dat zij aan den rand des grafs is gebracht, en naar alle waarschijnlijkheid opdatoogenblik werkelijk is gestorven. Maar haar vader heeft een groot geloof. Ook al is zij gestorven, zal Jezus haar door eene aanraking in het leven kunnen terugroepen. O dat Hij slechts wilde komen! Hij aanbidt den Heere cn pleit bij Hem: „Kom en leg uwe hand op haar.

zekerheid heeft. Laat ons afgedaan hebben met de twijfeling en met hen, die ons doen vasten, en laat ons hoogtijd houden terwijl de Bruidegom door zijn Geest nog bij ons is. „Wij willen niets en niemand volgen dan Jezus Christus, den Gekruiste.quot;

K IX. 18—2G.

over kriuikheid en dood.]

en zij zal leven.\'quot; Hebben wij zulk ecu geloof? Wordt er, nadat Jezus eeuwen lang zijne almacht geopenbaard heeft, nog evenveel vertrouwen in Hem gesteld als in de dagen zijns vleesches? Zijn er niet onder ons, die do zalige vermenging nog niet kennen, welke wij in des oversten handeling zien? Hij kwam tot Jezus; hij aanbad Hem, hij bad Hem, hij vertrouwde op Hem.

Onze Koning, die met macht over leven en dood is bekleed, staat onmiddellijk do bede toe, die in het geloof tot Hem gericht is, en begeeft zich op weg naar het huis des oversten. Do Heere volgt de geloovigen, omd.it de geloovigen den Heere volgen. Die volgorde zien wij in vers 19. Jezus doet wat wij Hem in het gebed vragen te doen, on wij volgen, waar Hij henen-leidt. De Prediker treedt af van zijnquot; kansel en wordt een Geneesheer, die zijne patiënten bezoekt. Zeer gereedelijk wendt onze groote llabbi zich af van den woordentwist over kerkelijke quaes-ties, om tot een krank meisje te gaan, ja dat alreeds gestorven is. Hij is meer te huis in goed doen dan in alle andere dingen.

20, 21. En ziet, eene vrouw, die

tmuilf jaren het bloed vloeien jclniti htiil, komende tot hem van achteren, raaide den zoom zijns kleed* aan; want zij zeide in zich zelve: Indienihalleenlijk zijn kleed aan rake, zoo zal ik gezond worden.

Dit is oon voorval op don wog on con wondor in het voorbijgaan. Tonvijl de lloore zich naar de kamer begaf\', waar do dochter van don overste lag, werkt Hij een wondor zonder eon woord to sproken. Hij was gansoh vervuld van hot plan om oon meisje op te richten, maar zonder or een plan voor beraamd to hebben, genoost Hij oono vrouw. Zelfs hetgeen er van Christus\' macht overvloeit, is nog zeer kostbaar.

Merk op dit woord „ziet.quot; Hier hebben wij oono merkwaardige omstandigheid. Deze zwaar beproefde vrouw had godurondo „fw⁽quot;df jaren aan oono zeer verzwakkende bloedvloeiing geleden en geeno genezing kunnen vinden; maar thans aanschouwde zij don grooten Wonderworker, en met schuch-tereii moed drong zij door do menigte hoen en raakte den zoom zijns kleeds aan. Een groote angst hield er haar van terug om Hem aan te zien. Hom in do oogen te blikken; een groot geloof\' leidde er haar toe, om te vertrouwen, dat oono aanraking van zijn kleed achter Hem, haar zou genezen. Zij was onwetend genoog om te denken, dat er genezing van Hem kon uitgaan, zonder dat Hjj hot bespeurde; maar in weerwil van hare onwetendheid leefde haar geloof\', en in weerwil van haar verlegen schaamtegevoel triomfeerde hot. liet was haar eigen denkbeeld geweest om snol door de menigte hoon te dringen en hare genezing te stelen, als hot ware, „zij zeide in zich zelve.quot; Het was zeer verstandig van haar, dat zij terstond haar besluit ten uitvoer bracht. Arme vrouw! Het was haar eenige kans op genezing, en zij wilde haar niet verliezen. Nu gebeurde het, dat het kleed onzes Hoeren in het gedrang naar achteren word gotvokkon, en daardoor was zij in staat om mot haren uitgostrokten vinger deszelfs zoom aan te raken. Zij geloofde dat dit genoog zou zijn, en de uitkomst bewees, dat zij gelijk had. O dat wij even vuriglijk begeerden om verlost en zalig te worden, als zij was om te worden genezen! O dat wij zulk oen vertrouwen hadden in Jezus, om er zeker van te zijn, dat, zoo wij in aanraking mot Hem komen, al is hot ook door de kleinste belofte en het kleinste geloof. Hij ons kan en wil redden!

Mijne ziel, wanneer gij u in dringenden nood bevindt, zoo wees moedig on nader tot uwen Heere, want indien het aanraken van zijn kleed genezing geeft, welk oono kracht moet er dan niet in Hom zeiven zijn!

22. En Jezus zich omkeerende, en haar ziende, zeide: Wees irehjemoed, dochter! nw (jeloof heelt u lehouden. l\'Jn de vrouw werd gezond ran dezelfde ure af.

Wij hebben hier niet do gehcele geschiedenis, en het zal goed zijn om haar ook in Markus V en LukasVHI te lozen. Jezus wist alles wat er achter Hem voorviel. Indien ons thans zijn rug is toegekeerd, dan behoeft dit daarom niet altijd zoo te zijn, want, ,,Hij keerde zich omquot;. Zelfs als do vrees ons zou nopen om ons voor Jezus to verbergen, dan zal zijn oog den beschroomde toch ontdekken. Zijn oog heeft haar spoedig gezien, want Hij wist werwaarts den blik te richten. „Hijzag haar.quot; Zijne stem bemoedigde haar mot do blijde tonen der aanneming. Hij hoeft haar wegens de fouten on

vergissingen, die zij in have onwetendheid had begaan, niet berispt; neon Ifjj prees de kloekmoedigheid van haar geloof, en vertroostte haar bevond hart. Do zoom eens klocds en oen vinger volstonden om oene verbinding tot stand te brengen tusschen cene geloovigeljjderes en een\' alnmchtigon Zaligmaker. Langs die lijn zond hot geloof deszelfs boodschap, en do liefde haar antwoord. „De vrome werd gezondquot; en zij was er zich van bewust; maar toen zij ontdekt was, vreesde zij, dat zjj wellicht don zogen zou moeten verliezen en een\' vlook in deszelfs plaats over haar gebracht zou worden. Doze vreeze was spoedig geweken. Jezus noemde haar „dochferquot;. ITjj nam het vaderschap over haar aan, omdat lljj geloof in haar had geschapen. ITij gaf haar „f(W-gemoedquot; te zijn, omdat zjj eon goed geloof had. liet was zijn kleed, dat zjj had aangeraakt, maar hot was haar geloof, dat hot kleed had aangeraakt, en daarom zeide onzelleore: „l^Tic geloof heep u behoudenquot; en plaatste Hij de kroon op hot hoofd van haar geloof, omdat haar geloof do kroon reeds op zijn hoofd had geplaatst. Op hot eigen oogenblik, dat wij Jezus aanraken, zijn wij gezond gemaakt \\

dezelfde ure af.quot; Mogen wij 1 lom thuiiH aanraken, en moge deze ure oven gedenkwaardig zijn voor ons, als die ure voor haar geweest is!

23, 24. En als Jezus in het huis des oversten kurnn, en zag de pijpers en de woelende schare, zeide hij tof hen: Vertrekt, want het dochterken is niet dood, maar slaapt. En zij belachten hem.

De klage voor de begrafenis had reeds aangevangen: ,//e pijpersquot; hadden hunne afsclmwelijke wanklanken roods doen hooren. Wantrouwende vrienden willen ons begraven voor dat de rechte tijd er toe nog daar is, en wij zei von zjjn or maar al te zeer aan onderhevig, om in dezelfde dwaling te vervallen ten opzichte van anderen. Het ongeloof roept de begrafenisdienaren reeds in huis, om diegenen te begraven, die nog jaren daarna zullen leven. Wjj geven hen over aan hopeloosheid, die door Jezus gered zullen worden, of wij beginnen luidruchtig „woelendquot; te worden, waar een godvruchtig, zwijgend arbeiden oneindig beter zou wezen.

Jezus wil, dat die begrafenismuziek zwijge, want zij is voorbarig, en zelfs leugenachtig in hare beteekenis. lljj zegt tot do pijpers: „ \\ ^reiire]dquot; of maakt plaats. A\'ole dingen moeten plaats maken, moeten heengaan, als Jezus komt, on Hjj zorgt er voor, dat zij heengaan, want Hij verwijdert hen uit de kamer. Voor Hem slaapt hot meisje veeleer, dan dat hot dood is; want H\'j is o;) hot punt van haar in het leven terug to roepen. Hij ziet de toekomst, zoowel als hot heden, on in dat licht is voor Hom „het docht erken niet dood, maar slaaptquot; het. Do lleere Jezus hooft geene pijpers van noode, geene fluitspelers, goeno rouwbedrijvers; zijne eigene zachte stem is geschikter in do sterfkamer van oen jong meisje. Jezus zal wonderen doen, en de gehuurde verrichtingen van hen, die leed nabootsen, zijn daarmede niet in overeenstemming.

Als Jezus tot deze huurlingen zegt, dat hot niet noodig is om mot do bo-grafenisplechtighedon voort te gaan, omdat het meisje zal leven, antwoorden zjj mot spotternij, want zjj zijn er zeker van, dat het meisje gestorven is. 1 fot is iets zeer schandeljjks om Christus te belachen. Toch heeft Hij zonder zich te vertoornen „zoodanig een tegenspreken van de zondaren tegen zich verdragen.quot; Wij behoeven niet verslagen of verbaasd te zijn, als wij worden bespot, want „zij belachten HEM.quot; En

wij mogen van wege bespotting ook niet aflaten van ons werk; want Jezus is in weerwil van de spotters met zijn opstandingswerk voortgegaan.

25. A/s nu de schare uityeclreven mis, fjinri hij in, en (/reep hare hand; en het dochterken stond op.

liet voegde niet, dat die liederlijke menigte van do majestueuze verborgenheid der opstanding getuige zou zijn, zij moeten „uitgedrevenquot; worden. Het afschuwelijk geraas der rouwbe-dnjvers was daarenboven ook niet geschikt om zich met des Iloilands machtwoord te paren. De schare werd uitgedreven, en toen „(//quot;n;/quot; de Ileere „mquot; om zijn wonder te werken. Hjj werkt gaarne in stilte Er zijn in het heden-daagsche kerkelijke leven richtingen, waarin het geraas en de opgewondenheid der menigte tot een einde zullen moeten komen, eer dat er veel voor den Ilcere gedaan zal kunnen worden.

Als wij lezen: Hij „greep hare handquot; dan herinnert ons dit aan zijne aanraking van de moeder van Petrus\'huisvrouw. Hij heeft eene heilige gemeenzaamheid met hen, die Hij verlost en redt. In dit evangelie wordt niot gezegd, dat Hij toen heeft gesproken, en aldus komt hot contrast tusschen het ledig, onbeduidend geraas en zijne machtige stilte des te sterker uit. liet leven was uit dit kind gevloden; maar de uitkomst was gelijk aan die van Petrus\' bloedverwante, die nog in leven was: zij stond op. Hoeveel was er niot gebeurd, eer een dood meisje kon opstaan! Dit is de eerste opstanding, die door onzen Heerc was gewerkt. 1 let geschiedde met een kind, dat zoo oven pas was gestorven, en het is een type van het geven van geestelijk leven aan menschen, die nog niet tot dien toestand van bederf zijn gekomen, waardoor het noodzakelijk wordt, dat zij worden uitgedragen, zooals de zoon der weduwe; of tot dadelijke vermolming, die tot begraven noodzaakt, zooals het geval was met Lazarus. In ieder dezer gevallen was het hetzelfde wonder, maar do omgeving was zeer verschillend, zoodat ook de leering anders was.

Heere, grijp de hand onzer jonge kinderen en wek hen op, terwijl zij nog kinderen zijn, tot hot eeuwige loven!

2G. En dit gerucht ging uit door dut geheele land.

Do tijding, dat oen doode was opgewekt, moest wol alom worden verspreid, inzonderheid nu dit met het dochtertje van een\' overste der synagoge geschied was. Waar nieuw leven wordt gegeven, daar behoeft men niet te vreezen, dat het niot zal worden opgemerkt. Indien wij loven hebben, zal Jezus roem hebben, en wij behoo-ren er voor te zorgen, dat dit zoo is.

27. F.u als Jezus van daar romt-ging, zijn hein tirce hl inden gevolgd, roepende en zeggende: G\\] ZoneUeieids, ontferm ii onzer!

Niet zoodra begeeft Jezus zich op weg, of er melden zich nieuwe kandidaten aan voor zijne weldadigheid: de blinden zoeken bij Hem het go-

zicht to verkrijgen. Twee mannen, die liet gezicht moesten derven, waren metgezellen geworden in do beproeving; of zij kunnen wellicht vader en zoon zijn geweest. Zij waren vurig on ernstig in hunne begeerte om van hunne blindheid genezen te worden, want zij zijn Hem gevolgd, „roepende en zeggende\'. Gij Zone Davids, ontferm ii onzer.quot; Zjj waren heftig en volhardend in hun smoeken; maar hot getuigde tevens van verstand en nadenken. Zij deelden mot betrekking tot Jezus elkanders gevoelen, en daarom gingen zij te zamen en gebruikten dezelfde woorden van gebod, en richtten die tot denzelfden Persoon. OnzeHeere wordt hier bij zijn\' koninklijken naam genoemd: „Gij Zone Davids.quot; Zelfs de blinden konden zien, dat Hij een koningszoon was. Als Zone Davids wordt Hij gebeden om zich te ontfermen en naar zijn\' koninklijken aard to handelen, liet is uit genade, dat wij onze vermogens hebben, en het is ook alleen uit genade, dat zij ons weder gegeven worden.

Dit gebed is ook zeer geschikt voor ons, als wij do duisternis van onzen eigen geest bespeuren. Als wij de waarheid niet zien, laat ons dan roepen tot den lleere om liciit en onderwijs, maar laat ons daarbij altijd gedenken, dat wij gcene andere aanspraak hebben, dan die ontleend is aan zijne genade.

28. Kn ids hij in hef huis gekomen /ras, kwamen de blinden lot hem. En Jezus zeide tot hen: Gelooft gij, dat ik dat doen kan? Zij zeiden tot hem: Ja lleere.

Zij waren zeer begeerig naar deze gave. Zij lieten Hem geen tijd, zij drongen het huis binnen, waar lljj afzondering cn rust had gezocht; zij kwamen tot Hem, inimelijk tot Jezus zei ven. De lleere wilde, dat zij hun geloof zouden uitspreken, en daarom vraagt Hij hun wat zij. Hem betreffende, gelooven. Jezus vraagt hun niets omtrent hunne oogen. Hij stelt slechts een onderzoek in naar hun geloof; want dat is altijd do levensvraag, het punt, waar het op aankomt. Zij konden niet zien, maar zij konden gelooven, en dat doden zij. Zjj hadden een bijzonder geloof ten opzichte van de zaak, waar zij om baden, want onze Heero stelt hun de eenvoudige vraag: „Gelooftgij dat ik dat doen kan?quot; Zij hadden ook een\' helderen blik op den Persoon van Hem, tot wien zij zich hadden gewend; want zij hadden Hem reeds „Zone Davidsquot; genoemd, en thans noemen zij Hem „lleerequot;.

2!). Toen raakte hij hunne oogen aan, zeggende\'. IJ geschiede mar vw geloof.

Wederom wekt Hij hun geloof op, en ditmaal legt Hij de gansche verantwoordelijkheid op hun vertrouwen in Hem. „II geschiede nanr uir geloof.quot; Hy raakte hen aan met zijne hand; maar zij moeten Hem aanraken mot hun geloof. Hot machtwoord in de laatste zinsnede is het woord, waarop Hij zoo voortdurend werkt, dat wij het den regel zijns koninknjks kunnen noemen. AVij hebben den maatstaf van onze eigene zegeningen; ons geloof verkrijgt meer of minder, al naar mate van deszelfs eigen vermogen om te ontvangen. Indien deze mannen slechts hadden voorgewend to gelooven, dan zouden zjj blind zijn gebleven. Indien wij niet in waarheid betrouwen op onzen Heero, dan zullen wij in onze zonde sterven.

80. Dn hunne oogen zijn geojjen !geworden Dn Jezus heelt hun zeer strengc-lijk verboden, zeggende: Ziet, dot het niemand urte.

loeiden zagen. Het dubbele wonder was gewrocht op hetzelfde oogenblik. Zij waren elkanders metgezellon geweest in de duisternis, thans verheugen zij zich te zamen in het licht. liet is opmerkelijk, dat er alzoo voor twee zielen eene zelfde lotsbestemming is! liet was een zeer bijzonder dubbel feest, en het verdiende alom te worden bekend gemaakt; maar onze Hoere had wijze redenen om stilzwijgen te verlangen. Hij „heeft hun zeer strmgelijk verbodenquot; Hij liet hun goeno keuze; Hij eischte een volkomen stilzwijgen. Hij, die hunne oogen had geopend, sloot hun\' mond. Jezus begeerde geen\' roem; Hij verlangde naar meer stilte en minder gedrang; Hij wensclito alle opwinding te vermijden, en daarom gaf Jljj hun dit streng bevel: „Ziet, dat het niemand icete.quot;

31. Maar zij, uitgedaan zijnde, hebben hem ruchtbaar cjcmaakt door dat (jeheele land.

Met grooten ijver hebben zij datgene bekend gemaakt, wat hun bevolen was verborgen te houden, totdat het ,/je-hcele landquot; er vol van was. Hierin liebbcn zij grootolijks gedwaald, en waarschijnlijk hebben zij er den Zaligmaker zóó grooten overlast 011 moeite

mode veroorzaakt door het gedrang der menigte, dat Hij genoodzaakt was de stad te verlaten. Wij kunnen niet hopen wèl te doen met don Hecre ongehoorzaam te zijn. Hoe natuurlijk do ongehoorzaamheid ons ook moge toeselnjnen, het is ongohoorzaainheid, en mag niet worden verontschuldigd. Al blijken de gevolgen ook heilrijk te zijn, dan zou het hierdoor toch niet recht worden om het gebod onzes Hoeren te overtreden. Als onze Koning het beveelt, dan is zwijgen meer dan goud. Hij zoekt geene toejuiching. Hij laat zijne stem niet hooren in destra-ten, opdat hot bekend worde, dat Hij een groot werk heeft tot stand gebracht. Zijne volgelingen zullen wèl doen mot zijn voorbeeld te volgen.

Het verwondert ons niet, dat de naam onzes Hoeren vermaard werd, als hij door zoodanige personen bekend go-maakt werd. Met hoeveel vurige welsprekendheid zullen de twee voormalige blinden verhaald hebben op wat wijze hunne oogen waren geopend! II\'O ontvingen geen verbod, maar wol do vermaning om do wonderen zijner ! genade bekend te maken. Laat ons in dozen natuurlijken, noodwendigen on nuttigen plicht niet achterlijk zijn. Laat ons al meer cn meer „Hon ruchtbaar maliën door het yeheele tand.quot;

32. J/.s dezen nu uitgingen, ziet, zoo brachten zij lot hem een mensch, die atom en van den duivel bezeten was.

Nadat twee palienten vertrokken waren, komt oon andere ongelukkige om hulpo te verkrijgen. Merk opdat „ziet.quot; Het is con merkwaardig, treffend geval, lljj komt niet vrijwillig of uit eigene beweging. „Zij brachtenquot; hom: aldus moeten wij de menschen tot Jezus brengen. Hij roept niet om hulp, want hij was „stom.quot; Laten wij onzen mond openen voor de sknimen

HÜ is zich zelf niet, Inj is „van den duivel hezeten.quot; Anne ongelukkige! Zal er iets voor hem gedaan kunnen worden ?

3;J. En als dc duivel uitgcivovpcn tvas, sprak de stomme. En de schuren verwonderden zich, zeggende: Er is nooit desgelijks in Israël gezien!

Onze Heere handelt niet met de symptomen, maar met de bron dor krankheid, namelijk met den boozen geest. „De duivel tvas uitgeworpenquot;, en dit wordt vermeld als iets dat natuurlijk is en van zelf spreekt, zoodra Jezus op de plaats aanwezig is. De duivel had dien menseli tot zwjjgen gebracht, zoodra dus de booze uitgeworpen was, „sprak de stomme.quot; Hoe gaarne zouden wij weten, wat hij gezegd heeft! Maar wat dit ook geweest zjj, het doet er niet toe, het wonder bestond daarin, dat hij iets kon zeggen, liet volk erkende, dat dit een wonder was, waarvan geen voorbeeld bestond, eu hierin spraken zij niet meer dan do waarheid: „Er is nooit desgelijks in Israël gezien.quot; Jezus weet groote verrassingen to bereiden; Hij komt met nieuwigheden, die van zeer groote kracht en betcekenis zijn. Het volk haastte zich om hunne bewondering uit te drukken, toch zien wij al zeer weinig teekenen, dat zjj inonzesHee-reu zending geloofden. Het is van weinig bctockeuis om zich te verwonderen ; maar van zeer groote beteekenis is het, om to gelooven.

O Heere, geef aan hen, die ons omringen, zoodanige opwekkingen en bokoeringon te aanschouwen, als zjj nooit te voren gezien hebben!

34. Muur de farizeën zeiden: Hij u\'er/jt de duiielen uit door den overste der dnirelen.

Natuurlijk waren zij met eene bittere uitspraak gereed. Niets was voor hen te slecht om van Jezus te zeggen. Zij moeten zeer in het nauw zijn gebracht, als zjj tot zulk een gezegde de toevlucht nemen, dat op eene andere plaats zoo gemakkelijk door den Heere werd wederlegd. Zij gaven te kennen, dat Hij die macht over de duivelen door oen onheilig verdrag met „den overste der duivelenquot; had verkregen. Voorwaar! dit was wol zeer dicht naderen tot do zonde, die niet vergeven zal worden!

35. En Jezus omging al de steden en vlekken, leerende in hunne synagogen, en predikende het evangelie des konink-rijks, en genezende alle ziekte en alle kir ale onder het volk.

Dat was zijn antwoord op de Godslasterlijke leugonen der farizeën. En welk een heerlijk antwoord was het. Laat ons op laster antwoorden door grooter ijver in goed doen.

Kleine plaatsen worden door den Heere niet geminacht. Hij omging do dorpen eu vlekken zoowel als de steden. Dorpsvroomheid is van het grootste gewicht, ou staat in nauwe betrekking tot het stadsleven. Jezus maakte een kostelijk gebruik van oude instellingen: Aq„sijnagogenquot; worden zijneseminariën. Hij had een drievoudig dienstwerk: het oude te verklaren, het nieuwe te verkondigen, de kranken te genezen.

Merk op de herhaling van hot woord „allequot; waarmede de groote omvang van zijne heelendo kracht wordt aangeduid. Dit alles stond in betrekking tot zijn koningschap; want het was het „m(«-gelie des Koninkrijksquot; dat Hij verkondigde. Onze lleoro was de groote „Reizende Predikerquot;: „Jezus omging al de steden en vlekken, lirvdikcnde en genezende.\'\' Hij dood een\' geneeskun-

H O O F D S T U [De Koning- zich ontfei

80. En hij, de schare ziende, werd innerlijk met onlferming hewoyen over hen, omdat zij vermoeid en verstrooid waren, (jelijlc schapen, die geen herder hebben.

Eene groote menigte wekt ons medelijden op, omdat zij aan vele zonden en groeten nood doet denken. Hier was de grootste behoefte onderwijs: „Zij tear en vermoeidquot; en derfden vertroosting; zjj „ivoren verstrooid,quot; en derfden leiding. Zij waren begeerig om te loeren; maar zij hadden geene geschikte ondervvjjzers ; „schajicn, die geen herder hebbenquot; bevinden zich in zeer treuri-geu toestand. Niet gevoed, zonder schaapskooi om in te vernachten, onbewaakt: wat zal er van hen worden? Onze Heer werd bewogen door een gevoel, dat Hem ontroerde tot in de ziel. „I/ij werd innerhj/c met onlferming bewogen.quot; quot;Wat li jj zag, trof niet slechts zijn oog, maar ook zijn hart. Hij was als overmeesterd door medelijden. Zijn geheele wezen was aangedaan, zoodat alles in Hem in beweging kwam. Ook thans bezielt Hem een zelfde gevoel voor ons volk. Hij wordt door innerlijke ontferming bewogen, als wij hef niet zijn.

37, 138. Toen zeidc hij tot zijne dis-cipelen : \'De oogst is iret groot, maar de arbeiders zijn weinige: bidt dan den lieer (t es oogst ex, dat Hij arbeiders in ^ijn\' oogst a it stoot e.

K IX. 30—38.

tiende over de schuren.]

Zijn bezwaard hart zocht troost en verlichting ouder „zijne discipelen,quot; en Hij sprak tot hen. Hij betreurde de schaarschte der arbeiders. Er waren wel velen, die voorwendden arbeiders te zijn, maar de \'wezenlijke arbeiders waren weinig in aantal. De schoven stonden te bederven. De scharen waren bereid om onderwezen te worden, zooals de rijpe tarwe gereed is voor de sikkel; maar er waren slechts weinigen om hen te onderwijzen, en waar zou men meerdere onderwijzers kunnen vinden?

God alleen kan „arbeiders uitstoolen,quot; of uitzenden. Leeraren, die slechts door menschen tot leeraren gemaakt zijn, zijn nutteloos. Ook heden wordt de oogst meer geschaad dan gebaat door mannen, die zich wel naar het oogstveld begeven, maar de sikkel niet weten te hanteeren. Nog altijd zijn zij, die do vruchten moeten inzamelen, zeer weinig in aantal. quot;Waar vindt men leerrijke, zielwinnende evangeliebedieningen? Waar zijn de predikers, die als in barensnood zijn van wege het heil hunner hoorders ? Laat ons den Heer des oogstes bidden om zelf voor zijn\' oogst te zorgen, en er zijne eigene mannen heen te zenden. Moge menig oprecht en trouw hart bewogen worden om op de vraag: „Wien zal Ik zenden? en wie zal ons henengaan?quot; fc antwoorden: „Zie, hier ben ik,zend injj henen.quot;

1. En zijne tu-aalf discipelen lot zich geroepen hchhcnde, heeft hij hun macht gegeven over de onreine geesten, om ze uit te werpen, en om olie ziekte en cdle Icwale te genezen.

Zie op wat wijze apostelen gemaakt worden. Zij waren eerst discipelen, en daarna leeraren van anderen. Zij waren inzonderheid de zijnen, en toen werden zij gegeven om een zegen te zjjn voor de menschen. Hij heeft hen „tot zich geroepenquot;, en aldus is hunne hoogere roeping tot hen gekomen. In de tegenwoordigheid huns Heeren ontvingen zjj hunne toerusting; „ Hij heeft hun macht gegevenquot;. Is dit zoo met ons voor liet ambt, dat wjj bekleedon ? Laat ons tot Hem komen, opdat wij bekleed worden met zijn gezag, en omgord worden met zjj ne sterkte. Hunne macht was wonderdadig, maar zij was eene navolging van die huns Heeren, en de woorden, die er voor worden gebruikt, zijn ongeveer dezelfde, die wij gebruikt zagen voor zijne wonderen van genezing. De twaalven worden uitgezonden om hun\' Heere te vertegenwoordigen. Ook wij kunnen in staat gesteld worden om te doen, wat Jezus onder de menschen gedaan heeft. O dat wij aldus met macht mochten bekleed worden!

2. De namen nu der twaalf apostelen zijn deze: dc eerste, Simon, gezegd Petrus, en Andréas, zijn broeder; Jakobus, de zoon van Zebedéiis, en Johannes, zijn broeder.

Do Heilige Geest heeft geen bezwaar tegen eene nauwkeurige statistiek: er waren twaalf apostelen. Dit was een volkomen getal, dat het geestelijk Israël

verbond met do natie, welke van dit geestelijk Israël het type was. Do Heilige Geest hoeft geone liefde voor het anonyme, het naamlooze, on ook evenmin voor initialen, of voorletters, die door sommigen heden ten dage worden gebruikt. Hij geeft hunne namen; en waarom ook niet? Er is in deze monsterrol acht genomen op ^: orde. „De eerstequot; — want over het algemeen heeft hij zich op de eerste plaats gesteld, en van wego zijne geestkracht en zijne bekwaamheid was hij ook zeer . geschikt om de eerste, do leider, te zijn — „Simon, gezegd Petrusquot;, „een steenquot;, en een zeer vaste, onwrikbare steen is hij geworden. Met hem is Andreas, zijn broeder. Het is kostelijk, als broeders naar den vleesche ook broeders zijn naar den geest. Dan komen Jakobus en Johannes, de twee zonen dos donders, van welken dc een reeds zoo vroeg een martelaar moest j worden, en do ander aan den Heere Jezus zoo onuitsprekelijk dierbaar was,

3. Filippus en BartholomcHs\\ Thornos en Maithéüs, de tollenaar; Jakobus, de zoon van Alféüs, en Lebbéiis, toe-genaamd \'radde ils,

Waarschijnljjk is Bartholoméüs Na-thanaël, dien Filippus tot Jezus geleid heeft: zij zijn uitnemend samengevoegd. Bartholoméüs wordt nooit genoemd zon-der een en; hjj was een man, die samen kon werken met anderen. Evenzoo is het ook waarschijnlijk, dat Lebbéiis 1 dezelfde is als „Judas, niet de Iscariotquot;;

hij kan door don een\' of\'anderen band : aan Jakobus zijn verbonden geweest. Merk op hoe Matthéüs ons er aan blijft herinneren, dat lijj oen tollenaar

is geweest. Met heilige dankbaarheid vermeldt hij zijn voormalig beroep, opdat de genade, die hem heeft geroepen, des te duidelijker zou gezien worden. Thomas was even waarachtig door den Ileere geroepen als de anderen, al is liij dan ook moeieljjke, verbjjsterende vragen in zijn hart blijven koesteren.

4. Simon KananÜes, cu Judas Is-Icdriot, die hem ook verraden het ft.

Aldus gaan zij paarsgewijze, totdat de verrader den optocht sluit. Simon, Zelótes, de IJveraar, wordt kalm en koel gehouden door de berekenende voorzichtigheid van Judas hkarioth. 1 Judas was waarschijnlijk de beste financier van het gezelschap, en bij komt het laatste, met de beurs. Deze ! hoedanigheid maakte hem nuttig, maar zij werd verkeerd tot zijn verderf, want hij heeft zijn\' Meester voor geld verkocht. Welk een toevoegsel aan oen\' naam — „die hem ook verraden heeftquot;! God geve, dat dit nooit bij den naam gevoegd worde van een onzer! Het apostolisch getal vertegenwoordigt de twaalf stammen Israels, en voor prae- ^ tische doeleinden wordt door een getal van twaalf personen eenc groep van leiders gevormd, zeer geschikt om er mede te werken, een genoegzaam getal voor eene jury, ecu bevoegd gezelschap van getuigen.

5, (5. Deze tinudf heeft Jezas uitgezonden, en hun hevelyeyeren, zegyende: (•ij zult niet heen ff aan op den weg der Heidenen, en ff ij zult niet inffaan in eeniffc stad der Samaritanen. Maar ff((ut veel meer heen lot de verlorene sehapen van het huis Israels.

Dit was „eene zending onder de -lodenquot;, die slechts bestemd was om

het uitverkoren volk in het algemeen op te wekken, liet is een voorbeeld van eene bijzondere zending, en het wettigt dus zendingen onder eene bepaalde soort van menschen; maar het moot niet tot een voorbeeld worden gemaakt, hetwelk doet veronderstellen, dat de Ileere daarmede een\' ijzeren regel en voorschrift had gegeven voor alle zendingen. Het volk was te dion tijde gunstig gezind voor onzen Ileere, en zoo konden zijne apostelen op eene vriendelijker soort van behandeling van hen rekenen, dan men in dien tijd verwachten kon. Sommigen van deze voorschriften werden bij eene volgende zending gewijzigd, toen het volk minder welgezind was. Dit was eenc zending van Israël tot Israël. liet was niet voor de Heidenen, maar moest strikt bepaald blijven tot „het huis Israels.quot; Zelfs mocht toen het volk, dat den Joden het meest nabij kwam, niet worden bezocht: „Gij zult niet inffaan in eenicje stad der Samaritanen.quot; Het was een zoeken van do „verlorene sehapen van het huis Israels,quot; in de weiden, die bij de schaapskooi waren. Wij kunnen nu en dan godsdienstoefeningen hebben voor werklieden enz.; maar do blijvende orders luiden niet aldus; dozen zijn : „Gaat heen in do geheele wereld, predikt het evangelie aan allo kreaturen.quot;

7. I\'Jn heenffeuinde predikt, zeffffende: Het koninkrijk der hemelen is nabij ffekomen.

Hun eerste werk was hot komende koninkrijk te verkondigen, en den weg te bereiden voor den komenden Koning. Die Israëliten, welko daartoe bereid waren, mochten onderdanen worden van dit homelsche koninkrijk, en daarom werd hun do nabjjzijndo komst van hetzelve medegedeeld.

