HOLLANDSCHE MAATSCHAPPIJ
VAN
LANDBOUW.
1847-1897.
X
t 5*2,?
BEKNOPT OVERZICHT
VAN 1gt;E
OPRICHTING EN WERKZAAMHEDEN
DEU
Hollandsck Maatscliappij van Landbouw,
GEDURENDE HAAR 5()-JARI(gt; BESTAAN 1847 -1897.
GROOTENDEELS SAMEXGESTELD VOOR ZIJN\' OVERLT.IDEX DOOR
dei Heer P, F, L, WALDECK,
IN\' LEVEN Secretaris-Penning meester.
DRUK VAN MOUTON CO., DEN HAAG. RIJKSUNIVERSITEIT TE UTRECHT
2427 990 7
Z IJ N E M A J E S T E I T
IMicm in
Koning ber Zleberlanben prins ran ©ranje-Zfassan (Brootbertog ran Cnrembnrg en5- eiI5- «quot;S-
teas ran 29 2lpnl (8^8 tot 25 Hopember \\890
lireiljmnlji\'iT
EX
HARE MAJESTEIT
Cumia
Koningin IPe^uirc-Kcgentes ber Heberlanben
is sedert 27 jamiai-t \\89\\
$
25c8cljcnnliraiiUi
ran be £)oItanbsd]e 21Taatsd?appij ran Catibbouir.
O PRIGH T E R S
van de
Hollandsche Maatschappij van Landbouw.
B. A. Baron van VERSCHUER.
Juk. Mr. D. R. GEVERS DEYNOOT.
Jhr. Mr. H. HOEUFET VAN VELZEN.
Dr. F. A. W. MIQUEL.
Mn. Ic. \'t HOOFT.
Mr. G. W. VERWEIJ MEJAN.
r
TEGENWOORDIG IIOOFDBESTUUR.
C. J. van der Oudermeulcn, te Wassenaar. Eere-Lid. Herman F. Bultman, Ie Haarlemmermeer, Eere-Lid.
D. F. A. Bauduin, te \'s-Gravenhage, Voorzitter. Af- 1 treding 31 December 1899.
J. Breebaart Kz., te Winkel. Aftreding 31 Dec. 1897. S. C. Korteweg. te \'s-Gravenhage. Aftreding 31 Dec. 1897.
Jn. Zij)) Kz., te Abbekerk. Aftreding 31 Dec. 1898. I\'ll, van der Dreggen, te Waddiiigsveen. Aftreding 31 Dec. 1898.
E. L. Graaf van Limlnirg-Stiruni. te \'n-Graveuhagr. IJ Aftreding 31 Dec. IS*,!\'.).
Th. J. Waller, te Anna PanJmnta. Allrcdiiig 31 Dec. 1891).
8. de Jongh, te Stonipetoren. Oterleek. Aftreding 31 Dec. IDOO.
Jhr. ]*. J. J. Repelaer. te Dubbeldam. Aftreding 31 Dec. 1900.
P. J. A. de Bruine, te Zicijndrecht. Artrcdiiig 31 Dec.
1901. ^ |
(i. \\\'as Vissei-. te Ainslerdam. Aftreding 31 Dec. 1001. L. Broekema, Adviseerend Lid. te Wacieniia/en.
P. F. L. Waldeck, te Loosdiihieu liij quot;s-Gravenhage, Secretaris-Penningmeester; na quot;21 Juni benoemd tot waarn. Secretaris-Penningmeester S. C. Ivorleweg. Lid van het Hoofdbestuur.
LEDEN VAN VERDIENSTE.
A. Baron von Doblhoff, gewezen Gezant van Oostenrijk aan liét Nederlandsche Hof.
J. N. Jones, Secretaris der Maatschappij van Landbouw van Alianta, in den Staat Georgia in Noord-Amerikn.
Graai\' Chicester. \\Oorzittcr der Koninklijke Maatschappij van Landbouw in Engeland.
James Hudson, Secretaris der laatstgenoemde Maatschappij.
E, Rouher, gewezen Minister van Landbouw, Koophandel en Openbare Werken in Frankrijk, te Parijs.
E. Baron Peers, Lid der Provinciale Commissie van Landbouw voor ()ost-Vlaanderen. te ()ostcamp in België.
H. Vogel-Saluzzi. (xrondeigenaar te ( \'ham. Kanton Zng. in Zwitserland.
Jörgensen, Floogleeraar voor den Landbouw aan de Koninklijke Polytechnische school, te Kopenhagen, in Denemarken.
William Fisher Hobhs. Lid der Koninklijke Maatschappij van Landbouw in Engeland.
Lei\'èlivre de Sainte Marie, Inspecteur-Generaal vanLand-Itouw in Frankrijk, te Parijs.
C. T. Christensen. Staatsagronoom. te Christiania.
Etienne Maslow, Secretaris der Keizerlijke Maa(scha})[iij van Landbouw, te Moskou.
Gnstave le Docte, Secretaris der Koninklijki1 Maatscliappij \\an Landbouw in België, le Brussel.
Mr. J. de Liron d\'Airoles, Eerlt;\'lid van de Koninklijke Commissie voor Pomologie in België, te Parijs.
H. P. Wiegman, Secretaris van het Paarlsch Landbonw-kundig Genootschap aan de Kaap de Goede Hoop.
10
W. de Weschniakoff, Directeur van het Departement van Landbouw in Rusland.
G. Grove, Secretaris van de Vereeniging- der Tentocm-stellingen in het Kristal Paleis in Engeland.
Aner, Directeur der Keizerlijke Drukkerij te Weenen.
E. de Laveleye, Hoogleeraar te Luik.
I. J. de Beucker, leeraar in de Plant-, Tuin en Landbouwkunde, te Antwerpen.
H. J. van Hulle, Oud-Hortulanus, te Gent.
Hausburg, Secretaris der Maatschappi] van Landbouw te
Koningsbergen.
N. Wilkens, Grondeigenaar en Veehouder, Tontanka 132 te St. Petersburg.
F. de Cannart d\'Hamale, Voorzitter van den Bond der Hofbouw-Maatscliappijen van België, te Antwerpen.
Ed. Micbelsen, Directeur der Landbouwschool te Mildes-heim.
Aug. Lippens, Voorzitter der Landbouw-Maatschappii van Oost-Vlaanderen te Gent.
L. Tijdgadt, Secretaris der LandlHmw-Maatschaiipij van Oost-Vlaanderen te Gent.
Benno Martiuy, te Berlijn.
Professor Segelke, te Kopenliagen.
Dr. W. Fleisclnnann, te Baden-Mecklenburg.
Sir Lawas, te Rothaiustad.
Méline, Minister van Landbouw in Frankrijk, te Parijs.
Dr. Havenstein, Koninklijk Economieraad, Secretaris der Landbouw-Maatscbappij voor Rijn-Pruissen, te Bonn.
55 Leden van de Algemeene Vergadering.
± 9500 gewone leden.
1847- -iS97-
it- VerjiartCTiiiquot;! O] 1 li) April 1lt;S47 kwamen ten liiii/c van den Heer der\'MHiltschiippij. 15- A. Baron van Versclnier te Amsterdam lgt;ijéén.
behalve genoemde Fleer, de Heeren Jhr. Mr. 1). R. Gevers Deynoot. Jhr. Mr. H. Hoenfft van Velsen. Dr. F. A. W. Mi(1uel, Mr. Ic. Thooft en Mr. G. W\'. Verwey Mejan, \\vaarl)ij uit het verhandelde i)leelv. dat door eene door de Heeren van Versclnier en Gevers Deynoot gehouden briefwisseling zoowel in Noord- als in Znid-FIolland besprekingen plaats hadden gehad voor het oprichten eener Maatschappij van Landbomv, waarom de Heer Baron van Versclnier deze Vergadering had belegd om te beraadslagen, kon het zijn te besluiten om zich te vereenigen en de oprichting eener Maatschappij voor de beide Provinciën te beproeven.
Onder algemeene instemming werd bepaald, tot dit
12
doel in gemeen overleg te handelen en zich daartoe dadelijk te constitueeren onder den naam van „Voor-loopige Verceniging tot oprichting eener Hollandsche Maatschappij van Landbouw.quot; Onder leiding dezer vergadering door den Heer Verwey Mejan werd eene circulaire met concept grondslagen vastgesteld en de verspreiding daarvan aan Jlir. Mr. D. R. Gevers Deynoot opgedragen.
Op 0 October daaraanvolgende hielden voornoemde Heeren behalve de Heer Baron van Verschuer, die tot herstel zijner gezondheid in liet buitenland vertoefdequot;, hunne 2e vergadering te Leiden, waarop bericht werd, dat reeds omtrent 500 leden zich tot deelneming aan de Maatschappij hadden aangemeld, en werd besloten op 13 November 184-7 in het Prinsenhof te Haarlem eene algemeene vergadering der toegetreden leden te houden, voornamelijk om te bespreken en te besluiten, of eene Maatschappij voor de beide Hollandsche provinciën dan wel ééne Maatschappij voor iedere provincie zou worden opgericht.
Deze Vergadering, bijgewoond door 8(.) leden, werd
le Aljremeeiie
TS5S5if «HrW dool- dfii Heer Mr. G. W. V.™y
Het Secretariaat werd door Jhr. Mr. D. R. Gevers Deynoot waargenomen.
Eén Maatsciiappij Allereerst werd het vraagstnk behandeld, ol ééne Hollandsche Maatschappij van Landbouw zoude worden opgericht, dan wel voor iedere Provincie eene afzonderlijke. welke vraag breedvoerig besproken werd door de Heeren Bierman, van Meteren Gevers Mackay, van Ewijck, Stuart. Miqnel, Gevers Deynoot, Thooft, del Court van Krimpen. Repelius en van Lennep. Bij stemming, met 252 tegen 7!) stemmen, werd besloten ééne Maatschappij op te richten onder den naam van „Hollandsche Maatschappij van Landbouw. quot; Bij deze stemming werden medegeteld de stemmen, die schriftelijk waren inuekomen.
voor beiiïe provinciën.
an.
18
Ziedaar opgericlit de Maatschappij, die thans haar 50 jarig bestaan viert!
Alvorens verder te gaan is het eene behoefte hulde te brengen aan het zestal edele mannen, die het initatief tot oprichting namen. Helaas een vijftal is niet meer — alleen den Heer B. A. Baron van Verschuer is het gegeven na 50 jaren te herdenken het belangrijke werk. tlal hij mede heeft verricht en niet alleen het werk van 1847, maar ook de medewerking, die hij steeds is blijven verleenen om ook door de Maatschappij de belangen van den Hollandschen-Nederlandschen Land- en Tnin-bomv en alle daaraan verwante vakken te bevorderen. Hulde aan hem, die ook bij dit Gouden feest zijne gewaardeerde belangstelling toont.
De Heeren Verwey Mejan, Thooft enMkpiel werden niet vele jaren na de oprichting der Maatschappij door den dood aan bun zoo nuttigen werkkring ontrukt, doch de Heeren Gevers Deynoot en Hoeufft van Velsen mochten vele jaren van den bloei der Maatschappij getuigen zijn en vooral eerstgenoemde al zijne krachten geven om onzen land- en tuinbouw te doen bloeien. Jhr. Mr. D. R. Gevei\'s Deynoot toch bleef het Secretariaat, geheel belangeloos, waarnemen tot 1871, het noodlottig jaar waarin de ongesteldheid hem aantastte, die hem noodzaakte te bedanken. Aan Gevers Deynoot heeft de Maatschappij veel, zeer veel te danken en dat hierin eenstemmigheid heerschte, bewijst het monument, dat kort na zijn overlijden (1877) is geplaatst op de plek. waar hij zooveel ten nutte der Maatschappij heeft gewerkt, zijn geliefd buitenverblijf „Rusthoekquot; ouder Loosduinen. Daar waaide Maatschappij wordt genoemd, hetzij vroeger, nu of later, zijn naam zal er-aan steeds verbonden en bij zoo-veleu in dankbare herinnering blijven.
Ook Jhr. Hoeufft van Velsen heeft tal van jaren mogen zien. dat de boom. dim hij heeft helpen planten, goede en vele vruchten heeft gedragen; als Penning-
1-1
meester was liij ijverig werkzaam tut 1852. In 18!)quot;) werd hij aan de zijnen en aan zijn arbeid ontrukt.
Op dezelfde Vergadering, waarop de Maatsciiappij is opgericht, werden de grondslagen der Maatschappij vastgesteld, welke Statuten hij Kon. Besluit van21 Januari 184:8 No. 85 werden goedgekeurd. De le alinea van artikel 1, toen reeds evenals nu nog, bevatte de veel omvattende taak. dat de Hollandsehe Maatschappij van Landbouw zich ten doel stelt de bevordering der belangen van Akker- en Tuinbouw, Veeteelt, Zuivelbereiding, Houtteelf en Bloemkweekerij.
De 2e Algemëene Vergadering werd gehouden op 29 April 1848 te Amsterdam, waarop de verblijdende mede-deeling werd gedaan, dat Z. M. de Koning het Beschermheerschap der Maatschappij had aangenomen en dat 29 Afdeelingen der Maatschappij waren opgericht, zijnde in Zuid-Holland de Afdeelingen:
Alphen en omstreken ; Beijeiianden en Strijen ;
Delft en omstreken; Dordrecht en omstreken ;
Gouda en omstreken : \'s Gravenhage en omstreken ;
en
Zevenhovensche polders en ring-
Nieuwkoopsche dorpen ;
Leiden en omstreken; Oegstgeest en omstreken; Overflakkee en Goedereede ; Oudewater en omstreken ; Rotterdam en omstreken; Soetermeer-Zegwaard en omstreken.
Vijfheerenlanden, Alblasserwaard en Arkel beneden
de Zouwe;
Westland, en Woerden en omstreken, in Noord-Holland de Afdeelingen:
Amsterdam; Alkmaar ;
Beemster, Edam en Punnerend ; Broek in Waterland ; Enkhuizen ; Haarlem en omstreken ;
Hoorn en omstreken ; Oudkarspel;
Opmeer : Thamen a/d. Amstel:
Velzen en omstreken; Zaanlandsche Dorpen en Zijpe.
