p. ui/

—/{

CÖ

DE PROTOCOLLEN

lHOiSCi iOMffl

y

AUG, SASSEN

^Vreliivi.i\'is dei\' u;ciiileente Helinond.

WERKEN VAN HET PROVINCIAAL GENOOTSCHAP VAN KUNSTEN I-N WETENSCHAPPEN IN NOORD-BRABANT.

vu:* ut: isi:i:ns :v^o i.

\'s-IIERTOG KN HOSCII, G E B R () E D E R S MULLER. 1890.

^x\\ \\ ■ \\ \\

\\ —¹

...

Crr .• tilib -

u

Hist. Gen. V.52A

DE PROTOCOLLEN

DER

HELMONDSCHE NOTARISSEN

(1595—1798).

DE PROTOCOLLEN

(1595-1798)

DOOR

AUG, SASSEN,

-A-rchlvaris clex* geiTieente Helmond.

V/ERKEN VAN HET PROVINCIAAL GENOOTSCHAP VAN KUNSTEN EN WETENSCHAPPEN IN NOORD-BRABANT.

REEKS X° 4. ^lt;^CH

\'s-HERTOGENBOSCH, GEBROEDERS MULLER. 1890.

RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT

0776 8512

O Ï\\B BRIGHT.

De verzameling, die hierbij den raadpleger wordt aangeboden, was oorspronkelijk bestemd slechts tot eigen gebruik. Toen namelijk het gemeentebestuur van Helmond aanschrijving had ontvangen, dat de ten raadhuize berustende rechterlijke archieven en daaronder de notarieele protocollen naar het depot van \'s Rijks oud-archief te \'s-Hertogenbosch zouden moeten worden overgebracht, besloot ik uit die protocollen al datgene af te schrijven, wat mij, in mijne geschiedkundige onderzoekingen, wellicht eenmaal van nut zoude kunnen zijn. Naarmate ik met dien arbeid vorderde, werd ik boe langer hoe meer overtuigd van het belang mijner copie, —- een belang, dat eerst duidelijk in het oog sprong, toen ik ook aan het thans achter dit werk afgedrukt alphabetisch register van zaken, plaats- en persoonsnamen de laatste hand bud gelegd.

Het was dan ook eerst daarna, dat ik besloot mijn handschrift aan het Provinciaal Genootschap van kunsten en wetenschappen in Noord-Brabant ter uitgaaf aan te bieden, en deze heeft het welwillend aanvaard.

De tijd is voorbij, waarin men het nut eener uitgaaf als de onderwerpelijke nog moest bepleiten. Eene halve eeuw geleden moest het nog worden gezegd; ))\'t is met de geschiedenis als met de zedekunde, — ook de zoogenaamde kleinigheden hebben op dat gebied hare waardequot;, (¹) thans is die uitspraak eene gemeenplaats gelijk geworden, — eene waarheid, die niet meer behoeft te worden verkondigd.

Al mogen wij dan ook het goed recht van bestaan dezer uit-

¹

Professor Kist. Bijdrage tot de Geschiedenis der Hoogeschool te Leiden, 1850.

VOORBERICHT.

gaaf gerustelijk als onaantastbaar beschouwen, toch zal het misschien niet overbodig zijn, het belang van den inhoud met een enkel woord aan te toonen.

Het ligt in den aard der zaak, dat vooral de genealogen in dit boekje spyze naer heure gadincje zullen vinden. Van de oud adellijke geslachten, die uit dezen bundel hunne genealogiën zullen kunnen aanvullen of justificeeren, noem ik slechts van Brakel, van Eyck, Fladeraken, Grevenbroek, Jeger, van Leefdael. Raosfelt, Scherpen-zeel, en verwijs ik voorts naar de vele andere namen van zoodanige geslachten, in het register te vinden.

Het zijn evenwel voornamelijk de Gereformeerde regeerings-familiën der voormalige meierij van \'s-Hertogenbosch, welke in dit boekje vele bijzonderheden, hunne geslachten betreffende, zullen vinden opgeteekend, als bij voorbeeld Donker Curtius, Gualtheri , Hanewinckel, de Jongh, Krayenhoff (thans van adel), van der Lith, Neomagus, Voet, Walraven en zoo vele andere.

Al de schilderijen en andere kostbaarheden, v, elke eenmaal behoorden aan den grooten zeeheld Maarten Harpertszoon Tromp, vinden wij beschreven in de inventarissen der nalatenschap zijner dochter Anna Maria, welke op 7 Januari 1717 op het huis Bin-deren onder Helmond overleed. Die inventarissen (n⁰ 246 en 248) zijn voor de familiegeschiedenis van den beroemden vlootvoogd en voor de kunstgeschiedenis zeker van niet gering belang.

Voor de kennis van oude gebruiken leveren de akten der Helmondsche notarissen verschillende bouwstoffen. Zoo vinden wij er aanteekeningen omtrent het zoogenoemde beerjagen, het geven van een trouwpenning, het onderteekenen van trouwbeloften met bloed, enz.

Verschillende akten zijn aangehaald of afgeschreven als belangrijk voor de geschiedenis van het onderwijs, de industrie, het schependom en de belastingen, andere zooals bij voorbeeld 336 en 358 vonden hier eene plaats curiositatis causa.

De plaatselijke geschiedenis der meeste Peellandsche en die van vele andere dorpen en steden zal met behulp van dit boekje kunnen worden uitgebreid.

Ook de «Geschiedenis van het Bisdom \'s-Hertogenboschquot; door pastoor Schutjes zal, vooral wat de naamlijsten der geestelijken betreft, uit deze akten op vele plaatsen kunnen worden aangevuld.

Maar wat deze uitgaaf in de allereerste plaats waarde geeft,

VOORBERICHT.

is het licht, dat zij in vele opzichten doet schijnen op het zoo belangrijke en nog altijd te weinig gekende tijdvak tusschen den vrede van Munster en de aanneming der Bataafsche staatsregeling.

De volkomen vertrouwbare, zuiver objectief behandelde geschiedenis van de maatschappelijke en kerkelijke toestanden dier dagen in de Generaliteitslanden is nog immer niet geschreven. Wel zijn hier en daar eenige brokstukken dier geschiedenis in het licht gegeven, maar haast altijd hebben de schrijvers zich geplaatst op zuiver Calvinistisch standpunt ol\' wel die der andere zijde zijn in hun lust tot «reconstructiequot; der geschreven geschiedenis, ook weder te ver gegaan.

Trouwens ten opzichte dier geschiedenis zijn nog altijd te weinig bronnen openbaar gemaakt. Want zij kan niet geschreven worden dan na raadpleging van zeer vele tot nu toe onuitgegeven stukken, waaronder in de eerste plaats zullen moeten in aanmerking komen de acta classis en in de tweede plaats zeker de ter zake dienende notarieele akten.

Wat deze laatsten aangaat, is het onderwerpelijke bundeltje het éérste, dat door de drukpers tot gemeen goed wordt gemaakt. Dergelijke uitgaven hebben ongetwijfeld ook haar belang ten opzichte van het merkwaardigste deel der geschiedenis van Noord-Brabant (1G48—1795), omdat ze don toekomstigen historieschrijver in staat zullen stellen maar ook zullen noodzaken die geschiedenis nêer te schrijven met dat objectieve oordeel en die onversierde vermelding der feiten, welke de waardigheid der historie uitmaken.

Wanneer wij, om een enkel voorbeeld te noemen, met behulp dezer akten ons nog eenmaal de immer belangrijke geschiedenis van Sophia Alberts willen voor oogen stellen, dan zullen wij het eerst voor goed gaan gevoelen hoe misdadig maar vooral hoe klein en nietig het van de Staten-Generaal was om ter oorzake van de zoogenaamde bekeering van dit nietswaardige persoontje zooveel wee over de Meierij uit te gieten. Maar de lust zal ons tevens vergaan om van deze, in een duffe omgeving groot gebrachte, diefachtige en manzieke deerne een heilige en eene martelares te maken,

gelijk sommigen hebben gemeend te moeten doen.

* *

Behalve van de notarissen, wier akten in het archief der gemeente Helmond berustten, vond ik, en wel in stukken van ■1G52 en 1657

VOORBERICHT.

nog melding gemaakt van DANIËL TYBOSCH, notaris en procureur alhier. Zijn protocol is evenwel verloren geraakt, tenzij het elders moclit worden bewaard, wat evenwel niet waarschijnlijk is.

Ook de notaris ARNOLDUS HORCKMANS (zie n^lt;gt;351) zal wel te Helmond zijne standplaats hebben gehad. Zijn protocol is evenwel ook niet meer aanwezig.

BetrefTende de notarissen, wier akten ten dienste van dit bundeltje zijn geraadpleegd, kunnen wij nog bet volgende mededeelen.

ADRIAAN BROUWERS, DANIËL WIJTVELT en M^r. PIETER BUNNEN waren natuurlijk katholiek, want zij waren reeds bij den raad van Brabant geadmitteerd vóór den vrede van Munster. Wat m^r. Pieter Bunnen betreft, blijkt dit bovendien uit het feit, dat twee zijner zonen het geestelijk gewaad droegen.

Hoewel de oudste der aanwezige akten van JOACHIMUS KETS eerst van 1682 dagteekent, bestaan er redenen oin te veronderstellen, dat ook hij den katholieken godsdienst beleed, want onder de Ilel-rnondsche katholieken dier dagen komt menigmaal de naam van KETS en ook de naam van DE HAES(\'), die zijner echtgenoote voor. Ook A. WIJTVELT zal hoogst waarschijnlijk katholiek zijn geweest. Al de andere notarissen, wier akten in deze verzameling zijn opgenomen, behoorden tot de Gereformeerde gemeente.

ADRIAAN BROUWERS woonde in 1595 »buyten de Bijndersche poortquot; en was ook procureur bij de schepenbank van Helmond.

M^r. PIETER BUNNEN was licentiaat in de rechten, van Bamis ■1650 tot Bamis 1651 burgemeester van Helmond en gehuwd met JOANNA LOYEN. Uit zijn onderhandsch testament de dato 25 April 1673 blijkt van het bestaan van vier kinderen uit zijn huwelijk en wel van LÜDOVICUS-, ARNOLDUS-, JOANNES- en DIONYSIUS BUNNEN, waarvan de twee eersten in evengemeld jaar als religieuzen van bet convent Gaesdonck in het land van Kleef genoemd worden en de twee laatsten zeker dezelfden zijn, welke voorkomen in n⁰. 39.

DANIEL WIJTVELT was van Bamis 1651 tot Bamis 1652 burgemeester van Helmond en behalve notaris ook procureur bij de schepenbank zijner woonplaats, welke betrekkingen trouwens doorgaans

(•) Zie n°. 58 en 74.

VOORBERICHT.

hand aan hand gingen. Op 27 September 1666 gaven schepenen ten zijnen verzoeke een getuigschrift uit, waarbij zij verklaarden, »dat Mr. Daniel Wijtvelt, oud-borgemeester dezer stadt mitsgaders notaris ende procureur alhier, is een eerlijck man, die het voor-screven burgemeesterambt loffelijck heeft bedient; wyders dat alle actens, voor hem als notaris gepasseert, volcomen gelooff worden gegeven ende daarop recht ende Justitie geadmitteert na behooren, zulx dat wy van hem niet anders cunnen getuygen dan alle goets.quot;

Misschien heeft dit getuigschrift moeten dienen om Wijtvelt in het notarisambt te »continueerenquot;, daar hij, als niet belijdende »de ware gereformeerde religiequot;, na de politieke reformatie niet meer was «bequaem ende behoorlijck gequalificeertquot; om die betrekking waar te nemen en dit slechts bij wijze van uitzondering kon worden gedoogd.

Ook JOACHIMUS K.KTS was procureur bij de Helmondsche schepenbank.

DIKCK DECKERS was ook deurwaarder bij den raad van Brabant en komt als zoodanig in een stuk van het jaar 1700 voor. In 1711 was hij president-schepen van Helmond; hij wordt in eene akte van dat jaar tevens genoemd rentmeester van het Apostelhuis onder Mierlo.

P1ETE11 DE CORÏ had naast het notarisambt nog allerlei andere betrekkingen te bedienen. Zoo was hij tevens schout van Mierlo (1703), Vlierden (1703), Stiphout en Croy (1726), drossaard van Helmond (1715), Mierlo (1730), Stiphout en Croy (1726), secretaris van Bakel (1703,1718), Milheeze (1718) en Vlierden (1705.1718).(\')

DE CORÏ woonde in 1709 in de Binderstraat aan de westzijde. Hij overleed te Helmond 2-, en werd aldaar begraven 3 Juli 1737. Zijne echtgenoote, MARGARETHA GERBADE, overleed reeds den Istcn October daaraanvolgende te Mierlo, alwaar zij zich na den dood van haren man metterwoon had gevestigd. Haar neef, mr. HERÜMINUS GERBADE, advocaat bij het hof van justitie te \'s-Hertogenbosch. aanvaardde hare nalatenschap onder het voorrecht van boedelbeschrijving

Overigens verschaffen de in dit werkje opgenomen akten zelf nog vele gegevens omtrent de Helmondsche notarissen.

VOORBERICHT.

Nog een kort woord, wat betreft den aard van de notarieele praktijk en den vorm van de akten der Helmondsche notarissen.

Wanneer wij de ondenverpelijke protocollen, die over twee volle eeuwen loopen , doorbladeren, dan zien wij de routine voortdurend in macht en heerlijkheid toenemen.

Bij Brouwers is meest alles nog natuur. Hij brengt doorgaans den wil en de verklaringen van partijen in geschrift, zooals de indruk van het oogenblik dit medebrengt. Had hij in onzen tijd geleefd, zeer zeker hij had gaarne het gevarieerde woord van den dichter tot zijn devies verheven;

Routine is verdienste\'s vijandin.

Maar ontkend mag het niet worden, dat dergelijke notarieele tuchteloosheid ook zeker hare schaduwzijde had en aan de geloofwaardigheid der akten weinig bevorderlijk zal zijn geweest.

Wanneer wij echter voortbladeren in het omvangrijke boek, dat voor ons ligt, dan zien wij den vorm der akten langzamerhand versteenen om reeds in het begin der vorige eeuw in zuivere sterio-typen te ontaarden.

Adriaan Brouwers vermeldt in het hoofd der akten haast nimmer zijn naam en evenmin zijne standplaats. Gewoonlijk vangt hij eenvoudig aan: Compareerde «voor mij notarisquot;, een enkele maal voor mij »openbaer notarisquot; en zeldzamer nog voor mij «openbaer notaris bij den Raede van Brabant geadmitteerdquot;.

In veel gevallen zijn de minuten niet door Brouwers geteekend. Meestal echter teekent hij met A. Brouwers nol\'. Sommige malen voegt hij aan zijne «signature notariaelquot; het jaartal toe, b. v. A. Bronicers not\' 1020. En enkele keeren ook schrijft hij voor zijn naam eenige woorden, hier meer, ginds minder uitvoerig, zonder dat in deze eenig stelsel of eenige orde is te ontdekken. Zoo lezen wij o. a. in cene akte van -1020 onder de handteekeningen van partijen Ende ick Adriaen Brouwers gi-admitteert notaris, A Brouwers not» en in eene van 1007 (in de landtaal gesteld) Et me nolario present, A. Brouwen not\'.

Bij de volgende notarissen wordt het gewoonte, bij de latere regel zonder uitzondering, dat zij iu het hoofd hun naam en hunne

VOORBERICHT.

voornamen vermelden met bijvoeging, dat zij zijn «notaris openbaer {of publijck), in den edelen raede van Brabant (in \'s-Gravenhage) geatmitteerd (en) tot Helmont residoerendequot;. Meest allen voegen aan hunne handteekening de letters not^s ot not^s publ. en het jaartal toe. D. Wijtfelt doet zijne liandteekening dikwijls voorafgaan door de woorden Ita attestor of Quod attestor.

Wat het teekenen der akten door comparanten en getuigen aangaat, heerscht bij Brouwers de grootste stelselloosheid. Nu eens maakt hij in de akte molding van dat teekenen, andere malen niet. Soms teekenen de comparanten niet, dan weer getuigen niet en enkele malen geen van allen, zonder dat de oorzaken worden vermeld. Eens (1008) teekent een getuige ook namens den andere: Jan van Luylelatr, soe voer my als voer den voerscreven Evert Nagelmackers. Langzamerhand wordt liet regel, dat van de onder-teekening in de akten wordt melding gemaakt en dat die ondertee-kening ook steeds plaats heeft, hetzij door het plaatsen van den naam, hetzij door dat van een merk. Bij een merk staat steeds vermeld door wie het is geplaatst, dikwijls onder bijvoeging dei-woorden »die verclaerde niet te connen schryvenquot;.

Soms, hoogst zeldzaam evenwel, zet een comparant of een getuige een inktafdruk van een gesneden stempel in plaats van zijne handteekening onder de akte. Ook in dit geval maakt de akte eenvoudig melding van eene onderteekening. De stempel vertoont steeds den naam van den bezitter, in gewone drukletters gesneden, zoo eenvoudig mogelijk.

Vooral in de oudste akten hebben soms de getuigen, minder dikwijls de comparanten eenige woorden aan hunne naamteekening toegevoegd. Zoo leest men niet zeldzaam lek Jan Janssen, ook By my Jan Janssen, of Jan Janssen testes, of wel Ita, testor Jan Janssen, soms Jan Jamsen als getuyge. ook wel Jan Janssen ais getuyge hiertoe versacht of Jan Janssen ah getuyge hierop geroepen. Onder eene akte van 1597 teekent een comparant: lek lieer Gielis van Merevoirl kenne als boven, onder eene van 1002 schrijft een getuige ^: lluybert Adams als getuyge aengaende het transport van der renthe van LXXF gulden, onder eene van 1007 leest men: Bit hebbe ik Jan Jan Simons van Stiphout met mijn eigen hunt onderteekent en onder eene van 1009 teekent een comparant: Attestor hel dal voer. sereven is icaerechtich by my Geert die Louw.

VOORBERICHT.

Niettegenstaande Albert en Isabella Clara Eugenia, hertogen van Brabant, reeds op 12 Juli 1611 bij hun zoogenoemd «eeuwigh edictquot; hadden bepaald, dat testamenten door de testateurs en de getuigen moesten worden geteekend, tenzij zij niet konden schrijven en dat van een of ander in de «instrumentenquot; moest worden »mentiequot; gemaakt, treft men bij Brouwers nog na dien tijd (o. a. in 1617 en 1626) testamenten aan, welke niet door de testateurs zijn geteekend , zonder dat van de reden der verhindering of van de onderteekening door de getuigen cenige melding wordt gemaakt.

Het is bijna regel, dat van de getuigen wordt vermeld »dat sy hiertoe sijn versocht ende gebedenquot;.

Hoogst zelden wordt vermeld, dat de comparanten aan den notaris bekend zijn. Notaris Kets doet het eens in eene akte van 1700 ten opzichte eener vrouw, die elders woonde: »sijnde de com-parante my notario wel bekent.quot;

Beroep en woonplaats der comparanten worden dikwijls achterwege gelaten. Alleen, wanneer de kennis van beroep, maatschappelijke betrekking of woonplaats noodig is tot eene juiste beoordeeling der verhouding van den comparant ten opzichte der handeling, der overeenkomst of der beschikking, die bij de akte wordt geconstateerd, geschiedt de vermelding daarvan met meer of mindere uitvoerigheid. Om diezelfde reden wordt dikwijls de ouderdom der comparanten opgegeven en ontmoet men na 1648 meermalen de vermelding, dat zij zijn »van de ware gereformeerde religiequot; ofwel dat zij bchooren tot )gt;de Roomsche ingesetenen deser stadtquot;.

Dag, maand en jaar van het verlijden worden, behoudens enkele uitzonderingen in de oudste akten, steeds voluit in letters geschreven. In testamenten, zijnde de akten, waaraan de meeste zorg werd besteed , wordt meermalen ook het uur van het passeeren opgegeven.

Ook de gemeente, waarin het verlijden plaats had, wordt, hoe jonger de akten zijn, des te regelmatiger vermeld. In testamenten vindt men de plaats dikwijls nog nader bepaald door bijvoeging der woorden ))ten huyze mijns notaryquot; (1595), »ten huyse van Uirck Antonius in de cueckequot; (1608), »ten huyse van den testateur in d\'achterste camerquot; (1614), op \'t casteel te Helmont (1635), »ten

VOORBERICHT.

mynen eomptoirequot; (1077) enz. Eenc dergelijke plaatsaanduiding vindt men soms ook in andere akten, het meest wel bij den notaris A. Wijtfelt.

Overgangen van onroerende goederen zijn bij de voor ons liggende akten niet geconstateerd. Daarentegen zien wij door de Helmondsche notarissen vele handelingen verrichten, welke thans tot den werkkring des deurwaarders behooren, als hot beteekenen aan tegenpartij, dat men van een vonnis appelleert, het aanbieden van gereede betaling, het daarop gevolgde consigneeren, het insinueeren van stukken en verklaringen, enz. In de jongste akten ontmoet men eenige wisselprotesten; liet eerste dagteekent van 12 September 1768.

Akten, die in de onderwerpelijke protocollen zeer veelvuldig voorkomen, ziju de zoogenaamde attestation, liet zijn verklaringen door een of meer personen afgelegd, »die gedaecht ende geëedt zijn om getuygenis der waerheyt te gevenquot; (1657) of wel, — en dit is meest het geval —, die verschijnen »ter instantie ende requisitiequot; van iemand en hunne verklaringen afleggen sop christelycke vroo-michhcyt ende op mannen waerheytquot; (indien het mannen zijn), op hare »vrouwelijke eerbaerheytquot; (indien het vrouwen zijn) of op hunne »priesterlycke borstequot; (indien het priesters zijn (-1012)) »in plaetse van eede, die zy des noot ende daertoe versoght zijnde voor alle heeren, hooven ende gerechten presenteeren aff te leggen ende gcrechtelijck te doen.quot; Een enkele maal (1608) wordt de attestatie gegeven op den eed in handen van den notaris smet opgerichte vingerenquot; afgelegd. In den regel wordt vermeld, dat do attestatie heeft plaats gehad «zonder eenighe simulatie, persnatie oft inductie van yemanden, alsoo \'t Goddelijck is condtschappe te geven der waerheytquot; terwijl attestanten aan het slot der akte steeds hunne «redenen van welwetentheyt allegeeren.quot; Bij eene akte van 1057 attesteert de notaris zelf met een schepen en wel «op den eedt in \'t aenvangen van hunne ampten ende officieu gedaen.quot;

In Amsterdam werd het, bij willekeur van de heeren van den gerechte de dato 25 Januari 1596, den notarissen verboden om attestation in akte te brengen (¹) en bepaald, dat notarieele

¹

Zie Handvesten, privilegiën, octroyen, costumen en willekeuren der stad Amsterdam. Amst. 1663 blz. 262.

VOORBERICHT.

attestatiën in rechten niet ontvankelijk zouden zijn, een en ander om overwegingen voor het notarisambt dier dagen zeker weinig vleiend. Hier bestond, zooals men gezien heeft, dergelijk verbod niet, wat nog te meer blijkt uit de omstandigheid, dat de akten dikwerf vermelden, dat de attestatiën zijn afgelegd »in faveur van justitiequot; en dat do attestanten «hiertoe gedaecht ende geëedt zijn.quot;

Zooals boven roods is opgemerkt, werd aan testamenten steeds de meeste zorg besteed, — eene zorg, die zich evenwel doorgaans slechts openbaarde door langgerekte uitvoerigheid.

Testamenten en huwelijksvoorwaarden vangen meest altijd aan met de woorden »In den naam des Hoeren. Amen,quot; sin den name ons Heeron Jesu Christi, ons saligmackers. Amen,quot; »In nomine Domini. Amenquot; of dergelijke. Codicillen hebben deze woorden echter niet.

Nimmer wordt in testamenten verzuimd de beweegredenen dei-testateurs te vermelden, waarom reeds nu tot hot in geschrift brengen van hun uitersten wil wordt overgegaan. Als zoodanige beweegreden wordt b. v. (1595) opgegeven, dat de testateur is »van meyninge om te reysen buytens lantsquot;. Doorgaans evenwel wordt de beweegreden aan overwegingen over de broosheid des levens ontleend en dit meer of minder uitvoerig naarmate er door den notaris meer of minder aan het testament te verdienen was. Zoo leest men soms, dat de testateur tot het maken van zijn testament overgaat als «overpeynzende het woort van den profeet: bereyt u huys want ghy moet sterven, nochtans nyet wetende die ure des doodsquot; en andere malen; soverdenckende die broesheyt van den menschelycken natuer van dat nyet zekerder is als die doot ende nyet onsekerder als die ure derselve.quot;

De uiterste wilsbeschikkingen vangen meest altijd aan met eene aanbeveling der zielen van de testateurs aan God en met den wensch dat hunne lijken eene passende begrafenis zullen deelachtig worden. Soms geschiedt dit. in den vorm van legaten aan God en aan de aarde b. v. in een testatament voor don notaris Brouwers in 1013 verleden en waarin men leest; «In den iersten hebben de testateuren (man en vrouw) henne sielen, soe wanneer dieselve van henne sterffelyke lichaeme gescheyden zullen sijn , gemaeckt Godt almach-tich , Maria sijn gebenedyde moeder ende alle lieven Godts heyligen ende\' henne lichamen dor geweyder aerdenquot;. Het spreekt wel van

voorbertcht.

zelf, dat na 1648 de woorden, die aan «paepsche superstitiequot; deden denken, zorgvuldig werden weggelaten.

Men vindt steeds met zorg vermeld, dat de testateur, tijdens het opgeven van zijn uitersten wil, zijne verstandelijke vermogens ge-\' heel bezat, b. v. in deze bewoordingen: «syne vijff zinnen, verstant ende memorie overal ten volle gebruyckende, soo een ieder hem aensiende, heeft connen sienquot; of wel «met volle verstande ende goede kennissc.quot; Soms voegt de notaris er voorzichtigheidshalve de woorden »soe \'t scheenquot; bij.

Ook ziet men haast altijd opgegeven, pi\' de testateur ziek of wel nog gezond is. Zoo leest men dat hij is «cranck naar den lichaemquot;, «zieck ende dobil,quot; »een weynigh cranck te bedde liggendequot;, »ge-quetst in sijn hooftquot;, «gesont van herte, gaende, staende, welvarende ende converserende onder de nienschenquot;.

Het volgende kan ten slotte als eene kleine bijdrage tot de geschiedenis van het notariaat hier eene plaats worden ingeruimd.

De notaris A. Wijtvelt kwam in 1G77 ten huize van de weduwe Hendrik Joosten te Eindhoven, ten einde het tusschen den notaris en haar vooraf besproken testament te verlijden. Dat testament hield hoofdzakelijk eenige bepalingen in, waarbij een aan lamheid lijdende zoon der testatrice boven hare andere kinderen werd bevoordeeld. Het bleek evenwel, dat de benadeelden hierover verre van gesticht waren. Zoodra toch de notaris het testament had voorgelezen, viel een der zoons den notaris aan en schold, raasde en dreigde zóó zeer, dat de »byhebbende getuygenquot; op de vlucht gingen. De notaris voegde den woesteling daarop toe: »ik protestere van cracht ende gewelt, dat ghy my hier in myne functie turbeert ende dat ghy den vuytersten wille van uwe moeder belet, ick sail u by den edelen ra ede van Brabant beklagen over de feytelijcheytquot;. Door deze forsche taal werden handtastelijkheden voorkomen, maar de notaris kon toch het testament niet tot stand brengen en moest zich vergenoegen met het opmaken van een proces-verbaal der »turbatiequot;. Of de zaak ooit vervolgd is, vond ik niet opgeteekend.

Helmond, Maart 1890.

DE PROTOCOLLEN

DER

HELMONDSCHE NOTARISSEN.

.A-. Akten, verleden voor den notaris Adriaen Brouwers.

1. 1613 , Augustus 21.

«Joncker JOHAN VAN VELROYT, genaerapt MUYTER, als man van joffrouw CLARA MAGRITA POLANTquot;, dochter van wijlen MARCELIS VAN POLANT.

(Johan van Velroyten zijne echtgenoote Clara Margrita van Polant komen nog voor in eene akte, voor denzelfden notaris op 13 Mei 1617 verleden.)

2. 1624, Mei 22.

Testament van jonker JAN ADRIAEN VAN GREVENBROECK, zoon\' van jonker JAN VAN GREVENBROECK en nu wijlen MAR-GARIETA VAN WIJTTENHORST, jonkman wonende te Mierlo. In de akte wordt genoemd jonker WALRAM VAN WIJTTENHORST, oom van den testateur.

(Zie voorts ns. 351, 352 en 353.)

1.

DANIEL WIJTVELT.

13. Akten, verleden voor den notaris Daniel Wijtvelt.

3. 1642, Juli 26.

In de akte wordt genoemd: SERVATIUS VERBERSCHOT, pastoor van Aarle en deservitor van Helmond.

4. 1642, Augustus 9.

Uit de akte blijkt, dat »een half drooch vereken, wegende 39 pondenquot;, was verkocht »\'t pont vijf stuyvers min een oort.quot;

5. 1647, September 4.

Uit de akte blijkt, dat JAN VAN ROY in 1634 pastoor van Hooidonk was.

6. 1655, Juni 2.

Uit de akte blijkt, dat op 30 Mei 1655 bijna alle vruchten te velde onder Sliphout door hagelslag zijn vernield.

7. 1657, September 11.

Eenige oud-schepenen van Helmond verklaren, dat «esedert dyen tijt, dat sy comparanten in bedieninghe sijn geweest als schepenen, is gewoonte geweest ende weten te geschieden, dat in soo verre die borgemeesters. heylichgeestmeesters ende kerkmeesters, — ver-socht sijnde —, in gebreecke sijn blyvende van henne reekeninghe te doen, dat die schepenen tot Helmont alsdan dieselve borgemeesters, kerekraeesters ende heylichgeestmeesters ordonneeren, penaelijck oft andersijns naer gelegentheyt van saecke, ten eynde om binnen sekeren geprefigeerde tyde henne rekeninge te comen doen ende naer het overstryeken van dyen, soo wijsden ende verclaerden deseJve schepenen dieselve ordonnantie executabel ton behoeve van den heerequot;.

8.

DANIEL W1JTVELT.

1657, December 26.

Oud-burgemeesters, heiligegeestmeesters, zetters, schepenen enz. van Lieshout verklaren, »dat sy, tsedert sy kenisse hebben gehadt ende oyt in regeringhe sijn geweest, hebben gesien, gehoort ende geweten, dat binnen de heerlijckheyt van Lijshoudt egeen schepenen, heylichgeestmeesters oft setters van lande ende groessen noch eenighe cohiersetters hebben genooten eenigh vacatie voor henne verletten, by wat manieren sy oock waeren vaceerende, egeene van dien vuyt-gescheyden, vuytgenomen alleenlijck, soo iemant buyten vacerende voor die gemeente van Lijshoudt, hebben alsdoen daervan genoten, op hem eygen costen gevaceert hebbende, tot \'s-Hertogenbosch eenen gulden des daeghs, tot Helmont ende Eyndthoven eenen schellinck, tot Aerle, Beeck ende Stiphoudt al op hen eygen costenquot;.

O. Akten, verleden voor den notaris A. Wijt velt.

1677 , Februari 23.

Regeerders en oud-regeerders van Helmond verklaren, »dat de borgemeestersrekeninge niet anders en zijn gehoort, gevisiteert of gesloten geweest als by den heere, den schout, seven schepenen ende twaelf deeckenen, meede even gelycke regeerders der gemelte stadt, w^relcke alle jaren vernieuwt ende uyt de ses ambachten ge-coosen worden om naer haere beste kennisse ende wetenschap den schepenen by te staen met heylsaeme raedt te geven in alle stadts

A. WIJTVELT.

saecken gelijck in het hooren, sluyten, visiteren ende teeckenen van de voorschreven borgemeestersreeckeninge, in omslaegen to maecken, penningen te furneren, op te noemen, om cantooren ende andere contribution to betaelen etc. ende alsoo in alio saecken, des stadts gerechtigheyt raeckende, gelycke reegeerders met de schepenen, soodat het eene lidt deficierende, geene reeckeninge connon gehoort of afgedaen worden. Alsoock, dat de voorgemelte borgemeesters-reeckeninge niet en zijn gehoort geworden by de voornoemde schepenen en deeckenen door haer eygen authoritijt maer moeten alvoorens door den heer ofte schout tot het hooren van de voorschreven reeckeninge door de gerichtsbooden wettelijck geciteert worden op verbeurte van seeckere poene, by statute-locael daertoe gestelt. Ende biijkt by do forme van den eedt, alsdat de voorschreven schepenen ende deeckenen sullen compareren als so wettelijck by den officier sullen geciteert wesen ende dat de schepenen of deeckenen uyt haer selven daertoe niet moogen coomen of macht bobben om te doenquot;.

1677 , Juni 23.

Door getuigen wordt van een voormalig inwoner van Helmond getuigd, dat hij is »van hier voortrocken naor Venrooy om die borgemeesterschap te ontvluchtenquot;.

1677, October 27.

Uit de akte blijkt, dat do armmeesters van Helmond des Zondags in de kerk aan de armen brood uitreikten.

m^b. pieter bunnen.

13. Akten, verleden voor den notaris m^r. Pieter Bunnen.

12. 1642, November 19.

Jonkvrouwe MARIA VAN OS, weduwe van jonker ROGIER MONINCX en ANTONIS FRANSSEN VAN DOIRNE^ als gehuwd met hare dochter, jonkvrouwe MARGRIETE MONIX, beloven aan jonkvrouwe EVA BERNARDE MONIX, religieuse van het convent Binder en, eene reute van 82 gulden per jaar, in te gaan na het overlijden van hare moeder, de weduwe Rogier Monincx voornoemd. Op 18 Februari 1G43 wordt de belofte geapprobeerd door jonker HENRICK DE HORNES, gehuwd met jonkvrouwe MARIA MONIX.

13. 1656, April 20.

Jan Janssen, kuiper te Helmond, neemt aan om Peeter Mathijssen de Bercker. zoon van Mathijs Joost Berckers, gedurende twee jaren in het kuipambacht te onderwijzen, hem huisvesting en kost te verleenen en voor het wasschen zijner onderkleederen te zorgen tegen eene belooning van 81\'/2 gulden \',3 jaars.

14. 1657, Juni\'21.

Insinuatie ten verzoeke van de erfgenamen van wijlen jonker WOLFFGANGH ENTEVOETS aan de erfgenamen van jonkvrouwe MARIA VAN BEEK, dat zij zich zullen moeten onthouden iets te doen ten opzichte van de helft der goederen, nagelaten door jonkvrouwe HELENA YAN BEECK, gehuwd geweest met wijlen jonker GIJSBERT ENTEVOETS. Bedoelde goederen waren gelegen onder Asten en de erfgenamen, aan wien het exploit werd gedaan, waren: jonker HENDRIGK. VAN BOGXMEER, jonker JOOST HUER-MOM (?) en jonker CHRISTIAEN STOGKHEYM.

15.

M». I\'IETER BUNNEN.

1661, April 22.

Jonker PEETER VAN HORPUSCH, als man van jonkvrouwe ANNA ELISABETH HOEFSLAGERS, had op 9 April 1661 benaderd de vier onder Mierlo gelegen hoeven, welke bij transport, voor schepenen van Mierlo op 7 Juni 1660 verleden, waren overgedragen door JOHANNES EABRICIUS, schout van Oud Valkenburg, als man van jonkvrouwe PETRONELLA HOEFSLAGERS, aan de gebroeders JOHANNES- en ANTONY PIETERSON. Hij had de kooppenningen en onkosten, «clinkende ende blinckendequot;, aan de gebroeders Pieterson doen aanbieden en na weigering, deze geconsigneerd aan handen van schepenen van Mierlo. De notaris wordt verzocht den gebroeders Pieterson alsnog tot aanneming der aangeboden som aan te manen en bij weigering, hem te insinueeren, dat die som ten zijnen koste zal blijven geconsigneerd. Op 22 April 1661 doet de notaris de verlangde insinuatie. (Zie n⁰. 16.)

1661 , December 31.

Uit de akte blijkt, dat JOHANNES-en ANTHONIS PIETERSON, bij transport van 7 Juni 1660, hadden gekocht van JOHANNES FABRITIUS, gehuwd met PETRONELLA HOEEFSLAGER, dochter van wijlen PETRONELLA VAN LAER. die weduwe was van jonker JOHAN VAN VELTRAEDT genaamd MEUTER, vier hoeven, een stuk land, genaamd den Kelder en een stuk land, genaamd den Huysacker, alles onder Mierlo. (Zie n». 15.)

1663, Juni 6.

In Maart 1663 werd voor de deur van het klooster Hooidonk een kind te vondeling gelegd. Regeerders van Nederwetten bestelden het den 24ⁿ Maart, »tot coste van den ongelyckequot;, ten huize van Hendrick Joost Vosch. Op 22 Mei verscheen voor schepenen van Nederwetten Catharina Stoffels, voorheen dienstmeid bij jonker DEVENTER, die onder eede verklaarde, dat het te vondeling gelegde kind van haar was, dat zij er te Gemert drie weken te voren van was bevallen en dat jonker GERARDT PROENING, stadhouder

Mquot;. PIETEU BUNNEN.

te Son, er de vader van was. Officier, schepenen en verdere regeerders van Nederwetten verzoeken alsnu aan den notaris zich met twee getuigen te vervoegen ten huize van jonker Gerardt Proening en hem te vragen of hij liet kind tot zich — en de reeds gemaakte kosten van verpleging ten zijnen laste wil nemen. De notaris volbrengt zijn last op 5 Juni en leest, do insinuatie voor. Jonker Proening antwoordt, dat hij zich tot eenige verklaring niet verplicht acht omdat de akte, waarbij de insinuatie werd verzocht, niet geteekend was.

1674, December 19.

Inventaris der goederen, nagelaten door AERT VAN HOVE, weduwnaar van ELISABETH BECX(*) eu man van MARGARETA VAN GEEEEN. Elisabeth Becx was eene dochter van ERANS PETERSSEN BECX en Margareta van Geffen was eene dochter van JOZEPHI VAN GEFFEN, in leven schout van Helmond. Het huwelijk van Hove- van Geffen was gesloten in IGGl.

(♦) AERT VAN HOOFF, oud-burgemeeater en koopman te Helmond, weduwnaar, huwde te Helmond 6 Febr. 1661 met 3IARGARETHA VAN GEFFEN, jonge dochter. (Trouwboek Helmond In gemeentearchief.)

E. Akten, verleden voor den notaris Joactdmus Kets.

1681, Februari 28.

Getuigen verklaren, )gt;dat de wilthaene ofte jachte onder den hoeck van Gmdtrdoor, wesende de jurisdictie der heerlijckheyt Lieshoul,

JOACHIMUS KETS.

van alle oude tyden altijts is verpacht en wtgedaen geweest by de heeren van Lieshoutquot;.

1681, April 1.

In de akte wordt genoemd: ERMAGARDINA SLOOTEN, weduwe van ISAACK BATTUM, in leven rentmeester van het quarticr van Peelland.

1681, November 5.

«Compareerde m^r. GERAERT JACOBS, wereltlijck priester ende pastoir tot Deurne, out omtrent de 57 jaeren, denwelcke verclaert heeft, dat hy noyt gehoort ofte gelesen heeft, dat do kercke tot Denrne oyt ofte immermeer is geweest eene capelle, onder de kercke tot Baeckel gehoorende, ende de pastoir tot Deurne een capellaen onder den pastoir tot Bakel soude wesen maer wel is waer, dat het sijn twee parochiale kercken ende eenen pastoir, die wort gepresenteerd tot die twee parochiale kercken van Deurne ende Bakel door den heere abt van Eplernaken en wort in deselve kercke door de geestelycke oversten geinstalleert ofte ingestelt. Ende die pastoor heeft vrye electie van residentie ofte woonplaetsche van te woonen tot Deurne off tot Bakel; maer woont hy tot Doerne soo moet hy een vicarus stellen tot Bakel en woont hy tot Bakel soo moet hy een stellen tot Deurne. Ende die vicarus moet van den pastoir tot Doerne onderhouden worden ende comt hy vicarus t\' overlyden, soo competeert aen de pastoir van Deurne het recht van eenen anderen in sijn plaetse te stellen, bequaem, geadmitteert ende geapprobeert zijnde tot pastorale functiën; ende den pastoir, wonende tot Doerne, treckt effenwei de pastorale thiende tot Milheese onder Bakel mitsgaders andere pastoraele renthen en goederen. Soo is geschiet met heer ANTHONIS ROOYMANS, in sijn leven pastoir tot Doerne ende Bakel, is gepresenteert van den heer abt van Epternaken ende in die twee voornoemde kercken geinstalleert ofte ingestelt van den eerweerden heere bisschop van den Bosch vóór de reductie, denwelcken altijt te Doerne gewoont heeft ende verscheyden vicarissen gestelt ende onderhouden tot Bakel ende veele jaeren de pastorale thiende tot

JOACHIMUS KETS.

Milheesen voorschreven genoten ende andere pastorale goederen ge-trocken. Verclaert de deponent voorts, dat hy van de heer abt van Epternaken oock gepresenteert is tot die twee kercken ende in deselve anno 1648 is geinstalleert ende ingestelt van zyne geestelycke oversten, de heer HENRICUS LEEMPUTTEN, in sijn leven canon-ninck binnen \'s-Hertogenboschquot;.

22. 1684, Maart 25.

In de akte wordt genoemd: MARIA. ELIZABETH VAN DEN GROOTENACKER, weduwe van WILHELMUS COOLEN(*), in leven oud-bnrgemeester van Helmond.

(♦) WILLEM COLEN, weduwnaar van ELISABETH DE HAECK, burgemeester van Helmond, huwde te Helmond 10 December 1681 met ELISABETH VAN DE GROOTENACKER. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

23. 1684, Augustus 14.