8. Geneest de kranken, reinigt de melaatschen, trekt de door ten op, werjjt de duivelen uit. Gij hebt het om niet ontvangen, geeft het om niet.

Na hun dienstwerk volbracht te hebben aan de zielen, moesten zjj ook liet lichaam der menschen ten zogen zjjn, en aldus zouden zij de boodschap, die zij brachten, ook bezegelen door hunne wonderen. Deze werken van barmhartigheid gaan in opklimmende volgorde. Merk op de verschillende trappen. En alles moest geschieden zonder loon ot\' belooning. De macht om ze te kunnen doen, hadden zij niet gekocht, hunne wonderen moesten dus ook niet verkocht worden.

9, 10. Verkrijgt n noch goud, noch zit eer, noch kopergeld in uwe gordels, noch male tot den weg, noch twee rokken, noch schoenen, noch staf: want de arheider is zijn voedsel waardig.

Voedsel of nachtverblijf behoefden zij niet to betalen: het volk zou hen om niet herbergen, en daarom hadden zij geen geld of geldswaarde noodig, ja niet eens kopergeld. Zij behoefden geen knapzak mode te nemen, want luiune spijze zou hun vriendelijk verstrekt worden door hen, die zij onderwezen en genazen. Zij moesten zich ook niet belasten met meer dan de benoodigde kleedingstukken, want, indien do weersgesteldheid het noodig maakte, zou hot volk er in voorzien; zelfs als hunne schoenen versloten mochten zijn, zouden hunne hoorders hun schoeisel bezorgen. Als eene bediening des Woords wezenlijk zogenrijk is, dan zal inoii den leeraar geen gebrek laten lijden aan do volstrekte levensbehoofton. Zij behoefden zelfs niet te wachten om een\' staf te vinden, want, indien zij zonder staf op weg waren gegaan en er toch een noodig hadden, dan zou er hun wel een verschaft worden. Onder oen bereidwillig volk is zulk eene zending niet slechts mogelijk, maar ook ten hoogste gepast, liet is niet meer dan recht en billijk, dat de menschen voorzien in de tijdelijke behoeften van hen, die hen dienen in geestelijke zaken, en hot is goed, dat er plannen gevolgd worden die, evenals hier, hun dien plicht opleggen. De prediker behoort vrij en om niet te prediken,, maar zij, die er door bevoorrecht en gezegend worden, moeten hun even vrij en om niet van het noodige voorzien. Zulk eene zending is in geen enkel opzicht eene zending onder do Heidenen. Hare wijze van werken is geschikt voor haar zelve; maar die methode zou onmogelijk zijn te volgen onder een vijandig volk. Voor hot geval, dat wij onder tegenstanders hebben te arbeiden, behoort het gebod opgevolgd te worden, dat do ITeero onder andere omstandigheden heeft gegeven. Zie Lukas XXI1 :BG, „Wie een\' buidel heeft, die neme hemquot;, enz. Voor verschillende tijden moeten verschillende methodes worden gevolgd. Ach, dat sommigen van ouzo overgeostelijke broederen toch een weinig gezond verstand hadden. Het is met een terneergeslagen hart, dat wij die bede opzenden.

11. En in wat stad of vlek (jij zult inkomen, onderzoekt, ir ie daar in waardig is; en blij ft aldaar, totdat gij daar uitgaat.

Zoekt do mensclien op, die geschikt zjjn om deel te nemen aan uwen heiligen arbeid. Welke hunne positie of\' omstandigheden ook mogen zjjn, hebt bovenal acht op hun karakter. Zoekt voor het beste work do boste menschen. lirengt uwen Moester niet in

opspraak door vcrbljjf\' to houden bij Ttienselion, dio een\' slocliton imnin liob-bcn. Maar jcaat niet van den oen naar den anderen, opdat gij niet don scliijn op ii laadt van sleelits bedelaars te zijn, die huis aan buis gaan bedelen. Blijft bij dio vrome nienscben, bij wie uwe zending begonnen is. liet zou kunnen wezen, dat gij met rijker lieden in aanraking komt; maar nooit moet gjj de tvnardige mannen en vrouwen vergeten, die u bet eerst gastvrijheid hebben bewezen. Dat zijn verstandige regelen. Gleono methode om te volgen onder de Heidonen, waar niemand ^iraardiy\'quot; genoemd kan worden. Dfiur zoeken wjj hen op, die zondig zjjn, daar gevoelen wij gezonden te zjjn tot de meest verlaagden.

12. Kn als (jij in lid huis (jaaf, zoo f/roet hetzelve.

Zegt: „Vrede zij dozen huize.quot; Woest openljjk en uitwendig zeer hofFelijk, en woest inwendig vriendelijk en welwillend. Gij komt als een zegen, komt ook mot oen\' zogen. Nooit moeten wij een huis binnentreden, zonder dat wij er hot goede voor wenschon, noch hot verlaten zonder gepoogd te hebben om liet boter te maken.

13. En indien clrd huis waardig is, zon home nw vrede orer hetzelre; maar indien het niet waardig is, zoo leeere nw vrede weder tot u.

Donk goed van allen, totdat zij door hun gedrag bewijzen, dat uwe goede meening eene dwaling, eeno vergissing is. Zogen het huis, en zoo het iraardicj is, dan zal do lleero kracht leggen in uwen zegen, en er zal vrede wonen; maar indien het huis niet waardig is, dan zal door de ordinantie uws Hoeren do zogen „tot u wederlceerenquot; en dat zal u in staat stollen om dit torug-stooten te verdragen zonder ontmoedigd te worden. H\'y kunnen over hot waardig zjjn niet oordeolon, maar do ITeere zal het doen. Wij moeten van allen het goede hopen. Wjj zullen goed ontvangen, al is het ook dat wij geen goed kunnen doen. Indien dit falen onze schuld niet is, dan zal het voor ons geen falen zijn.

14. En zoo iemand n niet zal ont-raiigen, noeh uwe woorden hooren, uitgaande uit d\'d\' huis of uit dezelve stad, schudt het stof uwer voeten af.

Weiger alle gemeenschap mot hen, die geeno gemeenschap willen hebben met uwen lleero. Woest niet vertoornd; laat or gcene bitterheid zjjn in uwe aanklacht; gij moet eenvoudig „hel stof uwer voelen afschuddenquot; en ergens anders heengaan. Gaat niet weg om ergens in het verborgen op die lieden te smalen; maar laat hen weten, dat gij hen verlaat, omdat zij uwe boodschap weigeren aan te nemen. Doet dit openlijk en op do indrukwekkendste en leerrijkste wijze, in de hoop, dat uwe daad van te vertrekken herdacht zal worden. Het is to vreezen, dat wij de verwerpers van Christus op eeno wijze behandelen, die veel te onbeduidend is, en hunne verwerping van Christus mot voel minder verfoeiing en afschuw voorstellen dan zij verdient. Wjj behooren de onboetvaardige zondaars te doen weten, dat wij hen beschouwen buiten onze gemeenschap te zijn. Indien zij niet willen hooren, dan moeten wjj hen doen zien, dat wij hen verloochenen, hen als onrein achten, omdat zij Christus Jezus verwerpen. Hoe weinig geschiedt dit door onze hedendaagsche predikers! De men-schen mogen hot evangelie verwerpen en toch de boezemvrienden zijn van

hunne predikers. Ja zjj trachten ben zelfs van den kansel aan te moedigen in hunne onboetvaardigheid door hunne droomerjjen van cene „ruimere opvatting der Schrift.quot;

15. Voorwaar zeg ik u: het zal den lande van Sodom en Gomórra venlra-(jelijlcer zijn in den dag des oordeels, dan dezelve stad.

Do ges\'loekto steden der vlakto kunnen oen ontzettend oordeel verwachten, maar hun lot zal toch niet zoo ondragelijk zijn als dat van hen, tot wie het evangelie zoo vrij en ruimschoots gebracht is, maar die doszelfs boden niet willen ontvangen, ja zelfs hunne woorden niet willen aanhooren. Mot welk oen ontzag on majesteit worden door deze bedreigingen beide do prediking en het hooron van het koninkrijk omgeven! Onze lleere bezegelt zijne ontzaglijke profetie niet een Voortvaar, en mot de plechtige inleiding: „Zeg ik uquot; Hier zendt onze eeuwig gezegende Koning zijne koninklijke gezanten met de orders om hot Joodsche volk op te roepen om hun\' Souvoreinen Hoer te erkennen; en Hij ondersteunt hen in hunne zending door cene ontzettende bedreiging van oordeelen over hen, dio hen niet willen ontvangen, of niet willen luisteren naar hunne woorden.

Ki. Ziet, ik zeilde u als schapen in 1 het midden der wolven: zijl dan voor- \\ zichtig gelijk de slangen, en oprecht gelijk de duiven.

„Ziet.quot; Onze Hoero vraagt om onze bijzondere aandacht, cn dan stolt Hij voor zijne gezondenen, beide van toen en van nu, wat do toekomst zal zijn van hun\' kruistocht. Wat Hij deed was zoor verwonderiijk. vandaar dit „Ziet!quot;

Hot zou roekeloos zijn om te gaan, indien Jezus niet zeide: „Ik zenden.quot; Als Jezus schapen uitzendt, dan kunnen zij onbevreesd in „het midden der wolvenquot; gaan. iiy zendt hen, niet om i mot de wolven to strijden, noch om hen uit hunne schuilhoeken to verdrijven, maar om hen van gedaante en van aard te doen veranderen. Do discipelen werden gezonden tot woeste.

harde menschcn om hen te overtuigen van zonde, en daarom moeten zij wijs, voorzichtig zijn; en om hen te bekeeren, en daarom moeten zij zachtmoedig wezen. De wapenen der Christenen bestaan in hun ongewapend zijn. Zij moeten voorzichtig zijn „gelijk de slangen,quot; maar zij moeten ook liefdevol, vreedzaam zijn, „oprecht gelijk de duiven.\'\'\'\' Do Cliristenzondeling zal grooto voorzichtigheid noodig hebben om te voorkomen, dat hem kwaad wordt gedaan, maar hij moot toch ook oprecht van aard zijn, opdat hij geen kwaad doe. Wij zijn geroepen om martelaars to zijn, maar niet om waanzinnigen te wezen; wij moeten eenvoudig, niet kinderachtig of onnoozel zijn.

En mot dat al is do zending van schapen onder wolven toch zeer hoopvol, daar wij ook in do natuurlijke wereld zien, dat dc schapen met al

hunne zwakheid toch voel talrijker zjjn dan do wolven met al hunne kracht en woestheid. Do dag zal komen, wanneer do vervolgers oven scliaars zullen zijn als do w olven, en do heiligen oven talrijk als de schapen.

lleero, wil mij in hot werk, dat ik voor U doe, zóó onderwijzen, dat ik dio wondervolle veroeniging in mjj openbaar van slang on duivo, die Gij uwen dienstknechten hier aanbeveelt. Laat mij nooit voor andoren worden als oen wolf, maar moge hot mij gegeven worden om door do zachtmoedigheid eons lams te overwinnen!

17, 18. Maar wacht n voorde men-schen: want zij zullen n overleveren in de raadsvergaderingen, en in hunne synagogen zullen zij n geeselen; en gij zult ook voor stadhouders en koningen geleid 11 orden, om mijnentwil, hun en den Heidenen tot getuigenis.

„Wacht n voor de menschenquot;. Stount niet op hen, beschouwt hen niet als helpers of modoarbeidors in het oprichten van het koninkrijk dor homelen; en tracht ook niet uw getuigenis te verflauwen om hot hun naar don zin te maken. Streeft niet naar hunne goedkeuring, en hecht geone grooto waarde aan hunne gunst. Zij zullen u niet boschormen, u geen schuilplaats verleenen, maar „u overleverenquot;. Zij zullen geone schikkingen maken om u gastvrijheid to verleenen, maar om u aan te klagen „in de raadsvergaderingen\'quot;. Zij zullen u niet beladen met cereteekenon, maar u geeselen in hunne plaatsen van bijeenkomst. Aldus zouden Israëlieten door Israëlieten worden bo-haudold. Do wreedheid aangeduid door do woorden: „in hunne synagogen zullen zij u geeselen\'\'\'\' moet voorzeker eeno verfijning van boosaardigheid zijn geweest; maar bij sommige monachen maakt vervolging een deel van hun\' godsdienst uit. De boosaardigheid der Joden zou do tusschonkomst van Hei-densche overheidsporaonen en vorsten inroepen Ook dozen zullen vervolgers worden, en voor hunne rechtbanken zullen do heiligen hebben te pleiten voor hun loven. Daar dit echter o/w Chridits wil zou wezen, zullen zij ook in staat gesteld worden om te getuigon voor hun\' lleero, en tegen zijne vijanden. Alleen op die wijze \'iowien stadhouders en koningen hun getuigenis kunnen hooren, en daarom moesten zij de dagvaarding welkom hooton, die hen voor aardsche hoorscliors bracht.

Ouzo houding moet voorzichtig wezen tegenover do mensehen. Wij mooton ons niet aan hen toevertrouwen en niet steunen op hunne bescherming; maar wij moeten tegelijk iedere gelegenheid aangrijpen, om bij hou te getuigen voor onzen Hooro. Onze Heer en Beschermer is in den hemel.

19. Doch, wanneer zij u overleveren, zoo zult gij niet bezorgd zijn, hoe of wat gij spreken zult: want het zal u in die ure gegeven worden, wat gij spreken zult.

Als gij voor don rechter staat, of op hot punt zijt van voor hem gebracht te worden, zoo kwelt u niet over do vraag „hoe of wat gij spreken zult.quot; Woest noch bezorgd over den inhoud, noch over den vorm uwer verdediging. Indien gij oen waar dienstknecht dos Hoeren zijt, dan zijt gij de woordvoerder van don Heiligen Geest, en Hij zal eeno kalme gemoedsgostoldheid in u werken, en ook de gepaste woorden zullen u „gegeven worden.quot; Hij zal in en door u spreken. De Vader zelf zal u in die ure hot geschiktste antwoord voor uwe tegenstanders in don mond geven. Dit is verwonderlijk waar ge-

wcost. in vorige ecuwon ton opzichte | van do martolavon voov do waarheid, on de kloekmoedige verdedigers des geloofs zillion nog dezelfde soort van leiding ontvangen. Groote geleorden worden soms door eenvoudige boeren in verlegenheid gebracht, on nederige | vrouwen bobben dikwijls door haar j kinderlijk geloof de drogredenen van doctoren in de theologie beschaamd.

20. Want (lij zij! hel niet, die Kptrdd, manv het is de Geest nws Vaders, die. in a spreek\'.

Ten allen tjjdo zijn do mannen Gods eenvoudig Gods werktuigen geweest. Onze lleere Jezus verklaarde niet van zich zolven te spreken, maar van den Vader, en dit wil Hij ook van zijne getrouwe getuigen. Zjj spreken, en toch spreken zij niet; God zwijgt en toch spreekt 11 jj door hen.

21. En de eene broeder zal den anderen broeder overleveren tot den dood, en de rader het kind, en de kinderen zullen opstaan tegen de ouders, en zullen hen dooden.

Uit bittere twisten over den godsdienst is onnatuurlijke haat voortgekomen. Do oude slang heeft niet slechts getracht de betrekking te vergiftigen, waarin het schepsel staat tot den Schepper, maar zelfs die, waarin hot kind staat tot zijne ouders en de ouders tot het kind. Broeders kunnen onbroederlijk worden, en alle andere betrekkingen onnatuurljjk, als men onder de heerschappij komt van godsdienstige dweperij. In tijden van vervolging kunnen wij van hen, die geeno liefde hebben voor God, geene liefde verwachten voor ons zeiven. Het zou onmogelijk hebben kunnen schijnen, dat bloedverwanten gewillig zouden /.ijn om elkanders dood te bewerken; maar do geschiedenis heeft overvloodig-lijk bewezen,datonzes 1 loeren woorden volstrekt niet te sterk waren. Hij kende het nienschelijk hart, en waarschuwde zijne discipelen voor de mee-doogenloozo stormen, waardoor zjj tengevolge van der menschcn vijandschap tegen do waarheid geteisterd zouden worden.

22. En (/ij zult van allen gehaat u-orden om mijnen naam; maar die volstandig zal blijven tot hel einde, die :lt;:(d zalig ivorden.

Dat zijn ontzettende woorden, maar zij zijn waar. Indien wij getrouw zjjn, dan zullen wij noodwendig vijanden maken. Het is alsof Jezus zegt: De klassen der maatschappij en de massa der monschen zullen zich tegen u koeren vanwege den naam, do leer en de regee-ring van uwen Meester. Nu eens zal do vorst des lands, en dan weder de heffe des volks tegen u woeden ; maar hetzij van den een of van de anderen, of van beiden tegelijk, altijd zal er tegenstand tegen u ontstaan, „(lij zult van allen gehaat ivorden om mijnen naamquot;, dat was het storm-signaal, waarmede do elkander opvolgende vervolgingen werden aangekondigd. Dat signaal kan iu de orde der goddelijke voorzienigheid opnieuw worden vertoond. Zalig zij, die vervolging kunnen verdragen, on kunnen volharden „tot het einde\' der beproeving, -- hot einde des levens of der bedoeling. Do zoodanigen zullen zalig worden, maar die door den tegenstand worden overwonnen, zijn verloren.

Moge do lleere ons bereiden om ook onder de grootste onvriendelijkheid te kunnen volharden, tot dat de dag des oordeels aanbreekt, of tot dat Hij zelfs I onze vijanden met ons bevredigt.

23. Wanneer zij u dan in deze stad vervol(jen, vliedt in de andere; want voorwaar zeij ik u: (jij zult aire reize door de steden Israels niet geëindigd hebben, of de Zoon des menschen zal (jekomen zijn.

Zij moesten aan hun werk blijven en in allo stoelen Israels prediken; maar om aan liet gevaar te ontkomen in lt;le óéno stad, moehten zij vlieden naar cono andere. Zjj moesten in geene stad blijven om mot de overheid te twisten en ongeregeldheden te doen ontstaan; maar bij wreeden tegenstand snel heengaan. Het is uiterst dwaas om de menschen don godsdienst op te willen dringen; want de godsdienst wordt wèl door zachtlieid bevorderd, maar niet door geweld. Indien eene stad do wapens opvat tegen een\' prediker, zoo laat hem heengaan naar eene plaats, waar hij minder tegenstand zal ontmoeten.

Er zullen altijd steden overblijven die het licht van noode hebben; omdat er dus steden zijn, die hunno poorten voor hen sluiten, zullou zij hun\'arbeid daarom niet behoeven te staken. Er zijn nog vele woeste gronden te ontginnen, laten zij zich dan honenspoo-don naar nieuwe arbeidsvelden, om van daar een\' oogst in te zamelen.

Maar terwijl zij van plaats veranderden, moesten zij zich toch aan hun plan blijven houden. Hunne zending tot Israël moest in alle opzichten met snelheid volbracht worden, want weldra zou do Heoro het land bezoeken ten oordeel; en zij zouden nauwelijks den tijd hebben om !;et in zijn geheel te doorloopen, vóórdat do dag dor genade voor Israël, als natie, wonende in hun eigen land, voorbij zou zijn. Do vervolging, die zij leden inde éóne stad, moost hunne schreden verhaasten naar eene andere, om alzoo het snelle bezoek aan het geheole land to bevorderen.

Zij moesten niet aarzelen, om eene stad te verlaten, die geene hoop gaf\' om er goed te kunnen doen, want zij hadden geen tijd om er te blijven verwijlen. Even naarstig en ijverig moeten wij uitgaan om do wereld te evangeliseeren, geloovende,dat wij geen uur te verliezen hebben om te kunnen dralen en talmen. Indien zijne wederkomst weldra plaats hoeft, dan zou dit zijn, vóórdat alle volkenen stammen zijn evangelie hadden gehoord, en dit moot niet geschieden. Er behooren velen her- en derwaarts te gaan, om de kennis te verspreiden van het kruis. Indien wij dit niet gewillig doen, dan zou het wel eens kunnen zijn, dat wij er toe worden gedwongen, want vervolging is altijd een prikkel geweest voorde Kerk. Laten wij ons benaarstigen in onze heilige roeping, en het evangelie prediken terwijl wij dit kunnen doen in vrede, want er zouden moeiehjke, gevaarvolle tijden voor ons kunnen aanbreken, of\' wel do lleere zelf kan verschijnen, eer wij er aan donken.

24, 25. De discipel is niet boren den meester, noch de dienstknecht hoven zijn\'\' heer. Het zij den discipel (joioeii, dat hij worde gelijk zijn meester, en de dienstknecht gelijk zijn heer. Indien zij den heer des huizes Beelzebul hebben geheeten, hoe veel te meer zijne huis-genooten!

De leerling is niet voortreffelijker dan de leermeester, noch de dienstknecht dan zijn heer. Wie zou zulk een onderstbovonkeering wenschen te zien van alle orde en regel? Indien ons dus minder eerbied werd betoond dan aan onzen Heere, dan zouden wij toch nog tevreden hebben moeten zijn. Als wij dezelfde behandeling ontvangen als onze Meester, dan is ons dit eere genoeg, en meer dan wij recht hebben

woost in vorige ecuwon ten opzichte van do martelaren voor do waarheid, en do kloekmoedige verdedigers dos geloofs zullen nog dezelfde soort van leiding ontvangen. Grooto geleerden worden soms door eenvoudige boeren in verlegenheid gebracht, en nederige vrouwen hebben dikwijls door haar kinderlijk geloof do drogredenen van doctoren in de theologie beschaamd.

20. Want (jij zijl hd niet, dir npvcxht, nuifi)\' het is (ii\'fxt mi\'s I (k/its, die in ii spreekt.

Ten allen tijde zijn de mannon Gods eenvoudig Gods werktuigen geweest. Onze ITecre Jezus verklaarde niet van zich zclven te spreken, maar van don Vader, en dit wil Hij ook van zijne getrouwe getuigen. Zij spreken, en toch sproken zij niet; God zwijgt on toch spreekt Hij door hen.

21. En de eene broeder zal den anderen broeder overleveren lol den dood, en de rader het kind, en de kinderen zullen opstaan tegen de ouders, en zullen hen dooden.

Uit bittere twisten over don godsdienst ia onnatuurlijke haat voortgo-koinon. Uo oude slang heeft niet slechts getracht de betrekking te vergiftigen, waarin hot schepaol staat tot don Schepper, maar zelfs die, waarin het kind staat tot zijne ouders en do ouders tot het kind. Broeders kunnen onbroederlijk worden, en alle andere betrekkingen onnatuurlijk, als men onder de heerschappij komt van godsdienstige dweperij. In tijden van vervolging kunnen wij van hen, die geene liefde hebben voor God, geene liefde verwachten voor ons zeiven. Het zou onmogelijk hebben kunnen schijnen, dat bloedverwanten gewillig zouden

zijn om elkanders dood te bewerken; maar do geschiedenis hoeft overvloedig-lijk bewezen, datonzes lleeron woorden volstrekt niot te sterk waren. Hij kende hot monschelijk hart, en waarschuwde zijne discipelen voor do moe-doogenlooze stormen, waardoor zij tengevolge van der menaehen vijandschap togon de waarheid geteisterd zouden worden.

22. En gij zult van alten (jehaat word en om mijnen naam; maar die vohtandig zal hl ij ren tot het einde, die ^al zalig icorden.

Dat zijn ontzettende woorden, maar zij zijn waar. Indien wij getrouw zijn, dan zullen wij noodwendig vijanden maken. Ifet is alsof Jezus zegt: De klassen der maatschappij en de massa der monschon zullen zich tegen u koeren vanwege den naam, do leer en de regce-ring van uwen Meester. Nu eens zal de vorst des lands, on dan weder de lioffe des volks tegen u woeden; maar hetzij van don oen of van de anderen, of van beiden tegelijk, altijd zal er tegenstand tegen u ontstaan, „(lij zult van allen gehaat ivorden om mijnen naamquot;, dat was het storm-aignaal, waarmede de elkander opvolgende vervolgingen werden aangekondigd. Dat signaal kan in do orde dor goddelijke voorzienigheid opnieuw worden vertoond. Zalig zij, die vervolging kunnen verdragen, en kunnen volharden „fol het eindequot; der beproeving, — het einde des levens of der bedoeling. De zoodanigen zullen zalig worden, maar die door den tegenstand worden overwonnen, zijn verloren.

Moge do ITecre ona bereiden om ook onder de grootste onvriendelijkheid te kunnen volharden, tot dat do dag dca oordeels aanbreekt, of tot dat Hij zelfs onze vijanden met ons bevredigt.

213. Wanneer zij u dan in deze stad vervol (jen, vliedt in de andere; ivant voor waar zexj ik u: cjij zult uwe reize door de steden Israels niet (jeëlndigd hebben, of de Zoon des menschen zal gekomen zijn.

Zij moesten aan luin werk blijven en in alle steden Israels prediken; maar om aan het gevaar te ontkomen in de ééne stad, mochten zij vlieden naar eene andere. Zij moesten in goene stad blijven om met de overheid te twisten en ongeregeldheden te doen ontstaan; maar bij wreeden tegenstand stiel heengaan. Met is uiterst dwaas om de menschen den godsdienst op te willen dringen; want do godsdienst wordt wel door zachtheid bevorderd, maar niet door geweld. Indien eene stad de wapens opvat tegen een\' prediker, zoo laat hem heengaan naar eene plaats, waar hij minder tegenstand zal ontmoeten.

Er zullen altijd steden overbljjven die het licht van noode hebben; omdat er dus steden zijn, die hunne poorten voor hen sluiten, zullen zij hun\' arbeid daarom niet behoeven te staken. Er zijn nog vele woeste gronden te ontginnen, laten zij zich dan henonspoe-den naar nieuwe arbeidsvelden, om van daar een\' oogst in te zamelen.

Maar terwijl zij van plaats veranderden, moesten zij zich toch aan hun plan hljjven houden. Hunne zending tot Israël moest in alle opzichten met snelheid volbracht worden, want weldra zou de lleere hot land bezoeken ten oordeel; en zij zouden nauwelijks den tijd hebben om het in zijn geheel te doorloopen, vóórdat de dag der genade voor Israël, als natie, wonende in hun eigen land, voorbij zou zijn. Do vervolging, die zij leden inde ééne stad, moest hunne schreden verhaasten naar eene andere, om alzoo het snelle bezoek aan hot geheele land te bevorderen.

Zij moesten niet aarzelen, o;n eene stad te verlaten, die geene hoop gaf\' om er goed te kunnen doen, want zij hadden geen tijd om er te blijven verwijlen. Even naarstig en ijverig moeten wij uitgaan om do wereld te evangoliseeren, gcloovende,dat wjj geen uur te verliezen hebben om te kunnen dralen en talmen. Indien zijne wederkomst weldra plaats heeft, dan zou dit zijn, vóórdat alle volken en stammen zijn evangelie hadden gehoord, cn dit moet niet geschieden. Er behooren velen her- en derwaarts te gaan, om de kennis te verspreiden van het kruis. Indien wij dit niet gewillig doen, dan zou het wel eens kunnen zijn, dat wij er toe worden gedwongen, want vervolging is altijd oen prikkel geweest voor de Kerk. Laten wij ons benaarstigen in onze heilige roeping, en hot evangelie prediken terwijl wij dit kunnen doen in vrede, want er zouden moeielijke, gevaarvolle tijden voor ons kunnen aanbreken, of wel do lleere zelf kan verschijnen, eer wij er aan denken.

24, 25. Dc discipel is niet horen deii meester, noch de dienstknecht hoven zijn\' heer. liet zij den discipel (jenoeg, dat hij worde gelijk zijn meester, en de dienstknecht gelijk zijn heer. Indien zij den heer des huizes Beelzebul hebben gehecten, hoe veel te meer zijne huis-genooten!

De leerling is niet voortreffelijker dan de leermeester, noch de dienstknecht dan zijn heer. Wie zou zulk een onderstbovenkeering wenschen te zien van allo orde cn regel? Indien ons dus minder eerbied werd betoond dan aan onzen lleere, dan zouden wij toch nog tevreden hebben moeten zijn. Als wij dezelfde behandeling ontvangen als onze Meester, dan is ons dit eere genoeg, en meer dan wij recht hebben

to verwacliten. Indien dan do Hooi\' dos huizos wordt vorgolokon bjj Beël-zchtil, don vliogon-god dor Filistijnon, aldus genaamd naar don overste der demonen, welke namen zullen zij ons dan geven? Ongetwijfeld zal hun ver- 1 nuCt gescherpt worden door hunne kwaadwilligheid, en het sarcasme zal j woorden verzinnen, welke doorvlijmend zijn als dolken, of snijdend als messen. I Gode zij dank, zij mogen ons nonnen | zoo als zij willen, doch ons slecht maken, ! dat kunnen zij niet. Zij kunnen en ; willen onze namen brandmerken als ^! slecht; want het goed noemen zij kwaad, i en het kwaad goed. God werd belasterd in het Paradijs, en Christus op Cal-varië, hoe kunnen wij dan hopen aan den laster te zullen ontkomen? Laat ons, in plaals van het kruisdragen te willen vermijden, tevreden zijn om voor onzen Koning smaad en schande te

HOOFDSTl [He Koning- bemoei

2G. Vreest dan hen niet: want er is niets bedekt, hetwelk niet zal ontdekt icorden, en verborgen, hetwelk niet zal geweten u-orden.

De koning duidt de redenen aan om moed to betoenen, zeggende: „ Vreed dan hen niet.^v Hebt goeno vrees voor laster; uw Heere en Moester heeft do volle woede van dien meedoogenloozen storm verduurd. Vreest goeno verkeerde voorstel lingen, wan t de grooto God zal oerlang recht doen wedervaren aan uw karakter. Gij en uwe lasteraars zult beiden in het licht der waarheid worden gezien. Al zoudt gij nu ook „bedekt\'\' worden door smaad, uwe oprechtheid en eerlijkheid verduren. Laat het onze eerzucht wezen om in alle dingen on~en Meester (/elijk te zijn. Daar wij tot zijn „Imis\' bo-hooren, moeten wij ons verblijden om hot lot van „den heer des hnizes\' te mogen deelon. Hot is zulk eene grooto oer om lot het koninklijk gezin to behooren, dat geen prijs te hoog is, dien wij daarvoor moeten betalen. Don beekle huns Hoeren al meer en meer gelijkvormig to worden, dat is do heorljjkheid der heiligen. Te wezen als zijn heer, dat is van ieder waar dienstknecht de hoogste core, waarnaar hij streeft.

O Hoere Jezus, onze Heiland en Koning, wij zien, hoe Gjj behandeld werdt, en het is mot blijdschap, d;it wij gemeenschap gevoelen met uw lijden! Schenk ons genade om nooit van onze trouw aan U af te wijken, hoe duur dit ons ook moge te staan komen!

K X. 20—42.

i»t zijne strijders.]

zullen „ontdektquot; worden; en al is uwe wezenlijke waardij „verborgen,quot; zij zal toch eenmaal worden gekend. Geheime slechtheid en geheime deugd zullen beiden in hot volle daglicht worden geplaatst. Smaakt reeds bij voorbaat het goede, dat u in do toekomst wacht, maar laat u niet door het heden overstelpen.