Wet der Jlaiit-SLiiaii|iij en «loei.
3e Algenieene Vergadering.
15
Tevens wei d medegedeekl dat liet aantal leden bedroeg 1368, en dat de Aideeling Auiöterdani in Maart hare le tentounstelling van Bloemgewassen, Vruchten, Groenten en Werktuigen had gehouden, terwijl de Afdeeling Rotterdam en omstreken het programma voor harequot; 1° tentoonstelling van Vee, Voortbrengselen en Werktuigen, te houden in de maand October 1848, had verspreid.
Breedvoerig werd daarna behandeld een concept Wet voor de Maatschappij, die werd vastgesteld en aangenomen, \'e HooWiiestuuv. Bij die Wet was bepaald, dat het Hoofdbestuur uit 7 leden zoude bestaan, waartoe werden gekozen de Heeren Mr. G. W. Verwey Mejan als Voorzitter] dhr. Mr. D. R. Gevers Deynoot als Secretaris: Jhr. Mr. H. Hoeufft van Velsen als Fenu\'mgmeester; A. Vlielander en Jhr. Mr. L). T. Gevers van Endegeest Leden voor Zuid-Holland; J. Bouman en Dr. F. A. W. Miquel Leden voor Noord-Holland.
Mededeeiinseii eu Op deze Vergadering werd nog besloten „Mededeelingen Berichten. en Berichtenquot; te doen drukken en aan de leden der Maatschappij te zenden, terwijl de Heer W. H. Suringar twee middelen voorstelde om den landbouw in ons Vaderland aan te moedigen:
l1\' dat de Maatschappij zich richte tot de Regeering met verzoek, een Ministerie voor Landbouw en Koophandel te vormen, en
2i\' dat er, van wege de Maatschappij, in navolging van Engeland en Ierland, Hulpbanken of Vereenigingen tot het geven van voorschotten aan landbouwers worden opgericht.
Opmerkelijk is het, dat 50 jaren later beide zaken nog in behandeling zijn! De oprichting van een Ministerie van Landbouw acht onze Maatschappij toch steeds een allereerste eisch des tijds, opdat de belangen van onzen land- en tuinbouw voldoende worden behartigd. In 1896 richtte zij zich nog over deze zoo belangrijke zaak per adres tot Hare Majesteit de Koningin-Wednwe-Regentes
l(j
Algemeene Verga-tentoonstelling te houden. In de Hoofdbestuurs-Vergadering 1 September 1848 o}) Endegeest werd besloten een stempel voorliet slaan van medailles te doen vervaardigen en als spreuk der Maatschappij aan te nemen „Bid en Werkquot;.
De 3e Algemeene Vergadering had plaats op \'28 September 184V) te Leiden; uit het Verslag bleek, dat de Maatschappij toen 33 Afdeelingen met 3296 leden telde en werd mededeeling gedaan, dat het Hoofdbestuur zich tot de Regeering had gewend, met het verzoek om den in- en doorvoer van pok/.ieke schapen tegen te gaan. Als plaats voor tie Algemeene Vergadering en tentoon-in 1850 werd Alkmaar aangewezen, terwijl in van de heeren Gevers van Endegeest en Bonman als leden van het Hoofdbestuur werden benoemd de Heeren Dr. A. N. van der Boon Mesch en Jhr. D. C. de Dreu Fontein Verschuer. Op de Algemeene Tentoonstelling, die gelijk met de Algemeene Vergadering werd gehouden, werd flink ingezonden, doch er werden natuurlijk moeilijkheden bij deze eerstelinge ondervonden,
der Nederlanden. Over het geven van voorschotten aan landbouwers door Vereenitgt;\'intgt;en wordt mede thans noigt;-
O o o
veel gesproken en geschreven en deze zaak maakt voortdurend een pnnl van overweging hij liet Nederlandsche Landbuuwcomité uit.
De le Vergadering van liet Houi\'dbestuür der Hol-landsche Maatschappij \\;in Landbouw werd up 20 Mei 1848 op „Rusthoekquot; onder Loosduinen gehouden,
Commissiën werden benoemd en
gelegenheid der
V
SC
waarop verschillende besloten werd bij derino.\' te Leiden
algemeene
eene
Spreuk der 3IautsHia|»pij.
Pokziekte Schapen.
stelling
Teutooustelliiig Leiden.
het tekort p. m. f 1800.-Op de Hoofdbestuurs-Vergadering werden o. a. besproken:
1quot;. maatregelen te nemen tegen het schadelijk gedierte, waaromtrent de Afdeeling Soetermeer en Zegwaard een jven had gericht;
bedroeg.
au 28 April 1850
Scliadelyk gedierte.
17
Afkoop tienden; beschermende rechten.
van Zuid-Holland ziekte onder het rundvee,
advies van den Hoogleeraar Numan te Utrecht te vragen.
Op 27 September 1S50 had de 4e Algenieene Vergadering te Alkmaar plaats en werd daar op voorstel der Afdeeling Vijf Heerenla nclen eene Commissie benoemd, om middelen te beramen ter bestrijding der longziekte onder het rundvee, quot;t geen tengevolge had dat in 1852 een adres aan de 2e Kamer der Staten-Generaal werd ingediend.
Tot Voorzitter der Maatschappij werd gekozen de heer Mr. F. A. van Hall en tot leden van het Hoofdbestuur de Heeren .Thr. Mr. 1). F. Gevers van Endegeest Jhr. G. F. van Tets en als plaats voor het houden
2quot;. Van dezelfde Afdeeling omtrent den afkoop van tienden ; en
3quot;. Van genoemde Afdeeling- omtrent het heffen van beschermende rechten voor den Landbouw.
Nog was ingekomen een schrijven van den Gouverneur
omtrent maatregelen tegen de
Vergader!nil- in 1851
aangewezen.
Een schrijven der Afdeeling Alphen en omstreken. waarbij de aandacht van het Hoofdbestuur werd gevestigd op het aanleggen van stamboeken voor het vee in Engeland, werd op de Vergadering van 18 December 1850 breedvoerig behandeld en besloten te antwoorden, dat in Engeland bet stamboek alleen bevat het vee van ras en betwijfeld wordt of zulks hier het
ongemengd
geval zoude kunnen zijn. doch dat het gaarne zien zal, als bij de afdeeling, waarin men zich op veeveredeling toelegt, van een en ander aanteekening wordt gehouden, welke dan in de „Mededeeliugen en Berichtenquot; kunnen worden opgenomen. Met ingenomenheid werd van een schrijven van Z. M. den Koning kennis genomen, waarbij van H.D.\'s belangstelling in verschillende landbouwzaken bleek, o. a. in de verspreiding van nuttige werk-
Maatregelen longziekte.
longwaarop besloten werd het
Conunissie huiüziekte.
en der
Gravenhage
Algenieene
0|irichting Stamboeken.
18
tuigen, het droogleggen der landerijen, kruising onzer veerassen, onderwijs in den landbouw en het daarstellen van landbouwscholen.
In September 1851 werd de Algemeene Tentoonstelling in de manége en het Willemspark te \'s-Gravenhage gehouden, waarbij Z. M. de Koning H.üs. belangstelling toonde door reeds vóór de opening dier tentoonstelling daaraan een bezoek te brengen. De Algemeene Vergadering had op \'27 September 1851 plaats, breedvoerig werden daarop verschillende voorstellen behandeld, o. a. van de Afdeeling Waard en Groet. 1quot; het indienen van een adres aan de Regeering met verzoek tot afschaffing-van ile belasting op het zout ten gerieve van den landbouw, welk punt tot een volgende Vergadering werd aangehouden, en in 1852 te Haarlem werd verworpen.
2Ü het uitschrijven van èene prijsvraag luidende: „welke zijn de beste middelen ter voorkoming van de verspreiding-der longziekte onder het rundvee.quot; Daar op deze Vergadering ook het rapport der te dezer zake benoemde Commissie zoude worden uitgebracht, welk rapport concludeerde om zich tot de Regeering- te wenden ter bekoming eener algemeene Wet ter uitroeiing der longziekte onder het rundvee, welke conclusie door de Vergadering werd aangenomen, weid dat voorstel niet verder behandeld.
3) Om een adres aan de Regeering in te zenden tot het doen vervangen der tienden door een bepaalde grondrente van den bebouwden grond. Het nemen van een besluit werd tot eene volgende Vergadering verdaagd, waarna in 1852 te Haarlem eene Commissie werd benoemd om hieromtrent verslag uit te brengen.
Een voorstel der Afdeeling Onderamstel om eene prijsvraag uit te schrijven luidende: „Waaraan is het blauw worden der kaas toeteschrijven en welke zijn de middelen om dit te voorkomenquot; werd aangenomen. Als plaats voor de volgende Algemeene Vergadering werd Haarlem
Teutooustelliiii!: \'s-Gravenhage.
Afsehal\'fiug accijns zout.
Prijsvraai^ longziekte.
Tienden.
Itiauw in de kaas.
19
aangewezen, terwijl tot leden van \'t Hoofdbestuur werden gekozen de Heeren P. H. Baron Taets van Amerongen en R A. Baron van Verschuer.
In 1852 werd op de Algemeene Vergadering te Haarlem een uitvoerig verslag uitgebracht omtrent de wenschelijkheid enz. van een beter rapport van de landbouwstatistiek, terwijl de vraagpunten voor liet opmaken der verslagen door de afdeelingen te beantwoorden, zijn te vinden op bladz. 442 en vervolg der Med. en Berichten. Op die Vergadering werd als Penningmeester in plaats van Jbr. Hoeufft van Velsen gekozen de Heer I. C. van der Burch te Haarlem en tot leden van bet Hoofdbestuur de Heeren Mr. C. W. O. van Dorssen en Jbr. Mr. G. Corver Hooft; als plaats voor de Algemeene Vergadering in 1853 werd Dordrecht
Rqkstolleii.
Stukboter bi) gewicht.
Ijken balauseu.
Iiiëutinu; Vee.
Wijziiiiiifr
Jachtwet.
Iiiëutiau\' longziekte rundvee.
Het Hoofdbestuur behandelde op zijne Vergadering in November 1852, op verzoek der Afdeeling Vijf Heer en-landen, 1°. de middelen om vrijdom van rijkstollen te verkrijgen, 2°. stukboter op één bepaald gewicht te verkoopen, 3U. om de Regeering te verzoeken evenals het gewicht ook de balansen te doen ijken. De Heer B. A. Baron van Verscbuer deelde op de volgende Vergadering eenige bizonderheden mede omtrent zijne proeven met de inenting tegen de longziekte onder bet rundvee.
In de Vergadering van 28 Januari 1853 besloot bet Hoofdbestuur een verzoek der Afdeeling Waddingsveen te steunen bij de Hooge Regeering om wijziging der Jachtwet, in dien geest, dat honden, die mollen en muizen op de landerijen vangen, niet behoeven voorzien te zijn van een blok of kruishout.
Breedvoerig werd besproken de inenting als voorbehoedmiddel tegen de longziekte bij bet rundvee en eene Commissie benoemd, bestaande uit de Heeren Taets van Amerongen en van Verscbuer. om zooveel mogelijk gegevens te verzamelen. Besloten werd tot
Landbuuw Statistiek.
•20
.. het uitschrijven van nrijsvraaen omtrent het „Blauw in
l\'njsv ra^en •\' .\'!
en de Kaasquot; en het verdrijven van de oot in het land, en
iii.mteek. iiin^. ii. vooi. pijjuteekeningen voor bouwhoeven, liehhende ile
Maatschappij van Bouwkunst bericht, dat zij genegen is de bekroonde planteekeningen in haar tijdschrift op te nemen.
De Algemeene Vergadering, die in September 1853 te Dordrecht bepaald was, bij welke gelegenheid eene Algemeene Tentoonstelling zoude worden gehouden en waarvoor bijna alles gereed was, moest om reden het uitbreken eener besmettelijke ziekte, ook op aandringen van den Raad dier Gemeente, worden afgesteld en in de plaats daarvan werd eene Buitengewone Algemeene Vergadering gehouden op 23 October d.a.v. te\'s-Gravenhage.
Op die vergadering werden door daartoe benoemde Connnissiën verslagen uitgebracht omtrent het onderzoek Tiemien iu hoeverre de tienden door eene vaste grondrente kunnen worden vervangen; om middelen te beramen tot het wegnemen der bekende ongeschiktheid der meeste Krwtenteelt. tuingronden tot het voortdurend beteelen met erwten, waarvoor eene prijsvraag werd uitgeloofd, met het oog-om daarvoor eene doelmatige meststof te verkrijgen; ffet. omtrent de herziening der wet van de Maatschappij;
omtrent de ingekomen antwoorden op de prijsvraag Blauw inde Kaas. „blauw worden der kaasquot; waarbij vernieuwde uitschrijving wordt voorgesteld, welk voorstel wordt aangenomen, hetgeen evenzeer het geval is met de antwoorden op Out in liet land. de prijsvraag over de middelen ter verdrijving van oot (avena futua) uit het land.
Verder werden behandeld een voorstel der Atdee-Zoutveriiienjrinjr. hug* huhli nizfiii* omtrent de vermenging van zenit ten gebruike voor vee. Van de Afdeeliug Gouda om Coiitriiiiitiever- van de contributie een minder bedrag in de kas der deeiinjr. Maatschappij te storten, hetgeen wordt verworpen en van de Afdeeliug Delft om opheffing der belasting op Belasting maïs. maïs te vragen aan de Regeering, waartoe besloten
•21
wordt. Bepaald werd de volgende Algemeene \\ ergadering in September 1cSö4 te Dordrecht te houden.
In de Hoofdbestuursvergadering in gehouden
werd o. a. besloten prijzen uit te loven om de inenting van rundvee te bevorderen en wel voor Heeren veeartsen en voor veehouders. Dat voorbehoedmiddel werd meermalen behandeld en niet ingenomenheid vernam men. dat ook de Staten der Provincie Zuid-Holland f 3000 hadden beschikbaar gesteld tot aanmoediging der inenting. Door enkele particulieren was uitgeloofd de Gouden Medaille der Maatschappij voor de meest oordeelkundige beschrijving van doelmatige inenting van \'t rundvee, welke medaille werd toegekend aan den Heer J. Hoffnagel, veearts le klasse te Haarlem.