In de akte wordt genoemd; JOHANNA VAN RAVENSTEYN, weduwe van PETER JANSSEN VAN DEN GROOTENACKER, in leven oud-burgemeester van Helmond en erfgenaam van zijn eenigen broeder, I1ENDRIJCK JANSSEN VAN DEN GROOTENACKER.

24. 1684, September 16.

ANDREAS CLEYS, pastoor van Mierlo, verklaart ten verzoeke van jonker JAN VAN CRANEVELT, »dat den attestant, ten ver-soecke van den requirant, heeft geschreven aen den seer eerwaerden heere vicarus-generael der meyerye van den Bosch, tot Loven residerende, ten einde omme dispensatie van de geboden over het houwelijck tusschen den heere requirant ende juffrouw JOHANNA VAN AELST te mogen becomen, waerover den vicarus heeft gelieven te beantwoorden aen den voorschreven pastoir, dat hy niet soude hebben te staen over \'t voorschreven houwelijck, sonder eenige wettige oorsake te allegeren ende meteens gewygert de aengesochte

•lOACHIMUS KETS.

dispensatie. Waeromme den voorschreven attestant wyders verclaert, te hebben geschreven aan den seer eerwaerden plebaan ofte deservitor van de collegiale kercke van Sint Peter binnen Loven, parochie ende residentieplaets van den voorschreven jonker van Cranevelt, ten eynde om de gewoonlycke proclamatien te laten gaen. Dan in plaetse van deselve proclamatien te laten gacn, heeft de attestant voor antwoord gecregen, dat de voorschreven joncker Cranevelt niet was liberquot;.

(In het protocol van notaris Kets bevinden zich nog twee andere akten, deze zaak betreffende.)

25. 1684, October 14.

In de akte wordt genoemd: ANNA THOOLENS, weduwe van JOACHIM VAN GRIJNSVEN, in leven notaris te Vught.

26. 1685, December 6.

In de akte wordt genoemd: MAGDALENA FRANCOIS VAN VLIERDEN, kanunnikesse van het adelijk klooster Hooidonk, oud 60 jaren.

27. 1686, Januari 3.

Getuigen verklaren, ten verzoeke van JOHANNES EGIDIUS- en PETRUS LODOVICUS DE ARBADA, dat, toen in het jaar 1657 EVERAERT VAN DEURNE, heer van Asten, aan jonker IDZAERDT JOSEPHUS VAN ABBADA het blokhuis van Liessel verkocht, daartoe verschillende in de akte genoemde perceelen weiland behoorden.

28. 1686, Augustus 31.

Uit deze akte en een tweetal andere blijkt, dat den advocaat PAULUS DE CRANENBROECK, ongeveer 14 dagen geleden, belangrijke wonden aan het hoofd en de rechterzijde waren toegebracht door den heer GEERLOFF SUYCKERS en diens neef.......

JOACHIMUs KETS.

EWIJCK, dat Suyckers om die reden was gevangen gezet in eene kamer in het stadhuis van Helmond en aldaar bewaakt werd met «pieck ende roerquot; en dat Suyckers tegen zijne gevangenhouding protesteerde op grond, dat hij poorter van \'s-Hertogenbosch was.

PAULUS DE CRANENBROECK was gehuwd met ANNA MARIA DE HOOGH. EMBERT-, PETRUS-, JOANNES-en ELISABETH DE CRANENBROECK waren zijne broeders en zuster.

1690, Maart 18.

Getuigen verklaren, «dat nu omtrent de 13 off 14 jaeren geleden het blockhuys tot Liessel door soldaten, die waeren gecomen wt het leger, toenmaels camperende in de graefschap Heur in \'t lant van Luyck, totalijck is afgeplondert geweest, alwaer de gemeyne naebeuren op gevlucht hadden vele huysraet, kasten, kisten ende meubelen, waeronder oock op gevlucht ende geplondert waeren de goederen, ornamenten, papieren ende bescheeden, tot dc capelle ende capellanie van Lieastl specterende; sijnde bovendien waer-achtigh ende hen deponenten seer wel kennelijck, dat soo lange hen kennisse gedraght, de lieden, \'t sy inanss off vrouwen, jonck off out, diewelcke tot Liessel plagen comen te sterven, dat daervan de begravenisse geschiede in de cappel op de cappelhoff van Liessel; dat oock over de overleden de dienst off misse placht te geschieden in die selve capelle door den capellaen, sonder dat sulcx door den pastoor van TJeurne geschiede, alles mette proufl\'yten ende andere emolumenten, als kerssen ende andersins, dien annex; tot dyen verclarende, dat oock van \'t aenbelangende het weyen van kerssen, als op Lichtmisdagh placht te geschieden, als oock het weyen van palmen alsmede de assen te distribueren altijt placht te geschieden nyet door den pastoor van Doerne maer door den cappellaen van Liessel, als oock plachten altijt voorhenen de craemvrouwen door den capellaen ingehaelt te werden met baten ende emolumenten aen den capellaen van Liesselquot;.

1691, Maart 11.

In de akten \'worden genoemd; HENDRUCK AERTS JACOBS\' kapelaan van Liessel en NICOLAES SMITS, pastoor van Deurnr.

JOACHIM US KETS.

31. 1693, Februari 27.

Testament van ANNA VAN DER WAERDEN, echtgenoote van WILLEM VAN SCHRIECK. Zij benoemt tot erfgename hare dochter, JOHANNA MARIA VAN SCHRIECK.

32. 1694, October 8.

Testament van GEERTRUYT LAMBERTS VAN DER WAERDEN,

wonende te Eindhoven. In de akte worden genoemd: WILLEMIN VAN DER WAERDEN, echtgenoote van JOAN BAPTISTA VAN DUNGEN, medicine doctor, CATHARINA VAN DER WAERDEN, eerst weduwe van JOAN BAPTISTA BUNNEN, in leven advocaat te Helmond, later weduwe van JOAN CORTES DE LAE MONTA1NE, in leven kapitein-luitenant onder het regiment kavallerie van den graaf BERLO, ten dienste van den staat, de twee wettige kinderen van wijlen MARIA VAN DER WAERDEN zuster der testatrice, verwekt door JASPER CORTENIERS, drost van Rethy. {\')

{*) Uit het huwelijk van Lambertus van der Waerden (Weerden) en Johanna Connincx werden te Eindhoven gedoopt op 27 Augustus 1644 HENEICUS-, op 11 Juli 1647 BARTHOLOMEÜS-, op 27 Juni 1650 CATHARINA- en op 27 November 1653 MARIA VAN DER -WAERDEN. (Doopboek van den pastoor van Eindhoven in gemeentearchief aldaar.)

33. 1697, November 15.

In de akte worden genoemd: JOHANNA MARIA TROMP, echtgenoote van CORNELIS GANS, heer van Nuland en hare schoonzuster ALIDA GANS, weduwe van STEVEN GROELAERT, in leven hooldschout van Maastricht.

35. 1698, April 10.

Getuigen verklaren, ten verzoeke van MACARIUS VAN HEESSEL, religieus van Postd en deservitor te Someren, »dat den requirant, als pastor van Someren, van den tijd aft\', dat hy possessie van dat pastoraetschap genomen heeft, sijnde geweest in den jaere \'1G95 in ofte omtrent de maent van Juny tot den laetste van September 1096,

JOACHIMUS KETS.

eenigen tijt onder ofte over onbegrepen, die tijt geduyrende in\'t pnblijcq cnde voor alle man, op \'t casteel van de gravinne VAN BERLOO aldaar binnen Soraeren, in een vertreck ofte twee saelen, seer ampel sijnde, den catholycken godtsdienst heeft geploegt gehadt met soo een toeloop van menschen, dat niettegenstaende het vertreck, waerinne sijn eerwaerde was dienst doende, seer ampel was, echter was opgepropt van toehoorderen soodanigh, dat verscheyde buyten het vertreck genootsaeckt waeren te blyven; hebbende, die tijt geduyrende, hy requirant niet alleen simpelijck voor alle toehoorders ende alsoo voor de geheele gemeente de misse gecelebreert daerenbovens alle sondagen ende heylichdagen gepreeckt, gecatha-giseert ende de jonckheyt onderwesen, siecke geadministreert, neen maar alles gepleegt, dat een pastoor toecompt ende behoort te doen, als bicht gehoort, de communie uytgereyckt aen honderden menschen ende verders alle diergelycke pastorale functien meer gepleegt. Ver-clarende sy verders, dat den tijt geduyrende, dat d\'heer CUYPERS, SLEUWENS ende VERSCHEUREN (quot;) door orde van den heere vicarius van \'s-Hertogenbosch de pastorale functie in Someren hebben gepleegt, dat sy sulcx gedaen hebben, soo sy selfs verclaerde, indc; pendenter ofte onafhanckelijck van den requirant. Redens van wel-wetentheyt allegerende van \'t laetste in ordine verclaerde, dat sy daerover verscheyde reysen met d\'heer Verscheuren ende Cuypers sijn in gespreeck geweest ende dat sy opgemelte heeren aen haer met wtdruckelycke woorden waeren seggende geenen heer Heessel als pastor in Someren te kennen, veel min van hem te dependoren ofte iets uyt synen naem te plegen maer dat sy alles op haer eygen authoriteyt ende als door den heere vicarius daertoe gequalificeert, waren doende; seggende noch verders de opgemelte heeren, dat sy meer dan heer Heessel gequalificeert waerenquot;.

(Zie voort n⁰. 354.)

(♦) Antoniug Cuyperg, Paulus Sleuwen, Gerard Verscheuren. (Zie Schutjes Qeach. van het bisdom \'s-Hertogenbosch, artikel Someren.)

TIIEOIIORU.S Al.DERTS

F, Akten, verleden voor den notaris Theodorus Alberts.

1684, Juni 10.

THOMAS PORTERS, wonende te Aarle, verklaart, »dat hy, uyt vreese van borgemeester tot Helmont genoemt te werden, hem van Helmont in den jaere 1071 heeft geretireert gehat binnen den dorpe van Aerle met sijn geheele familie ende dat hy nae sijn vertreck in den raedt tot Helmont beneffens den heer aldaer is gecompareert ende versoght indien men hem wilde verseekeren, dat hy noyt onder eedt van de stadt, \'t sy als borgemeester off ander-sints, soude geëligeert werden, hy daarvoor sonde aen de stadt voor recognitie betaelen eene somme van 100 ricxdaelders eens ende dat hy, als een coopman van lijnwaedt sijnde, nergent geen lijnwadt als aen de ingesetenen van Helmont soude laeten weven \'t welck ter merckelijk profijt van die ingeseten konde verstrekken. Edogh vermits twee a drie leeden daertoe niet wilde resolveeren, soo heeft hy, — als van \'t voorschreven burgemeestersampt vervaert sijnde —, aldaer tot Helmont metterwoon niet derven komen wonen maer tot Aerle verblevenquot;.

36. 1685 , Augustus 23.

JOANNA HOEFFNAEGELS, echtgenoote van Jonker JAN VAN BERLO, wonende te Someren, verklaart, dat ongeveer anderhalf jaar geleden PIETER VAN DER LITH, secretaris van Someren en Asten, met zachtheid en geweld heeft getracht haar te bewegen tot »vleesselycke conversatiequot;.

1689, April 9.

Inwoners van Bakel getuigen, »dat sy noyt hebben gehoort of geweten, dat een persoon noyt drie mael het ampt van borgemeester

THEODORUS ALBERTS.

Linnen Baeïcel bedient heeft alsoo dat Baekel nogh een volckrijck dorp sijnde, aldaer ook stoffs genoegh gevonden wertquot;.

38. 1689, April 28.

JAN JACOBS VAN COUWENBERGH, die van Bamis 1666 tot Bamis 1667 met nu wijlen PETER VAN BRUSSEL burgemeester van Helmond was, verklaart «dat hy aen synen medemacker voorseit, om hem van de voorschreven last als borgemeester te ontheffen en alleen op hem te nemen, heeft betaelt en gegeven gehat eene somme van 300 guldens.quot;

39. 1689, Juli 2.

Uit de akte blijkt, dat DIONISIUS BUNNEN, (*) wonende te Helmond, de eenige erfgenaam was van zijnen broeder JOHAN BAPTISÏA BUNNEN, die alhier op 8 Februari 1688 (quot;) zonder afstammelingen was overleden en die gehuwd was met GATARINA VAN DER WAERDEN.

{♦) H[j overleed te Helmond 21- en werd aldaar begraven 24 Oct. 1697, nalatende zijne wed. ANNA VAN DEN BOOMEN (met wie hjj te Helmond gehuwd was 6 Maart 1689) en geene afstammelingen. (Successieboek Helmond en trouwboek in gemeentearchief.)

(♦♦) Hjj werd te Helmond begraven op 12 Febr. 1688. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

40. 1690, April 14.

Oud-burgemeesters van Helmond verklaren, »dat een armmeester alhier ter stede gecosen word by den heere alhier, predicant (edoch voor deesen by den pastoor), de borgemeesters, schepenen ende dekenen, sijnde vijff leeden ende dat de armmeesters, — soodaenigh gecosen sijnde —, ten minste twee jaeren den ontfanck ende uyt-gaevo van de armme oft Heilige-Geest-goederen cornpt t\' admini-

THEODORTIS ALBERTS.

streeren, ende wanneer een ander tot die administratie var, als voorschreven is, gesubrogeert werd, dat diegeene, die alsdan de laetste administratie van ontfanck ende uytgaeve gehad heeft, dan ook nogh soo veel ende ten minsten twee jaeren als seconde ende onderregter van den nieu aengestelden emle synen successenr mitsgaeders onder eede van als voorschreven nogh coinpt te conti-nueeren; jae soodaenigh, dat hy gheen andere bedieninge in die tijt van stadswegen als met synen vryen wille behoeflt t\'accepteeren, \'t sy van borgeraeestersscliap als andersintsquot;.

41. 1690, Augustus 7.

«Compareerden WYNANT VAN DER PUTTEN, JOHAN POORTERS ende PETER MATTHIJSSEN SWINCKELS, oudt-borgemeesters alhier, dewelcken, ter instantie van de regeerende borgerneesters, eens deels geerffden ende dekenen deeser steden, getuygden, hoe dat alhier tot Helmnnt, soo des sondaghs als des heylighdaeghs, ordinair twee Roomsche diensten offte missen werden gedaen. Dat te dien eynde op den voorschreven casteele hem bevind ende opgehouden werd eenen Waelschen priester ende dan nogh eenen heer EMBERTUS CRAENENBROEK, ook Roomsgen priester binnen deese stede woonende. Dat het wyders sulex is, dat hy eerete comparant op sondagh den 30 July *1090, des morgens te clocke omtrent den seven uyren, voor de deure van syne huysinge, staende dight by het casteel, gestaen hebbende, hy gesien ende getelt heelt 28 persoonen, die van de voornoemde casteele waeren gesaementlijk comende ende dat hy een had hooren seggen, dat men op den voornoemden casteele hadde mis gedaen. Ende verclaerde sy twee andere comparanten, dat sy ten voorschreven daege ter selver tijt ten huyse van eenen meester Jan van Vees, alhier ter steede staende regt tegens over den poorte van den casteele alhier, waeren geweest ende dat sy van den voornoemden casteele onder anderen meer hebben sien komen drye en twintigh persoonen, waaronder ende neffens meer anderen waeren eenen JAN VAN DE GRAEFF, EVERT OTTEN, JAN WILLEMS DE KUYPER ende den advocaet PAULUS DE CRANENBROEK mitsgaders eenen ROGIER LOEFF VAN DER SLOOT, inwoonende alhier.quot;

THEODURUS ALBERTS.

42. 1691, November 7.

Uit de akte blijkt, dat eene boerenmeid zich verhuurde voor tien gulden en «alle toebaethquot; per jaar.

43. 1691, December 17.

Jan Aerts Bisschoppen, ondervorster van Helmond en zijn zoon Jan verklaren, ten verzoeke van jonker LAMBERT MILLINGH VAN GERWEN, schout alhier, «dat sy luyden op eergisteren in haere huysinge, staende ende gelegen in het Biesestraetje alhier, omtrent den avont aen henne taeffel waeren sittende om wat te eeten; dat sy toen den heere requirant geweldigh tot verscheyde reysen hebben hooren roepen ende schreeuwen met deese off dier-gelyke woorden in substantie: hulp, mort, burgers comt my te hulpquot;. Dat sy daarop uitgecomen wesende, sy gesien hebben, dat den heere grave VAN ARBERGH, heere van dese stadt, van de steene brughe in de Veestraete alhier naer het voorschreven Biesestraetje, —alwaer den voorschreven requirant hem moste retireeren —, was vervolgende ende toen gesien te hebben, dat den heere requirant in \'t voorschreve Biesestraetje tegen de muer van Peter Swinckels hem met een misquetton in de hand aldaar most posteeren, hebbende hy heer grave een knecht by hem ende dat den heere grave VAN FREZIJN, broeder van den heere grave van Arbergh, met nogh een dienaer dight daarby in de Veestraete alhier was staende ende dat sy deponenten tusschen den voorschreven heere grave van Arbergh ende hem heere requirant geschooten waren ende gesorght, dat den voorschreven heeren grave van Arbergh hem heere requirant moste veriaeten.quot;

44. 1692, September 30.

Uit de akte blijkt, dat LAMBERTUS FLODORP, (¹) predikant te Aarle, gehuwd was met eene zuster van LAURENS VAN GEMERT, wonende te Helmond en dat de vader van Laurens en van diens zuster was nu wijlen HENDRICK JANSEN VAN GEMERT.

2

¹

Te Aarle overleden 10-, begraven 14 Mei 1714. (Grafboek Aarle in gemeentearchief van Aarle-Rixtel.)

THEODORUS ALBERTS.

1693, November 13.

Uit de akte is het volgende geslachtslijstje opgemaakt: AERT VAN DEN GROOTENACKER.

GIJSBERT V. D. GR., gehuwd met:

I. ANNEKE, dochter van JAN VAN LUYTELAER.

II. CAÏHAR1NA L1EVENS.

Vier kinderen.

(*) HKRMANUS THEODORUS VAN DER HOEVEN, jonkman, geboren te Velp, huwde te Helmond .. September 1667 met ELISABETH VAN DEN GROOTENACKER. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

46. 1694, September 15.

Mr. TEODORUS ROEFFS, advocaat te Helmond, verklaart, ten verzoeke van NATHANAËL WALRAVEN, (*) predicant aldaar, «dat hy comparant, tsedert dat hy t\' synen voordeele schepenen-vonnis.se van Helmont den 28 October 1683 in cas van injurie ten laste van d⁰ JAN COST, ook gewesen predicant alhier, met eene pecunieele amende van 30 pataeons, ten behoeve van den armen, mitsgaders condemnatiecosten geobtineert heeft, sijn uytterste best hadde gedaen gehad omme den geheele inhoude van dien ter executie te stellen dogh niet konnen volbrengen vermits by d⁰ Cost hem tsedert die tijt van alhier heeft geabsenteert gehad ende in \'s-Gravenhage is commen te overlyden soo dat hy comparant denselven noyt met het voortsetten van die executie heeft konnen bereyken.quot;

¹

Te Helmond overleden 23-, begraven 27 Juni 1729. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

THEODORUS ALBERTS.

47. 1694, December 4.

Een inwoner van Lieshout verklaart, ten verzoeke van HENDRICK VAN WINTEROY, drossaard van Lieshout, »dat eenen Jan Aerts van der Vennen, tot Lishout ook woonende, verleeden woensdagh, geweest sijnde biddag ende den eersten deser raaent, syne huysvrouw Margriet geslaegen hebbende, by dienzelven dagh ende avont by eenen Aert Goossens aldaer was gegaen ende dat omtrent ter clocke seven uyren van dienselven avont denselven Jan Aerts van der Venne, — soo als hy segde, gehoort te hebben —, uytten voorschreven huyse is weghgehaelt van een nienighte jonge knechts ofte jongmans van dat voorschreven dorp ende dat sy den voorschreven Jan Aerts van der Vennen uytten huyse gehaelt hebbende ende ob den hooren blaesende, hy gesien heeft, dat omtrent sijns comparants deure een deel van die knechts hem naer buys leydende, lustigh met roeden offt kleppels hebben afgeslaegen ende dat hy gesien heeft, dat den voorschreven troep een tijt langh ende alsoo slaende, den soogenoembden beyr met hem gejaeght hebbende, met byvoeginge, dat het was omdat hy sijn wijff geslaeghen had ende dat sy niet souden ophouden van hem te slaen ten waere hy belooffden van sulcx niet meer te sullen doen, hy echter dat haevenen eyndelijck ontloopen was. Dat de voorsegde bende daerop met het blaesen van den hooren, als gebruykelijck in sulcken gevallen (edogh niet dat men de luyden soo slaet), hem ten huyse van de voorschreven Jan Aerts van der Vennen hadden vervoegt ende aldaer wyders de moeder van den voorschreven Jan Aerts van der Vennen met een strooywis omwonden hadden, uytten huys gehaelt, deselve met soodanige roeden ende kneppels nogh al meerder slaende, als sy den voornoemden haeren soon gedaen hadden, vermits die bende seyde, dat van dat krakeel ende slaen van haeren soon ende sijn vrou oorsaek te sijn; hebbende deselve aen den voornoemden stroywis gebonden ende ook al slaende, gesleept naar een waeterkuyl ofte poel, voor de deure staende, ahvaer den voornoemden soon ende sy is woonende ende dat sy beerjaegers, deselve daerinne souden geworpen hebben indien sulcx niet door een Jasper Paulus met werken ende resistentie ende door hem comparant, als daarby neffens meer andere staende, was beleth geworden dogh met dat de voorschreven Maria Jan

THEOÜORUS ALBERTS.

Aelberts te vooren most belooven, dat sy haer leven lanck gheen quaet meer tusschen de voornoemde haer soon ende desselffs huys-vroue meer soude stooken.quot;

1696, Juni 3.

DIRK VAN OLDEZEE, koopman en oud-burgemeester te Helmond, oud 55 jaren, verklaart ten verzoeke van den abt van Postel, «dat hy op verleeden woensdagh agt daegen, geweest sijnde den drye ende twintigste May, is gelogeert geweest tot Turnhout, ter her-berge van de weduwe de Visser ende dat aldaer onder anderen meede gelogeert was den heer Pastoor vau Hees bij Leendt; dat hy toen gehoort heeft, dat den voornoemden heer pastoor seyde naer den pauselyken internuntius van intentie te wesen te gaan over het jus patronatus van den pastoor van Someren ende omme do closterlycke daaruit te houden ende de wereltlyke, waere \'t mogelijk, by ende door denselven heer internuntius daerinne te stellen; hebbende den voornoemden heere pastoor aen verscheyde nogh daerby wesende persoonen voorgelesen een requeste aan den voornoemden heere internuntius daarover te presenteeren, daertegens de bysijnde persoonen eenige woorden wisselden, sustineerende het dispositiff van den voornoemden requeste ongefundeert te sijn ende dat daarop de voornoemde heere pastoor van Hees antwoorde: wanneer wy tot ons intentie by den heer internuntius ofte den paus niet en connen geraeken ende dat ons versoeck by denselven wordt affgeslaegen, soo sullen wy ons regt in den Haegh gaen soekenquot;.

1696, Juni 29.

Een vijftal inwoners van Helmond verklaart, ter instantie van jonker LAMBERT MILLING VAN GERWEN, schout van Helmond, »dat de eerste deponent de saterdaghs voor den laetsten sondagh voor pincxteren voorleden van signeur PETER POELS alhier is versoght geworden om met sijn karre ende paert eenige kerckelycke dingen uyttet Roomsche kerckenhuys van alhier op \'t Hout onder Mierlo te vervoeren; dat hy door ordre van als voor hem vervolgens

THEODORUS ALBERTS.

aghter het voornoemde kerckenhuys alhier met sijn karre ende paert vervoeght had ende aldaer metten voornoemden Peter Poels ende desselffs suster, MARGRIET, queesel, eenige kerckelyke dingen, soo in een kiste als daerbuyten, heeft opgelaeden ende vervoert naer het Hont aen seekere schuyre aldaer. Ende verclaerden sy hoe dat sy verdere deponmten hen op den tweeden pincxterdagh jongst-leeden met eene groote confluentie van honderden van menschen van alhier ende met het aensteeken ende blaesen van een hooren naer de voornoemde schuyre vervought hebben omme aldaer de voornoemde kerckelycke ornamenten, als dese gemeente toebehoorende, wederom herwarts in het voornoemde kerckehuys te brengen; dat sy sulcx ook ten daege voornoemd gedaen hebben, naerdat zy den heere SERVATIUS NIEUWENHOFF alvorens den Roomschen dienst mette selve ornamenten hadden laeten pleegenquot;.

50. 1696, Juni 29.

GODERT HOEFFNAGELS, \'s lands molenaer te Someren, verklaart ten verzoeke van den abt van Postel, »dat hy veele Roomsche diensten van priesters tot Someren (mits hy tot Someren geboren, opgevoet ende wonende is) volgens de plicht van sijn Roomsch ge-looff heeft bygewoont ende ook mette selve daegelijcx geconferseert, gelijk nu ook een jaer lanck herwaerts, van ende mette heere MACAPJUS VAN HEESSEL, geboortigh van Sint Oedenroy; dat hy van alle desselffs voorsaeten wel van aenstootelijckheeden van \'t knielen op de kerckhoven by het begraven ende op de graeven van de dooden heeft hooren leeren dogh dat de voornoemde heer Heessels ter contrarie ende tot naerlaetinge ende vermydinge van sulcx syne voorschreven gemeente heeft vermaent ende gewaerschout gehad omme daerdoor geen redenen van klaghten te geven aen diegheene, dewelcke daerdoor moghten geërgert worden ofte sulcx mishaegen ende alsoo daerdoor de gemeente van Someren buyten schaede te houdenquot;.

51. 1697, September 27.

In do akte wordt genoemd: FRANCOIS MARIE grave van BRYAS, heere van Hollen felt enz. als gehuwd met ANNA MARIA HIAGINTHA

THEODORUS ALBERTS.

45. 1693, November 13.

Uit de akte is het volgende geslacMslijstje opgemaakt: AERT VAN DEN GROOTENACKER.

GIJSBERÏ V. D. GR., gehuwd met:

I. ANNEKE, dochter van JAN VAN LUYTELAER.

II. CATHARINA LIEVENS.

Vier kinderen.

(*) HERMANÜS THEODORUS VAN DER HOEVEN, jonkman, geboren te Velp, huwde te Helmond .. September 1667 met ELISABETH VAN DEN GROOTENACKER. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

46. 1694, September 15.

Mr. TEODORUS ROEFFS, advocaat te Helmond, verklaart, ten verzoeke van NATHANAÊL WALRAVEN, (*) predicant aldaar, ))dat hy comparant, tsedert dat hy t\' synen voordeele schepenen-vonnisse van Helmont den 28 October 1083 in cas van injurie ten laste; van d⁰ JAN COST, ook gewesen predicant alhier, met eene pecunieele amende van 30 patacons, ten behoeve van den armen, mitsgaders condemnatiecosten geobtineert heeft, sijn uytterste best hadde gedaen gehad omme den geheele inhoude van dien ter executie te stellen dogh niet konnen volbrengen vermits hy d⁰ Cost hem tsedert die tijt van alhier heeft geabsenteert gehad ende in \'s-Gravenhage is commen te overlyden soo dat hy comparant denselven noyt met het voortsetten van die executie heeft konnen bereyken.quot;

(♦) Te Helmond overleden 23-, begraven 27 Juni 1729. (Suocessieboek Helmond in gemeentearchief.)

THEODORUS ALBERTS.

47. 1694, December 4.

6

Een inwoner van Lieshout verklaart, ten verzoeke van HENDRICK VAN WINTEROY, drossaard van Lieshout, »dat eenen Jan Aerts van der Vennen, tot Lishout ook woonende, verleeden woensdagh, geweest sijnde biddag ende den eersten deser maent, syne huysvrouw Margriet geslaegen hebbende, by dienzelven dagh ende avont by eenen Aert Goossens aldaer was gegaen ende dat omtrent ter clocke seven uyren van dienselven avont denselven Jan Aerts van der Venne, — soo als hy segde, gehoort te hebben —, uytten voorschreven huyse is weghgehaelt van een menighte jonge knechts ofte jongmans van dat voorschreven dorp ende dat sy den voorschreven Jan Aerts van der Vennen uytten huyse gehaelt hebbende ende ob den hooren blaesende, hy gesien heeft, dat omtrent sijns comparants deure een deel van die knechts hem naer huys leydende, lustigh met roeden offt kleppels hebben afgeslaegen ende dat hy gesien heeft, dat den voorschreven troep een tijt langh ende alsoo slaende, den soogenoembden beyr met hem gejaeght hebbende, met byvoeginge, dat het was omdat by sijn wijff geslaeghen had ende dat sy niet souden ophouden van hem te slaen ten waere hy belooffden van sulcx niet meer te sullen doen, hy echter dat haevenen eyndelijck ontloopen was. Dat de voorsegde bende daerop met het blaesen van den hooren, als gebruykelijck in sulcken gevallen (edogh niet dat men de luyden soo slaet), hem ten huyse van de voorschreven Jan Aerts van der Vennen hadden vervoegt ende aldaer wyders de moeder van den voorschreven Jan Aerts van der Vennen met een strooywis omwonden hadden, uytten huys gehaelt, deselve met soodanige roeden ende kneppels nogh al meerder slaende, als sy den voornoemden haeren soon gedaen hadden, vermits die bende seyde, dat van dat krakeel ende slaen van haeren soon ende sijn vrou oorsaek te sijn; hebbende deselve aen den voornoemden stroywis gebonden ende ook al slaende, gesleept naar een waeterkuyl ofte poel, voor de deure staende, alwaer den voornoemden soon ende sy is woonende ende dat sy beerjaegers, deselve daerinne souden geworpen hebben indien sulcx niet door een Jasper Paulus met werken ende resistentie ende door hem comparant, als daarby neffens meer andere staende, was beleth geworden dogh met dat de voorschreven Maria Jan

THEODOnUS ALBERTS.

Aelberts te vooren most belooven, dat sy haer leven lanck gheen quaet meer tusschen de voornoemde haer soon ende desselffs huys-vroue meer soude stooken.quot;

1696, Juni 3.

DIRK VAN OLDEZEE, koopman en oud-burgemeester te Helmond, oud 55 jaren, verklaart ten verzoeke van den abt van Postel, »dat hy op verleeden woensdagh agt daegen, geweest sijnde den drye ende twintigste May, is gelogeert geweest tot Turnhout, ter her-berge van de weduwe de Visser ende dat aldaer onder anderen meede gelogeert was den heer Pastoor vau Hees bij Leendt; dat hy toen gehoort heeft, dat den voornoemden heer pastoor seyde naer den pauselyken internuntius van intentie te wesen te gaan over het jus patronatus van den pastoor van Someren ende omme de closterlycke daaruit te houden ende de wereltlyke, waere \'t mogelijk, by ende door denselven heer internuntius daerinne testellen; hebbende den voornoemden heere pastoor aen verscheyde nogh daerby wesende persoonen voorgelesen een requeste aan den voornoemden heere internuntius daarover te presenteeren, daertegens de bysijnde persoonen eenige woorden wisselden, sustineerende het dispositiff van den voornoemden requeste ongefundeert te sijn ende dat daarop de voornoemde heere pastoor van Hees antwoorde: wanneer wy tot ons intentie by den heer internuntius ofte den paus niet en connen geraeken ende dat ons versoeek by denselven wordt affgeslaegen, soo sullen wy ons regt in den Haegh gaen soekenquot;.

1696, Juni 29.

Een vijftal inwoners van Helmond verklaart, ter instantie van jonker LAMBERT MILLING VAN GERWEN, schout van Helmond, »dat de eerste deponent de saterdaghs voor den laetsten sondagh voor pincxteren voorleden van signeur PETER POELS alhier is versoght geworden om met sijn karre ende paert eenige kerckelycke dingen uyttet Roomsche kerckenhuys van alhier op \'t Hout onder Mierlo te vervoeren; dat hy door ordre van als voor hem vervolgens

THEODORUS ALBERTS.

aghter het voornoemde kerckenhuys alhier met sijn karre ende paert vervoeght had ende aldaer metten voornoemden Peter Poels ende desselffs suster, MARGRIET, queesel, eenige kerckelyke dingen, soo in een kiste als daerbuyten, heeft opgelaeden ende vervoert naer het Hont aen seekere schuyre aldaer. Ende verclaerden sy hoe dat sy verdere deponenten hen op den tweeden pincxterdagh jongst-leeden met eene groote confluentie van honderden van menschen van alhier ende met het aensteeken ende hlaesen van een hooren naer de voornoemde schuyre vervought hebben omme aldaer de voornoemde kerckelycke ornamenten, als dese gemeente toebehoorende, wederom herwarts in liet voornoemde kerckehuys te brengen; dat sy sulcx ook ten daege voornoemd gedaan hebben, naerdat zy den heere SERVATIUS NIEÜWENHOFF alvorens den Roomschen dienst motte selve ornamenten hadden laeten pleegenquot;.

1696, Juni 29.

GODERT HOEFFNAGELS, \'s lands molenaer te Someren, verklaart ten verzoeke van den abt van Postel, »dat hy veele Roomsche diensten van priesters tot Someren (mits hy tot Someren geboren, opgevoet ende wonende is) volgens de plicht van sijn Roomsch ge-looff heelt bygewoont ende ook mette selve daegelijcx geconferseert, gelijk nu ook een jaer lanck herwaerts, van ende niette heere MACARIUS VAN HEESSEL, geboortigh van Sint Oedenroy; dat hy van alle desselffs voorsaeten wel van aenstootelijckheeden van \'t knielen op de kerckhoven by het begraven ende op de graeven van de dooden heeft hooren leeren dogh dat de voornoemde heer Heessels ter contrarie ende tot naerlaetinge ende vermydinge van sulcx syne voorschreven gemeente heeft vermaent ende gewaerschout gehad omme daerdoor geen redenen van klaghten te geven aen diegheene, dewelcke daerdoor moghten geërgert worden ofte sulcx mishaegen ende alsoo daerdoor de gemeente van Someren buyten schaede te houdenquot;.

1697, September 27.

In do akte wordt genoemd : FRANCOIS MARIE grave van BRYAS, hoere van Hollen felt onz. als gehuwd met ANNA MARIA H1AC1NTHA

THEODORUS ALBERTS.

VAN BROECKHOVEN, douairière van OTTHO FERDINAND grave VAN DIDINGHSTEYN etc. in den lande van Lutrenborgh.

1698, Augustus 9.

ANGENITA BOCX, huisvrouw van ZACHARIAS LAMPERS, wonende te Stiphout, verklaart, ten verzoeke van de classis van Peel- en Kempenland. »dat van haren man by haer verweckt sijn vijff kinderen; dat sy in haeren weerwil en spijt heeft moeten ge-doogen, dat vier van deselve gedoopt sijn by een Rooms priester, \'t welck telkens, zoo haest sy daervan gekraemt hadde, met een behendigheyt tegens haeren wil geschiet was niettegenstaande sy versoght had deselve kinderen by oft\' door een predicant gedoopt moghte worden en daertegens oock telkens geprotesteert dogh te vergeeffsquot;.

Gr, Akten, verleden voor den notaris Dirck Deckers.

1699, Maart 9.

Eenige ingezetenen van Helmond verklaren o. a., »dat juffrouw MARIA VAN ARCKEL, zijnde van de gereformeerde religie, nu omtrent den tijt van 30 jaeren geleden, binnen de stadt is comen te woonen met haer stiefvader d\'heer POULUS VOETC)zaliger, in

(♦) Hjj noemde zich ook VOETIUS en was gehuwd met ELISABETH DE JODWER. (Doopboek van den predikant ran Helmond in gemeentearchief.)

D1RCK DECKERS.

sijn leven rector en schepen deser stadt; dat de voornoemde juffrouw van Arckel nu omtrent den tijdt van 18, 19 jaeren geleden, heeft beginnen te houden Fransche schoole mitsgaders van eenige handt-werckenquot;.

54. 1699, December 16.

Verschijnt: «JOHAN DE BENETRU, volentair onder de lijffcom-pagnie van den heere oversten ende marquis de MADURANquot;, zoon van wijlen JOHAN DE BENETRU, in leven drossaard van Helmond.

55. 1700, Juli 4.

Volmacht door THOMAS SPOOR WATER, medicine doctor, geboren te Haarlem, wonende te Beek, op ELISABETH VAN DER EEM, huisvrouw van ROGIER baron VAN LEEFFDAEL.

56. 1700, November 28.

«Compareerde ELISABETH, huysvrouwe van STEVEN VAN DER LAECK ende JOHANNA MARIA, huysvrouwe van MATTHIJS PEESTATT, beyde alhier woonende, dewelcke, ter requisitie van THEODORUS ALBERTS getuyghden, dat sy op den 1G en •17ⁿdeses maents met sijn requirants huysvrouwe geweest waeren tot Venraey, dewelcke hen cortelijck versocht hadde omme aldaer om haer ver-loopene doghter hen te helpen opsoecken ende de ingesetenen aldaer naer haer schuylplaetse te ondervraegen dogh ondervonden, dat niemant der voorschreven ingesetenen haer wilden off derffden aen-wysen, seggende de eene: sy is by den landtdeecken off pastor, den anderen in een nonnenclooster off by d\'een of d\'andere juffrouw off queesel, soodat sy van niemant de oprechte waerheyt conde ondervinden selffs, dat den scholtus en schepenen aldaer daertoe niet ter baete conde becomen maar wel alle bittere bejegingen dogh dat sijn requirants huysvrouwe sell\'s soo stout wierde deselve nyt te vorschen naer veele moeyelijckheden en moeyten, die ons onmogelijck dochte van

DIRCK DECKERS.

soo een teer vrouwken te connen uytgestaen werden; selfs mede te hebben moeten hooren, dat de voorschreven haer dochter had geseyt liever in de helle te branden als geus te blyven en diergelycke woorden meer, tot groote commiseratie van haer deponenten niet-tegenstaende sy oock van de Roomscbe religie sijn, sy echter haer verloopen kindt niet hadden konnen weeder krygenquot;.

De doop van Sophia staat niet in het doopboek der Gereformeerde gemeente te Helmond aangeteekend wel die van hare broeders en zuster: HUGO, gedoopt 2 April 1687, ANNA, ged. 29 September 1689 en HUGO, ged. 18 Februari 1691, kinderen van THEODOEÜS AELBERTS en MARIA VOGELSANGH.

1700, December 4.

«Compareerde Jacob Gielen Cuypers, wonende op \'t Brouwhuis cnder Baeckel, verclaerende, dat heeren schepenen van Baeckel indertijt in den jare -1084 sijns attestants moeder zaliger, met naeme Enneke, sijnde alsdoen weduwe van sijns attestants vader zaliger, met name Gielen Cuypers, hebben geëligeert ende aangestelt tot het borgemeestersampt tot Baeckel ende dat sijn broeder Willem Gielen Cuypers het borgemeestersambt voor syne moeder zaliger heeft bedient ende waergenomenquot;.

1701, Maart 21.

«Compareerde juffrouw ANNA DE HAES, huysvrouwe van seigneur JOACH1MUS KETS, notaris ende procureur, MAGDALENA VAN GELDROP, huysvrouw van WILLEM HUYBERTS VFRSPAGET, MARIA VAN ESCH, huysvrouwe van JAN TEUNISSEN VAN quot;VIJFFEYKEN, oud-borgemeester ende ISABELLA CORSTAENS, weduwe wylen JACOB DE MATER, in sijn leven kuster der gereformeerde kercke, dewelcke ter instante van de heer AUGUSTINUS KENNIS, Roomsch priester tot Helmondt, verclaerden de eerste in ordine attestante, dat eenigen tijt te vorens dat SOPHIA AELBERTS sigh hadde begeven naer Venraey ende alsoo de gehoorsaemheyt van

DIRCK DECKERS.

haer ouders onttrocken, sy attestante gehoort heeft, dat opgemelte Sophia het huys van haer ouders hadde veriaeten; dat sy dit gehoort hebbende, bedught sijnde off de voornoemde Sophia tot quade conversatie mochte comen, sy uyt enckcle liefde ende mededogentheyt tot haeren evennaesten haer heeft begeven ten huyse van THEO-DORUS AELBERTS, vader van de voornoemde Sophia, ende aldaer heeft in gespreek geweest met MAGDALENA VOGELSANGK, suster van de huysvrouvve van de voornoemde Aelberts, presenteerde sy aen de voornoemd Magdalena, aldaer by Aelberts ten huyse wonende, de vrientschap tusschen de voornoemde Sophia ende haere ouders te willen effectueren ende herstellen ende alsoo haer Sophia weder thuys doen comen, ingevalle vindbaer mocht wesen; dat de voornoemde Magdalena refuserende alsoo den aengeboden dienst, daerop tot antwoort gaff dese ofte diergelycke woorden: dat sy, — denoterende daermede Sophia —, daer voor de deur stondt, ick soude de deur toestooten ende wy souden se in huys niet begeeren. Verclarende sy attestante verders, dat eenigen tijt daer-naer, een dagh a vier voor het vertrek van Sophia naer Venraey, sy is gecomen aen hot buys van don meergemelten Aelberts; dat aldaer ter selver tijt in stilte heeft gevonden ende sien sitten naeyen Sophia AELBERTS; dat daarneffens sat en naeyde MARIA VOGELSANGK , moeder van de voornoemde Sophia; dat op het incomen van de attestante in dese oft wel als daer aan de winckel stondt, de voornoemde Maria Vogelsanck tegen haer dochter Sophia seyde dese ofte diergelycke woorden in substantie: »wat heeft men leets met een kindt, \'tis geck, dat men seydt blijft, gaet ende legt u ding daer neder en gaet aenstonts weghquot;, hetselve tot verscheyde reysen repeterende, waerop de attestante antwoorde ende seyde: »Sophike, hoe maecktet soo met u ouders?quot;; dat daarop Sophia antwoorde: ))ick sal my te winter uytwinteren en zal tegens den somer alsdan vertreckenquot;, waerop de attestante is vertrocken. En verclaert de tweede attestante daeghs te vooren, dat men gehoort heeft, dat Sophia Aelberts was vertrocken ende haer uyt de gehoor-saemheyt van haer ouders hadde begeeven, te sijn gecomen aan het buys van Theodorus Aelberts ende aldaer gehoort te hebben eenige verschillige woorden tusschen de ouders ende de voornoemde Sophia; dat sy attestante, trachtende tusschen beyde te spreecken en deselve te vereenigen, sy attestante door de huysvrouw van Aelberts tot

D1RCK DECKERS.

antwoort kreegh: «swijgt stil, vrouw Verspaget, want gy suit geen danck hebbenquot;; dat sy attestante daerop is vertrocken onde gegaen is ten huyse van de derde attestante in dese, sijnde de naeste naerbuyr ende maer een planck tusschen beyde het vertreck van Aelberts ende de derde attestante, verclarende de tweede en derde attestante daerop aenstonts jammerlijck te hebben hooren roepen de meergemelte Sophia: »och vrouw Verspaget, hoort hoe se met my leven ende hoe sy my traeteren, sy soecken my te vermoorden ende de keel toe te douwenquot; ende haer seer jammerlijck verders hooren lamenteren ende om genade haer vader ende moeder biddende, hebben sy attestante des niettegonstaende gehoort seer groot rumoer even en alleens off er iemandt tegens de trap, kelder ofte geut wierde aangestooten; voegende de derde attestante daer nogh dit by, dat, als de voornoemde Sophia daeghs daeraen nu was vertrocken , sy derde attestante in \'t bywesen van de vierde attestante aen haere huyse is in gespreek geweest met de moeder van de voornoemde Sophia ende haer suster ende discourerende van \'t weghgaen van Sophia, sy derde attestante aen de voornoemde moeder seyde: «ick geloove, dat Sophia uyt de stadt niet en is, soekt ofte laet eens soecken op de camer van mijnheer BENETRU ofte SPIRINX daer sal de se naer alle apparentie vindenquot;; waerop de moeder en haer suster antwoorde; »wy begeeren se niet wederom in huys te hebben ofte onder onse oogen te sienquot;. Verclarende de derde attestante nogh verders, dat sy den tijt dat sy beneffens Aelberts gewoont heeft, sijnde omtrent 8 jaeren, doorgaens gehoort heeft, dat Aelberts met sijn huysvrouw ende suster verschillige woorden hadde, soo verre, dat soo nu en dan daeruyt een geveght metten andoren ontstont dogh vooi namentlijck de twee laetste jaeren ende het effect van dien, als blauwe oogen, te hebben gesien ende oock haer op het geroep van de vrouw te hebben gescheydenquot;.