27. Hetgeen ik u zeg in de duintern is, zegt het in het Held; en hetgeen gij hoort in het oor, predikt dat op de daken.

God is de grooto Onthuller, en gij behoort Hem na to volgen door do waarheid bekend te maken aan de men-

IfoofiJst. X.|

sclien. Gaat voort, geloovigen, gaat voort mot uw werk van (iods mond to zijn. Ontvangt in uwe stille overdenking oene boodscha;) van Hem, en maakt liaar dan alom bekend. Hoort het als een fhiistoron in uiv ooi\\ on verkondigt het dan met eene stem, die alom wordt gehoord, evenals een omroeper in liet Oosten, die zich naar hot hoogste punt van do stad begeeft, en zijne boodschap allo menschen doet hooren van de dalem. Houdt het studeervertrek en do binnenkamer buiten hot gezicht, komt daar in het verborgen samen met Jezus, maar zet dan den kansel van uw getuigenis op eene plaats, die zoo publiek mogelijk is. Indien gij „w de dulstentisquot;\' zijt van krankheid ol\' benauwdheid, luistert naar Hem, wiens stem in de dikste duisternis wordt vernomen, en „zegt in het liclitquot; welke nuttige lossen gij daar hebt geleerd.

Hoere, laat niemand onzer spreken, vóórdat Gij tot hom hebt gesproken, maar laat hem dan ook niet zwijgen. Mochten al uwe discipelen naar U luisteren, on dan hunne door vuur aangeraakte tong gebruiken in uwen dienst, om uwe zaak te bevorderen!

28, En vreest 11 niet voor degenen, die het lichaam dooden, en de ziel niet kunnen doodeii; maar vreest veel meer Hem, die heide ziel en lichaam kan verderven in de hel.

Dit vors, volgende op hot vooral-gaande, verbiedt ons om uit menschen-vrees ons getuigenis achterwege to laten. Wij mogen van wege don tegenstand dos vijands niet meer zeggen en niet minder zeggen. Een machtig argument tegen vrees is de betrekkelijke zwakheid van den vijand. Do menschen kunnen slechts het mindere doel van ons wezen, namelijk hot lichaam, wondon, maar de ziel kunnen zij niet dood en.

Maar zjjn wij ongohoorzaam aan God, den oppermachtigon Hoor van loven en dood, Hij heeft macht om beide doelen van ons bestaan te verderven, door ze beidon neder te werpen in don dood en de duisternis der Gehenna, of der hel. Laat ons den Grootero vreezen, dan zullen wij den mindere niet vreezen. God te vreezen is het boste middel om ons van menschen-vrees te genezen.

29—31. Worden niet twee muschjrs om oen penningsken verkocht? Kn niet een van deze zal op de aarde vallen zonder uwen \\\'ader. En ook awe haren des hoofds zijn allen geteld.

Ilior is eene predikatie tegen vrees, en de tekst dier prediking is muschjes. Die vogels hebben slechts zeer geringe waarde, en gij zijt van oneindig meer gewicht en belang dan velen hunner. God bemerkt don dood van oen muschje, maar veel meer merkt 1 lij op het leven en don dood zijns volks. Zelfs het geringste deel van hot lichaam zijner kinderen is geregisterd, als hot ware. Ook de haren hans hoofds zjjn getold en opgo-teekond. Geheel luin leven, tot inde kleinste omstandigheden is onder de schikking en regeling van den Heer der liefde. Hot toeval is ons credo niet: hot raadsbesluit van den eeuwigen Wachter beheersebt ons loven, en in lederen regel van dat raadsbesluit staat liefde to lezen.

Daar ons door hot eigenaardige gedrag der menschen geen leed kan wedervaren zonder den wil en de toelating van onzen Vader, zoo laat ons bereid zijn om mot heilige kloekmoedigheid alles te dragen wat de toorn dos mensehen over ons brengen kan. God zal hot loven van geen enkelen zijner krijgsknechten verspillen, ja, niet eons eon haar van hun hoofd.

Indien wij in Gods krijar\'sterven, dan zullen wij in don hoerlijksten zin des woords loven, want door het leven te verliezen, gewinnen wij het loven.

32, 33, Een iegelijk dan, die mij belijden zal voor de menschen, dien zal ik ook belijden voor mijn¹ Vader, die in de hemelen is\', maar zoo wie mij verloochend zal hebben voor de menschen, dien zal ik ook verloochenen voor mijn\' Vader, die in de hemelen is.

Omdat de goddelijke voorzienigheid heerscht over allen, is hot lot der ge-loovigen veilig, bovon hot bereik van vrees of van lood, en zij moeten niet terugdeinzen voor het vrijmoedigst belijden van hun geloof uit vrees van het loven tc zullen verliezen. quot;Wat wij te doen hebben is Christus te belijden voor de menschen. In Hem heeft de waarheid, die wij belijden, haar begin, haar middenpunt en haar einde. Ouzo geloofsbelijdenis is een belijden van Christus. Hij is onze theologie, ons Woord van God. Welk cone blijdschap, welk een genot om Hem thans te belijden. Welk een loon om hiernamaals door Hem beleden te worden in de wereld der heerlijkheid! Hot zal eene zware beloodiging zijn tegon den grooton God, dien Jezus twee malen noemt: „mijn Vader, die in de hemelen isquot;, indien wij nalaten zijn\'Zoon te belijden op de aarde.

Het is duidelijk, dat Jezus „rerloo-chenen^ aan dezo plaats beteek ent Hem niet te belijden. Welk. eene ernstige vermaning voor den lafhartigen ge-loovige! Kan een geloof, dat niet beleden wordt, zalig maken? Te leven en te sterven zonder Christus te belijden voor dc menschen, dat is zich aan een ontzettend gevaar blootstellen. Zijne belijdenis te herroepen en Christus op te geven, dat moet eene gruwelijke misdaad wezen, en de straf hiervoor is iets vreeselijks om aan te denken. Door Jezus verloochend te worden voor zijn\' Vader die in de hemelen is! Welke hel kan erger wezen dan deze?

Heere, laat ik mij toch nooit schamen om U tc beljjden voor welk gezelschap het ook zij. Werk door uwen Heiligen Geest oen\' kloekmoedigen geest in mij. Laat mij, welke de geest der eeuw ook zij, voor uwe waarheid uitkomen, uwe kerk hoog houden, wanneer zij het meest in verachting is, uwe geboden opvolgen, wanneer mij dit het duurst tc staan komt, en roemen in uwen naam, wanneer er de meeste smaad over wordt uitgestort.

34—3G. Meent niet, dat ik gekomen ben, om vrede te brengen op de aarde; ik hen niet gekomen, om vrede te brengen, maar het zwaard: want ik ben gekomen, om den mensch tweedrachtig te maken tegen zijn\' vader, en de dochter tegen hare moeder, en de schoondochter tegen hare schoonmoeder; en zij zidlen des menschen vijanden worden, die zijne huisgenooten zijn.

Vrede zal van des Hoeren komst het oindgovolg zijn; maar in den beginne is het een zwaard, dat Jezus onder do menschen brengt. Hij voert oorlog-tegen den oorlog, en met de twisting-twist Hij. Terwijl Hij den vrede des hemels teweegbrengt, wekt Hij de woede op dor hol. Do waarheid wekt tegenstand op, reinheid verwekt vijandschap, cn gerechtigheid brengt al do kracht van het onrecht in beweging.

Gedurende het proces der gisting, waarin het recht naar de opperheerschappij streeft, hebben natuurlijke betrekkingen hoegenaamd gcono kracht of invloed om den vrede te bewaren. Do komst van Christus in een huis is dikwijls do oorzaak van tweedracht

tusschcn de bekeerden en de onbo-keerden. Hoe liefdevoller een Christen is, hoe meer bij kan worden tegengestaan : liefde verwekt een\' toedoren ijver voor de zaligheid van vrienden, en hec is juist deze ijver, die dan hun\' toorn opwekt. Dit hebben wij te verwachten, en daarom moet hot ons niet vertoornen, als het ons overkomt. Haat of wrok van wege don godsdienst doet dikwijls do heftigste vijandschap ontstaan, en het vuur dezer vijandschap zal dan door bloedverwantschap eerder aangewakkerd dan gebluscht worden. Wat er echter ook van kome, wij moeten voortgaan met den lleere te belijden. Al zou ook ons eigen huis als een leeuwenkuil voor ons worden, toch moeten wij pal staan voor onzen Heero. De lieden van „vrede tot eiken prijsquot; hebben geen deel in dit koninkrijk.

lleere, leer Gij ons, hoe wij ons onder zoo moeielijke omstandigheden hebben te gedragen.

37. Die vader of moeder liefheeft hoven mij, is mijns niet ivactrdig; en die zoon of doe/der liefheeft hoven mij, is mijns niet uriardiy.

Christus moet de eerste zijn. Hierin maakt Hij aanspraak op de hoogste plaats in ieder menschelijk hart. Zou hij dit hebben kunnen doen, indien Hij niet goddelijk was? Geen gewoon profeet zou op die wijze hebben gesproken. Toch bemerken wij niet do allergeringste zelfzucht in die woorden, on evenmin hebben wij het gevoel alsof Hij te ver ging. Wij zijn ons bewust, dat de Zone Gods, en Hij alleen, het recht heeit om aldus te spreken.

Wij moeten er ernstig op bedacht zijn om van onze geliefden geene afgoden te maken door hen meer lief to hebben dan Jezus. Nooit moeten wij hen nabij don troon plaatsen van onzen Koning. Wij zijn niet waardig om hier Boven bij Christus te *vonen, ja zelfs niet om met Hem vergezeld te worden hier beneden, indien wij eenig aardsch voorwerp waardig achten om zijn mededinger te zijn.

Vader en moeder, zoon en dochter — wij zouden alles willen doen om hun genoegen te geven, maar indien zij tegenover Jezus staan, dan mogen zij ons geen enkel oogenblik in onze trouw aan den Heere doen wankelen.

38. Kn die zijn kruis niet op zich neemt, en mij navolgt, is mijns niet waardig.

Voor de tweede maal brengt do Heero in dit evangelie hier zijn\' dood ter sprake. Eerst sprak Hij er van, dat Hij van hen weggenomen zou worden; maar nu spreekt Hjj van het kruis. Er is voor iederen mensch een kruis, dat hij als _rzijn kruisquot; kan beschouwen. Het kan wezen, dat het kruis ons niet zal opnemen; maar wij zullen het moeten opnemen, door go-willig te zijn alles te verduren om Christus wil. Wij moeten het kruis niet achter ons aan slepen, wij moeten hot opnemen. „Kruisen, die men sleept, worden zwaar, kruisen, die men draagt, worden lichtquot; Hot kruis dragende, moeten wij Jezus navolgen; een kruis te dragen zonder Christus te volgen, dat is armzalig! Een Christen, die hot kruis schuwt, is geen Christen; maar een kruisdrager, die Jezus niet volgt, mist evenzeer het doel. Is het niet vreemd, dat niets zoo onmisbaar is om iemand Christus waardig te doen zijn als Hem het kruis na te dragen? Toch is dit zoo, en wel ontwijfelbaar. Heero, G jj hebt mij een kruis opgelegd, geef mij het nooit te willen ontwijken, noch er voor terug te deinzen.

39. Die zijne ziel vindt, zal ze verliezen, en die zijne ziel zal verloven hebben om mijnentwille, zal ze vinden.

Indien hij, om aan den dood te ontkomen, Christus verzaakt, en aldus cene voortduring vindt van dit armzalig, sterfelijk leven, zal hij juist daardoor het ware leven verliezen. Hij gewint het tijdelijke ten koste van het eeuwige. En van don andoren kant, hij, die om Christus wil hot leven verliest, zal in don hoogsten/.in dos woords hot leven vinden, het eeuwige, hot oneindig zalige loven. Dio monsch doet wol do boste keuzo, die zijn leven voor Jezus overgeeft, on in Jezus loven vindt.

40. Die u ontvangt, ontvangt mij; en die mij ontvangt, ontvangt Hem, die mij gezonden heeft.

Welk cene zalige eenheid en heilige gemeenschap bestaat er tussohen don Koning en zijne dienstknechten! De woorden, die voor ons liggen, zijn inzonderheid waar van do apostelen, tot wie zij hot eerst gericht waren, liet apostolisch onderwijs is hot onderwijs van Christus. Do twaalven te ontvangen, dat is hun lloore Jezus te ontvangen, dat is God zei ven te ontvangen. Er zijn in onze dagen leeraren, die de brieven minachten, welke door de apostelen geschreven waren, maar die dit doen, maken hierdoor zich zeiven voraehteljjk. Dat is oen der stelligste konteekonen van rechtgeloovigheid. „Die God kont, hoort onsquot;, zegt Johannes. Door doze uitspraak krijgen de liedondaagscho critici het hard te verantwoorden, daar zij op huichelachtige wijze voorwenden Christus to ontvangen, en dan do apostelen verworpen, die door Hom geïnspireerd waren.

Heero, leer mij uw volk in mijn

hart te ontvangen, opdat ik aldus IJ mogo ontvangen, en mogo het U behagen ton opzichto van do leer, die ik heb aangenomen, mij te bevestigen in het geloof dor apostelen.

41. Die een\'\' profeet ontvangt inden naam eens profeten, zal het loon eens profeten ontvangen, en die een vecht-vaardige ontvangt in den naam eens reehtvaardigen, zal het loon eens rechtvaardigen ontvangen.

Do mensclien kunnen oen\' profeet ontvangen als patriot, of als dichter; maar dat is niet liet punt in cinaostio, niet dc zaak, waar hot op aan komt. Do profeet moet ontvangen worden in zijne hoogste hoedanigheid, „in den naam eens profetenquot;, on om zijns lleeren wil. Dun wordt de Heero zolt ontvangen, en dan zal Hij den ontvanger beloon en op dezelfde wijze, als die, waarop zijn profeet beloond is. Indien wij al de gocdo daden niet kunnen doen van een¹ rechtvetardige, dan kunnen wij toch deelen in zijn geluk door gomeonselmp met hem to hebben, en door ons met hem tc vereenigen in het handhaven des geloofs en in het versterken van zijn hart. Gods vervolgde dienstkneenten in ons huis en in ons hart te ontvangen, dat is hun loon te doelen. Voor do zaak en hot karakter van goede men-schen op te komen, dat is met hen gerekend to worden in Gods schatting. En daar nu de daad zoo gering, en hot loon zoo groot is, is dit dus blijkbaar alles uit genade.

42. En zoo wie een van deze Idcinen te elrinhen geeft alleenlijl\' een beier kond waters, in den naam eens discipels, voortvaar zeg ilc n, hij zal zijn loon geenszins verliezen.

Hij wendde den blik af van do

iipostclon 011 richtte dien op oonigcn van do minsten en de jongsten onder degenen, die Hem volgden, en Hij verklaarde, dat ook de allerminste vriendelijkheid, die hun zou worden betoond, niet onbeloond zou blijven. Er kan in „een beleer koud tcatersquot; eeno zee van warme liefde zijn. Groote trouw aan den Koning kan uitgedrukt worden in eeno kleine vrioiulclijkhcid jegens zijne dienstknechten, en wellicht nog moor door vriendelijkheid jegens de Jdeinen onder hen dan door vriendschap voor de grooteren. Een arm en veracht kind van God lief te hebben om Christus wil toont grootere liefde voor Christus, dan wanneer wij de geëerde, beminnelijke en rijke leden zijner gemeente liefliebbcn.

Daden van liefde worden door God meer gewaardeerd naar hare boweeg-redenen dan naar haren omvang. _nEen beker koud watersquot; kan van even groote beteekenis zijn bij den een, als een rijke maaltijd bij oen ander. Inheeto landstreken heeft koud water eone bijzondere waarde; maar de tekst maakt dit overal kostbaar. Eonige verkwikking te schonken voor het lichaam kan een kostelijk middel van genieenschap worden met godvruchtige mon-schen, zoo wij haar geven omdat zij discipelen zijn; inzonderheid wanneer vervolgzieke rogeeringen het strafbaar maken om do heiligen op eenigorlei wijze te ondersteunen.

Ofschoon iedere daad van vriendelijkheid haar loon heeft in zichzelve, belooft de irecro hier toch nog een verder loon. Wat wij voor de zaak van Christus geven, is tegen schade of verlies verzekerd door den tekst, door het „voorwaar zecj ik dat er het zegel op zet, en door het gebruik der ontkenning „cjeenszins\'\\ waardoor de mogelijkheid wordt uitgesloten, dat dit anders zou kunnen zijn.

bht het is geschied, toen Jezus geëindigd had zijnen twacdfdiseipelcn heceten te geven, dat Hij van daar voortging, om te leeren en te prediken in hunne steden.

Hij heeft eerst hunne zondingsreize geregeld, en daarna is Hij hen terstond gevolgd. Het was zijn plan om hen twee aan twee door de steden Israels te zenden, en hen daarna in persoon te volgen en hun getuigenis te ondersteunen door zijn eigen onderwijs; want iljj kwam „om te leeren en te predikenquot; Wij moeten voor do menschen doen wat wij kunnen, en dan hopen, dat onze lïeere zich zal verwaardigen om ons onderwijs te bekrachtigen door zijne eigene komst in hun hart. Do uitdrukking „hunne stedenquot; klinkt ietwat zonderling. Heeft onze Hoere deze steden aan de twaalven gegeven ? Dit schijnt zoo. In geestelijken zin moeten wij eerst heengaan en bezit nemen van de zielen, die ons zijn toevertrouwd, en dan kan de Koning zelf komen en het zijne uit onze handen ontvangen. Hoere geef mij vele zielen, die ten dage uwer verschijning de uwen zullen wezen. Om dit doel tot stand te brengen, zal ik op uw bevel gaarne heengaan en uw Woord prediken, vertrouwende, dat ik het geluid van mijns Meesters voetstappen achter mij hoeren zal.

[De Koning liaiidliiiuft ei

2, 3. En Johannes in de gevangenis gehoord hebbende de werken van Christus, zond twee van zijne discipelen, en zeide tot hem: Zijl gij degene, die komen zou, of verwaehtcn wij een\'¹ anderen?

Hier hebben wij bel begin van eene go-heel andere gescbiedeiiis. Jleteei sto vers van dit hoofdstuk bad eigenlijk aan het einde van bet vorige moeten geplaatst worden, want daar behoort bet. Johannes was in de gevangenis. Hij, de man van do woestijn en de rivier, was geen\' vogel, die er zich aan kon gewennen, om in eene kooi te worden opgesloten. Hij was in de gevangenis, en zijn geloof begon te kwijnen. Dat is sommiger meening. Maar was bet zoo? Of heeft hij dit gezantschap om den wille zijner discipelen totonzen Heere afgevaardigd? Hebben dezen zóó zeer gewankeld in hun geloof, dat Johannes ben zonder de hulpe van Jezus niet gerust kon stellen? Of heeft Johannes aan Je/,us willen te kennen geven, dat er twijfel begon te ontstaan onder de menschen, waaraan tegemoet moest worden gekomen door eene nadere uiteenzetting zijner zending ? Was dit alles dat Johannes zich in staat achtte te doen, namelijk den Heere te vragen om zijne pinspraken duidelijk, helder, en onmiskenbaar bloot te loggen. Had Johannes besloten om onzen Heere eene ondubbelzinnige verklaring te ontlokken, opdat zijne discipelen aldus gemakkelijk en zonder schroom tot Jezus konden overgaan? De vraag of onze Heere eene zending bad, was gewis niet om Johannes\' wil gedaan: hij wist volkomen goed, dat Jezus do Zoon van God was. Maar toen bij hoorde van alles wat Jezus deed, kon hij zich verwonderd hebben, dat hij (Johannes) inde

bemoedigt zijn\' heraut.]

gevangenis werd gelaten, en hij kan gedacht hebben, dat wellicht een ander komen moest, eer alle dingen recht zouden gemaakt worden. Ook de kloek-moedigsten kunnen door sombere gedachten gekweld worden, als zij in eene enge cel zijn opgesloten. Het was goed, dat Johannes deze vraag gedaan heeft, opdat er een bepaald en duidelijk antwoord op zou worden gegeven, geruststellend voor hem zeiven, en leerrijk voor ons.

4, 5. En Jezus antwoordde, en zeide tof hen: Gaat henen, en boodschapt Johannes weder het gene gij hoort en ziet: de blinden worden ziende, en de kreupelen wandelen-, de melaatsehen worden gereinigd, en de dooven hooren; de dooden worden opgeweld, en den armen wordt het evangelie verkondigd.

Onze Ileerc zegt niets, maar hij plaatst een bolder getuigenis voor do oogen dor afgozondenen van Johannes, iry grondde het bewijs van zjjn Mos-siasschap op zijne wonderen. Waarom zegt men heden ten dage, dat de wonderen eerder eene beproeving dan eene ondersteuning zjjn van het geloof? Aldus wordt door een ongeloovig geslacht spijze verkeerd in vergift. Wat Johannes in de gevangenis had gehoord, konden zijne boden mot hunne eigene oogen aanschouwen, en het dan hun\' gekerkerden meester mededeelen.

Gevangenismuren kunnen het gerucht van Jezus niet buitensluiten; maargoede tjjdingen worden hot best medegedeeld door vrienden, die er persoonlijk getuigen van zijn.

De boden ontvangen bevel: „Gaat henen en boodschapt Johannes weder, het gene gij hoor! en ziet.quot; Zij hadden

meer gehoord en gezien, dan zij ten volle berichten konden, en moer dan genoeg om voor zich zolven te zien, dat Jezus was de Christus. De genezingen, welke gewrocht waren, waren allen weldadig en bovennatuurlijk, en van de soort, die voorspeld waren door de profeten als teekenen, die do komst van den Messias zouden vergezellen. I Iet bewijs was opeenlioopend, het argument nam toe in kracht. De laatste twee bewijzen zijn blijkbaar do climax van het argument: „De dooden icordin opgeweld, tn den armen het eramjelie verlcondijd.quot; Deze twee wonderen zijn naast elkander geplaatst. Er is even veel wonderbaarlijks in het evangelie voor de armen als in do opstanding der dooden.

De discipelen van Johannes waren op hot rechte oogonblik gekomen, toen hot werk onzos Hoeren in vollen gang was, en allo zijne wonderen elkander snel haddon opgevolgd. Jezus is liet boste bewijs van zich zolven. Indien de menschen argumenten willen hebben voor hot evangelie, laten zij hooron en zien wat het is, en wat hot doet. Laat ons aan zielen, dio in do gevangenis van don twijfel zuchten, verhalen, wat wij Jezus hebben zien doen.

G. Kn zedig in hij, die aan mij niet zal geërgerd norden.

Die monsch is zalig, die op zulk oeno wijze gelooft, dat niets zijn geloof kan doen wankelen. Dat is een wenk voor Johannes. Johannes was niet gevallen; maar wol was hot mogelijk, dat hij was gestruikeld. Hij was een weinig verbijsterd door de gedachte van niet verlost te zijn in zijn\' tijd van nood, en daarom had hij dio vraag gesteld. Zalig hij, die gevangen kan worden gezet, tot zwijgen kan gebracht worden in zijn getuigen

voor de waarheid, verlaten kan schijnen te zijn door den Heere; on toch ioderen twijfel uit zijn hart kan bannen. Johannes hoeft die zaligheid spoedig vor-¹ kregen, ,cii toen ook volkomen zijne zielskalmte herwonnen.

lloore, geef mij onwrikbaar vast te staan in mijne overtuiging, opdat ik do zaligheid moge genieten, welke voortvloeit uit eon onwankelbaar go-loof. Mocht ik nimmer door iets, dat ik in U zie, kunnen struikelen!

7. Als nu dezen heengingen, heeft Jezus tot de scharen begonnen te zeggen ran Johannes: Wat zijt gij uitgegaan ■in de ivoestijn te aanschouwen ? een riet, dat ran den wind ginds en weder be-| wogen wordt?

Onze Heere zal vroeg of laat getuigen voor don mensch, die met getrouwheid van Hem getuigd hooft. ^; Johannes eert Jezus, en tor bekwamer tijd zal Jezus Johannes ooren. Onze Heere vraagt zijnen hoorders, wat zij van Johannes dachten. Ojj zjjt uitgegaan om Johannes te zien; gjj zjjt zelfs „uitgegaan in de woestijnquot; om hom te zien. En wat zaagt gij? Een wankelend redenaar? Een man, die den invloed onderging van zijn\' tijd, on voor don tijdgeest boog, als eone biezo voor den wind? Neon, voorwaar! Johannes was goon man, die zich voegt naar don tijd, geen vleiend hoveling, geen behagor van do grooton der aarde. Do Doopor had niet naar Jezus go-zonden, omdat hij zwak was, maar omdat hij oorljjk en rondborstig zeide wat hij dacht, en zóó vurig naar volstrekte ^! zekerheid verlangde, dat hij ook zell\'s geen schaduw van twijfel kon verdragon. Johannes had naar het hoofdkwartier gezonden, om door de herhaalde verklaring uit Christus\' eigen mond de waarheid voor iedereen te doen uitkomen.

[De Konin»\' lianilhauft ei

2, 3. En Johannes in de jevancjenis gehoord hebbende de werken van C \'hristtis, zond twee van zijne discipelen, en zeide tot hem; Zijl (jij degene, die komen zou, of verwachten wij een\'\' anderen?

Hier hebben wij liet begin van eene geheel andere geschiedenis. 1 Iet eei\'ste vers van dit hoofdstuk had eigenlijk aan het einde van het vorige moeten geplaatst worden, want daar behoort hot. Johannes was in de gevangenis. lljj,dcman van de woestijn en de rivier, was geen\' vogel, die er zich aan kon gewennen, om in eene kooi te worden opgesloten. Hij was in de gevangenis, en zijn geloof begon te kwijnen. Dat is sommiger meening. Maar was het zoo? Of heeft hij dit gezantschap om den wille zijner discipelen tot onzen lleere afgevaardigd ? Hebben dezen zóó zeer gewankeld in hun geloof, dat Johannes hen zonder de hulpc van Jezus niet gerust kon stellen r¹ Of heeft Johannes aan Jezus willen te kennen geven, dat er twijfel begon te ontstaan onder do menschen, waaraan tegemoet moest worden gekomen door eene nadere uiteenzetting zijner zending ? Was dit alles dat Johannes zich in staat achtte te doen, namelijk den lleere te vragen om zijne aanspraken duidelijk, helder, en onmiskenbaar bloot te loggen. Had Johannes besloten om onzen lleere eene on-dubbelzinnige verklaring te ontlokken, opdat zjjno discipelen aldus gemakkelijk en zonder schroom tot Jezus konden overgaan? De vraag of onze lleere eene zending had, was gewis niet om Johannes\' wil gedaan: hij wist volkomen goed, dat Jezus do Zoon van God was. Maar toen hij hoorde van alles wat Jezus deed, kon hij zich verwonderd hebben, dat hij (Johannes) in de

bemoedigt zijn\' heraut.]

gevangenis werd gelaten, en hij kan gedacht hebben, dat wellicht een ander komen moest, eer alle dingen recht zouden gemaakt worden. Ook de kloek-moedigsten kunnen door sombere gedachten gekweld worden, als zij in eene enge cel zijn opgesloten. Het was goed, dat Johannes deze vraag gedaan heeft, opdat er een bepaald en duidelijk antwoord op zou worden gegeven, geruststellend voor hem zeiven, en leerrijk voor ons.

4, 5. En Jezus antwoordde, en zeide tot hm: (laai henen,en boodschapt Johannes weder hetgene gij hoort en ziet: de blinden ivorden ziende, en de kreupelen wandelen-, de melaatschcn worden gereinigd, en de dooven hooren; de dood en worden opgewekt, en den armen ivordt het evangelie verkondigd.

Onze Heero zegt niets, maar hij plaatst een helder getuigenis voor do oogen dor afgezondenen van Johannes. Hij grondde het bewijs van zjjn Mes-siasschap op zijne wonderen. quot;Waarom zegt men heden ten dage, dat de wonderen eerder eene beproeving dan eene ondersteuning zijn van het geloof? Aldus wordt door een ongeloovig geslacht spijze verkeerd in vergift. quot;Wat Johannes in de gevangenis had gehoord, konden zijne boden met hunne eigene oogen aanschouwen, en het dan hun\' gekerkerden meester mededeelen.

Gevangenismuren kunnen het gerucht van Jezus niet buitensluiten; maargoede tjjdingen worden het best medegedeeld door vrienden, die er persoonlijk getuigen van zijn.

De boden ontvangen bevel: „Gaal henen en boodschapt Johannes weder, hetgene gij hoort cn zielquot; /ij hadden

meer gehoord en gezien, dan zij ten volle bericliten konden, en meer dan genoeg om voor zich zeiven te zien, dat Jezus was de Christus. De genezingen, welke gewrocht waren, waren allen weldadig en bovennatuurlijk, on van de soort, die voorspeld waren door do profeten als teokenen, die do komst van den Messias zouden vergozelion. 1 let bewijs was opeenhoopend, het argument nam toe in kracht. Do laatste twee bewijzen zijn blijkbaar do climax van hot argument: „De dooden worden opgewekt, cn den (innen het evangelie verkondigd.quot; Dozo twee wonderen zijn naast elkander geplaatst. Er is even veel wonderbaarlijks in hot evangelie voor de armen als in do opstanding der dooden.

Do discipelen van Johannes waren op het rechte oogenblik gekomen, toon hot werk onzes J loeren in vollen gang was, en alle zijne wonderen elkander snel haddon opgevolgd. Jezus is het beste bewijs van zich zolven. Indien de monschen argumenten willen hebben voor hot evangelie, laten zij iiooron en zien wat het is, en wat het doet. Laat ons aan zielen, die in de gevangenis van den twijfel zuchten, verhalen, wat wij Jezus hebben zien doen.

G. En zalig if hij, die aan mij niet zal geërgerd uorden.

Die mensch is zalig, die op zulk oono wijze gelooft, dat niets zijn geloof kan doen wankelen. Dat is een wenk voor Johannes. Johannes was niet gevallen; maar wol was het mogelijk, dat hij was gestruikeld. Hij was een weinig verbijsterd door do gedachte van niet verlost te zijn in zijn\' tijd van nood, en daarom had hij die vraag gesteld. Zalig hij, die gevangen kan worden gezet, tot zwijgen kan gebracht worden in zijn getuigen voor de waarheid, verlaten kan schijnen te zijn door den Heere; en toch iederen twijfel uit zijn hart kan bannen. Johannes heeft die zaligheid spoedig verkregen, ,011 toon ook volkomen zijne zielskalmte herwonnen.

Heere, geef mij onwrikbaar vast te staan in mijne overtuiging, opdat ik do zaligheid moge genieten, welke voortvloeit uit een onwankelbaar go-loof. Mocht ik nimmer door iets, dat ik in (J zie, kunnen struikelen!

7. Als nu dezen heengingen, heeft .Jezus lot de scharen begonnen te zeggen van Johannes-. Wat zijt gij uitgegaan in de woestijn te aanschoutrrn ? een riet, dat van den wind ginds en weder he-irogen wordt?

Onze Heere zal vroeg of laat getuigen voor den mensch, die mot getrouwheid van Hom getuigd hoeft. Johannes eert Jezus, en ter bekwamer tijd zal Jezus Johannes eeren. Onze Heere vraagt zjjnen hoorders, wat zij van Johannes dachten. Gij zijt uitgegaan om Johannes te zien; gij zijt zelfs „uitgegaan in de woestynquot; om hem te zien. En wat zaagt gij? Een wankelend redenaar? Eon man, die den invloed onderging van zijn\' tijd, en voor don tijdgeest boog, als eeno biezo voor den wind? Noen,voorwaar! Johannes was geen man, die zich voegt naar den tijd, geen vleiend hoveling, geen bohager van de groeten der aarde. De Dooper had niet naar Jezus gezonden, omdat hij zwak was, maar omdat hij eerlijk en rondborstig zeide wat hij dacht, en zóó vurig naar volstrekte zekerheid verlangde, dat hij ook zelfs geen schaduw van twijfel kon verdragen. Johannes had naar het hoofdkwartier gezonden, om door do herhaalde verklaring uit Christus\' eigen mond do waarheid voor iedereen te doen uitkomen.

8. Maar wat zijt gij uitcjegaan te zien? een memch, met zachte Ueedeini hekleed ? Ziet, die zachte Ideederen dragen, zijn in der koningen huizen.

Zaagt gij con\' man mot hoofscho manieren, kostbaar gewaad, hoogdra-vonde woorden on fijn beschaafde uitdrukkingen? Was iTohannos een liol-prediker, gcscliikt om vorstelijke vi\'on-won to vleien? Zoo ja, lioo kwam hij dan in do woestijn? Ziet, die zachte \\ lileederen dragen zijn in der koningen huizen. Johannes was gehaat omzijn rondborstig en openlijk bestraffen van het kwaad, en er brandde wraakzucht in het hart van eone, die zeer dicht bij den troon was, omdat hij niet wist to zwijgen in do tegenwoordigheid van koninklijke zonde. Johannes do Dooper was niet in het paleis: hij was bevorderd tot eene plaats in de gevangenis. Zijn stijl had het oor boleedigd eener schaamtclooze vorstin; want hij wist gecne zachte woorden te spreken, gelijk zij, die „niet zachte Ideederen zijn be-ld eed.quot;¹ Aldus geeft onze Ileere getuigenis voor Johannes, die gekomen was om zijn getuige te zijn.