Breedvoerig werd behandeld een schrijven van den Heer Commissaris des Konings in de Provincie Zuid-Holland omtrent een middel tegen de druivenziekte en goedgekeurd de oprichting eener Afdeeling Aalsmeer.
De Algemeene tentoonstelling in 1854 te Dordrecht werd met een bezoek vereerd van Z. M. Koning Willem III ; de toen gebonden Algemeene Vergadering nam de volgende besluiten: Op voorstel der Afdeeling Gouda en Omstreken de Gouden Medaille nit te loven aan den-gene, die de beste middelen aanwijst tot aanmoediging van het meer productief maken der graslanden ; op voorstel van verschillende Afdeelingen de Hegeering te verzoeken om bij herziening der Jachtwet bet losloopen van honden zonder bungel of krnishout op werven en voetpaden niet strafbaar te stellen. Op voorstel der Afdeeling Niemrerainstel de Afdeelingen nittenoodigen om, waar behoefte daaraan bestaat, de Gemeentebesturen nittenoodigen maatregelen te nemen tegen de uitbreiding der schurft onder de schapen; en om de Algemeene Vergadering in 1855 te Hoorn te houden.
Het Hoofdbestuur behandelde in zijne vergaderingen in 1855 onder meer de volgende zaken:
liieiitiii^\' loiiji-xiekte.
Druivenziekte.
Afdeelinjr Aalsmeer.
Productief maken graslanden.
Herziening Jachtwet.
Maatregelen schurft lgt;\\j schapen.
vlasteelt. op verzoek der Te At\'d. van de Friesche Maatschappij van Landbouw, de vlasteelt en de behandeling van dit product in Zuid-Holland, en besloot tot de Algemeene Koninklijke Landbouw Vereeniging toe te treden tegen eene bijdrage van f 150 per jaar.
Met medewerking der Maatschappij werden in Juni 1855 op de veetentoonstelling te Parijs ingezonden 7 stieren, 1(1 koeien, 20 schapen en eenig pluimgedierte, een en ander maakte een zeer goed figuur.
Op de Algemeene Vergadering te Hoorn 1855 werd door de Afdeeling Aalsmeer de oprichting eener Rijkslandbouwschool ter sprake gebracht, terwijl op voorstel der Afdeeling Waard en Groet werd besloten proeven te nemen omtrent den invloed van het zout op het gewicht der kaas.
In Juni 1856 werd op de Wereldtentoonstelling te Parijs weder ingezonden; als Nederlandsch Commissaris werd benoemd Jhr. Mr. D. R. Gevers Deynoot en als Adjunct-Commissaris de Heer W. C. M. Begram. Voor rundvee werden 7 prijzen behaald, voor schapen 8, werktuigen 5, terwijl voor zuivel, voortbrengselen enz. 2 Gouden, 5 Zilveren en 2 Bronzen medailles werden toegekend. Alle kosten, aan die inzendingen verbonden, werden door particulieren gedragen en daar in 1857 weder te Parijs eene tentoonstelling werd gehouden, werd besloten daarvoor eene Rijkssubsidie aan te vragen. Op die tentoonstelling werd op naam der Maatschappij eene verzameling voortbrengselen ingezonden, die dooide verschillende afdeelingen waren bij elkaar gebracht. BoawsteUeU. Van een en ander werd op de Algemeene Vergadering, in 1856 te Delft gehouden, mededeeling gedaan, op welke Vergadering breedvoerig werden behandeld de verschillende bouwstelsels in de verschillende afdeelingen der Maatschappij, en besproken de wenschelijkheid van Veekenriugeu. het houden van keuringen van dekhengsten en spring-stieren. Aan bet einde dezer Vergadering werd een voorde
Veetentooustel-lina\' I\'arijs 1853.
Laixlboawschuul.
Zoul-frewiclit-kaas.
Tfiitiioustelliii^ l\'arys 18ÖB.
Maatschappij belangrijk besluit genomen; de Heer 1. C. van (Ilm- Burch. Penningmeester der Maatschappij, had verzocht H. A CromiiH\'iiii als zoodaniür niet meer in aanmerkinü\'te komen, die Heer
reu n luimeest er. i i •• i i
werd veel ter zijde gestaan door den Heer H. A. Crommelin te Haarlem en de Algemeene Vergadering benoemde zonder stemming laatstgenoemde. Dat hier niet werd misgetast, is gebleken; tot het laatst van 1S71 toe was de heer H. A. Crommelin toch de goede tinancier der Maatschappij, met hart en ziel was hij hare belangen toegedaan ; de Algemeene Vergadering benoemde hem dan ook na zijn aftreden als Penningmeester tot Eerelid van \'t Hoofdbestuur en als zoodanig beeft hij, zoolang het hem gegeven mocht zijn, zijne beste krachten veil gehad voor den bloei der Maatschappij, die hem ook zoo lief was. Het eerstvolgend jaar kon liij van zijne werkzaamheden dan ook reeds doen getuigen, toen in 1857 te Am-lo jarig bestaan, sterdam het lOjarig bestaan der Maatscha])pij werd gevierd.
Toen telde de Maatschappij 4ö Afdeelingen met bijna 7000 leden en bij de opening der Algemeene Vergadering, den 2(5 September 1857 in de .. Vereenigingquot; te Amsterdam gehouden, zeide de Hooggeachte Voorzitter Mr. F. A. Baron van Hall de zoo ware woorden, die steeds door de Maatschappij zijn gehuldigd geworden: ..Wij zoeken ons zelfgevoel te bevredigen, niet door anderen terug te zetten, maar door hen op zijde te streven en met hen te rijzen.quot;
Algemeene Ver- ()igt; die Algemeene Vergaderinsj- werden behandeld: gaderiug Amster- 1 0 .
dam 1857. Ie. de ontwikkeling en de middelen ter verdrijving
der zoogenaamde rinkelbollen: \'ie. de voordeeligste
wijze van mestmaking; ;-5e. het bitter, rijs of heft en
de knijpers in de kaas: 4e. het roest in de aardappelen;
5e middelen tot het tegengaan van vervalsching der
boter; Ge. Zijdeteelt uit het blad van den moerbeziën-
boom; 7e. het nemen van proeven met kunstmeststofFen;
en 8e. het uitschrijven eener prijsvraag voor de meest
volledige proefneming van droogleggen (draineeren)
van middelmatig en laag gelegen landen.
•24
De hij die Algeineene Vergadering gehouden tentoonstelling slaagde uitmuntend, doch de kosten waren hoog, zoodat de rekening over dat jaar sloot met een nadeelig slot van /\' 1084.63\'/;.
In 1858 had de Algemeene Vergadering te Rotterdam plaats, breedvoerig werd daarop een voorstel van de Afdeelingen W\'adfiiiHjHveen en Alfen behandeld oniti-ent het niet meer op de Algemeene Tentoonstellingen vragen van akker- en tuinbomwoortbrengselen en het stellen van betere eischen voor bekroningen. Het eerste werd verworpen en tot het tweede als proefneming besloten.
Onder algemeene toejuiching werd besloten het Eerelidmaatschap der Maatschappij aan te bieden aan H.H. K.K. H.H. Willem Prins van Oranje en de Prinsen Frederik en Hendrik der Nederlanden
In 1859 werd opgericht de afdeeling Hnarleininernieer. terwijl met 1 Jan. 1860 nevens de afdeeling Overfiakkee en Goedereede. eene afdeeling tol stand kwam omleiden naam van Goedereede en omstreken.
Bij het programma voor de algemeene tentoonstelling, die te Zaandam werd gehouden, werden voor de 1ste maal diploma\'s voor bewezen langdurige en getrouwe diensten bij denzelfden meester (landbouwer) uitgeloofd.
O. a. hadden op de in dit jaar gehouden Algemeene Vergadering besprekingen plaats over : 1 Bevorderingen verbetering van aanplantingen met opgaand bont der verschillende wegen; 2J. het uitschrijven eener prijsvraag ter verkrijging- van kaasstremsel; 8°. het instellen van een onderzoek naar de oorzaken van het bederf in het water, bestemd voor drinkwater voor het vee, en 4 \'. de oorzaken van de prijsvermindering van de Holland-sche boter op de Engelsche markt.
In het jaar IJSOO had een belangrijke wedstrijd plaats, namelijk die van grasmaaiwerktuigen, welke werd ge-honden op 29 Juni op „Rusthoekquot; onder Loosduinen,
Programma Ten-tooustelliu^eii.
Vorstelijke Eere leden der
Maatscliappti*
Afdeel hijren Haarleiiimenneer Goedereede.
Ai^eineeiie Verjraderhiii Zaandam.
Grasmaahved-
strijd Rusthoek 18(50.
25
waaraan zes werktuigen deelnainen \\quot;otir dezen wedstrijd had Z K H. Prins Hendrik der Nederlanden dour zijne veelvuldige tegenwoordigheid l)ij proefneiuin-gen op de plaats, waar de wedstrijd zoude gehouden worden, zeer veel heiangstelling getoond en ook de wedstrijd zelf werd niet H Ds tegenwoordigheid vereerd. De prijs van /\'öOO.- werd niet algeuieene stennnen toegekend aan de Heeren Keyzer en Swertz te Amsterdam voor het uit de fabriek van Burgess en Key ingezonden werktuig.
De werkzaamheden aan de Maatschappij verhonden werden hoe langer hoe veelvuldiger, zoodat niet meer kon worden volstaan met aan den toenmaligen Secretaris Gevers Deynoot alleen eenige door hem uitgegeven schrijfloonen te vergoeden, maar werd besloten een klerk der Maatschappij op eene jaarwedde van /\'700 aan te stellen, waartoe schrijver dezes werd benoemd
Op de bij de Algemeeue Vergadering in IStiO te Gouda gehouden Algemeeue Tentoonstelling was voor de eerste maal hier te lande de Keeviis patent Kaaskuip ingezonden.
Een belangrijk rapport werd op die Algemeeue Vergadering uitgebracht omtrent de vennindering der boter-prijzen op de Engelsche markt en een voorstel van de daarvoor benoemde Commissie werd aangenomen om van wege de Maatschappij boter naar de Loudensche markt te verzenden en daarvoor f\' 850 beschikbaar te stellen.
Breedvoerig werd ook een voorstel der Atdeeling Beemster c.a. ))esproken om alle middelen aan te wenden tot algeheele afschaffing van de belasting op het geslacht, verder een voorstel der Afdeeling (Ionda rn Omntrrken aangenomen tot benoeming eener Commissie voor bevordering of uitbreiding van het landbouwonderwijs, alsmede om zich te dier zake tot Z.M. den Koning te wenden.
Klerk der JIaa t scha piiij.
Koter Limilen.
Kelastiiig fïeslaclit.
26
Nog werd hi\'eedvoerig\' behandeld een voorstel der Afdeeling Sloten ointrent de afschaffing van belasting voor het gebruik van boerenwagens op veeren.
Op voorstel van het Hoofdbestuur werd bepaald, dat in 18(51 een wedstrijd van werktuigen niet paardenkracht en handgereedschap, dienstig voor den hooioogst, zon worden gehouden, die op verzoek van den Heer Mr. 1. P. v. Amersfoordt op de gronden van den Heer B. A. Baron van Verscbuer op „Onvermoeid Vooruitquot; in de Haarlemmermeer met succes plaats had. De le prijs voor grasmaaiwerktuigen werd, evenals in 1860, aan het werktuig, ingezonden door de Heeren Keyzer en Swertz te Amsterdam, toegekend.
Om het houden van bovenstaanden wedstrijd mogelijk te maken met het oog op de geldmiddelen der Maatschappij was het programma voor de Algemeene Tentoonstelling te Alkmaar niet zoo uitgebreid als vroeger ; het niet bij het programma vragen van akkerbouwgewassen en werktuigen voldeed niet.
Als bizondere inzending trokken op die tentoonstelling zeer de aandacht 7 koeien, waarop de castratie was toegepast, welke operatie door den Heer G. J. Hengeveld in de Afdeeling Alkmaar was verricht met goed gevolg.
Op de Algemeene Vergadering te Alkmaar werd na breedvoerige discussie besloten tot het uitschrijven van eene prijsvraag voor de meest volledig gedane proefneming van droogleggen van laag of middelmatig gelegen land. In 1865 werd de prijs voor de beantwoording toegekend aan den Heer Klaas Koster Kzn. te Twisk.
Vroeger werd, zooals hiervoren vermeld is, besloten, puike onvervalschte boter naar de Londensche markt te zenden ten einde den roem van dat nationale product, toen reeds in 1860\'61, eene betere en meer met zijne wezenlijke waarde overeenkomende prijs-noteering aldaar te bezorgen. In 1862 werd besloten
Belastiiur veemi hoereuwageHs.
Wedstrijd liooiwerktuiircii.
Aljr. teiitooiistel-liui:: Alkmaar 18« 1.
Castreereu Koeien.
Prijsvraag draiiieereu.
Zendiu^r boter Eugelaud.
de proefneming voorloopig althans te staken, daar de uitkomsten niet gunstig waren; te zamen waren ,;i s en h u; vaten Delftlandsche boter onder garantie der Maatschappij naar Londen verzonden en leverden een verlies op van /\' 334.69. Ontmoedigend was dan ook het weinige, dat was te bespeuren van gunstige gevolgen van den
maatregel.
Op de Algemeene Vergaderingen in 1861 en 1862 werden zeer breedvoerige rapporten uitgebracht door eene Commissie, aan welke was opgedragen te onderzoeken in hoeverre de middelen dezer Maatschappij aan de instelling, bevordering of uitbreiding van landbouwonderwijs in deze Provinciën zouden kunnen worden dienstbaar gemaakt.