59. 1701, Mei 30.

GEERTRUY VAN DER WAERDEN, zich fort en sterk makende voor hare zuster, ANNA VAN DER WAERDEN, verhuurt een huis, gelegen achter de kerk te Eindhoven en tot nu toe bewoond door Anna van der Waerden voornoemd, aan .1ACOB FRANCOIS DU PUY, kapitein-luitenant reformé.

60.

DIRCK DECKERS.

1701, Juli 28.

Uit eene verklaring, door ouden van dagen afgelegd, is het volgende geslachtslijstje op te maken: ,

ADRIAEN PORTERS.

AERT PORTERS, schepen en (\'1613) kerkmeester van Helmond, overleden aldaer 1019 en begraven in de kerk onder eene zerk met zijn wapen.

JAN PORTERS.

I. THOMAS PORTERS, (1701) leen- en klein cijnsheer, wonende te Aarle-Rixtel.

II. JUDIGH PORTERS, gehuwd met PIETER ALBERT LEQUINT,

procureur bij het parlement van Doornik.

III. MAGDALENA PORTERS, gehuwd met NICOLAES DE

BERCKER.C)

(*) Nicolaas de Bercker huwde te Helmond 20 December 1665 met Mag-dalena Poirters. lijj het huwelijk waa tegenwoordig JOOST POIBTËRS, oom der bruid, (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

1701, Juli 28.

Jan Verspaget, burger te Helmond, verbindt zich als soldaat jegens PIETER JANSSEN, luitenant onder de compagnie van den kapitein DEBEDARRIDES onder het regiment van den kolonel LINTSTOCK, ten dienste dezer landen, voor den tijd van twee jaren tegen een handgeld van tien ducatons en eene bezoldiging van twee guldens pet-week.

1701, October 6.

Twee timmerlieden te Gerwen verklaren, ten verzoeke van geerfden van Nuenen, Gerwen en Nederwetten, »dat tot invordering van den houtschat over de voorschreven dorpen alle jaeren sijn aengestelt

DIRGK DECKERS.

geweest ende alnogh aengestelt collecteurs; dat sy deponenten dien impost oock alle jaeren van hoornen ende ander houdt, hy hun gecoght, ten vollen hebben betaelt aen de collecteursquot;.

63. 1701, December 12.

JOHANNA VAN RAVESTEYN, weduwe van PETER VAN DEN GROOTENACKER, wonende te Helmond, verhuurt een huis, gelegen aan de Markt te Helmond, voor eene som van 47 gulden \'sjaars aau QU1RINUS BOSMANS, burger dezer stad.

64. 1702, Maart 31.

Mevrouw CATHARINA VAN DER WAERDEN, huisvrouw van den weledelgeboren heer THOMAS VAN WEESE, verhuurt onroerend goed onder Stratum.

65. 1702, April 1.

THOMAS PORTERS, leen- en cijnsheer en koopman te Aarle-Rixtel, doet afstand van het recht van tocht, dat hij hebben mocht op de goederen van zijn zoon GOVAERT PORTERS, in huwelijk verwekt bij wijlen GEERTRUY WELTEN HANEGRAEFF.(\')

(¹) 23 Dec. 1685 werd [te Aarle begraven de huisvrouw van Thomaa Poirters. (Grafboek Aarle in gemeentearchief aldaar.)

66. 1702, April 10.

Uit de akte blijkt, dat MARIA ELISABETH VAN DEN GROOTEN-ACKER(\'), weduwe zijnde van WILLEM COLEN, woonde te Helmond aan de Markt in het huis genaamd de Valck, dat zij aldaar wonende, is getrouwd met LAMBERT DE CRUYFF(⁰). dat zij als weduwe

¹

Zij overleed te Helmond 2 December 1730. (Suocessieboek Helmond in gemeentearchief.)

(⁰) LAMBERT DE KKÜYFF, zoon van DIRCK, jonkman van Botterdam, huwde te Helmond 16 Augustus 1687 met Maria Elisabeth van den Orootenacker, weduwe van Willem Colen, in leven burgemeester van Helmond. (Trouwboek van Helmond in gemeentearchief.)

DIRCK DECKERS.

van de Cruyff, woonde in een ander huis aan de Markt te Helmond en aldaar nog woont met haren derden man GEORGE ORMY VAN MARCQUELY.C)

(*) Jonker George Ormy de Marquely, jonkman, huwde te Helmond i Sept 1695 met Maria Elisabeth van den Qrootenacker, weduwe vac Lambert de Crnyff. (Trouwboek als voor.) Hij overleed te Helmond 26- en werd aldaar begraven 30 Juli 1733. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

67. 1702, Juli 26.

Volmacht door JOHANNA VAN RAVESTEYN, weduwe van PETER VAN DEN GROOTENACKER, wonende te Helmond, op hare kinderen, ANDRIES— en MARIA ANNA VAN DEN GROOTENACKER, tot het verhuren van hare onroerende goederen, gelegen in het graafschap Megen, land van Ravestein en elders.

68. 1702, September 23.

THOMAS RERESTEYN, heer van Mouwerik etc., verpacht zijne onder Helmond gelegen hoeve, genaamd Bijstervelt, tegen een «voorlijd\'quot; van 25 gulden en eenen jaarlijkschen pacht van 70 vaten rogge.

69. 1702, October 4.

Testament van juffrouw GEERTRUY VAN DER WAERDEN, wonende te Eindhoven, «sijnde swack ende debil van lighaemquot;.

Zij herroept haar testament, verleden voor den notaris m^r. JAN ROBERT te Reden.

In het testament worden genoemd: CATHARINA VAN DER WAERDEN, hare zuster, echtgenoote van THOMAS VAN WEESE, juffrouw ANNA VAN DER WAERDEN, hare zuster, wonende te Eindhoven, WILHELMINA VAN DER WAERDEN, hare zuster, huisvrouw van JOHAN BABTISTA VAN DUNGEN, medicine doctor te Eindhoven, MARIA VAN DER WAERDEN, hare zuster, huisvrouw van CASPAR CORTENIERS, LAMBERTUS- en MARIA ANNA CORTENIERS, kinderen der laatstgenoemde echtelieden.

DIRCK DECKERS.

1703 , Februari 17.

JOHAN COLEN, koopman te \'s-Hertogenbosch, verhuurt aan ADRIAEN VAN GRINSVEN, commies van \'s lands tol te Helmond, een huis c. a., gelegen aan do Markt te Helmond, sgenaemt den leeuw dogh alwaer ujt is hangende den wintmolenquot;, voor 60 gulden \'s jaars.

1703, April 20.

Huwelijks voorwaarden tusschen ADRIAEN DE BEVER, schepen van Eindhoven, weduwnaar van MARIA WINKELS, die weduwe was van WILHELMUS VOLDERS, in leven procureur der stad Eindhoven, ter eener- en ANNA PORTERS, minderjarige dochter, geboren en wonende te Aarle-Rixtel, bijgestaan door haren vader THOMAS PORTERS, ter andere zijde.

1703, Mei 28.

Als erfgenamen van PAULUS KENNIS en zijne echtgenoote MARIA DIELIS worden genoemd: JACOBUS REYNS, gehuwd met HELENA QUERS;

diens oom THOMAS PORTERS, als vader en voogd van de minderjarige kinderen, verwekt bij wijlen zijne echtgenoote ISABELLA ROBERT;

m^r. PETER KENNIS;

de kinderen van diens zuster ELISABETH KENNIS;

JOOST KENNIS en de andere kinderen van wijlen DIRCK KENNIS ; FRANQOYS DE COS, als gehuwd met MARIA KENNIS. De goederen, tot de nalatenschap behoorende, lagen te Middelburg.

73. 1703, September 22.

Huwelijks voorwaarden tusscben ADRIAEN VAN BOCXTEL, oudburgemeester van Helmond, weduwnaar van CHRISTINA VERHEES

DIRCK DECKERS.

en GEERTRUY VAN DEN BOOMEN, weduwe wijlen BARTEL VERSPAGET. (*)

(*) BARTEL VERSPAGET, zoon Tan HENDRIK, huwde\'te Helmond 8 Juli 1691 met Geertruy van den Boomen, oud 31 jaren. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

Adriaen van Boxtel, weduwnaar van Christina Verhees, huwde te Helmond 7 October 1703 met Geertruyt van den Boomen, weduwe van Bartel Verspaget, geboren te Helmond. (Trouwboek als voor.)

74. 1703, October 4.

Dading tusschen ANNA DE HAES, weduwe van JOACHIMUS KETS, in leven notaris en procureur te Helmond en CHRISTINA VAN HAENDEL, weduwe van ROGIER LOEFF VAN DER SLOOT,(*) in leven gewoond hebbende aldaar, waarbij geëindigd wordt een verschil omtrent het bedrag van door Joachim Kets verdiend salaris.

(*) Rogier Loeff van der Slooth, jonkman, huwde te Helmond 26 Februari 1679 met Christina van Haendel, jonge dochter. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

75. 1703, October 9.

Volmachi door THOMAS PORTERS, leen- en cijnsheer en koopman te Aarle-Rixtel, op zijne echtgenoote ANNA VAN ELTEN.

76. 1703, October 21.

Volmacht door JOHANNA VAN RAVESTEYN, weduwe PETER VAN DEN GROOTENACKER, wonende te Helmond, op haren zoon JOHANNES VAN DEN GROOTENACKER, medicine doctor alhier, tot het aangaan eener transactie met jonker JORIS ORMY VAN MARCQUELY.

77. 1703, December 11.

JOHANNA VAN RAVESTEYN, weduwe van PETER VAN DEN GROOTENACKER te Helmond, verhuurt het huis »de Valckquot; aldaar voor 32 gulden \'s jaars.

DIRCK DECKEUS.

1703, December 31.

Volmacht door HENDRICK DECKERS, secretaris van Beek, op zijn zoon GERARDUS DECKERS, drossaard van Beek en Lieshout, om voor hem op te treden in de nalatenschap zijner dochter CORNELIA DECKERS, in leven gehuwd met MARCELIS VAN DER ELSEN wonende te Haarlem.

1704, Januari 30.

»M^r. THEODORUS FRANCISCUS SCHENAERTS, licentiaet in de reghten ende president-schepen tot Aerle-Rixtel., als het erffrecht competerende van het schrijfTampt ofte sccretarye der heerlijck-heyt Beech by Aerlequot;, had die secretarie, »vermits afflyvigheyt van HENDRICK DECKERS, gewesene secretaris aldaer, geconfe-reert op GERARDUS DECKERS, desselfs soon, drossaert aldaerquot;. Gerardus Deckers belooft alsnu, voor het geval de approbatie der hoogmogenden wordt verkregen, de secretarie in persoon te zullen bedienen en daarvoor jaarlijks te zullen betalen eene som van 60 Carolusgulden ad 20 stuivers het stuk.

1704, Februari 17.

Volmacht door HENDRICK DECKERS te Beek eji ARNOLDUS LEEMANS, als gehuwd met MARIA DECKERS, te Helmond, als erfgenamen van hunnen vader HENDRICK DECKERS, in leven secretaris, notaris en schoolmeester te Beek, alsmede collecteur van het klein zegel over het kwartier van Peelland, op hunnen broeder en medeerfgenaam, GERARDUS DECKERS, drossaard en secretaris van Beek, om te procederen tegen MARCELIS VAN DER ELSEN, die gehuwd is geweest met hunne zuster CORNELIA DECKERS.

81. 1705, September 10.

Verklaring van verschillende ingezetenen van Stiphout, hoe veel elk hunner heeft ontvangen van HENDRICK DRIESSEN HOU-BRAECKEN en WILBERT HENDRICX (die te Stiphout burgemeesters

DIRCK DECKERS.

waren van Paschen 1703 tot Paschen 1704) als vergoeding van de schade, veroorzaakt door »de inlogeringe van vier compagnien paerden sapisse ruyterye ter dienste deser landen, den 5 en 6^en Juny des jaers 1703 binnen Stiphout vernacht hebbendequot;.

1705, September 10.

Volmacht door WILBORT HENDRICX en HENDRICK DRIESSEN HOUBRAECKEN (die van Paschen 1703 tot Paschen 1704 burgemeesters van Stiphout -waren) op VICTOR BREY, procureur te \'s Gravenhage, ten einde namens lastgevers voor den raad van Staten te procedeeren tegen drossaard en schepenen der heerlijkheid Stiphout (waarschijnlijk in de zaak bij de voorgaande akte bedoeld).

1705, September 16.

bCompareerden NATHANAEL WALRAVEN, predicant, JOHAN VAN OMMEREN, ontfanger der convoyen en licenten, ARNOLDUS LEEMANS, diaken der gereformeerde gemeente, joncker JOHAN WINTEROY, ANTHONY GINHOVEN, schoolmeester, CORNELIS SIMONTS, ingebieder, GERARD DE MATER, koster, mevrouw ANNA LEONORA VAN BRAKEL, weduwe wylen den heer HENDRICK VAN WINTEROY, SUSANNA CATHARINA, (*) huysvrouw van den heer predicant WALRAVEN, DINA WINTEROY, weduwe van wylen de heer BOUDEWIJN CURTIUS, ELISABETH WINTEROY eude ISABELLA VAN DIEREN, huysvrouwe van den voornoemden ANTONY GINHOVEN, allen ledematen van de gereformeerde gemeente ende ingesetenen deser stadt, verclaerende haar op heden voorgecomen te sijn door de vier gecommitteerdens uyt de magis-straet der stadt \'s-Bosch seeckere requeste, aen haer hoog mogende de heeren staten-generael der vereenigde Nederlanden, gepresenteert op den naeme van de Roomsche ingesetenen der stadt \'s-Bosch ende geteekent by seeckere PIETER VAN DER KERKHOFF, houdende in substantie, dat THEODORUS AELBERTS, gewesene notaris en procureur tot Hdmont en syne huysvrouwe haer soodanigh hebben

(») SUSANNA CATHARINA HELDEVIER.

3

DIRCK DECKERS.

vergeten in de morgendrancken, datter voor haer kinder geen broot in huys was; dat haer dochter SOPHIA AELBERTS ora eenighsints haer onderhoudt te vinden haer alsdoen heeft beginnen te rueren met kaffien off mutsen te maecken; dat sy in die tijt open acces heeft gegeven aen alle .jonge luyden der voorgemelde stadt en wel voornamentlijck aen de domestycquen van den grave van Arberg, heer van Helmondt; dat een van deselve domestycqen familieaerlijck met haer heeft omgegaen etc,; allo welcke poincten sy deponenten op henne eere onde vromigheyt, in plaetse van eede, verclaeren onwaeraghtigh ende gefingeerde leugenen te sijn, uyt-genomen, dat den voornoemden notaris Aelberts door de menigh-vuldige occasien soo nu en dan des morgens wel een glaesie brandewijn off eriiiue andere gedistileerde wateren heeft gejiomen dogh nooyt soodanigh, dat hy sijn selven daerinne soo te buyten soude hebben gegaen, dat alles soude hebben verquist ende daer veroorsaackt, dat in sijn huys brootgebreck geleden soude sijn geweest.quot;

84. 1705, October 26.

»Compareerden DIRCK MICH1EL HOUTS, gewesene borgemeester, oudt-president-schepen ende lest lleilige-Geest-meester van Aerlen, oudt omtrent de 71 jaeren, woonende tot Aei len ende JAN JOOSTEN VOGELS, oudt omtrent de 60 jaeren, boortigh ende meesttijdts gewoont hebbende tot Aerlen, altans tegenwoordigh woonende tot Lieshout, diewelcke, ter instantie van Juffrouw HENDRINA CONINCX. weduwe van den heer ende meester THEODORUS ROEFFS, advocaat ende in sijn leven gewesene rentmeester van den adelycken huyse van Helmont cum suis, hebben getuyght, dat sy van haere voor-saeten hebben hooren seggen ende verhaelt, dat die groote pastoraele tiende tot Aerlen toebehoort hebbende aen het capittel van Eynd-hoven ende nu toebehooi-ende aen den successeuren off erffgenamen van den lest gewesenen coninck van Engelant, hooghlofflycker memorie, den last oft pacht der graenen ende andersints, die de kerekmeesteren van Aerie daeruyt jaerlijcx trecken off prouffiteren tot reparatie van de kercke van Aerlen, soude ten behoeve van de kerck van Aerlen aengecomen sijn door contract, tusschen regenten van Aerlen ende der kercke aldaer mettet capittel van Eyndhoven gemaeckt, tot reparatie der kercke van Aerlen ende dat sy attestanten ook van

niRCK DECKËRS.

henne voorsaten hebben verstaen ende gehoort, dat de canonicken van Eynd/ioven binnen Aorlen voor den tijt van de reductie van den Bosch den pastoir tot Aerlen altijt hebben gestelt.quot;

1706, Januari 8.

JOHAN VAN OMMEREN, DIRGK DONCKERS, als gehuwd met AGNETA VAN OMMEREN, WILLEM VAN OMMEREN(\') en NICO-LAAS VAN OMMEREN{ quot;¹) bieden den notaris het gesloten testament hunner overleden ouders, WILLEM VAN OMMEREN en GETRUYT CLAESSEN, aan. Na opening blijkt, dat het is geschreven te \'s-Hertogen-bosch op quot;10 Mei 1702.

Hot testament was gesloten met vijf afdrukken in lak. Vier daarvan vertoonen het wapen VAN OMMEREN, zooals men dat vindt afgebeeld in Aug. Sassen, Geschiedenis van de schutterij der kolveniers te Helmond plaat 1 , met de figuur uit het schild tot helmteeken.

Het andere vertoont een wapen: gedeeld I een keper, van boven vergezeld van twee harten en tusschen de beenen van een wassenaar; H een vogel op een berg staande. Op het schild (zonder helm) eene vlucht, waartusschen een wassenaar.

(♦) Gedoopt te Helmond 5 December 1679. (Doopboek van den predikant van Helmond in gemeentearchief.)

(*») Gedoopt te Helmond 7 September 1681. (Doopboek al« voor.)

1706, Januari 30.

Testament van CATHARINA VAN DER WAERDEN, huisvrouw van THOMAS VAN WEESE, wonende te Driel. Zij maakt legaten aan hare zusters, ANNA- en GEERTRUY VAN DER WAERDEN. Nog worden in de akte genoemd wijlen hare zuster MARIA en doctor VAN DUNGEN, gehuwd met eene zuster der testatrice. Het testament bevat voorts de vreemde bepaling, dat, — voor het geval GASPAR DE VOOGHT, gehuwd met JOHANNA SCHRIECK, (*) nicht der testatrice,

¹

Uit bet huwelijk van Caspar de Voocht en Johanna Maria van Schrieck was op 13 Januari 1705 te Eindhoven gedoopt MARIA ELISABETH THERESIA DE VOOCHT. (Doopboek van den pastoor te Eindhoven in gemeentearchief aldaar.)

DIKCK DECKEHS.

zonder afstammelingen mocht komen te overlijden en zijne weduwe zoude hertrouwen met BERNARDUS VAN HOUTUM —, deze al hare rechten op de nalatenschap der testatrice zal hebben verloren.

1706, Februari 8.

«Compareerde signeur GOYART VOET, borger ende coopman, GIJSBERT VAN DEUTEGUM, president-schepen ende NICOLAES ROOS, schepen deser stadt, sijnde de twee laetste deponenten van de gereformeerde religie, dewelcke, ter instantie ende requisitie van den heer HIEROMINUS RAVESCHOT, abt van Poüel, ver-claerden, dat sy deponenten in de maent van Juli des jaers 1701 sijn geweest tot Brussel, ten huyse van den heere resident HULST ende aldaer gesien hebben SOPHIA ALBERTS, dochter van den notaris THEODORUS ALBERTS ende gehoort, dat de voornoemde heere HULSÏ haer examineerde ende onder meer anderen vraeghde off sy door de heer AUGUSTINUS KENIS, Roomsche priester tot Heltmont, ofte door iemant anders was geseduceert tot het verlaten van haeie ouders ende het veranderen van religie; dat de voornoemde Sophia Aelberts daerop antvvoorde dese ofte diergelycke woorden in substantie, dat sy daertoe door de heer Kennis ofte door niemant anders was verleyt maer ter contrarie, dat sy met de heer Kennis haer leven niet hadde gesproocken. Verders ver-claeren sy deponenten, dat sy van het eerste tot het laetste by de voornoemde examinatie sijn geweest ende dat sy de voornoemde Sophia Aelberts niet hebben hooren seggen, dat sy geit van den meergenoemden heer Kennis sonde hebben genoten nochte haer daervan een woort hebben hooren spreecken.quot;

1706, April 17.

Inventaris van de zaken, nagelaten dooi- RUDOLPH WILHELM RIJNHARDT, in leven kapitein in het regiment van den kolonel IVOY, teu dienste dezer lauden, opgemaakt ter requisitie van JACOB CROESER, «contrarolleur der convoyen ende licenten tot Grave, als momboir over TOBIAS REYNHARDT, onmondigen broeder van den overledene.quot;

89.

DIRCK DECKERS.

1706, April 18.

Volmacht door sNICOLAES quot;VAN OMMEREN, cadet onder de compagnie van den heerc capiteyn JOHAN PULL, regiment blauwe guarde te voet ten dienste deser landenquot;, op »DIRCK DONCKERS, commijs-contrarolieur der convoyen ende ücenten alhierquot;, tot regeling der nalatenschappen van de ouders van den lastgever.

1706, Mei 3.

«Compareerden JAN VAN ENGELANDT ende REYNIER VAN DER WAERDEN, schepenen van NUENEN, dewelcken, ter instantie en requisitie van den heer JOHAN DRAECK, erffsecretaris van Nuc.nen, Gene en ende Opwetten etc., verclaerende, dat sy depo-nenten, tsedert dat den requirant de voornoemde secretarye van de weduwe van wylen den heer BARTHOLOMEUS LOVENS by coop vercregen heeft, de heer ABRAHAM TEMPELAER, jegen-woordigh de gemelde secretarye bedienende, soo dickwils als wegens den voorseyden coop discoursen quamen voor te vallen ende tot verscheyde reysen hebben hoeren seggen, dat hy Tempelaar de voornoemde secretarye voor sijn leven heeft ende dat hy daervan ook niet affstaen sal ofte datter eerst meerder om soude gaenquot;.

1706, Juni 11.

«Compareerden Marten Tijssen, out omtrent 97 jaerenquot; (en nog negen anderen) «alle inwoonders op \'t Hout, dewelcke, ter instantie en requisitie van schepenen, borgemeesters, arm- ende kerekmeesters van Mierlo, verclaerden, dat sy deponenten nooyt geweten hebben ofte dat haer nooyt kennelijck is geweesen ende dat oock nooyt van haere ouders, voorouders ofte van andere oude luyden hebben hooren seggen, dat de ingesetenen van Mierlo eenige gedwongen diensten aen de heeren ofte vrouwen van Mierlo ooyt sijn verschuit geweest oit alsnogh soude sijn verschult ofte dat deselve voor haer hebben gedaen maer ter contrarie, dat soo wanneer imant van de ingesetenen van Mierlo eenige diensten voor de heeren oft vrouwen van Mierlo gedaan hebben, dat sulex is geschiet uyt vryen wille van de inge-

DIRCK DECKERS.

setenen ende dat sy daervoor door de heeren oft vrouwen van Mierlo telckens wel en tot haer contentement sijn getracteert geworden ende dat diegenen, die niet geliefden te compareren ofte daervoor diensten te doen, daertoe geensints sijn gedwongen gewordenquot;.

92. 1706, Juni 28.

Volmacht van MARIA ANNA VAN DEN GROOTENACKER, wonende alhier, bijgestaan door GERARD DECKERS, drossaard van Beek en Lieshout, haren gekozen momboor, op JOHANNES VAN DEN GROOTENACKER, medicine doctor alhier, om met deze, met ANDRIES VAN DEN GROOTENACKER, hare broeders, en met jonker GEORGE ORMY DE MARQUELY, als man en momboor van MARIA ELISABETH VAN DEN GROOTENACKER, hare zuster, te deelen de nalatenschap van wijlen hun vader.

93. 1706, Augustus 27.

Testament van de echtelieden ARNOLDUS LEEMANS en MARIA DECKERS. De man lag ziek te bed.

94. 1704, September 23.

Twee inwoners verklaren, »dat den heer deser stadt is compe-terende den merckttol en dat genoemde heer deselven merckttol alhier diverse jaeren heeft verpaght ofte van synent wege heelt laten verpaghtenquot;.

95. 1705, Januari 12.

Volmacht door FLORIS VAN EYCK, heer van Mierlo, als gehuwd met FLORENTINA MARIA VAN GREVENBROECK, oudste dochter van wijlen ERASMUS VAN GREVENBROECK, in leven heer van Mierlo, op BARBARA VAN SCHERPENZEEL ,(*) vrouwe van Mierlo en weduwe van genoemden Erasmus van Grevenbroeck.

(♦) Zij overleed tc Mierlo 28 December 1735. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

DinCK DECKERS.

96. 1705, Maart 6.

Inventaris der nalatenschappen van Je echtelieden HENDRICK DECKERS, in leven secretaris van Beek en CATHARINA DE BERCKER.

97. 1705, Juni 26.

Ouden van dagen verklaren, ten verzoeke van schepenen van Mierlo, »dat sy nooyt hebben geweten, dat de electie van de borge-meesters tot Mierlo te eeniger tijt hoeft gestaen aan de respective heeren of vrouwen van Mierlo nogh aen de respective heere quartierschonttetten ofte officieren maer ter contrarie alleen aan schepenen van Mierlo, sulcx dat die de borgemeesters aldaer van alle oude tyden hebben geëligeert ende dat op derselver electie by de respective heeren, schouttetten ofte derselver geauthoriseerden ajdaer die borgemeesters den behoorlycken eede, ten overstaen van schepenen van Mierlo, is all\'genomenquot;.

98. 1705, Juli 23.

Volmacht door PIETER DE GORT, drossaard van Mierlo en Vlierden en secretaris van Bal,el en Vlierden enz., op zijn zwager, JOHAN COENRAED CLASING. predikant te Lemgo en op zijn neef, GERARD VEERMAN, koopman te Bremen, om den lastgever, als in huwelijk hebbende MARGARETHA GERBADE, te vertegenwoordigen in de nalatenschap van haren vader, HERMANUS GERBADE, in leven predikant der Lievevrouwenkerk te Bremen.

99. 1706, September 25.

Volmacht door JOHANNES VAN TEMSVELT de jonge, commies van den tol binnen deze stad, op CHRISTINA VAN GRIENSVEN(¹),

¹

JOHANNES VAN TEEMSVELT, geboren te Breda, oud 21 jaren, zoon van JOHANNES VAN TEMSVELT, majoor, huwde te Helmond 29 April 1706 met Christina van Grinsven, geboren te \'s-Hertogenboseh, oud 26 jaren, bijgestaan door hare zuster, SOPHIA ELISABETH VAN GRINSVEN. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

DIRCK DECKERS.

zijne huisvrouw, tot verkoop eener obligatie, ten laste van het gemeene land.

1706, December 18.

M^r. THEODORUS FRANCISCUS SGHENAERTS, licentiaat inde rechten en oud-president-schepen van Aarle-Rixtel, competeerde «het erffrecht van het schrijffampt ofte secretarye van Aarle-Ricxtel, Lieshout ende Stiphout\'quot;. Hij had dit na het overlijden van ADRIANUS WILHELMUS RIJERS(*), in leven secretaris van de gemelde dorpen, voor het leven »geconfereertquot; op diens zoon JOHANNES WILHELMUS RIJERS(**). Deze, bijgestaan door zijne moeder, CATHARINA ROEFFS, weduwe van Adrianus Wilhelmus Rijers voornoemd, verschijnt bij deze akte en belooft de voornoemde secretariën gedurende minstens een jaar in persoon te zullen bedienen. Johannes Wilhelmus Rijers betaalde voor het schrijfambt voornoemd eene som van duizend Carolusguldens en was voorts schuldig eene jaarlijkscbe recognitie van honderd vijftig dier guldens, allen gerekend tegen twintig stuivers het stuk.

(♦) Hg overleed te Aarle 12- en werd begraven te Helmond 15 Deo. 1706. (Grafboek Aarle in gemeentearchief aldaar.)

(♦*) Hjj werd vermoord 19- en begr. te Helmond 22 Aug. 1714. (Grafboek Aarle in gemeentearchief aldaar.)

1707, Februari 1.

ADOLPH VAN DER MEULEN(*), heer van Rixtel etc., verkoopt aan HENDRICK VAN DER MEULEN, molenaar te Aarle, den windmolen met molenhuis, erf en hof, groot samen omtrent drie loopensen en liggende te Aarle, voor 5000 Carolus-guldens.

(*) Hij wag gehuwd met JOHANNA \'tHOOFF. (Doopboek van den predikant van Bakel in gemeentearchief aldaar.)

1707, Februari 5.

DANIEL MAKKALLA de jonge,drossaard van Stiphout en ABRAHAM TEMPELAER, secretaris van Nuenen, verklaren: dat Daniel Makkalla

DIRCK DECKERS.

van 1678 tot 1685 is geweest stalhouder van Mierlo-, dat diens vader het stadhouderschap heeft bekleed gedurende de zes daaraan voorafgaande jaren; dat eenige jaren nadat Makkela de jonge was afgetreden, het stadhouderschap is gekomen aan den heer BOOR en dat dit bij afwezigheid van deze werd waargenomen door Abraham Tempelaer voornoemd; dat gedurende dien tijd de »Ghoorgeswoorens^:\' te Mierlo nimmer door den stadhouder maar steeds door schepenen van Mierlo zijn aangesteld geworden.

103. 1707, Februari 10.

«Marcelis Peters, out omtrent 74 jaerenquot;, (en twee anderen) verklaren, »dat de borgemeesters tot Stiphout voor desen altijt sijn gekosen geworden, ééne by den heer, den officier ende schepenen gesamentlijck ende ééne by den affgaenden borgemeester ende verders, dat omtrent de vijftigh jaeren geleden gebeurt is, dat den heere van Stiphout den persoon van wylen Goort Janssen van Beeck wilde vry houden van \'t borgemeesterschap dogh dat denselven, in weerwille van den genoemden heere, by den president ende schepenen werd geëligeert ende dat hy alsdoen cock het borgemeesterampt heeft moeten aannemen ende bedienenquot;.

(Zie n^r. 225.)

104. 1707, Februari 14.

Volmacht door GODEFRIDUS— en JUDOGUS JUSTUS VERBEECK, wonende te Aarle-Rixtel, op PHILIP VAN DELDEN, eerste klerk ter griffie van den raad van Brabant, tot verhef voor den genoemden raad, van het leen van drie vierde gedeelten der secretarie van Erp, die hun en wijlen hunnen broeder, JOHANNES NICOLAUS VERBEECK, waren aangekomen uit do nalatenschap van GODEFRIDUS VAN BUDEL, in leven erfsecretaris van Erp.

105. 1707, Maart 30.

FRANS VAN BREE en FRANS TEMPELAER verklaren:

dat de eerstgenoemde van 1674 tot 1694 is geweest vorster van Mierlo ;

DIRCK DECKERS.

dat de tweede deponent vijf jaren vorster van Mierlo is geweest; dat zij tijdens hunne bediening nimmer eenig vee in het Goor onder Mierlo hebben mogen schutten;

dat hun recht om binnen Mierlo vee te schutten, ophield aan den Goorwal, ook genaamd «Wal van de groen gemeentequot;.

dat de »Goorgeswoorensquot; steeds de waterloopen in het Goor hebben geschouwd en door deponenten, als vorsters, steeds de daartoe noodige publicatien hebben laten doen.

1707, Mei 21.

Codicil van GERARD STANS MOLEMAECKERS, secretaris der vrijheid van St. Oedenrode en van zijne huisvrouw, GEERTRUYT VAN SCHOONHOVEN. In de akte wordt gesproken van hunne kinderen PETER— en ANTONY MOLEMAECKERS. Zij beschikten vroeger bij gesloten testament, gedeponeerd bij den notaris Bos(ch) op 26 Juli 1702.

1707, Juli 9.

«Compareerden ELISABET WAGEMANS, weduwe van wylen EVERT VAN HAENDEL, PETRONELLA VAN IIAENDEL, huys-vrouwe van ARNOLDUS OLDENZEE, CHRISTINA VAN HAENDEL, huysvrouwe van JACOBUS VAN DER ELSEN, MATHIJS PERTATH, MARGARETA MARCELIS MEYSSEN, JAN THOMAS VAN DEURSSEN ende ANNA, weduwe DIRCK HONIGHMANS, sijnde allen ingesetenen deser stadt Helmont, dewelcken verclaerden, ter requisitie ende ter instantie van de Roomsche ingesetenen der stadt ende meyerye van \'s-Bosch, ende namenentlijck de eerste compa-rante in ordine, dat een weynigh tijts voor dat SOPHIA, dochter van THEODORUS AELBERTS, van haer ouders is weghgegaen, by haer is gecomen WILLEMIJN PORTERS, seggende dese off dergelycke woorden in substantie: ))ick hebbe van Sophia Aelberts gekregen een stuck wolle stoff met omtrent tien ellen lintquot;; dat sy eerste coniparante beducht sijnde, soo sy verclaert, dat de voornoemde Sophia haer ouders hetselve mochte ontnomen hebben buyten haer kennisse, sy met dat stuck stoff en lint is gegaen naer de vrouwe van den voornoemden Aelberts, seggende tegen haer in

DIRCK DECKERS.

substantie: «vrouwe Aelberts, hebt ge kennis aen dat stoff ende lindtquot; ; dat de vrouwe van den voornoemden Aelberts haar comparante antwoorde in substantie: »dat hoeft mijn dochter my ontstolen maer seght het mijn man niot want hy sou se doot slaenquot;. Nogh verclaert sy eerste comparante, dat sy eenig goet hebbende gekoght by de huysvrouwe van den voornoemden Aelberts, waer onder anderen by was een neusdoeck, die de voornoemde vrouwe van Aelberts moest naeyen; dat omtrent twee dagen daeraen sy comparante naer dien neusdoeck is comen te vragen; dat de voornoemde vrouwe Aelberts ginck in de kast, daer in sy seyde de neusdoeck te hebben geleght, doorsoecken dogh dat sy die neusdoeck niet heeft connen vinden alhoewel sy seyde wel te weten, dat sy de neusdoeck in de kast hadde geleght ende dat seeckerlijck haer dochter, (denoterende daer-mede de voornoemde Sophia) die moest hebben gestolen. Ende laestelijck verclaerde sy eerste comparante, dat sy even naer het vertreck van de voornoemde Sophia is gekomen by de vrouwe van Niemclandl(\') ende met haer edele in bespreek comende over het voorschreven vertreck van Sophia Aelberts, deselve vrouwe van Nieuwlandt tegen haer comparante seyde dese olf diergelycke woorden in substantie: »men weet wel, dat het (denoterende de voornoemde Sophia) een hoertje en een dieffegge isquot;. De tweede en derde comparanten in ordine verclaeren noch seer wel kennelijck en indaghtich te sijn, dat sy gesien hebben en gelesen een brieff, ter handen gestelt aan de gemelde Willemijn Porters door de voornoemde Sophia Aelberts om te behandigen aen den heer BENETRU, behelsende in substantie: »och mijn alderlieffste Benetru, ick heb Godt lieff maar ick heb u nogh liever, ick hoop dat ge my haest snit comen verlossen want mijn ouders (meynende dat ick sliep) hebbe ick hooren seggen, dat se my in een beterhuys wilde doen, soo hoop ick, dat gy my zult comen verlossen, mijn alderliefste Benetru want daer sijn er wel jonger gekamert als ikquot;. Den vierde in ordine comparant verclaert, dat als de voornoemde Sophia Aelberts was doorgegaen en was gekomen tot Venroy, hy comparant mode daer was; dat hy comparant hoorde seggen, dat daer een juffrouw van Helmondt was gecomen; dat den comparant heeft gaen sien wie deselve

DIRCK DECKERS.

was; dat den comparant vondt, dat het de voornoemde Sophia Aelberts was; dat de comparanth haer vroegh wat sy daer dede; dat de voornoemde Sophia daerop klaeghde, dat haer ouders haar soo qualijck tracteerde, dat haer ouders het bedde daer se op sliep hadden weghgenomen soo dat sy seyde, dat se op stroo most slaepen ende dat haer ouders haer deerlijck hadden geslagen; dat haer oudei\'s met andere lieden hadden beraetslacght, dat se haer in een beterhuys wilde setten omdat sy mot de heer Benetru converseerde, verclaerde deselve Sophia ter oorsaecke van de quaede handelingen van haere ouders ende de voorschreven dreygementen, aen haer gedaen, te sijn doorgecomen. De vijffde comparant in ordine verclaert, dat ten tyde voorschreven, als de voornoemde Sophia Aelberts tot Venroy was gecomen, sy comparante daer woonde; dat sy comparante, de voornoemde Sophia rencontreerde, vroegh: »Sophia wat comt gy hier maecken?quot; dat de voornoemde Sophia daerop antwoorde; «ik waght Benetru hier want sy weten niet beter of ick ben met Benetru doorgegaanquot;. Ende verclaert de comparant nogh, dat de voornoemde Sophia alsdoen verscheyde winckehvaeren by haer hadde, welcke sy binnen Venroy voornoemd vercogt. Den sesden comparant verclaert, dat ten selve tijt, als die voornoemde Sophia van Helmont naer Venroy was ende dat de voornoemde Sophia aen den deponent lindt gaff, seggende: »laet dat lint eens sien aen Benetru en vraegt hem eens off hy \'t kentquot;; dat den comparant op sijn wedercomste tot Helmont hetselve lint aen den voornoemden Benetru heeft laten sien; dat den voornoemden Benetru den comparant daerop seyde: ick bedanck u hertelijckquot;. De sevende comparante verclaert, dat een weeck a drie voor \'t voorschreven vertreck van de voornoemde Sophia, sy is gecomen by de comparante seggende, dat sy met Benetru hadde versproocken om te samen wegh te gaen, vraegde de comparante wat sy daer van dacht; dat de comparante haar \'t selve verscheyde maelen heeft ontraden rnaer ter contrarie, dat sy Sophia met haer ouders zoude te rade gaan; dat de voornoemde Sophia seyde, dat sy daarom van resolutie bleef van buyten kennisse van haer ouders door te gaen; dat de comparante wyders haer waerschouwde, dat Benetru haer soude bedriegen; dat sy, Sophia, de comparante antwoorde in substatie: »ick weet wel, dat by my niet sal veriaeten maer dat hy my sal trouwen ende sie daer is een goude rinck aen mijn handt, die is wel taghtigh guldens

DIRCK DECKERS.

waertquot;; dat omtrent twee daegen naer\'t vertreck van de voornoemde Sophia den voornoemden Benetru is gecomen ten huyse van de comparante; dat de comparante tegen den voornoemden Benetru seyde: «alle menschen seggen, dat ge met Sophia Aelberts door bent gegaanquot;; dat den voornoemden Benetru daerop vervolghde te seggen: »als ick maer twee daegen ter jagt gae, dan sal ick se wel vinden.quot;quot;

1707, Mei 27.

Verklaring afgelegd ten verzoeke van ANDRIES—, JOHANNES—en MARIA ANNA DE GROOTENACKER, kinderen van wijlen PETER DE GROOTENACKER. In de akten wordt gesproken van wijlen JOHANNA VAN RAVENSTEYN, weduwe van wijlen den genoemden Peter de Grootenacker.