9, 10. Maar wat zijt gij uitgegaan te zien? een profeet? Ja, ik zeg u, ook veel meer dan een profeet-, want deze is het, ran den wel ken geschreven staat: Ziet, ik zende mijn\' engel voor mr aangezicht, die uwen weg bereiden zal voor n henen.

Johannes was alles wat de grootste profeet geweest is; en hij is meer dan al do anderen Jezus nabij gekomen; de voetstappen zijns Meesters volgden dicht op de zijnen. Hij was als de ster van Milton: — „Schoonste der sterren, de laatste in do rjjeu van den nacht, zoo gij niet veeleer tot den dageraad behoort.quot;

Hij was schier een prediker van het evangelie, en er in falende om geheel en al op die hoogte te komen, was hij toch de voornaamste dor profeten, ja veel meer dan een profeet, In het Boek van Maleachi heeft de Ileere God beloofd om een\' bode te zenden vóór don Messias henen, on nu haalt do Messias zelf de profetie aan met eone verandering van personen, die niet begrepen kan worden, tenzij wij gelooven in do Drieëenheid. Hij, die „Mijnquot; is, is dezelfde, als die bedoeld wordt mot al naar gelang het

licht is, waarin men Hem beschouwt, of al naar do persoon is, die spreekt. Johannes was do bode van God om den weg te bereiden voor den lloore Jezus, ou ouzo Ileere erkent hem in dio eervolle hoedanigheid. Jezus schaamt zich zijn\' heraut niet, omdat hij in de gevangenis is, veeleer spreekt Hij nu nog meer openlijk over Hem. Johannes heeft zijn\' lieerobeleden, en nu wordt hij beleden door zijn\'Heero. Dit is do regel onzes Konings.

11. Voorwaar zeg ik u: onder dege-\\ nen, die ran vrouwen geboren zijn, is \' niemand opgestaan meerder dan Johan-; nes de hooper\', doch die de minste -s in het koninki ijk der hemelen, is meerder dan hij.

Jezus stelt Johannes op een zeer hoog standpunt, en wij weten dat zijn ¹ oordeel juist is. Tot aan de komst van onzen Heero was Johannes de grootste van allen, dio van vrouwen geboren zijn; maar do nieuwe bedoeling was naar een hoogor plan ingericht, want „het koninkrijk der hemelenquot; is opgericht. Gelijk wij iiiogen zoggen, dat de donkerste dag in den regel lichter is dan do helderste nacht, zoo staat Johannes, de eerste in zijne orde, toch achter bij den laatste in de nieuwe of evangelie-

orde. Dc minste in hot ovangolio staat op liooger grond dan do grootste onder do wet. Hoe bevoorroebt zijn wij, die uit kracbt van door liet geloof het koninkrijk dor hemelen te zijn binnengegaan, nu ook zien, on hooren, en gciiicton van die dingen, waarin zelfs de profeet der profeten niet komon kon!

Wij kunnen er ons van verzekerd houden, dat er niet beters ontdekt of geopenbaard kan worden dan dat hemolsch koninkrijk, waar onzolleere en Koning ons ingebracht heeft.

12. En van de dagen ran Johannes den Dooper tot nu foe, wordt het koninkrijk der hemelen (jeireld aanyedaan, en de (jeweldigers nemen het met geireid.

Johannes had een\' ongewonon ijver opgewekt, die nog niot geheel iiitge-bluscht was. Do menscbon verlangden vurig naar do heerljjkheid van „het koninklijk der hemelenquot;. Ofschoon zij hot vorkoord begrepen en verkeerd voorstelden, waren zij toch vol verlangen om het te bezitten. In zijne overmaat van ijver heeft Johannes zelf zijne twee discipelen met eeno ongeduldige vraag tot Jezus gezonden. Onze TIeore laakt dit ijverig onderzoek niet; Hij zegt, dat hot aldus moet wezen. Een heilig geweld was door Johannes aan de ordo gestold; dit hadden zij gezien in zijne vraag; en onze Heere wilde, dat allen, die het koninkrijk wenschten te verkrijgen, er zich met donzolfden vurigon ijver van zouden meester maken. De tijd was gekomen, om een einde te maken aan do onverschilligheid, en eeno heil igo voortvarendheid te toonen voor de dingen Gods.

Aldus toont de Koning aan, welke geest en gezindheid goëischt worden in hen, die deel willen hebben aan zijne grooto zaak en zijn koninkrijk.

Iloere! wek Gij ons op! Laat ons niet too in doode vormelijkheid heil te zoeken • waar alleen een heilig gewold van nut kan zijn.

13. Want al de profeten en de icet hehhen tot Johannes toe geprofeteerd.

God heeft zich niet zonder getuigen gelaten. Johannes was do laatste schakel van de keten dor voorzieners en voorzeggers, en nu verschijnt de Heere zelf. Onze Heere trekt do lijn bjj Johannes, zeggende: „lot JohanneJ\'. Van nu voortaan is het koninkrijk opgericht.

14. En zoo gij het wilt aannemen, hij is 1\'jIias, die komen zon.

Johannes was de Elias, naar wien zij uitzagen. Zullen de menscbon dit gelooven ? Zullen zij gehoorzamen aan zijne aanmaning van zich te bokeeren ? Dan zou hij een ware Elia voor ben zijn, en den weg des Hoeren recht voor hen maken. Zelfs een man Gods is in grooto mate voor zijn\' hoorder, wat die hoorder van hem maken wil. Ongetwijfeld is menige kostelijke weldaad verloren gegaan voor menschen, die haar niet wilden aannemen. „Zoo gij het reilt aannemenquot;, dan kan eeno prediking, eeno bediening dos evangelies, bet kanaal der zaligheid voor u wezen, of het middel tot geestelijke opbouwing, of tot alles overtreffende blijdschap: maar zoo hot niot aangenomen wordt, dan kan het eeno vermoeiing des geestes voor u worden, of iets dat even weinig beteokenis heeft als klinkend metaal of eeno luidende schol.

15. II7c ooren heeft om te hooren, die hoore.

Deze zaak is onze ernstige aandacht

8. Maar wat zijt cjij uitgegaan te zien? een menscli, met zachte lieederen bekleed? Ziet, die zachte Ideederen dragen, zijn in der koningen huizen.

Zaagt gij ccn\' man mot lioofsclio manieren, kostbaar gowaad, hoogdra-vondo quot;woordc.i on fijn boschaafde nit-drukkingon? Was Johannes een hofprediker, geschikt om vorstelijke vrouwen to vleien? Zoo ja, hoe kwam hij dan in de woestijn ? Ziet, die zachte Ideederen dragen zijn in der koningen huizen. Johannes was gehaat omzijn rondborstig en openlijk bestraffen van hot kwaad, en er brandde wraakzucht in het hart van eene, die zeer dicht bij den troon was, omdat hij niet wist te zwijgen in de tegenwoordigheid van koninklijke zonde. Johannes de Dooper was niet in het paleis: hij was bevorderd tot eene plaats in de gevangenis. Zjjn stjjl had het oor beleedind cenor scbaamtelooze vorstin; want hij wist geene zachte woorden te spreken, gelijk zij, die ,.met zachte Ideederen zijn bekleed.quot; Aldus geeft onze Heere getuigenis voor Johannes, die gekomen was om zjjn getuige te zijn.

9, 10. Maar wat zijt gij uitgegaan te zien? een profeet? da, ik zeg n, ook veel meer dan een profeet-, want deze is het, ran denwelken geschreven staat: Ziet, ik zende mijn\' engel voor na\' aangezicht, die uwen weg bereiden zal voor u henen.

Johannes was alles wat de grootste profeet geweest is; en hij is moer dan al do andoren Jezus nabij gekomen; do voetstappen zijns Meesters volgden dicht (gt;1) dc zijnen. Hij was als de ster van Milton : — „Schoonste der sterren, de laatste in do rijen van den nacht, zoo gij niet veeleer tot den dageraad behoort.quot;

Hij was schier een prediker van het evangelie, en er in falende om geheel en al op die hoogte te komen, was hij toch do voornaamste der profeten, ja veel meer dan een profeet. In hot I?oek van Maleachi hooft de Ileere God beloofd om een\' bode te zenden vóór den Messias henen, en nu haalt de Messias zelf de profetie aan met oone verandering van personen, die niet begrepen kan worden, tenzij wjj gelooven in de Drioëenheid. Hij, die „Mijnquot; is, is dezelfde, als die bedoeld wordt mot al naar gelang het

licht is, waarin men Hem beschouwt, of al naar do persoon is, die spreekt. Johannes was do bode van God om don weg te bereiden voor den Heere Jezus, en onze Heere erkent hom in die eervolle hoedanigheid. Jezus schaamt zich zijn\' heraut niet, omdat hij in do gevangenis is, veeleer spreekt Ily nu nog meer openlijk over Hem. Johannes heeft zijn\' Heere beleden, en nu wordt hij beleden door zijn\'Heere. Dit is do regel onzes Konings.

11. Voorwaar zeg ik u: onder degenen, die can vrouwen geboren zijn, in niemand opgestaan meerder dun Johannes de Dooper-, doch die de minste is in het koninki ijk der hemelen, is meerder dan hij.

Jezus stelt Johannes op een zeer hoog standpunt, cn wij weten dat zijn oordeel juist is. Tot aan de komst van onzen Heere was Johannes do grootste van allen, die van vrouwen geboren zijn; maar de nieuwe bedoeling was naar een hooger plan ingericht, want „het koninkrijk der hemelenquot; is opgericht. Gelijk wij mogen zoggen, dat de donkerste dag in den regel lichter is dan do helderste nacht, zoo staat Johannes, de eerste in zijne orde, toch achter bij den laatste in de nieuwe ofevangolic-

orde. Do minste in het evangolio stuat op hooger grond dan de grootste onder do wet. Hoe bevoorrecht zijn wij, die uit kracht van door het geloof\' liet koninkrijk der hemelen te zijn binnengegaan, nu ook zien, en hooren, en genieten van dio dingen, waarin zelfs de profeet dor profeten niet komen kon!

Wij kunnen er ons van verzekerd houden, dat er niet beters ontdekt of geopenbaard kan worden dan dat hemelsch koninkrijk, waar onze Heere en Koning ons ingebracht heeft.

12. Kn van de dagen van Johannes den Dooper tol nu foe, icordt liet Iconinlc-rijk der hemelen geweld aangedaan, en de (jeireldigers nemen het met geiretd.

Johannes had oen\' ongewonen ijver opgewekt, die nog niet geheel nitge-bluscht was. De inenschen verlangden vurig naar de heerlijkheid van „het koninkrijk der hemelenquot;. Ofschoon zij het verkeerd begrepen en verkeerd voorstelden, waren zij toch vol verlangen om het to bezitten. In zijne overmaat van ijver heeft Johannes zelf zijne twee discipelen met oono ongeduldige vraag tot Jezus gezonden. Onze Ilecre laakt dit ijverig onderzoek niet; Djj zegt, dat het aldus moet wezen. Een heilig geweld was door Johannes aan de orde gesteld; dit hadden zij gezien in zijne vraag; en onze Heere wilde, dat allen, dio het koninkrijk wenschton to verkrijgen, or zich met denzelfden vurigen ijver van zouden meester maken. Do tijd was gekomen, om een einde te maken aan do onverschilligheid, on oone heilige voortvarendheid te toonon voor de dingen Gods.

Aldus toont do Koning aan, welke geest en gezindheid geëischt worden in hen, dio deel willen hebben aan zijne grooto zaak en zijn koninkrijk.

Heere! wek (Jij ons op! Laat ons niet toe in doode vormelijkheid heil te zoeken; waar alleen een heilig geweld van nut kan zijn.

13. Want cd de profeten en de wet hebben tot Johannes toe geprofeteerd.

God hoeft zich niet zonder getuigen gelaten. Johannes was de laatste scha kel van do keten der voorzieners en voorzeggers, on nu verschijnt de Heere zelf. Onze Heere trekt do lijn bij Johannes, zeggende: Jot Johannesquot;. Van nu voortaan is het koninkrijk opgericht.

14. En zoo gij het wilt aannemen, hij is Elicis, die komen zou.

Johannes was de Elias, naar wien zij uitzagen. Zullen de mensehon dit gelooven ? Zullen zij gehoorzamen aan zijne aanmaning van zich to bokeeron ? Dan zou hij een ware Elia voor hen zijn, en den weg des Heeren recht voor hen maken. Zelfs een man Gods is in grooto mate voor zijn\' hoorder, wat die hoorder van hem maken wil. Ongetwijfeld is menige kostelijke weldaad verloren gegaan voor inenschen, die haar niet wilden aannemen. „Zoo gij het wilt aannemenquot;, dan kan eeno prediking, oone bediening des evangelies, het kanaal der zaligheid voor u wezen, of het middel tot geestelijke opbonwing, of tot alles overtreffende blijdschap: maar zoo hot niet aangenomen wordt, dan kan het eene vermoeiing des geestes voor u worden, of iets dat even weinig beteokenis heeft als klinkend metaal of eene luidende schel.

15. Wie ooren heeft om te hooren, die hoore.

Deze zaak is onze ernstige aandacht

waardig. Zoo gij iets kunt liooron, zoo hooit deze waarheid. Dit opwekken tot aandachtigheid moet dikwijls geschieden. Door liet hoerende oor komt de goddelijke zegen tot do ziel; zoo hoort dan, en uwe ziel zal leven. Onze Heere en Koning, die het ooi-gemaakt heeft, heeft er recht op, dat wij aandachtig luisteren naar zijne stem. Sommige menschen hebben geeno ooien om de waarheid te hooren, maar wèl hebben zij oen fijn gehoor voor do leugen. Wij behooren dankbaar to wezen, als de Heere een geestelijk begrip heeft gegeven; want „liet hoo-rende oor en het ziende oogquot; zijn van den Heere.

16—19. Doch vaar bij zal ik dit (jesJacht vergelijken? Het is (jelijk de kinderkens, die op de markten zitten, en Inni\' gezellen toeroepen, en zeggen\'. Wij hebben n op de fluit gespeeld, en gij hebt niet gedund; uij hebben u klaagliederen gezongen, en gij hebt niet geweend. Want Johannes is gekomen, noch etende, noch drinkende, en zij zeggen: Hij heeft den duivel. De Zoon des menschen is gekomen, etende en drinkende, en zij zeggen-. Ziet duur een rnemch, die een vraat en wijnzuiper is, een vriend can tollenaren en zondaren. Doch de irijsheid is gerechtvaardigd geworden, ran hare kinderen.

Onze Heere veroordeelt do dwaasheid van de eeuw, waarin Hij leefde. Het volk wilde iiiet luisteren naar den bode Gods, wie hjj ook zijn mocht, maar bedachten kinderachtige tegenwerpingen. Daarom vergelijkt de Heere hen bij „kinderkens, die ojj de markten zitten,quot; aan wie door hunne makkers gevraagd was om te spelen, maar met Avie zij het nooit over hot soort van spel eens konden worden. Indien sommige kinderen eene bruiloit wildon nadoen, en begonnen te pijpen, dan wildon de anderen niet dansen-, en als zij eene begrafenis wilden voorstellen, en begonnen te treuren, dan wilden de anderen niet weenen. Zij waren onaangenaam, gemelijk, twistziek, en besloten om ieder voorstel af te wijzen.

Zoodanig was de dwaze handelwijze der menschen in onzes Ileeren tijd. Johannes was een asceet: hij moet uitzinnig wezen en onder don invloed van een\' duivel. Jezus is monscli onder do menschen, en woont hunne feesten bij: Ilij wordt beschuldigd van overmatig eten en drinken, en zich to vergezelschappen met lage en slechte lieden. Men kon hen niet behagen. Zoo is hot ook nog to dezer ure. Daar is een prediker, die sierlijke taal gebruikt: hij is te bloemrijk. Daar is een ander, die eenvoudig spreekt: hjj is te grof en te alledaagsch. Die onderwijzend spreekt, is te vervelend, en die met vurigheid en ernst predikt, is to opwindend. Er zijn menschen aan wie niets naar don zin is. Zelfs Hij, die Jleere is over allen, moet ondervinden, dat men met zijne wijze schikkingen niet tevreden is.

Maar do irijsheid heeft met dat al hare leer doen bekend maken door goedgekozen gezanten. Zij is gerechtvaardigd geworden van hare kinderen. Hare kinderen erkenden do geschiktheid van hare boden; on hare boden, die ook hare kinderen waren, deden hare keuzo oer aan, en rechtvaardigden hunne verkiezing en toebereiding. Do al wijze God kan beter oordeelen over hetgeen ecu leeraar behoort te wezen, dan wij. Met recht hooft George Herbert geschreven

„Spreek geen oordoel uit ovor den prediker, HÜ is liet, die u oordeelt.quot;

De verschillende soorten van predikers zijn allen noodig, en, zoo wij het

slechts wilden aannemen, zij zijn allen onzer; hetzij Paulus of Apollos, of\' Cefas; en ons betaamt het niet hen te bedillen, maar onze ernstige aandacht to geven aan hetgeen zij ons zeggen.

lleere, verlos ons van een\' twistzieken, bedillcnden geest; want als wij beginnen met tegenwerpingen te maken.

dan zijn wij maar al te zeer geneigd om er ook mede voort te gaan. Als wij den eonen prediker niet willen hooron, dan zullen wij gewaar worden, dat wij spoedig een\' tweeden en eeu\' derden moede zullen zijn, en dan zal * het eerlang gebeuren, dat wjj geep.\' onkelen leeraar kunnen hooien mot stichting en nuttigheid voor onze ziel

20. Toen heyun hij de steden, in dewelke zijne krachten meest jeschied waren, te verwijten, omdat zij zich niet bekeerd hadden.

Sommige steden waren meer bcvoor-recht met des Hoeren tegenwoordigheid dan andere, en daarom verwachtte Hij ook meer van deze steden. Zij hadden zich moeten bekeeren, of Christus zou geen verwijt tot haar gericht hebben: bekeeriug is een plicht. Hoe meer do menschen van des Heeren werk zien en hooron, hoe grooter hunne verplichting is om zich te bekeeren. Waar het meeat gegeven is, daar wordt het incest geëischt. De menschen zijn verantwoordelijk voor do wijze, waarop zij den Heere Jezus en „zijne krachteri\' behandelen.

Er is een tjjd van verwijting: „Toen begon hij.quot; De liefderijkste prediker zal oorzaak van klacht vinden over zijne onboetvaardige hoorders: HU verwijt, Hij, die ook heelt geweend. Bekeeriug is het dool, dat wjj, predikers, beoogon, en waar wij dio bekeering niet zien, daar zijn wij gegriefd. Onze smart wordt niet veroorzaakt door dat onze hoorders onze bekwaamheid niet prijzen, maar omdat zij zich niet bekeeren. Er is genoeg, waarvan zij zich moeten bekeeren, en zonder bekeeriug is er een wee over hen; on daarom is hot, dat wjj treuren, omdat zij zich niet bekeeren.

21. Wee u, Chórazin! tvee n. Belli -sakla! want zoo in Tyrus en Sidon de krachten waren (jeschied, die in u (jeschied zijn, zij zouden zich eertijds in zak en assche bekeerd hebben.

Jezus wist, wat het oordooi over sommige Joodsche steden wezen zou; en 11 ij wist wat sommige Heidenscho steden gedaan zouden hebben, indien zij in hare gunstige omstandigheden hadden verkeerd. Hij sprak in on-feilbaarhoid. örooto voorrechten waren verspild aan Chórazin en Bethsaida, maar zouden kracht ten goede hebben

geoefend, indien zij aan Ti/rus en Sidon \\ gesclionken waven geworden. Volgens do uitspraak onzes Hoeren, liool\'t God do gunstige gelegenheid gogovon, waar i zij verworpen werd, en werd zij ont- i houden, waar zij gebruikt zou zijn geworden. Dit is waar; maar hoe duister is hot! Hot practisehe punt was deschuld dezer bevoorrechte steden, daar zij onbewogen bleven door bezoekingen, waardoor do lleidenscho Sidoniërs bekeerd zouden zijn; ja, en dat wol spoedig, „eertijdsquot;, of roods voor lang; cn op de ootmoedigste wijze: „in zak cn asschequot;. Hot is treurig, dat onze onboetvaardige hoorders smaad-hoid aandoen aan de genade, die zolfs kannibalen aan dos llcilands voeten zou hebben gebracht.

22. Doch ik zeg u : het zal Tjrus cn Sidon verdrag dijker zij)i in den dag des oordeels, dan ulicden.

Schrikkelijk als de hol van deze twee zondige steden zijn zal, toch zal hunne straf rerdragelijker zjjn dan hot oordeel, uitgesproken over do steden van Galiloa, waar Jezus leerde en wonderen van liefde heeft gewerkt. De zonde is evenredig aan het licht. Zjj, die omkomen, terwijl de zaligheid voor hunne oogen is, komen dubbel om. O gewis! de dag (les oordeels zal merkwaardige verrassingen brengen, AVio zou gedacht hebben Bcthsaïda lager te zien zinken dan Sidon? In den dag des oordeels zullen de geloovigen niet verrast, niet verwonderd wezen, want in dien dag zullen zij des Heeron; „Ik zeg uquot; gedenken.

23. I\'Jn gij, Kapèrnaihnldattotden hemel toe zijl verhoogd, gij zult tot de helle toe nedergestooten worden. Want zoo in Sodom die krachten geschied ■waren, die in n geschied zijn, zij zouden lot op den huidigen dag gebleven zijn.

De waarschuwing, tot Kapornaüm gericht, is, zoo mogelijk, nog nadrukkelijker, want Sodom was reeds door vuur van don hemel verwoest geworden. Kapèrnaüm, zijne eigene stad, het hoofdkwartier van het iogei des heils, had don Zone Gods gezien cn gehoord. Hij had er datgene in gedaan, dat zolfs door do inwoners van Sodom gevoeld zou zjjn, on toch bleef hot onbewogen. Indien do snoode, onreine zondaren van het gevloekte Sodom do wonderen van Cluistus haddon aanschouwd, dan zouden zij afgelaten hebben van hunne zonden, zoodat hunne stad gespaard zou zijn gebleven, .lozus wist, dat dit zoo geweest zou zijn, en daarom betreurde Hij hot, om Kapèrnaüm even verhard te zien blijven als ooit te voren. Vanwege dit versmaden van hun bijzonder voorrecht zal de stad, die tot den hemel toe verhoogd was, in dezelfde mate naar de diepte gebracht worden der straf, als zjj hoog opgeheven was door het bijzonder voorrecht, dat haar to beurt was gevallen. Mocht toch niemand van ons bevoorrecht volk onder dit zelfde oordeel vallen en omkomen! Helaas! hoe grootelijks vreezon wij, dat dit met millioenea van hen hot geval zal wezen!

24. Doch ik zeg u, dat het den lande van Sodom verdragelijker zal zijn in den dag des oordeels, dan u.

Wat Sodom zal verdragen als do groote Rechter van allen het oordeel der goddeloozen heeft bepaald, mogen wij niet beproeven te realiseeren; maar het zal iets minder zjjn dan de straf, welke over hen zal komen, die gezondigd hebben togen het licht, en het getuigenis van den Ileore uit den hemel hebben verworpen. Hot evangelie van den Zone Gods te verwerpen, dat is zich eenc zevenvoudige hel te bereiden.

Ook hier spreekt onze Heere wederom krachtens zijn vol gezag met een „H: zpj li.quot;\' lljj spreekt wat IIij weet: 11 jj zelf zal do Rechter zijn.

Tot zoover heeft do I leero in droefheid des harten gesproken; maar zijn gelaat verhelderde zich, toen lljj aan de hoogheerlijke loer der verkiezing-kwam in de volgende verzen.

25, 20. In dienselven tijd antwoordde Jezus, en zeide: Ik dank U, Vader! Heere des hemels en der aarde! dat (!ij deze dingen voor de wijzen en verst andigen verborgen hebt, en hebt ze den kinderkens geopenbaard, da, Vader! want atzoo is geweest het welbehagen voor U.

Hij keerde zich tot de andere zijde der waarheid. „Jezus antwoorddequot;: de ééno leerstelling is het antwoord op eene andere leerstelling: vrije genade is hot antwoord op groote, overvloedige schuld. Met blijdschap in hot hart ziet Jezus, hoe do vrije genade het ontzettend overvloedige der monscho-Ijjke zonde bedekt, en zich het hare uitverkiest overeenkomstig het welbehagen van des Vaders wil. Dat is de geest, de gezindheid, waarin wij do uitverkiezende genade Gods hebben te beschouwen. „ Ik dank Hot is cene oorzaak van innige dankbaarheid. Hier is de Werker der uitverkiezing; „ I \'ader.quot; Hot is do Vader, die de keuze doet en de zegeningen openbaart Hier is zijn recht om te handelen zooals Hij handelt: Hij is „Heere des hemels oi der aarde.quot; Wie zal het welbehagen van zijn\' wil in twijfel trekken ? Hier zien wij de voorwerpen der verkiezing onder beide gestalten; do verkorenen en hen, die voorbij zijn gegaan. Kinderkens zien, omdat de gewijde waarheden hun zijn geopenbaard, maar niet anders. Zij zijn zwak en zonder ervaring. Zij zijn eenvoudig; zij kunnen zich vastklemmen en vertrouwen, zij kunnen weencn, roepen en liefhebben, en aan dezulken opent de Heere de schatten zijner wjjsheid. Dczoodanigen zijn do voorwerpen zijner verkiezing. Heere, laat mij tot hen bchooren! De waarheden dos hemelsehen koninknjks zjjn door eene rechtsdaad fiods verborgen voor hen, die in hunne eigene schatting „de wijzen en verstandigenquot; zijn. Zij kunnen niet zien, omdat zjj op hun eigen duister licht betrouwen, en het licht Gods niet willen ontvangen.

Hier zien wij ook de roden der uitverkiezing: do wil Gods: „Alzoo is geweest het welbehagen voor U.\'\' Vorder kunnen wij niot gaan. De uitverkiezing was goed in hot oog van Hem, die nooit dwaalt, en daarom is zij goed. Dit is voor de kinderen Gods de reden, die boven alle redeneering verhoven is. Deus vult is voor ons genoeg. Als God hot wil, dan moet het geschieden, en dan behoort het te geschieden.

27. Alle dingen zijn mij overgegeven van ))njll^, Vader; en niemand kent den Zoon dan de Vader, noeh iemand kent den Vader dan de Zoon, en dien het de Zoon wil openbaren.

Hier hebben wij het kanaal, door hetwelk de uitverkiezende liefde komt tot den mensch. „Alle dingen zijn mij overgegeven van mijn\' \\\'ader,quot; Allo dingen zijn in de handen dos Middelaars; geschikte handen beide voor God on don mensch; want lljj alleen kent beiden volkomen. J ezus openbaart don Vader aan de kinderkous, die lljj heeft uitverkoren. Alleen do Vader kan den Zoon vervullen van zegen, en alleen door den Zoon kan die zegen tot den mensch komen. Kon Christus, en gij kent den Vader, en dan weet gjj, dat de Vader zelf u liefheeft. Er is geen

andere weg om den Vader te kennen ¹ dan door don Zoon. Hiorin heeft on/e lleero zich verblijd; want zjju ambt van Middelaar is Hom dierbaar, en Hij wil gaarne do weg van gomcen-schap zijn tusschen den Vader, dien Hij liefhecfi:, en iiot volk, dat Hij om des Vaders wil liefheeft.

Merk op do innige gemeenschap tusschen den Vader en den Zoon, en hoe zij elkander kennen, zooals zij door niemand anders gekend worden. O mochten wij alles door dos Vaders bostel zien in Jezus, om aldus, door Christus te vinden, ook des Vaders liefde en genade te vinden.

Mijne ziel, hier zijn groote verborgenheden! Streef er naar om, wat gij niet kunt verklaren door het verstand, te genieten door het geloof.

28. Komt herwaarts tot mij allen, die vermoeid en belast zijt, en ik zal u ruste yeven.

Dat is de genaderijke uitnoodiging des evangelies, waarin des Heilands tranen en genietingen samenvloeiden als in een verbondsregenboog van belofte.

„Komtquot;; Hij drijft niemand weg: Hij roept lien tot zich. Zijn geliefkoosd woord is: „Komt.quot; Niet: — Gaat tot Mozes, maar „Komt tot mij.quot; Tot Jezus zolven moeten wij komen door een persoonlijk betrouwen. Tot geene loer, geoiie ordinantie, of evangeliebediening moeten wij het eerst komen, maar tot den persoonlijken Zaligmaker. Allen, die vermoeid en belast zijn mogen komen. Hij stelt geene grens aan de roeping. Hij beperkt haar niet tot, bon, die (jeestelijk vermoeid zijn, neen ieder, die arbeidt en vermoeid is, mag komen. Het is goed om alles wat door de barmhartigheid gesproken wordt, in den ruimsten zin op te vatten. Jezus roept mij. Jezus belooft „rustequot; als zijne gave.

Vrij en om niet schenkt Hij onmidde-Ijjkc, persoonlijke, afdoende rust aan allen, die door liet geloof tot Hem komen.

Tot Hem te komen is de eerste stap, en n-j smeekt ons dien stap te doen. Het geweten, het hart, het verstand, verkrijgen in I lom, als het groote zoenoffer voor do zonde, volkomone ruste. Als wij ruste hebben verkregen, die ny geeft, dan zullen wij bereid zijn om verder te hoeren van eene ruste, die wij vinden.

29, 30. Neemt mijn juk op u, en leert van mij, dat ik zachtmoedig ben, en nederig van harte\', en gij zult ruste vinden voor uwe zielen. Want mijn juk is zacht, en mijn last is licht.

„Neemt mijn juk op u, en leert:quot; dat is de tweede instructie; die wij „vinden\'quot;. Do eerste rust geeft ] I ij door zijn\' dood; do tweede vinden wij door zijn leven na te volgen. Dit is geene verbetering van de vorige verklaring, het is er eene toevoeging, eene uitbreiding van. Eerst rusten wij door het geloof in Jezus, en dan rusten wij door Hom te gehoorzamen, Hot rusten van de vreezo wordt gevolgd door rusten van de beroering der inwendige hartstochten, en het lage werk der zelfzucht. Wij moeten niet slechts een juk dragen, maar 24/« juk; en wij moeten er ons niet slechts aan onderwerpen, als het ons opgelegd is, wij moeten hot ojions nemen.Wij moeten arbeiders zijn, en zijn juk nemen; en terzelfder tijd moeten wij ook leerlingen zijn, en van Hem, als onzen Leeraar, leeren. Wij moeten loeren van ( hristus 011 wij moeten ook Christus leeren. II ij is beide do Leeraar en do los. Zijne zachtmoedigheid van hart maakt Hem geschikt om te onderwijzen, om do illustratie, do verduidelijking, te zjju van zijn oigon onderwijs, 011 zijn groot

lloüf\'dst. XI I.j omxio konInu als lib

plan in ons to werken, indien wij kunnen worden, zooais Hij is, dan zullen wij rusten, gelijk Hij rust. Wij zullen niet slechts rusten van do schuld der zonde — dit geeft Hij ons; maar wij zullen ook rusten in den vrede der heiligheid, welke wij rimlen door gehoorzaamheid aan Hein. Hot is het hart, dat de rust des menschen werkt of verstoort. Heero, maak ons „imle-rirj van hartequot;, dan zullen wij een rustig hart hebben.

„Neem mijn jak.quot; Het juk, onder hetwelk wij trekken Christus, moet wel con zalig heerlijk juk wezen, en de last, dien wij dragen voor Hom, een gezegende last. Wij rusten inden volston zin des woords, als wij dienen, zoo Jezus de Meester is. Door zijn\'

HE VAN DKN SAliiiAT. 113

last te dragen zijn wij ontlast, en door zijne zending te volgen, rusten wij.

„Komt tot in ff¹ is dus een goddelijk recept, ons kwaad, onze krankheden genezende door do vergeving der zonde door onzos Hoeren offerande, en ons don diepsten vrede schenkende door ons to heiligen tot zjjri\' dienst.