In de Algemeene Vergadering in 1863 werd deze zaak nog nader behandeld en besloten eene Commissie te benoemen die, zoo zij tot oprichting eener voldoende Landbouwschool geraken kon, over eene jaarlijksche subsidie vooreerst voor drie jaren van ƒ 500. van wege de Maatschappij kon beschikken. In 1865 werd deze belangrijke zaak op nieuw behandeld en besloten. daar de noodige gelden voor oprichting eener Landbouwschool nevens eene boerderij niet konden worden bijeengebracht, te trachten eene Landbouwschool op te richten zonder eigen landbouwbedrijf.
De Algemeene Vergadering in 1lt;S()2 te quot;s-Gravenhage besloot eene prijsvraag uit te schrijven ter bekoming van leerboekjes over de landbouwkunde en zich tot de Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Veeartsenijkunde te wenden met verzoek eenige vragen omtrent het mond- en klauwzeer onder liet rundvee te willen beantwoorden, welke Maatschappij in 1863 daaromtrent een uitvoerig rapport heeft ingezonden.
Lautlbumv-uuderwqs.
Leerlxiekjes van laiDlIiomvkiimlc.
Momi- en klauwzeer.
Teutuuustelliu^ \'s-Graveuhage 1863.
De Algemeene Tentoonstelling, die in 1862 in de Teekenacademie en daartegenover gelegen Koekamp werd uitmuntend, vooral de collectieve in
gehouden, slaagde
28
zendingen der afdeelingen van de Maatschappij waren zeer bezienswaardig en gaven een getrouw beeld van hetgeen in de verschillende deelen der beide Hollanden wordt verbouwd. Z. M. Koning Willem 111 bracht aan die tentoonstelling een langdurig bezoek, dat zeer op prijs werd gesteld.
Niet rechtstreeks doch zijdelings werd door de Maatschappij deelgenomen aan de veetentoonstellingen, die in 1863 te Hijssel en te Hamburg zijn gebonden ; uit de kas der Maatschappij werd daarvoor /\'1000.- in aandeden genomen.
Op de Algemeene Vergadering, in 1863 te Haarlem gehouden, werd op voorstel der Afdeeling \'H-Gra vetiltoga eene prijsvraag uitgeschreven omtrent de oorzaken der vermindering van liet inlandsche paardenras.
Een voorstel der Afdeeling Ddft om eene hengsten-kenring te doen houden en de goedgekeurde hengsten met een merk te branden, werd niet aangenomen, om reden het weinige nut, zoo geen Rijks- of Provinciaal reglement bestaat.
Vastgesteld werden punten, waarnaar de Commissie van beoordeeling van paarden en vee zou uitgenoodigd worden op de tentoonstelling hare werkzaamheden te verrichten.
In 1864 was besloten een wedstrijd met zaaiwerktui-
aen te houden, waartoe Jhr. Mr. Gevers van Endegeest
~ v-\'
zijne gronden welwillend beschikbaar stelde; echter was de aangifte van mededingers zoo gering, dat die wedstrijd een jaar werd uitgesteld en wel tot 16 October 18()5 oj) het kasteel Endegeest, waarbij drie werktuigen in werking werden gebracht en de l1\' prijs werd toegekend aan Hornsby\'s zaaiwerktuig.
Op de Algemeene Vergadering in 1864 te Leiden werd de duinbeplanting breedvoerig besproken en in quot;tbijzonder de „Pinus Maritimaquot; aanbevolen.
igt; werd ook de wensche lijkheid een er
luzemliusieu tfii-tooustelliugen
Kijssel t*ii Uarnlmr^ 1863.
rri|s\\ raajr paardenras.
Keuren met Itiiiiteii.
Zaaiwedstrijd Kndeireest 18B4/K.Ï
I)uiiihe|ilaiit(ii^
R\\jkslaiidli(iii\\v-scliiml
29
R ij k s 1 a n d b o n w school l)ehandel(l en eene beslissing of de Maatschappij zich hiervoor tot de Regeering-zoude wenden verdaagd.
veeziekte ()., d,. Algemeene Veigaderin2- in 1865 te Amsterdam
Riiiiilcrpest. 1 quot; .
gehouden werd het besluit genomen liij den Heer
Minister van Binnenlandsche Zaken nogmaals aan te dringen op het nemen van krachtige maatregelen ter voorkoming en wering der besmetting bij de heerschende veeziekte.
Om reden dier ziekte was het raadzaam voorgekomen de Algemeene Tentoonstelling, die te Punne-rend zou worden gehouden, niet te doen doorgaan en had het Hoofdbestuur reeds den l\'ien Augustus van dat jaar bovengenoemden Minister op het groote gevaar, dat den Nederlandschen veestapel bedreigde, gewezen en hieromtrent ook eene circulaire aan de Afdeelingen verzonden.
De Heer J. B. Snellen, rijksveearts te Gouda, had aan het Hoofdbestuur op zijn verzoek zeer belangrijke mededeel ingen gedaan omtrent de runderpest, welke mededeel ingen op de Algemeene Vergadering werden voorgelezen en besproken, voordat besloten werd nogmaals I lij de Regeering op het nemen van scherpe maatregelen aan te dringen.
In 1866 werden op de Algemeene Vergadering rapporten uitgebracht omtrent een voorbehoedmiddel tegen de veepest van den Heer Legel te \'s Gravenhage, dat bijna overal gunstige uitkomsten gaf.
Hoogewaterstami Op diezelfde Algemeene Vergadering te Amsterdam inde polders. werc| 0p voorstel der Afdeeling Sloten de te hooge waterstand in vele polders besproken.
i\'rijsivraiiir ziekte Mede werd een voorstel der Afdeeling Vel zen en Oni-iiezeU\'iie\'trroiiiieii. streken behandeld om eene prijsvraag uitteschrijven om proeven met droogleggen der landen en het voederen met ongeraffineerd zout te nemen op ongezond schapen-land en werd daarvoor de Gouden medaille der Maat-
30
schappij uitgeloofd, alsmede een voorstel van quot;t Hoofdbestuur tot het uitschrijven van eene prijsvraag omtrent Prijsvraag taaie taaie vachten bij wolvee.
Door de heerschende veepest kon in 18(i() nog geene Algemeene Tentoonstelling worden gehouden en werd de Algemeene Vergadering te \'sGravenhage uitgeschreven, terwijl daaraan verbonden zou zijn eene internationale tentoonstelling van paarden en een internationale ploegwedstrijd; tengevolge van het slechte weder werden beide niet gehouden. Op deze Algemeene Vergadering werd het besluit genomen tot inzending Boerderfl tentoon- van eene boerderij op de wereldtentoonstelling, die in fcteiiiufï Parijs. ^ parijg zou worden gehouden. Volgens plan en
teekening van den Heer G. van Geer werd die.boerderij vervaardigd door den mr. tinimermau W. A. van Rijn te Soeterwoude en met goud bekroond.
Nog steeds kwam de veepest in 1867 voor, zoodat liet wenschelijk werd geacht de Algemeene Tentoonstelling wederom niet te houden en de Algemeene Vergadering te Haarlem werd bijeengeroepen. Bij die gelegenheid werd eene Algemeene Tentoonstelling van paarden uitgeschreven, die naar wensch slaagde. Het hoofdpunt, dat op deze Vergadering behandeld werd. waren de maatregelen, die tegen de veepest werden genomen.
In 1868 werd de Algemeene Tentoonstelling te Gorinchem gehouden ; met recht wenschte bij de opening der Algemeene Vergadering de Voorzitter allen geluk met het verdwijnen der besmettelijke veeziekte, die ruim twee jaren onzen veestapel had geteisterd. Nieuwe Merwetie. Aan de Regeering werd £en adres ingediend omtrent de groote schade, die de kunstwerken tot vorming der Nieuwe Merwede in sommige streken aan den landbouw veroorzaakten.
Longziekte. Breedvoerig werd dit jaar behandeld de wenschelijk-heid, dat de Regeering maatregelen tegen de longziekte onder het vee voorschreef.
31
|
voorstel besloten Model-Aaiitee-keiiinii-hoek. Op werd |
ter bekoming-der Afdeeling Opmeer en Omstreken tot het uitBchrijven van eene prijsvraag-van een v o 11 e d iar Mode 1-A a n t e e- |
k e n i n g b o e k. geschikt voor geheelen omvang.
Tevens werd het voorstel van quot;t Hoofdbestuur aangenomen om een gouden medaille en /quot; 250.—beschikbaar te stellen voor het meest afdoend antwoord op vragen omtrent de kunstmatige rooting- van het vlas.
Eindelijk werd in die Algemeene Vergadering nog bepaald, dat in 1871 eene tentoonstelling van vrucht-boomen zoude worden gehouden, welke met succes te Haarlem plaats had.
In 1869 werd de zoolang uitgestelde Algemeene Vergadering met daaraan verbonden tentoonstelling gehouden, terwijl de Afdeeling Deemster, Edam eu Pxr-merend bij die gelegenheid een ploegwedstrijd hield.
In datzelfde jaar werd de Maatschappij lid van de „Société des Agriculteurs de Francequot;, toen kortelings opgericht.
In de Algemeene Vergadering te Purmerend werd een belangrijk rapport uitgebracht, opgemaakt door den Heer W. M. Begram omtrent de vorming van een Boud of Vereeniging tusschen de verschillende land-bouwmaatschappijen, waarbij twee ontwerpen tot op richting eener Nederlandsehe landbouwvereeniging werden gevoegd. De Vergadering achtte het eene zaak van groot belang, dat er meerdere toenadering tusschen Maatschappijen tot stand kwam en Maatschappij daarvoor krachtigen in-gelden.
Ook werden breedvoerig besproken de vragen:
Vrajreu vlasbereidiiiir.
Vruclitbuoineu teiitoonsteliiiiir.
Tentoonstel li ii Punnerencl 1869.
Société des Ajrri-culteurs de France
Nederlandsehe Landbouw Vereen iquot;inquot;•.
de vaderlandsche besloot, dat deze vloed zoude doen
Landhou w-onderwijs.
1quot;. Wordt theoretisch landbouw-omlenvijs zonder praktisch onderwijs wenschelijk geacht? of quot;2quot;. Geeft men de voorkeur aan theoretisch onderwijs met praktische opleiding?
den landbouw in zijn
82
Beslist werd, dat het praktisch landbomvonderwijs hand aan hand moet gaan met het theoretisch. Verder werd besloten, dat in 1872 l)ij gelegenheid van het 25-jarig bestaan der Maatschappij eene groote tentoonstelling te \'s-Gravenhage zoude worden gehouden.
Nog werd besloten de volgende Algemeene Vergaderingen Tentoonstelling te Dordrecht te houden, aan welk besluit echter geen gevolg is gegeven door den in 1870 uitgebroken Fransch-Duitschen oorlog, waardoor gevreesd werd, dat de tentoonstelling zoude mislukken.
Ten einde eene voor alle afgevaardigden geschikter plaats voor het houden der Algemeene Vergadering te hebben werd die bepaald te \'s-Gravenhage.
Tentoonstel I injiquot;
1873 \'s-Graveiilia^e.
Algemeeiie Ver-jraderiii*» 1870.
Vkoien en omstreken richtte het Hoofdbestuur een adres aan de Regeering om opheffing van tollen te verzoeken.
Een adres van de Zeeuwsche Maatschappij van Landbouw aan den Heer Minister van Justitie met verzoek om de Jachtwet te wijzigen, werd ondersteund.
Bij de 2e Kamer der Staten-Generaal werd aangedrongen op de aanneming der wetsontwerpen tot regeling van het veeartsenijkundig Staatstoezicht en de veeartsenij-kimdige politie.
Op de Algemeene Vergadering werd besloten aan den Heer J. Blaauw Azn. te De Rij|) de Zilveren medaille der Maatschappij toe te kennen voor hoefzalf voor paarden, speenzalf voor rundvee en middel tegen het rotkreupel van schapen, welke middelen in 1869 op de tentoonstelling te Piirmerende werden ingezonden en sedert behoorlijk onderzocht.
Voor eene prijsvraag voor een middel tegen de bloedlnis in de appelboomen werd /\' 100.-— beschikbaar gesteld.
Atsolmlliiiir tollen
.lacht wet.
Veeartsfuij-wetteii.
Geiifesmiilileleii ,1. Itlaauw Aza.
Kloedluis.
At\'makiii^ loii^/iek vee.
In 1871 heeft het Hoofdbestuur aan Z.M. den Koning een adres gericht om zijn diep leedwezen te verklaren omtrent de maatregelen, door den Heer Minister van Binnen-landsche Zaken genomen betrekkelijk het door de long-
Op verzoek der Afdeeling
33
ziekte aangetaste rundvee en wel omdat in sommige streken van ons Vaderland de afmaking daarvan werd gestaakt en de werking eener hoogst nuttige Wet, zooals onlangs ingevoerd was, daardoor feitelijk werd geschorst, met verzoek de wet van 20 Juli 1870 (Staatsblad Nquot;. 131) over geheel Nederland strengelijk te doen handhaven.
Veeartsenquot; Terzelfder tijd werd een adres aan den Heer Minister van Staat en van Binnenlandsche Zaken gezonden over het ontoereikende der geneeskundige hulp voor het vee, zoodat dikwerf longzieke runderen dagen lang zonder geneeskundige behandeling bleven en, waar de Wet onteigening en afmaking verlangt, zij om dezelfde reden dikwijls niet kon worden uitgevoerd.
UiiipaauFransche Hgt Hoofdbestuur verzond eene circulaire aan de lamlboawers
Afdeelingen naar aanleiding van de verwoestingen, die door den oorlog tusschen Pruisen en Frankrijk op den Franschen bodem waren aangericht en die zeer zwaar op den landbouw drukten, daar duizenden hectaren bouwland onbezaaid lagen, met verzoek om hare medewerking ten einde door het bijeenverzamelen van giften, hetzij in zaaizaad, hetzij in geld. dien nood te helpen lenigen. Het Hoofdbestuur deelde daarbij mede, dat het in overeenstemming met het Hoofd Comité, onder den naam van „Het Witte Kruisquot; te \'s-Gravenhage opgericht, wenschte werkzaam te zijn.