1707, Augustus 18.

Testament van «Signeur DIRK VAN OLDENZEE, oudt-schepen en coopman deser stadt Helmont, weduwnaer van wylen juffrouw ANNA CATHARINA FLODORPC), syne gewesene huysvrouwe, sijnde eenighsints kranck van lichaemquot;.

In de akte worden genoemd: PETER—, ARNOLDUS— (gehuwd met PETRONELLA VAN HAENDEL(*\'), MARIA CATHARINA— en JOHANNA HELENA VAN OLDENZEE, kinderen van den testateur en van zijne genoemde echtgenoote

(*) Dirk van Oldenzee, jonkman, (broeder van JOACHIM V. O.) huwde te Helmond 31 Mei 1665 met Anna Catharina van Flodorp jonge dochter (Bjj het huwelijk was tegenwoordig JAN DIRKS COOLEN, schoonrader der bruid.) (Trouwboek van Helmond in gemeentearchief.)

(**) Arnoldus Oldenzee, jonkman, oud 26 jaren, zoon van Direk, huwde te Helmond 25 Januari 1699 met Petronell» van Haendel, jonge dochter, dochter van EVERT, beide wonende te Helmond. (Trouwboek als voor.) Petro-nella van Haendel overleed te Helmond 5— en werd aldaar begraven 6 December 1740. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

1707, Augustus 24.

Testament van »juffrouw CATARINA ROEFFS, weduwe van

DIRCK DECKERS.

was; dat den comparant vondt, dat het de voornoemde Sophia Aelberts was; dat de comparanth haer vroegh wat sy daer dede; dat de voornoemde Sophia daerop klaeghde, dat haer ouders haar soo qualijck tracteerde, dat haer ouders het bedde daer se op sliep hadden weghgenomen soo dat sy seyde, dat se op stroo most slaepen ende dat haer ouders haer deerlijck hadden geslagen; dat haer ouders met andere lieden hadden beraetslaeght, dat se haer in een beterhuys wilde setten omdat sy met de heer Benetru converseerde, verclaerde deselve Sophia ter oorsaecke van de quaede handelingen van haere ouders ende de voorschreven dreygementen, aen haer gedaen, te sijn doorgecomen. De vijffde comparant in ordine verclaert, dat ten tyde voorschreven, als de voornoemde Sophia Aelberts tot Venroy was gecomen, sy comparante daer woonde; dat sy comparante, de voornoemde Sophia rencontreerde, vroegh; »Sophia wat comt gy hier maecken?quot; dat de voornoemde Sophia daerop antwoorde: «ik waght Benetru hier want sy weten niet beter of ick ben met Benetru doorgegaanquot;. Ende verclaert de comparant nogh, dat de voornoemde Sophia alsdoen verscheyde winckelwaeren by haer hadde, welcke sy binnen Venroy voornoemd vercogt. Den sesden comparant verclaert, dat ten selve tijt, als die voornoemde Sophia van Helmont naer Venroy was ende dat de voornoemde Sophia aen den deponent lindt gaff, seggende: »laet dat lint eens sien aen Benetru en vraegt hem eens off hy \'t kentquot;; dat den comparant op sijn wedercomste tot Helmont hetselve lint aen den voornoemden Benetru heeft laten sien; dat den voornoemden Benetru den comparant daerop seyde: ick bedanck u hertelijckquot;. De sevende comparante verclaert, dat een weeck a drie voor \'t voorschreven vertreck van de voornoemde Sophia, sy is gecomen by de comparante seggende, dat sy met Benetru hadde versproocken om te samen wegh te gaen, vraegde de comparante wat sy daer van dacht; dat de comparante haar \'t selve verscheyde maelen heeft ontraden maer ter contrarie, dat sy Sophia met haer ouders zoude te rade gaan; dat de voornoemde Sophia seyde, dat sy daarom van resolutie bleef van buyten kennisse van haer ouders door te gaen; dat de comparante wyders haer waerschouwde, dat Benetru haer soude bedriegen; dat sy, Sophia, de comparante antwoorde in substatie: »ick weet wel, dat hy my niet sal veriaeten maer dat by my sal trouwen ende sie daer is een goude rinck aen mijn handt, die is wel taghtigh guldens

DIRCK DECKERS.

•vvaertquot;; dat omtrent twee daegen naer\'t vertreck van de voornoemde Sophia den voornoemden Benetru is gecomen ten huyse van de comparante; dat de comparante tegen den voornoemden Benetru seyde: »alle menschen seggen, dat ge met Sophia Aelberts door bent gegaanquot;; dat den voornoemden Benetru daerop vervolghde te seggen; »als ick maer twee daegen ter jagt gae, dan sal ick se wel vinden.quot;quot;

108. 1707, Mei 27.

Verklaring afgelegd ten verzoeke van ANDBIES—, JOHANNES—en MABIA ANNA DE GROOTENACKEB, kinderen van wijlen PETER DE GROOTENACKER. In de akten wordt gesproken van wijlen JOHANNA VAN RAVENSTEYN, weduwe van wijlen den genoemden Peter de Grootenacker.

109. 1707, Augustus 18.

Testament van «Signeur DIRK VAN OLDENZEE, oudt-schepen en coopman deser stadt Helmont, weduwnaer van wylen juffrouw ANNA CATHAR1NA FLODORP(\'), syne gewesene huysvrouwe, sijnde eenighsints kranck van lichaemquot;.

In de akte worden genoemd: PETER—, ARNOLDUS— (gehuwd met PETRONELLA VAN HAENDEL(quot;), MABIA CATHARINA— en JOHANNA HELENA VAN OLDENZEE, kinderen van den testateur en van zijne genoemde echtgenoote.

(*) Dirk van Oldenzee, jonkman, (broeder van JOACHIM V. O.) huwde te Helmond 31 Mei 1665 met Anna Catharina van Flodorp jonge dochter (Bg het huweljjk was tegenwoordig JAN DIRKS COOLEN, schoonTader der bruid.) (Trouwboek van Helmond in gemeentearchief.)

(**) Arnoldus Oldenzee, jonkman, oud 26 jaren, zoon van Dirck, huwde te Helmond 25 Januari 1699 met Petronella van Haendel, jonge dochter, dochter van EVEKT, beide wonende te Helmond. (Trouwboek als voor.) Petronella van Haendel overleed te Helmond 5— en werd aldaar begraven 6 December 1740. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

110. 1707, Augustus 24.

Testament van «juffrouw GATARINA ROEFFS, weduwe van

DIRCK DECKERS.

wylen de heer ADRIANUS WILHELMUS RIJERS, in. sijn leven secretaris van Aerle-Ricxtel, Lieshout ende Stiphoutquot;.

In de akte worden vermeld: JOHANNES WILHELMUS-, MATHEUS JACOBUS- en CATHARINA IDA RIJERS, kinderen der testatrice. Zij benoemd tot momboor barer minderjarige kinderen m^r. GEERLOlquot; F SUYCKERS, advocaat te \'s-Gravenbage, omdat de bloedverwanten van wijlen haren man allen te ver af wonen en omdat hare bloedverwanten van do Roomsch-katholieke religie zijn.

111. 1707, September 15.

Volmacht van «juffrouw ANNA GREEF1 Tquot; (zij teekent: GREFF), «dochter van wylen juffrouw CORNELIA FALENTIJN, geboortigh van Amsterdamquot;, op «Signeur HENDR1CK \\AN DER HOEVEN, haer comparants man, borger der stadt Amsterdamquot;, tot ontvangst van 500 gulden, zich bevindende op de weeskamer te Amsterdam en der comparante geassigneerd bij het aangaan van het tweede huwelijk barer genoemde moeder.

112. 1707, September 29.

Verklaring van verschillende personen, dat het hun bekend is, «dat de directie van het Goor tot Mierlo ton allen tyde, soo verr haer geheugenissc is gedragende, alleenlijck heelt gestaen aan de Goor-geswoorens ten behoeve van de gemeente . De akte bevat de vermelding van verschillende feiten om dit te staven.

113. 1707, November 17.

JOHANNES DE GROOTENACKER, medicine doctor, ANDRIES DE GROOTENACKER en MARIA ANNA DE GROOTENACKER verhuren hun huis »den grooten Keizerquot; in de Binderstraat alhier voor 46 gulden en eene ton bier \'s jaars.

114. 1707, November 24.

Volmacht van «DIRCK DONCKERS, contrarolleur der convoyen

DIRCK DECKERS.

ende licenten alhier, als in huwelijck hebbende AGNETA VAN OMMEREN ende NICOLAES VAN OMMERENquot; op WILLEM VAN OMMEREN, hunnen broeder, tot ontvangst van hetgeen hun komt uit de nalatenschap van HENDRIKJE CLAESSENS, in leven huisvrouw van DRIES LAMBERTSEN, wonende te Harderwijk.

115. 1707, December 27.

Verklaring van twee personen, ten verzoeke van de vrouwe van Kidand, »dat een Peels mudde rogge, garsten, haver, boeckweyt etc. is twaelff Ilelmontse vatenquot;.

116. 1708, April 7.

Volmacht door JOANNA CATARINA VAN GESTEL, weduwe van GODEFR1DUS VERBEECK (\') en haar zoon, m^r. JOHANNES VERBEECK, advocaat te Aarle-Rixtel, op haren zoon HENRICUS JUDOCUS VERBEECK.

(♦) Godefridus Terbeeck, jonkman, wonende te Helmond, oud 26 jaren, huwde te Helmond 5 November 1686 met Joanna Catarina van Gestel, jonge dochter, wonende aldaar, oud 30 jaren. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

117. 1709, Maart 29.

Testament van ALIDA ROEFS(¹), wonende te Helmond, «debil ende sieckelijck van lichaamquot;. In de akte worden genoemd: hare moeder MARIA OLDENZEE, weduwe van den doctor VAN ENTEN, haar halven broeder WILLEM— en hare halve zuster HARDERWINA VAN ENTEN en hare zuster CATHARINA ROEFFS, huisvrouw van WILLEM WINTEROY.(quot;)

¹

(♦) Zjj overleed te Helmond 21 Juni 1709. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

118.

DIRCK DONCKERS.

1709, April 30.

Testament van «juffrouw GEERTRUYT VAN SCHOONHOVEN, lest weduwe van de heer GERARD STANS MOLEMAECKERS, in sijn leven secretaris tot St. Oedenrodé\'.

1710, September 10.

Scheiding door ANNA VAN DEN BOOMEN(*), laatst weduwe van HENDRICK CANTERS(**), in leven medicine dokter te Helmond, DIRCK WAGEMANS, als gehuwd met WENDELINE VAN DEN BOOMENCquot;), ALEGONDA— en MARIA VAN DEN BOOMEN van de nalatenschappen hunner ouders, PETER VAN DEN BOOMEN en WILLEMINA VAN LUYTELAER(quot;**\').

(*) Zij overleed te Helmond 17- en werd aldaar begraven 21 Februari 1734. (Succeasieboek Helmond in gemeentearchief.)

(*♦) Hendrik Canters, jonkman, oud 30 jaren, huwde te Helmond 15 Februari 1699 met Anna van den Boomen, weduwe van DIONISTJS BUNNEN. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.) Hij overleed te Helmond 29 November en werd aldaar begraven 2 December 1701. (Succeasieboek als voor.)

(***) Dirck Wagemans, jonkman, huwde te Helmond 7 December 1692 met Wendelina van den Boomen, die bijgestaan werd door haren zwager, Dionisius Bunnen. (Trouwboek als voor.)

(***») PKTER VAN DEN BOOMEN 81MONSZOON huwde te Helmond 4 September 1655 met WILLEMINA VAN LUYTELAAR HENDBIKS-dochter. (Trouwboek als voor.)

1709, October 27.

«Compareerde Reynier van den Bogaert, out omtrent 23 jaeren geboortigh van Weert, wonende alhier, denwelcke, ter instantie van Jan van Geldrop, borger deser stadt, verclaerde waeraghtigh te sijn, dat hy deponent ende Maria van Bussel, wonende tot Lierop, in de maent Meert deses jaers malcanderen hebben belooft te sullen trouwen en dat daerop de voornoemde Maria van Bussel hem deponent heelt gegeven een rijcxdaelder in specie en hy deponent aen haer een brieffje met sijn bloet onderteekentquot;.

121.

DIRCK DECKERS.

1709, October 23.

Volmacht door juffrouw H END RIN A CONINCX, weduwe en boedellioudster van wijlen m^r. THEODORUS ROEFFS(¹), in leven advocaat alhier, op JOHAN BOON, procureur voor den raad van Brabant, in zake haar proces contra N. VAN DER BOEYEN, heer van Mackeri\'l) etc.

(*) Mr. Dirk Roeffs, licentiaat in de rechten en rentmeester van den heer van Helmond, huwde te Helmond 27 September 1671 met HENKICA CONINCX, jonge dochter van Venray, (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

1709, December 12,

JOHANNES ROUWERS(*), predikant te .DeMnzf, aanvaardt de voogdij over het minderjarig kind van wijlen zijne zuster ELISABETH BOUWERS, in huwelijk verwekt door DIRGK VAN HATTÜM, koopman in wijnen te Utrecht.

(•) Gehuwd I te Cuyk 25 Maart 1715 met HENDRINA EMMENES. (Trouwboek van den predikant in gemeentearchief van Cuyk.) II met FRANQOISE LOUISE DE CAESTEKER. (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Deurne.)

1709, December 14.

Volmacht door HENDRICK PORTERS, wonende te Amsterdam, op zijnen broeder, JOHAN PORTERS, schepen te Aarle-Rixtel, ten einde met hunnen vader. THOMAS PORTERS, mede te werken tot de scheiding der nalatenschap hunner zuster, MARIA PORTERS.(\')

4

¹

Maria Portera is begraven te Aarle den lln Augustus 1709. (Successie-boek archief Stiphout.)

D1RCK DECKERS.

1710, Maart 24.

Testament van CHRISTINA VAN HAENDEL (*), weduwe van ROGIER LOEFF VAN DER SLOOT (**), wonende te Helmond.

(*) Zij overleed te Helmond 4- en werd aldaar begraven 6 Augustus 1724. (SuccesBieboek Helmond in gemeentearchief.)

(**) Hij overleed te Helmond 20- en werd aldaar begraven 24 Augustus 1691. (Succesaieboek als voor.)

1710, April 12.

Zijne excellentie ALBERT JOSEPH, graaf VAN ARBERG, van Vallangin, van het Roomsche rijk en van Peer, heeft gegeven en verleend in admodiatie aan FRANCOIS LOUIS VAN DEN BERGHE. drossaard der stad en jurisdictie van Peer, al do inkomsten van de goederen en het graafschap van Peer, uitgenomen de hooge jurisdictie, het verleenen van pardon en het confereeren van den officier, voor den tijd van twintig jaren, aangevangen met kersmis 1709, tegen eene vergoeding van 425 pattacons of 1700 Brabants-Luiksche guldens per jaar en van 2000 pattacons of 8000 Brabants-Luiksche guldens in eens vooraf. De schulden, renten en lasten van het graafschap en de reparatie der kerk blijven ten laste van den graaf van Arberg, uitgenomen de rente van een mud rogge jaarlijks, verschuldigd aan het klooster, de rente van vier gulden jaarlijks, verschuldigd aan de kerk van Peer en de particuliere cijusen, die ten laste van den admodiateur zullen komen. Deze zal ook moeten planten 2000 eikenheesters en den molen van Elicon onderhouden. Hij zal voorts het huis en den molen van Mollem, onlangs afgebrand, mogen doen opbouwen en daarvan de inkomsten genieten. Bij het eindigen der admodiatie zal de graaf van Arberg hem de kosten van opbouw vergoeden.

1710, Mei 28.

Jonker JORIS ORMY DE MARCQUELY, brouwer te Helmond, verklaart schuldig te zijn aan LAURENS VERVLOET, burger der stad Rotterdam, eene som van 800 Carolus-guldens.

DIRCK DECKERS.

127. 1710, October 6.

Scheiding door MARIA ANNA VAN DEN GROOTENACKER, JOHANNES VAN DEN GROOTENACKER, mciliciiir doctor en ANDRIES VAN DEN GROOTENACKER(\') van de zeer aanzienlijke nalatenschappen hunner ouders, PKÏER VAN DEN GROOTENACKER en JOHANNA VAN RAVESTEYN.

(*) Overleden te Helmond 11- begraven aldaar 16 Januari 1714. (Suc-cessleboek Helmond in gemeentearchief.)

128. 1710, October 12.

JOSEPH VAN RIEL en DANIEL JANSSEN VAN GELDROP, kooplieden alhier, verklaren, dat /ij op den 21^sten October jongstleden met den voerman Jan Antonijs van de Laar, voerman alhier, naar \'s-Hertogenbosch hebben medegegeven eenen zak, inhoudende negen alhier geweven bonte stukken, met bestemming om te worden doorgezonden naar JACOB INGEIIAM, koopman te Haarlem en dat zij van deze bericht hebben ontvangen, dat er slechts acht stukken zijn aangekomen, zoodat een der stukken onder weg is vermist.

129. 1711, April 9.

Codicil van CATHARINA ROEFFS, weduwe van ADRIANUS WILHELMUS RIJERS, in leven secretaris van Aarle-liixtel, Liesltmd en Stiphont. Als hare kinderen worden in het testament genoemd: JOHANNES WILHELMUS-, MATHEUS JACOBUS- en CATHARINA IDA RIJERS.

130. 1711, April 27.

Volmacht door MARIA ANNA BOLTON en haar broeder, JACOBUS BOLTON, kapitein onder het regiment van den hertog van ARGIJL, ten dienste van hare koninklijke majesteit van Groot Britanje, ten einde hen te vertegenwoordigen in de nalatenschap hunner grootmoeder, ANNA DAETS, weduwe van J011AN EDUWARDS. in leven wonende te \'s-Hertogenbosch.

DIRCK DECKERS.

131. 1711, November 12.

CORNELIA JOHANNA VAN LEEFFDAEL, baronesse van Velp, approbeert eene transactie, op 27 October 1711 voor den notaris G. A. MAYALE te Brussel aangegaan tusschen GU1LLIAM DE CÜTTEREAU, markies van AsscJte, baron de Jauche etc., ter eene— en haar man, JOHAN DE COTTEREAU, baron van Velp, kolonel van een regiment cavalerie ten dienste dezer landen, ter andere zijde.

132. 1712, Januari 13.

Volmaclit door JEAN DE COTEREAU, markies (YAssche, baron de Felp, erl\'standaarddrager van Brabunt, colonel van een regiment te paard ten dienste dezer landen, als gehuwd met CORNELIA JOHANNA VAN LEEFFDAEL en als erfgenaam onder het voorrecht van inventaris van wijlen JOHAN PHILIP baron VAN LEEFFDAEL, heer van Waalwijk, Beek, Croy en Stiphout, tot verhef van de heerlijkheden van Waalwijk, Beek, Croy en Sliphout en van eene hoeve onder Beek, den overledene aangekomen van AELIBERT VAN DER VOORT, als voogd over het minderjarig kind van wijlen jonker WILLEM LODEWIJCK VAN WIJNBERGEN.

133. 1712, November 29.

Inventaris van de nalatenschap van THOMAS PORTERS (*), ten verzoeke van zijne weduwe, ANNA MARIA VAN ELTEN en zijne zonen, JOHANNES en HENR1CÜS PORTERS.

(*) Thomas Porters is begraven te Aarle den 18n Augustus 1712. (Suc-cessieboek archief Stiphout.)

134. 1713, Januari 31.

Huwelijksvoorwaarden tusschen JOHAN VAN LUYTELAER, meerderjarige en ELISABETH DE LAUWERE.

135.

DIRCK DECKERS.

1713, Februari 26.

Testament van de echtelieden GEORGIUS FRANCISCUS VAN DER WEYDEN, oud-burgemeester en procureur alhier en H1LLE-GONDA VAN DEN BOOMEN(\').

(*) Georgius van der Weyden, jonkman, geboren te Boxmeer, huwde te Helmond 6 Maart 1689 met Hillegonda van den Boomen, jonge dochter, geboren te Helmond. (Trouwboek Helmond In gemeentearchief.) Zij overleed te Helmond 25- en werd aldaar begraven 27 September 1728. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

1718, Af ril 18.

Uit de akte blijkt, dat de vader van CAT1IARINA ROEFFS, weduwe van ADRIANUS WILHELMUS RIJERS, in leven secretaris van Aarle-liix/el, Lieshout en Stiphout, genaamd MATTHEUS ROEFFS, in leven secretaris van Ildmond en de moeder van MARIA VAN DAVERVELT,\'genaamd HENDRINA ROEFFS, volle broederen zuster waren. Maria van Davervelt overleed te Helmond den Cquot; Februari 1713.(*)

(*) BERNARDUS VAN LXJYTELAER, jonkman, geboren te Helmond, oud 27 jaren, ondertrouwde te Helmond 21 Februari 1699 met Maria van Daverveld, jonge dochter, geboren te Gemert, oud 41 jaren. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

Op 6 Februari 1713 overleed te Helmond en op 9 dier maand werd aldaar begraven Maria van Davervelt, weduwe van Bernard van Luytelaar. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

1713, November 2 2.

JOHAN DE CASSEMAJOR, drossaard en secretaris van Deurne en Liessel en secretaris van Lith, oud omtrent 41 jaren, resigneert, onder voorbehoud der approbatie door het illuster domcapittel van Sint Lambertus te fAiik, als heeren van LU li, het secretarisschap van Lith aan ISAACQ OUCOOP, wonende te \'s Hertogenbosch, oud omtrent ■iS jaren.

DIRCK DECKERS.

138. 1713, December 18.

Testament van de echtelieden m^r. PHILIPH JOHAN DU RIEU(*), advocaat en ontvanger der convooien en licenten te Helmond en ANNA HENDIUNA VAN SON.

(*) Hij overleed te Helmond 9- en werd aldaar begraven 13 Januari 1714. (Successieboek Helmond in geipeentearchief.)

139. 1714, Juni 18.

CORNELIA JOHANNA barones VAN LEEFFDAEL, als last hebbende van haren echtgenoot, den markies A\'AsscJie, baron de Velp, heer van Beek enz., gunt aan JOHAN WILHELMUS RIJERS het drossaard- en schoutambt van Beek voor den tijd van drie jaren.

140. 1714, Juni 30.

M^r. THEODORUS FRANCISCUS SCHENARTS, licentiaat in de beide rechten en oud-president van Aarle-Rixtel, verpacht aan MARTINUS VAN ALPHEN de secretarie van Beek, welke was opengevallen door het overlijden van GERARDUS DECKERS, tegen 100 gulden \'sjaars.

141. 1714, Augustus 10.

Huwelijksvoorwaarden tusschen ARNOLDUS HOP, koster te St. Oedenrode, weduwnaar van ADRIAENTJE DIETE en GEBURGH VAN DEUTECUM (*), weduwe van NICOLAES VALCKENIER, wonende te Mierlo.

(♦) Geburg van Deutecom was eene dochter van GIJSBERT. Zij was gereformeerd. Uit haar huwelijk met Nieolaas Valckenier, die R. cath. was, werd een zoon geboren: Z ACH ARIAS JOU AlfNES (DE) VALCKENIER, in de gereformeerde kerk te Helmond gedoopt op 28 Oct. 1695. Als meter trad op; SARA SCHERP, weduwe van ZACHARIAS VAN DEUTECOM, in leven predikant te Loon op Zand. (Doopboek van den predikant. Archief Helmond.)

Gerburg van Deutecum overleed te Helmond 5- en werd aldaar begraven November 1713. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

142.

DIRCK DECKERS.

1714, Augustus 29.

Volmacht door HENDRINA CONINCX, weduwe van m^r. TIIEO-DORUS R0E1TS, in loven advocaat te Helmond, CATHARiNA ALETTA ROEFFS. huisvrouw van ANTONY MOLEMAKERS(*), advocaat te Helmond en CUNERA MARIA ROEFFS(**), de twee laatsten als kinderen van wijlen mr. Theodorus Roolfsi***) voornoemd, tot verkoop van \'/32 in do tienden van Vierlhujsheek.

(♦) Mr. Antony Molemaeckers, advocaat, jonkman, oud 26 jaren, huwde te Helmond 23 November 1698 met Catharina Aletta Roeffs, beiden wonende te Helmond. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

(•*) Zij overleed te Helmond 1- en werd aldaar begraven 5 Januari 1727. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

(*♦*) Hij overleed te Helmond 31 Maarten werd aldaar begraven 6 April 1695. (Successieboek als voor.)

1714, December 15.

Mr. THEODORUS FRANCISCUS SCHENAERTS, licentiaat in de beide rechten, oud-presidentschepen van Aarle-Rixtel, verpacht aan MARTINUS VAN ALPHEN voor zijn leven tegen 200 gulden \'s jaars de secretarien van Aarle-Rixtel^ Lieshout en Stiphout, welken waren opengevallen door het overlijden van GERARDUS DECKERS.

1715, April 26.

De graaf VAN ARBERG, heer van Helmond, verklaart schuldig te zijn aan MARIA LOUYSE WINTEROY, weduwe van HENDRIGK VAN RIJP, in leven drossaard van Helmond, eene som van 5000 gulden, door van Rijp hij den aanvang zijner bediening gestort en die de heer van Helmond nu moet restitueeren. Op den kant dei-akte is aangeteekend, dat het schuldig bekende bedrag op 10 Novem-ber 1731 is betaald aan handen van CORNELIS HOOFD, schepen van Helmond, als gehuwd met Maria Louysa Winteroy voornoemd.

1715, Mei 15.

Uit de akte blijkt, dat JOHANNES PORTERS, wonende te

DIRCK DECKERS.

Aarle-Rixtel, een zoon is van wijlen de echtelieden THOMAS PORTERS en GEERTUY HANEGREEFF en dat Thomas Porters voornoemd in zijn leven een zeer uitgebreiden handel in linnen dreef.

146. 1715, Juni 12.

Volmacht door MARIA LOUYSE WINTEROY, weduwe van HENDRICK VAN RIJP, in leven drossaard van Helmond, op JOHAN VAN RIJP, koopman te Delfshaven en CORNELIS VAN RIJP, procureur bij den raad van Brabant, om haar te vertegenwoordigen in de nalatenschap van CORNELIS VAN RIJP, vader van wijlen haren man; «item wegens een graffstede, gelegen aen het koor in de kerke tot Heemstede, gecomen van wylen WILLEM1NA STORMS, weduwe van DIRK WILLEMS VAN DER SLIJCK, welke graffstede soude vercogt sijn door de heer W. SCHADE tot Utregt.quot;

147. 1715, Juli 1.

Testament van de echtelieden JOHANNES PORTERS en HEN-DRINA BRODDE te Aarle-Rixtel.

148. 1715, October 28.

Scheiding der nalatenschap van GERARD DECKERS, drossaard van Beek en Lieshout en secretaris van Beek, door HENDRICK DECKERS, wonende te Beek en ARNOLDUS LEEMANS, schepen van Helmond, als gehuwd met MARIA DECKERS.

149. 1715, November 29.

HENDRIK- (•) en JOOST VOET, JOHAN VERVOORT en zijne huisvrouw MARIA VOET en CATHARINA VOET stellen den notaris ter hand het gesloten testament van hunne ouders, wijlen GODERT VOET en HELENA HERINCX. (¹) Het stuk is ge-

¹

(♦*) Goyart Voet, jonkman van Megen, huwde te Helmond 6 Juni 1654 met Helena Herincx, jonge dochter van Helmond. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

DIRCK DECKERS.

schreven te Helmond op 20 October quot;1701 en was op denzelfden dag in bewaring gegeven aan den notaris WILLEM VAN DEN HURCK te Eindhoven. Het was gesloten met zeven afdrukken in lak; drie daarvan vertoonen een wapen met een monogram, bestaande uit de letters G A V, door elkaar gevlochten, in het schild en met eene schapenschaar tot helmteeken; de vier anderen vertoonen een wapen met een leeuw in het schild en eene vlucht tot helmteeken.

1715, December 14.

Dading tusschen ANNA MARIA VAN ELTEN, weduwe van THOMAS PORTERS, thans gehuwd met GERARD US DONCQUERS, drossaard van Gemert en JOHANNES-, HENRIGUS- en PERO PORTERS, zonen van Thomas voornoemd.

1716, Juli 11.

Testament van GEERTRUY VAN DER WARDEN, wonende te Stratum. Zij herroept haar testament, verleden voor denzelfden notaris den 4ⁿ October 1702. Zij benoemt tot erfgenamen WILLE-MINA VAN DER WARDEN, huisvrouw van doctor VAN DUNGEN te Eindhoven; LAMBERTUS- en MARIA ANNA CORTENIERS, hare zusterskinderen; CATHARINA VAN DER WARDEN, weduwe van jonker THOMAS VAN WEESE en JOHANNA MARIA SGHRIEGK, huisvrouw van jonker GASPAR DE VOOGHT. (*)

(♦) Een „jonokheer Gaspar de Voochtquot; werd begraven in de kerk te Eindhoven 6 September 1779. (Grafboek in gemeentearchief van Eindhoven.) quot;Wellicht dezelfde als boven.

1717, September 27.

Scheiding tusschen m^r. ANTONY MOLEMAKERS, advocaat te Aarle-Rixtel en PETRUS MOLENMAKERS, president van St. O eden-rode , van de nalatenschap hunner ouders.

153.

DIRCK DECKERS.

1718, Augustus 5.

Testament van de echtelieden JACOBUS VAN DER ELSEN, oud-schepen van Helmond en CATHARINA VAN OLDENZEE (*). In het stuk worden genoemd de kinderen uit het eerste huwelijk van den testateur: PETRONELLA-, JEANE MARIA-, HENDRICK-, PERO- en HESTER VAN DER ELSEN.

(*) Jacobus van der Eisen, schepen van Helmond, weduwnaar van CHRISTINA VAN HAENDEL, geb. te Helmond, huwde aldaar 16 Juli 1711 met Catharina Oldenzee, jonge dochter, oud 27 jaren, geboren en wonende aldaar. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

1718, September 11.

In de akte wordt genoemd WILLEM VAN WINTEROY, commissaris van de licenten van zijne koninklijke majesteit van Pruissen in het hertogdom Gelder, weduwnaar van CATHARINA ROEFFS, die eene dochter was van wijlen ANDRIES ROEFFS en van diens echtgenoote MARIA VAN OLDENZEE. (\')

(*) Andries Eoefs, jonkman, huwde te Helmond 16 Mei 1677 mot Maria Oldenzee, jonge dochter, „beyde van hier.quot; (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

Maria van Oldenzee, weduwe van Andries Eoeffs, ondertrouwde te Helmond 23 April 1685 met IJSEBEANDT TAN ENTEN, jonkman geboren te Haarlem. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

1718, December 17.

In de akte worden genoemd 111quot;. WILHELMUS- en PETRUS SIMON VAN STRAELEN, gebroeders en beide licentiaten in de rechten, wonende alhier.

1719, Januari 13.

Testament van JOIIAN LE MARTINEL, commies van den tol

DIRCK DECKERS.

alhier. Hij benoemt zijne echtgenoote, MARIA ELISABETH OLDEN-

ZEE (\'), tot zijne eenige erfgename.

(♦) Johan le Martiuel, jonkman, oud 37 jaren, geboren te \'a-Hertogenbosch, wonende te Helmond, huwde te Helmond 8 Januari 1719 met Maria Elisabeth van Oldenzee, jonge dochter, oud 29 jaren, geboren en wonende aldaar. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.) ,

157. 1721, September 18.

Uit de akte is het volgend geslachtslijstje op te maken: ........HERINCX.

Wijlen GUILHELMUS CHRISTINA HERINCX,(¹) HENDR1CK HERINCX, in leven gehuwd met HERINCX, ge-bisschop van Yperen. LEENDERT POELS. hmvd met.....

Wijlen CATHARINA POELS, gehuwd met JOHAN OLDENZEE, wonende te Helmond. (quot;)

Eene dochter.

¹

Zjj huwde te Helmond 10 Sept. 1G67 in tweede huwelijk met HENDRICK PETER WAGEMANS. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

²

Arnoldus Oldenzee en Mnrgaretha Herincx huwden te Helmond 10 October 1083. (Trouwboek als voor.) Uit hun huwelijk sproot ook GUILL1ELMUS, gedoopt te Helmond 20 Maart 1692. (Doopboek als voor.) ANNA MARIA, gedoopt te Helmond 1 Juli 1694. (Doopboek als voor.) ELISABETH, gedoopt te Helmond 6 Februari 1697. (Doopboek als voor.)

158.

DIRCK DECKERS.

1722, Januari 3.

Huwelijks voorwaarden tusschen DIRCK ROEFFS, geboren te Uden en CATHARINA OLDENZEE (*), weduwe van JACOBUS VAN DER ELSEN.

(*) Dirk Eoeffs, jonkman, oud 30 jaren, geboren te Uden, huwde te Helmond 19 Januari 1721 met Catharina Oldenzee, weduwe van Jacobus van der Eisen, geboren en wonende te Helmond. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

Dirk Roeffs, zoon van MATHEUS, weduwnaar van Catharina Oldenzee, huwde te Helmond 29 Januari 1730 met MEGGEL VAN DE LAEB, jonge dochter, geboren en wonende aldaar. (Trouwboek als voor.)

Catharina Oldenzee was overleden te Helmond 1- en begraven aldaar 3 October 1729. (Successieboek Helmond in gemeentearchief).

1722, Afril 22.

Testament van ANNA MAIRA VAN OLDENZEE, wonende te Helmond. Zij benoemt hare zuster, JOHANNA MARGRIETA VAN OLDENZEE, tot hare eenige erfgename.

11. Akten, verleden voor den notaris Hendrick van Rijp.

1704, September 20.

Volmacht dooi\' GASVERT DE VOOGT, zoon van wijlen GASPERT DE VOOGT, in leven heer van Geffen, zich ook sterk makende voor zijne minderjarige broeders en zusters, ten einde de rekening

HENDRICK VAN RIJP.

aan te hooren, die de curators in den boedel van wijlen den heer van Geffen voor den raad van Brabant zullen afleg^eti.

1704, November 30.

Volmacht ioor drie ingezetenen van Heeswijk om te procedeeren tegen m^r. JACOB VAN DER HOEVE, heer van Heeswijk en Dinther. De lastgevers ontvingen bij onderhandsche akte, die aan de nota-rieele is vastgehecht, van vele ingezetenen van Heeswijk de macht om de tiend der onder Heeswijk wassende hop over het loopende jaar te koopen van den heer van Heeswijk, als tiendheffer, voor eenen prijs van 12 stuivers ol\' wel aan deze de hen komende negen tiende gedeelten dier hop te verkoopen tegen eenen zelfden prijs na:ir evenredigheid.

1704, December 15.

Jan Daendels, voerman van Mierlo op \'s Hertogenbosch, verklaart, dat hij op den 30 Augustus jongstleden ten huize van den vader van HERMANUS CUYPERS, predikant van Mierlo, heeft geladen een grooten mand gevuld met boeken en kleederen; dat hij te Gerwen werd staande gehouden door 12 Fransche soldaten, aangevoerd door iemand, die zich VISERAL noemde; dat zoodra deze vernomen had, dat het goed bestemd was voor den predikant van Mierlo, er met dat goed werd gesmeten als om het te vernielen ; dat de kar met den voerman en de soldaten zijn doorgereden tot de herberg ))dc drie Swaentjesquot; onder Mierlo; dat het goed daar weder van de kar werd gesmeten en er aanstalten werden gemaakt om de boeken te verbranden, zeggende de commandant ))het zijn maai- geuzenboeken en hadden wy den geuzenhond zelf, zoo zouden wy hem voor den kop schietenquot;; dat de omstanders hem een gouden pistool gaven en daardoor voorkwamen, dat de boeken verbrand werden; dat de soldaten het goed toen weder op de kar smeten en voortreden onder voorgeven naar het Fransche leger te rijden; dat zij aan het einde van Mierlo zijn achterhaald door den koster en den burgemeester van Mierlo en dat toen aan dezen kar en goederen tegen betaling van 12 pattacons zijn teruggegeven.

HENDUICK VAN RIJP

163. 1705, Maart 22.

Uit de akte blijkt, dat in het jaar 1701 ook te Heeswijk »de besmettelycke sieckte, de rode loop rigneerde.quot;

164. 1705, Maart 22.

Eenige inwoners van Heeswijk verklaren, »dat sy lieden omtrent tusschen de 30 en 40 jaren sijn geweest leenmannen van de respectieve heren van Heeswijck ende Dintheren ende dat sy lieden nooyt hebben gehoort off gesien, dat wanneer er ((nestie is ontstaen tusschen de pachters van de hopthiende ende de ingesetenen over d\'taucxatie of estimatie van deselve tiende, dat daertoe ooyt sijn gebruykt \'s hertogs tolcamerenmannen maer ter contrarie, dat in den jaere 1700 dispuyten ontstaen sijnde tusschen d\'here ^ AN AVESTEYN ende den pagter van \'s lands hopthiende onder de heerlijckheyt van Dintheren over de waerde van deselve thiende, dat de comparanten in haere gemelde qualiteyt sijn versogt van de voornoemde here van Avesteyn ende den collecteur van den pagter van \'s lants hopthiende om de weerde van de voornoemde hopthiende te taucxeeren ende estimeeren; dat de comparanten de taucxatie ende estimatie in hare qualiteyt en volgens haer ampt en eed hebben gedaen en dat den voornoemden collecteur daermede oock heeft genoege genomen; dat sedert den tijt van HO jaren tot op den jegenwoordighen heere van Heeswijck ende Dintheren voor de hopthiende niet meer is betaelt als vier- en in eenige van de laeste jaeren voor den jegemvoordigen heer ses stuivers voor hondert hopkuylen (?), sonder meer, niet jegenstaende, mits de schaersheyt van de hop door misgewasch, het hondert pont hop wel 30, 31, 32, 33, 34 ende 35 gulden mogt gelden, dogh dat, — sedert den jegenwoordighen heer do heerlijckheyt van Heeswijck heeft toeje-comen_,dehopteulders vanjaertotjaerahneer hebben moeten betalen.quot;

165. 1705, Mei 3.

Dading tusschen JOHAN LODEWIJCX CRAMER, als last hebbende van zijne moeder MARIA DORATHEA CRAMER, vrouwe van

HENDIUCK VAN RIJP.

Geffen, ter ecne— en THOMAS DE LEEUW, drossaard, secretaris en griffier van den leenhove van Geffcti en Nuland en luitenant ie paard ten dienste dezer landen, ten andere zijde, betreffende de gemelde ambten. De Leeuw doet tegen betaling van 45Ü0 gulden afstand van zijn recht op bedoelde ambten.

1705, October 25.

Testament van JACOBUS DE COUDENHOVEN, heer van Tongelre, weduwnaar van MARIA PETRONELLA DE VOOGT, ziek te bed liggende op het kasteel van Tongelre. (Hij en zijne genoemde vrouw hadden op \'15 Mei 1704 getesteerd voor den notaris HENDR1CK DAEL te Gorichem.) De testateur benoemt thans zijn broeder, JOHAN PHILIPS BALTHASAR DE COUDENHOVE, tot toezienden voogd en zijn zwager, AERNOUT DE VOOGT, heer van Geffen, tot voogd zijner minderjarige dochter, jonkvrouwe MARIA THERESIA DE COUDENHOVE, in echt verwekt bij zijne genoemde echtgenoote.

1706, October 6.

Dading tusschen »het collegie van de heeren provisoiren der stadt Helmondtquot; en HIEROMINUS RAVESCHOT, abt van Fostel, waarbij is overeengekomen:

dat de abt van Postel zal betalen alle schulden, renten, interessen en tractamenten, nu en in het vervolg ten laste der kerk bestaande; dat het onderhoud der kerk ten zijnen laste zal zijn;

dat hij daarentegen alle inkomsten der kerk zal genieten; dat die inkomsten zullen geind worden dooi\' de kerkmeesters, die borgen zullen moeten stellen en bij het eindigen van hun beheer aan den abt rekening en verantwoording zullen moeten doen;

dat de abt de huizen, aan de kerk behoorende, mede zal moeten onderhouden en daarvan do belastingen betalen;

dat de ambten en benificiën, aan de kerk toekomende, zullen worden vergeven dooi^- de. provisoren;

dat de abt aan den organist 30 a 40 gulden zal moeten betalen; dat hij aan de kerk zal moeten leveren twee koperen lessenaars, een bijbel van de beste soort en 20 groene kussens en dat dit contract twintig jaren zal duren.

KENÖRICK VAN RIJP.

168. 1707, October 10.

Ingezetenen van Mierlo verklaren, dat zij altijd liebben gehoord, dat de heer van Helmond het recht heeft van te mogen jagen in al de dorpen van Peelland en dat zij hem en zijne voorgangers dikwijls hebben zien jagen onder Mierlo op het Hout en in het Broek.

169. 1707, November 14.

Uit de akte blijkt, dat JOIIAN ERNEST STIEFFEL, chirurgijn in het regiment van den prins van SAXEN-11EIBURG, altijd drie stuiver per maand van eiken ruiter van dat regiment heeft genoten, welke drie stuivers telkens van de gage werden ingehouden.

170. 1708, Maart 5.

Algemeene volmacht door JEAN D\'COTEREAU, baron de Velpe, majoor te paard ten dienste dezer landen, op CORNELIA JOANNA baronesse VAN LEEFFDAEL, zijne echtgenoote.

171. 1708, April 15.

Jonker AERNOUT DE VOOGT en jonker GASPAR de VOOGT, wonende op het kasteel van Tongelre, kinderen van wijlen AERNOUT DE VOOGT en MARIA ELISABETH VAN BROECKHOVEN, in leven heer en vrouwe van Geffen, verklaren, dat hunne zuster, jonkvrouwe MARGARETIIA DE VOOGT omtrent 26 jaren oud is; dat hunne zuster, jonkvrouwe JOHANNA JACOBA, is geboren den 29ⁿ Juli 1684, hunne zuster, jonkvrouwe WILHELMINA MARIA ELISABETH, den 8ⁿ Juli 1686 en hunne zuster, jonkvrouwe ANNA JOANNA ELISABETH, den ISquot; Februari 1690. Comparanten verzoeken aan den koning van Spanje voor hunne drie minderjarige zusters voornoemd brieven van venia aetatis.