O mochten wjj do genade ontvangen om altijd tot Jezus te komen, en altijd anderen te noodigen om hetzelfde lo doen! Immer vrij, en toch altjjd zijn juk dragende; immer de ruste hebbende, die ons eenmaal werd geschonken; en toch altjjd meer rust vindende. Dat is do ervaring van hen, die altijd en voor alles tot Jezus komen. Oeze-gond erfdeel! en—dit erfdeel is onzer !

w aaiom hobbcn dezo furi/.eüu hun geen brood gegeven, om to voorkomen dat zij datgene zouden doen, waartegen zij bezwaar hadden? Wij zouden ook billijkerwijs kunnen vragen : Hoe hebben zij de discipelen gezien!\' Hebben zij don sabbat niet geschonden, door wachten aan te stellen om hen te bespieden ?

4. Muur hij zeide tot hen: licht ijij niet (jetezen, wat David gedaan heeft, toen hem hongerde, en hun, die met hem \\ waren? Hos hij gegaan Is in het huis j Gods, en de toonbrood en gegeten heelt, • die hem niet geoorloofd waren te eten, j noch ook huu, die met hem waren, maur den priestemi alleen.

Hij spreekt tot zjjne geleerde tegenstanders alsof zij do wet niet gelezen hadden, welke zij beweerden te handhaven. „Hebt gij niet gelezen?quot; liet voorbeeld van David kwam don Zone Davids goed te stade. Uit zijn voorbeeld blijkt duidelijk, dat noodzakelijkheid gceno wet hoeft. Gekweld | zijnde door den honger, hebben David en zijne volgelingen do wet des tabernakels overtreden, en dezo wetsovertreding betrof een zeer teedor punt van den Joodschen eeredienst, en toch , is hem dit nooit verweten, is hij er nooit om bestraft geworden. Uit moedwillige heiligschennis, of uit lichtzinnigheid en aanmatiging de gewijde toonbrooden te eten - dat zou hem, die zich hieraan schuldig maakte, onder het oordeel des doods hebben gebracht; maar dit te doen in dringenden nood, was voor David niet lakenswaardig. Gelijk do monschcn alle tekortkoming in gewoonten en gocdo manieren gaarne verontschuldigen, als zij door den drang dos hongers hiertoe komen, zoo veroorlooft do Heere, dat ieder ceremonieel punt der wet zal wijken voor zijne goedertierenheid en voor des menschon blijkbare behoefte. De wet op den sabbat heeft nooit bedoeld de mensclien van honger te doen omkomen, evenmin als do wet op „het huis Gods¹\' en „de toonbrooden.quot; Werken dor noodzakelijkheid zijn op den sabbat geoorloofd.

5, (i. Of hebt gij niet gelezen in de wet, dat de priesters den sabbat onthei-li gen in den tempel, op de sabbatdagen, en nochtans onschuldig zijn? En ik zeg u, dat Ken meerder dan de tempel hier is.

Dit voorbeeld is geheel en volstrekt afdoend. De priesters werkten hard op den sabbat door het offeren dor offers en door andere werkzaamheden, die hun waren opgedragen. Maar hierom moesten zij veeleer geëerd dan gelaakt worden, daar zij hot gezag der tem-pelwet voor zich hadden. Maar wat Christus\' discipelen betreft, dezen hadden de machtiging van den Heere des toinpels, die veel meerder is dan de tempel. Werk, dat men op den sabbat voor God doet, is geone wezenlijke ontheiliging van don sabbat, al zou dit ook hun, wier godsdienst geheel in uitwendigheden bestaat, ook aldus toeschijnen. Indien wij werken met Jezus en voor Jezus, dan bekommeren wij ons om geeno aanmerkingen der formalisten. Gelijk do substantie meerder is dan de schaduw, zoo is onze Heere grooter dan do tempel of dan iedere ceremonieole wet; en zijne goedkeuring beheerscht al do opvattingen on uitleggingen der wet, dio aseetismo of bijgeloof ons zou willen opdringen.

Werken dor godsvrucht zjjn op den sabbat geoorloofd.

7. Doch zoo gij geweten hadt, wat het zij: Ik wil barmhartigheid en niet offerande, gij zoudt de onschuldigen niet rei \'oordceld h ebben.

Onze Hecre heeft de farizeöu gekwetst, door tweemaal te zoggen: „ IIchl (jij niet gelezen Pquot; Dacht Hij dan, dat er oenig doel was van de Psalmen of van do Wet, dat zjj niot haddon gelezen? Nu valt Hij hen nogmaals aan mot do beschuldiging van onwetendheid, van onbekendheid mot do botoekenis eonor schriftuui-plaats in do profeten : „Zoo gij geirelcii hadt wat het zij.quot; En dan haalt 11 jj aan uit Hosea VI: 6, welke plaats Hij te voren roods togen hen gebruikt heeft, (/ie hoofst. IX : UJ.) „//.• heb lust tot weldadigheid, en niet tot ofjey.quot; Dit woord van don profeet moet wol van zeer grooto botoekenis zijn. God wilde liever, dat zijne priesteren als eeao daad van barmhartigheid do tuon-broodon zouden geven aan David, dan zo afgezonderd te houden voor hunne oorspronkelijke bestemming, lljj wilde liever, dat zijne discipelen eenigo oogenblikken zouden doorbrengen in hot plukken van korenaren om hun\' honger to stillen, dan flauw te worden door verkeerd begrepen ijver om den dag heilig te houden. Aldus van den Heero zei ven verlof bekomen hebbende, zijn zij, die de barmliartigo daad toestonden om den honger te stillen, onschuldig, en behooren dus niet veroordeeld te worden. Zij zouden ook inderdaad niet veroordeeld zijn geworden, indien hunne beoordeelaars slechts boter onderwezen waren geweest.

Werken dor barmhartigheid zijn geoorloofd\'op don sabbat.

8. Want de Zoon den menschen is een Heere ook van den sabbat.

Dit stelt de gehoolo zaak nu buiten verdere bespreking. „De /oon des menschenquot;, Christus Jezus, voreend zijnde met do (Jodhoid, „is Ileercquot; van alles, dat binnen den omtrek ligt van do wet, betreffende God en den mcnsch, daar Hij do Middelaar is, en daarom kan Ui) do sabbaten regelen en schikken al naar het Hem behaagt. Dit hoeft Hij gedaan, en Hij heeft do sabbatswet verklaard, niot in losbandigheid, maar mot oeno liefdevolle billijkheid, die do strenge dwepers niot tentoonspreiden. Uitzijn voorbeelden uit zijn onderwijs kunnen wij loeren, dat do Sabbat door geen werk der noodzakelijkheid, dor godsvrucht, of dor barmhartigheid wordt ontheiligd, en dat wij ons do scherpe aanmerkingen der letterzifters niet behoeven aan te trokken, die de sabbatswet overdrijven, en datgene tot eeno slavernij maken, hetwelk bestemd was om eeno heilige ruste te zijn.

!). En ran daar roortgaande, kwam hij in hunne synagoge.

De tijd naderde, dat hot vraagstuk van den Sabbat wederom de geesten in beroering zou brengen, en wel met betrekking tot dos Hoeren eigen arbeid onder de krank en.

.lozus hooft het voorbeeld gegeven van het bijwonen van den openlijken eeredienst. Do synagogen kondon op geeno goddelijke ordinantie wijzen om hun bestaan te wettigen, maar naar don aard der dingen moot hot recht en goed wezen, om op don dag des Hoeren samen te komen ter zijner aanbidding, en daarom is Jezus er ook heengegaan. Hij had er niets to loeren, maar toch begaf Hij zich naar de vergadering op den dag, dien de Heero God had geheiligd.

10. En ziet, daar was een nienseh, die eene dorre hand had; en zij vraagden hem, zeggende : Is het ook geoorloofd op de sabbatdagen te genezen ? (opdat zij hein beschuldigen mochten.)

Hot was een merkwaardig voorval.

en daarom wordt hot verhaal er van ingeleid met een Hot was op

merkelijk, dat er zich zoo heel spoedig een geval voordeed, om de zaak, waarover de twist liep, wederom de berde te brengen. Hebben de farizeën den man die eene dorre hand had, naar de synagoge gebracht met het doel om deze quaestie practisch tot een einde te brengen? Zij gingen naar de synagoge om hunne dweepzucht bot te vieren, niet om te aanbidden; en het is te vreezen, dat zjj door maar al te velen in onze dagen worden nagevolgd. Eer de Heere nog het minste gedaan had om een wonder te werken, vielen zij Hem reeds aan met hetgeen zjj hoopten eene strikvraag voor Hem te zullen zijn. „Is het ook geoorloofd op de sahhatdajen te genezen?quot; Hij had er aanspraak op gemaakt Heere te zijn van don sabbat, en nu komen zij met een groot vertoon van eerlijkheid en billijkheid Hem om beslissing vragen in eene moeielijkheid; maar zij deden het met eene laaghartige bedoeling. Voor het zedelijk karakter van ondervraging hangt alles af\' van de beweegreden. Zij deden Hem die vraag niet om van Hem te leeren, maar „opdat zij hem beschuldigen mochten.\'quot; Zij hadden hunne strikken gespannen, doch hunne list mislukte.

11, 12. Kn hij zeide tol hen: Wat mensch sal er onder u zijn, die een schaap heeft, en zoo dat op een\' sahhat-dag in eene gracht valt, die het niet zal aangrijpen en uithelf\'en? Hoeveel gaat nu een mensch een schaap te hoven? Zoo is het dan o/j de sabbatdagen geoorloofd ivèl te doen.

Hij beantwoordt hunne vraag met eene wedervraag. Hij stelt een geval, en laat hen als rechters beslissen, Er is een arme man, die slechts één schaap heeft, en dat schaap ziet hij „in de grachtquot; vallen „op een\' sabbatdagquot;. Zal hij het nu niet „aangrijpen en uitheffenquot;? Voorzeker zal hij dit, en hij zal ook recht handelen met dit te doen. „ Hoeveel gaat nu een mensch een schaap te boven?\'\' Zoo moet het dan ook recht zijn om een\' mensch ter hulpe te komen. Helaas! sommigen handelen, alsof een mensch niet beter ware dan eendier; want hunne honden en paarden zijn beter behuisd dan hunne arbeiders, en zij zijn meer verontwaardigd wegens het dooden van een stuk wild, dan wegens het verhongeren van een\' arme.

Onzes Heeren argument was verpletterend. De eene vorm van men-scheljjke barmhartigheid bewezen zijnde recht te zijn, geeft men ook rechtaan de geheele klasse van weldadige handelingen, en „het is dan op de sabbatdagen geoorloofd wel te doen.quot; Men vraagt zich af, hoe het mogelijk is, dat iemand er anders over heeft kunnen denken. Maar als blinde ijver voor uitwendigheden vereenigd is met vjjand-schap togen den geestelijken godsdienst, dan wordt hier uit eene enghartige dweepzucht geboren, die even wreed is als bespottelijk. Onze Heere heeft ons van het rabbinistische juk bevrijd, en in den waren geestelijken sabbat vinden wij rust voor onze ziel. Laat echter niemand uit deze vrijheid losbandigheid afleiden, er do vergunning aan ontleenen, om met den dag des Heeren te doen, alsof het zijn eigen dag ware, en doorgebracht mag wordeA ter bevordering van zijne eigene doeleinden en belangen. Diegenen zullen den sabbat het best waarnemen, die op den zevenden dag, en alle dagen, rusten van hunne eigene werken, gelijk God gerust heeft van de zijnen; maar hoe kan iemand rusten, tenzij hij het volbrachte werk Gods kent in Christus Jezus?

13. Toen zeide hij tot dien mensch: Strek uwe hand uit; en hij strekte ze uit, en zij werd hersteld, gezond gelijk de andere.

Aldus hooft onze Heoro zijn eigon ondorwijs practisch voortgezet. lljj,du) zulk ee» wonder kon werken, was goddelijk, en kon zjjno eigene wet op de juiste, rechte wijze verklaren. De man was gezeten; en Jezus gebood hem op te staan, opdat allen hom zouden kunnen zien; en toen gebood Hij hom zijne hand uit te strekken, zoodat allen konden zien in wat levenloozo toestand zjj zich bevond. Het blijkt niet, dat ook zijn arm verdord was, gelijk sommigen gedacht hebben; maar door het gebruik van zjjn\' arm kon hij zijne hand aan allen vertoonen. Dit geschied zijnde, heeft do Hoere haar terstond in do tegenwoordigheid dor ganscho synagoge, en al de bedilzieke farizoën, genezen. De man strekte iederon vinger uit, en het bleek, dat zij in hunne volle kracht waren hersteld. De arme man had zijne hand verborgen, toon zij verdord was, maar nadat zij genezen was, was hot betamelijk, dat zjj door allen in de synagoge gezien zou worden. Door die tot hare kracht herstelde hand, welke op den sabbatdag genezen was, zouden alle monschen weten, dat Jezus werken van barmhartigheid verricht op den sabbat. Laat ons Hem bidden om hetzelfde te doen in onze vergaderingen. O dat de handen, die nutteloos waren tot heilige doeleinden, op zijn bevel gezond mochten worden! O dat zij, aan wie bevolen wordt te golooven en te leven, wilden aflaten van twijfelende vragen op te worpen, en mochten gehoorzamen, zooals deze man gehoorzaamd heeft; dan zou er gewis genezing tot hen komen, gelijk ook tot dezen gehoorzamen mensch genezing gekomen is.

14. En de farizeën, uitgegaan zijnde, hielden te zamen raad tegen hem, hoe zij hem dooden mochten.

De synagoge was te heet voor de farizeën, en zoo gingen zij uit. Volkomen verslagen, onttrekken zjj zich aan de blikken van het publiek, den Mensch hatende, die hen zoo beschaamd en in het nauw had gebracht. Zij konden Hem niet tot zwijgen brengen, en daarom willen zij Hem dooden. Zjj, die beginnen met te zoeken den Heere te beschuldigen, zullen er weldra toe komen om te zoeken Hem te dooden. Het was niet gemakkelijk iemand leed te doen, die zoo hoog stond aangeschreven bij hot volk, en zoo hebben zij dan te zamen beraadslaagd over do boste wijze van hierin te slagen. Hun dooden van Jezus was inderdaad hot gevolg van boosaardig overleg, want zij hebben de wreede daad rijpelijk overwogen. Ook te dezer ure houden de monschen te zamen raad „tegen hem.quot; Waarom? en waarvoor? Laat hunne eigene conscientio antwoorden, indien zij eene conscientio hebben. Do tegenwoordige kool berekende aanvallen dor twijfelaars op hot evangelie zijn zeer bijzonder misdadig.

118 ONZK KONUNG IN\' ÜK MAJESTHIT i

15, 1G. Maar Jezus, dat wetende, vertrok van daar, en rele scharen vohj-dm hem, en hij genas ze allen; en hij gebood hun scherpelijk, dat zij hem niet openhaar maken zouden.

Hunne geheime raadslagen werden allen door zijne alwetendheid ontdekt. „Jezus, dat wetende.quot; En dienovereenkomstig handelde 11 jj. TIjj is niet go-komen om met bedillers te twisten, en daarom „vertrok hij veen daar,quot; ging Hij weg van het tooneel hunner onophoudelijke twisten. Maar Hij kon zicli niet afzonderen; de scharen volgden Hem, en zijne liefde kon hun niet weigeren om hen te zegenen met genezing. Hij verlangde geene opwinding te veroorzaken, toen dus liet volk in grooteu getale zich rondom Hem verzamelde, gebood Hjj hun zijne tegenwoordigheid niet bekend te maken. Voor Hem was populariteit oene belemmering voor zijn werk, en Hij vermeed haar. Tn dit vermijden van algemeene bekendheid, heeft II jj oene aloude profetie vervuld.

Ons is niet bevolen om zijne genaderijke wonderen te verzwijgen, en daarom willen wij met blijdschap ver-wjjlcn bij die heerlijke vermelding: „//(}\' genas ze allen.\'\'\'\' Welk eene bemoediging voor zielen, die krank zijn door de zonde, om op Hem te betrouwen!

17—19. Opdat vervuld zoude worden hetgeen gesproken is door Jesdja, den profeet, zeggende: Ziet, mijn knecht, UM\'lken Ik verkoren heb, mijn beminde, in welken mijne ziel een welbehagen heef!; Ik zal myn\' Geest op hem leggen, en hij :lt;(l hef oordeel den Heidenen verkondigen. Hij zal niet twisten, noch roepen, en daar zal niemand z ijne stem op de straten hoor en.

liet is in Jesaja XLI1 : 1—4, dat

aiXKK VREEDZAAMHEID. | I foofdst. XII.

wij de woorden lezen, die, zoo al niet letterlijk, dan toch in hunne volle be-teekonis door don evangelist zijn aangehaald. De Knecht Gods, verkoren, bemind en den lleere welbehagehjk, | bekleed met den Geest Gods, zou voortkomen en des Hoeren zin en bedoeling openbaren aan do volken; maar dit zou mot geen geraas en getier, met geen rumoer of oproer geschieden.

Om twist en ijdele praal te vermijden, heeft de Heere hen, dio Hij had genezen, tot stilte en kalmte aangemaand, of hun ten minste bevolen Hein niet bekend te maken. Hot was onzes Hoeren bedoeling niet om zich in de schatting der menigte te doen rijzen door een\' schitterenden redetwist met do \' farizeön; — zijne methode was van een\' ! geheel anderen aard. De namen, die hier aan den Heiland worden gegeven, zijn boven alles kostelijk, en wel waard om door ons te worden bepeinsd, inzonderheid in verband mot de plaats in Jesaja. Jezus is de Verleorene van Jehovah, verordineerd om zijn knecht te zijn; in die hoedanigheid is Hij I bemind door, en icelbehagelijk aan, zijn\' Vader. Do kracht van dezen beminden Knecht Gods zal gelegen zijn in den Geest Gods, in de leer, die Hij zal ! prediken, en in de wet, die Hjj zal afkondigen; terwijl zijn geheele leven voor de oogen van alle inenschen een oordeelen en veroordeelen zal zijn van de zonde. Xiet door kracht, noch door : geweld, maar door den Geest Gods en de kracht der waarheid zal Hjj over-mogon. De toorn dos menschen in heeten woordentwist, de waanzin cener onstuimige redekunst, de stroom van populaire voordrachten — dit alles liet Ilij over aan de volksinisloidors: zulke wapenen versmaadde Hij bjj de oprichting van zijn koninkrijk. Sommigen van zijne volgelingen hebben een\' te-gcnovergestelden weg gekozen; zij

hebben veel op met luiclruclitigo, oj)-zienbarendo handelingen : maar zjj zullen bevinden, dat zj; liierin den Heero niet welbehagolijk zijn.

20. Het gek rookte riet zal hij niet verbreken, en het rookende lenunet zal hij niet nithlnsschen, totdat hij hel oordeel zal uitbrengen ter overirinning.

Het gelcrooktc riet van do valschc aanspraken der farizeën werd door Hom niet aangeraakt; dit zou zelt\' wel zijne eigene onmacht bewijzen; hot was toen voor Hem niet dor moeite waard om het te verbroken; on liet rookende lemmet van eeno naamgodsdienstigheid giquot;g Hij voorbij. Wat daarmede te doen was, stelde Hij uit tot een\' andoren dag, wanneer de ure zou zijn gekomen om aan het aanstootolijke daarvan een oindo to maken. Ton laatsten dage zal 11 jj zegevierend oor-doelen over do geveinsden, die even nutteloos waren als gekrookto rieten ou rookende vlaswieken; maar in den eersten tijd van zij-,ie zending onder de menschon wilde IIjj dit niet doen. Hij haast zich niet om terstond elkon niotigen tegenstand te onderdrukken.

Dit houd ik voor den juisten, nauw-keurigen zin dezer woerden in dit verband; maar de beteekenis, die men er gewoonlijk aan geeft, is even waar, on veel rijker in vertroosting. Ook de zwaksten worden door don Hoerc

Jozns niet veracht, ofschoon zij naar allen oogonschijjn oven nutteloos zijn als een gokrookt riot, of zelfs even schadelijk en onaangenaam als een rookend lemmet. Hij is zachtmoedig en oefent goeno hardvochtige gestrengheid uit. Iljj draagt en verdraagt hen, die onliefelijk zjjn in zijne oogen. Hij verlangt hot gekrookto riet to verbinden, en dc rookende vlaswiek tot eene levende vlam aan te wakkeren. O dat zij, die zich bewust zijn, arme, ellendige zondaars te wezen, dit mochten gedenken en op Hom wildon betrouwen!

21. Kn in zijnen Heidenen hopen.

Omdat Hij zoo goed en vriendelijk is, zullen dc verachte Heidensche honden komen en ncderliggen aan zijne voeten, en Hem liefhebben als hun\' Meester. Iljj zal de hoop wezen van hen, die als hopeloos waren verlaten. Onzcs Hoeren verlangen naar kalme stilte, en zijn vermijden vau alle twisting was een bewijs, dat Hij do Messias was dor profeten. Zullen wij niet meer en meer betrouwen op den Gezalfde des Hoeren? Ja gewis! uit do volken, als wij zjjn, hopen irij in zijn¹ naam. In ons is deze profetie vervuld. En toch! hoe onwaarschijnlijk scheen hot, dat del loidenon dit zouden doen, terwijl Israël Hom verstiet!

buitengewoon geval openbaarde een\' nieuwen vorm van Satans handwerk. Do booze geest had zich verschanst door de vensferen en de deur der ziel te sluiten; het slachtoffer washlinden stom. Hoe zou hij kunnen ontkomen ? Hij kon den Heiland niet zien, noch Hem aanroepen. Maar het dubbele kwaad verdween, nadat Jezus in een oogwenk den boozen geest had verdreven ; „alzoo dat de blinde en stomme beide zag en nprok.quot; Als Satan onttroond is, dan beginnen de geestelijke vermogens terstond in werking te komen. Er is niets, waar do Heere voor staat, niets dat zijne macht te boven gaat. Menschon, die noch hunne zonde zien, noch tot Hem roepen om vergeving, kunnen door zjjne genade worden behouden.

Heere, wees met ons, als wij prediken. en werp door uw Woord de duivelen uit, dan zal de zedelijke onmacht gevolgd worden door de gezondheid der godsvrucht.

2:i. Ivn al de scharen ontzetten zich, en zeiden: Ju deze niet de Zone Davids?

Wederom en nogmaals hebben wij hunne verbazing opgemerkt; en hier werd eeno vraag gedaan, die als de voetstap zou kunnen zijn van het naderend geloof bij velen. Onze Herziene Vertaling van het Nieuwe Testament 1) hoeft met volle recht het woord „nietquot; weggelaten. Het was natuurlijk, dat do overzetters het ingelascht hebben; want het scheen, alsof velen in dezen Wonderwerker den waren Salomo moesten zien. Daar het echter niet voorkomt in het oorspronkelijke, moeten wij dit „nietquot; ook niet toelaten; en dan bljjkt uit die vraag, hoe onbegrijpelijk ongeloovig zij waren, maar

1) De Engclsoho.

tevens, hoe de overtuiging zich als het ware aan hen opdrong. „Is hij Pquot; Hij kan het niet zjjn; hij moet het niet zijn; maar is hij? Is dit de Zone Da rids? Dit waren onderscheidene stemmen; maar in hunne verbazing was het volk écn: al de scharen ontzetten zich.

24. Maar de f irueen dit gehoord hrbhende, zeiden: Deze werpt de duireien niet uit, dan door Beëlzebtil, den overste der duivelen.

Dit was hun vorig verzinsel. Het was oud en versleten, maar bjj gebrek aan een beter, of liever, een bitterder denkbeeld, blijven zij er bij. Onze Heere had geen tijd om op die vuile lastering te antwoorden, toen zij voo;? het eerst werd uitgesproken (Matth. IX: 84). Of wellicht heeft zij Hem zulk een\' weerzin ingeboezemd, dat lljj haar niet wilde aanraken, maar die afgrijselijkheid overliet om zich met haar eigen gift te dooden. Nu brengen zij haar wederom te berde, eu treden in nadere bijzonderheden der leugen; zij noemen Beëlzebul als den naam van den overste der duivelen, met wicu Hij in verbond zou zijn. Naarmate do leugen voortgaat, neemt zjj toe in omvang. Zij, die twijfelen aan Gods werk in de bekeering van zondaren, maken weldra vordering in hunne stoutheid, en schrijven do gezegende verandering toe aan geveinsdheid, eigenbelang, waanzin, of aan den een of anderen boozen invloed.

25, 2G. Doch Jezus, kennende h\'inne gedachten, zeide tot hen: Ken ieder koninkrijk, dat tegen zich zelf verdeeld is, wordt verwoest; en eene iedere stad, of huis, dat tegen zich zelf verdeeld is, zul niet bestaan; en indien de Satan den Satan uitiverpt, zoo is hij legen

zich zeiven verdeeld: hoe zal dan zijn rijk hedaun ?

Do Gedachten-lezer komt hun tegen met eon argument, dat in do hoogste mate bondig en beslissend is, hon verpletterende door hot ongerijmde hiinner verklaring in hot licht te stollen. Verbeeld u Satan verdeeld tegen zich zeiven, on zijn koninkrjjk aldus verdeeld en verscheurd door inwendigen krijg! Neen; welke gebreken do duivelen ook hebben, met elkander in strijd zijn zij niet; dat gebrek blijft bewaard voor do dicnstknecliten van een\' beteren Meester. Ach, dat er niet zoo veel verwoestende verdeeldheid ware in de kerk! Hot zou eene hoopgevende omstandigheid zjjn, indien wjj konden hooren van verdeeldheid onder de machten der duisternis; want dan zou Satans rijk ineenstorten. Neen, o gij listige farizeën; uwe lasterlijke inblazing is maar al te blijkbaar eene leugen, en verstandige menschen zullen er zich niet door laten misleiden!

27. En indien ik door Beëlzebid de-duivelen uitirerpe, door ivien icerpen ze mee zonen dan uit? Daarom zullen die uwe rechters zijn.

Onze Ilecre gebruikt hier een argument, geschikt voor de menschen, met wie Hij te doen had. Hot was in zich zelf minder krachtig dan het vorige, maar als argument gebruikt tegen hen was het buitengewoon ter snede. Sommigen van de discipelen der farizeën, on waarschijnlijk ook sommigen van hunne zonen, handelden als bezweerders, en, terecht of to onrecht, gaven zij voor duivelen uit te werpen. Indien Jezus dit wonder had gewrocht door Beëlzebul, en do farizeën zouden die ontdekking hebben gedaan, hoe zouden zij het dan beter hebben kunnen vernemen dan van hunne eigene zonen? Hadden hunne zonen omgang met den overste der duivelen? Dit zou hon ter wille van iiunne eigene vrienden beletten, om met hun boosaardig verzinsel nogmaals voor den dag to komen.

28. Maar indien ilc door den Geest Gods de duivelen uitwerp, zoo is dan het koninkrijk Gods tot u cjekomcn.

Wat de Ilecre bedoelt is dit: — Indien Ik de duivelen uitu erp door den Geest Gods, dan is een nieuw tijdperk aangebroken; dan is de kracht Gods in bepaalde botsing gekomen met den booze, en dan is God blijkbaar zegevierend. In mijn\' Persoon is „het koninkrijk Godsquot; aangevangen, en door mijne tegenwoordigheid in uw midden zjjt gij in eene zeer gunstige positie geplaatst. Maar indien de duivelen niet door den Geest Gods worden uitgeworpen, dan is do troon Gods niet onder ulieden gevestigd, en dan lijdt gij een smartelijk, een ontzettend verlies. Do omverworping des kwaads is een duidelijk bewijs, dat het koninkrjjk der genade is gekomen.

Merk op, dat onze Ileere, schoon Hij geheel in en uit zich zelvon macht had, toch den Geest Gods heeft geëerd, en gewerkt heeft door zijne kracht, en het heeft uitgesproken, dat Hij dit deed. Wat kunnen wij doen zonder dien Geest! Ileere God, Heilige Geest, leer ons op U te wachten!

29. Of hoe kan iemand in het huis eens sterken inkomen, en zijne ruim ontrooven, tenzij dat hij eerst den sterke (jehonden nebbe? en alsdan zal hij zijn huis herooven.

De duivel is de sterke, de reusachtige roover. ii.j houdt de menschen in zijne

macht, gelijk eon krijger zij no bezitting. Zijne vaten, — zijn good — kunnon hom niet ontnomen worden, zonder dat er eerst eene ontmoeting plaats liebbo met hem. Met bloote denkbeeld van hom te borooven, terwijl gij zijn vriend y.ijt, of zoolang bij nog niet onderworpen is, is ongerijmd, is bospotteljjk. Toen onze Heere zijn werk beeft aango-vangen, heeft lljj Satan gebonden, do tegenwoordigheid Gods in menscbelijk vleeseh was een beslag op des raenschen vijand. Den vijand gebonden liobboiulo, noemt Hij nu uit zijn huis don buit, die anders voor altijd in zijn bezit zou zijn gebleven. Er is goone verlossing voor ons dan door on/.os Hoeren zegepraal over onzen machtigon tyran. Eere zij zijn naam, Hij heeft don machtige gebonden, en lljj hoeft hem zjjne prooi ontnomen! Dit was onzos Hoeren eerlijke en klaarbljjkoljjkc verklaring van do zaak, waarover do farizeën eene zoo armzalige theorie huldigden.

!i(). 11 \'ir nu t mij niet in, die is tegen mij; en wie met mij niet ccryailert, die verstrooit.

Onze Heere heeft geen verdrag aangegaan met Satan. Satan was niet met hem, maar ie (jen hem. lljj wilde even beslist zijn in zjjno verhouding tegenover alle andere partijen. Do monschen moesten of aan zijne zijde staan, of als zijne tegenstanders worden geacht; een middenweg bestaat niet, Jezus bedoelde krjjg togen den groeten vijand, en tegen allen, dio do partij kozen van het kwaad. Het kou niet anders, of do monschen moesten practisch partij kiezen: hunne daden zouden strekken om of tot Hem te vergaderen, öf van Hein weg to drijven, te verstrooien, .lezus is hot ééne en eenig mogelijke middenpunt dor men-schelijke eenheid; en welke leer hot ook zij, die do monschen in Hem niet veroonigt, zal hen verstrooien door zelfzucht, hoogmoed, haat, en duizenderlei andere ontbindende krachten. Onze Koning hooft den strijdhandschoen geworpen, en nooit zal hij oen\' wapenstilstand sluiten of oen verdrag aangaan. Heere, laat mij nooit aarzelen, maar met U zijn, en met U vergaderen.

31. Daarom zeg ik u: alle zonde en lastering zal den mensehen vergeven worden, maar de lastering tegen den Geest zal den mensehen niet vergeven worden.

Hier hebben wij eene plechtige waarschuwing aan deze lasterende farizeën: de zonde van den Geest Gods te smaden, en zijn werk aan Beölzobul toe te schrijven, is ontzettend groot, en verhardt ook zoozeer hot hart, dat de menschon, die er zich aan schuldig maken, nooit tot bekeering komen, on bijgevolg ook nooit vergeving zullen erlangen. Onze lloore laat zijnen tegenstanders zien, waar zij heengaan, waar zij zullen aanlanden; zij waren op het punt van eono zonde te bedrijven,waarvoor goone vergeving mogelijk is. Wij moeten zeer toedor zijn in ons gedrag tegenover „den Heiligen Geestquot;, want deze plechtige tekst vormt eene zoor bijzondere wacht rondom zijne oor.

32. Kn zoo wie eenig woord (/esproken z(d. hebben tegen den Zoon des mensehen, het zal hem vergeven worden-, maar zoo wie tegen den Heiligen Geest zal gesproken hebben, het zal hem niet vergeven worden, noch in deze eeuw noch in de toekomende.

Waarom zou or oen woord gesproken worden tegen Jezus? Toch worden er vele zoodanige woorden gesproken,

on Hij vergeeft zo. Als hot er echter toe komt, dat mon don Heiligen Geest moedwillig verwart mot den boezen geest, dan is die misdaad ontzettend grof en snood, en verhardt het hart tot hot uiterste. In geen staat der goddelijke bedoeling is hot ooit mogelijk geweest om de vergiffenis uit te strekken tot iemand, die God zeiven in verbond achtte te zijn met den duivel. Dat is de geestelijke dood, ja verrotting en bederf van do ergste soort. Het is geeno dwaling, maar eene booze, moedwillige lastering van den Heilijcn Geest, als men zjjn werk der genade en kracht aan duivelsche invloeden durft toeschrijven. Hij, die zich aan zulk eene buitensporige misdaad schuldig maakt, heeft zich in een\' toestand gezondigd, waarin het geestelijk gevoel dood is, en waarin de bekeering zedelijk onmogelijk is geworden.