Door 23 Afdeelingen werd aan de roepstem van het Hoofdbestuur gehoor gegeven, zoodat inkwamen toezeggingen voor f\' 3022.58 en drie hectl. aardappelen. Voor de gelden werden zaaizaden aangekocht en ter beschikking van „Het Witte Kruisquot; gesteld, welks Hoofd Comité bij eene bezending van die Vereeniging de zaaizaden voegde, en als gedelegeerden om een en ander in de verwoeste oorden in het Noorden van Frankrijk te verdoelen benoemde de Heeren Mr. C. J. E. Graaf van Bvlandt. Mr. F. A. P. Baron Wittert
34
van Hoogland, beiden te \'s-Gravenhage en P. F. L. Waldeck te Loosdninen, die aan die opdracht hebben gevolg gegeven.
Teiitoonsteiiiujr In Maart 1871 werd de reeds vroeger genoemde Haarlem. tentoonstelling van vrnchtboomen te Haarlem gebonden, waarop de inzendingen niet talrijk waren, doch waar vele prachtige exemplaren werden aangetroffen, zoodat
Z1J
wel geslaagd mag worden genoemd, evenals de
Tentoonsteïïiu*; Algemeene Tentoonstelling, te Hoorn in September 1871 Hoom; gehouden, die echter op den dag der veetentoonstelling door storm en regen werd geteisterd, zoodat paarden en vee reeds vroegtijdig moesten vertrekken.
Ongesteldheid Op de Algemeene Vergadering, die 28 September 1871 Secretaris. \' , , , , . , r. , ,
outsiag aanvraag te Hoorn werd gehouden, werd aan de tatei van het
Penningmeester. H00f(]|)estuur de waardige man gemist, die sedert de oprichting der Maatschappij als Secretaris met onvermoeide werkzaamheid, met stalen ijver, voor den Hollandschen, of liever voor den Nederlandschen landbouw was werkzaam geweest. De hooggeschatte Heer Jhr. Mr. D. R. Gevers Deynoot was door eene ongesteldheid aangetast, zoodat hij zijn ontslag had moeten aanvragen. Algemeen was de verslagenheid over dezen slag, die de Maatschappij bierdoor trof en, verdiende iemand het, dan toch zeker was bij het, om door de Algemeene Vergadering tot Eerelid van liet Hoofdbestuur te worden benoemd. Nimmer heeft de waardige man de vergadering van het Hoofdbestuur meer kunnen bijwonen, daar hij van zijne ziekte niet herstelde en in April 1877 van zooveel en zoovelen werd weggenomen.
Op diezelfde vergadering werd de mededeeling gedaan, dat de Heer H. A. Crommelin, sedert 1857 Penningmeester der Maatschappij als zoodanig wenschte vervangen te worden, welke mededeeling met groot leedwezen werd vernomen, Crommelin\'s naam is toch ook niet zonder recht aan de geschiedenis onzer Maatschappij verbon-
den. Groote hulde kwam hem dan ook toe, die de Alge-meene Vergadering hem later terecht bewees door zijne benoeming tot Eerelid van het Hoofdbestuur. Op de volgende vergaderingen was hij steeds tegenwoordig en gaf tot 1892 zijne gewaardeerde adviezen; toen werd hij helaas ook aan de zijnen en aan onze Maatschappij ontnomen.
Door het Hoofdbestuur was door het bedanken van den Secretaris en van den Penningmeester voorgesteld Art. 27 der wet te lezen: „Het Hoofdbestuur wordt bijgestaan door een Secretaris-Penningmeester der Maatschappij enz.quot;
Omtrent de vereeniging dier betrekkingen werd breedvoerig gesproken en eindelijk bij meerderheid van stemmen ingevolge het voorstel van het Hoofdbestuur besloten.
Nadat de afgevaardigde van de Afdeeling Opmeer en Omstreken had verklaard voor de benoeming van den Secretaris-Penningmeester der Maatschappij buiten stemming te zullen blijven, werd bij acclamatie als zoodanig benoemd de Heer P. F. L. Waldeck te Loosduinen.
Op die vergadering werd nog besloten om de Gouden Medaille toe te kennen aan de antwoorden op de vragen omtrent de bewerking en bereiding van het vlas, geschreven door den Heer J. A. Keurenaer te Delft.
Nog werd besproken de verbetering door waterschappen van den waterstand van den boezem, onder hun ressort behoorende, en werd de vraag door het Hoofdbestuur gesteld: „Wordt het wenschelijk geacht, dat het Hoofdbestuur gegronde verzoeken, aan de waterschapsbesturen gericht, omtrent de plaatselijke belangen ondersteunt?quot; met algemeene stemmen bevestigend beantwoord.
Het jaar 1872 was een merkwaardig jaar voor de Hollandsche Maatschappij van Landbouw, zij vierde toch in dat jaar haar 25 jarig bestaan. De toenmalige Voorzitter Dr. A. H. van der Boon Mésch opende de Natio-
Prijsvraag liereidiiisr vlas.
Waterstand van den boezem.
25 jarig bestaan der Maatscliaji|iij.
36
nale tentoonstelling van paarden, vee, enz. en de Internationale tentoonstelling van werktuigen op 21 September in het Malieveld te \'sGravenhage met de mededeel ing, dat 54 Afdeelingen meer dan 10000 leden telden, hulde brengende aan allen, die tot het welslagen hadden medegewerkt.
In de Algemeene Vergadering, den 26en September 1872 in de Societeit „de Vereenigingquot; te\'s Gravenhage gehouden, herdacht genoemde Voorzitter in het breede deze feestviering, herinnerde aan vele zaken door de Maatschappij verricht en bedankte de Heeren C. J. van der Oudermeulen, A. van Lennep en H. A. Crommelin, die den Secretaris op waardige wijze bij de samenstelling der tentoonstelling ter zijde stonden en aan wien voor een groot deel het welslagen der tentoonstelling te danken was, en wekte tot voortdurend samenwerken aan.
Afdeeiiujr Sehoon- Verder werd medegedeeld dat eene nieuwe Afdeeling Schoonhoven was opgericht,
Uitbreiding Vee- dat bij vernieuwing bij de Regeering was aangedrongen op vermeerdering der veeartsen ;
Keuring vee igt;ij dat aan de Regeering was medegedeeld, dat de bepalin-uitvoer. g(jj1 van ]ie| Kon. Besluit van 28 Mei 1871 No. 42omtrent de keuring van vee bij uitvoer niet gehandhaafd werden en dit voor het vervolg zeer nadeelig voor veeverzending ook naar Engeland kon werken, en de Minister van Binnenlandsche Zaken daarop geantwoord had, dat deze bemerkingen gegrond waren bevonden en er onverwijld maatregelen zijn genomen ter voorkoming dezer overtreding.
Longziekte vee Aan de Regeering werd een adres gericht om de uitbetaling van schadevergoeding voor wegens longziekte onteigend en afgemaakt vee zooveel mogelijk te bespoedigen en om verder zoodanige maatregelen te nemen, als waardoor meer dan toen de verspreiding der longziekte zou kunnen worden voorkomen.
37
Nog werd aan de Regeering een adres gericht met dringend verzoek om afschaffing van Rijkstollen.
Medegedeeld werd ook een schrijven van de ,.Ver-eeniging tot ontwikkeling van den Landbouw in Holland\'s Noorder-Kwartier,quot; waarbij van hare oprichting wordt kennis gegeven en houdende aanbeveling dier Vereeni-ging in de gemeenschappelijke samenwerking met deze Maatschappij, waarop liet Hoofdbestuur niet geaarzeld heeft met eene wederkeerige aanbeveling te antwoorden.
Op deze Algemeene Vergadering werd nog besloten eene prijsvraag uit te schrijven voor een afdoend middel, waardoor het nadeel, dat door de rituaald of koperworm aan het koren wordt toegebracht, doelmatig wordt tegengegaan.
Eindelijk werd bepaald, dat de Algemeene Vergadering in 1873 te Amsterdam zou worden gehouden en tot Lid van \'t Hoofdbestuur benoemd de Heer J. Bree-baart Kzn. te Winkel.
Op 4 Juli 1872 werd voor al de leden der Maatschappij op de Badhoeve te Haarlemmermeer de stoomploeg in werking gebracht en de hooidroger in werking ter bezichtiging gesteld, waarvoor de vele bezoekers aan den Heer Mr. I. P. van Aniersfoordt, die reeds zoo dikwijls getoond had een warm voorstander van vooruitgang van den Nederlandschen landbouw te zijn, oprechten en welverdienden dank brachten.
In 1873 werd de Algemeene Vergadering en Tentoonstelling te Amsterdam gehouden. Bij het programma werden gevraagd graanmaaiwerktuigeu. grasmaaiwerktuigen, hooischudders en paardenhooiharken, de bekroonde werktuigen moesten op de Amsterdamsche Tentoonstelling worden ingezonden; de beoordeeling van eerstgenoemde werktuigen geschiedde op een wedstrijd, uitgeschreven door de Vereeniging tot ontwikkeling van den landbouw in Holland\'s Noorderkwartier, gehouden te Winkel, en de drie laatste rubrieken op een
Afschnffiufï KykstoUou.
Opricliting Vereeniging Doll. Noorderkwartier.
Prijsvraag Rituaald.
Stoomiiloeg Hooidroger Badlioeve.
Algemeeue Ten-
tooustelling Amsterdam 1873.
Wedstrijden Graanmaaiers en Hooi werktuigen.
38
wedstrijd, door de Maatschappij gehouden in den Room-tuin te Amsterdam.
De Algemeene Vergadering werd geleid door den Heer C. J. van der Ondermeulen. daar de Heer Dr. A. M.
Reuueming C. J. v. il. Ouder-nieuleu tot Voorzitter.
van der Boon gesteldheid als hulde werd de
Nieuwe Aftlee-liuireu.
Mesch tot veler leedwezen wegens on-
Voorzitter had bedankt. Als blijk van Heer C. J. van der Ondermeulen, die juist dit jaar als lid van \'t Hoofdbestuur moest aftreden, aan \'t begin dezer Vergadering bij acclamatie tot Voorzitter benoemd.
Volgens het uitgebracht Verslag telde de Maatschappij in 1873 i)885 leden verdeeld over 59 Afdeelingen, zijnde de Afdeelingen Wormerveer en Omstreken, Rijswijk, Voorburg en, Omstreken en Oostelijk Flakkee opgericht.
Het Hoofdbestuur had naar aanleiding van de opeen adres
V ergadering
aan van van dat.
Eendenkooien.
Kandidaten Hoofdbestuur.
Adres inenting dracht der vorige Algemeene rundvee.
de Regeering gericht met verzoek om de inenting
het rundvee verplicht te stellen. De Minister Binnenlandsche Zaken heeft daarop geantwoord, tengevolge der genomen maatregelen, inenting of afmaking van alle wegens longziekte verdachte koppels verzekerd is, en dat de Regeering tot het verplicht voorschrijven van inenting van al het rundvee in Nederland niet kon medewerken.
Op voorstel eener Commissie, bestaande uit de Heeren K. Koster Rzn.. Herman F. Bultman en I. A. van Dorssen, werd aan het Hoofdbestuur opgedragen ter gelegener tijd bij wijziging der Jachtwet er op aan te dringen om liet kooirecht op de een of andere wijze uit den weg te doen ruimen.
De Afdeeling Waard en Groet had een voorstel ingezonden om bij de Wet te bepalen, dat de Afdeelingen liet recht hebben kandidaten te stellen voor de benoeming van leden van het Hoofdbestuur, mits tijdig voor opname in de punten van beschrijving voor de
39
Algemeene Vergadering, welk voorstel bij meerderheid van stemmen werd aangenomen, evenals een voorstel van dezelfde Afdeeling om getuigschriften uit te reiken voor langdurigen en trouwen dienst.
werd besloten een bedrag van f 250.— of vijf dailies ter beschikking van quot;t Hoofdbestuur te stellen voor die onderwijzers, die met lof de akte „Landbouwkundequot; hebben behaald.
Eindelijk werd nog op de begrooting gebracht eene som van f 400.— tot oprichting e e n e r V e r-e e n i g i n g v o o r e e n N e d e r 1 a n d s c li R u n d-v e e - s t a m b o e k. Op eene gelegenheid van de Algemeene werd bepaald, hieromtrent een voorstel te doen. Deze Sectie-Vergadering werd geopend door den Heer A. van Lennep, op wiens voorstel de Heer Herman F. Bultman tot Voorzitter dezer vergadering werd benoemd en tot leden van het bureau de Hoeren Mr. I. P. van Ainers-foordt, W. Sluis, G. J. Hengeveld, S. de Clercq Wzn. en Dr. L. Mulder als Secretaris.
Behandeld werden de beide punten ;
a. De wenschelijkheid van een veestamboek en
h. Hoe het in te richten.
De Heeren B. A. Baron van Verschuer, Mr. 1. P. van Amersfoordt, W. Sluis, G. J. Hengeveld, Dr. Otto Pitsch, Mr. I. D. Viruly, Tli. J. Waller namen met den Voorzitter een warm deel aan de discussie, waarna het besluit werd genomen tinancieele medewerking der Maatschappij te verzoeken.
De Maatschappij heeft daarna eene voorloopige Commissie benoemd tot voorbereiding der oprichting van een Rundveestamboek. Die commissie bestond uit de Heeren Herman F. Bultman, Voorzitter, Mr. I. P. van Amersfoordt, W. Slnis. Dr. L. Mulder, G. J. Hengeveld, S. de Clercq Wzn., J. van den Breggen Azu. en P. F. L. aldeck. Secretaris, die op de Algemeene Vergade-
Getuigschriften tronwen dienst.
acte. LaiulliimivkuiKle.
gt;Tog gouden
B^dra^e Oprich-tiug ruudvee stamboek.
Sectie-Vergadering bij Vergadering gehouden
40
ring in 1)S74 te Dordrecht gehouden rapport uitbrachten, waarna op eene Vergadering van afgevaardigden der verschillende Landbomvmaatschappijen op 15 December 1874 tot oprichting der Vereeniging „Het Neder-landsch Rundvee Stamboekquot; werd besloten.