172.

HËNDRICK VAN RIJP.

1708, Augustus 9.

Volmacht door JACOBUS HANEWINGKEL, predikant te Gemert, JACOB VAN DEN BBUG, predikant te Someren en Lier op, JOHAN VAN OERLE, predikant te Schijndel en Liempde, WILLEM THOMAS SCRIBA, predikant te Woensel en Tongelre, LOUWIS CAESTEKER, drossaard van Beurne, Liessel en Asten, als ouderling te Deurne, CORNELIUS CRAYENHOF, predikant te Fechel en Erp, ARNOLDUS SLUYTER, predikant te Maarheeze en Soerendonk, HERMANUS CUYPERS, predikant te Mierlo ea PETRUS MORNICK, predikant te Leende, op GASPARUS GURTIUS, predikant te Nuenen en JOHAN RAUWERS, predikant te Beurne, om te protesteeren tegen het beroep ter vervulling van de vacante predikantsplaats te Fessem en Hoogeloon, gisteren gedaan door de classis van Peel- en Kempenland op den proponent SAMUEL NEOMAGUS.(*)

(*) Hij ia gehuwd geweest met MARIA STELT (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Hilvarenbeek.) en overleed 18 Maart 1743. (Acta claania Peel- en Kempenland in archief der classis.)

1708, Augustus 9.

«Compareerde de heeren JOHAN VAN OERLE, predicant tot Schijndel ende Liempd, WILLEM THOMAS SCRIBA, predicant tot TToensel en Tongelre, PETRUS MORNIGH, predicant tot Leende, dewelcke verclaerde, den eersten comparant, dat op den 4ⁿ deser maendt Augusty ten synen huyse binnen Schijndel sijn gecomen juffrouw de weduwe van wylen de heer GIJSBERGE, in sijn leven secretaris tot Eerssel ende juffrouw EMILIA WATERBEECK, huysvrouw van den heer THEODORUS NEOMAGUS, predicant tot Eerssel; dat gemelte juffrouw hem comparant seer sterek solliciteerde ten eynde hy comparant ter naester classe tot Helmondt sijn stem wilde gunnen aan domine SAMUEL NEOMAGUS, proponent, soonc van den voorschreven Theodorus Neomagus, om te becomen de beroepinge als predicant in de vacerende plaatsen tot Vessem ende Hooghlom ende dat sy juffrouwen selfs in tegenwoor-dicheyt van sijn comparants vrouw ende suster, hem comparant daertoe niet alleen met seer ernstige expressie maer oock met veele

5

HENDRICK VAN RIJP.

ongeoorlooffde beweeghredenen, — welcke om te comen ende geroepen te werden tot den dienst des heiligen evangeliums ten eenemael onbetamelijck waren —, wilde persuaderen onder anderen, dat sy de heer Petrus Moringh, die sy seyde, dat naer de plaets van Vessem soude staen, jaerlijcx uyt het tractement van Vessem ende Hooghloon soude laten proffiteren hondert daelders voor de combinatie, soo domine Moring conde gedisponeert werden om voor den proponent Neomagus te desisteren.

Ende verclaerde den tweeden deponent, dat de heer Theodorus Neomagus, predicant tot Eerssel, hem comparant verscheyde malen heeft versocht den predicant Moring tot Leende wilden disponeren ten eynde sijn eerwaerde wilde affstandt doen van de plaats van Vessem opdat, — soo den voornoemden heer Neomagus seyde —, sijn soon Samuel Neomagus die plaets mogte crygen; dat den voornoemden heere Neomagus mede seyde te belooven aan den heere Moringh, dat hy hem jaerlijcx een somm van hondert guldens soude geven tot soo langh als bevordert soude wesen op een ander plaetse, waertoe verders alle devoiren soude aenwenden, soo hy seyde.

Ende verclaerde den derden deponent, dat de heer JOHAN DE WILDE, predicant tot Oir schot, daegs voor de classis, sijnde den sesden Augusty, hem ten huyse van den procureur van der Weyden heeft gesproocken over \'t beroep tot Vessem ende Hoogloon ende hem comparant veelmalen heeft bewogen van de plaetse te desisteren, gebruykende de heer de Wilde dese off diergelycke woorden in substantie: «mijnheer, het is u toch om de combinatie te doen, als men uedele hondert daelders \'sjaers gaff, sout gy dan niet willen resolveren?quot;

Nogh compareerde de heer JACOBUS HANEWINCKEL, predicant tot Gemert, GASPARUS CURTIUS, predicant tot Gerwen en Nunen, CORNELIS CRAEYENHOFF, predikant tot Vechel ende Erp, JOHAN ROUERS, predikant tot Deurne ende Vlierden., HERMANUS GUYPER, predicant tot Mierloo ende den predicant van Hiel, dewelcke ver-claerden, dat de heer SIMON LAETS, predikant tot Budel end 2 Gastel, op den 8ⁿ Augusty deser maendt 1708 by haer comparanten gesamentlijck heeft geseten ten huyse van GEORGIUS VAN DER WEYDE, waer de meeste loden haer maeltijdt gehouden hadden, procureur binnen de stadt Helmondt; dat den voornoemden heere Laets aldaar sprekende over \'t beroep van den proponent Neomagus, tegen haer comparanten seyde deze of diergelycke woorden in sub-

HENDRICK VAN RIJP.

stantie: dat domine Neomagus, predicant tot Eerssel, hem hadd.3 aengebooden cene recompens stante classe te betaelen voor syne stem, soo hy die geliefde te geven aen sijn soon, den proponent, om die predicant te helpen raaecken tot Vessem ende Hooghloonquot;.

174. 1709, Februari 20.

«Compareerde FRANCOIS TEMPELAER, woonende te Helmondt, dewelcke verclaerde, ter instantie van den weledelgeboren heere WILLEM LODEWIJGK GRAHAMME, heere van Avedeyn, het riddermatige hoff Ten Boogaert ende in Binter, dewelcke verclaerde, dat hy heeft ondersogt hoeveel tot Mierloo ende tot BaecJcel voor de houtschat betaelt wert; dat hy heeft ondervonden, dat aldaer dagelijcx den houdtschadt betaelt wert tegen den sesden penninck off sesde hout met drie stuyvers van yderen gulden en noyt minderquot;.

175. 1709, Augustus 22.

Mr. ANTHONY MOLEMAECKERS verhuurt aan JACOBUS DU PUI en zijn zoon PHILIPS DU PUI, gereformeerde kapitein-luitenant en cornet ten dienste dezer landen, een huis, gelegen te Helmond aan de Markt, voor 45 gulden sjaars.

(In eene akte van 30 December 1710 wordt genoemd PHILIPPE JACOB DXJPÜY, cornet ten dienste Tan de Staten-Generaal, dezelfde als boTen. De vader teekent zich hier J. FRANCOIS DUPUT.)

176. 1709, September 7.

Volmacht door ANNA BEECKMAN, huisvrouw van CHARLES LA TOUR, als gevolmachtigde, krachtens akte verleden voor schepenen van Dixmuiden den 13 November 1708, van PHILIPS FRANQOIS LE COCQ, heer van Liefkensrode, kapitein ten dienste dezer landen onder het regiment van den generaal-majoor PALANT en erfgenaam van ADAM VAN BAEXEM, in leven heer van TFestrnierbeeck, op DIRCK DECKERS, notaris en procureur te Helmond.

177. 1710, Januari 8.

In de akte worden genoemd: JAN VAN OMMEREN, ANGENITHA

HENDRICK VAN RUP.

168. 1707, October 10.

Ingezetenen van Mierlo verklaren, dat zij altijd hebben gehoord, dat de heer van Helmond het recht heeft van te mogen jagen in al de dorpen van Peelland en dat zij hem en zijne voorgangers dikwijls hebben zien jagen onder Mierlo op het Hout en in het Broek.

169. 1707, November 14.

Uit de akte blijkt, dat JOHAN ERNEST STIEFFEL, chirurgijn in het regiment van den prins van SAXEN-IIEIBL\'RG, altijd drie stuiver per maand van eiken ruiter van dat regiment heeft genoten, welke drie stuivers telkens van de gage weiden ingehouden.

170. 1708, Maart 5.

Algemeene volmacht door JEAN D\'COTEREAU, baron de Velpe, majoor te paard ten dienste dezer landen, op CORNELIA JOANNA baronesse VAN LEEFFDAEL, zijne echtgenoote.

171. 1708, April 15.

Jonker AERNOUT DE VOOGT en jonker GASPAR de VOOGT, wonende op het kasteel van Tongelre, kinderen van wijlen AERNOUT DE VOOGT en MARIA ELISABETH VAN BROECKHOVEN, in leven heer en vrouwe van Geffen, verklaren, dat hunne zuster, jonkvrouwe MARGARETIIA DE VOOGT omtrent 20 jaren oud is; dat hunne zuster, jonkvrouwe JOHANNA JACOBA, is geboren den 29ⁿ Juli 1084, hunne zuster, jonkvrouwe WILHELMINA MARIA ELISABETH, den 8quot; Juli 1080 en hunne zuster, jonkvrouwe ANNA JOANNA ELISABETH, den 18quot; Februari 1090. Comparanten verzoeken aan den koning van Spanje voor hunne drie minderjarige zusters voornoemd brieven van venia aetatis.

172.

HENDRICK VAN RIJP.

1708, Augustus 9.

Volmacht door JACOBUS HANEWINGKEL, predikant te Gemert, JACOB VAN DEN BRUG, predikant te Someren en Lierop, JOHAN VAN OERLE, predikant te Scldjndel en Liempde, WILLEM THOMAS SCRIBA, predikant te Woensel en Tongelre, LOUWIS CAESTEKER, drossaard van Deurne, Liessel en Asten, als ouderling te Deurne, CORNELIUS CRAYENHOF, predikant te Vechel en Erp, ARNOLDUS SLUYTER, predikant te Maarheeze en Soertndonk, HERMANUS CUYPERS, predikant te Mierlo en PETRUS MORNICK, predikant te Leende, op GASPARUS CURTIUS, predikant te Nuenen en JOHAN RAUWERS, predikant te Deurne, om te protesteeren tegen het beroep ter vervulling van de vacante predikantsplaats te Fessent en Hoogeloon, gisteren gedaan door de classis van Peel- en Kempenland op den proponent SAMUEL NEOMAGUS.(*)

(*) Hij is gehuwd geweest met MARIA STELT (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Hilvarenbeek.) en overleed 18 Maart 1743. (Acta claBsis Peel- en Kempenland in archief der classis.)

1708, Augustus 9.

«Compareerde de heeren JOHAN VAN OERLE, predicant tot Scldjndel ende Liempd, WILLEM THOMAS SCRIBA, predicant tot Woensel en Tongelre, PETRUS MORNIGH, predicant tot Leende, dewelcke verclaerde, den eersten comparant, dat op den 4ⁿ deser maendt Augusty ten synen huyse binnen Schijndel sijn gecomen juffrouw de weduwe van wylen de heer GIJSBERGE, in sijn leven secretaris tot Eerssel ende juffrouw EMILIA WATERBEECK, huysvrouw van den heer THEODORUS NEOMAGUS, predicant tot Eerssel; dat gemelte juffrouw hem comparant seer sterek solliciteerde ten eynde hy comparant ter naester classe tot Helmondt sijn stem wilde gunnen aan domine SAMUEL NEOMAGUS, proponent, soone van den voorschreven Theodoras Neomagus, om te becomen de beroepinge als predicant in de vacerende plaetsen tot Vessem ende Hoogldoon ende dat sy juffrouwen selfs in tegenwoor-dicheyt van sijn comparants vrouw ende suster, hem comparant daertoe niet alleen met seer ernstige expressie maer oock met veele

5

HENDRICK VAN RIJP.

ongeoorlooffde beweeghredenen, — welcke om te comen ende geroepen te werden tot den dienst des heiligen evangeliums ten eenemael onbetamelijck waren —, wilde persuaderen onder anderen, dat sy de heer Petrus Moringh, die sy seyde, dat naer de plaets van Vessem soude staen, jaerlijcx uyt het tractement van Vessem ende Hooghloon soude laten proffiteren hondert daelders voor de combinatie, soo domino Moring conde gedisponeert werden om voor den proponent Neomagus te desisteren.

Ende verclaerde den tweeden deponent, dat de heer Theodorus Neomagus, predicant tot Eerssel, hem comparant verscheyde malen heeft versocht den predicant Moring tot Leende wilden disponeren ten eynde sijn eerwaerde wilde affstandt doen van de plaats van Vessem opdat, — soo den voornoemden heer Neomagus seyde —, sijn soon Samuel Neomagus die plaets mogte crygen; dat den voornoemden heere Neomagus mede seyde te belooven aan den heere Moringh, dat hy hem jaerlijcx een somm van hondert guldens soude geven tot soo langh als bevordert soude wesen op een ander plaetse, waertoe verders alle devoiren soude aenwenden, soo hy seyde.

Ende verclaerde den derden deponent, dat de heer JOHAN DE WILDE, predicant tot Oir schot, daegs voor de classis, sijnde den sesden Augusty, hem ten huyse van den procureur van der Weyden heeft gesproocken over \'t beroep tot Vessem ende Hoogloon ende hem comparant veelmalen hoeft bewogen van de plaetse te desisteren, gebruykende de heer de Wilde dese off diergelycke woorden in substantie; «mijnheer, het is u toch om de combinatie te doen, als men uedele hondert daelders \'sjaers gaff, sout gy dan niet willen resolveren?quot;

Nogh compareerde de heer JACOBUS HANEWINCKEL, predicant tot Gemert, GASPARUS CURTIUS, predicant tot Gerwen en Nmen, CORNELIS CRAEYENHOFF, predikant tot Vechel ende Erp, JOHAN ROUERS, predikant tot Bturne ende Vlierden, HERMANUS GUYPER, predicant tot Mierloo ende den predicant van Riel, dewelcke ver-claerden, dat de heer SIMON LAETS, predikant tot Budel ende Gastel, op den 8¹¹ Augusty deser maendt 1708 by haer comparanten gesamentlijck heeft geseten ten huyse van GEORGIUS VAN DER WEYDE, waer de meeste loden haer maeltijdt gehouden hadden, procureur binnen de stadt Helmondt; dat den voornoemden heere Laets aldaer sprekende over \'t beroep van den proponent Neomagus, tegen haer comparanten seyde deze of diergelycke woorden in sub-

HENDRICK VAN RIJP.

stantie: dat domine Neomagus, predicant tot Eerssei, hem hadde aengehooden eene recompens stante classe te betaelen voor syne stem, soo hy die geliefde te geven aen sijn soon, den proponent, om die predicant te helpen maecken tot Vessem ende Hooghloonquot;.

174. 1709, Februari 20.

«Compareerde FRANCOIS TEMPELAER, woonende te Helmondt, dewelcke verclaerde, ter instantie van den weledelgeboren heere WILLEM LODEWIJGK 6RAHAMME, heere van Avesteyn, het riddermatige hoff Ten Boogaert ende in Dinler, dewelcke verclaerde, dat hy heeft ondersogt hoeveel tot Mierloo ende tot Baeckel voor de houtschat betaelt wert; dat hy heeft ondervonden, dat aldaer dagelijcx den houdtschadt betaelt wert tegen den sesden penninck off sesde hout met drie stuyvers van yderen gulden en noyt minderquot;.

175. 1709, Augustus 22.

M^r. ANTHONY MOLEMAECKERS verhuurt aan JACOBUS DU PUI en zijn zoon PHILIPS DU PUI, gereformeerde kapitein-luitenant en cornet ten dienste dezer landen, een huis, gelegen te Helmond aan de Markt, voor 43 gulden sjaars.

(In eene akte van 30 December 1710 wordt genoemd PHILIPPE JACOB DUPUY, cornet ten dienste Tan de Staten-Generaal, dezelfde als bOTen. De vader teekent zich hier J. FRANCOIS DÜPÜT.)

176. 1709, September 7.

Volmacht door ANNA BEECKMAN, huisvrouw van CHARLES LA TOUR, als gevolmachtigde, krachtens akte verleden voor schepenen van Dixmuiden den 13 November 1708, van PHILIPS FRANQOIS LE COCQ, heer van Liefkensrode, kapitein ten dienste dezer landen onder het regiment van den generaal-majoor PALANT en erfgenaam van ADAM VAN BAEXEM, in leven heer van JVeslmierbeeck, op DIRGK DECKERS, notaris en procureur te Helmond.

177. 1710, Januari 8.

In de akte worden genoemd: JAN VAN OMMEREN, ANGENITHA

HENDRICK VAN RIJP.

VAN OMMEREN, gehuwd met DIRCK DONCKERS, WILLEM VAN OMMEREN en wijlen NICOLAAS VAN OMMEREN, broeders en zuster.

1710, Januari 12,

Volmacht door ANNA MARIA TROMP, vrouwe van Nuland enz., douarière van CORNELIS GANS (*), in leven heer van Nuland, Bommentde, Blois enz., op PIETER TEEDIN VAN BERGK-HOUT, burgemeester en vroedschap van Delft, tot het aanhooren der rekening, die ISBRAND DE BIJE, burgemeester en vroedschap van Leiden, doen zal als executeur-testamentair van wijlen ADRIANA BRASSERT, weduwe van JOHAN VLOOSWIJCK, in leven heer van Mare en secretaris van Amsterdam.

(♦) Hij stierf, als ontvanger der gemeene middelen, te Deurne den 21 Sept. 1699. (Successicboek archief Stiphout.)

1710, Januari 12.

Volmacht door ANNA MARIA TROMP op ISBRAND DE BIJE,

(zie vorige akte) om, — »wijl de erffgenamen van vrouwe ADRIANA BRASSERT, weduwe van de heere JOHAN VLOOSWIJK, in leven heere van Mare ende secretaris van Amsterdam, van intentie sijn te ver-copen eene graffstede, gelegen in de oude kerk binnen Delff, gecomen uyt den boedel van wylen den here GOVERT BRASSERT, in leven thesaurier-generael der vereenigder Nederlanden etc. ende dat sy comparante niet gairn soude sien, dat wanneer de voorschreven graffstede vercogt ende aen een vreemde famielie overgegaen sijnde, dat haer oom den voornoemden heer thesaurier Braessert en sijn gemalinne, mevrouw LOUISE TEETDIN VAN BERCKHOUT, in haer leven egte luyden, welcke in het voorschreven graff begraven liggen, soude blyven —, vóór het vercoopen van de voorschreven graffstede, hetselve te doen openen ende te doen byeenen versamelen de beenderen van haer voornoemde oom en moeye voor sooveel het mogelijck is ende te doen leggen in eene kist ende setten in het particuliere graff van haer comparante in de oude kerck tot Delff, waerinne begraven ligt hoogh loffelyker gedagtenis haer vrouwe comparantes heer vader, den hoogedelgeboren heere MAERTEN

HENDRICK VAN RIJP.

HERPERSE TROMP, in sijn leven admirael ter zee ten dienste dezer landen, waarop tot sijnder glorieuser gedancnis.se opgeregt staet een tombe met sijn hoogliedeles beeltenissequot;.

1710, Maart 23.

Wijlen CORNELIA VAN BAM, in leven vrouwe van Berkenrode, had bij haar besloten testament, op 24 April 1667 door schepenen en secretaris van Berkenrode in bewaring genomen, haar echtgenoot, HENDRICK VAN ALCKEMADE, heer van Bericenrode, benoemd tot haar eenigen erfgenaam onder den last van eenige legaten aan haren broeder CORNELIUS VAN BAM. De gelegateerde goederen zouden na het overlijden van deze devolveeren op FLORIS VAN BAM den oude en op diens zuster, AGNES JACOBA VAN BAM, thans wonende te Utrecht en voor het geval dezen zonder afstammelingen kwamen te overlijden, op de andere zuster der testatrice, MARIA VAN BAM, in leven vrouwe van Vladeracke. FLORIS VAN BAM de oude heeft thans vier kinderen, namelijk CORNELIS, LAMBERT, FLORIS en ALBERT, allen meerderjarig. Er bestaat dus weinig kans, dat hij zonder afstammelingen zal overlijden en aangezien hij met zijne kinderen in staat van armoede is vervallen, verschijnt bij deze akte JOHANNA CORNELIA, baronesse van LEEFDAEL, gehuwd met en bijgestaan door J. DE COTEREAU, baron de Velp, als eenig kleinkind van gemelde vrouw van Vladeracken en doet reeds nu afstand van al hare rechten op de bedoelde legaten.

1710, April 4.

Verschijnt JOHAN DEN BENETRU, ritmeester ten dienste dezer landen, zoon van wijlen JOHAN BENETRU, in leven drossaard van Helmond.

1710, October 18.

JOHAN DE RUCK, rentmeester van den heer van Helmond, verklaart, dat hij nu 12 jaren de tienden van Helmond, eertijds toe-behoorende aan den abt van Floreffe, nu aan den abt van Postel,

HENDRICK VAN RIJP.

in admodiatie heeft gehad; dat hij steeds heeft getiend de hoeven en landerijen, aan den eigenaar van Hinderen toebehoorende; dat hij echter nooit heeft getiend de gronden, die in gebruik waren bij het huis op Binderen maar dat de huurders van bovenbedoelde hoeven en landerijen boven en behalve hunne tienden voor dc bij het huis op Binderen behoorende gronden jaarlijks hebben opgebracht 15 vaten garst en 15 vaten rogge.

183. 1711, April 3.

Verschijnt DIRCK DONCKERS, gehuwd met ANGENITHA VAN OMMEREN(*), als voogd van zijn minderjarigen zoon HENDRICK DONCKERS.

(*) Zij overleed te Helmond 10- en werd aldaar begraven 13 Juli 1725. (Sueeessieboek Helmond in gemeentearchief.)

184. 1711, December 18.

Testament van DIRCK DECKERS, president-schepen van Helmond en zijne vrouw LEONORA EDWARTS.

185. 1712, December 9.

DANIEL VAN ESCH verhuurt zijne branderij te Vlierden aan Dirck Meulendijck voor 6 jaren tegen 3G gulden \'sjaars.

(In eene akte van 25 April 1713 heet hij Daniel van Each, deurwaarder bij den rade van Brabant.)

186. 1712, December 12.

ANNA MARIA TROMP, douairière van CORNELIS GANS. in leven ridder-baronet, heer van Kuland, Bommenede en Blois, doet. ten behoeve van .101IAN WILLEM GROELAERT, heer van Sur ester, raad en schepen van \'s-HerlogenhoscJi. afstand van hare rechten op een grafsteen in de St. Janskerk te \'s-lleriorjenbosch en op eene kapel in Bridle, die zij tot nu toe met Johan Willem Groelaert in gemeenschap bezat. Zij deed dit omdat zij »veel respect en hoogagtinge

HENDRICK VAN RIJP.

had voor de voorouderen van hooggedagte haer overledenen man en omdat haeredele gaerne soude besorgen, dat de gebeentens in de voorschreven respective grave, waerin eenider gelegt is, in vrede bleven rusten ende niet mogte werden vervoertquot; en stelde daarom de voorwaarde, »dat de voornoemde graffstede en cappelle nooyt sal moge werrie vercogt ofte overgelaten buyten de lini of het geslagt van haer man zaligerquot;.

1714,

«Compareerde mevrouw ANNA LEONORA VAN BRAKEL, weduwe w\\*en de heer HENDRICK VAN WINTEROY, in sijn leven drossardt der heerlijckheden Asten, Deurne etc., wonende tot Helmondt, te kernen gevende, dat sy meenighmael wegens de ledematen van de Christelycke gereformeerde religie is versogt geweest om te geve een cnpartydige verclaringe waer het heylig nagtmael des Heeren wierde gecelibereert ten tyde, als haer heer vader ontfanger was tot Reusel, soo verclaerde sy vrouwe, dat haer vader is geweest den eersten ontfanger aldaer van de gereformeerde religie nae de reductie van de stadt en meyerye van \'s-Bosch ende dat het heylig nagtmaal des Hee-en altijt tot Hapert wierde geselibereert, welcke plaets sy vrouw comparante noydt anders gehoort heeft als te sijn effectieff ende daer den predicant geobligeert is sijn dienst te doen, gelijck hy daer ook woonde ende dat Bladel en \'Reusel sijn de combinatie-plaetsen Tan Hapert. Dogh verclaerde de comparante, dat het waer is, dat tot Bladel het heylich avontmael des Heeren is somtijts wel geselibereert, hetwelck legt tusschen Reusel en Hapert, dat in die tijdt gescliet is uyt oorsaecke, dat haer comparante ouders van hoogen ouderdom sijnde en op een rustdagh niet wel twee uren ver conde ryse, dewyle Reusel van Hapert omtrent de twee ure is afgelege, heeft versogt aen den respective gemeentens, dat om haer ouderdom voornamentlijck in de winterdage het nagtmael des Heeren mogt geselibereert worde tot Bladel, welck versoeck haer ouders uyt consideratie is geaccordeert en dat andersints ordinair het heyügh nagtmael des Heeren wierde geselibereert tot Hapert ende niet tot Bladel als alleen by dat extraordinair gevalquot;.

pieter de gort.

I. Akten, verleden voor den notaris Pieter de Gort.

(Nota. In de akten 188 en 190 noemt de Gort zich notaris te Vlier den, in de akte 189 notaris te Rosmalen, in de akten 193—198 notaris te Bakél en in de akten 199 en volgende notaris te Helmond. De akten 191 en 192 vermelden geene standplaats.)

1699, December 26.

«Compareerde Marike, huysvrouw van Aert Hermans, wonende tot Empel, out omtrent de 40 jaeren, dewelcke, sonder emige simulatie, inductie off persuatie van imant maar in faveur ei tot opbouw van de gereformeerde religie, heeft geattesteert, ter requisitie van den heer HERMANUS GERBADE, predicant der gemeente Rosmalen en Empel, dat sy op dijnsdagh den 22 December smorgens omtrent seven uren is gecoomen in de craem van eenen jongen soon, welck geboorne kint, —- een uer omtrent ter werelt zijnde gewest —, door Mari, weduwe van Theunis Schuermans, uyt haer altestants huys is gehaelt, niet wetende waeromme sulcx gedaen wiert en is \'t selffde kint des avonts eerst weeder by haer gebracht door de voornoemde weduwe; verclaert sy, dat indien het kint, terwylen het was verbrocht, mogte sijn gedoopt door een Rooms priester off diergelycken van de Roomsche religie, \'t selve buyten haer kennisse en tegens haer danck zoude zijn geschiet; verclaert zy, dat haer begeeren niet anders en was ende nogh is off \'t voornoemde kint soude door hem requirant gedoopt hebben geworden omme in de gereformeerde religie te werden opgevoetquot;.

1700, Maart 29.

Verklaring, dat voor notaris verscheen en alzoo in leven is «juffrouw MARIA EBBINGS, doghtere van JOHANNA DE LAET ende nu huysvrouw van de heer HERMANUS GERBADE, predicant tot Rosmalen ende Empelquot;.

PIETER DE GORT.

190. 1700, Mei 18.

Volmacht door m*. HENDRICK VERBEECK, advocaat te Aarle, op PHILIPH VAN DELDEN, opperklerk ter griffie van den raad en leenhove van Brabant, tot verhef van de secretarie of het schrijf-ambt van Erp, op den lastgever verstorven door het overlijden van GOVRART VAN BUEDEL.

191. 1700, Mei 22.

Volmacht door mevrouw PIECK VAN TIENHOVEN, douairière van ENSPIJCK, tot het verhuren van landerijen, nagelaten door den heer WILHELM PIECK, heer van Empijck en gelegen onder Alphen.

192. 1700, Juni 11.

Volmacht door mevrouw CORNELIA MARIA PIECK VAN TIENHOVEN, weduwe van den heer WILHELM PIECK, heer van Enspijck enz. en haren daartoe verkozen momboir, den heer JOHAN WILHELM baron QUAEDT VAN WICKRADTS, heere van Grooten Bullesheym, Angern, Monheym en Vlier den, tot verkoop »aen dien den palmslag-doen salquot; van vast goed onder Mierlo.

193. 1700, November 27.

«Compareerde Cristiaen Huberts, oud-president en inwoonder tot Schijndel, welcke tuyght, ter requisitie van schepenen ende regeerders van Baeckel, dat alhier binnen den dorpe van Schijndel costuyme-lijck is, dat geene weduwe, hebbende soonen, capabel sijnde in eenige gemeyntsbedieningen, en werden vrygelaeten, soowel in \'t opbeuren van de verpondingh- off borgemeestersboecken als ander-sints en dat deselve weduwen, soonen hebbende als voorseit staet, wanneer het soude gebeuren, dat deselve soo wel als andere daertoe alhier werden genomineert. Allegerende redenen van welwetentheyt, dat hy deponent, als by syne moeder woonende ende syne moeder weduwe sijnde, voor haer de verpondingh heeft moeten opbeuren en dat sulex alhier altijt is gepractiseert en geuseert gewordenquot;.

194.

PIETER DE CORT.

1700, December 14.

«Compareerden d\'heer Hendrick Canters, out-president en in-woonder Jan Franssen van den Looverbos, sijnde een van de vier geswooren mannen - mitsgaders Antony Janssen van Ruth, out-burgemeester der grondtheerlijckheyt Asten, tuygen, ter instantie van schepenen en regeerders van Baeckel, dat wanneer de nominatie tot het kiezen van de borgemeesters off wel beur- en schadtmeesters-ampt binnen de voorscreven heerlijckheit is gemaeckt geworden, dat alsdan weduwen, insonderheyt soonen hebbende, soowel als andere, daertoe sijn aengestelt en genomineert geweest, niettegen-staende al waeren de soonen der voors. weduwen minderjaerigh en dat soodanige weduwen als voorscreven niet en sijn geexcuseert gewordenquot;.

1701, Maart 22.

«Compareerden seigneur Gevart van Doorne, president-. Jan Ver-vordeldonck, armmeester- ende Pieter Driessen van de Baerschodt, borgemeester der heerlijckheyt Vlierden, dewelcke, ter instantie van schepenen ende regeerders der heerlijckheyt van Vlierden, hebben getuyght, den eersten attestant, dat hy omtrent de twee a drie weecken geleden aan DANIEL VAN ESCH, schoolmeester en coster tot Vlierden. voor dootschult van syne overleedene vrouw heeft moeten betaelen 17 stuyvers en dat by den voorschreven schoolmeester off coster aen hem sooveel is affgevordert, \'t welck bij hem onweygerlijck is betaelt. En verclaert hy tweede attestant, dat hy voor synen oom voor dootschult aen den voornoemden schoolmeester off coster heeft betaelt eenen gulden en vier stuyvers en dat alsdoen den voorschreven schoolmeester off coster seyde: «ik moet hebben van een groot lijck 14 stuyvers en 3 stuyvers voor \'t aenteyekenen van den doodequot; en dat de overige 7 stuyvers by hem gepretendeert en ontfangen sijn geworden omdat over hem attestants oom dooide nabueren eens meer als ordinair is geluyt geworden. En verclaert hy neffens den derden attestant, dat haere kinderen in den voorleden winter van den jaere 1700 onder anderen hebben ter schoole gegaen by den voorschreven Daniel van Esch en dat sy attestanten boven

PIETER DE CORT.

verwonderingh ider voor een vierendeel jaers schoolgelt voor een kindt aen den voornoemden van Esch hebben moeten betaelen negen stuyvers in \'t vierendeel jaers en dat by den voorschreven van Esch van haer 9 stuyvers, als voorschreven, is gevordert gewordenquot;.

196. 1701, April 6.

«Compareerden......., alle inwoonders van Vlierden, dewelcken

ter instantie van schepenen van Vlierden, hebben getuygt, dat den schoolmeester DANIEL VAN ESCII in sijn tegenwoordigh bewoonde huysingen eenen sliery- of stoocketel heeft staende en dat denselven schoolmeester dagelijcx daerop sliery off gedisteleerde wateren is stoockende alsmede met de cleyne en groote maete voor geit is uytvercoopende soodanigh, dat hy niet off weynigh sijn schoolhouden is observeerende, altijt immers niet volgens \'t schoolreglement, by haer hoog moogende op \'t stuck van \'t schoolhouden geëmaneert. En verclaeren sy verders, dat den voorschreven schoolmeester van desen winter een twee a drie maelen meer off min \'s morgens heeft school geluyt gehad sonder nogtans daerin te continueeren alsmede, dat denselven geen orelogie heeft te stellen alsoo geen orologie tot Vlierden is geweest. En verclaeren sy verders, dat des smiddaeghs nooyt de clocke en wert geluyt nogtans tot Deurne en meer plaetse hieromtrent gebruyckelijckquot;.

197. 1701, April 14.

Volmacht door JOHAN WILHELM baron QUAET VAN WICK-RADTH, heere van Grooten Bullesheym, Angers, MonJieim en Vlierden, tot ontvangst van alle inkomsten, hem aangekomen »soo by houwe-lycke als by testamente van haer hoogh edele mevrouw douayriere van Enspieck saligerquot;.

108. 1701, Aipril 26.

Volmacht door m^r. HENDRICK VERBEECK(\'), advocaat te Aarle, oj) CORNELIS VAN NIMWEGEN, klerk ter secretarie te \'s-Hertogen-bosch, tot het transporteeren aan JOHAN WILHELM baron QUAET

PIETER DE CORT.

VAN WIKRADTH, heer van Grooten Bullesheym, Angern, Monheym en Vlierden, van het heerlijk cijnsboek van Vlierden, den lastgever op 23 Januari 1688 aangekomen van CHARLES ROBERT DE DONGELBERGEN, toenmaals baron van Correhecke en vroeger toebehoord hebbende aan de eigenaren van den adelijken huize van Rixtel.

«Compareerden Wilbert Hendricx, vorster- ende Huybert Huy-berts, out-borgemeester des dorps en heerlijckheyt van Vlierden, dewelcken tuygen, ter instantie van schepenen ende regeerders van Vlierden, dat den schoolmeester DANIEL VAN ESCH in de schoole, daer de jeught ende kinderen moeten werden onderwesen, heeft laeten maecken en innemetselen twee sliry- of brandewijnkeetels mev, de cuypen als andersints, daertoe dienende, en waerop den gemelten schoolmeester daeghelijcx sliry off gedistileerde waeteren is stoockende, deselve aen ider met de groote ende cleyne maete is uitvercoopende. Verders verclaeren sy, dat neffens de school is een schuerke om den brandt van den schoolmeester daerinne te leggen, welcke schuerke neffens de school staet onder een dack, waerinne den gemelten schoolmeester tegenwoordigh een verekenscoey heeft ingemaeckt en oock alnogh daerin is hebbende vier verekens, die den gemelten schoolmeester door de spulingh als anderen affval van voorseide gedisteleerde wateren comende, is opvoedende en alsdan wederom vercopende; met welcke voorschreven stoockeryen van gedisteleerde wateren den gemelten schoolmeester daegelijcx besigh is en derhalven geen school, voor de jeught te onderwysen, is houdende oock geen school is luydende, gelijck vereyst wert en in naeburige plaetsen gebruyckelijckquot;.

1702, October 11.

Volmacht door AELBERT BRIELIUS, drossaard en schout van Helmond, op MARIA ANNA BOLTON, dochter van wijlen den

P1ETER DE CORT.

kapitein BOLTON, om zich te vervoegen bij »milord Rauelaghquot; of die hem zal vervangen, ten einde te ontvangen »soodanige arieers-penningen, als den constituant van sijn gedaene diensten in Ierland als gentelmen off d\'ordnance in his majesteyts traein off artilerie in den jare 1690, 4691 en 1692 heeft verdient en onhetaelt is gebleevenquot;.

201. 1702, November 16.

Twee inwoners van VUerden verklaren, dat de schoolmeester, DANIEL VAN ESCH, nog altijl is brandewijn brandende en varkens houdende en dat hij »tegenwoordigh alnogh twee verekens is hebbende, die niet dan vrutende ende gravende sijn, waerdoor \'t school-huys sal comen te vervallen en dat oock door de dampen van de stoockery de kleyne kinderen benouwt valt daer in de school ende roock te sittenquot;.

202. |702, December 10.

«Compareerde juffrouw JOHANNA SOFIA VAN EYCK, canonnick-kaes van den conventuale van Hooydmick, welcke verclaert out te wesen 73 jaren en resideerende in den dorpe van Aerle op den casteele van Strijp, sijnde sy gesont naer den lichame, gaende ende staendequot;.

203. 1703, Februari 1.

))Alsoo Joost Aerts, jongman, inwoonde)¹ van Sommeren, bevrught heeft gehadt seeckere jonge doghter, met naeme Magriet Jansse Verschout, en alsoo \'t schijnt, dat tusschen voorschreven Joost Aerts ende Magriet Jansse geene genegentheyt is om te treden in den huwelycken staet maer integendeel malcanderen op vrye voeten te stellen, welck volgende, soo compareerde de voorschreven Joost Aerts, out omtrent 33 jaeren, ter eenre- ende Margriet Janssen Verschout, out omtrent de 28 jaeren, ter andere zyde, welcke comparanten verclaeren veraccordeert ende overcomen te sijn in voegen hiernaar volgende: Eerstelijck, dat hy in desen belooft om aen de comparante binnen den tijt van 24 uren uyt te keeren ende te

PIETER DE CORT.

tellen eene somrae van \'t sestigh guldens eens Hollantsgelt, ■welcke penningen aen haer wert gelooft voor craemcosten, defloratie van haer eere ende voor onderhout van \'t kints, leven lanck gedurende, met welcke somme van 00 guldens, by haer ontfangen sijnde, ver-claert deselve ter saeeke voorschreven te neemen volcomen contenteraent ende vergenoegen sonder ooyt eenige actie off pretens uyt hoofde voorschreven te maecken off doen maecken. Wyders verclaeren de comparanten malcanderen te ontlasten van soodanige gelofte als tnsschen haer geschiet mochte sijn, stellende den eenen den anderen op vrye voeten om met andere personen te trouwenquot;.

1703, October 26.

«Compareerden......, allen inwoonende borgeren deser stadt,

dewelcke, ter instantie van de schepenen der voorsegde stadt Helmont, hebben getuyght, dat inne dese stadt Helmont van alle oude tyden gebruyckelijck is geweest en nogh is, dat op den dagh van Bamis, des avonts, door de deeckenen eerst worden genomineert ende oogegeven twee persoonen tot liet borgemeestersampt te bedienen en daernaer door schepenen twee vansgelycken; dat van die vier opgegevene, uyt deselve een van deeckenen en een van schepenen gecoosen sijnde, door den heere deser stadt twee wert aengestelt tot het bedienen vai \'tselve borgemeestersampt; dat die twee aangestelde borgemeesters het geheele borgemeestersampt over de stadt bedienen samenderhant, sonder dat verscheyde ontfanck hebben maer dat deselve beyde t\'samen het borgemeestersampt comen te bedienen alsoff maer een borge-meester was; dat sy hebben gesien ende geweeten, dat de borgemeesters deser stadt sitdaegen hielden tot haren ontfanck zonder om te gaen sijnde geweest; dat vermits de borgeren deser stadt jaerlijcx comen te pachten de novale tiende en houtschat selfs buyten deser stadt en quarthiere en dat de conditie derselve van alle bedieningen comt te eximeeren; dat buyten die, die pachtinge hebben ende officianten selfs, seer weynigh stoff binnen Helmont is te vindenquot;.

1703 November 8.

«Compareerde juffrouw JOHANNA SOFIA VAN EYCK, canunckes

P1ETER BE CORt. 79

van \'tadelstift van Hoeydonck ende woonachtigh op den huyse van Opstrijp tot Aerie, gaende en staende en verclaerende te sijn getreden in haer 74^ste jaerquot;.

206. 1704, Januari 6.

HENDRICK MUSCH, hccr van Millteeze, verhuurt een huis onder Helmond in de Veestraat.

207. 1704, April 20.

MARIA MUSGH, vrouwe van Milheeze, verhuurt eene bouwhoeve onder Vlierden op Brouwhuis.

208. 1704, Augustus 15.

Ingezetenen van Mierlo verklaren op verzoek van BARBARA VAN SCHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, omtrent de ligging en de grenzen der verschillende tiendklampen onder Mierlo.

209. 1704, Augustus 15.

Ingezetenen van Mierlo verklaren, ten verzoeke van BARBARA VAN SCHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, dat er nimmer eenige scheiding is geweest tusschen het Hout, het Broek en Mierlo; dat de belasting over die plaatsen in gelijke maten is geheven; dat wanneer bewoners van het Hout en hot Broek acten hadden te passeeren, dit altijd is geschied voor schepenen en secretaris van Mierlo en dat die van het Hout en het Broek altijd voor schepenen van Mierlo, als hunnen gewonen rechter, in eerste instantie zijn gedaagd geworden.

210. 1704, Augustus 18.

«Compareerde de hoogedelwelgeboorene vrouwe JOHANNA SOFIA VAN EYCK, abdisse van Sint GeerlagK\'.

PIETER DE CORT.

211. 1705, Januari 5.