33. O f maakt den hoorn i/oed, en zijne vrucht (joed-, of maakt denhoom kwaad, en zijne vrucht kwaad: ivant uit de vrucht wordt de hoorn gekend.

Nog altijd wederlegt Hij do farizeën, en hot is alsof Hjj tot hen zeido; „Woest consequent; gij moet of Mij ou mijne werken aannemen, of Mij on mijne werken verwerpen; want alleen uit mijne werken kunt gij Mij oordoelon. Maar erkent niet hot werk als een goed work, terwijl gij Mij beschuldigt van met den duivel in verbond te zijn, torwjjl Ik hot doe. Indien Ik in verbond ware met don duivel, dan zou Ik do werken dos duivels doen, maar geeno werken, die zjjn rijk doen wankelen.quot; Hot betoog is allerkrachtigst, omdat het gegrond is op gerechtigheid. Wij kennen een\' boom aan zijne vruchten, en een\' meusch aan zijne daden, eene andere wijze van recht te oordoelon is er niet.

Lees de woorden buiten hun verband, en dan loeren zij de groote, algomoeno waarheid, dat hot inwendig en het uitwendig leven met elkander in overeenstemming behooren te wezen.

34, 35. Gij adderen-(/ehroedseIs! hoe kunt gij (joede duigen spreken, daar gij hoos zijt? want uit den overvloed des harten spreekt de mond. De goede mensch hrenjt goede dingen voort uit den goeden sehat des harten, en de booze mensch brengt booze dingen voort wit den hoozen schat.

Onze Heere beschuldigt hen van „hoos te zijn.quot; Hij herhaalt de woorden van Johannes: „Gij adderen-gehroed-sels!quot; Zij haddon booze dingen gesproken : hoe kon het ook anders, wanneer hun hart zoo vol was van boosheid jegens Hem? Zij waren tot do uiterste grens van kwaadwilligheid gegaan door Hom te beschuldigen van met Satan in verbond te zjjn, en hieruit bleek, welk een schat van boosheid er in hun hart was. Zij brachten het kwaad te voorschijn met kracht van hartstocht en mot overvloed van leugen, omdat zij er van binnen zoo gansch van waren vervuld. Hetgeen in don put is, komt in den emmer. Het hart verraadt zich door den mond. Waren zij goed geweest, dan zouden ook hunne woorden goed zijn geweest; maar zoo groot was de laagheid van hun hart, dat zij geeno „goede dingen konden s/jreken.quot; Aldus bracht do Hoere don oorlog op hun eigen grondgebied over, en heeft Hjj hen met zijne heilige verontwaardiging als verschroeid.

36, 37. Maar ik zeg u, dat van elk ijdel woord, hetwelk de menschen zullen gesproken hebben, zij van hetzelve zullen rekenschap geven in den dag des oordeels; want uit uwe woorden zult gij

gerechtvaarclijd worden, en uit uwe woorden zult gij veroordeeld worden.

Zij konden zich wel inbeelden, dat zij geen groot kwaad hadden bedreven, toen zij hunne zwarte, giftige gezegden onder het volk verbpreidden. Zjj hadden slechts met meer of minder lichtzinnigheid hunne meening te kennen gegeven, en op zijn ergst genomen, alleen maar een Jjdel woordquot; gesproken. Aldus zouden zij, nu dc Heere hen zoo volkomen verpletterd had, hetgeen zij gedaan hadden van weinig of geene beteekenis willen achten. Maar onze Heere verjaagt hen uit dien schuilhoek. Hij handelt strikt en streng met zulke grove kwaaddoeners. Van ivooiden zal in den laatsten grooten dag rekenschap gegeven moeten worden. Woorden bewijzen, dat de menschen lt;gt;f rechtvaardig, of veroordeelenswaardig zijn. Tot zelfs hunne werken kunnen geoordeeld worden naar hunne woorden. Er is iets hartontdekkends in de taal der menschen, inzonderheid in die woorden, welke uit diepgewortelden hartstocht voortkomen. Als wij er van worden overtuigd onrechtvaardig te hebben gesproken, dan kunnen wij wel beproeven ons te verontschuldigen met de uitvlucht, dat „ons blaffen erger was dan ons bijten,quot; en dat wij dit of dat slechts zeiden zonder te willen, dat het zoo ernstig wierd opgevat, maar die verontschuldiging zal ons niet baten. Wij moeten acht geven op hetgeen wij zeggen van godvruchtige menschen, inzonderheid op hetgeen wjj zeggen van hun\' Heere, want lasterlijke woorden blijven leven, en zullen tegen ons getuigen in den day des oordeels, wanneer wij zullen bevinden, dat zij in Gods boek staan opgeteekend.

Gewis, die aantijging dat de Heere Jezus in verbond was met Satan, zal, zoolang als Hij leefde, wel nooit meer gehoord zijn geworden. Die soort van laster heeft Hij eens voor goed doen verstommen, voor zooveel dit de fari-zeën betrof.

Dierbare Meester, help mij mijne tong in toom te houden, opdat ik mjj niet schuldig make aan ij dele woorden te spreken; en leer mij wanneer te spreken, opdat ik mij evenmin schuldig make aan ijdel stilzwijgen.

88, 139. Toen antwoordden sommigen der schriftgeleerden en farizeën, zeggende: Meester! wij wilden ran n wel een teelcen zien. Maar hij antwoordde, en zeide tot hen: Het boos en overspelig geslacht verzoekt een teelcen •, en hun zal geen teelcen gegeven worden, dan het teelcen ran Jonas, den profeet.

J)(; farizeën veranderen van tactiek, maar het is hetzelfde dool, dat zij najagen. Hoe hopeloos was het met de dwepers uit die dagen gesteld! Niets kon hen overtuigen. Zjj openbaren hun\' haat tegen den Heere Jezus, door al de wonderen, die Hij gewrocht heeft, te ignoreeren. Welke andere teekenen konden zjj begeeren, dan die Hij reeds had gegeven ? Fraaie onderzoekers ? Al de wonderen onzes Ileeren achten

zij als niet geschied te zijn. Wèl mocht de Heere hen „hoos en overspelvf noemen, daar zij zich aan zoodanige persoonlijke ongebondenheid overgeven, en geestelijk ontrouw waren aan Grod. Er zijn thans menschen onderons,die zóó onoprecht zijn, dat zij alles wat door de leer dos evangelies teweeggebracht is, als niets achten, en tot ons spreken alsof de prediking des evangelies zonder eenig resultaat is gebleven. Er is zeer veel geduld noodig om wijselijk mot de zoodanigen om te gaan.

40. Want gelijk Jonas drie dacjen en drie nachten teas in dm huik van den walvisch, alzoo zal de Zoon des menschen drie dagen en drie nachten wezen in het harte der aarde.

Het groote toeken van onzes Hoeren zending is zijne opstanding en zijne bereiding van een evangelie der zaligheid voor de Heidenen, /jjno levonsgo-schiedonis is uitnemend afgeschaduwd door die van .Jonas. Zij hebben onzen Heere over boord geworpen, zooals do zeelieden den man Gods over boord wierpen. Het offer van Jonas bracht de zee tot bedaren voor de zeelieden; onzes Heeren dood heeft ons vrede aangebracht. Onze Heere was voor eene wijle in het harte der aarde, gelijk Jonas in de diepte der zee was; maar Hij is weder opgestaan, en zijn dienstwerk was vol van de kracht zijner opstanding. Gelijk Jonas\' prediking getuigenis ontving uit zijne weder-brenging van do diepte der zee, zoo wordt ook onzes Heeren dienstwerk gestaafd door zijne opstanding van de dooden. De mensch, die teruggebracht was van den dood en van zijn graf in de zee, heeft aller aandacht in Nuievé gaande gemaakt, en zoo eischt en verdient de Heiland ook het gehoorzame

geloof van allen, tot wie zijne boodschap komt.

41. De mannen van Ninivé zullen opstaan in het oordeel met dit geslachte, en zullen het veroordeel en: want zij hebben zich beheerd op de prediking van Jonas; en ziet, meer dan Jonas is hier!

De Heidenen te Ni\'nivé waren overtuigd door hot teeken, dat een\' profeet wedergebracht was van uit zijn graf in do zee, en door die overtuiging bewogen, hebben zij zich op zijne prediking bekeerd. Zonder vitterij en zonder uitstel heeft de geheelo stad rouw be-; dreven, en God gesmeekt om zijn\' toorn af te koeren. Jezus kwam met een duideljjker gebod van bekeering, en eono heerlijker belofte van verlossing; maar het was tot verharde harten, dat ilij sprak. Onze Hoore herinnert do farizoën hier aan; en daar zij het moest Joodsch waren van do Joden, moesten zij diep getroffen zijn door het feit, dat Heidenen hebben begrepen, wat Israël niet hooft bo-grepen, en dat do Nfnivioten zich hebben bekeerd, terwijl do Joden verhard zijn gebleven.

Allo menschen zullen opstaan in het oordeel: „De mannen can Ninivé zullen opstaan?\' Het leven der boetvaardigen | zal hen veroordoelen, die zich niet hebben bekeerd: do Ni\'nevieten zullen : de Joden veroordeelen, ,,tvant zij hebben zich bekeerd op de prediking van Jonasquot;, en dat hebben de Joden niet gedaan. Zij, die Jonas hebben gehoord en zich hebben bekeerd, zullen woldra getuigen tegen hen, die Jezus hebben gehoord en zijn getuigenis niet hebben willen aannemen.

Het blijvend getuigenis voor onzen Heere is zijne opstanding uit de dooden. God geve, dat oen iegelijk onzer, dit

43. Kn wanneer de onreine geest van den mensch uitgegaeni is, zem ejetat hij door dorre plaatsen, zoekende rust, en vindt ze niet.

Met recht wordt de duivel „de onreine geestquot; genoemd. Hij bemint het onreine) en maakt den mensch, in wien hij woont, onrein van hart. In het go-beurde, dat hier beschreven is, had do duivel een\'¹ mensch bozeten, en hij is voor zijne eigene doeleinden van hem „aitgegaan.quot; Eigener beweging on zonder den minsten strijd heeft hij dien mensch verlaten. Dit is iets, dat zeer dikwijls plaats heeft. Op deze wijze verlaat do duivel hen, die verregaand onzedelijk zijn, on laat hen toe be-

tamelijlv ou ordelijk te worden. De listige geest neemt echter den sleutel van het huis niet ■cich, want hij is voornemens terug te komen. Hij hoeft het huis voor het oogenblik wel willen ontruimen, maar hjj heeft; niet willen ophouden er de eigenaar van te zijn. Hij is uitgegaan, om niet uitgedreven te worden. Wie kan de listigheid dor I oude slang doorgronden?

Maar als de booze geest niet heersoht I over het hart van den mensch, dan is hij onrustig en gejaagd. Hij waart rond, zoekende rust, en vindt ze niet. Nergens, op aarde, in den hemel of iu de hel, vindt hij iets om hem te bemoedigen of te vervroolijken; deze alien zijn voor hem dorre plaatsen. Binnen iu het zondige hart was hij te huis, en daar vond hjj eenig genot, maar daar buiten, in de natuur, vindt hij niets dan eene woestijn voor zijne onreine begeerten.

„Alloa in do natuur is liefelijk Alleen de menscli is onrein.quot; 1)

Vandaar dat ook alleen do menscli j voor den oureinen geest eene passende j woning is.

44. Dan zegt hij: Ik zal wederkeeren j in mijn huis, vanwaar ik uitgegaan ! hen; en komende vindt hij het ledig, met bezemen gekeerd en versierd.

De booze vijand noemt den mensch „Mijn huis.\'quot; Zijne vermetelheid is ontzettend. Hij heeft dat huis noch \' gebouwd, noch gekocht, en hij hooft ; er geen recht op. Hij spreekt van zijn \' verlaten van dien mensch als een bloot uitgaan; „vanwaar ik uitgegaan hen.quot; Alsot het iets heel gewoons on gemakkelijks ware, zegt hjj: „Jk zal wederkeeren. \' Blijkbaar schijnt hij dus

I) Bisschop Hebor.

do natuur des menschen als zjjn vrjj goed te boschouwen, waar hjj, naar het hem lust, in en uit kan gaan. Als Satan een\' mensch vrijwillig verlaat, dan zal hij ongetwijfeld woder-kooren, zoodra dit mot zijne doeleinden strookt. Alleen de kracht Gods, die hom uitwerpt, kan hem beletten terug te koeren. Eene verbeterde levenswijze, die de vrucht niet is van overwinnende genade, is gewoonlijk slechts j tijdelijk, en leidt dikwijls tot nog voel erger toestand in latere jaren.

Do onreine geest brengt zjjn besluit ton uitvoer: hjj keert weder, en komende, vindt hij het ledig.quot; Niemand anders hoeft er bozit van genomen, en zoo is or ook niemand om zijn\' terugkeer te beletten. Wel is waar, het is met bezemen gekeerd, sommige grove zonden zijn weggeveegd, en versierd met wat fraaie zedelijkheid; maar do Heilige Geest is daar niet; geouo goddelijke vorandoring is er gewrocht, en daarom is do onreine geest er oven te huis als ooit te voren. De gelijkenis behoeft goon verdere verklaring: oone tijdelijke, voorbijgaande verbetering van levenswijze is er uitnemend in geschetst. De duivel heeft er niets op tegen, dat zjjn huis met bozomou gekeerd en versierd is, want iemand van uitwendig goede zeden kan oven stellig zijn slaaf\' zijn als de losbandige. Zoolang hot hart niet in bezit genomen is door zijn\' grooten vijand, en hij den mensch tot zijne eigene doeleinden kan gebruiken, zal do tegenstander onzer zielen hom zijn leven laten boteren, zooveel hot hem gelust,

45. Dan gaat hij heen en neemt met zich zeven andere geesten, hoozer dan hij zelf, ut ingegaan zijnde, wonen zij aldaar\', en het laatste van dien mensch wordt erger dan het eerste. Al zoo zal het ook met dit hoos geslachte zijn.

46. Kn als hij nog tot de schare sprak, ziet, zijne moeder en zijne broeders stonden buiten, zoekende hem te spreken.

De loden zijner familie waren gekomen om Hem mode te nemen, omdat zij dachten, dat Hij buiten z|jne zinnen was. Do farizeën hadden zijn dienstwerk ongetwijfeld aldus aan zijne bloedverwanten voorgesteld, zoodat zij dachten wol te doen met dwang op Hem uit te oefenen, opdat Hij zich door zijn jjverig prediken niet in het verderf zou storten. Vrienden on betrekkingen kunnen wel eens de grootste hinder-

palen worden voor den godvruchtige. Zij drongen zich bjj Hein In en overvielen Hem In zijn liclllg dienstwerk „als Hij nor/ tot de schare sprak.quot; Dit voorval wordt ons mot oen toeken van verwondering medegedeeld: „Ziet.quot; Hoe durven zjj dit te doen? Op verzoek van zijne moeder en zijne broeders wordt Hij weggeroepen van zijn dringend noodzakelijk werk om het volk to onderwijzen, dat zijne levenstaak was; maar die roepstem vermocht niets op Hom. Wat is Maria overkomen, dat zjj aan die handeling deelnam? Menige beangste moeder is bereid gevonden om haren zoon terug te houden, als hij met kloekmoedigheid gevaar trotseerde. Onze Heere liet zich door zijne liefde voor zijne moeder echter niet ter zijde afleiden.

47. En iemand, zeide tot hem: Zie, uwe moeder en uwe broeders staan daar buiten, zoekende u te spreken.

Een gedienstig persoon bracht do boodschap der familie over: iemand zeide tot hem: Zie uwe moeder en uwe broeders staan daar buiten, liet is hard als de stoornis komt van hen, die ons eigen vleesch en bloed zijn; want immer zullen zjj door vreemdelingen daarin worden gesteund. In onwetendheid of wel niet opzet heeft die persoon er zich toe geleend, om het plan der familie te helpen bevorderen, door er op te wijzen, dat zjj Hem zochten te spreken; ofschoon zjj eigenlijk zochten Hem met zich te voeren. Hoe zal 11 jj, die aan geen\' discipel wilde veroorloven een\' plicht te verzuimen, al voerde deze ook aan, dat hij zijn\' vader moest begraven, thans handelen, nu zijne moeder Hem komt hinderen ? Hij zal doen wat recht is. Wij kunnen altijd den regel vinden voor ons gedrag door do vraag te stellen: „Wat zou Jezus doeniquot;\'

48, 49. Maar hij, antwoordende, zeide tot deuyene, die hem dat zeide-. Wie is mijne moeder, en wie zijn mijnt broeders! Eu zijne haud hitstrekkeudr orer zijne discipelen, zeide hij: Ziet, mijne moeder en mijue broeders I

Hij miskent de teedere banden niet van zijne mensehelijke natuur, maar Hij laat ze in hunne ware plaats blijven, als ondergeschikt aan de geostelijlve banden, die Hem aan zijne geestelijke familie verbond. Zij, die door de bandon van het discipelschap aan Hem verbonden waren, waren in do meest ware éénheid mot Hem. Hij wees op „zijne discipelen, en zeide: Ziet, mijne moeder eu mijne broeders! Allon, dio in Jezus gelooven, behooren tot het koninklijk geslacht, zjj zijn prinsen van don bloede, broeders van den Christus. Zie, hoe Hij die betrekking erkent, on wil, dat allen er mede bekend zullen zijn. „Hij schaamt zich niet hen broeders te noemen.quot; Zijne wjjze van hen te erkennen was hier zeer bijzonder treffend; daar Hij hen zelfs boven zijne moeder en zijne aardsche broe-! dors stelde.

Heere, laat ons weten, hoe na wij U bestaan, en er onze blijdschap in vinden. Help ons ook om U lief te hebben ais eene moeder haren zoon ; en als een man zijn\' broeder behoort | lief te hebben.

50. Want zoo wie den wil mijns Vaders doet, die in de hemelen is, dezelve is mijn broeder, en zuster, en j moeder.

Hij verwijlt bjj deze waarheid, leder, die don wil des Vaders doet, bewijst daarmede, dat hij een waar discipel is, en dan is hij Jezus zoo na als een broeder, zoo dierbaar als eene zuster, iemand, dilt;gt; Hem zoo ter harte gaat

9

als oono mnofloi\'. Laat ons ovorcon-konistig onze positie en ons vermogen tegenover den Meere liandelen als een broeder in liet verieenen van hulp, als cene zuster in medegevoel, als eene moeder in teedere liefde, want al deze banden hebben eene dubbele strekking en werking; er is geven in opgesloten, zoowel als ontvangen. Welk oen gezegend „zoo une.quot;¹ Dit is dus niet slechts voor leeraren, of voor personen, die tot een\' speeialen dienst zijn afgezonderd; allen, die den teil des Vaders doen, in welke levensom-standigheden zij zich ook bevinden, behooren tot den familiekring van den lleere Jezus Christus.

Onze Heerc Jezus had zich eene kleine wijle te voren ontdaan van de banden van het formalisme, door de farizeën en schriftgeleerden tc verslaan. Thans gaat het mes dieper, on alles wat van het vloesch geldt, ook wanneer het het beste en het edelste is, wordt gescheiden van lictgeen uit don geest is. Van nu voortaan is hot duidelijk, dat Hij niemand meer zal kennen naar het vleesch. En zoo kunnen wij ook niet hopen Hem te konnen uit kracht van in de kerk — dat is: uit Christenouders geboren te zijn, of uit kracht van iets dat uit bloed, of geboorte, of naar den wille des vloesches is. Hot innerlijk leven, dat verwant is aan God, en zich openbaart in heiligheid, dat is hot, dat ons éénheid geeft met onzen Heere. O dat wij al meer en meer don invloed hiervan mochten gevoelen!

1. En te dien datje Jezus, uit het huis gegaan zijnde, zat hij de zee.

Hij was niet bevreesd van met geweld door zjjne familie medegevoerd te worden, maar ging vrijelijk uit. Hoe kalm was zijn gedrag on houding! IIjj „zal bij de zeequot;] dit moet eene groote verlichting voor Hom geweest zijn. Hij liet af van do twistgesprekken in huis en op straat, en kwam in do rustgevende kalmte der natuur. Op hot strand, in de open lucht, vierde Hij den vrijen teugel aan zijne verbeelding en verwisselde Hijdendidac-tischen met den parabolischen stijl.

2. l\'Jn tot hem vergaderden vele scharen, zoodat hij in een schip ging, en neder zat, en al de schare stond oji den oever.

Groote scharen verlangden zjjne leer to hooien en zjjno wondoren to zien. Dezen verdrongen zich zoo zeer om Hem, dat er gevaar was, dat zij Hom in do zoo zouden dringen, en dit te meer, wijl hetgeene verstrooide menigte was; maar vele scharen tot hem vergaderden — zich verdringende rondom zijn\' Persoon, liet schip werd zijn kansel, en do kleine ruimte tussclien het schip en den oever stolde Hem in staat om vrij te ademen, en hen om beter te kunnen hooren. De glooiende kust en do blauwe hemel moeten eene grootsche gehoorzaal gevormd hebben, ruim genoeg voor „al de schare^ eene

veelomvattende uitdrukking. Do Loor-aar zat neder, en hot volk stond. Er zou minder geslapen worden in onze vergaderingen, indien deze regeling ook thans nog gevolgd werd.

3. Kn hij sprak tot hen vele dingen door (jelijkeuissev, zeggende: Ziet, een zaaier ging uit nm te zaaien.

Hij had hun veel te leeren, en als voertuig van zjjn onderwijs koos Jljj gelijkenissen. Wat wondervolle beelden! Welk eene wereld van be-teekenis hebben zij voor ons, zoowel als voor hen, die Hem hoorden! Deze gelijkenis van den zaaier is een schat van leering betreffende het koninkrijk; want het zaad was „het woord des Koninkrjjkquot;. (Zie vers 19.)

_rZietieder woord is onze aandacht waardig. De Prediker wees wellicht op een\' landman aan den oever, die een der terrassen begon te bezaaien. „Ken zaaier,quot; lees „/gt; Zaaier.quot; Jezus, onze Heere, heeft op zijns vaders bevel dit werk dos zaaiers op zich genomen. Do zaaier „ging uit.quot; Zie Hem, het huis zijns Vaders verlatende met dit ééne dool voor oogen en in zjjn hart ,.te zaaien.quot;

4. Kn als hij zaaide, riet een deel zaads hij den weg-, en de regelen kt va- j men, en aten dat o/i.

Als HU zaaide, viel een der¹ zaads ! hij dm weg: zelfs als de Opperzaaier aan het werk is, zal een deel zaads verloren gaan. Wij weten, dat Hij hot boste zaad zaait, en op de boste wijze; maar een deel des zaads valt op den beganen weg, en ligt daar onbedekt, zonder dat de grond liet in zich opneemt. Die grond was hard geworden door veel verkeer. Daar, bjj den weg, vinden wij ook stof, dat de oogen verblindt, verzamelplaatsen i van slijk om het zaad te verontreinigen en vogels om hot op te pikken: het is geene goede plaats voor goed zaad. Geen wonder, dat, terwijl het zaad, aldus open en bloot lag, de vogelen kwamen en het opaten. Indien de waarheid niet ingaat tot het hart, dan zal zij weldra door booze invloeden weggenomen worden.

5, G. En een ander deel viel op steenachtige plaatsen, daar het niet vee! aarde had-, en liet ging terstond o/), omdat het geene diepte van aarde had; maar als de zon opgegaan was, zoo is het verbrand geirorden, en omdat het geen wortel had, is het verdord.

Op de rotsen, of op de ondiepe aarde, met on verbrijzelden rotsgrond daar onder, viel dit zaad; want indien de zaaier zulke plaatsen gansch en al gemeden had, dan zou Hij wellicht ook een deel van den goeden grond zijn voorbijgegaan. I n deze steenaehtige plaatse)i ging het terstond ojj, omdat de rots er al do hitte aan gaf, die zij opving, en aldus het ontkiemen bespoedigde. Maar het was een snel opkomen en een snel verdwijnen. Toon de tijd daar was, dat de zon hare kracht uitzond, zjjn die wortellooze planten terstond gaan kwijnen en woldra waren zij dood. „Omdat het geen diepte van aarde hadquot; en „geen wortel.quot; I Foe kan het anders dan verdorren ? Alles ging met die planten even haastig; het zaad had geen tijd om wortel te schieten, en zoo is die snelle groei in een\' snellen dood geëindigd. Geen spoor bleef er van over.

7. En een ander deel viel in de doornen; en de doornen wiesen o]j, en verstikten het.

Oorspronkelijk was die grond een doornbosch, waarvan de doornen waren

at\'gesneden; maar de oude wortels -sproten opnieuw uit, en daarbij mengde zich ook ander onkruid. Die verwarde wildernis van doornen en distelen — en wat niet al meer! —verstikten de zwakke halmen van het koren. De planten, welke in dien grond inheemsch waren, verdikten den armen vreemdeling. Zij wilden niet toestaan, dat liet indrin-gende koren het veld met haar zou deelen: het kwaad eischt het monopolie van onze natuur.

Aldus hebben wij drieërlei soort zaad tot een ontijdig einde zien komen.

8. En een ander deel viel in de \\ (joede aarde, en gaf vrucht-, het een \\ honderd, het ander zestic/, en het ander ; dertig vond.

Hierdoor zal alle verlies worden vergoed, vooral door het meest vruchtdragende, waarvan hier gesproken wordt. Door den vogel, het weder en het onkruid is een drievoudig zaad te loor gegaan; doch gelukkig is er één zaad overgebleven om vrucht te dragen en de voorraadschuren te vullen. Het zaaien van goed zaad kan nooit gansch en al mislukken: „een ander deel viel in de goede aarde.quot;

Op iedere plek van dien vruchtbaren grond, was de oogst niet even overvloedig; hij warieerAe \\m honderdvoud ] tot dertigcoud. Alle goede aarde is niet even goed, en daarenboven kan I ook de ligging verschillend wezen. Op ! dezelfde hoeve, in hetzelfde jaargetijde en onder de bewerking van denzelfden landman zijn de oogsten niet allen gelijk, ofschoon toch iedere akker een voldoenden oogst oplevert.

Heere, indien ik het honderdvoud niet kan bereiken, zoo laat het dan ten minste toch blijken dat ik goede aarde ben, doordat ik dertigvoudige vrucht voortbreng.

9. m ie ooren heeft om te hooren, die hoore.

Dit herinnert ons aan een officier, die zijnen manschappen liet „Geeft acht!quot; toeroept. 111.1 spreekt, die, als Heere van allen, recht heeft om te worden gehoord. De ooren zijn om er mede te hooren; gebruik ze het meest, als HIJ spreekt, die ze gemaakt heeft.

10. En de discipelen, tot hem komende, zeiden tot hem: Waarom spreekt gij tot hen door gelijkenissen?

Het volk had er wellicht bij de discipelen over geklaagd, dat zij niet wisten, waar de Meester heen wilde; en do apostelen gevoelden zich mogelijk niet in staat om te antwoorden. Daalde zaak hun duister was, deden zij svol met er hun\' onfeilbaren Leeraar naar te vragen. Dit was veel beter dan er eene verklaring voor uit te donken, die geheel verkeerd en ongegrond kon zijn.

11. En hij, antwoordende, zeide tot hen: Omdat het u gegeven is de verborgenheden van het koninkrijk der hemelen, te weten, maar dien is het niet gegeven.

Do gewone reden voor het gebruik van gelijkenissen zou wezen: de waarheid duidelijk te maken, do aandacht to boeien, en het onderwijs aldus vast in het geheugen te inenten. Maar in dit geval heeft de Heere door zijne parabolische wijze van spieken ook hot vonnis ten uitvoer gelegd, dat reeds lang te voren over de afvallige natie was uitgesproken, door welke Hij zoo onwaardig behandeld was. Zij waren veroordeeld om het licht te hebben, en moedwillig in duisternis te blijven.

Voor zijne eigene discipelen wilde onzo lleere de gelijkenis verklaren, maar niet voor de buitenstaande, ongeloovige menigte. Indien iemand onder de schare oprecht begeerig werd om des Hoeren bedoeling te verstaan, dan zou hij zijn discipel worden, en dan zou ook hom „de verborgenheden van het koninkrijk der honelenquot; geloerd worden; maar zij, die den Messias verwierpen, zouden, terwijl zjj luisterden naar gelijkenissen, hooren, en niet hooren, zien en niet bemerken.

Het uitwendige woord te hooren, is een gewoon en algemeen voorrecht: „De verborgenheden Ie weten\'quot; is oeno gave der vrije genade. Onze Hoere spreekt de waarheid met groote vrijmoedigheid: „Het is u gegeven„maar dien is het niet gegeven.\'\'\'\' Plechtige, ontzaglijke woorden! Verootmoedigende waarheden. Do zaligheid en de kennis, door welke zij komt, worden gegeven naardat hot den Hoere behaagt. Er is met dat al zoo iets als onderscheidende genade, hoe deze leer door do hedendaagsche ongeloovigen ook worde gesmaad.

12. Want wie heeft, dien zal gegeven worden, en hij zal overvloediglijk hebben, maar wie niet heeft, van dien zal genomen worden, ook dat hij heeft.

Zij, die eenig begrip haddon van geestelijke waarheid, zouden tot nog helderder licht komen; maar zij, die moedwillig in duisternis bloven, zouden in de tegenwoordigheid dos lichts al meer en meer verbijsterd raken, en slechts tot do ontdekking komen, dat zij, wat zij dachten te weten, niet geweten hebben. Een onwetend, onontwikkeld man, die in eon museum komt, of eene geleerde voordracht hoort, gevoelt zich daar slechts dommer of onwetender. Hij leert niets, omdat hij niet in staat is de elementaire termen der wetenschap te begrijpen. Evenzoo is het met vleescholijke menschen; door geesteljjke waarheid worden zij veeleer verblind dan verlicht.

13. Daarom spreek ik tot hen door gelijkenissen, omdat zij ziende niet zien, en hoorende niet hooren, noch ook verstaan.

Dit was de reden, waarom Hij tot hen sprak door gelijkenissen ; zij konden geene geestelijke zaken begrijpen, en daarom gaf Hij hun geene eenvoudige, naakte leerstellingen, want daarnaar zouden zij-in het geheel niet geluisterd hebbon. Zij hebben niet wezenlijk gezien, wat zij zagen, noch gehoord wat zij hoorden. Hoe eenvoudiger het onderwijs, hoe minder zij er van begrepen. Zij waren zedelijk en geestelijk zóó krank geworden, dat zij alleen aan de aantrekkelijke inkleeding der waarheid eenigo aandacht wildon schenken; de waarheid zelve hebben zij noch bemind, noch begrepen. Tot op den huldigen dag zijn, voor vloeschclijke menschen, de wonderen dor schepping, do werken der genade, de daden der voorzienigheid en de ordonnantiën van den godsdienst als stommelooze muziek, of als geschilderde zonnen, zjj gevoelen er de kracht niet van.

14. En in hen wordt de profet ie van Jesaja vervuld, die zegt : Met het gehoor zult gij hooren, en {/eenszins verstaan-, en ziende zult gij zien, en geenszins bemerken.

Voortdurend wordt dit wondervolle zesdo hoofdstuk van Jesiija in het Nieuwe Testament aangehaald. Hoe duidelijk wordt er het oordeel over hot schuldige Israël in voorgesteld! Zij, die weigeren te zien, worden gestraft met onmacht om te zien. De

straf dor zonde is in do zonde gelaten te worden. De Joden nit de dagen onzes Heeren wilden beuzelen met hetgeen zij hoorden, en zoo kwamen zij er toe om te hooren zonder te verstaan. Zelfs do Engel des Verbonds zou to vergeefs tot hen spreken.

15. Want hat hart dezes volk* its dik geworden, en zij hebben met de noren zwaarlijk (jehoord, en hunne oog en hebben zij toegedaan \\ opdat zij niet te eeniger tijd met de oogen zonden zien, en met de ooren hooren, en met het harte verstaan, en zich hekeeren, en Ik hen geneze.