De op deze Tentoonstelling gevraagde zaai werktuigen werden beproefd in April te voren te Haarlemmermeer, de stoomdorschwerktuigen op een wedstrijd in September te Anna Paulowna, gehouden door de Vereeniging t. o. v. d. Landbouw in Holland\'s Noorderkwartier.
Tot Voorzitter der Maatschappij werd op deze Vergadering benoemd in de plaats van den heer C. J. van der Oudermeulen de heer Mr. W. van der Vliet te Amsterdam, tot lid van het Hoofdbestuur in de plaats van den Heer A. van Lennep de Heer Herman F. Bultman.
Uit het Verslag blijkt o. a. dat weder drie nieuwe Afdeelingen werden opgericht, nl. Heer-Hugoivaard, Reeuivijk vn Omstreken en Wassenaar-Voorschoten, waardoor het getal steeg tot 62 met te zamen 11250 leden.
Naar de Internationale Landbouwtentoonstelling te Bremen werd de Secretaris der Maatschappij afgevaardigd. Een verslag dier Tentoonstelling werd in druk uitgegeven.
In de Algemeene Vergadering werd behandeld het rapport der Commissie voor de vijfjaarlijksche herziening der wet van de Maatschappij. De voornaamste wijzigingen. daarin voorkomende en door de Algemeene Vergadering .goedgekeurd, zijn:
dat de Maatschappij voortaan ook onder hare werkzaamheden zal begrijpen het opwekken tot landbouwonderwijs ;
dat de bevoegdheid der Afdeelingen tot het zonder tusschenkomst van het Hoofdbestuur indienen van verzoeken wordt beperkt tot die aan Gemeente-Waterschapsbesturen en dergelijke lichamen binnen den kring, waar de Afdeelingen gevestigd zijn.
Alji\'. Teutooustel-ling Dordrecht September 1874.
Alg. Vergadering Beuueiniiig Voorzitter, benoeming lid Hoofdbestuur.
Nieuwe Afdee-lingen.
Intern.Tentoonstelling Breinen.
Wetsherziening.
Laudbouw-onder-
wjjs.
BeMK\'gdheid Afdeel! ngeu tot indienen adressen.
41
Geen der ingekomen antwoorden gaf een afdoend middel aan en daarop werd besloten deze prijsvraag niet meer uit te schrijven om de practisclie bezwaren, verbonden aan de beoordeeling der aangegeven middelen.
l\'rjjsvraafï hlueilliiis.
Prflsyraag ritnaald lt;gt;f koperworm.
ingekomen antwoorden werden
was, met zorg beproefd doch
De middelen in du voor zoover dit nitvoerbaai geen enkel bleek doeltreffend. Twee jaren later, in 1876, werd deze zaak weder door het Hoofdbestuur aan de
door de Algemeene Vergadering be
orde gebracht
en
sloten aan de Regeering te verzoeken om een bekwaam wetenschappelijk man te belasten met een onderzoek omtrent dit schadelijk insect en proefnemingen er tegen voor Rijkskosten te doen nemen.
Omtrent een voorstel der Afdeeling Goedereerle en Omstreken tot aanstelling van wandelleeraren werd
AVaiidelleerareii.
besloten zich tot de Regeerina-
Provinciale Staten
en
te wenden met verzoek om eene subsidie ad/1.000.— voor deze zaak. De uitvoering is niet tot stand gebracht, omdat de Regeering\' slechts weinig en de Provinciale Staten van Noord-Holland in het geheel geen steun verleenen wilden. Op het gunstige besluit der Staten van Zuid-Holland kon geen benoeming plaats hebben om de groote kosten.
Op voorstel der Afdeeling Gouda eti Omstreken werd besloten eene prijsvraag uit te schrijven omtrent de kaasbereiding. De genoemde Afdeeling stelde daartoe een bedrag beschikbaar, \'t geen later door andere Afdeelingen met een bijdrage werd verhoogd. In 1870 werd het antwoord van Dr. P. J. Hollmaun te Edam bekroond en in druk uitgegeven.
Een voorstel der Afdeeling Hoorn en Omstreken om afschaffing te verkrijgen van de rechten bij overgang-van onroerend goed en ook van liet hypothecaire verband leidde, ondanks ernstige bestrijding o.a. door den Heer W. C. Begram, op grond dat deze zaak buiten den werkkring der Maatschappij ligt. tot het besluit om zich in
Prflsvraajs kaasbereiding
Rechteu overhaul van onroerend
goed.
42
deze tot de Regeering te wenden, echter niet terstond, omdat men, nu juist eene nieuwe Regeering was opgetreden, van welke men niet wist wat hare voornemens waren, het tijdstip niet geschikt achtte.
In het jaar 1877 wendde zich het Hoofdbestuur ten deze tot den Minister van Financiën, die eene wetsvoor-dracht had ingediend tot wijziging der Wetten op de registratie. De Minister beloofde op de belangen van den landbouw en het grondcrediet te zullen letten, doch kon niet in uitzicht stellen eene algeheele afschaffing van de rechten bij overdracht, die 6 a 7 millioen\'s jaars opbrachten bij gebrek aan voldoend equivalent.
.Prijsvraag ( h, voorstel der Afdeeling Vianen en Omstreken be-
grieiirt- en teen- 1 t _ 0 _
hout. sloot de Vergadering eene prijsvraag uit te schrijven voor eene volledige beschrijving van de teelt van griend- en teenhout. Eerst in 1877 kwam een antwoord in. dat geschikt werd geacht, van den heer 1). W. P. Wisboom van Giessendam. \'t Werd door de Maatschappij in druk uitgegeven.
Prijsvraag Een voorstel van \'t Hoofdbestuur om eene prijsvraag
lees- eu leerboek i .» o
vour scholen, uit te schrijven voor eene beschrijving van den landbouw in twee deeltjes ten dienste van de lagere school werd veranderd in de vraag naar een boekje voor den akker- en tuinbouw en een over de veeteelt en zuivelbereiding. In 1878 werd een ingekomen antwoord op de vraag naar een werkje over akker- en tuinbouw geacht geschikt te zijn, wanneer de schrijver eenige veranderingen daarin aanbracht, üe auteur was de heer C. N. de Beste te Ritthem.
Catalogus Noquot;- besloot de Vergadering de werken in de boekerij
boekerij. .
voorhanden te catalogiseeren.
Aigemeene Verga- In 1875 werd de Algemeeue Tentoonstelling en Verstelling Zaandam, gadering te Zaandam gehouden. Uit het verslag ter Vergadering uitgebracht bleek, dat reeds 5 premiën werden uitgereikt aan onderwijzers, die de akte landbouwkunde behaalden, dat weder viernieuwe Afdeelingen werden opge-
48
richt ii.l. Berkel en Omstreken, Lekker kerk en Omstreken, Rijnzaterwoiide en Omstreken, Barningerhorn, en het aantal leden met 410 steeg en nu 11.717 bedroeg.
Daar geen voldoende steun van Regeering en Provinciale Staten werd verkregen, bleef eene aanstelling van landbouwleeraars achterwege, doch werd op bescheiden schaal aangevangen met het doen houden van voordrachten, \'t geen sedert door de Maatschappij werd voortgezet, daarin gesteund door eene Rijkssubsidie.
Door den toegezegden steun van vele Afdeelingen werd het mogelijk, eene inzending land- en tuinbonw-voortbrengselen gereed te maken voor de in 1lt;S7() te Philadelphia te houden Internationale Tentoonstelling, waarvoor de Algemeene Vergadering een krediet van f 1.000.— toestond. De inzending met zorg uitgevoerd had succes. Verschillende producten werden bekroond. Voor de collectie zelve werd een diploma ontvangen.
De belangrijkste zaken, die in lt;le Algemeene Vergadering behandeld werden, zijn ;
Op initiatief der Afdeeling Lekkerkerk werd uitgeschreven eene prijsvraag voor eene machine om lot-grienden te wieden, en
op voorstel der Afdeeling Rotterdam c.a.. Waddingsveen en Zoetermeer een wedstrijd van stoom-koolzaad dorschmachines. Van instemming met dit plan deden later 25 andere Afdeelingen blijken door \'t beschikbaar stellen van geldelijke bijdragen. De wedstrijd werd in Augustus 18lt;() te Zevenhuizen gehouden en voortgezet in September d.a.v. op het tentoonstellingsterrein te Rotterdam. Aan geen der 8 ingezonden machines werd een prijs toegekend, omdat de koopprijs te boog was. De prijs van f 1.000.— werd beschikbaar gehouden voor een aan de eischen voldoend werktuiy:
O /
van de Afdeeling Rijswijk om eene prijsvraag uit te schrijven ter voorkoming of ter genezing van tongblaar en klauwzeer;
Nieuwe Aftleeliugeu.
Teutooustelliug Philadelphia.
Machine oni lot-grieudeu te wiedeu.
Wedstrijd stoom-dorsch-machlues.
Ton^blaar en klauwzeer.
44
vermiudering van de Afdeeling Sloten voorstellen tot onderzoek naar de oorzaken, waardoor de boteruitvoer liier te lande zoo teruggaat en het beramen van middelen om daarin verbetering te brengen.
Over deze zaak werd in eene ten vorige dage gehouden Sectie-vergadering reeds breedvoerig van gedachte gewisseld. Naar aanleiding daarvan besloot de Vergadering het voorstel van den Heer Mr. I. P. Amersfoordt aan te nemen, \'t welk inhield: bij de Regeering aan te dringen op landbonw-ondenvijs, een bevoegd persoon naar Denemarken te zenden tot onderzoek, invoering van werktuigen voor de zuivelbereiding, zooals in Denemarken in gebruik, en verspreiding in druk van hetgeen omtrent de nieuwe methode reeds bekend is.
WziektenTanehete Mede op voorstel van de Afdeeling SI of en werd be-vee- handeld de afzondering, inenting en schadeloosstelling
bij veeziekte. De conclusies, in een gehouden Sectie-vergadering omtrent deze punten genomen, werden door de Vergadering ondersteund, zoodat het Hoofdbestuur zich in deze zou wenden tot de Regeering om te verzoeken, strenge afzondering bij ziekte en vergoeding van dege-heele waarde bij onteigening van ziek of tengevolge van inenting gestorven vee. Door de Regeering is daarop geantwoord, dat voor onteigend longziek vee de helft der waarde, voor vee, dat ten gevolge van verplichte inenting sterft de waarde wordt vergoed.
Zoutaccflus. Aan de Regeering werd ook een verzoek gericht tot afschaffing van de belasting op het zout.
Ruiling Zaaizaad. Met het oog op de wenschelijkheid, dat bij den akkerbouw eene verwisseling van zaaizaad en verspreiding-van goede nieuwe verscheidenheden plaats hebbe, werd aan het Hoofdbestuur een krediet verleend om deze te bevorderen.
Liii Hoofdbestuur jn (|e piaats van den Heer J. P. Bredius werd de Heer C. J. van der Oudermeulen tot lid van \'t Hoofdbestuur gekozen.
De Maatschappij zond naar de Internationale Tentoonstelling te Luxemburg eene collectie monsters granen en zaden en mocht daarvoor als bekroning een Bronzen Medaille met getuigschrift ontvangen.
In eene buitengewone Algemeene Vergadering, ditzelfde jaar gehouden, werd in de plaats van den Heer L. van Es Jr. tot lid van quot;t Hoofdbestuur gekozen de Heer J. van der Breggen Azn.
In 1876 werden de Algemeene Vergadering en Tentoonstelling te Rotterdam gehouden. Ter Algemeene Vergadering werd medegedeeld dat als nieuwe Afdeelingen toetraden Diemen, Watergraafsmeer en Woynum-Nibbikswoude eti Omstreken, totaal (58 Afdeelingen met 12201 leden.
De Heer H. A. Crommelin werd tot Eerelid, de Heer Mr. D. Visser van Hazerswoude tot Lid van \'t Hoofdbestuur benoemd.
Op voorstel der Afdeeling Haarlem nier meer werd besloten in \'t volgend jaar een wedstrijd niet dorsch-werktuigen te houden. Bij gebrek aan deelneming werd deze in 1877 tot later uitgesteld. Door de Vereeniging tot ontwikkeling van den Landbouw in Hollands Noorderkwartier werd een wedstrijd met kamwerktnigen ge-honden. — aan de bekroonden werden ook de prijzen toegekend, die voor deze werktuigen bij het program der Tentoonstelling te Rotterdam werden uitgeloofd.
Op voorstel der Afdeeling Waddingsveen besloot de Vergadering bij de Regeering te steunen het door eenige Kamerleden, de heeren de Jong c.s. ingediend voorstel tot het instellen van eene enquête in zake de longziekte.
De Vergadering besloot op voorstel der Afdeeling Sloten, welk voorstel reeds uitvoerig werd behandeld in eene te voren gehouden Sectie-Vergadering, dat het Hoofdbestuur tie Afdeelingen zou aanmoedigen tot het doen geven van lager landbouwonderwijs en bij de Regeering
Tentoonstel li nu Lnxeiuburs.
Lid Hootdhestniir.
Algemeeue Vergadering Rutterdaiu.
Hoofdbestuur. Eerelid en lid
Karnwedstrijd.
Eu(|uête longziekte.
Landbouw, lager onderwijs.
46
aandringen, dat liet verbod van fabrieksarbeid door kinderen beneden de 12 jaar ook worde uitgestrekt tot landbou tva rbe i d.
De Vergadering besloot verder naar aanleiding van een voorstel der Afdeeling Westland om zich tot de Regeering te wenden met verzoek om in de Commissie, belast niet het afnemen van liet examen landbonw-kunde, ook het practisch element te doen vertegenwoordigen.
Het Hoofdbestuur wendde zich tot de Regeering om te verzoeken in de plaats van de oprichting van Kamers van Landbouw een College van Landbouw in te stellen.
In April van 1877 overleed, zooals reeds werd gereleveerd. op zijn landgoed te Loosduinen de Heer Gevers Deynoot, een der oprichters van de Hollandsche Maatschappij van Landbouw, de man aan wien de Maatschappij voor een groot deel haren bloei dankte. Aan tie Maatschappij werd door hem eene som van f I.OOO.— vermaakt benevens zijne boeken.