«Compareerde NICOLAAS ROOSE, schepen deser stadt, sijnde van de ware gereformeerde religiequot; (en nog eenige anderen) «dewelcke, ter instantie van den heer NATHANIEL WALRAVEN, predicant der stadt Helmont, tuygen, dat den voornoemden predicant des maendags nae paesschen in den jare 1702 met sijn geheele famielie is vertrocken nae \'s-Hertogenbosch; dat eenigen tijt daernaer in deze stadt van Helmont is gecomen een Franssche party van omtrent de 30 man, dewelcke des nagts in de huysinge van den requirant met openslaen der deuren ende onstucken breecken der mueren en in geen andere huysinge sijn ingebroocken; dat deselve party haer hadde verstout van de daerin staende meubile te beschadigen en verscheyde goederen onstucken geslagen ende gebroocken hebben. Verder verclaerde de derde deponent, dat wanneer hy als nagtroeper des nagts langs de straet synen pligt was waerneemende, dat alsdoen eenige van de voornoemde party omtrent de clocke twaelff uren by hem op de straet sijn gecomen uyt de huysinge van den requirant, hem deponent, als staende tegenover deselve huysinge, vraeghende; »waer woont de predicant?quot;, waarop by deponent seyde: »dat weet gylieden wel, want gy comt daaruytquot;, waerop sy tegen hem deponent verder seyde: swaer is den predicant off sijn vrouw en gy moet met ons in de huysinge gaenquot;, waerop de deponent mede in de huysinge van den voorschreven predicant is ingegaen en in welcke huysinge de geheele party met de basienetten op de roers in geweer stonde, andermael vraeghende naer den predicant en seggende: «hadden wy hem off sijn vrouw, wy souden se affronteeren en niet onder de duisent pistoolen loslaetendequot;, met veel meer andere be-dreygelycke woorden. Verclarende sy deponenten t\'samen verders, dat in de maent van Augusty des selvigen jaers van 1702 soo in de stadt Helmont als voor de poorte was leggende \'t volck van \'t cleyn leger van haer hoog moogende de staeten-generael der vereenighde Nederlanden; dat alsdoen mede in de huysinge van den voornoemden predicant was ingebroocken eenige Engelsche militaire, dewelcke haere peerden in de camers settede en dat sy de meubilen als andersints daerinne verder hebben onstucken geslaegen ende verdestrueert waerdoor de gemelte huysinge is beschadigt gewordenquot;.

212.

METER DE COIIT.

1705, Februari 16.

Testament van de echtelieden m^r. THOMAS IDELET, advocaat te Someren, weduwnaar van ADRIANA CATHARINA VAN HEESSEL en MARIA HENDRIGX, weduwe van BERTRAMUS VAN LUYTE-LAER(*). (De echtelieden Idelet—van Heessel hadden getesteerd voor schepenen van Someren don 29^sten Maart 1687.) In de akte worden genoemd; ELISABETH, WOLPHANGUS, JOHANNES en SILVESTER, voorkinderen van den testateur en ALLEGONDE, gehuwd met JAN VAN HAPERT, HENDRICK en BERNARDT, kinderen der testatrice.

(♦) Bertrom van Luytelaer huwde te Helmond 1 December 1658 met MARIA, dochter van HENDRIK LEENARDTS. (Trouwboek van Helmond in gemeentearchief.)

Mr. Thomas Idelet, wonende te Someren, weduwnaar van Adriana Catharina van Heesel, huwde 7 September 1704 met MARIA HEKDRIKX VAN DE WIEL, weduwe van Bertrand van Luytelaer, wonende alhier. (Trouwboek all voor.)

1705, Februari 21.

»d\' Heer WILHELMUS VAN STRALEN, als last hebbende van d\'heer HENDRICK MUSCH, heere van Milheeze, sijn weledeles heere comparants papaquot;, verhuurt eene bouwhoeve te Helmond in de Haag.

1705, Maart 1.

Volmacht door LODEWIJCK WILHELMUS VAN WIJNBERGEN,

heere op Slrijp onder Aarle en zijne echtgenoote, MARIA JOHANNA FRANCISGA VAN LEERS, om voor de keurvorstelijke kaselarij te Gulik te procedeeren tegen hare beide minderjarige zusters, die zich in 1704 begeven hebben naar en bereids zijn gekleed in het klooster St. Joris en die tot nadeel der lastgevers hunne eigendommen hebben overgedragen aan mevrouw VAN BRAEGKEL.

6

METER DE CORT.

1705, Maart 28.

Volmacht door JOHAN PHILIP baron VAN LEEFDAELL, heer van Waalwijk. Beek, Stiphout en Croy, otn uit zijn naam schuldig te bekennen voor schepenen van \'s-Hertogenbosch eene som van 2000 gulden aan «de gelycke kinderen van de heere HENDRICK MUSCH, heere van Milheeze, alsmede de twee soonen van de heere en meester ADRIAEN VAN STRALEN, in sijn edeles leven advocaet woonende binnen Helmontquot;.

1705, October 7.

«Compareerde d\'heer HERMANUS WATSENS, vendrigh onder \'t regiment van de collonel WIGHERS op de repartitie van stadt en lant (soo hy verclaert) alhier binnen Helmond jegenwoordig meteen party van desen staet der vereenighde Nederlanden en d\'heer JOHAN DE RUCK, rentmeester van de grootgewinchijssen van den huyse van Helmont en out-president van denselve stadt, dewelcke, ter instantie van de heer JOHAN FKANGOIS DE BRUNEBAR3E, luytenant en partisaen van den staet der vereenighde Nederlanden, alhier binnen Helmont present met de voornoemde party, hebben getuygt, dat, wanneer den voornoemden requirant alhier gecomen was tot Helmont omtrent twee uren nae de middagh, by hem hadde versogt te comen de borgemeesters van de stadt Helmont, die oock by den requirant sijn gecomen en aen den requirant vraeghde wat van sijn believen was, waerop den heere requirant seyde: rik ver-soeck voor mijn volck wat eeten en drinckenquot;; waerop de borgemeesters vraeghde, wat hy heere requirant belieffde te hebben, waerop den requirant seyde: »\\vat belieft u te geven?quot; en waerop de voorschreven borgemeesters in dese off diergelycke woorden antwoordende, seyde: »wy weten u niet te wil en doet wat gy niet gelaeten contquot;; waerop den tweeden deponent antwoordende, seyde: )gt;gy geeft soo meenighmael aen partyen van de Fransse een pot bier, een stuck broot en kaes waerom comt gy dat te weygeren aen \'t volck van den staet? \' waerop de borgemeesters tegen den tweeden deponent antwoorde: swaer hebt gy u mede te bemoeyenquot;; waerop den voorschreven tweeden deponent antwoorde; »ick segh het niet andei\'s als om alle verwyderingh, als wesende een bagatel, voor te

PIETËR DE CÓRT.

cornenquot;. Verders verclaeren sy deponenten t\' samen, dat den requinnt voor een a twee siecken versogte een car om voort te brengen, \'twelck by de voorschreven borgemeesters als voor is geweygert te leveren, waerover den voorschreven requirant heeft geprotesteert. Alsmede verclaert den tweede deponent, dat aen sijn huys door den requirant is betaelt \'tgeen de voornoemde party aldaer heeft verteertquot;.

217, 1705, October 7.

«Compareerde d\'heere JUDOKUS JUSTUS VERBEECK en seigneur EYMBERT DE BERCKER, beyde ingesetenen van Aerle-Rixtel ende out-kerkmeesteren van de parochiekerke van Aerle, diewelcke, ter instantie van juffrouw HENDR1NA CONINCX, weduwe wylen d\'heere en meester THEODORUS ROEFFS, advocaat in sijn leven woonende tot Helmont, cum suis, als hefferen van eenen clamp tiende , tot Aerle voorschreven gelegen, hebben geattesteert, dat zy comparanten den eerste in ordine is geweest kerckmeester der voorschreven kercke eenen tijt van omtrent de 16 jaren en den tweeden in ordine comparant, dat by bevoorens oock is geweest kerckmeester dei-voorschreven kercke eenen tijt van omtrent de 9 jaeren, aenvanck genoomen hebbende nu omtrent de 30 jaren geleden en dat sy ider in synen tijt hebben ontfangen alle jaer 40 vaten rogge en 20 vaten gerst mitsgaders 4 vimmen dackstroo uyt de groote clamp tiende van Aerlen voorschreven, genaemt de pastoraele off capitteltiende van Eyndoven, nu competeerende off genooten wordende by d\'erlfge-namen van syne lestgewesene konincklycke majesteyt van Groot-Bretangne, hoogh loffelycker memorie, welcke tiende desen voorscreven last jaerlijcx, — altijts henne kenisse gedraegende en ge.lijck sy oock van alle oude tyden door hare voorschreven voorsaeten en oude medeingesetenen hebben verstaen —, heelt moeten vergelden aen die voorschreven kercke van Aerle tot reparatie van dieselve sonder dat de twee andere tiendeclampen, onder Aerle jaerlijcx wordende geheven, oyt tot eenige kerckelycke reparatien sijn aangehouden geweestquot;.

218. 1705, November 6.

»Compareerde den hooghedele welgeboren heer JOH AN PHILIP

PIETER DE GORT.

baron VAN LEEFFDAEL, heero van Waalwijclc, Beech ende Stiphout, dewelcke, ter instantie van de hooghedele welgeboren vrouw BARBARA VAN SCHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, heeft getuygt, dat hy heere coniigt;arant als heere van Stiphout aldaer de jaerlijcxe borgemeesters, sonder eenige nominatie van imanden in te neemen, is verkiesen- ende aenstellende en \'tselve nu omtrent de vijff jaeren als heere van Stiphout heeft gedaen ende de jaerlijcxe borgemeesters vercooren ende dat by den voorgaenden heere van Stiphout de borgemeesters in voegen voorschreven sijn vercooren en aen-gestelt gewordenquot;.

1705, November 6,

JOHAN PHILIP baron VAN LEEFFDAEL, in de vorige akte genoemd, verklaart ter zelfder instantie, dat hij, »als heere van Waelwijck, aldaer uyt eene nominatie van drie dubbel getal l de jaerlijcxe borgemeesters is verkiezende ende dat hy, als heere van Beeck, aldaer jaerlijcx sonder nominatie nae zijn hoogedeles goet-vinden een persoon tot borgemeester is aenstellende ende dat ien anderen by de schepenen van Beeck werden aangesteltquot;.

1705, November 6.

«Compareerden seigneur MATTIJS VAN DER LAACK, regeerende schepen en out-procureur deser stadt Helmont ende NICOLAES ROOSE, mede regeerende schepen derselver stadt, dewelcken, ter instantie van de hoogedele welgeboren vrouw BARBARA VAN SCHERPENSEEL, vrouw van Mierlo, hebben getuygt, den eersten in ordine deponent, dat van alle oude tyden by schepenen der stadt Helmont twee persoenen ende by deeckenen derselver stadt mede twee personen sijn genomineert om daeruit de borgemeesters te eligeeren en dat alsdan de nominatie van vier persoonen aan den heere deser stadt Helmont werdt overgelevert en waeruyt by den heere alsdan twee persoonen werden geeligeert, die \'t borgemeesters-ampt comen te bedienen. Verders verclaren sy deponenten t\'samen, dat \'tselve ten huydigen dage van jaer tot jaer alsoo wert geuseert en gepractiseert sonder eenige opositie ter contrariequot;.

221.

METER DE CORT.

1706, Maart 4.

Compareerden twee oud-schepenen van Bakel, die, ster instantie van Wilbert Hendricx van Scheepstal, oud-president-sohepen en kerckmeester van den dorpe van Baeckel, hebben getuygt, dat in den jare van 1C99 den eerwaerden heere CORNELIS CRAYE\'NHOFF, doen ter tijt predicant van Baechd en tegemvoordigh van Vechel en tegen de gelycke schepenen van Baeckel seyde van de gemeente en van haer schepenen was affvorderende eenen nieuwen predikstoel als andere nieuwe stoelen en bancken in de kerck met die byvoeginge: »dat sal de gemeente veel comen te eesten, \'tvvelck voorgecomen can worden indien aen mijn een sommeke gelts wert vereert en dan behoeft maer eenige reparatie aen den predickstoel als anders gedaen te werdenquot; en verder seyde, in gevalle sijn eerwaerde schoon sonde comen te verplaetsen, dat synen successeur alsdan daermede tevreden sonde moeten wesen; waerop de deponenten beneffens de andere schepenen, om die costen voor te comen, hem een somme gelts hebben belooft sonder deselve te connen noemen hoe veel, als haer de precise somme vergeten te sijn, onder die verdere conditie en bedingh, dat die somme soo voorschreven uyt de incomsten der kerekegoederen soude betaelt worden en sulex door Wilbert Hendricx van Schepstal, als doen ter tijt kerckmeester sijnde. Compareerde mede Catarina, weduwe van COENRAED DENIS VAN BREDA, in sijn leven schoolmeester alhier, dewelcke verclaert, dat sy, als wanneer \'t voorschreven accoort ten hare huyse soo voorschreven tusschen den voornoemden heere Crayenhoff en schepenen wierde gemaekt, als in en uyt de earner gaende, de voorschreven woorden alsoo te hebben hooren verhaelen en dat \'t selve hier boven getuygt is alsoo te sijn geschietquot;.

1706, April 19.

HERMAN CREMERS, wonende te \'s-Hertogenbosch, verhuurt een huis c. a., gelegen te Helmond aan de Markt, voor 34 gulden \'sjaars.

1706, Augustus 21.

«Compareerde de hooghedele welgeboren heere d\'heer FLORIS

PIETER DE CORT.

VAN EYCK, heere van Mierlo, dewelcke, ter instantie van de hooghedele welgeboren vrouwe, mevrouw BARBARA VAN SCHER-PENSEEL, vrouwe van Mierlo, heeft getuygt, dat hy in den jare van 1705 en 1706 met den vorster en sijn knegt, hebbende by sigh snaphanen en honden, in syne voorschreven qualiteyt alsmede procuratie hebbende van de requirante, soo tot Mierlo als onder andere op de geheugtens van \'t Hont ende Broeck heeft gejaegen met jaeghthonden om de patrysen op te soecken ende wilt geschooten als andersints \'tgeen verders tot de warande van Mierlo specteertquot;.

1706, October 29.

Verschijnen ANNA, weduwe van JOHAN EDUWAERD en haren schoonzoon ALBERTUS BRIELIUS, schout der stad Helmond.

1707, Juni 21.

Drie oude ingezetenen van Stiphout, allen oud-burgemeesters, verklaren, ster instantie van de hoogedel welgeboren vrouwe BARBARA VAN SCHERPENZEEL, vrouwe van Mierlo, dat haer is voorgebragt en gelesen seeckere verclaring, die by hen op den 10 Februari 1707 voor den notaris Deckers (zie n\'. 103) zoude sijn gegeven, welcke verclaringh by hen overdagt wesende, verclaren sy, dat tsedert de 50 jaren herwaerts de borgemeesters alleen by den heere van Stiphout sijn vercooren ende aengestelt geworden dogh dat voor die tijt, wanneer sy jongelingen waren, hebben geweten, dat de borgemeesters soo by den heere, den officier en schepenen sijn aengestelt geworden. Verders verclaren sy, dat sy als affgegane borgemeesters noyt imam tot borgemeesters hebben geëligeertquot;.

1707, Juli 23.

In de akte worden genoemd; JOHAN PHILIP baron VAN LEEFF-DAEL, heer van Waalwijk, Beek, Sliphout en Croy en zijne echt-genoote, JUSTINA barones VAN AMSTELL.

PIETER DE CORT.

227. 1707, Odoler 5.

CORNELIA JOHANNA barones van Leeffdael, eenig kind van wijlen JOHAN PHILIP baron VAN LEEFFDAEL, in leven heer van Waalwijk., Stiphout en Beek, verklaart, dat zij de nalatenschap haars vaders nog niet heeft aanvaard maar dienaangaande al hare rechten voorbehoudt.

228. 1708, Mei 8.

quot;Volmacht door ALBERTUS BRIELIUS, schout van Helmond, op zijne echtgenoot LEONORA EDUAARDTS.

229. 1708, October 20.

HENDRICK MUSCH, heer van Milheeze, verpacht aan JOHAN RAUWERS, predikant van Berime en Vlierden en Evert Hurck-mans, inwoner van Deurne, de jacht van Milheeze voor 10 gulden \'s jaars en onder bepaling, dat de boeten, door stroopers verschuldigd, zullen worden genoten voor de helft door den verhuurder en voor de wederhelft door de huurders.

230. 1708, November 29.

ARNOLDUS DIRCK VAN OLDENZEEL, wonende te Helmond, verhuurt aan JOHAN MARTINEL, commies van den lands tol aldaar, een huis c. a., gelegen te Helmond aan de Markt, voor 50 gulden \'s jaars.

231. 1709, Januari 31.

«Compareerde mevrouw MARIA AGNES SIBERTS(¹), vrouwe van Milheese, dewelcke, ter instantie van sijn hoogwelgeboren den heere baron VAN RAVESCHOï DE CAPELLE, prelaet van Postel, heeft getnygt, dat sy hebbende te pretendeeren van den heer AUGUSTINUS

¹

Elders, b.v. 235, 260, heet zij Rjberta.

PIETER DE CORT.

KENNIS wrscheyde sonime van penninghen ter saecke van huyshuer en vercogte meubelen en hy Kennis sijnde gevlugt nyt Helmont; dat de deponente daervoor heeft aengemaent den prelaet van Postel dog dat hy prelaet die schuit sigh niet willende aenmatigen, haer heeft geweesen op seeckere rente van 37 gulden tien stuyver Hollants \'s jaers. hem Kennis toebehporende en staende op de cleyne Jesuiten tot Antwerpen, die sy heeft doen arresteeren; verders dat sy van meeninge was geweest haer actie te justitueeren op de meubelen en bibliotheecq van den voornoemden Kennis dogh dat die by nagt en ontyden uyt hares huysinge waren weggehaeltquot;.

1709, Februari 4.

Schuldbekentenis groot 400 gulden door de echtelieden jonker JORIS ORMIE DE MERCKELIE en MARIA ELISABETH VAN DEN GROOTENACKER.

1709, Februari 14.

Juffrouwen ANNA- en CATHARINA VERHEES, wonende te Helmond, verklaren, ten verzoeke van den baron van RAVESCHOT DE CAPELLE, prelaat van Postel, o. a., «dat de heer N. WEERÏS(*), gewesene kapelaen tot Helmont, alsnogh hier is woonende dogh buy ten bedieninge en alhier gewoont heeft tsedert het vertreck van den heer AUGUSTINUS KENNIS tot dato deser sonder dat sy weten waennede by sigh geneert, alsoo wesende den prelaet rebel en buyten bedieninge isquot;.

(♦) JOANNES GERLACU3 WEERTS van Lommei deed zijne studie te Postel, aangesteld October 1699, overleden te Postel 12 November 1725. Zie Welvaarts Levenschets van Hermanns Joseph Beugels 2lt;ilt;! uitgaaf 1880 blz. 141.

1709, Ayril 5.

»De hoogedele en welgeboren vrouwe FLORENTINA MARIA baronnesse VAN GREVENBROECK, in naem van haer hoogedele welgeboren heer en man, den hoogedelen en welgeboren tieere

PIETER DE CORT.

FLORIS VAN EYCK, heer van Mierloquot;, verhuurt de bouwhoeve, genaamd de Nieuwe hoeve, gelegen onder Mierlo nabij het kasteel.

1709, Augustus 11.

«d\'Heer HENDRICK MUSGII, heere van Milheeze, als man van mevrouw MARIA AGNES RYBERTS, weduwe wylen d\'heer ADRIAEN VAN STRAELEN, in sijn leven advocaet woonendo tot Helmontquot;, verhuurt eene bouwhoeve onder Vlierden.

1709, October 31.

Eenige inwoners van Helmond verklaren, »dat door WILLEM VAN OMMEREN, ter dier tijt ontfanger der slants convoyen en licenten alhier, is gedaen ter jiaycn aff publiceeren, nu geleden omtrent de 40 jaren, dat allen dengeenen. die eenige bonten waer buyten van hier uyt de stadt te weven doen doen, dat allen en een igelijck wiert gequalificeerd die aff te neemen en soo sy die quamen aff te neemen, dat hy van Ommeren deselve sonde betalen. En den tweeden deponent, dat hy oock ingevolge van dien een bont heeft affgenomen, toebehoorende Lambert Linders en den vierden deponent, dat hy deselve bont heeft helpen dragen tot in\'t stadthuys ende dat den officier, ter dier tijt sijnde joncker VAN GERWEN, haer vraegde uyt wat hooffde sy dat deeden, waerop sy antwoorden: uit cragt van publicatie ter payen gedaen, staende geaffigeert op de clockesput en dat sy daerop geen de minste moye-lijckheyt hebben geleden. Verclarende sy deponenten nogh eenpaerlijck, dat nogh onlangs, omtrent een jaer geleden, nogh vier bonten door Philips Somers. Jan Hendrick Jaspers en Jan Dircx van Luyc, in-woonderen alhier, sijn affgenomen en sulx op distincte tyden en dewelcke by accoort weder sijn gelost sonder dat daerover oyt eenigh officier actie heeft gemaeckt off getenteert.quot;

1709, December 14.

Eenige oud-burgemeesters, dekenen en oud-dekenen van het weef-ambacht te Helmond verklaren o. a., »dat offschoon imant een bont

PIETER DE CORT.

affneemt van een buytenman, brengende een bont naer buyten, om die te weven, dat soodanigen affneemer by de magistraat off justitie noyt alhier is aengesien geweest voor een voleur, schelm off dieff omdat hy deselve affnamp maer ter contrarie, dat soodanigen alhier sijn gemainteneert geworden en den eygenaer met den affneemer heeft moeten accordeeren om dié weer te hebbenquot;.

238. 1710, Maart 20,

Ingezetenen van Helmond verklaren ten verzoeke van JOHA.N DE GROOTENACKER, medicine doctor, medeinwoner dezer stad, «dat den heere requirant eenige jaren herwaerts en alnogh ten hedigen daege binnen dese stadt Helmont en omliggende plaetsen in syne welgemelte qualiteyt heeft gepractiseert en dus oock by gebreck van apothekers genootsaeckt is de medicamenten selfs te besorgen en te preparerenquot;.

239. 1711, Maart 4.

Volmacht door mevrouw DINA DE WINTEROY, weduwe van BOUDEWIJN CURTIUS, wonende te Helmond.

Op 27 December 1703 werd te Helmond gedoopt; BOÜDEWINA, dochter yan Baudew|jn CurtiuB, gewezen luitenant en Dina Winterode; peter was: CASPARIS CÜBTIÜS, predicant te Nuenen. (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Helmond.)

240. 1711, Juli 15.

Scheiding der nalatenschap van JOHAN FRANQOIS VAN GREVEN-BROECK, in leven heer van Vredendael, tusschen CAREL EMANUEL VAN KEVERBERG, heer van Aldengoor, Ilaelen en linlzenigh, als gehuwd met JOHANNA MARIA ELISABET, dochter van wijlen HANS CASPAR VAN KEVERBERG, in leven heer van Aldengoor en Halen en van diens echtgenoote MARIA HILLEGONDA VAN GREVENBROECK, FLORIS VAN EYCK, heer van Mierlo, als gehuwd met FLORENTINA MARIA, dochter van wijlen ERASMUS

PIETER DE GOUT.

VAN GREVENBROECK, in leven heer van Mierlo, MECHTELT THEODORA VAN GREVENBROECK, dochter van wijlen Erasmus voornoemd, bijgestaan door hare moeder BARBARA VAN SCHER-PENZEEL, weduwe van Erasmus van Grevenbroeck en vrouwe van Mierlo, CORNELIS VAN GREVENBROECK, heer van Zwijnsbergen, THEODORUS VAN GREVENBROECK, MARIA BEATRIX DE JEGER, dochter van JOHAN CAREL DE JEGER, heer van Logtenburgh en van wijlen diens echtgenoote ANNA ELISABETH VAN GREVENBROECK.

241. 1711, Juli 20.

In de akte worden genoemd: CAREL EMANUEL DE KEVER-BERG , heer van Aldenyoor, Haelen en Lintsenig en zijne echtgenoote JOHANNA MARIA ELISABET DE KEVERBERG, wijlen FRANgOIS VAN GREVENBROECK, in leven heer van Vredendael, wijlen HANS MELCHIOR VAN ELLERBOR en zijne echtgenoote ISSABELLA VAN EYCK, in leven heer en vrouwe van Warenburg en FLORIS ANDRIES VAN POLLART, heer van Exaten.

242. 1711, October 15.

Testament van de echtelieden m^r. PIETER DE CORT en JENNEKE VOGELS te Esch. Zij teekent VOGELIUS.

243. 1713, Februari 19.

In de akte komt voor: ANNA ELISABET CORNELIA barones QUAEDT VAN LANSCROON, vrouwe van Grooten Bullesheym, Angern, Monheym, Miel en Vlierden, echtgenoot van JOHAN WILLEM baron QUAEDT VAN WICKRAEDT.

244. 1713, September 21.

ANNA CONSTANTIA barones DE BOUCOP, douairière van EVERARD baron de DOERNE, vrouwe van Asten en Ommel. verpacht aan JOHAN DRAECK den jonge, de secretarie van Asten m

PIETER DE GORT.

Ommel zijn leven lang gedurende voor 4000 gulden in eens, tot betaling waarvan zich borg stelt zijn broeder, JOHAN DRAEGK, secretaris van Nuenen cn Tongelre.

1716, Mei 28.

Contract tussclien JACOBUS VAN MEURS, adjunct-predikant te Rosmalen cn Empel, nu beroepen predikant te 1)runen en Nieuw-Cuyk, ter eene- en JOHAN CRAMERS, predikant te Amsterdam ter andere zijde, tot onderhoud der ouders van den ^contractant ter eene zijde.

1717, Februari 1.

Inventaris der goederen, nagelaten door ANNA MARIA TROMP, in leven vrouwe van Nuland enz. en die zich bevinden in haar huis, genoemd »het Keysershoff\' te \'s-Hertogenbosch, opgemaakt ten verzoeke van GASPER \' VAN KINSCHOT, presideerend schepen van Delft en FREDERIK THOMAS YVOY, gcneraal-majoor van \'s-Her-togenbosch, als executeuren-testamentair der overledene.

Onder de beschreven goederen komen o. a. voor:

bHet portrait van den admirael-generael MARTEN HERBERTSE TROMP.

Die van sijn huysvrouwe, MARIA CORNELIA VAN BERCKHOUT.

Het portrait van den admirael CORNELIS TROMP.

Het portrait van juffrouw MAGRITA TROMP.

Het portrait van vrouwe JOHANNA MARIA TROMP, vrouwe van Nulant.

De portraiten van mijnheer en mevrouw KIVIT.

Twee portraiten van den schilder TULDEN(*) met sijn hujsvrouw LEVENS.

Een out model van hout en pleisterwerck van den admirael MARTEN HERBERTSE TROMP.

Een caert van de Langstraet.quot;

(1) THEODORUS VAN TDLDER.

247.

PIETEli DE CORT.

1717, Maart 7.

Huwelijksvoorwaarden tusschen CORNELIS CRAYENHOFF(quot;) (hij teekent KRAAYENHOFF), predikant te Vechel en Erp, laatst weduwnaar van SARA CHRISTINA BIEMANS(¹) en ADRIANA CATHARINA VAN RUELO, douairière van LOUIS FRANQÜIS baron DE RAVESCHOT DE CAPELLE, wonende te Aarle, bijgestaan door hare broeders, ABRAHAM VAN RUELO, factoor en ISSAACK VAN RUELO, notaris, beiden wonende te \'s-Hertogenbosch.

(♦) Hjj waa weduwnaar in eerste huwelijk van GERHARDA TAN DINGEN. (Doopboek van den predikant in het gemeentearchief van Veghel).

(**) Gedoopt te Veghel 7 Juni 1677, dochter van HERMAN BIEMANS, vorster van Veghel en van JACOMIJNTE VAN DER WELL. (Doopboek als voor.)

1717, April 10.

Inventaris van de zeer aanzienlijke nalatenschap van ANNA MARIA TROMP, weduwe van CORNELIS GANS, in leven ridder-baronnet, heer van Nuland, Bo7gt;inienede, Blois enz. Zij was op het huis Bindei en onder Helmond overleden den Januari \'1717. (*)

De beschreven onroerende goederen waren gelegen onder Helmond, Stiphout, Bakel en Milheeze, Nederwetten, Heeswijk, Nuland, Rosmalen, \'s-Hertogenbosch, Erp, Someren, Oostvoorne, Nieuw-Hellevoet, Nieuwenhoorn, St. Annapolder, Heenvliet, Spijkenisse, Pijnacker enz.

Onder de roerende goederen op het huis Binderen komen voor:

«Een oude en een nieuwe(**) caert van Binderen.

Een schildery van den commandeur CODDE in een swarte lijst.

Een schildery met een vergulde lijst, verbeeldende de dogter van TULDEN.

Een schildery, verbeeldende den admirael COBNELIS TROMP, sonder lijst.

Een cleyn schilderytie, verbeeldende MARTEN HERBERTSE TROMP, met een wit gesneede lijst.

¹

Waarschijnlijk de kaart, uitgegeven in miju Historische en topogra-phische atlas van Helmond.

PlETER DE CORT.

Een cleyn schilderytie met een wit gesneede lijst, verbeeldende den admirael Cornelis Tromp.

Een cleyn schilderytie met een wit houte lijstie, verbeeldende mevrouw KIVIT.

Een cleyn gesneede lijstie met een cleyn portraittie van d\'heer CORNELIS SPEELMAN.

Een affbeeltsel van een schildery van den predicant ESAIAS CLEMENT met een verguit gesneede lijstie.

Een vierkantige schilderytie, verbeeldende den ouden admirael Tromp met cort hair, in een swarte lijst.

Een trouwpenninck van d\'heer PAULUS VAN BERESTEYN met VOLCKDRA NICOLA.

Een goude medallje aen een ringh met het wapen van Hollandt en de rijm tot loff van den admirael Tromp aen de ander zyde.

Een goude trouwpenningh van den heer WILLEM VAN BORS-SELEN met SOETIE SPIERINGH.

Een stuck van de silvere wessele van den ouden admirael Tromp.

Een dooske, waerop was geprent \'t affbeeldsel van den admirael Tromp.

liet origineel testament en codicille van de overledene vrouw van Nulant met een bondel aen wie van de vrinde de portrette vereert sijn.

Papieren, raeckende de vereeringh van den staet aan den admirael Tromp.

Een brieff van den coninck van Vranckrijck en cardinael RISELJEU.

Het testament van vrouwe CORNELIA TEDING VAN BERCK-HOUT, weduwe van de heer luitenant-admirael TROMP, onder-teyckent 15 July 1G75 met de superscriptie van den selven datum, voor den notaris J. VINCK te \'s-Hage gepasseert.

De schilderyen van d\'heer en vrou van Nulant in witte gesnede lijste, groot viercant.

Een groote viercante schildery van de familie van de Tromppe met een swarte lijst.

De schildery van de eerste vrouw van d\'heer van Nulant in een vergulde lijst.

De schildery van de abdis van \'t stigt Humph tot Deventer met een gesneede vergulde lijst.

Een stock van den prins CONDÉE met een gemaljeerde knop.

Het model van de tombe van den admirael Tromp van oyckehout.

METER I)E CORT.

Een carmozyno vlagh, oranje-blauw, met die woorden daerop in goude letters; MIN QUAM PERIT AMOR.

Een schildery van juffrouw PERSIJN, in een vergulde lijst.

Een schilderytie van juffrouw MARGARETA MARTINA TROMP, in een vergulde gesneede lijst.

Een schildery van den admirael Cornelis Tromp, in een vergulde gesneede lijst.

Een schildery van juffrouw BERGAGNE, sijnde geweest de eerste vrouw van Nulant, in een vergulde gesnede lijst.

Een ovael schilderytie van de heer VAN SLOGTEREN in een vergulde gesneede lijst.

Een ovael schilderytie van mevrouw JOHANNA ALIDA VAN DER HORST, nu mevrouw IVOY, in een ovale vergulde gesneede lijst.quot;

Onder de roerende goederen op den huize Elshos onder Nuland komen voor;

»De schildèryen van den admirael Marten Herbertse Tromp met sijn ketste eghemalinne in hruyne gesneede lijste van nooteboome houdt.

De schildery van den heer Cornelis Tromp in een vergulde lijst.

De schildery van mevrouw Berckhout met een vergulde lijst.

Een oude groote viercante schildery, sijnde dat van de overledene, wanneer haer hoogedele een jonck kint was.

Een oude schildery van de laetste vrouw van den admirael Marten Herbertse Tromp.

Een schildery van den heer OOMS, capitain ter zee, in een gesneede vergulde lijst.

Een schildery van den heer JOHAN TROMP, capitain ter zee, in een gesneede vergulde lijst.

Een yzere plaet, verbeeldende den admirael Marten Herbertse Tromp op sijn zeewagen.

Ses tinne borden alle met het wapen van d\'heer van Nulant en Bergangne.

Negen tafelborden met \'t wapen van Tromp en Berckhout.quot;

METER DE CORt.

249. 1717, Mei 25.

Scheiding der nalatenschap van ANNA MARIA TROMP tusschen hare bij testament benoemde erfgenamen, zijnde: NICOLAES KIVIT, kapitein ter admiraliteit op de Maas, CORNELIS SPEELMAN, ridder-baronnet en FREDERIK TOMAS IVÜY, generaal-majoor en commandant van \'s-Hertogenlosch, als gehuwd met ALIDA MARIA VAN DER HORST.

Cornelis Speelman kreeg o. a. de heerlijkheid van Nuland en Frederik Tomas Ivoy het goed Binderen.

250. 1717, September 7.

Inventaris der goederen, nagelaten door ADRIANA CATHARINA VAN RUELO, douairière van LOUIS FRANCOIS baron VAN RAVESCHOT DE CAPPELLE, aan hare twee nog minderjarige kinderen SOPHIA MAGHDALENA- en LOUIS FRANCOIS baron VAN RAVESCHOT DE CAPELLE.

Onder de beschreven goederen komt voor het adelijk kasteel Op Strijp onder Aarle.

251. 1717, September 25.

Uit de akte blijkt, dat aan GERARD WILLEM baron DE GRAEVEN, kolonel van een regiment infanterie in dienst van den prins VAN MUNSTER, gehuwd niet MARIA EUGENE barones DE COUDEN-HOVEN DE TRAITEUR, bij akte, op 15 September 1717 voor schepenen van \'s-Hertogenbosch verleden, werd opgedragen door JOHAN DE COUTEREAU, markies lt;ïJssche, baron van Velp, erf-standaarddrager van Brabant, als gehuwd met CORNELIA barones VAN LEEFFDAEL, de hooge, middelbare en lage heerlijkheid van Stiphout en Croy.

252. 1717. November 25.

Opening van het gesloten testament van HENDRICK VAN RIJP, drossaard van Helmond en zijne echtgenoote, MARIA LOWISSE VAN WINTEROY, (zij teekent M. L. WINTEROY) ten verzoeke der weduwe. Het testament was gesloten met vier afdrukken in

PIETER DE GORT.

lak; twee daarvan vertoonen het volgende wapen: gevierendeeld 1 en 4 drie meerltjes, geplaatst 2 en 1; 2 en 3 drie rozen, geplaatst 2 en 1, helm met wrong en een meerltje met uitgespreide vleugelen als helmteeken. De twee andere vertoonen het navolgende wapen: een hart, linksschuin doorboord door een pijl met den punt naar beneden; helmteeken een gelijk hart tusschen eene vlucht. Het testament was op 10 Maart 1714 in bewaring genomen dooiden notaris Dirk Deckers.

1718, Maart 10.

Volmacht door ALIDA MARIA KIVIT, douairière van m^r. PIETER VAN DER HORST, in leven fiscaal van den raad der admiraliteit op de Maas te Rotterdam, om »te compareren voor de edelmogende heeren staten van Hollant en Westvrieslandt in \'s-Gravenhage en aldaer, vermits \'t overlyden van de weledelgeboorn vrouwe JOHANNA ALIDA VAN DER HORST, in haer leven eghemalinne van den weledelgeboorn heer FREDERICK TOMAS IVOY, generael-major, quartiermeester-generael ende commandeur der stadt \'s-IIerlogenbosck, omme op haer mevrouw comparantes overledene dogters minderjarige soon PAULUS HENDRICK JUSTUS IVOY, by welgemelte vrouwe Johanna Alida van der Horst verweckt, te verheffen het huys van Spreuwesteyn (*) men drie gemetten lants, gelegen in den banne van Westvoorne.quot;

(♦) Moet dit niet zjjn Spreeuwenburg ?

1718, Augustus 29.

Schenking door LEONORA VAN DUYVELANT VAN ROON, dochter van wijlen de echtelieden JOHAN VAN DUYVELANT VAN ROON en MAGARITA VAN ASPEREN VAN VUEREN en douairière van CORNELIS FRANCOIS VAN DER HOOGH, in leven heemraad van het groot waterschap van Woerden, wonende te \'s-Gravenhage, aan RUDOLPH GASPER baron VAN KEVERBERG, oudste zoon van den baron van Keverbergh, heer van Aldengoor enz., van »twee benificien off beursen in \'t collegie van delvoix off nu genaemt trenitatis tot Lemenquot; en die der schenkster waren aange-

7

I\'IETËH DE CORT.

komen uit de nalatenschap harer moeder, te aanvaarden bij het overlijden der schenkster.

De echtelieden van der Hoogh—van Duyvelant van Roon hadden bij hun testament, in 1708 gemaakt, gemelde benificien gelegateerd aan MEGTELT THEODORA VAN GREVENBROEK, te aanvaarden na het overlijden van den langstlevende hunner. Door het vooroverlijden van Megtelt Theodora van Grevenbroek kwam deze beschikking te vervallen.

1718, September 27.

Volmacht door GERARD baron VAN SCHEUPENSEEL, heer van Breumel enz., als universeelen erfgenaam van freule MEGTELT THEODORA VAN GREVENBROECK, laatst overgeblevene dochter van ERASMUS VAN GREVENBROECK, in leven heer van Mierlo, krachtens haar testament de dato 19 Juli 1715, ten einde dadelijk na het overlijden van BARBARA VAN SGHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, te verheffen de hooge, middelbare en lage heerlijkheid van Mierlo enz.

1718, December 9.

Volmacht door ISABELLA MARIA DE GULPEN, douairière van CORNELIS VAN GREVENBROECK, in leven heer van Zwijnsbcrgen onder- llelvoirt, op haren zwager, THEODORUS VAN GREVENBROECK, wonende te Helvoirt om aan ANTONY MARTINI, proffessor en predikant te \'s-Hertogenhosch, ten behoeve van diens zoon, m^r. HENDRICK BERNARDUS MARTINI, raad en schepen van \'s-Hertogenbosch, over te dragen het kasteel van Zwijmhergen, c. a. en twee hoeven onder Helvoirt, zoo als die op 31 October 1718, ten overstaan van schepenen van Helvoirt, door de lastgeefster, als eenige erfgename van haren genoemden echtgenoot, aan m^r. Hendrick BERNARDUS MARTINI voornoemd bij openbare toewijzing waren verkocht.

1719, Januari 25.

Inventaris ten verzoeke van BARBARA VAN SGHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, van de soederen. naselaten door haren echt-

P1ETER DU CORT.

genoot, ERASMUS VAN GREVENBROECK, zooals die zijn aangebracht of staande huwelijk verkregen.

Uit het stuk blijkt, dat uit het gezegde huwelijk drie dochters zijn gesproten, n. 1.: wijlen BARBARA ANNA VAN GREVEN-BROECK, wijlen FLORENTINA MARIA VAN GREVENBROECK(\'), die gehuwd was met FLORIS VAN EYCK en wijlen MEGTELT THEODORA VAN GREVENBROECK (**).

(*) Overleden te Mierlo 5 Augustus 1715, oud 42 jaren. (Qrafboek Mierlo in gemeentearchief aldaar.)

(**) Overleden op den huize Warenberg onder Haelen (graafschap Hom) 25 Augustus 1714, oud 43 jaren. (Qrafboek als voor.)

258. 1720. December 27.

MARIA LOUISA VAN WINTEROY, weduwe van HENDRICK VAN RIJP, draagt over aan hare zuster, EL1SABET VAN WINTEROY, eene vordering, groot 1250 gulden ten laste van de stad Helmond.

259. 1721, April 1.

Volmacht door PETER VAN DER LITH, erfsecretaris van Someren en secretaris van Aden, op JOHAN DE ZEELANT, secretaris van Beek en Donk, ten einde ARIAEN VAN DER LITH, zoon van den lastgever, te onttrekken uit het »opsigtquot; van HENDRIK VAN DER LIT, notaris te Breugel en weder te brengen onder de macht van den vader.

260. 1721. April 24.

In de akte worden genoemd; m». WILHELMUS- en PERO VAN STRALEN, advocaten, kinderen uit het huwelijk van wijlen m^r. ADRI-ANUS VAN STRALEN, in leven advocaat en wijlen MARIA ANGNES RYBERTS en PIETER- en MATTHIAS MUSCH, kinderen uit het hnwelijk van HENDRICK MUSCH, heer van Milheeze en van genoemde Maria Angnes Rvberts.

PIETER DE CORT.

1721, Augustus 4.

Ouden van dagen uit Beek en Donk verklaren, dat MARIA BAM(*), weduwe van CHARLES ANTONY VAN VLADERACKEN, uit haar huwelijk met dezen heeft nagelaten twee dochters, waarvan de oudste, HENRIETTA FLORENTINA, gehuwd was met nu wijlen JOHAN PHILIP baron VAN LEEFDAEL, in leven heer van Waalwijk, Beek, Croy en Sliphout, en de tweede, MARIA EMERENTINA, gehuwd was met den graaf van Niel en vóór hare moeder is overleden en dat uit het huwelijk van den heer van Waalwijk met HENRIETTA FLORENTINA VAN FLADERACKEN is gesproten eene dochter met name CORNELIA JOHANNA VAN LEEFFDAEL.

(*) Elders, b.v. 180, van Bam.

262. 1721, Augustus 11.

Scheiding tusschen m\'. WILHELMUS- en PERO VAN STRALEN van de nalatenschappen hunner ouders.

1721, Novembei- 15.

Testament van ANNA LEONORA VAN BRAECKEL, weduwe van HENDRICK VAN WINTEROY, in leven drossaard van Asten en Lieshout. In de akte worden genoemd hare kinderen ELISABETH, DINA, MARIA LOUISA (\'), weduwe van den heer VAN RIJP, TEODORA en WILLEM. De beide laatsten worden geheel onterfd.