Zij hadden zelf hunne zintuigen verstompt. Boosheid en zonde hadden hen ongevoelig, doof en blind gemaakt voor alles wat geestelijk was. Aldus hebben zij den weg der zaligheid voor zieh-zelven versperd, en al hunne krachten ingespannen om hunne bekeoring te beletten, liet was niet meer dan rechtvaardig, dat de waarheid hen zou bereiken op eene wijze, die hen wM veroordeelen, maar niet bekeeren zou. Indien zij in iederen anderen dan den parabolischen vorm tot hen gekomen ware, zij zouden zich niet verwaardigd hebben er naar te luisteren. In dien vorm zou de waarheid duidelijker gezien kunnen worden, dan in iederen anderen vorm, indien zij haar slechts hadden willen zien; maar daar zij er onwillig toe waren, werd het zinnebeeld als eene donkere lantaarn voor hen, die hot licht voor hen verborg. Indien do menschen moedwillig hunne oogen sluiten, dan zal het licht hunne oogen verblinden. Als de lleere dus sommigen voorbijgaat, dan is dit te wijten aan hunne zonde; maar als Hij anderen verkiest, dan is dit niet, omdat zij beter zijn, maar opdat Iljj hen beter zou maken.

Deze schriftuurplaats leert ons, dat hot bezit van gaven en talenten van zeer weinig beteekenis is, tenzij wij ze gepast gebruiken. Do menschen behooren met de oogen te zien, en met de noren te hooren en met het hart te verstaan. Indien zij zich tot Christus wenden, dan zal hij hen genezen, genezen zelfs van het hart, dat dik is geworden, en van hot zwaarlijke hooren en van do gedoten oogen. Maar helaas! er is een geslacht, dat niet bekeerd wil wezen, want zij verhoo vaardig en zich op hunne blindheid en doofheid.

10, 17. Doch mee nngen zijn zalig, omdat zij zien, en nice ooren, omdat zij hooren-, want cooncaar zeg ik n, d(d vete profeten en rechtvaardigen hebben begeerd te zien de dingen, die gij ziet, en hebben ze niet gezien\', en te hooren de dingen, die gij hoort, en hebben ze niet gehoord.

Gelukzalige menschen, die tot zulk voorrecht waren uitverkoren! Uwe oogen en ooren zijn door genade geopend. I \'ice nngen zijn zalig, omdat zij zien. Wat wonderen, schatten, openbaringen zien zij! Oogen zijn zalig, die do verborgenheden dor goddelijke liefde aanschouwen. Utce ooren zijn zalig, omdat zij hooren, iets hooren, dat liefelijker is dan het lied der engelen, namelijk do stem der eeuwige liefde uit hot hart van Jezus. Gij hebt de groote verborgenheid gehooi d, do raad des Hooren is u geopenbaard, en gij zjjt zalig. Onder het evangelie wordt u bekend gemaakt, wat do\'grootsten en voortreffelijks ton dor menschen onder de wet niet hebben kunnen ontdekken. Do kortste dag van den zomer is langer dan do langste dag van den winter; en gij, nodorigon, ziet onder de bedoeling des evangelies meer waarheid in Jezus, dan de besten dor heiligen

Hoofdst. XI II. I ZEVEN (iEl.l.lK KMSSI

zien konden, voordat Jhj gekomen is. Hieromtrent bestaat geen twijfel, want Jezus plaatst hot zegel van zijn — „Voorwaar zey ik op deze verklaring. Boven alle anderen zijn zij bo-voorrecht, wier vernieuwde zintuigen de waarheid Gods beide zien en hooren. Behooren wij tot hun gezegend getal ? Zoo ja, laat ons den Heere loven voor zoo groot eene weldaad. Het evangelie in waarheid la hooren en zijne zegeningen te zien is een groot voorrecht. Zoo behooren dan ook onze liefde en dankbaarheid groot te zijn.

18. Gij dan, hoort de gelijkenis van den zaaier.

Omdat gij achter do schermen ziet, en u de genade is geschonken om door het uitwendige beeld do innei-Ijjke beteekenis tc begrjjpen, zoo komt en hoort do vork\'hiring van de gel ijken is van dm zaaier.

19. Als iemand dat woord des ko-n ink rijks hoort, en niet verstaat, zoo komt de booze, en rukt wee/ hetgeen in zijn hart gezaaid iras: deze is degene, die hij den weg bezaaid is.

Het evangelie is „het woord des koninklijks:\'quot; het heeft koninklijk gezag; het verkondigt en openbaart Koning Jezus, en het leidt de menschon tot gehoorzaamheid aan zjjn bestuur. Te hooren, maar niet tc verstaan, dat is het goede zaad buiten uw hart te laten, hot niet in u op te nomen. Zulk hooren zal voor niemand iets goeds opleveren.

Satan is er altijd op uit om het Woord te belemmeren en in den weg te staan: „Zoo komt de booze\'\'\' op het eigen oogeublik, dat hot zaad gevallen is. Hij is altijd bevreesd voor do waarheid, zelfs als zij in harde, droge

;n des komnkkuks. 135

aanraking komt mot onzen geest, en zoo rukt hij het terstond weg, cn het woidt of vergeten, of niet geloofd. In elk geval is het weg; en dan hebben wij in het hart van onzen hoorder geen korenveld, maar eene heirbaan, oen\' harden, druk bezochten weg. Die monsch was geen tegenstander, hij ontving het zaad; maar hij ontving de waarheid zooals hij was, zonder dat de grond zijner natuur was veranderd; en het zaad bleef zooals het was, totdat de onreine vogel der hel hot van de plaats wegnam, en dat was er hot einde van. In zoover do waarheid in zijn hart gezaaid iras, was het zijn natuurlijk on vernieuwd hart, en daarom kon hot er niet in loven. Ifoevelo dusdanige hoorders hebben wij! Voor dezen prediken wij te vergeefs; want wat zij aanleeren, loeren zij ook weer af, on wat zij ontvangen, wordt schier ovon snol weder door hen verworpen.

Heero, laat niemand onzer toch ondoordringbaar wezen voor uw koninklijk Woord,maar indien liet kleinste zaadje der waarheid in ons gezaaid wordt, zoo geef, dat wij er onze ziel voor openen!

20, 21. Maar die in steenachtige plaatsen bezaaid is, deze is degene, die het noord hoort, en dat terstond met rreiKjde ontvangt-, doch hij heeft geen\' wortel in zichzelven, maar is roor een tijd; cn als verdrukkincj of vervolging komt, om des woords wille, zoo wordt hij terstond geërgerd.

Hier was hetzelfde zaad en dezelfde zaaier, maar de uitkomst was eonigs-zins verschillend. In dit geval was er aarde genoog om hot zaad te bedekken, en warmte genoog om het snel tc doen uitspruiten. Do bekeerde was aandachtig en gemakkelijk te bewegen, lljj scheen het evangelie gaarne aan

te nemon; lijj was vol ijver en geestdrift, blijmoedig eu levendig. J)eze is degene, die het woord hoort, en dat terstond met vreugde ontvangt. Gewis! dit heeft een zeer moedgevend aanzien! Maar die grond was in werkelijkheid slecht, hard, onvruchtbaar, ondiep. Die mensch had geen levenden toegang tot de verborgenheden des Evangelies, geen wortel in zichzelven, geen beginsel, geen vat op de waarheid met een vernieuwd hart, en zoo heeft hij dan voor eene wijle, maar ook slechts voor eene wijle, een\' snellen, schijnbaar voorspoedigen wasdom. Het is kernachtig uitgedrukt: Hij „is roor een\'\' tijdquot; Die „tijdquot; kan korter of langer wezen, al naar de omstandigheden zijn. Als het voor do Christenen heet begint te worden, hetzij door beproeving, die de Heere over hen brengt, of door vervolging van de zijde dor wereld, dan is die geloovige voor een\' tijd als eene plant zonder sap of wortel, en zóó gansch ontbloot van de vochten der genade, dat hij opdroogt, en zijne belijdenis verdort. Wederom is de zaaier dus teleurgesteld in zjjne hoop, en is zijn arbeid te vergeefs geweest. En zoolang de steenen harten onveranderd blijven, moet het altijd zoo zijn. Wij ontmoeten velen, die spoedig heet en even spoedig koud zijn. Zij ontvangen het evangelie „terstondmaar „terstondquot; verlaten zij het weder. Alles is oppervlakkig, en daarom gejaagd en onwezenlijk. Mochten wij allen een verbroken hart en een toebereiden geest hebben, opdat, wanneer de waarheid tot ons komt, zij wortel in onsschiete en blijve.

22. Kn die in de doornen bezaaid is, deze is degene, die het woord hoort ; en de zorgvuldigheid dezer wereld en j de verleiding des rijkdoms verstild het woord, en het wordt onvruchtbaar.

In onze tegenwoordige drukke eeuw kennen wij deze klasse van hoorders door persoonlijk met hen in aanraking te zijn gekomen. Zij hooren het woord, zij worden aangedaan en bewogen door hot evangelie, zij ontvangen het als een zaad in hun gemoed, en vooreen\' tijd groeit het voorspoedig op. Maar het hart kan niet behooren aan tweeërlei zaken, die het beiden geheel en al in beslag willen nemen, en daarom kunnen die menschen zich ook niet lang tegelijk aan de wereld geven eu aan Christus. Zorg om geld te verkrijgen, gierigheid, bedrog, en zonden, die geboren worden uit de haast om rijk te worden ; of anders hoogmoed, weelde verdrukking en andere zonden, die uit hot verkrijgen van rijkdom zijn voortgekomen, verhinderen den mensch om nuttig to zijn in godsdienstige zaken, of zelfs om met zichzelven oprecht te zijn: „het wordt onvruchtbaar. quot; Hij blijft bij zijne belijdenis; hij blijft zijne plaats innemen; maar zijn godsdienst groeit niet; ja hij vertoont de droeve teekenen van verstikt en belemmerd te zijn door wereldscligezindheid. Het blad der uitwendige godsdienstigheid is daar, maar er is geen dauw op; de aar der beloofde vrucht is daar, maar er zijn geene korrels in. Het onkruid heeft do overhand boven de tarwe, en verstikt het. Wij kunnen geene doornen en koren tegelijk en door elkander telen, do poging daartoe zal den oogst voor den Heere Jezus volmaakt bederven.

Zie, hoe rijkdom hier vergezeld gaat van zorgvuldigheid, verleiding en onvruchtbaarheid. Het is iets, dat rnet grooto teederheid behandeld moet worden. Waarom zijn do menschen er zoo belust op om hunne doornbosschen met nog meer doornen te bezaaien ?

Zou een goed landman do doornen en distelen niet uitroeien van zijn grond? Moesten wij ons niet zooveel

mogelijk vrij houden van de zorg om wereldsche goederen te verkrjjgen, te bólioudcn, te vermeerderen en op te hoopen ? Onze hemelsche Vader zal er voor zorgen, dat wij genoeg hebben; waarom kwellen wij ons dan voor aardsehe zaken? Wij kunnen ons hart niet tegelijk aan deze dingen en aan liet koninkrijk geven.

2;5. Die nu in de goede aarde bezaaid M, deze is degene, die hei noord hoort en verstaat, die ook vrucht draagt en voortbrengt, de een honderd, de ander zestig, en de ander dertigvoud.

Hier is de geschiedenis van den voorspoed des Woords. Dit vierde stuk lands zal alle onkosten vergoeden. Geenc enkele gelijkenis leert natuurlijk de geheele waarheid, en daarom wordt hier geene melding gemaakt van het ploegen, dat aan iederen goeden oogst altijd moet voorafgaan. Geen menschen-liart is van nature goed: de goede Ileere heeft dit stuk lands tot „goede (lardt¹\' gemaakt. Hier zjjn beide het hart en de gedachten ingenomen en gansch vervuld van de hemelsche boodschap, en do mensch „hoort het woord en verstaat hef.quot; Door met liefde te verstaan, dringt do waarheid door tot den mensch, scliiet er wortel, groeit er en beloont den zaaier. Wij moeten streven naar het innerlijk vatten en begrijpen van het Woord Gods: want alleen op die wijze kunnen wij er vruchtbaar door gemaakt worden.

Zij het ons ernstig streven, om te behooien tot hen, die honderdvoudige vrucht voortbrengen! Ach,zoo het in onze macht ware, wij zouden den Deere tienduizendvoudigc vrucht willen geven. Voor iedere leerrede, die wij hooien, moesten wjj trachten honderd daden te doen van godsvrucht, van barmhartigheid of van zelfverloochening. Met zulk hemelsch zaad verdient onze goddelijke Zaaier met een\' heerlijken oogst te worden beloond.

24. Eens andere gelijkenis heelt hij hun voorgesteld^zeggende: het koninkrijk de)\' hemelen is gelijk een mensch, die goed zaad zaaide in zijn akker.

Ten einde ons nog altijd herhaaldelijk don grondtoon aan te geven van dit evangelie, spreekt onze Ueere van „het koninkrijk der hemelen,quot; en om voort te gaan met zijne methode van do waarheid zóó duidelijk voor te stellen, dat slechts do moedwillig blinden haar niet zien, stelt Hij hun eene andere, zeer beteekenisvollegelijkenis voor. Zeer goed kennen wij dien „mensch, die goed zaad zaaide in zijn\'\' akker.quot; Op uitnemende wijze heeft Hij het gezaaid; gezaaid in zijn eigen verkoren grond, „zijn akker;quot; en zeer goed was het zaad, dat Hij zaaide. Hij is heengegaan naar zijn hemelsch huis, en heeft de zorg over zijn\'akker opgedragen aan zijne dienstknechten. Helaas! hunne zorge er voor is alles behalve wat zij wezen moest!

25. Kn als de mensehen sliepen, kwam zijn vijand, en zaaide onkruid midden in de tarwe, en ging weg.

De dienstknechten zijn allen maar al te zeer tot slapen geneigd. Er is een tijd, wanneer de natuur dit van hen eischt, en er zijn andere tijden, als zij er zich door zondige traagheid toe laten verlokken. Goede, gemakkelijke menschen; zij kunnen niet gelooven, dat iemand aan huns Meesters akker schade of nadeel zou willen toebrengen; en daarenboven: waken, vreemde indringers verjagen is zulk onaangenaam werk! Waakzaamheid scheldt men voor „ketterjacht,quot;

138 ZKVEN GELIJKEN 1SSK

„Stjjf puritanismequot; is do verachtelijke titci, dien men aan getrouwe uitoefening van tucht geeft. „Dweperijquot; is de benaming waarmede men nauwgezetheid omschrijft. Zou, terwijl _nde men-schen sliepenquot;, een beschaafd man den geest der eeuw kunnen weerstaan, en wakker blijven?

„Kwam zijn rijmdquot;: wij weten, wie die vijand is. Zjjn tijd van werken is in den nacht. Hij slaapt niet. Als de wachters in slaap zijn gedompeld, dan juist is hij zeer werkzaam. Behoedzaam, listig, zonder dat men het bemerkte, zaaide die booze de dolik, de bastaard tarwe; een gewas, dat zoo zeer op tarwe geleek, dat niemand er eenig verschil in kon bespeuren, voordat het begon te rijpen. Hij wist hen daar binnen, te doen komen, die de „moderne gedachtequot; beminden, en wereldsche vermakelijkheden; menschen, die volgens hunne sprake Christenen, en naar hun eigen roemen te oordeclen, diep geestelijk waren; en na hen listisljjk binnengeleid te hebben, vertrok hij. Men zou achterdocht hebben kunnen krijgen, indien hij op het tooneel zijner listen en lagen had blijven verwijlen, en zoo „lt;jinlt;j hij /vecf, om elders hetzelfde te doen. Zijne lieve kinderen verklaarden allen, dat hij niet bestond, dat hij eene mythe was, en daar hij weg was gegaan, zijn velen tot het besluit gekomen, dat zij gelijk hadden. Satan is niet alomtegenwoordig, maar daar weet hij listig partij van te trekken, want dikwijls vermag hij moer door zijne afwezigheid dan door zijne tegenwoordigheid. Een gekende duivel is maar een halveduivel,

26. Toen het nn tot kruid opje-schoten was, en vnicht voortbracht, toen opevhaarde zich ook het onkruid.

Goed zaad groeit, en, helaas! ook boos zaad heeft het vermogen van zich te vermenigvuldigen. Satans begin-

N DES ICONINKRIJKS. | Hoofdst. XI I I.

selen bezitten eene ontzettende levens-vatbaarheid en kracht Beiderlei zaad was voor eene wijle verbolgen, maar toen het cone „opschoot\'\' „openbaardequot; zich ook het andere.

liet onkruid is even spoedig opgeschoten tils de tarwe, en het is er zoo volkomen aan gelijk, dat het geheel en al dezelfde plant schijnt te zijn. Do akker is bedorven; zjjn voortbrengsel is vergiftigd door de vermenging mot een boos onkruid. Wat heeft do vijand daar voor zich zeiven nu mede gewonnen ? Niets; het was hem genoeg, dat hij den man, dien hij haatte, had benadeeld.

27. En de diensthiechten van den heer des huizes gingen, en zeiden tot hem: Hccre! hebt (jij niet rjoed zaad in uiren akker gezaaid? Van naar heef! hij dan dit onkruid?

Nu ontwaken zij! Het zou beter zijn geweest, zoo zij wakende waren gebleven. Zij zien het booze gewas, ofschoon zij het booze zaaien niet hebben bemerkt. Verpletterd op den aanblik van dien verwoesten akker, haastten zij zich om het hun\' heer mede te deelen, terwijl zij zich verwonderd afvragen, hoe die toestand geboren is. Welk eene vraag deden zij aan hun\' meester: „ I\'un/raar heeft hij dan dit onkruid? Zij waren er van overtuigd, dat hij „cjocd zaadquot; gezaaid heeft, eu niets anders; en blijkbaar dachten zij, dat hij wist, wie de bastaardtarwe gezaaid had. Ook wij verwonderen ons, hoe zoo veel kwaad kon binnendringen in een gebied, waar Christus zijne dienstknechten gesteld heeft, en verbaasd roepen wij uit: I\'aniraar heeft het dan dit onkruid?quot; Die vraag zal het best door den Meester beantwoord worden; maar, dat wij die vragen doen, is het bewjjs dat wij ingeslapen waren.

28. Kn hij zeidc tot hen: Een vijandig mensch heeft dut gedaan. En de dienstknechten zeiden tot hem: Wilt gij dan, dut trij heengaan, en datzelveverguderen?

üe heer des huizes had niet geslapen. Hij wist, wie dat wreedo onrecht had gepleegd. Hij die do vijand Gods is en der menschen, on Itij alleen, had dit boozo stuk bedreven. Oogenscliijn-Ijjk was liet een geleerde, of een bekwaam dichter, of een verraderlijk redenaar, die twijfel zaaide onder het volk eu twijfelaars in de Kerk bracht; maar de werker achter de schermen, de wezenlijke werker van het kwaad is altijd do duivel zelf.

De dienstknechten waren zeer verlangend om liet kwaad ongedaan te maken, en wel op de eerste de bcsto wijze, die zich aan hen voordeed. Weg met do valsche tarwe, en laat de echte tarwe opwassen! Iets, dat gemakkelijker gezegd is dan gedaan, maar dat gansch natuurlijk opkomt in hot hart van ieder waar dienstknecht, die zijne achteloosheid betreurt, en vurig verlangt hot kwaad ongedaan to maken. Ware er gewoon onkruid onder hot koren gegroeid, hot wiedijzer zou hot hebben kunnen verwijderen; maar deze dolik groeide samen met de tarwe, en was geljjk aan do tarwe, en vertoonde aldus hot ware beeld van hen in do gemeente en in do wereld, die Christenen zijn in naam, en oen schoon zedelijk vertoon maken, maar het loven Gods hoegenaamd niet kennen. A^ran dozen kunnen wij niet afkomen. En toch! hoe dikwijls zouden wij wenschen ons van hen te ontdoen!

29. Maar hij zeide: Neen, opdat gij, het onkruid vergaderende, ook mogelijk met hetzelve de tarwe niet uittrekt.

De dolik was zóó overvloedig, en zóó zoor vermengd geraakt met het koren, en zóó zeer er aan gciijk, dat het niet mogelijk zou zijn, o;n hot eeno uit te rukken zonder het andore. Er was inderdaad oen valsch koren, dat met het och to saamgegroeid was, en dit nu van elkander to scheiden zou don oogst in gevaar hebben go-bracht. Zij, die zoo haastig zijn om tucht uit te oefenen, hebben dikwijls hot beste uitgeworpen en het slechte behouden. Waar hot kwaad duidelijk onderscheiden kan worden, mogen wjj niet aarzelen om het te verwijderen; maar waar het twijfelachtig is, doen wjj beter met onze hand terug te houden, totdat wij eeno volkomeuor leiding ontvangen.

510. knal ze heide te zamen opwassen tot den oogst, en in den tijd des oogstes zat ik lot de maaiers zeggen: Vergadert eerst dat onkruid, en bindt het in husselen, om het te rerhranden; maar brengt de tarwe te zamen in de schuren.

Laat de twee zaden voor eeno wijle bij elkander blijven, opdat zij later des te beter van elkander gescheiden kunnen worden. ]let is waar: het booze gt;.al hot goede hinderen en in don weg staan, maar zelfs dit is beter, dan dat gij bij vergissing het goede zoudt uitwerpen. Do tijd dor scheiding zal komen, en dat zal „de tijd des oogstesquot; wezen, wanneer beiderlei zaad tot volle ontwikkeling is gekomen. Dat zal hot geschikte oogenblik wezen om de schifting zonder schade of nadeel tot stand te brengen. De maaiers, die dan gebruikt zullen worden, zullen die schifting nauwkeurig, volkomen, eens voor altijd verrichten, liet valsche koren zal dan in busselen gebonden en verbrand worden, het echte in des Hecren eigene graanschuur worden ingezameld. Dat zal eene vol-

komene afscheiding wezen, en ons wordt bevolen daarop te wachten. Onzes Heeren : „ Ik sal tot de maaiers zeygenquot; kan ons er van terughouden om ovcrjjlde voorstellen te doen in onze kerkeraden, of de overheid van liet land tot ecne haastige, onodclmoedigo uitoefening der tucht aan te sporen. Doornen en distelen kunnen zij uitroeion, maar dolik, liet hier bedoelde onkruid, is gansch wat anders. Magistraten en kerken kunnen de openbaar sleclitcn uit hun midden bannen; de uitwendig goeden, die innerlijk waardeloos zijn, moeten zij laten blijven, want het oordeel des harten gaat hunne bevoegdheid te boven.

Onze Ileere verklaart, dat het oordeel der valsche tarwe, — do bastaard belijders,— schrikkelijk zal zijn. Bindt het in husselen\', doet bij elkander wat bjj elkander behoort, de zondaar bij don zondaar. Om het fe verbranden. Gcono woorden kunnen sciirikkcljjkor verwoesting aanduiden. Maar wat kalme, vreedzame woorden zijn liet, die wij daarna te hooren krijgen: „Brengt de tarwe tezamen in mijne schuur.quot; Allen vergaderd, allen erkend als het eigendom des Hoeren, allen ingebracht in zijn huis.

31, 32. Eene andere gelijkenis heeft hij hun voorgesteld, zeggende: het koninkrijk der hemelen is gelijk liet mostaardzaad, hetwelk een mensch heeft genomen, en in zijn\' akker gezaaid, hetwelk wel het minste is ouder al de zaden, maar wanneer het opgewassen is, dan is het het meeste van de moeskruiden, en het wordt een hoorn, ahoo dat de vogelen des hemels komen, en nestelen in zijne takken.

Mostaardzaad is het minste onder al de zaden in verhouding van hetgeen cr uit voortkomt; maar liet bezit een bijzonder, eigenaardig loven, on daarom hoeft hot zoo reusachtig een wasdom. Den Mensch uit de gelijkenis kennen wij: zijn akker is de Kerk, of hot hart; Hij neemt hot zaad, dat wellicht door andoren werd veronachtzaamd, omdat hot zoo klein is. Iljj zaait het lovende zaad in zijn eigen akker, en waakt er over. liet groeit en groeit, totdat hot eindelijk het meeste wordt van de moeskruiden, en gelijk is aan eoi boom. Do resultaten van het goddelijk leven in de ziel zijn volstrekt niet gering; groote genade, groote plannen en grooto daden worden er door voortgebracht. Het werk der genade in do Kerk en iu den enkelen persoon is zóó blijkbaar, dat menschen, die van hemelsche dingen oven weinig af weten als vlasvinken en musschen, komen en eene toevlucht vinden onder de heilige en weldadige invloeden en instellingen, die er uit zijn voortgekomen.

Wij zouden niet hebben kunnen gissen of vermoeden, dat onze Ileere cn zijne twaalf apostelen de myriaden van kerken des Christendoms in het. loven zouden roepen. Ook thans kunnen wij niet weten, wat er uit eene nederige, geringe poging om goed te doen voort zal komen. Wij weten niet, waartoe ons eigen innerlijk loven komen zal. Er is eene zich uitbreidende kracht in verborgen, en het zal iederon band, elk bedwang verbreken, en iets worden dat schaduw werpt, vrucht voortbrengt, bescherming en schuilplaats verleent. Indien de Ileere hot onverderfelijk zaad in ons binnenste geplant heeft, dan is ons eene groote, heerlijke bestemming weggelegd.

Goede Moester, verhaast deze goze-gendo ontwikkeling. Van het mos-taardzaad hebben wij bijna genoog gezien; laat ons thans ook den hoorn mogen aanschouwen.

33. Eene andere gelijkenis sprak hij

tot hen, zeggende: Het koninkrijk fier hemelen is gelijk een zuurdeesem, welken eene vrouw nam, en verborg in drie meden meels, totdat het geheel gezuurd was.

Vele schriftverklaarders zijn van meening, dat dit ziet op de macht des kwaads in do Kerk of in hot hart. Naar doze uitlegging zien wij waarom „eene vrouwquot; liet zuurdeeg „namquot;, en waarom zij er zoo geheimzinnig mode was, dat er gezegd wordt, dat zij liet „verborg.^ Naar don regel, die bij het gebruik van dit zinnebeeld wordt gevolgd, moet do zuurdeezem beschouwd worden als hot type dos kwaads; en indien deze regel hier dan moot worden toegepast, dan is de leering, die er in ligt opgesloten, duidelijk en van groot aanbelang. Do zuurdeesem begon weldra zijn\' vcrdoifolijken invloed uit te oefenen in do kerk, en in don oen of andoren vorm blijft hij nog steeds die werking uitoefenen.

Maar liet verband leidt ons niet om de zaak aldus te verklaren. De golij-kenis begint mot dezelfde woorden als de voorgaande: „Het koninkrijk der hemelen is gelijk aanquot;; en er is geen woord van waarschuwing om ons er op verdacht te maken, dat hot thema veranderd is, en dat de lleero thans niet meer spreekt van hot koninkrijk zelf, maar van kwaad in hot koninkrijk. Onze Heere zegt ook niet; „zal gelijk zijnquot;; maar „is gelijk\'\', en bijgevolg duidt Hij iets aan, dat toen in werking was; en wij kunnen werkelijk niet inzien, dat de vrouw toen don zuurdeesem had verborgen, en nog veel minder, dat zij hem had verborgen „in drie maten meels^-\', dat is, in eene groote, talrijke kerk. Wórdt zuurdeesem hier niet eenvoudig gebruikt als nog een ander beeld van een\' invloed, die hot voorkomen heeft van zwak te zijn, maar daarna werkzaam, overwinnend, en ten laatste alles doordringend blijkt te wezen? Dozo, ofschoon verborgen in het midden van volken, die mot „drie maten meetsquot; zijn te vergelijken, werkte met eenegohoimonisvollo snelheid, en zal aldus blijven werken in de ganschc massa dor wereld en de natiën aan zich onderwerpen. Onze vrienden kunnen tusschen deze twee verklaringen of opvattingen kiezen, en van elk, of van beide, eene nuttige leering atloidon. Moge do Hooro ons bewaren voor den boozon zuurdeezem; maar mochten wij allen onder do bewerking van heilige invloeden komen !

34, 35. Al deze dingen heeft Jezus tot de scharen gesproken door gelijkenissen, en zonder gelijkenis sprak hij tot hen niet; opdat vervuld zoude worden, wat gesproken is door den profeet, zeggende: Ik zal mijnquot;¹ mond opendoen door gelijkenissen; ik zal voortbrengen dingen , die verborgen waren van de grondlegging der wereld.

Dio profeet was David, of Asaf. Do Psalm (LXXVIII) bogint; „O mijn volk! noemt mijne wet ter ooren.quot; 1) Door wien anders kon dit gesproken zijn dan door God? En toch spreekt diezelfde persoon in vors drie van „onze vadersquot;; en daarom moot hij een mensch zijn. Hier in dozen acht en zeventigston Psalm hebben wij dus den lioogheerlijken Persoon, die beide God en Mensch is, en zoo zijn die woorden door don evangelist uitnemend toegepast op onzen Heere Jezus Christus. Onze Hoere spreekt verborgenheden, en brengt dingen, die verborgen waren, voort in eono openlijke gelijkenis, welke verstaan wordt door hen, van wie do oogen des vorstands geopend zijn,terwijl zij, die zich zolven hebben verblind.

er do beteekcnis niet van kun nor, vatten. Deze gelijkenissen bevatten aloude verborgenheden en diepe geheitnenis-son, en er is wellicht nog meer profetie in, dan wij tot heden bemerkt hebben.

36. Toen nu Jezus (Je scharen van zich (jeluten had, ging hij naar huis. I\'ln zijne discipelen kwamen lot hem, zeggende: Verklaar ons de gelijkenis ran het onkruid des akkers.

Het mostaardzaad en den zuurdeezem hadden zij wellicht begrepen, maar het onkruid bleet\' hun een raadsel. Dit betreuren wjj niet, daar wij nu door hunne onwetendheid des Heeren eigene uitlegging bezitten. Zonder haar, zouden wij voorzeker van den rechten weg afgedwaald zijn.

.■57. Kn hij, anlaoordcnde, zeide tol hen: Die het goede zaad zaait, Is de Zoon des menschen.

Hij is in deze wereld gekomen mot hot doel om er hot koninkrijk der hemelen in te zaaien. Al de genade, en waarheid, al het geestelijk leven onder ons is zijn zaaisel.

38. Kn de akker is de wereld, en

hef. goede zaad zijn de kinderen des

koninkrijks; en het onkruid zijn de kinderen des hoozen.

De akker is de wereld, mot inbegrip van do Kerk; maar do akker is niet uitsluitend de Kerk: want „het goede zaadquot;, of\' „de kinderen des Koninkrijksquot;, is tamelijk hetzelfde als do Kerk; en het booze zaad, het onkruid, zijn do personen, dio zich bij het volk Gods voegen, en in den groeten akker der wereld in onvermijdeljjkon omgang met hen leven. Er wordt hier niet in liet bijzonder gedoeld op kerkelijke gemeenschap, al wordt zij ook door de termen, die gebruikt zijn, er bij ingesloten. Dwepers hebben getracht ketters uit te roeien, en staatskerken hebben hen, die ongezonde denkbeelden koesterden, zelfs verboden in het land to blijven; maar alle pogingen om eenig gebied of terrein vrij te waren tegen de inwoning van ongoloovigen of ketters zijn ontaard in vervolging. Nergens op aarde kunnen wij eene kolonie hebben, die uit louter heiligen bestaat. Dikwijls is de wreede behandeling, die men do boste menschen liet ondergaan, voortgekomen uit het denkbeeld, dat zij dwaal leeraars waren, on dus niet geduld mochten worden. Met geestelijke middelen ernstig tegen dwaling te strijden is recht en noodzakelijk, maar vleescholijke wapenen en andere middelen van geweld te gebruiken, is volstrekt dwaas on goddeloos. Deze wereld is thans eon akker mot verschillend gewas, en zoo moet hetzjjn, totdat hot einde gekomen ia

Ii9. En de rijand, die het gezaaid heeft, Is de duivel-, en de oogst Is de voleinding der wereld\', en de maaiers zijn de engelen.

De duivel is de zaaier van booze menschen. Do zoodanigen waren er niet, voordat hij in het paradijs kwam; maar thans zijn zij overal, niet slechts op don akker der wereld, maar ook in den hof der kerk. Thans is het de tijd van groeien: de oogst zal weldra daar zijn, en do maaiers zijn door den lieer des huizes roods aangewezen. Wij kunnen er ons in verblijden, dat engelen, en niet menschen, de maaiers zijn. In welke ure „de voleinding der wereld\'\'\' daar zal zijn, weten wjj niet, maar zij is voorzeker nabij.