De Algemeene Vergadering in 1877 te Alkmaar werd door den Voorzitter, Mr. W. van der Vliet, geopend met eene schoone rede, waarin een kort overzicht werd gegeven van het ontstaan en den werkkring der Maatschappij. Vooral legde de spreker er nadruk op, dat de Maatschappij, na haar 30 jarig bestaan, in welk tijdvak ze tot bloei kwam en een niet te miskennen invloed verwierf, niet mag blijven stilstaan en vooral hare aandacht moet wijden aan het landbouwonderwijs.
De Heer Mr. W. van der Vliet, die als Voorzitter moest aftreden, werd vervangen door den heer C. J. van der Oudermeulen, de heer J. van der Breggen Azn. als lid van \'t Hoofdbestuur door den heer J. P. Bredius en in eene buitengewone Algemeene Vergadering werd voor de vacature van den heer van der Oudermeulen, als Voorzitter gekozen, de heer Mr. W. O. T. van Oud-heusden te \'s Gravenhage aangewezen.
Als nieuwe Afdeelingen traden sedert het vorig jaar
College vau Laiul-bouw.
t Jlir. .Mr. 1). R. Gevers Deynoot.
Algemeeue Verga-rtering Alkmaar.
Beuoeind Voor zitter de Heer C. J. van der Ouilerineulen.
Ledeu Hoofdbestuur de Heeren J. 1\'. Bre-dius, Mr. W. (I F. van (tudlieusdeu.
Nieuwe Afdeeliu-seu.
47
toe Knollendam, Markenhinnen en Omstreken, Vlaar-dingen en Vlaardingenmnhacht en Eiland IJselmonde.
Op voorstel der Afdeeling Waddingsveen werd besloten eene prijsvraag uit te schrijven voor een werk over behandeling van uitgeveende polders.
Aan de Regeering werd verzocht de oproeping van milicien-verlofgangers vóór- of na den oogsttijd te doen plaats hebben. Aan den heer E. van Veelen te \'s Gra-venzande werd de Gonden Medaille der Maatschappij toegekend voor het door hem aangewezen middel tegen de zwarte slakjes ook wel genoemd dolfijntjes in de vrnchtboomen.
Het Hoofdbestuur verstond zich met de Zustermaatschappijen om gezamenlijk eene verzameling van landen tuinbonwvoortbrengselen in te zenden naar de Internationale Tentoonstelling in 1878 te Parijs; de Vergadering hechtte hare goedkeuring daaraan en stond daarvoor een krediet van f 1500 toe. De inzending had te zijner tijd plaats en mocht verschillende bekroningen verwerven.
De Vergadering vereenigde zich met een voorstel van \'t Hoofdbestuur om te onderzoeken in hoever de cursussen in landbouwkunde voor onderwijzers aan eenige Hoogere Burgerscholen in Friesland gegeven practisch nut opleveren, om indien de uitslag van dat onderzoek gunstig was, met steun van Rijk en Provinciën, ook hier dergelijke cursussen gevestigd te krijgen.
Het onderzoek nog ditzelfde jaar ingesteld deed het nut van genoemde cursussen inzien. De Friesche Maatschappij ontving daarvoor /1400 van \'t Rijk en /\'800 van de Provincie als subsidiën. In 1879 werd een adres aan den Minister van Binnenlandsche Zaken gericht met verzoek liet lager landbouwonderwijs door dergelijke cursussen te bevorderen.
Eene buitengewone Algemeene Vergadering werd in April 1878 gewijd aan de bespreking van het wetsontwerp tot herziening der belastbare opbrengst der onge-
Prijsvraag veeu-grouden.
Oproeping verlof-gangers.
3Ii(llt;lel boom-
slakjes.
luteruationale Teutooustelliug Parijs 1878.
Landbouw-cursus voor onderwijzers.
Herziening belastbare opbrengst ongebouwde eigendoinmen.
48
bouwde eigendommen. Het resultaat der lai discussiën was een besluit om het Hoofdbestuur op te dragen bij de Regeering aan te dringen op gelijktijdige afschaffing der rechten van overgang van vast goed onder de levenden en der hypotheekrechten en zoo noodig een equivalent daarvoor te vinden in eene verhooging der grondbelasting en quot;2°. de Regeering in kennis te stellen met de punten in de wet. die naar zijn oordeel wijziging behoeven.
De gewone jaarlijksche Algemeene Vergadering en Tentoonstelling werden dit jaar te Delft gehouden, de tentoonstelling zonder inzendingen van vee met het oog op de maatregelen tot beteugeling der longziekte in het spoelingdistrict. Daarentegen won de Tentoonstelling aan belangrijkheid door eene inzending van werktuigen voor boter- en kaasbereiding volgens de methode Swart.
Uit liet jaarrapport bleek, dat de Maatschappij het aantal barer Afdeelingen weder met drie zag vermeerderen n. 1. met Noordwijk en omstreken, Putten, Hasenvoude-Koudekerk : dat het Hoofdbestuur aan de Afdeelingen verstrekte „voorschriften die bij de kaasbereiding in acht moeten genomen wordenquot; en deze verder op ruime schaal verspreidde.
Ook werd aan de Afdeelingen verstrekt de brochure over de kaasbereiding van den Heer W. Sluis te Beemster.
Naar aanleiding der gestelde vraag of harddraverijen in het belang van den landbouw kunnen worden geacht te zijn, welke vraag bevestigend werd beantwoord, besloot de Algemeene Vergadering, dat het Hoofdbestuur eene Commissie zon benoemen tot het oprichten eener V e r e e n i g i n g ter b e v o r d e r i n g d e r H a r d d r a-v er ij en in Noord-Holland.
Beuoeiiiiii^ Lid In de* plaats van den Heer •!. Bieebaait Kzn. weid jhr^Mrl\'tTv. de Heer Jhr. Mr. J. H. v. Foreest v. d. Palm tot lid Foreest v.d. Palm. vail ]iet Hoofdbestuur gekozen.
Algemeeue Ver-jraileriiig Dellt.
Nieuwe Afdee-liuyreu.
Harddraverijen.
Oililcr/iH\'k kaaslubrickcii in Amerika en EuKeliinil,
■ Algenieene Vcrgadc g Anisendelfl um, met lict Edajiinici\' kaaslahrifatie, Enu\'t\'laiul en Amerika te
t3 0( )ü-
Maainllilaii.
Verkiezing lid Iloafdiiestmir .1. v. il. Itri\'uue Az.
Alir, Vergadering Haarlem.
................ier.
Een ten derden male in d(
ebraelit voorstel der Al\'deelin op lt;leii achteruitgang der een bekwaam persoon naar zenden um daar de inrichting en resultaten der kaas-iabriekun te onderzoeken, werd breedvoerig besproken. Voornamelijk werden tegen het voorstel, behalve het gewichtig finauciëcl bezwaar, ingebracht het krachtig leven en het ernstig streven tot onderzoek en vooruitgang, die zich openbaarden, en de resultaten van den kaatsten tijd, door die werkzaamheid verkregen, opgenoemd, waardoor de maatregel onnoodig werd. De Atdeeling trok haar voorstel in.
Met het oog op de uitbreiding van den werkkring van het Hoofdbestuur en die der Maatschappij werd besloten de „Mededeelingen en Berichtenquot; voortaan maandelijks direct aan de leden toe te zenden en dan in den vorm van een dagblad. Reeds vroeger was het belang hiervan betoogd door het lid van het Hoofdbestuur, den Heer Mr. I). Visser van Hazerswoude.
Tot lid van het Hoofdbestuur werd gekozen de Heer J. van der Breggen Az. in de plaats van den HeerJ. P. Bredius, die dit jaar overleed.
De Algemeene Vergadering en Tentoonstelling in 1879 werden te Haarlem gehouden. Door de Afdeeling Haarlemmermeer werd een ploegwedstrijd georganiseerd. De in te zenden werktuigen, die bekroond werden, zouden ook ter Tentoonstelling te Haarlem de bij het program uitgeloofde prijzen ontvangen.
Uit het verslag bleek, dat het aantal Afdeelingen weder met vier vermeerderde, n.1.; Amstelveen eu Omstreken, Osdorp, Uitgeest en Omstreken, Vel zen en Omstreken en het ledental tot 1390G klom, quot;t welk evenwel niet belette, dat de financieele toestand der Maatschappij onbevredigend was.
Van wege de Maatschappij werd met welwillende
50
een heel wort el-Del H was ingezonden. De uitslag was gunstig.
Door de Alueineene N eryaderinn\' werd heliandeld de
~ O o
viji\'jaarlijksche wetsherziening. De voornaaniste wijziging, daardoor aangebracht, was eene veranderde wijze van he-paling van quot;t stemmental, dat de Afgevaardigden nit-hrengen, en verlenging van den zittingstijd en uitbreiding van het aantal leden van het Hoofdbestuur, terwijl als adviseerend lid door het Hoofdbestuur wordt benoemd de Directeur van de Rijks-Landbouwschool te Wage-ningen. Tevens, dat er zullen zijn leden der Alge-
iiu\'dcwcrkiny van den Heer Breeltaarl rooier beprocld, die ten vorige jare te
Wetslierzivuiiiu
\'t uitbrengen op
de
eene jaar-
lijksche contributie Een voorstel tot meerderheid verkrijgen.
Naar aanleiding van een in 1878 gevormd plan tot het houden eener Internationale Paardententoonstelling deed de Maatschappij verschillende stappen. Een aangevraagd subsidie ad /\' 30.000 werd door de Regeering geweigerd, terwijl andere pogingen om de gelden te vinden niet tot liet gewenscht gevolg leidden, quot;t Plan werd daarom voorloopig uitgesteld.
In eene buitengewone Algemeene
meene Vergadering met recht tot Algemeene \\rergadering
Januari 1880 te Amsterdam
van een van f 10.
het door de Engelsche Regeering uitgevaardigd besluit, dat vee, in Engeland ingevoerd, aan de landingplaats geslacht moet worden. De Heer Dr. Wirtz, directeur der Rijks Veeartsenijschool te Utrecht, gaf der Vergadering-de gewenschte inlichtingen. Het resultaat der bespreking was, dat het Hoofdbestuur zich tot de Regeering zon richten met verzoek pogingen aan te wenden dat het verbod om levend vee in Engeland in te voeren werd opgeheven en de Regeering te verzoeken om in de Wet het mond- en klauwzeer en het rotkreupel onder
stem
tegen
der contributie kon geene
verhooging
lutei\'iiatiiimile Paarileuteutnon-stelliug.
Vergadering, 28 werd behandeld
Verbod veeiuveter in Eagelaiiil.
gehouden.
Muiitl- eii
klauwzeer.
51
iteiioemd UmIcu nouldhestuur.
Algeiiieene Vergadering Leiden.
Lid llooldhestuur.
Nieuwe A Idee-linden.
Tentoonstel lini»* Londen.
.\\Tederlaudsclie Landbomvrnad.
n \'it I
te
2.5(1 o
ie van
de lii\'sniettislijUc vee/ie kt i\'ii (i|i te nemen. Voor wnt het mond- en klnnwzeer hetrel\'t, werd door de Regeering kort daarna aan liet verzoek gevolg gegeven. Voor quot;t rot kreupel verwees de Kegeering naar de lievoegdlieid \\an Provincie en Gemeenleltesturen.
Tot leden van \'t Hool\'dbestunr werden gekozen de Heeren J. Breebaart Kz.. te Winkel, en H. l\'. de Kat van Hardinxvekl te Dordrecht, tot 2\'\' Voorzitter henoemd de Heer Mr. D. Visser van Hazerwonde
De jaarlijksche Algemeene Vergadering en Tentoonstelling hadden dit jaar te Leiden plaats. De tentoonstelling slaagde uitnemend. De Heeren van der Oudermeulen en Mr. Visser van Hazerwonde gaven de Maatschappij nieuwe hengstenstallen ten geschenke. De bekroning der suikerbieten geschiedde dit jaar voor quot;t eerst op het suikergehalte.
In de plaats van den Heer J. Loopuijt werd als Lid van quot;t Hoofdbestuur gekozen de Heer L. A. van Weel te Middelharnis.
Drie nieuwe Afdeelingen werden opgericht nl. Groote IJpolder : Zoetenroude, Leidcrdori) en onisfrekeii: Kra-limjen, Wijdenes en omstreken.
De Maatschappij steunde krachtig eene inzending van vee en zuivel naar de Internationale Tentoonstelling te Londen, welke inzending niet succes werd bekroond.
Aan de door eene commissie aangewende pogingen tot de oprichting van een Nederlandschen Landbouwraad heeft het Hoofdbestuur zijn steun onthouden.
Door de Algemeene Vergadering werd eene Commissie benoemd om maatregelen te beramen tot verbetering van den financieelen toestand der Maatschappij. In eene buitengewone Algemeene Vergadering December 1880 te Amsterdam werd het rapport dier Commissie, dat verhooging van contributie voorstelde, behandeld eu na zeer uitgebreide discussiën met 474 ten-en 2^
stemmen besloten de co
Iireugi\'ii, \\vaai\\an 1 I.\'.)() aan de Algi\'iuoenc Ivn.s moet worden algedragen.
üe Algeineene Vergadering1 besloot ook eene Com-missie tt\' lienoemen tot het onderzoeken wal tot aanvulling van liet landbouwonderriciit in ons land noodig is. Een rapport, in de Algeineene Vergadering te Schagen het volgende jaar uitgebracht, concludeerde tot oprichting van twee vakscholen, één in elk der provinciën Noord-en Zuid-Holland, quot;t welk door de Algemeene Vergadering werd aangenomen, met beschikking daarvoor over f\'SOOO jaarlijks gedurende 5 jaren. Aan Regeering en Provinciale Staten van Noord- en Zuid-Holland zou subsidie gevraagd worden.
De Commissie van uitvoering voor deze zaak bracht in 18lt;S2 op de Algemeene Vergadering rapport uit en werd, aangezien de noodige gelden nog niet bijeen waren, diligent verklaard. In 1884 werd op advies der Commissie de steun van Rijk en Provinciën verzocht.