(») Zjj werd gedoopt te Helmond 2 Juli 1687. (Doopboek van den predikant van Helmond in gemeentearchief.)

1721, November 27.

JOHAN DRAECK, erfsecretaris van Nuenen, Gerwen en Tongelre, als voogd zijner twee minderjarige kinderen,, in huwelijk verwekt

PIETER DE CORT.

bij wijlen JOHANNA VAN DER LIT(*), en GOVERT VAN DER LITH,

secretaris van Someren, onderwerpen een geschil, betreffende de nalatenschappen van wijlen de echtelieden PIETER VAN DER LITH, in leven secretaris van Asten en Someren en MARIA VAN GILS, aan het oordeel vsn scheidsmannen. Het verschil was ontstaan doordien de secretarie van Someren was gelegateerd aan ADRIAAN VAN DER LITH en dit legaat, ter oorzake van de »innocentiequot; van dezen, was vervallen. Pieter van der Lith en Maria van Gils hadden op 30 Januari 1703 hun gesloten testament in bewaring gegeven aan schepenen van Lierop. Maria van Gils testeerde op 17 October 1721 voor schepenen van Asten.

(*) Johnn Draak, secretaris van Itierlö, Nuenen en Tongelre, wonende te Uierlo, huwde 12 Augustus 1708 met Johanna van der Lith, jonge dochter van Asten. (Trouwboek van den predikant van Asten in gemeentearchief aldaar.)

265. 1722, April 8.

Testament van ANNA WERNAR, weduwe van HENDRIK BLOM, in leven luitenant in het regiment van den overste WILLEKENS, liggende ziek te bed op het huis Hinderen onder Helmond. Zij had twee zonen: GERARDUS BLOM, sergeant in het regiment van den brigadier BERGKHOFFER en JAN BLOM, jaren geleden vertrokken naar Oost-Indië.

266. 1722, October 24.

Huwelijks voorwaarden tusschen ADRIAEN VAN SON, ritmeester van eene compagnie cavallerie in dienst dezer landen, weduwnaar van MARIA BEUCKELAER en CORNELIA JANIUS.

267. 1724, Januari 12.

Verschijnt ELEONORA EDUAERTS (\'), eerst weduwe van

(♦) Zjj overleed te Helmond 29 Januari- en werd aldaar begraven 1 Februari 1724. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

PIETER DE CORT.

ALBERTUS BRIELIUS(\'), in leven drossaard van Helmond en later weduwe van DIRGK DECKERS (¹), in leven notaris en procureur aldaar.

(♦) Hg overdeed te Helmond 6- en werd aldaar begraven 9 October 1708. (Successieboek aU voor.)

(**) Hg overleed te Helmond 28- en werd aldaar begraven 31 October 1722. (Successieboek als voor).

268. 1725, Februari 1.

Testament van JOHAN DE JONGH, drossaard van Heeze, Leende, Geldrop enz. en zijne vrouw MARIA NIJNENS (²).

(*) Joban de Jongb, drossaard van Heeze, Leende en Geldrop, jonkman huwde te Heeze 10 September 1684 met MARIA NENES, jonge dochter van Waert (sic.). (Trouwboek van Heeze in gemeentearchief aldaar.)

269. 1725, April 10.

Testament van JOHAN VAN OLDENZEE (hij teekent JAN OL-DEZEE) wonende te Helmond. Hij benoemt tot zijne erfgenamen zijne zuster MARIA, weduwe van dokter VAN INTEN en bij vooroverlijden hare kinderen WILLEM en HARDE WIJN voor \'/«, de kinderen en kleinkinderen van zijn broeder JOGHEM voor ^l/₄, de kinderen van zijn broeder DIRK voor V, en de kinderen van zijn broeder ARNOLDUS voor ^lU.

270. 1725, October 15.

MARIA NEYNENS, weduwe van JOHAN DE JONGH, benoemt uit kracht van het testament van wijlen haren man, verleden voor denzelfde notaris den l\'^ten Februari 1725, PETRUS VAN VELSEN, secretaris van Lommei, die in eerste huwelijk gehuwd is geweest met ALIDA DE JONGH (*), tot toezienden voogd- en FRANCOIS

¹

van H«eze in gemeentearchief aldaar.)

²

Petrus van Telsen jonkman en Alida de Jong, jonge dochter, hnwden te Heeze 17 Augustus 1714. (Trouwboek Heeze in gemeentearchief aldaar.) Zjj was gedoopt te Heeze 14 September 1687. (Doopbeek van den predikant

PIETER DE CORT.

VAN GENNEP, klerk ten kantore van den raad peusionaris van Holland en West-Friesland, die gehuwd is met ANNA MARIA DE JONGH (*), tot voogd over de minderjarige kinderen van Petrus van Velsen en zijne eerste echtgenoote, beiden voornoemd. De testatrice noemt de beide voogden «haere schoonsoonenquot;.

(*) Francois van Gennep, jonkman wonende te \'s-Qravenhage en Anna Maria de Jongh, jonge dochter, ondertrou-wden te Eeeze 15 Mei 1720. (Trouwboek als Toor.) Zg was gedoopt te Heeze 5 Juli 1685. (Doopboek als voor.)

271. 7215, October 25.

Testament van ALIDA DE JONGH, weduwe van JOHAN VAN GEESBERGEN (*), secretaris van Vessem enz. Zij herroept haar testament, op 12 November 1711 verleden voor schepenen van Heeze en Leende. In het testament van 1725 worden legaten gemaakt aan HENDRICK, zoon van wijlen ANDREAS DE JONGH (*quot;), in leven predikant te Eindhoven, JACOBA VAN VESSEM, huisvrouw-van JAN BOL en nicht der testatrice, MARIA ELISABETH (-f), dochter van JOHAN CASPAR NOBEL (iiquot;), secretaris van Heeze en Leende en nicht der testatrice, JOHANNA DE JONGH, huisvrouw van genoemden Johan Caspar Nobel. Zij benoemt tot hare erfgenamen ANNA MARIA (§) en JOHANNA CATHARINA (§§), dochters van den drossaard DE JONGH, de twee kinderen van

(♦) JOHAN GIJ8BEEGEN, jonkman, secretaris van Vessem en de Beerzen, wonende te Heeze, huwde te Heeze, 21 Juni 1702 met Alida de Jongh, jonge dochter aldaar. (Trouwboek Heeze in gemeentearchief aldaar).

(*•) Hjj overleed 23 September 1718 „sgielgk en onverwacht, sittende op Byn stoel, ajjnde redelijk te pas.quot; (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Gestel.)

(f) Maria Elisabeth Nobel werd gedoopt te Heeze 13 December 1716. (Doopboek van den predikant van Heeze in gemeentearchief aldaar.)

(ff) Johan Caspar Nobels, jonkman en Johanna Catharina de Jongh, jonge dochter, huwden te Heeze 7 Juni 1716. (Trouwboek als voor.)

(§) Anna Maria de Jongh werd gedoopt te Heeze 5 Juli 1685. (Doopboek als voor.)

(§§) Johanna Catharina de Jongh werd gedoopt te Heeze i December 1689. (Doopboek als voor.)

PIETER DE GORT.

ALIDA DE JONGH en haren echtgenoot PETRUS VAN VELSEN, secretaris van Lommei, JAN CORNELIS, HENDRIK , ANNA JOSINA en CORNELIA ALIDA, kinderen van den genoemden Andreas de Jongh, FRANQOIS-, HENDERINA-, JAGOBA- en ALIDA VAN GENNEP, kinderen van FRANQOIS VAN GENNEP en zijne echt-genoote MARIA DE JONGH, MARIA ANNA, dochter van GODEFRI-DUS VAN DEN KERCKENHOF, verwekt hij ANNA GATHARINA VAN GENNEP, ANNA ELISABETH- (¹) en JAGOBA, dochters van ADRIAEN VAN VESSEM, verwekt bij ANNA MARGRIETA DE JONGH, allen broeders- en zusterskinderen en kleinkinderen van de testatrice. In de akte wordt nog genoemd GATHARINA VAN LUYTELAER, weduwe van den predikant Andreas de Jongh (quot;quot;) voornoemd.

(•) Anna Elisabeth van Vessem werd gedoopt te Heeze 22 Novomber 1693 (Doopboek als voor.)

(♦*) Hjj was in eerste huweljjk gehuwd geweest met JABOBA VLIET-HOORN. (Doopboek van den predikant van Eindhoven in gemeentearchief aldaar.

1726, Januari 3.

Volmacht door BARBARA barones VAN SGHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, op JOHAN BRUGHMAN, schout van Jutphaas enz., tot het transporteeren aan RUDOLPH GASPAR baron VAN KEVER-BERGH d\'Aldengoor van een plechtbrief van 6261 gulden 18 stuiver, op 25 Juni 1716 voor stadhouder en leenmannen van de staten van Utrecht gepasseerd ten laste van nu wijlen ERASMUS BER-NARDUS baron VAN SGHERPENSEEL, in leven heer van Rumpt.

1726, April 3.

Volmacht door JOHAN GHRISTOPHORUS baron BERTHOLFF DE BEL VEN. heer van Balen, AsCen, enz., hoogdrossaard van het hertogdom Limburg (*), tot verhef voor den leenhore van Brabant van de grove en smalle tienden onder Rosmalen, zooals die eertijds

¹

In eene akte van 3 Maart 1728 wordt hjj bovendien genoemd stadhouder van de leenen van het hertogdom Limburg.

PIETER DE GORT.

zijn verheven door wijlen CRISTOFFEL VAN BOECOP en onder anderen ook door ANNA WILHELMINA barones DE DOERNE, in leven vrouwe van Asten.

274. 1726, April 3.

Volmacht door JOHAN CRISTOPHORUS baron BERTHOLFF DE BELVEN, heer van Balen, Asten enz., hoogdrossaard des hertog-doms Limburg, tot verhef van eenon tiendklamp »op Theedequot; en eenen tiendklamp te Gemonde, beide onder St. Michielsgestel en met elkaar rijdende, leenroerig aan den graaf van Megen, zooals die klampen vroeger zijn verheven door CRISTOFFEL BOECOP en laatstelijk door GERARDUS ASSUERUS LODEVIDERUS baron VAN COLONSTER EN HORION, heer van Colonster, als weduwnaar van ANNA WILHELMINA barones DE DOERNE, in leven vrouwe van Asten.

275. 1726, April 9.

Volmacht door JOHAN CRISTOPHORUS baron BERTHOLFF DE BELVEN, heer van Balen, Ruyss, Asten enz., hoogdrossaard des hertogdoms Limburg, tot de finale verkooping van tiendklainpen onder SI. Michielsgestel, Gemonde, Boxtel en Rosmalen en van het adelijk huis Ruwenberg onder St. Michielsgestel, zooals die goederen op 2 April 1726 provisioneel waren geveild.

276. 1726, April 11.

Volmacht door WILHELMUS VAN DIJGK, «commis-èontrarolleur ter récherge van wegens de admiraliteyt op de Mase tot Helmond,quot; op zijne echtgenoote HILLEGONDA VAN GASTEL, tot alles wat betreft de nalatenschap barer moeder HILLEGONDA DE LANGE, eerst weduwe van m^r. DANIEL VAN DEN BOSSCHE, laatst weduwe van JOHAN VAN CASTEL.

(Uit eene akte van 3 Februari 1728 blijkt, dat Johan van Gastel in leven notaris en procureur te \'s-Gravenhage was.)

PIETER DE CORT.

277. 1726, Juli 29.

Inventaris van papieren, rakende den huize en goederen van Vronnestein (provincie Utrecht), nagelaten door freule MEGTELT JACOBA VAN SCHERPENSEEL DE RUMPT, vrouwe van Vroonestein, overleden op het kasteel te Mierlo den ISquot; December 1725. (Het schijnt, dat er omtrent deze papieren verschil bestond tusschen BARBARA VAN SCHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo en FRE-DERIK HEEREMAN, heer van Zuidwijk enz. (¹), als voogd van den onnoozelen JOHAN VAN SCHERPENZEEL, heer van Rumpt.)

Onder de beschreven papieren komen voor:

Testament van jonker JOOST DE WAEL VAN VRONESTEYN, heer van Vroonestein en zijne echtgenoote ISABELLA CATARINA VAN CAMONS, verleden voor den notaris GERART VASTERT te Utrecht den 30ⁿ September 1649.

Codicil de dato 6 Augustus 1672, waarbij Isabella Catharina van Gamons, douairière van Vronesteyn, goederen maakt aan hare dochter WILHELMINA JOHANNA DE WAEL VAN VRONESTEYN, huisvrouw van Johan van Scherpenseel, heer van Rumpt enz.

Testament van FREDERIK DE WAEL VAN VRONESTEYN, heer van Vronestein enz., verleden voor den notaris JOAN AND. BECKER te Utrecht den 6° Juli 1691.

Akte, verleden voor den notaris Joan Andreas Boeker te Utrecht den 26n Augustus 1691, waarbij JACOBA TEDINGH VAN BERCK-HOUT, vrouwe van Vroonestein enz. en douairière van Frederick de Wael van Vroonesteyn, ingevolge de macht haar gegeven bij huwelijksvoorwaarden d.d. 5 Augustus 1688, renuntieert de winsten en verliezen, staande huwelijk gemaakt.

Rekening, op 2 Juni 1694 gedaan door Jacoba Tedingh van Berckhout, als weduwe, boedelhoudster en lijftochteres van wijlen Frederick de Wael van Vronesteyn en als voogdes van diens minderjarigen erfgenaam, jonker Erasmus van Scherpenseel.

Rekening, op 20 April 1713 gedaan door JACOB graaf VAN GROESBEECK, als gehuwd met Jacoba Tedingh van Berckhout, weduwe van Frederik dc Wael van Vronesteyn en gewezen voogdes van Erasmus Bernardus van Scherpenzeel, heer van Rumpt. Uit de

¹

Hjj woonde volgens eene akte van 15 Juli 1727 te Roermond.

PIETER DE CORT.

rekening blijkt, dat er is uitgegeven 32086 :14 :15 en ontvangen 25824 :16 : 9.

Memorie, waaruit blijkt, dat twee tiendblokken, gelegen in »\'t Nedereyntquot; van Jutphaas, op 8 Juli 1693 zijn verkocht, de eene aan den heer van Jutphaas voor 4940 en de andere aan den heer GUALTERUS VAN WELLENSTEYN voor 2880 gulden.

Verlijbrief van het huis Vronesteyn op Megtelt Jacoba van Scher-penseel de Rumpt de dato 11 Juni 1717.

(Voor de geschiedenis van het geslacht Scherpenzeel is ook de rest der akte zeer belangrijk.)

278. 1726, October 18.

Inventaris van papieren, behoorende tot de nalatenschap van MEGTELT JACOBA VAN SGHERPENSEEL DE RUMPT, in leven vrouwe van Vroonestein, door BARBARA VAN SGHERPENSEEL, vrouwe van Mierlo, overgegeven aan RUDOLF CASPAR VAN KEVERBERG D\'ALDENGOOR, testamentaire erfgenaam van de genoemde erflaatster.

Onder die papieren komen de volgende documenten voor:

Eigenhandig geschreven testament d.d. 16 November 1725 van Megtelt Jacoba van Scherpenseel de Rumpt, dochter van wijlen JOHAN VAN SGHERPENSEEL, in leven heer van Rumpt.

Codicil van dezelfde d.d. 30 November 1725.

Testament van WILLEM DE WAEL VAN VRONESTEYN, heer van Bever, in bewaring gegeven bij den notaris JOAN ANDREAS BECKER den 4» Maart 1695.

Codicil van denzelfde, op 10 Maart 1695 in bewaring gegeven bij denzelfden notaris, waarbij hij 25000 gulden legateert aan de Godshuizen van Amsterdam.

Codicil van denzelfde, op 18 Maart 1699 in bewaring gegeven bij denzelfden notaris, waarbij hij 5500 gulden legateert aan de katholieke armen van Utrecht.

Testament van ADRIAEN DE WAEL VAN VRONESTEYN, in bewaring genomen door den notaris Joan Andreas Becker te Utrecht den 10 Juni 1709.

Scheiding van de nalatenschap van jonker Adriaen de Wael van Vronesteyn, overleden op den huize Vronestein den lⁿ Januari 1710,

PIETER DE CORT.

gedagteekend 17 Februari 1711 en geteekend ERASMUS VAN SCHERPENSEEL DE RUMPT en FREDERIK HEEREMAN DE ZUYDWIJCK (Frederik Jacob Heereman was executeur testamentair van den overledene.)

Inventaris d.d. 28 November 1696 opgemaakt door GERARD VAN SCHERPENSEEL, heer van Breumel, als voogd van jonker JOHAN VAN SCHERPENSEEL, onnoozelen zoon van wijlen JOHAN VAN SCHERPENSEEL, heer van Rumpt, van de nalatenschappen van diens ouders.

Akte, op 21 Juni 1716 verleden voor den notaris JOHAN WECHTER te Utrecht, waarbij Erasmus Barnardus van Scherpenseel, heer van Rumpt, herroept al zijne testamenten.

Verlijbrief van de helft der tienden onder het kerspel van Rumpt, leenroerig aan het capittel van Utrecht, op Johannes Erasmus van Scherpenseel, d.d. 20 Januari 1694.

Lijst der goederen, nagelaten door Erasmus Bernard van Scherpenseel, ab intestato overleden te Utrecht den 27ⁿ Juni 1716.

Inventaris, op den huize Dever te Lisse den 2^,1 Juni 1700 gemaakt door GILLIS BERNARD DE STIER, heer van Meüand, als executeur testamentair van Willem de Wael van Vronesteyn, in leven heer van Dever, Lisse enz, overleden te Amsterdam 18 Maart 1699.

Rekening door Frederik Jacob Heereman, heer van Zuidwijk, gehuwd met ELISABETH CATHARINA VAN SCHERPENSEEL TOT RUMPT en Erasmus Bernard van Scherpenseel, als gesubbro-geerde voogden over jonker JOHAN- en freule MEGTILDE VAN SCHERPENSEEL TOT RUMPT in de plaats van Gillis Bernard de Stier.

(Voor de geschiedenis van het geslacht Scherpenseel is ook de rest der akte zeer belangrijk.)

279. 1726, December 28.

Uit de akte blijkt, dat wijlen MEGTELT THEODORA barones VAN GREVENBROECK, dochter van BARBARA barones VAN SCHERPENSEEL, douairière van Grevenbroeck, bij haar testament, in bewaring gegeven aan schepenen en secretaris van Mierlo den 19ⁿ Juli 1715, eenige legaten had gemaakt aan de nicht (dei-moeder?) JOHANNA ELISABETH barones VAN KEVERBERGH, vrouwe van Aldengoor.

PI ETER DE CORT.

280. 1727, Januari 18.

Volmacht door ARNOUT VAN DER MOELEN, heer van Hinderen, tot verhef van eenen beemd onder Aarle, leenroerig aan den Gulden Huize van Rixtel, genoemd »de Leenbeemd,quot; laatst verheven door PAULUS HENDRIGK JUSTUS-, zoon van wijlen FREDERICK TOMAS YVOY, in leven generaal-raajoor der stad \'a-Hertogenbosch.

281. 1727, Januari 27.

Testament van JOHAN DE MARTENEL, commies van den tol en zijne echtgenoote MARIA VAN OLDENZEE.

282. 1727, April 12.

Volmacht door JOHAN DRAECK, secretaris der grondheerlijkheid Asten, op zijnen broeder HENDRIGK DRAACK, heer van Rixtel, kapitein der pontons en ingenieur van den staat der Nederlanden.

283. 1727, November 13.

Huwelijks voorwaarden tusschen CORNELIS HANEWINCKEL, proponent en bij collatie van den landcommandeur van Alden-Biesen, predikant van Gemert en SOPHIA MAGDALENA VAN RAVESCHOT DE CAPELLE, bijgestaan door CORNELIS CRAEYENHOFF, predikant van Veghel en Erp, als echtgenoot van ADRIANA GATARINA DE RULO, weduwe van LOUIS FRANQOIS baron DE RAVESCHOT DE CAPELLE, moeder der bruid.

284. 1728, Maart 10.

Verhuring door JOHAN CRISTOPHORUS baron BERTHOLFF DE BELVEN, heer van Balen, Asten, Bilgeren enz., aan juffrouw MARIA COPPENS voor tien jaren tegen 50 gulden sjaars van het oude klooster c. a. te Ommel, zooals dat door wijlen ANNA CONSTANTLY barones VAN BOUCOP, vrouwe van Asten enz., van het gemeene land in het openbaar was aangekocht.

P1ETER DE CORT.

285. 1728, Maari 19.

JOHAN DRAECK, secretaris van Asten cn Ommel, doet ten behoeve van JOHAN CRISTOPHORUS baron DE BERTHOLFF DE BELVEN, lieer van Astm en Ommel, afstand van de secretarie van Asten en Ommel tegen betaling van 1000 gulden in eens en van 270 gulden per jaar, zoolang Johan Draeck leven zal.

286. 1728, Juli 10.

Opening van het gesloten testament van WILLEM VAN OMMEREN, op 17 April 1728 bij denzelfde notaris in bewaring gegeven en waarbij hij tot algeheelen erfgenaam benoemt HENDRICK DONKER(\'), zoon zijner zuster.

(♦) Hendrik Donker, zoon van DIRK DONEER, „contrarolleurquot; te Helmond en van AGNIETA VAN OMMEREN, werd gedoopt te Helmond 3 Mei 1699. Peter was: Willem van Ommeren. (Doopboek Tan den predikant van Helmond in gemeentearchief.)

287. 1728, Juli 28.

JOHAN CORNELIS VAN NIMWEGEN, predikant van Oost- en Middelbeers, als in huwelijk hebbende HELENA AL1DA DE HAEN, dechargeert DAVID MELISSEN te Amsterdam ten opzichte van hetgeen hij als gemachtigde van van Nimwegen heeft gedaan in de nalatenschap van juffrouw GEERTRUY TEYT, weduwe van den heer HENDRICK SPANHUYT.

288. 1728, December 31.

Testament van JOHAN LE MARTENEL (hij teekent MARTINEL), koopman te Helmond en zijne echtgenoote MARIA VAN OLDENZEE.

289. 1729, Januari 29.

Huwelijks voorwaarden tusschen JOHAN VAN VLODORP, school-

P1ETER DE GORT.

meester te O er le, weduwnaar van SUSANNA ALLONS en WILLE-MYNA HEYGOOP, wonende te Aarle. (Hij teekent JOHAN VLODROP.)

1729, Juni 9.

Testament van AEFFIE VAN DER SAEN, echtgenoote van ARNOLD VAN DER MOELEN, heer van Hinderen, wonende op het huis Hinderen onder Helmond. Zij herroept haar testament, verleden voor den notaris GOIINELIS VAN DANSIOO te \'s-Graven-hage den 3ⁿ December 1724. Zij benoemt haren man tot eenigen erfgenaam onder den last van een legaat van \'2400 gulden aan liet diakoniehuis te Amsterdam en met verzoek »de contrefeytsels van haren voorgaenden man, do heer en m^r. JOHAN GANSNEB TENG-NAGEL, advocaat voor den edelen hove van Holland en van liaer soon een fatsoenelycke plaats te willen gunnen.quot;

1729, Augustus 13.

Overeenkomst betreffende de nalatenschap van NATHANAEL WALRAVEN (¹), in leven predikant te Helmond, tusschen ANNA HENDERINA VAN SON, laatst weduwe van NATHANAEL WALRAVEN voornoemd ter eene- en RAECHEL WALRAVEN, weduwe van JOHAN THEODORUS VAN LOO, in leven predikant te Oerle, GORNELIS INGEHAM (quot;quot;), raad en schepen van Helmond, als gehuwd met EVA GATHARINA WALRAVEN (f) en JOHAN FRAN-QOIS WALRAVEN (ff), procureur bij de schepenbank te Helmond, kinderen van Nathanael Walraven voornoemd, ter andere zijde.

Uit de akte blijkt nog, dat de echtelieden Walraven—van Son

¹

Hij overleed te Helmond 23- en werd aldaar begraven 27 Juni 1729. (Successieboek Helmond in gemeentearchief aldaar.)

(♦♦) Hjj overleed te Helmond 16- en werd aldaar begraven 20 Januari 1739. (Successieboek als voor).

(f) Zjj werd gedoopt te Helmond 5 April 1697. (Doopboek van den predikant van Helmond in gemeentearchief.) Zij overleed te Helmond 7-en werd aldaar begraven 10 Maart 1742. (Successieboek als voor.)

(ff) Hjj werd geboren te Helmond 30 Juli 1705. (Doopboek als voor.)

P1ETEU DK CORT.

huwelijks voorwaarden hebben aangegaan voor den notaris BASTIAEN VAN SCHALCKWIJCK te Wijk bij Duurstede den 1 \'2ⁿ November 1714.

292. 1729, September 29.

Kwijting door HENDRICUS MOLEMAKERS (*), predikant te St. Oeclenrode, als vader van REBECCA- en PAULINA MOLEMAKERS, ten opzichte van hetgeen haar kwam uit de nalatenschap van CATHARINA VAN FLODORP, in leven echtgenoote van JOHAN VAN GINCKEL (quot;), predikant te Bergeyk, ingevolge testament, verleden voor schepenen van Bergeyk den \'12ⁿ Mei 1725.

(\') Overleden te Sint Oedenrode 14 Januari 1732. (Acta classis Peel-en Kempenland in archief der classis.)

(♦♦) Overleden te Bergeyk 1 Maart 1732. (Acta als voor).

293. 1729, October 1.

Borgstelling door ANDRIES VAN HAENDEL, oud-raad en schepen van Helmond en collecteur van des gemeenen lands middelen, tot zekerheid van de nakoming der verplichtingen van JOHAN PETIT(*), klokkengieter te Helmond, die bij contract van aanneming zich tegenover regenten van Iteusel verbonden had tot het gieten eener klok voor eene som van 260 gulden.

(*) Jean Petit, geboren te Langeren in Bourgondie, laatst gewoond hebbende te Nederweert, huwde te Helmond 21 December 1721 met MARIA ANNA VAN HAENDEL, jonge dochter, oud 27 jaren, geboren en wonende alhier. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

294. 1729, October 3.

Scheiding der nalatenschap van NATHANAEL WALRAVEN, in leven predikant te Helmond, door zijne kinderen RACCHEL WALRAVEN, weduwe van JOHAN THEODORUS VAN LOO, in leven predikant van Oerle en Zeelst, CORNELIS INGEHAM, schepen en raad van Helmond, als gehuwd met EVA CATHARINA WALRAVEN

PIETER DE CORT.

en JOHAN FRANCOIS WALRAVEN, procureur voor de schepenbank van Helmond, allen wonende aldaar.

295. 1729, December 19.

Testament van CAREL ADOLPH VAN LUECKE (hij teekent CARL ADOLPH baron VON LUIKE), heer van Groy en Stiphout, ziekelijk te bed liggende op liet kasteel van Croy. Hij maakt zijne echtge-noote, MARIA ANGNEES RERNARDINA VAN GREVEN, de tocht van al de goederen, die hem zullen aankomen uit de nalatenschap van zijne tante, vrijl\'reule EVA BARBARA VAN LUECKE. Hij legateert voorts aan zijn halven broeder, jonker GHRISTOFFEL CAREL FRANS VAN VARENDORP, al des testateurs rechten op het varende postambt van geheel Munsterland en aan zijne genoemde echtgenoote de vordering, die de testateur heeft ten laste van den vrijheer baron BIBERA, heer van den Modetouw(?) en Ojas en waarvan de renten worden genoten door freule VAN EYCKE, als weduwe van ridder ADAM FREDERICK VAN LUCKE. Het testament bevat nog meerdere beschikkingen.

296. 1729, December 24.

CORNELIS HOOFD, schepen van Helmond en zijne toekomstige echtgenoote, MARIA LOUISA VAN WINTEROY (/.ij teekent M. L. WINTEROY), weduwe van HENDRIK VAN RIJP, in leven drossaard van Helmond, verbinden zich tegenover elkaar om HENDRICK VAN RIJP, zoon uit het eerste huwelijk der contractante en thans student in de theologie aan de universiteit van Leiden, op beider kosten te laten voortstudeeren.

297. 1730, Maart 22.

Testament van de echtelieden CORNELIS HOOFD, schepen van Helmond en zijne echtgenoote, MARIA LOUISA VAN WINTEROY (zij teekent: M. L. WINTEROY en was weduwe van HENDRICK VAN RIJP).

8

1\'IETER DE GOKT.

298. 1731, December 11.

Uit de akte is het volgend geslachtslijstje op te maken:

SIMON VAN STRALEN.

PETER VAN STRALEN, koop- ADRIAEN VAN STRALEN.

man te Helmond, ongehuwd over- quot;Tquot; ........_.....

, , . . „₀^m^r. ADRIAEN VAN STRALEN,

leden aldaar in 1080 ( ).

•1 m^r. WILLEM VAN STRALEN. 2 PERO VAN STRALEN.

(♦) Hjj oYerleed te Helmond 5 September 1680. (Successieboek Helmond in gemeentearchief.)

299. 1732, December 24.

RACHEL WALRAVEN, weduwe van JOHAN THEODORUS VAN LOO, in leven predikant van Oerle en Zeelst, bijgestaan door HENDRICK DONCKER, schepen van Helmond, haren tegenwcor-digen echtgenoot, verklaart, dat zij zal zorg dragen voor de begrafenis van hare overleden dochter, SUSANNA GATARINA VAN LOO, maar een verklaring omtrent het al dan niet aanvaarden van Ie nalatenschap van deze zich wenscht voor te behouden.

300. 1733, Januari 22.

JOHAN CAREL baron DE JEGER, heer van Eckart, Pasbogaard enz., stelt JOHANNES CORNELIS DE ROY, wonende te Zeelst, aan tot drossaard, schout en secretaris van lickarl, waarvoor deze zal genieten de helft van alle boeten, die geheven zullen worden.

301. 1733, Juli 25.

Volmacht door JOHAN DE ZEELANT, secretaris van Beek enz., tot verhef der erfsecretarie van Someren, door hem bij koop verkregen van COVERT VAN DER LIT.

PIETER DE GORT,

302. 1733, October 4.

Testament van de echtelieden HENDRICK DONCKER, substituut-secretaris van Helmond en RACHEL WALRAVEN (*), weduwe van JOHANNES THEODORIS VAN LOO.

(♦) Zjj overleed te Helmond 16- en werd aldaar begraven 20 Juni 1740. (SuceeBsieboek Helmond In gemeentearchief.)

303. 1736, Maart 19.

ARNOLD VAN DER MOELEN, heer van Hinderen, als erfgenaam van wijlen zijne echtgenoote, AEFFIE VAN DER ZAEN, schenkt het \'/3 in zekere grafstede in de oude kerk te Amsterdam aan AEFFIE VAN DER ZAEN, echtgenoot van m\'. CORNELIS GEER-LING, oud-burgemeester en vroedschap der stad Haarlem.

304. 1737, Januari 12.

In de akte worden genoemd: ANTONY HEYCOOP, wonende te Vlierden en JOHANNES HEYCOOP(\'), waarnemend predikant van Someren en Lierop, als eenige kinderen van wijlen MARTINUS HEYCOOP en MARIA VAN WEEGEL, in leven echtelieden alhier woonachtig.

(♦) Gedoopt te \'s-Gravenhage in de Groote kerk 1 Mei 1709. (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van \'s-Gravenhage.) Begraven te Someren 24 Augustus 1763. (Grafboek in gemeentearchief van Someren.) Gehuwd te Someren 9 Juli 1742 met ENGELTJE VORSTERS, geboren te Roozendaal bij Velp, overleden te Someren 18 October 1800. (Doopboek van den predikant en grafboek in gemeentearchief van Someren.)

305. 1737 Maart 2.

Verhuring door JOHAN PEETER baron VAN RAESFELT, heer van het graafschap BroncJchorst, Beek en Honk enz., aan BERTRAM DIDERICK SWAEN, kapitein van eene compagnie infanterie in dienst der Nederlanden, van het kasteel van Beek Honk c. a.

l\'IETEIl DE CORT.

1737, April 20.

JOHAN CAREL baron DE JEGER, heer van Eckart, Pasbogaard enz., stelt WILLEM DE WITH, notaris en procureur te Eindhoven, aan tot drossaard, schout en secretaris van Eckart.

K. Akten, verleden voor den notaris Johan Francois quot;Walraven.

1736, December 28.

M^r. JAN JANSE VAN AARLE, priester, vicedeken en scolaster der collegiale kerk van St. Oedmrode. had bij testament, op 3 September 1634 voor den notaris DIRCK VAN DER VELDE verleden, verschillende beurzen gesticht. FRANCIS VERBEEK, te Aarle overleden, was daarvan collator. Zijn broeder HENDRICK VERBEEK, zoon van wijlen mf. HENDRICK VERBEEK, wonende te Amsterdam, beweert, dat het begeven van gezegde beurzen op hem is verstorven en machtigt alsnu zijnen broeder ANTHONY VERBEEK, wonende te Helmond, om van DOROTHEA HURKMANS, weduwe van genoemden Francis Verbeek, afgifte te vragen van al de charters, op gezegde beurzen betrekking hebbende.

1737, Februari 19.

In de akte worden genoemd: ELSIABETH HENDRINA VAN KEPPEL FOCX, weduwe van JOHAN DRAAK, in leven secretaris

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

van Nuenen, G er wen en Wetten en haren behuwdzoon, ADRIAAN DRAAK, secretaris van gemelde dorpen.

309. 1737, Juli 20.

GERARDT NORBERTUS baron van SCHERPENSEEL, heer van Mierlo, Hout, Broek, Breumel enz., stelt HENDRICK DONCKER aan tot drossaard en schout van Mierlo c. a. Hij zal dc helft der boeten en andere inkomsten van gezegde ambten genieten.

310. 1741, November 20.

Negen en veertig inwoners van Helmond, sexerceerendc het fabricq der linnens en bonten leywaten, alle meeste gequalificeerdens ouderlingen in \'t weversambagt binnen de stadt Ilehnont, representerende \'tgansche ambachtquot;, machtigen een tweetal inwoners om bij de staten-generaal bezwaren in te dienen, «nadien het linden en bonten lywaten, welck sy maeken ofte doen maecken, extraordinair en buyten het out gebruyk belast is geworden met het looden, \'t geene geschiet en geordonneert sonde sijn door off wegens de heeren den raedt ter admiraliteyt, waarvoor van ider stuck off bont te doen looden, moet werden betaalt twee en een halve stuyver, waervan het landt niet en proffiteert maar sulex alleonlijck streckt tot groote last en prejuditie van de arme ingesetenen der stadt Helmondtquot;.

311. 1742, Maart 16.

Testament van EDUART GALLAS, ontvanger der convooien en licenten te Helmond en zijne echtgenoote JACOBA KUMSIUS (¹). In het stuk worden nog genoemd: EL1SABET BEZOO VE, weduwe van DIRK KUMSIUS, moeder- en ANNA MARIA KUMSIUS, echtgenoote van JOHANNES CHRISTOPHORUS WALKART, predikant te Helmond., zuster der testatrice.

¹

Eduard Gallas, geboren te Brielle, huwde IC Augustus 1739 te Heeze met Jacoba Kumsius, jonge dochter van Dordrecht, wonende te Budel. (Trouwboek Heeze in gemeentearchief aldaar.)

JOIIAN FRANCOIS WALHAVEN.

1742, Juli 26.

Inbewaarneming va i het gesloten testament van JAN WINTEROY, kapitein ten dienste dezer landen en zijne zuster ELISABETH WINTEROY, wonende te Helmond.

Het testament was gesloten met drie lakken, waarin de afdruk van een cachet, het volgend wapen vertoonende: gevierendeeld,

1 en -i drie meerltjes, geplaatst 2 en 1; 2 en 3 drie rozen, geplaatst

2 en 1 ; helmteeken een meerltje.

Het testament is op 31 Maart 1749, na het overlijden van Elisabeth Winteroy, geopend.

1742, Augustus 25,

Volmacht door JOHAN DE GASSEMAJOR, drossaard van Helmond, op zijne echtgenoote, CHRISTINA CORNELIA DE GASSEMAJOR, om hem te vertegenwoordigen in do nalatenschappen van wijlen JOHANNA GATHARINA MULLER, in leven huisvrouw van PERO DE CASSENMAJOR, drossaard van Beurne, moeder- en van wijlen GEORGIUS JUSTUS MULLER, grootvader der lasthebster.

314. 1742, December 5.

Testament van mr. PETRUS VAN STRALEN, heer van Müheeze, wonende te Helmond. Hij benoemt tot eenigen erfgenaam zijnen broeder, ra^r. WILHELMUS VAN STRALEN, wonende aldaar.;

(In eene akte van 22 Januari 1743 wordt m^r. Wilhelmus van Stralen genoemd: erfgenaam van wijlen m^r. Petrus van Stralen.)

1743, Februari 12.

Eenige ingezetenen van Beek verklaren ten verzoeke van ADAM BLANKERT, koopman in wijnen te Beek, »dat als in den jaere 1731 of 1732 den heer baron VAN RAASFELDT hadde gekogt de heer-lijckheyt van Beek en Donk en dat hy ter dier occasie als heer van en binnen deselve heerlijckheyd is ingehaald met byde de schutte-ryen aldaer, verscheyde dagen aen den anderen veele vrolijckheden

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

sijn bedreven soo met ten huyse van den voornoemden heer Adam Blankert, alsdoen wonende op het huys Boek en ahvaer den voornoemden heer baron van Raesfeld was logerende benovens synen schoonsoon, den heer baron VAN KUGMEYSTER, te geven pragtige maaltyden er. wat daervan was dependerende soo aen drossaart mitsgaders menigte andere heeren, die den voornoemden baron van Raesfeld quamen filiciteeren, als met het schieten van musqnetten off snaphanen door de respective ingesetenen {van de voornoemde heerlijekheyd Beek en Donk en het tracteeren van deselve deswegens op bier en jeneverquot;.

316. 1745, Maart 12.

Testament van DIRCK DECKERS, president-schepen te Benrne en zijne echtgenoote CORNELIA LOSECATIUS. In de akte worden genoemd : PETER DECKERS te Woensel, broeder van den testateur en MARIA LOSECATIUS, echtgenoote van ANTONY LA FORME, wonende te Deurne en ANTONY LOSECATIUS, wonende te Zevenbergen, halve zuster en halve broeder der testatrice.

317. 1745, Juli 20.

Uit de akte blijkt, dat HENDRICK DONKER, bij commissie van 11 Juli 1745, door MELCHIOR JOOST baron VAN SOMEREN VAN VRIJENES, heer van Croy, Sliphout enz.. is aangesteld tot drossaard en schout van Croy cn Stiphont en dat die aanstelling door de staten-generaal op 12 Juli 1745 is geapprobeerd.

318. 1747, Januari 14.

Testament van de echtelieden JOHANNES CHRISTOPHORUS WALKART, predikant te Helmond en ANNA MARIA KUMSIUS.

319. 1748, Februari 22.

Volmacht door JOHANNA GUALTHERI, weduwe van JACOB VAN DEN BRUG, in leven predikant te Someren en ALIDA LOWISA

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

GUALTHERI, weduwe van MATTHIAS VAN NOORT(*), in leven predikant te Geldrop, beiden wonende te Helmond, ten einde haatte vertegenwoordigen in de nalatenschap van hunnen onlangs te Antwerpen overleden broeder LOUWIS GUALTHERI, in leven kapitein in het regiment van den baron DE VILATTES.

(♦) Overleden te Geldrop 25 December 1739. (Acta Classis Peel- en Kempenland in archief der classis.) IIjj huwde met Alida Louisa Gualtheri te Someren 26 November 1713. (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Geldrop.)

320. 1748, November 2.

Bij testament, verleden voor den notaris JOH. BLEEKER te \'s-GravmJiage den 25^stelgt; September 1748, had MARIA AGNES BERNARD1NA barones VAN GREVEN, douairière van CAREL ADOLPH baron van LUCKEN VAN PATENMEULEN, tot erfgenamen benoemd WILLEM HENDRIK VAN FLODORP(*), predikant te Aarle en DAVID BLANKEN, predikant te Arnhem. Van Flodorp verwerpt bij deze akte zijne erfenis.

(♦) Te Aarle overleden 30 Augustus-, begraven 4 September 1769. (Grafboek van Aarle in gemeentearchief van Aarle-Rixtel.) Gehuwd met SUSANNA CATHARINA HERMANI genaamd VAN DER KLE. (Doopboek van den predikant in hetzelfde archief.)

321. 1749, September 6.

In de akte wordt genoemd; DAVID VAN DUCK, wonende te Heeze, broeder en erfgenaam van wijlen DIRK VAN DIJK, in leven gezworen klerk te Heeze en Geldrop.

322. 1749, November 2.

Inbewaarneming van het gesloten testament van JAN VAN WINTEROY. Het testament was gesloten met drie lakken, waarin afdrukken van een cachet, vertoonende het wapen als bij n⁰ 312. De testateur benoemt tot erfgename: zijne nicht BOUDEWINA

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

GURTIUS, weduwe van HENDERICK DONKER, in leven drossaard van Mierlo en Sliphout en bij vooroverlijden van haar, tot erfgenaam haren zoon BOUDEWIJN DONKER. (*)

Het testament is op 15 November 1749 geopend ten verzoeke van D1NA WINTEROY, weduwe GURTIUS en hare dochter BOU-DEWINA GURTIUS. In de akte van opening wordt de testateur genoemd: wijlen JAN WINTEROY, in leven kapitein der vereenigde Nederlanden.

(*) Hjj werd gedoopt te Helmond 10 April 1746. (Doopboek van den predikant van Helmond in gemeentearchief.)

1752, October 5.

Testament van de echtelieden DIRK VAN HOUTUM, commies van den tol te Oirschot en ELIZABETH ANTHONISSE DE HAEN. Zij herroepen hunne huwelijksvoorwaarden, verleden voor schepenen van Oirschot den SO⁰ Augustus 1734.