40—42. Gelijkerwijs dan het onkruid

rmyaderd, en met vuur verbrand wordt, alzoo zal lid ook zijn in, de voleinding dezer wereld; de Zhou des mensc/icn zal zijne erujelen uitzenden, en :ij znitcn uit zijn koninkrijk vergaderen al de ere/mussen, en degenen, die de ongerechtigheid doen, en zidlen hen in den vurige)! oven werpen: daar zal weening zijn, en knersing der tanden.

Wolk eeno beschrijving! Do bijeen-vcrgadoring van „nZ de ergernissen\'quot; •, on van allo personen, die andoren ton aanstoot zijn, on die do ongerechtigheid doen, zal eeno voloindi?ig wezen, waarnaar wij reikhalzend mooteu uitzien. Niet slechts do uitwendig slechten, maar ook zij, dio voorgeven te zijn, wat zjj niet zijn, de valscho tarwe zal weggenomen worden. Dat zal do reiniging wezen, niet van de kerk, maar van het koninkrijk, dat in dien tijd don goheelen akker dor wereld zal omvatten. Deze uitzuivering kunnen wij niet tot stand brengen; maar dos Hoeren engelen kunnen hot, en znllen hot. Dit zal wezen bij „de roleinding der wereld\'\', hot einde en hot toppunt van deze bedoeling. Hot dool van deze ongodvruchtigon zal vaur wezen, de sehrikkeljjksto van allo straften; maar het zal bon niet vernietigen; want zij zullen de stelligste tookonen

vertoonen van eeno lovende ellende.....

„weening en knersing der fanden.quot; Dat is hot lot, dat vroeg of laat, don goddoloozen beschoren is. Ofschoon zij in deze wereld met do godvruch-tigen groeien en bloeien op denzelfden akker, en nauwelijks van hen te on-derschoiden zijn, zullen zij toch van dit eervolle gezelschap worden verwijderd, en met het puin des lieelals in dien grooten „vurigen oven\'quot; geworpen worden, wiens rook opgaat tot in eeuwigheid. Dit zal de Zoon des mensehen doen door zijn gezag; de engelen zijn slechts de uitvoerders van den toorn dos Lams.

43. Dan zullen de rechtvaardigen blinken, gelijk de zon, in het koninkrijk huns Vaders. Die ooren heeft o)u Ie hooren, die hoore!

Bevrijd van do wolk, door de ge-dwongen gemeenschap met geveinsden teweeggebracht, zullen de rechtvaardigen blinken, liet koninkrijk is altijd huns Vaders geweest, en nu zullen zjj geopenbaard worden als zijne erfgenamen, en bijgevolg erfgenamen van zijne heerlijkheid en blijdschap. Tot aan dien tijd moeten zij grootelijks verborgen blijven door hen, die hunne onwaardige tegenwoordigheid aan hou opdringen, en door do vermenging der wereld ook in ocne zekere mate van duisternis bljjven verwijlen. Do indringers verwijderd zijnde door de hiertoe afgezonden engelen, zullen „de recht-vaardigen^ eone heldere openbaarheid van karakter erlangen, waardoor hunne voorti\'ctl\'oljjkheid zoo duidelijk gezien zal worden ala do zon op den middag. Dit is kostelijk voor hen om te hooren, en daar zjj „ooren hebben om te hoorenquot;, zoo laat hen mot blijde aandacht er naar luisteren.

44. Wederom is hel koninkrijk der hemelen gelijk een schat, in den akker verborgen, irelken een mensch gevonden hebbende, verborg dien, en van blijdschap over denzelven, gaat hij heen, en verkoopt al wat hij heeft, en koopt dien akker.

liet thema is nog steeds „het koninkrijk der hemelen.\'\'\'\' De mensch vond ee:i\' verborgen schat; misschien wel terwijl hjj aan het spitten of ploegen was, lljj zocht dien schat niet en toch vond hij hem. Is er niet geschre-

ven: „Ik hen gevonden van hen, die Mij niet zochtenquot;? Om op dien gevonden schat recht to krijgen, moet de vinder den akker koopon; en om dit te kunnen doen, verkoopt hij al wat hij heeft.quot; Aldus handelen de men-schen, als zij de schatten des evangelies hebben ontdekt. Zoo heeft Jezus zeil\' tot zeer duren prijs de wereld ge-kocht om zijne kerk te verkrijgen, die de schat was, dien Hij begeerde. Do bijzondere toepassing dezer gelijkenis laten wij den lezer over. In practi-schen zin zal hij wel doen, om in gelijke omstandigheden als hoofdpersoon handelend op te treden. Moge hij met blijdschap scheiden van alles wat hij heeft, ten einde zich van het koninkrijk der hemelen te kunnen verzekeren.

45, 40. Wederom is het koninkrijk der hemelen gelijk een koopman, die schoonepaarlen zoekt; dewelke, hebbende eene parel van groote wairde gevonden, ging heen, en verkocht al wat hij had, en kocht dezelve.

Merk op, dat de kostbare zaak hier niet gevonden werd bij geval, maar na een vlijtig en verstandig zoeken ontdekt werd. De eerste geljjkenis beschrijft den gewonen mensch, tot wien het evangelie komt, terwijl hij in zijn gewoon beroep of bedrijf bozig is, en volstrekt niet ernstig naar geestelijke dingen verlangt. Terwijl lij] bezig is met ploegen, vindt hij eene kruik met goud, en genoeg verstand bezittende om het goud boven eene kluit aarde te verkiezen, koopt hij den akker met den schat erin. In deze gelijkenis is de handelende persoon geen ploeger, maar een koopman, die in kostbare zaken handelt. Deze is een bekwaam, ontwikkeld man, die een oog heeft voor de waardij van juweelen, en het tot zjjne levenstaak maakt ze te zoeken.

Hij is een nadenkend, ernstig persoon, zeer bogeerig naar de beste, kostbaarste zaken, en daarom leest hij, hoort hij, denkt hij na, en zoekt, zoo als een juwelier zou doen, die schoone paarlen zoekt. Hij ontdekt het evangelie, en oordeelt mot recht, dat „het hm ink rijk der hemelenquot; de parel der paarlen is, en daarom ottert hij alles op, om deze parel te verkrijgen. In beide gevallen was alios verkocht om den schat te bezitten, en zoo moeten wij altijd, op wat wijze onze bekeering ook plaats hebbe, alles opgeven voor Christus; niet gedwongen, maar vrijwillig. Het moet ons een genot wezen om otters te brengen, ja wij moeten ze niet achten als offers; evenals deze twee mannen zeer begeerig waren om al hunne bezittingen te verkoopen om den eenen schat te verkrijgen, die hen hun leven lang rijk zou maken.

47, 48. Wederom is het koninkrijk der hemelen gelijk een net, geworpen in de zee, en dat allerlei soorten van vis-schen te zamen brengthetwelk, wanneer het vol geworden is, de visschers aan den oever optrekken, cn neder zittende, lezen het goede uit in hunne inden, maar het kwade werpen zij iveg.

Hier beneden onder de menschen is het „koninkrijk der hemelenquot; als een zegen of een vischnet. Het beslaat eene groote oppervlakte van water, en verzamelt allerlei soort van dieren, die in de zee leven. Het net is geworpen met goed gevolg, want het brengt te zamen, en wordt vol. Toch kan die voorspoed wol niet zoo groot wezen als hij schijnt te zijn, want de inhoud van het net levert eene groote verscheidenheid op; het bracht allerlei soorten van visschen tezamen. Zoolang het in het water is, bevat het noodzakelijkerwijs kwaad an goed. Dat kan

niot anders, en zoolang liet nog in de zee is, zou het ijdel zijn en tot niets leiden, om al te gaan sorteeren. De plaats, waar de scheiding moet plaats hebben, is de oever. Watgeenc waarde heeft, wat tot niets nut of\' bedorven is, zal weggeworpen worden, ook al is het eenmaal in het net geweest; maar het waarlijk kostbare zal uit het net genomen en hun\' Heere worden aangeboden. Thans moeten wij staan en visschen, het net uitwerpende, en wachtende om hot op te trekken. Niet vóór het einde zullen wjj iieder-zitten, om hetgeen wjj gevangen hebben te sorteeren. Er zijn velen, die trachten het laatste hot eerste te doen.

49, 50. Al zoo zcd het in de voleinding der eeuwen toezen: de encjelen nullen uitgaan, en de hoozen uit het midden der rechtvaardigen afscheiden, en zullen hen in den vurigen oven \'Werpen: daar zal zijn weening en knersing der tanden.

De scheiding tusschen „de hoozenquot; en „de rechtvaardigenquot;, die in het koninkrijk zijn, zal aan hot einde der bedoeling plaats hebben. Zij zal geschieden door do boden üods, do daartoe bestemde engelen : hot zal onfeilbaar, bereidvaardig, grondig, en met eindbeslissing geschieden, liet oordeel der boozen is beschreven in termen, die in de hoogste mate schrikkelijk zijn. Zij, dio willen, dat wij zeer licht over de straf\' der goddeloozen zullen donken, worden in hunne mooning niet gesteund door hetgeen de Heere Jezus geleerd heeft. Kn evenmin wordt het denkbeeld, dat vuur vernietiging veroorzaakt, gesteund door het beeld, dat hier wordt gebruikt, want in den vurige)! oven „zal weening zijn en hiersing der tanden.quot;

51. En Jezus zeide tot hen . If ebt gij dit alles verstaan? Zij zeiden tot hem: Ja, Heere!

Dat is eene zeer belangrijke vraag. De waarheid te verstaan is volstrekt noodzakelijk; alles te verstaan is wen-scheljjk. Do bloote letter der gelijkenis, zonder begrip of besef van hare be-teekenis, zal noch levend, noch heilig maken. Gelijk voedsel gegeten, verteerd en met het lichaam vereenzelvigd moet worden, zoo moet men de waarheid door don geest in zich opnemen. Zouden wij kunnen zeggen: „Ja, Heerequot;, indien Uij die vraag tot ons richtte!\' Hunne schatting van huu eigen verstaan was wellicht ook niet zoo nederig als het wel moest.

52. Kn hij zeide tot hen: Daarom een iegelijk schriftgeleerde, in het koninkrijk der hemelen onderwezen, is gelijk een heer des huizes, die uit zijn\'\' schat nieuwe en oude dingen voortbrengt.

Onze eerste begeerte moet wezen, zclven „in het koninkrijk der hemelen onderwezen te zijn.quot; Dit is eene merkwaardige uitdrukking. Dit geschied zijnde, zijn wij allen bestemd om te wezen als een heer des huizes, en worden wij verantwoordelijk gesteld voor het gebruik onzer kennis als voedsel voor allen, die in ons huis zijn.

Wat wij verstaan, moeten wij onderwijzen. Wat wij in onzen schat hebben ontvangen, moeten wij voortbrengen. Indien de Heere ons in zijn koninkrijk heeft onderwezen, dan is dit om don wille van anderen. Ten opzichte van dezen moeten wij handelen, als iemand, die huis houdt, en provisie uitgeeft voor hot gezin. Sommige zaken zijn bewaard om nog te rijpen, en dezen brengt de hofmeester ter bestemder tijd te voorschijn. Anderen zijn boter om

10

zoo verscli uit den hot\' gebruikt te worden; en dozen plaatst hij terstond oi) tafel. Niets houdt hij terug; maar hij beperkt zijn\' voorraad niet tot\'eene enkele zaak. Het oude is hij niet moede, en voor het nieuwe is hij niet bevreesd. De oude waarheid wordt nieuw gemaakt door eene levende ervaring; nieuwe beschouwingen der waarheid — indien het wezenlijk de waarheid is — zijn dan slechts de oude waarheid in een nieuw licht. Wij moeten in ons onderwijzen van andoren op verscheidenheid bedacht zjjr., maar dat doel moeten wij niet zoeken te bereiken door de kinderen te vergiftigen met doodeljjke kruiden, alleen maar om hun nieuwe gerechten voor te zetten. Alleen die dingen, welke waard zijn om in don schat te worden bewaard, zijn ook waardig om voor het gezin voortgebracht te worden. Die schriftgeleerde moet wol onderwezen zijn, die gedu

IIO O F D S T U 1 [De Koning in

54. I\'hi gekomen zijnde in zijn vaderland, leerdehij ze in hunne synagoge, zoodat zij zich ontzetten, en zeiden: Van tvaar komen dezen die wijsheid en die krachten?

Met welk eene aandoening dos harten is onze Heere naar zijn vaderland teruggekeerd! Hoe bereid was Hij om met zijne vorige vrienden samen te komen, want „Hij leerde ze in hunne synagoge.quot; Hoe ijverig kwamen zij te samen om hun\' jongen Landsman te hooren, die zoo grooto ontroering had teweeggebracht! Hoe verbaasd waren zij over do meesterlijke wijze, waarop HÜ groote, gewichtige onderwerpen rende een lang loven eene verscheidenheid van kostelijke waarheden heeft voort te brengen.

Heere, maak Gij ons tot deze dingen bekwaam. Onderwijs ons, opdat wij ons gezin mogen onderwijzen. Mochten wij niets terughouden voor ons zelven, maar voor uw volk alles voortbrengen, wat Gij ons hebt toevertrouwd. O mochten wij, ten dage als Gij wederkomt, U wolbohagelijk zjjn, omdat wij getrouw zijn bevonden.

53. En het is geschied, als Jezus deze gelijkenissen geëindigd had, vertrok hij van daar.

Hij bleef niet om door te veel te doen te bederven wat Hij zoo goed gedaan had. Toen Hij „geëindigd\'* had, ging Hij weg. Als Hij zijn dienstwerk in ééne plaats had volbracht, „vertrok hij van daar.quot;

: XIII. 54-58.

zij» vaderland.]

behandelde en grooto daden dood! Verbazing leidde tot navraag. Zij begonnen zich af te vragen hoe dit kon. De vraag: „ Van tvaar komen dezen die wijsheid en die krachten Pquot; zou met eerbied kunnen gedaan zjjn, en zou tot een zeer leerrijk antwoord hebben kunnen leiden, maar sommigen gaven aan hunne vraag een\' geur van ongeloof, en dit is hun duur te staan gekomen.

Heere, geef dat mjjne vragen nooit voortkomen uit ongeloof. Geef mij verbaasd te zijn over hetgeen G ij doet, en toch weer niet verbaasd te zijn, dat Gij in staat zijt om zulke krachten te doen?

55, 5G. Is deze niet de zoon des timmermans? en is zijne moeder niet cjenaamd Maria, en zijne broeders Jaho-hus en Joses, en Simon en.Judas? En zijne zusters, zijn ze niet allen hij ons? Van waar komt dan dezen dit alles

Zijn stamboom sclieen hun van de nederigston to zijn. Hij was uit hun midden voortgekomen; Dio geacht werd zijn vader te zijn was een dorpsambachtsman. Zijne moedor was eenvoudig Maria, en zijne bloedverwanten gansch gewone personen. Dit had lion belioo-ren aan te moedigen, had hun genoegen behooren te doen; maar zoo was liet niet, Zjj worden sarkastisch; en bleven verwijlen bij de welbekende namen van Jakobus, en Joses, en Simon en Judas. Zij gaven te kennen, dat hij niet heel veel wijsheid opgedaan kon hebben in eeno timmermanswerkplaats; on daar hij niet onder do rabbis had verkeerd, om eeno betere opleiding te erlangen, kon hij in werkelijkheid ook niet heel veel weten. Hoe kon hij tot zoo groot eeno hoogte zijn gekomen ? Hij was een gansch onbeduidend persoon. Wel, zij liobben hem immers gekend, toon zijne ouders op hunne reize naar liet feest to Jeruzalem liem hadden verloren ! Zij konden niet luisteren naar het gepraat van den zoon des timmermans.

57. hhi zij icerden aan hem cjeër-cjerd. Maar Jezus zeide tot hen: Een profeet is niet ongeëerd, dan in zijn vaderland, en in zijn huis.

Zij violen over een\' steen, die hun tot stapsteen had behooren te dienen. Arme zielen! Hoe gelijken zij op velen in onze dagen, die glans en schittering moeton zien en van hooge aanspraken moeten hooron, of zij zullen de grootste wijsheid als niets achten! Als zij eeno j leerrede kunnen begrijpen, dan denken zij, dat zij onmogelijk goed of degelijk ! kan zijn. Indien iemands handelwijze i eenvoudig en natuurlijk is, dan kan hij, naar hunne meening, niet heel veel aandacht waardig zijn. Nog altijd is het gewoonlijk het geval, dat waar iemand bekend is, zijne naburen moeie-lijk kunnen gelooven, dat lijj inderdaad oen groot man is. Afstand geeft | bekoring: eeno wolk schijnt dedingen in omvang te doen toenemen. Dat is dwaasheid.

| 58. En hij heeft aldaar niet vele krachten gedaan, vanwege hun ongeloof.

Ongeloof bond Hom do handen. Waarom zou Hij zijne heilige krachten aanwenden onder een volk, dat ! er niet van wilde profitooren? Waar Hij gaarne hot meeste gedaan zou hebben, was Hij gedwongen om liet minste te doen, omdat Hij zag, dat alles wat Hij deed, aan hen verspild ; zou zijn. Do Heere behoede ons voor zulk een\' geestestoestand! O Heere, geef ons volkomen te gelooven, zoodat Gij voor ons, en in ons, en door ons i vete krachten dor genade doen kunt.

I, 2. Te dterzelfder tijd hoorde Her (kies, de viervorst, het gerucht van Jezus, en zeide tot zijne knechten: Deze-is Johannes de Dooper\' hij is opgewekt van de dooden, en daarom werken die krachten in hem.

Toen het geheolo land in beweging

was, ,/c dier zelf dei- tijd hoorde Heródes, de viervorst, het gerucht van Jezus.quot; Toon, maav niet eerder, was liet gerucht van Jezus doorgedrongen tot dezen nietswaardigen vorst, die al te zeer met zich zei ven en met zijne booze lusten was vervuld, om veel te hoeren van geestelijke zaken. De boer hoeft eerder van Jezus gehoord dan de vorst. Hot Woord Gods kan hot paleis wol binnentreden; maar het baant er zich slechts langzaam oen\' weg. Heródes sprak over dozen vermaarden persoon tot zijne dienstknechten, want hij was zóó verschrikt, dat hij zijne vrees niot kon verbergen. Een schuldig geweten wordt door oeno misdaad voortdurend gekweld en verontrust. Op de herinnering van den tyran stond do naam „Johannesquot; geschreven, en nu hij opgeschrikt wordt door hot gerucht van wonderen, die geschied waren, roept hij: „Deze is Johannes de Dooper; hij is opgeweld van de dooden.quot; Naar zijne belijdenis was Heródes een sad-dueeër, maar zjjn an^stheeft zijn twijfel-geloof tot stof\' vergruisd. Voor Johannes ten minste gelooft hij, datereene opstanding is der dooden. Onder de oppervlakte van luid uitgesproken ongeloof, ligt dikwijls groot bijgeloof\'. Heródes Antipas bezat een vierde deel van zijns vaders koninkrijk, en minder dan een vierde deel van zijns vaders bekwaamheid ; maar in zelfzuchtige wreedheid was hij een echte welp van den ouden wolf. Zijn geweten sprak luide genoeg om hem te verschrikken, maar dat was niet genoeg om hem te veranderen. Merk op, hoe hij in de macht geloofde van den verrezene; „Daarom werken die krachten in hem.quot; Indien nu Heródes op een bloot hooren zeggen aan den Heere zulk een macht toeschreef op aarde, zullen wij niet gelooven in de macht van onzen verrezen Heere op zijn\' troon in de heerlijkheid?

3, 4. Want Heródes had Johannes gevangen genomen, en hem gebonden, en in dot kerker gezet, om Heródias, de huisvrouw van Filippus, zijn broeder; want Johannes zeide tot hem: Bet is n niet geoorloofd haar te hebben.

Natuurlijk was het hem niet geoorloofd de huisvrouw van Filippus, zijn\'\' broeder, te nemen, terwijl Filippus nog leefde, en terwijl ook zijne eigene vrouw nog leefde. Toen hij de gast was van Filippus te Kome, werd hij verstrikt door Heródias, en het schuldige paar, dat, behalve dat zij beiden reeds gehuwd waren, zich te na in den bloede bestonden om wettig met elkander te huwen, kwam terug in (lalilóa alsof zij man en vrouw waren. Het was moedig gesproken van den Dooper, toen hjj kortaf zeide: „Met is ii niet geoorloofd haar te hebben\'\'; maar die volzin is hem duur te staan gekomen. Heródes Antipas kon het wèl onwettige dragen om de daad te doen; maar hij kon het niet dragen, dat men hem zeide, dat hij eene onwettige daad had gepleegd. Johannes heeft de zaak niet bewimpeld, en evenmin heeft hij or over gezwegen. Wat beteekende voor hem een koning, indien deze koning do wet Gods met voeten durfde treden ? Hij sprak scherp, en op don man af, en Heródes wist hot. Heródes heul Johannes gevangen genomen, omdat quot;net woord van Johannes Heródes gevangen had.

De macht van zondige liefde komt uit in de woorden „om Heródias wd.quot; Deze wreedaardige vrouw duldde geene bostrafliiig van hare losbandigheid. In hoogmoed en wreedheid was zij een ware Isebel; en Heródes was als was in hare handen.

5. En willende hem dooden, vreesde hij het volk, omdat zij hem hielden voor een,\'¹ profeet.

Zulke eerlijke, openhartige taal kon noeli door hem, noch door zijne bijzit worden verdragen, en zoo zou iiij don bestraffenden mond voor altjjd tot zwijgen hebben gebracht, indien hij niet door een heilzame vrees voor hot volk ware teruggehouden. Heródes was in bedoeling reeds een moordenaar, maar voor het oogenblik heeft do vrees hom nog belet de daad ten uitvoer te brengen. Het volk had hoogo achting voor Johannes als ecu dienstknecht Gods, en do tyran durfde den toorn der menigte niet bravceron. Welke slaven der vrees kunnen slechte vorston niet worden. Dit is goed, want aldus wordt hunne tyrannic voor eene wijle ten minste in toom gehouden. Helaas! lang duurt dit gewoonlijk niet, want weldra laten zij zich niet meer weerhouden, cn dan zullen zjj tor wille van eene gunstelinge den toorn ecnor gohoole natie tarten.

0. Maar ah de day der geboorte van Heródes geliondoi werd, danste de dochter van Ueródias in het midden van hen, en zij behaagde aan IIeródes.

Er is niets verkeerds in hot vieren van geboortedagen, maar zeer groot kwaad schuilt or in een\' wellustigen dans, of in andere spelen, waardoor kwaad wordt opgewekt. Salome was eene ware „dorhfer van Ueródias.quot; VA] vergat haren rang, en devnste in het midden van hen naar do wellustige wijze van dien tijd, ton einde een\' waarschijnlijk dronken vorst te behagen. Zjj „behaagde aan Heródesquot;, don overspeligen minnaar harer moeder, en wjj kunnen ons gemakkelijk voorstellen wat soort van dans het was, die hem behaagde.

I n onze dagen worden dochters maar al te vaak door hare moeders aangemoedigd om zich to kleeden op eene wijze, die nauweljjks betamelijk mag genoemd worden, en ingeleid tot danspartijen, die niet zeer aanbevelenswaardig zijn voor de bevordering van reinheid van zeden. Dit kan niets goeds ten gevolge hebben. Aan Hero-dessen moge dit behagen, maar aan God mishaagt hot. In dit geval heeft de dans tot eene wreedo misdaad geleid, en het is te vreezen, dat maar al te dikwijls grove onzedelijkheid het gevolg is geweest van dansen, waardoor onreinheid on oneerbaarheid werden opgewekt.

7. Waarom hij haar met eede he-toafdc te, e/even, weit .:ij ook eischen zonde.

Eene dwaze betofle en een goddc-looze eed. Menschen van de soort van Herodes zijn altijd mot eeden gereed. Men behoorde te weten wat men doet, als men iets belooft, en nooit mag men zijn\' naam in blanco teekenen, en het door iemand anders laten invullen, want aldus zou men met die naam-tookening alles wat men heeft kunnen verliezen. En daarenboven kon toch ook op ocne verdienste, die slechts in eene onzedige houding van het lichaam bestond, zulk oeno grooto belooning niet volgen! Heródes was gewis even dwaas als slecht. Hadden wijn en wellust zijn hart weggenomen?

8. I\'Jn zij, te voren onderricht zijnde dooi\' hare moeder, zeide: Geef mij hier in een\'¹ schotel, hel hoofd van Johannes den Dooper.

Do geheele zaak was vooraf overlegd tusschon deze schaamtelooze moeder en dochter, die beiden Heródes\' zwakke zijde kenden, en met hem wisten om te gaan. Do moeder hoeft hare dochter tot dansen aangespoord, en haar toen dit verzoek ingeblazen. Do dochter aardde naar do moeder,

150 DE HERAUT DES

on heeft zeev bereidvaardig do instructies dier booze vrouw uitgevoerd. Ongetwijfeld was Heródias nog veel meer verbitterd dan Heródos wegens hetgeen de Doopcr had durven zeggen, want gewoonlijk zal de vrouw meer vertoornd zijn dan de man als zij om zulk cone zonde wordt bestraft. Hoe treurig is het, dat uit het edele geslacht der Macabeërs zulk een vrouwelijk monster is voortgekomen! Zij wil het hoofd tan Johannes den Dooper op een\' schotel hebben. De vermelding der bijzonderheden toont het koelbloedige van den eisch. Als of hot eene aangename spijze was, moet het hoofd des profeten haar op een\' schotel worden voorgezet!

9. En de leaning werd bedroefd; doch om de eeden, en deejenen, die met hem aanzaten, ejehood hij, dat het haar sou gegeven worden.

Fraaie droefheid! Men zegt dat do krokodillen tranen storten over hen, die zij door midden bijten. „De koningquot; was bevreesd voor de gevolgen. Arme koning! Hij kan nog eene laatste, stervende worsteling dos gewetens iiob-bon gevoeld, want Herodes had oen\' zekeren eerbied voor Johannes; maar zijne smart kon niot heel diep zijn geweest, daar hij hem reeds had willen dooden. Do koning vreesde, dat zijno hovelingen en drinkgezellen hem zwak zouden vinden, en hem wellicht zouden bespotten als te godsdienstig om een\' profeet te durven doren. Die vrees van voor zwak gehouden te worden bewees, dat hij inderdaad zwak was. Hier kwam nog bij, dat Heródias zou don-kon, dat zijne liefde voor haar lang zoo groot niet was, als hij had voorgewend; en hoe zou hij haar hartstochtelijke smart hierover kunnen verdragon? Daarenboven; hij was „een

KONINOS GEDOOD. | Hoofdst. XI V.

man van eerquot;, om de eeden kon hjj dus niet terug. Mot het leedwezen, dat de wolf gevoelt, omdat hij het lam moet verslinden, gaf hij bovel om Johannes te vermoorden, en zijn hoofd aan het jonge meisje te geven. Roekelooze beloften en zelfs eeden, zijn goene verontschuldiging voor onrechtvaardige daden. Do belofte was in zich zelve van nul en gcener waarde, omdat niemand het recht hoeft te beloven, dat hij onrecht zal doen. Goddelooze oedon moeten betreurd, maar niet go-houden worden; maar deze wreede tyran boval den moord, en heeft alzoo zijne afschuwelijke belofte gestand gedaan.

10. Fm zond heen en onthoofde Johannes in den kerker,

Herodos zond heen, en onthoofde Johannes. Met oen enkel woord wordt oen kostbaar leven afgesneden. Hoe gering denken tyrannen over een\' moord! Geen wonder werd gewrocht om Johannes te bevrijden. Waartoe ook ? Voor den Dooper was het heerlijk om heen te gaan en zijn loon te ontvangen, want zijn werk was afgedaan. Hij moest niet wegkwijnen in de eenzaamheid; de man Gods verliet de gevangenis voor hot paradijs, en dat wol met één\' onkelen zwaardslag. Het was oon afgrijselijke moord, maar voor don Dooper was het eene zalige verlossing. Hij was niet langer in do macht van Heródos of van Heródias ; hij ontving zijne kroon in den hemel, ofschoon hjj op aarde zijn hoofd had moeten verliezen.

Van Heródos wordt gezegd, dat hij „Johannesheeft onthoofdquot;\', want hetgeen op zijn bevel was geschied, is voor zijne verantwoordelijkheid, en zijn geweten zeide hom dit. Wat wij door anderen doen, doen wij zolven. De

menschcn kunnen Kondigen door volmacht; maar zei ven staan zij er voor schuldig.

11. En zijn hoofd -werd gebracht in een\'\' schotel, en aan het docht erken gegeven; en zij droeg het tot hare moeder.

Wolk een geschenk aan eeno jonge dame! liet werd aan het dochterken gegeven! Het meisje schaamt zich niet om dien fijnen schotel op to nemen en hem naar hare duivolsche moeder te dragen, opdat zjj hare boosheid verzadigen kan met hot gezicht van het hoofd van haren trouwen bestraffer. Welk eene moeder en dochter! Twee booze vrouwen kunnen cene wereld van kwaad doen. Wolk een lot voor zulk een hoofd! Heeft het wellicht ook nog van dien schotel do lage overspeelster bestraft ?

12. En zijne discipelen kwamen en namen het lichaam teeg, en hegroeven het; en gingen en boodschapten het Jezus.

Be volgelingen van don godvruchtige hebben hun\' vermoorden leider niet verlaten: „zijne discipelenhrameriquot;. Het verminkte lichaam werd hun overgegeven; met eerbied namen zij het lichaam weg en begroeven het. Nog waren zij zijne discipelen, en zijn dood was de dood niet voor hun geloof. Zij volbrachten de eenige daad van vriendelijkheid, die toen in hunne macht was, voor hem, dien zij hadden gevolgd. Zij beschouwden den hoof-deloozen romp als do laatste overblijfselen van Johannes, en zjj verzamelden er zich om heen en gaven het tone eerlijke begrafenis. Er wordt door don evangelist echter niet gezegd, dat zij Johannes begroeven: „zij namen het lichaam weg en begroeven het, maar hem niet. Do wezenljjke Johannes kon door niemand begraven worden, en Herodos heeft weldra ondervonden, dat Johannes nog sprak, nadat hij was gestorven.

Wat bleef er voor Johannes\' discipelen nu anders te doen over, dan om naar den Vriend en Meester huns leiders heen te gaan. Hem de omstandigheden mede te doelen en verdere orders af te wachen ? Johannes had hen goed onderwezen, daar zij terstond na den dood huns leeraars tot Jezus gingen.

Als wij in groote benauwdheid zijn, dan zullen wij verstandig handelen met zeiven te doen wat wij kunnen, en terzelfder tijd alles aan Jezus mede te deelen, opdat Hij ons zegge, wat wij nu verder te doen hebben. Wolk eene verlichting om het alles aan Jezus te zeggen! Het was een pijnljjk verhaal voor Hem om aan te hooren: maar Hij zal deze treurenden gewisselijk vertroosten, on ook ons zal Hij in onzo omstandigheden vertroosting zonden.

13. En als Jezus dit hoorde, vertrok hij van daar te scheep, naar eene woeste plaatsalleen; en descharen, dathooremle, zijn hem te roet gevolgd uit de steden.

Onze Heere kon zoo droevig cene gebeurtenis, als dc dood van zijn\' voor-looper niet laten voorbijgaan zonder bijzonder gebed in de eenzaamheid.

cn wellicht heeft ITij het toen ook verstandig geaclit, om op dien tijd buiten hot gebied van Herodes te zijn, Heeft zulk een tijger eenmaal bloed geproefd, dan zal hij allicht naar meer dorsten. Daarenboven was eenige rust beide voor Hem zei ven en voor de kleine groep, die Hom vergezelde, hoogst noodzakelijk, en onze lleere was geen harde Meester, die zijnen dienstknechten te zware lasten oplegt. Zoo-dm Jezus dus hoorde van Johainien\' dood, ging Hij met zjjne volgelingen naar eene eenzame plaats buiten het rechtsgebied van Heródes; „eene woeste plaats alleenquot; Hij begaf er zich heen per schip, ten einde do zee te stellen tusschen zich en de scharen. Het was moeiehjk voor Hem om zich af te zonderen; maar Hij gebruikte de middelen, die door gezond verstand worden aangewezen, om er toe te komen. Hij kende de volstrekte behoefte aan eenzaamheid, en Hij zocht haar. Hot moet nog door vele arbeiders worden geleerd, om een verstandig gebruik te maken van de eenzaamheid.