1754, Januari 25.

In de akte wordt genoemd; MARIA WYNANT ADRIAANSE, wonende op den huize Binderen, eerst weduwe van ARNOLD VAN DER MOELEN, later weduwe van WILLEM VAN DIJGK (*), in leven commies-contrarolleur wonende op Binderen.

(*) Willem van Dijk, president-schepen van Helmond, commiea-contrarol-leur der convooien en licenten aldaar, geboren te \'s-Hertogenbosch, weduwnaar van HILLEQONDA VAN KASSEL, huwde te Helmond 14 Juni 1744 met MARIA TAN WOENSEL, weduwe van Arnold van der Moeien, geboren te Helmond. (Trouwboek Helmond in gemeentearchief.)

1755, Mei 2.

Huwelijksvoorwaarden tusschen ADRIANUS JAGOBUS jVAN NIJMEGEN, wijnkooper te Nijmegen, weduwnaar van ADRIANA VAN BRAKEL en MARIA VAN FLODORP, wonende te Aarle.

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

326. 1757, December 28.

Iu de akte wordt genoemd: FLORIS VAN BOUSSEL als voogd van JAN HENDRIK VAN SCHERPENSEEL, heer van Mierlo.

327. 1762, September 11.

In de akte wordt genoemd: ANGENITA INGEHAM, weduwe van HENDRIK VAN ADRICHEM, in leven drossaard van Helmond.

328. 1762, October 11.

Testament van ROGIER, baron van LEEFFDAEL en zijne echt-genoote J.....MOLEMAKERS.

329. 1764, Mei 5.

«Compareerde JOHAN FRANCOIS VAN DER GHEEST, oudt 64 jaeren en 6 maenden, sedert den 23 July 1734 rentmeester der coramanderie Gemert, soo hy seyde, denwelcken, door ende van wegens syne hooghwaerde excellentie den hooghgebooren en hoogh-waardigen heere, heere WIRICH LEOPOLD vryheere VAN STEINEN TOT SCHERVEN EN KESSENICH, des hoogen Duytschen ordens ridder ende landtcommandeur der balleye Aldenbiessen, versoght sijnde om, in faveur van justitie, verclaeringe dei- waarheyt te geven, heeft gedeclareert \'t volgende, namentlijck ende eerstelijck, dat hy comparant den eerwaarden heer VAN DER WESPEN (*), gewesen Rooms pastor tot Nislelrony, meermaals gesien, gesprooken en ge-kent heeft, die aen hem declarant, onder andere spreekende wegens de pastorye van Nistelrooy, in substantie verhaelt en geseght heeft, dat sijn voorsaet was geweest JUDOCUS MANDERS, die syne praesentatie tot de pastorat aldaer door ofte van wegens den heere landtcommandeur off heeren van \'t hooge Duytsche orden hadde

(♦) Antonius van der Wespen f 23 Juli 1739. (Zie Schutjes Oesch. bisdom van \'s-Hertogenbosch V blz. 200.)

JOHAN FRANgOIS WALHAVEN.

verkreegen; tweedens dat na doodt van voorschreven heer Judocus Manders, soo hy heer van der Wespen al verders verhaelde en syde, den eerwaarden heer ABRAHAM SP1ER1NCS de pnesentatie tot de pastorye van Nistelrooy van do hoeren van \'t hooge Duytsche orden voorschreven hadde verkregen, die dan oock, uytt hoofde dezer syner prsesentatie, sigh daerop by den hoogwaardigen heere PETRUS GOEVARTS. doenmaels vicaris des Lisdoms van \'s-Bosch, om van denselven geexamineert en als pastor tot Nistelrooy geadmitteert te worden, gesisteert hobbende, door den heere vicaris voorschreven geexamineert is geworden en by \'t voornoemde examen gants geene voldoeninge hebbende gegeven, dienvolgens van der handt gewesen en doorgesonden was; seggende hy lieer van der Wespen tegens hem comparant doenmaels al verders in substantie, dat hy sigh niet wiste te besinnen, gehoort te hebben, dat de heer Abraham Spierincs sigh deswegens meer bekommert hadde nogh oock niet, dat de hoeren van \'t hooge Duytsche orden dienaengaende eenige verdere instantien haddon gedaen en dus dese saoke soo langh hadden laten loopen tot dat de heere vicaris Goevarts, zaliger, oyndelijck de pastoraet van Nistelrooy aen hem hadde geconferoert ende gegeven; verhaelende hy heer van der Wespen doenmaels aen hem deponent al verders, dat de heer vicaris Goevarts zaliger, hem selfs in substantie gesoght hadde \'t volgende: «\'tis tot Nistelrooy seer goet; gy kont aldaer wel leven; de gemeontenaeren geven off zullen uw een vaste somine gelts jaerlijks geven; de vervallen sijn goot; de hoeren van \'t hooge Duytsche orden hadden my dien goeden hals, heer Abraham Spierinxs, gepraesentoert, die my gants geen voldoeninge in \'t examen heeft gegeven on daerom hebbe ick hem oock moeten doorsenden en niet konnon admitteeren.quot; Gevende den comparant verdere redenen van welwetentheyt, dat dit alles was ter syner huyse tot Nistelrooy, seggende hy heer van der Wespen voorschreven, sittonde in sijn stoel, vermits hy gants podogrous olf byna gostaodigh impotent was, tegens hem deponent onder \'t nemen van affscheydt doenmaels nogh verders doze off diorgelycke: «bidde uw mijnheer vermits ick een sleghto huysinge hebbe, soo gy siet, en geen vrindt snaghts mot core kan logeeren, gelieft dogh aen regenten alhier te recommandeeren, dat sy myne huysinge wat zullen gelieven te vergrooten en te vorbeetoreu, sy sullen uw sulxs niet derven verweygeren want sy micken mijn versoek en seggen

•TOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

dienaengaende niet veel,quot; \'twelcke hy deponent verclaert op sigh genomen en oock gedaen te hebben, \'tgeene van dat effect is geweest, Hat regenten voorschreven de pastorale huysinge aldaer door het aentirameren van eene nieuwe kamer off zomerkeucken nogh by leven van heer van der Wespen hebben vergroot en verbetert en zedert welckcn tijdtt den comparant den heer van der Wespen voorschreven nooyt meer gesien off gesprooken heeft. Verclaerende hy deponent alwyders, verders mede waer ende waeraghtigh te zijn \'t volgende: namentlijck, dat hy den eerwaerden heer Abraham Spierinxs, gewesenen pastor tot Alem, meyerye van \'s-Bosch, voor omtrent 2 en ^l/s jaer binnen Gemert overleden, voor veele jaeren gekent, te meermaelen soo tot Gemert als elders gesien, gesprooken en met hem gegeten en gedroncken heeft en sulx nogh laestelijck weynige weeken voor syne doodt, ten huyse van hem deponent, die specialijck doenmaels met hem, wegens die ter dier tijdt vaceerende pastorye van Nistelrooy, in discouren raekende, aen hem deponent deswegens in substantie verhaelt en geseght heeft \'t volgende : dat hy de prscsentatie der voorschreven pastorye door wylen syne hoogh vorstelycke eminentie den heere cardinal VAN SCHON-BORN, ter dier tijdtt landt-commandeur der balleye Aldenbiessen, door recommandatie syner goede vrinden bekoomen hebbende, sigh uytt hoofde der voorschreven pnesentatie hadde gesisteert en ge-prsesenteert by wylen de heer Petrus Goevarts, doenmaels vicaris des bisdoms van \'s-Bosch, ten eynde van door hem geexamineert en vervolgens als pastor tot Nistelrooy geadmitteert te werden; dat hy heere vicaris voorschreven by het overhandigen en overlesinge dier pnesentatie hem vraeghde met passie en gelijck als gestoort sijnde: «wel wat competentie geeft off verspreekt uw syne eminentie den heere landt-commandeur?quot;, hy hierop geandtwoordt hadde dese off diergelijcke; »dat weete ick niet, hooghwaardigh heer, dogh ick verlange geene andere competentie als die alle voorige pastores van Nistelrooy gehadt hebben en ben daer mede te vredenquot;, hy heere vicaris met veel hevigheyt tegeiis hem voortvaerende, hierop hadde geantwoort dese off diergelijcke: »gy onnoosele, als gy sijt, gy weet niet wat gy seghtquot; en hem vervolgens op het scherpste aenvangende te, examineeren en t\'ondervraegen zoodanigh, dat hy, doenmaels nogh een jongh priester zijnde, soo hy al verder verhaelde en seyde, begon te beven en hierdoor gants confuus wiert ja schier niet meer

JOHAN FRANCOIS WALRATEN.

wiste wat hy antwoorden off seggen zoude tot soo verre den heere vicaris voorschreven eyndelijck tegens hem seyde dese off dierge-lycken; »gaet heen, ick sal off kan uw niet admitteeren, gy geeft my geen voldoeningequot;. Verclaerende hy comparant al wyders, dat voorschreven heer Spierinx doenmaels en ter selver tijdt al verders verhaelde en segde niettegenstaende, dat hy door alsulke maniere van doen en ondervraeginge wonder ontstelt was, hy echter ver-meynde, ja seeker was, nogh veele en verscheyde questien, die hy naderhandt hierover hadde naergesien, wel en soo \'t behoorde beandtwoordt te hebben dogh den heere vecaris voorschreven gants gestoort zijnde en hem vooral niet genegen zijnde , hy dus onver-righter saake hadde moeten vertrecken en thuys koomende, allent-geene voorschreven, deels uytt schaemte, deels oock vermits hy niet wiste wat hy hieromtrent doen off laten soude dan off hy heere vicaris voorschreven off wel hy self\'s aen syne heeren collatores sulx moeste bekent maeken, hadde verswegen soo langh hy konde, totdat den heere vicaris voorschreven eyndelijck, na verloop van eenigen tijdt hierna, voorschreven pastoraet jure devoluto, soo hy vermeynde, aon de heer van der Wespen, voor wien den heer vicaris besonder genegen was, hadde vergeven. Verclaerende hy comparant al wyders mede waer eu waaraghtigh te zijn \'t volgende namentlijck, dat in den jaere \'1739 in den vasten juyst op den middaghtyde hy comparant aen tafel was, op de commanderie tot Gernert is komen opryden seeker persoon, hem doenmaels onbekent, die hem declarant versoghte te spreeken en deze dus binnengekoomen zijnde, tegens hem onder anderen seyde, dat hy Rooms pastor tot Bieden en sijn naem VAN HERREWAARDEN (*) was, dat hy gehoort hebbende, dat de heer van der Wespen, pastor tot Nistel-rooy, doodelijck kranck was sonder eenige hoope van herstellinge, door een brieff van recommendatie van den heer VAN S1NGENDONCK, burgemeester der stadt Nieuicmegen, sigh hadde wesen priesenteeren aen sijn hooghwaarde den heere vicaris tot Oirschott om, by vacature der pastorye tot Nistelrooy, door syne hooghwaarde met deselve aldaer te mogen begunstight worden maer dat voornoemden heer

(♦) Gemrdus van Herwaerden. Zie Schutjes Oeach. t. het Bisdom \'s-Hertogenbosch III blz. 443. Later wordt hjj in deze akte evenwel Everhardus v. H. genoemd.

■lOHAN FRANgOIS WALHAVEN.

vicaris, na overlesinge van voorschreven brieff, soo hy heer van Herrewaarden doenmaels al verder verhaelde en zeyde, hem in substantie hadde geandtwoort ende geseght dese off diergelycken, »heer pastoor, ick wilde geirne de recommendatie van de heer borgemeester van Singendonck genoegen geven en uw de pastoraat van Nistelrooy confereren niacr ick ben oudt en kan geen verdriet off moeyelijckheyt meer vei\'dragen, die ick uyt hoofde van dien, soo ick gehoort hebbe, seeckerlijck sal te verwaghten hebben vermits de heeren van het hooge Duytsche orden \'t reght van presentatie tot de voorschreven pastorye sustineeren te hebben, ick raade uw, gaet na Gemert, geeft uw aldaer aen en tracht de recommendatie en prsesentatie te bekoomen, sal uw alsdan.de pastoraet van Nistelrooy confereren want ick kenne uw.quot; Verclaerende hy comparant verders, dat hy heer van Herrewaarden, by hem doenmaels het middaghmael nemende en sigh dus by vacature tot voorschreven pastoraet meermaels recommanderende, hy declarant onder andere tegens hem heer van Herrewaarden voorschreven heeft geseyt dese off diergelycke: »raijnheer pastor, ick wil uw geirne recommendeeren maer vermits gy een goet vrindt van de heer van Dieden zijt, soo uweleerwaarde seght, sout gy derhalven niet konnen goetvinden om den heer borgemeester van Singendonck te versoeken en sien te beweegen om een brieff aen my te schryven en daerby uweleer-waerde, gelijck aen den heere vicaris, tot de pastorye van Nistelrooy te recoramandeeren, ick sal dese alsdan in mijn beright, daerover te doen, bysluyten om myne recommendatie te meer craght by te settenquot;, \'t geene hy heer van Herrewaarden mede goet keurde en aennaem te sullen doen en hy voort hierna vertreckende. Verclaert comparant al wyders mede waer en waeraghtigh te zijn, dat voorschreven heer van Herrewaerden na verloop van weynige daegen hierna, niet beters weetende off het was den 25 olf 20 Mert, zijnde geweest woens- oil\' donderdagh voor Paeschen 1739, na Gemert weder gekomen is, hem comparant overhandigende een brieff dooide heer borgemeester van Singendonck, vryheere van Dieden, soo hy seyde, aen hem comparant geaddresseert en geschreven met recommendatie van hem, heer Everardus van Herrewaarden, tot de pastoraet van Nistelrooy en welcke missive, soo hy comparant al verder verclaert, voort daerop aen den heere raet en balleye secretaris Clanner in originali verzonden en daerby den heer Everardus van

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

Herrewaarden best mogelijxst tot de pastoraet van Nistelrooy ge-recommandeert te hebben, \'t geene van dit gevolgh is geweest, dat syne hoogvorstelycke eminentie de prssentatie tot de pastoraet van Nistelrooy voorschreven aan hem heer comparant dan oock verclaert by missive van de heer raet en balleye secretaris Clanner voorschreven, dato Maestricht 30 May 1739, met bygevoughde reversale om door de heer van Herrewaarden onderteekent te werden, ontfangen te hebben en welke praisentatie en reversale hy comparant al wyders verclaert off wel aen de heer RINCKENS (\'), Duytsch ordenspriester en pastor tot Haeren, doenmaels tot Gemert zijnde, soo het hem comparant voorstaet, hoeft overhandight olf immers seekerlijck aen laestgenoeraden heer pastor tot Haeren by missive heeft toegesonden met versoeck en instructie als aen hem comparant by missive van de heer raet Clanner gedaen was om dus \'t eene en andere, soodra de doodt van de heer van der Wespen, die doenmaels nogh leefde en verscheyde weeken hierna oock nogh geleeft heeft, bekent sijn soude, aen den eerwaerden heer van Herrewaerden tot Dieden, als zijnde maer een kleyn uertje van Haeien gelegen, te spoediger te konnen behandigen. Verclaerende hy deponent wyders, dat de heer van der Wespen in Julio daeraenvolgende gestorven zijnde, hy heere Everardus van Herrewaarden sigh voort hierna begeven heeft na Oirschott by sijn hooghwaarde den heere vicaris en aen sijn hooghwaarde heeft vertoont en toegestelt de praesentatie off collatie door syne hoogh-vorstelycke eminentie, den heere cardinal VAN SCHONBORN, doenmaels landtcommandeur der balleye Aldenbiessen, aen hem gegeven en verleent, die dan oock voorschreven praesentatie na overlesinge derselve sonder tegenseggen aennaem, aen hem dan oock acte van admissie heeft gegeven om deselve in \'s-Hage te vertoonen en dienvolgens d\'appro-batie van haeredele hoogmogende daerop te versoeken, soo hy heer van Herrewaerden al verder aen hem comparant verhaelde en seyde, maer vermits seeker heer ELIAS BERINGHEN, priester in \'t oratorie tot Vurne, geboortigh tot St. Oderoode, soo hy heere van Herrewaarden doenmaels al wyders verhaelde en seyde, een goet vrindt van de heer general baron VAN CROMSTROM, ter dier tijdt grootmajor off commandant van Vurne, was soo door recommendatie van

•TOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

evengenoemden heer general als grave VAN RECIITEREN, hoogh-schout der stadt en meyerye van \'s-Bosch, als desselfs stadthouder en andere vrinden meer ondersteunt zijnde, de deserviture der pastorat van Nistelrooy voorschreven middelenvyle hadde weeten te verkrygen, hy heer van Herrewaarden dan oock, soo door dese als andere, by gemeentenaeren van Nistelrooy seer swart en hatelijck gemaackt was, soo als sijn eerwaarde aan hem comparant al verders verhaelde en seyde, en onder andere haer in substantie hadde in-geboesemt \'t volgende, dat hy heer van Herrewaarden een swack en ongesont mensch scheen te sijn, te swaerlyvigh zijnde, dick ge-swolle beenen hadde etc., sy gemeentenaeren derhalven eens souden overweegen hoe sleght en bedroeft sy van haeren voorigen pastor, die schier jaer uytt jaer in beddeleegerigh was geweest en op een stoel sittende, sigh voor den authaer hadde moeten laten dragen, waeren bedient geweest; dat sy \'tselve van hem insgelijxs te ver-waghten hadde door welke en veele andere diergelycke vuyle en iiyttgedaghte uyttstrooysels meer den botten en sleghten boer, — soo hy heer van Herrewaarden al verder verhaelde en seyde —, sigh hadde laten ovêrhaelen om request aan haeredele mogende te proesenteeren en daerby onder andere te versoeken, dat haer deser-vitor Elias Beringhen voorschreven oock haer pastor mochte blyven; verclaerende hy deponent al verders, dat de heer van Herrewaarden voorschreven doenmaels aen hem wyders verhaelde en seyde, dat hy in \'s-Hage koomende om de approbatie op syne admissie naer gewoonte te versoeken en in te haelen, aldaar tot antwoort hadde gekregen, dat gemeentenaeren van Nistelrooy by request hadden versoght, dat haer deservitor haer pastor oock moghte blyven, dat men hem vervolgens met sijn versoek niet konde te reght helpen sonder en alvoorens hier over aen den heer vicaris geschreven te hebben, verhaelende en seggende hy heer van Herrewaarden vocr-screven aen hem deponent doenmaels al wyders, dat hy dus liyt den Hage weder koomende, aan den heere vicaris tot Oirschot rapport ende verhael gedaen hadde van sijn wedervaeren aldaer die, — soo hy heer van Herrewaerden al verder verhaelde en seyde —, aen hem hierop gelijck als met wekemoedigheyt hadde geantwoord ende geseght dese off diergelycke »wat wille ick doen mijn heer, ick ben gedwongen off sy dwingen my, myne harden sijn gebonden, ick kan myne maght niet exerceeren soo als ick

JOHAN FIUNQOIS WALRAVEN. 129

wel wenschte, ick ben oudt, kan tegens geen quellinge off moeye-lijckheyt meer, sy sijn my meester, ick hoope, dat de heeren van \'t hoogs Duytsche orden ende heer borgemeester van Singendonck, door haar maght en gesagh, uw sullen mainteneerenquot;; seggendo hy heer van Herrewaarden aen comparant doenmaels al verders, dat hy dit sijn wedervaeren voorscreven aen de heer borgemeester van Singendonck als voor, insgelycen hadde verhaelt en dat voornoemden heer, seer gestoort sijnde, tegens hem hadde geseght dese off dier-gelycke: «gaet maer gerust na Dieden, dat sy doen wat sy willen, ick verseekere uw mijn heer, mijn naem sal geen Singendonck sijn off gy en niemant anders suit pastor tot Nistelrooy sijnquot;; verclaerende deponent wyders, dat hy sedert dien tijdt voornoemden heer van Herrewaarden nooyt meer gesien nogh gesprooken heeft en ook niet te weten off de heer van Singendonck voorscreven off hy heer van Herrewaarden voornoemt desvvegens iets verders hebben gedaen off ondernomen, dogh waerschynelijk niet, soo hem deponent voor-staet, om dieswille meergenoemden heer van Singendonck, oudt en cranckelijck sijnde, wynigh tijdts hierna, niet beters weetende als in \'t laest van den jaere 1741 off uyterlijck by aenvanck des jaars 1742 is overleden, gelijck ook de heer van Herrewaarden, die mede cranckelijk wordende, niet Jangh na syne collatie geleeft heeft, maer insgelijxs is gestorven, dogh tyde wanneer verclaert declarant niet te weten, dan off sulx is geweest voor off kort na de doodt van meergenoemden heer van Singendonck. Redenen van geheugen en welwetenheyt hy comparant wegens alle het geseghde voorscreven naerder allegueerende, verklaart laestelijck, dat de heer Elias Beringhen, aen hem doenmaels onbekent, op seeker tijdt, nogh by leven en langh voor de doodt van de heer van Herrewaarden, op den casteele tot Gemert is gekoomen, seggende wie hy was en verdere in substantie, dat hy gehoort hadde, dat syne hooghvorste-lycke eminentie den heere landtcommandeur de prtesentatie off collatie der pastorye van Nistelrooy hadde, hy dienvolgens quamp om comparant te versoeken van hem te willen recommanderen, ten einde hy met de collatie der pastorye van Nistelrooy voorscreven moghte begunstight worden, waerop hy declarant hadde geandt-woordt dese off diergelycke: «wilt dan de heer van Herrewaerden desisteeren off is hy doodt mijn heer?quot; hy heer Beringhen voorscreven hierop repliceerende, zeyde in substantie; »neen, maar hy is cranc-

9

JOHAN FRANQOIS WALRAVEN.

kelijck en sal nooyt in den Haage geadraitteert worden, gemeente-naaren zullen hem den voet dwers setten en willen geen ander pastoor hebben als myquot;, waerop comparant verclaert geantwoort te hebben dese off diergelycko in substantie: »syne hooghvorstelycke eminentie erkent niemant anders als den heer van Herrewaarden als pastoor tot Nistelrooy, en vooral uw eerwaarde niet, vermits sy door de reghte deure in den schaepstal aldaer niet sijn ingekoomen maer wehe diegeenen, die hem den voet dwars gesett en batelijck gemaekt hebben, uw eerwaerde hadde do moeyte wel kunnen spaeren van my deswegens te komen spreekenquot;; onder welck seggen den heer Beringhen voorscreven sonder dat declarant aen hem iets ja selfs nogh geen stoel gepresenteert heeft, is vertrocken.

1764, December 18.

Trouwbeloften tusschen mr. G. E.(*) SCHENCK VAN REEKOM, weduwnaar van ALIDA NAYENS, wonende te Helmond en jonk-vrouwe MARTINA HENRIETTA CLANT.

(♦) George Emanuel.

1765, Januari 8.

Uit de akte blijkt, dat er tusschen DIEDERIK HUYGENS, oud-raad en schepen van \'s-IIertogenhosch en LOWISE GATHAR1NA DE LA FONTAINE D\'ORGEMONT het voornemen bestond te huwen; dat velen haar een huwelijk met den heer Huygens hadden afgeraden op grond, dat hij vele schulden bad; dat zij daarop meermalen had geantwoord, dat dit voor haar geen beletsel zoude zijn, voorgevende, dat zij 22000 gulden rijk was en zij dadelijk na het huwelijk de schulden van den heer Huygens (die naar men zeide 17000 gulden bedroegen) zoude betalen.

1766, November 26.

Uit de akte blijkt, dat NATHANAËL DONKER, wonende te Helmond, door JAN LOUIS CAREL baron DE HEUSCH en zijne

JOHAN FRANCOIS WALRAVEN.

achtgenoote IDA FRANCISCA MARIA HYACINTHA CATHARINA barones van SCHERPENSEEL. lieer en vrouwe van Mierlo, Hout, Broek enz., was aangesteld tot drossaard en schout der gemelde heerlijkheid.

1767, Mei 9.

In de akte wordt genoemd: HENRIETTE GEORGETTE COLLOT D\'ESCURY, weduwe van JUSTUS CLANT SCHATTER, wonende te Helmond.

1767, Augustus 25.

Uit de akte blijkt, dat de staten-generaal eene beurs, gesticht door CASPAR ANTHONY vrijheer VAN BELDERBUSCH, landcommandeur van Aldenbiesen op de kapel van Liessel, bij akte van collatie de dato 10 Mei 1767, voor zeven jaren hadden begeven aan ADRIAENUS JOHANNES JACOBUS VAN FLODORP, zoon van LAMBERT VAN FLODORP, predikant van Gulpen en Margraten.

Ij. Akten, verleden voor den notaris

Pieter de Leeuw.

1768, Juli 27.

In de akte worden genoemd: de echtelieden DIDERIK HUYGENS, raad en oud-schepen van \'s-Hertogenbosch en EMERENTIA JOHANNA VAN GOESVELDT, wonende te Helmond.

PIETER DE LEEUW.

1769, September 13.

Tusschen EDUARD GALLAS, commies-collecteur van de convooien en licenten te Helmond en zijne vrouw JAGOBA KUMSIUS waren «sedert eenige tijt onvriendelijkheeden, verregaande rusiën en dis-crepansen ontstaanquot;. Bij deze akte verzoenen zij; de vrouw belooft haren man nooit meer te zullen schagrinerenquot;, — hij belooft »sig als een lieffdragend man omtrent sijn huysvrouw te sullen betoenenquot; terwijl beiden beloven «agter elkanders rug noyt off nimmermeer discoursen te sullen voeren, dewelken tot nadeel van des anders eer sijn streckendequot;.

«Dog indien het onverhoopt mogte gebeuren, dat door d\'een off ander van hun byde mogte veroccasioneert werden de stooring van dese getrolfe versoening, soo sal, — indien het behoorlijk kan bewesen worden —, moeten werden overgegaen tot een wettige scheydinge waerinne degeene, die daertoe oorsaak heeft gegeven, zal moeten consenterenquot;.

1769, October 20.

Uit de akte blijkt, dat ANNA MARIA BOOMHOUWER, douairière van JAN BERTRAND DE MONTAIGNE, in leven kolonel ten dienste dezer landen, bij gesloten testament, op 31 October 1760 in bewaring genomen door den notaris JACOBUS WYNANTS te \'s-Graven-hage cn op 20 Maart 1709 geopend, een legaat had gemaakt aan ALETTA VAN HAEREN, weduwe van MATTHIJS BOOMIIOUER en bij vooroverlijden aan hare kinderen. Daar de weduwe BOOMIIOUER in Augustus 17G5 was overleden, kwam gezegd legaat aan hare kinderen JACOBUS JORDANUS BOOMIIOUER en ANNA CORNELIA BOOMIIOUER, weduwe van HERMAN BOOMHOUWER. De testatrice had tot executeuren-testamentair benoemd m^r. COR-NELIS DE VILLE, raad-pensionaris vau Haarlem en m^r. ADRIAEN ROELANS, advocaat voor den hove van justitie in Holland.

1771, Mei 8.

Volmacht door m^r. GIJSBERT DE JONGH, heer van Beek en Donk. als gehuwd met ANNA CHRISTINA HOGER WERF, wonende

PIETER DE LEEUW.

te Beek en Donk, op mr. BOUDEWIJN DONKER CURTIUS, advocaat te \'s-Hertogenbosch, om dadelijk na het overlijden van JOHAN HOGER WERF, vader zijner vrouw en thans gevaarlijk ziek liggende te \'s-Hertogenbosch, in diens nalatenschap op te treden.

339. 1772, April 2.

Testament van de echtelieden JAN PIETER VAN DER LITH, gepensioneerd sous-luitenant en ELISABET WALKART.

(In eene akte van 3 September 1774 wordt hij genoemd: luitenant ten dienste van den staat; in eene akte van 26 Augustus 1777 daarentegen weder gepensioneerd sous-luitenant.)

340. 1773, Juni 19.

LOUIS PATRAS, wonende te Lyon, draagt over aan PIERE VAN MOORSEL en GUILIAUME DIDDENS, kooplieden te Helmond, het vierde gedeelte van de gilt, die aan Louis Patras, bij akte gepasseerd te Lyon den 6ⁿ Februari 1771, was gedaan door nu wijlen zijnen vader ABRAHAM PATRAS, in leven gouverneur van Batavia. De akte is gesteld in de Fransche taal.

341. 1773, Juni 19.

Volmacht door LOUIS PATRAS, wonende te Lyon, op PIERE VAN MOORSEL en GUILIAUME DIDDENS, kooplieden te Helmond, ten einde afschrift te verzoeken van het testament van wijlen ABRAHAM PATRAS, in leven gouverneur van Batavia en om in rechten op te treden tegen ADRIENNE VAN SCHINNE, eenige erfgename van wijlen haren man ANTOIN PATRAS.

De akte is gesteld in de Fransche taal.

342. 1775, Februari 8.

In de akte worden genoemd: de echtelieden JACOB PUTTE-KOFFER, schoolmeester te Helmond en JOHANNA BARBERA KROESE.

PIETER DE LEENW.

1778, Juni 3.

In de akte worden genoemd: JOHAN CHRISTOFFEL WALKART, predikant te Helmond en zijne dochter, HELENA CHARLOTTA WALKART(\').

(*) Gedoopt te Helmond 27 Juni 1756. (Doopboek van den predikant in gemeentearchief van Helmond.)

1779, September 20.

EDUARD GALLAS, commies-collecteur van slands convooien en licenten. draagt de uitoefening van zijn ambt, tegen eene jaarlijksche bezoldiging van 250 gulden, op aan HENDRIK JACOB BEYEN, zoon van HENDRIK BEYEN, wonende te \'s-IIertogenbosch.

]S/E. Akten, verleden voor den notaris Hendrik Tromp.

1787, Maart 12.

MARIA KRULLERS, weduwe van PHILIP WILHEM KAYSER, in leven kapitein van eene compagnie onder bet regiment Hollandscbe guardes te voet, ten dienste van liet land, schenkt eenige roerende goederen aan hare dochter, ANNA MARGARETHA KAYSER. Beiden wonen te Helmond.

346. 1787, Maart 27.

In de akte worden genoemd: JAN PIETER VAN DER LITH

HENDRIK TROMP.

als gehuwd met ELISABETH WALKART (*), NICOLAAS WAL-KART(quot;) en HELENA CHARLOTTA WALKART(f), allen wonende te Helmond, ABRAHAM WALKART(-l~j-), wonende te \'s-Hertogen-boscli en ARNOUD WALKARÏ (§), wonende te Eindhoven, zuster en broeders. (§§)

(♦) Gedoopt te Helmond 16 Maart 1743. (Doopboek van den predikant van Helmond in gemeentearchief.)

(*•) Gedoopt te Helmond 10 October 1749. (Doopboek als voor.) (t) Gedoopt te Helmond 27 Juni 1756. (Doopboek als voor.) (ff) Gedoopt te Helmond 11 October 1744. (Doopboek als voor.) (§) Gedoopt te Helmond 15 Februari 1748. (Doopboek als voor.) (§g) Allen kinderen van Johan Christoffel Walkart, predikant te Helmond en van ANNA MARIA KÜMSIUS. (Doopboek als voor.)

347. 1788, April 15.

Volmacht door JACOliA KUMSIUS, weduwe van EDUART GALLAS, wonende te Helmond, op haren zoon, EDUART DIRK GALLAS(\'). wonende te Eindhoven, tot ontvangst der inkomsten van twee lijfrenten op hare kleinzonen, EDUART DiliK-(-|-) en HENDRIK HERMAN GALLAS (§).

(♦) Hij werd gedoopt te Helmond 13 Mei 1742 (Doopboek van den predikant van Helmond in gemeentearchief), vestigde zich 16 Juni 1783 te Eindhoven met attestatie van Helmond en is waarschijnlijk tweemaal gehuwd en wel I met Cornelia Hendrika van Bracht (zie twee volgende noten) en II met COKNELIA THEODORA KUMSIUS. Uit het huwelijk van Eduard Dirk Gallas met Cornelia Theodora Kumsius werden te Eindhoven gedoopt op 26 Juni 1785 GOVERT JOHAN CORNELIS THE-ODORÜS-, op 17 Juni 1787 ELISABETH THEODORA CORNELIA- en op 2 Januari 1791 (geboren 22 December 1790) CORNELIA GALLAS. (Doop- en ledematenboek van den predikant van Eindhoven in gemeentearchief aldaar.)

(t) Eduard Dirk Gallas, zoon van Eduard Dirk en van CORNELIA HENDRIKA VAN BRACHT, werd gedoopt te Helmond 30 Maart 1766. (Doopboek als voor.)

(§) Hendrik Herman Gallas, zoon van Eduard Dirk en van Cornelia Hendrika van Bracht, werd gedoopt te Helmond 6 November 1768. (Doopboek als voor.)

HENDRIK TROMP.

1791, Mei 3.

CAREL FREDERIK WESSELMAN, lieer van Helmond, verhuurt aan AMANDUS VAN MOORSEL te Helmond de twee windmolens en den watermolen aldaar voor den tijd van een jaar tegen eenen huurprijs van 1600 gulden.

1794, Januari 14.

EDUART DIRK GALLAS, burgemeester van Eindhoven, verklaart o. a., dat zijne moeder JACOBA KUMSIUS, weduwe van EDUART GALLAS . op den 14ⁿ December 1793 te Helmond is overleden.

1797, Mei 25.

quot;Volmacht door m\'. WILLEM MICHIEL ALTHUIZEN, advocaat te \'s-Hertogenbosch, NICOLAAS WALKART, wonende te Helmond, als gehuwd met ANNA WYNA ALTHUYZEN en JOHANNA JEANETTE ALTHUIZEN, wonende te \'s-Hertogenbosch, op hunnen broeder, ROBBERT ALTHUIZEN, kolonel en chef der artillerie te \'s-Graven-hage, ten einde hunne belangen waar te nemen in zake de nalatenschap van ANNA EDUARDINA ELISABETH GORDON, in leven echtgenoote van DANIEL DE JONGH en voorts om van ANTHONIE WESTERBAAN, notaris en procureur te Rotterdam, als ecnige erfgenaam van wijlen diens echtgenoote MARGARETHA HEEMSKERK, te ontvangen het aandeel in zeker legaat van 6000 gulden, aan de lastgevers met den lasthebber komende, als eenige kinderen van wijlen W\\NA GORDON, in huwelijk verwekt door wijlen m^r. J. M. ALTHUIZEN.

NALEZING.

Akten, verleden voor den notaris Amoldus Horokmans.

351. 1626, Juni 16.

In de akte worden genoemd DIRCK VERBRAECKEN (hij teekent THEODORUS VERBRAKEN), pastoor van Mierlo, en ANTHON1S VAN DUCK, rector van »zeecker benificie in der kei ck van Mierlo, gel\'undeert door wylen heer JAN DAMEN, canoniek van LvycJc, by synen testamenten ende by synen leven geconfereert heeren Anthonis van Dijck, synen neve voorsereven.quot;

(Deze akte bevindt zich in het protocol van Adriaan Brouwers).

Akte, verleden voor den notaris Adriaan Brouwers.

352. 1607, Juli 23.

»M^r. JAN BARTHELS VAN KESSEL, rectoir van den apostelhuys van ENCKEVOERT tot Mitrloequot;.

9*

ADRIAEN BROUWERS.

353. 1607, April 6.

»WYNANT PETER VAN AMSTEL, gelaesteyner, out omtrent vijftich jaeren.quot;

354. 1611, December 30.

Testament van m^r. GERARDUS JACOBS, pastoor van Someren. Een der getuigen was JOANNES MARCELISSEN DE ZEYLBERCH, priester der kerk van Someren.

355. 1612, Maart 14.

»M\'. JAN CUESTERSquot; (hij teekent JOHANNES COSTERUS) «priester ende schoei meester der stadt van Hdmont. AERT HOERCK-MANSquot; (hij teekent A. HORGMANS), «cuester ende schoelmoester tot Ilelmoniy

356. 1613.

«SERVAES VERBAERSCflOET, priester ende rentmeester van den goeden van den huyze van TIelmont.quot;

357. 1613, Januari 8.

» Juffrouwe MARG ARETA, dochtnre joncker PHILIPS VAN DEURN, verweckt by juffrouwe ANNA VAN KESSEL, syne wettige huys-vrouwequot;, wonende «binnen Soemeren op haer goet, genaempt den Elenberch.quot;

358. 1614, Juni 20.

«Compareerende Marcelis van Gruningen (\'?), oud XXVII jaer ende Dijrck Cleophas, mulder tot Overweert, out omtrent XXXVII jaer. Sy hebben byde t\'samen verclaert ende geattesteert, dat sy in Septembri anno 1613 sijn geweest in eene hergberge ten huyze Marcelis voorscreven ende met hunluden waeren den custer tot Asten

ADRIAEN BEOUWEHS.

ende heer DIJRCK HENRICKS HUYBERS om met minnen ende eendrachtlijck te drincken een pot. Soe isset gebuert, dat den custer voorscreven met lachende worden tot heer Dijrcken seede «eenmal, andermal, weel driemal, heer Dij rek slaet my eensquot;, doende synen hoyt aff, sonder eenige twistinge woorden te vorens hebbende, dan sy waeren spreckende van den sanck om dien d\'een den anderen te leeren ende van een misse ter weecken te singen. Soo ysset geschiet, dat heer Dyrck voorscreven heeft genomen sijn een bant ende heeft se gestellt aen d\'een syde van den custers mont ende met die ander soe heelt hy hem gegeven eenen kijnnbackslach ende ock nijt meer. Soe is den custer gestort worden ende seide «slaet my ock eens aen d\'ander wangequot;, waerop heer Dijrck antworden »neen custer, ic slaen u nijt ut eerste (?)quot;. Soe sede den custer »waerom slaidy my dan ?quot; Soe seet heer Dyrck »gy hebbet my geconsenteert, \'t ys met uwen consent geschietquot;. Soe seet den custer »oft ic u in den put biet springen, soudy \'t ock doen?quot; Soe sede heer Dirck «neenquot;. «Springt in den putquot;, seet den custer, «oft laet my ock eens slaenquot;. Soe mocht heer Dyrck ock het selven consenteeren maer den custer heeft heem veel quade worden gegeven, gescholden ende geblameert, seggende alsoe »gy seet een schelm ende rabbaut, gy duget nijt, gy cont u mijsse singen noch leesenquot;. Soe seet heer Dirck »woe soe custer? dat most gy probeeren ende waer maeckenquot;. Soe seet den custer «gy dracht hait, twijst ende gram-schappequot;. «Woe soe? dat is nijt waerquot;, seede heer Dijrck. Daerop den custer sede «gy ageert tegens den paster ende noch soe cele-breerdy op éénen altaer missequot;. Soe antwort heer Dyrck «dat doen ic met goeden recht ende ic heb den altaer met recht geobtineert ende behalden; waerom soe soude ic haet ende twijste dragon? dat seyt ^:my eens.quot; Ter felver nren ende ter selver tijt soe hebben sy met malcander pijs ende vrede gemackt van het voorscreven slaen ende schelden ende heer Dyrck hevet den custer ierstmal gebroebt ende de bant daerop gegeven ende geseet »\'t ys my leet, custer, vergevet myquot;. Ende den custer hevet hem wederom gebrocht ende die bant daerop gegeven, dat hy van heer Dyrcken nijt en wijste te seggen dan goet ende duchde.quot;

(Deze akte bevindt zich in het protocol van den notaris Brouwers zonder dat echter blijkt of ze voor hem verleden is.)

ADRIA.EN BROUWERS.

359. 1617, Januari 30.

Testament van BERNAERT MATHEUS, «priester ende benificiaet van Stiphout, aldaor residerendequot;. Getuige was ook «DIONIJS VAN ROY, priester ende benificiaet van Stiphoutquot;

360. 1620, Juni 19.

«Compareerde de erentfesten joncker GERAERT VAN EYCK, pregnetaris van de twee leenbeemden, gelegen tot Overbruggen onder Rixtel ende oversulcx collator van den beneficien van onsër-lieve-Vrouwen-choerken in den kerke van Lierop, vaceerende door de afflyvicheyt van heer ANTHONIS FLEMMIX, leste rectoir van den selven benificien. heeft \'tselve benificiura gegeven ANTHONIS soone JAN MAES VAN LIEROP.quot;

361. 1621, September 23.

M^r. JOOST WOUTERS, rectoir van den benificien ende sltair Crucis binnen der kercke van Helmont.quot;

362. 1626, November 11.

Testament van «WYNANT PETERS VAN AMSTEL ende MARIKEN CORNELIS MARCELIS dochter, zijn huisvrouwe, ingesetene van Hehnontquot;. Uit de akte blijkt, dat de echtelieden in huwelijk hadden verwekt twee zonen en vier dochters. Hun oudste zoon, «nu onlancx gestorven sijndequot; en in leven gehuwd niet de dochter van PETER VAN DER BRUGGEN (?) had niet als de andere kinderen een huwelijksuitzet gehad. Daarom legateeren de testateuren aan diens kinderen o. a. «het gereetschap van den gelaesteynsquot; (?).

363. 1631, October 30.

Echtelieden verschijnen voor «heer CORNELIS OUTERIUS, pastoer der stadt Helmont en my A. BROUWERS, openbaer notarisquot;, ten einde hun testament te maken.

JOA.CHIMUS KETS.

Akten, verleden voor den notaris Joachimus Kets.

364. 1700, April 28.

))BERNARDUS VAN LUYTELAER , als man ende momboir van MARIA VAN DAEVERVELT, alsoo erffgenaeme ab intestate van HENDRIJCK VAN DAVERVELT en GATHARINA, syne sustere.quot;

ALPHABETISCH REGISTEE.

NOTA. De voorste cijfers van vervoJgnummers zijn weggelaten. Staat er alzoo b.v,: 23. 7. 146. 9. 202. 18. dan Leteekent dit; 23. 27. *140. -149. 202. 218.

II

Ill

IV

10

VI

VII

vin

X

XI

XII

10*