Op de het vorig jaar uitgeschreven prijsvraag „kritisch verslag van de Landbouw-tentoonstelling gehouden te Leidenquot; kwam o.a. een antwoord in van den Heer J. Kinkes Borger te Leiden, dat bekroond werd. Op het rapport volgde later eene kritiek door den Heer Bull-man, welke in het Maandblad werd opgenomen.
Op eene buitengewone Algemeene Vergadering werd besloten een adres bij de Regeering in te dienen tot ondersteuning van liet ontwei\']) van wet op de registratie.
Aan het Hoofdbestuur werd een crediet van/quot;3000.-toegestaan om inzendingen naar de Internationale Tentoonstellingen te steunen.
Naar de dit jaar te houden Internationale Tentoonstelling te Gent werd eene belangrijke inzending zuivel en ook vee gezonden. De Nederlandsche inzendingen maakten een goed figuur en verwierven vele bekroningen.
Up het voorstel der Aldeeling Wormerveer: wat kan
Laiiilboiiw
vakscholen.
Kritisch Verslag Teutooustelliiii:*.
Outwerj) Reiristratie.
laternationale Tentooust. Cent.
oo
er gedaan worden om vrouwen en meisjes theoretisch en practiscli op te leiden tot l)ekwame karn- en Ixjturbereidsters, werd besloten al\' te wachten hel rapport der Commissie voor landbouw-onderwijs, ten vorige jare benoemd.
Omtrent het rotkreupel hij schapen, dat door de Regeering werd afgevoerd van de lijst der besmettelijke veeziekten, genoemd in de Wet op het Veeartsenij-kundig Staatstoezicht, werd besloten aan de Besturen van Noord- en Zuid-Holland te verzoeken eene provinciale verordening in het leven te roepen.
De Algemeene Tentoonstelling werd dit jaar te Schagen gehouden. De rijen zaai- en schoffelwerktuigen, op die Tentoonstelling ingezonden, waren te voren beproefd op de gronden van Baron van Verschuer te Haarlennner-meer. Omtrent dien wedstrijd werd door de Commissie een belangrijk rapport uitgebracht.
Als nieuwe Afdeelingen traden dit jaar toe Hoiiwcrf, Werver,shoof\' en Oiiisfreken: Olxkim, Hensbroek en Om-streken : Bodegra een.
Uil het verslag bleek, dat de tinanciëele toestand vooruitgegaan was. hoewel het besluit der verhooging van contributie zijn invloed op het ledental deed gelden.
Op voorstel der Afdeeling Westland besloot de Algemeene Vergadering aan den Minister van Binnen-landsdie Zaken een adres van dankbetuiging te zenden voor de door Z.Ex. genomen krachtige maat regelen tegen de longziekte, met verzoek dien dank ook over te brengen aan de leden der enqnête-coniniissie.
Een voorstel der Afdeeling Wonnerreer en Oin.slreken om het drukwerk der Maatschappij, jaarboekje, maandblad enz. aan te besteden, werd door de Algemeene Vergadering verworpen, doch eene motie aangenomen, waarbij aan het Hoofdbestunr de overweging van het denkbeeld werd aanbevolen. Eene aanbesteding, het
Opleiding: vrouwen en meisjes tot karn-en bofer-bereidsters.
Rotkreujiel.
Tentoonstelling 18S1 Sehaiien.
Nieuwe Afdeelingen.
Alj»\\ Vergadering.
Longziekte.
Aaniiestedinu* Drukwerk.
volgend jaar gedaan, leverde eciiter tot resultaat, dat den toenmaligen drukker, den Heer Hoelanis, als verreweg de laagste inschrijver, weder voor 5 jaren het werk werd opgedragen.
Mede werd verworpen een voorstel der zelfde Atdee-ling om met het oog op den finaneiëelen toestand de Tentoonstelling niet jaarlijks te houden.
Een door eene Commissie uitgebracht rapport omlrenl de boekerij wees op de belangrijkheid daarvan.
In de plaats van den Heer Bultman werd tot lid van het Hoofdbestuur gekozen de Heer S. F. Sieuwerts.
Twee nieuwe Afdeelingen werden opgericht n.1. Xieinrcrkrrh- a lt;1 LTsel en ZicamtHerdam.
In de plaats van den Heer Sieuwerts, die door ziju vertrek naar Gelderland bedankte als lid van \'t Hoofdbestuur. werd gekozen de Heer J. Zijp Kzn., in de plaats van den heer Mr. W. 0. T. van Ondheusden de Heer D. F. A. Bauduin.
De Maatschappij verstrekte aan alle Afdeelingen een exemplaar van een a a n teek e n b o e k v o o r d e n 1 a n d 1) o u w e r. door Treurniet, welk werk als antwoord op eene uitgeschreven prijsvraag door Hollands Noorderkwartier niet goud werd bekroond.
De Algemeene Tentoonstelling in 1882 werd te Gouda gehouden evenals de Algemeene Vergadering. Tei-Algemeene Vergadering werd een voorstel der Afdeeling Uientcii-Wafcrgrddf.smeer om „Landbouw, veeteelt en zuivelbereidingquot;\' te brengen onder één Ministerie dan wel een afzonderlijk Ministerie daarvoor op te richten, zeer uitvoerig behandeld, doch ten slotte als ontijdig verworpen.
Ook werd een voorstel om de Algemeene Tentoonstellingen slechts Ie houden in een der vijfgrootste steden van Zuid- en Noord-Holland verworpen
Naar aanleiding van het feit, dat alléén nog in het spoelingdistrict de longziekte voorkomt en dit feit oor-
TVntoonstHliiiü om de 3. 3 ot\' 1 jaar liuiulen.
lloekei\'y.
lltMiocmiuir S. F. Sieuwcrts. Nieuwe Al\'dee-lin^en.
Leden Hoofd best.
.1. Zijn Kz Igt;. F. A. Kaudiiin.
Aauteekeulioek voor «leii landliomver.
Al^emeeiie Verjraderiujr (jioiida.
.Ministerie van Landbouw.
Tentoonstel li nu,-alleen injiroote steden.
oo
voor afmaking en Engelsche grenzen Februari d. a. v.
Minister van Binnenlandsche Zaken een antwoord, waarin werd meegedeeld, dat naast inenting ook afmaking plaats had en dat de Regeering aldus met kracht hoopte voort te gaan om tot uitroeiing te komen.
De Vergadering besloot pogingen aan te wenden tot het gemakkelijker verkrijgbaar stellen van zout vuor landbouwgebruik en om teruggaaf van accijns bij uitvoer van boter en kaas.
()|) de buitengewuiie Algeineene Vergadering in Maart 1(S8.5 te Amsterdam werd eene subsidie van/\'5000. toegestaan voor de reeds enkele jaren voorbereide Internationale Landbouw-Tentoonstelling, te Amsterdam te houden in 1884. Het Hoofdbestuur had zich in deze in verbinding gesteld met de andere Landbouwmaatschap-pijen en dit had geleid tot vorming eener Commissie uit leden uit alle deelen tics lands.
De Vergadering besloot ook m overleg niet die Commissie ..het Uitvoerend Comitéquot; in het najaar een wedstrijd met graanmaaiwerktuigen eu zeil\'binders te houden.
De inzending naar de Internationale Tentoonstelling te Hamburg werd door de Maatschappij gesteund door het benoemen eener Commissie, aan welke een krediet van /\' 500. werd toegestaan.
Op die Algemeene Vergadering werd ook besproken wat kon gedaan worden om het vervalschen der boter tegen te gaan en aan het Hoofdbestuur opgedragen hiertoe eene Commissie van onderzoek te benoemen.
zaak is, dat de grenzen van Engeland voor invoer van ons vee gesloten blijven, besloot de Vergadering overeenkomstig een voorstel van \'t Hoofdbestuur zich in deze tot de Regeering te wenden met verzoek krachtige maatregelen te nemen om de longziekte te Schiedam uit te roeien, d. i. de inenting te doen plaats maken daarmede de reden van sluiting dei-te nemen. In
voor uns vee weg ontving het Hoofdbestuur van den
LaiiillMMiu\'/oiit.
luteruatiuuHle TeiitooJistelliiijr 1884.
Graan maai wed-stryd.
Inzendiiiir ten-toousteilinK\' Hanilniru\'.
Vervalsclien van boter.
50
Aigemeeue Ver- jn (](gt; gewone Algemeenc Vergadering in dit jaar te
ïiidfnnu 188:t. 0 o o .1
Amsterdam geiiouden werd o. m. bespi-oken de achteruit-
e-
Aiirtiapiiei gang v:m de aardappelteelt, welke zaak naar de AMe ziekte. 11
lingen werd verwezen; voorts een voorstel tot oprich-Xefieiiiiiidseiie ting eeiier Nederlandsche Maatschappij van Landbouw,
MaiitseliHjim) van .
Lantibmnv. van welke bespreking later mededeeling aan de Nederlandsche Landbouwmaatschappijen werd gedaan en een voorstel om afschaffing van den vleeschaccijns te vieesciiarcijiis. verkrijgen.
Laser-laikIImhhv- Een voorstel van het Hoofdbestuur om bij de Regeering
kiiiirtiK-üiulerwvjs. , , • , , . , , , ,
er op aan te dringen, dat op (fe kweekscholen voor onderwijzers ook leeraren voor landbouwkunde werden aangesteld, werd gerenvoyeerd aan de Commissie voor Landbouwonderwijs.
Beiioemius leden ju de plaats van den Heer Mr. D. Visser van Hazers-
Houl\'dbestuiir. i ...
wonde, \'Je Voorzitter, werd tot lid van het Hoofdbestuur benoemd de Heer H. F. Bultman.
Den Heer Mr. Visser van Hazerswoude werd bij zijn aftreding hulde en dank gebracht voor de wijze, waarop hij de belangen van den landbouw voorstond en voor zijne toezegging zich met de redactie van het Maandblad te willen blijven belasten.
Eene buitengewone Algemeene Vergadering, in Februari 188-1: te quot;s Gravenhage belegd, werd voornamelijk gewijd aan de Internationale tentoonstelling dit jaar te Amsterdam. Door de Vergadering werd besloten om bij al wat de Maatschappij reeds deed om het succes der Tentoonstelling te verzekeren, nog beschikbaar te stellen /quot;2500. om daarmede de kosten van transport voor de inzenders te vergoeden en f 500 tot uitloving van prijzen voor hok kelingen.
Vin. vcrjïaderiafr Uit het in deze Vergadering uitgebracht verslag bleek.
S\'m.1111\'\'\'quot; dat het ledental (\'enigszins was verminderd, hetwelk werd toegeschreven aan het niet houden der gewone jaarlijksche tentoonstelling.
De pogingen, aangewend tot het vormen san één
57
Opriciitiug van Nederl.mdsche Maatschappij van Landbouw, bleken ook
een Neu. Laiid- . . 1 1 *\' ...
bouw iHnntsch. dil jaar niet te kunnen slagen; /ij leidden evenwel tot de vaststeliing van bepalingen voor een Nederlandsch Landbouwcoinité, waartoe de Maatschappij toetrad. VaksLiiooi voor In uitzicht werd gesteld in het jaar 1885 de oprichting eener school voor zuivelbereiding, waartoe Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland eene subsidie van f 3000. — hadden bestemd, makende met de /1500.— van de Maatschappij en de verwachte f 3000. van de Regeering, een totaal van f 7500 —, dat, als de school niet mocht tot stand komen, zon worden besteed tot ondersteuning van jongelui. die kennis in de boter- en kaasmakerij wenschten op te doen.
Vervaisciihifï van Door de Vergadering werd in overeenstemming met \'kimstiïoter.1 bet rapport der Commissie, de wenschelijkheid uitgesproken van eene „Vereeniging tot bestrijding van knoeierijen in den boterhandel.quot;
Hetsw-y/jgiiig. Met overgroote meerderheid werd eene wetswijziging goedgekeurd, waarbij o.m. bepaald wordt, dat de wet eerst na 10 jaar wordt herzien, te voren was dit 5 jaar, en dat alleen leden van het Vorstelijk Huis eer did en alleen buitenlanders leden van verdienste kunnen zijn. Minister Jiéiiao j^i acclamatie werd het eerelidmaatschap der Maat-
eereliu , . .
der ■Maatschappij, schai)])!] aangeboden aan den Franschen Minister van
Landbouw, den heer Méline, die zich voor de Internationale Landbouwtentoonstelling te Amsterdam zoo verdienstelijk bad gemaakt.
De Heer de Bruine In den loop der Vergadering werd tot lid van liet Hooivibèstuur. Hoofdbestuur gekozen de Heer IJ. A. de Bruine te Zwijndreclit, in de plaats van het aftredend lid. den Heer .1. v. d. Breggen Azn.
Onilerselieidinirea Dooi\' de Nederlaudsche LVijcerinu werden in dit jaar
aan lede» van i 11 ^ i •
liet Hooifibestuui*. de Heemi van der Hreggen. nnllman. Banduin en
Waldeck tot riddi-rs in de (Irde van den Nederlandschen Leeuw benoemd, terwijl de Voorzitter van het Hoofdbestuur. de Heer Van der Ouderuienlen het ridderkruis
58
van het Legioen van Eer verkreeg, een erkenning va hun aller verdiensten op landbouwgebied.
In 1885 werd de Algemeene Vergadering en de Tentoonstelling te Purmerend gehouden.
Het verslag over het voorgevallene sedert de vorige Algemeene Vergadering vermeldt het toetreden van eene nieuwe Afdeeling Edam, Zeevangsdorpen en dr Punnrr, doch betreurt tevens de vermindering van het ledental, geweten aan den ongunstigen toestand van den landbouw.
De Commissie, ingesteld in 1880 in zake het Landbouwonderwijs, bracht verslag uit omtrent de vergeefsche pogingen om een Vakschool of Leerhoeve voor Zuivelbereiding in Zuid-Holland op te richten en legde daarom haar mandaat neder. Aan het Hoofdbestuur werd machtiging verleend om alles te doen wat het „onderwijs in de zuivelbereiding\'\' kan bevorderen.
Ook de commissie, benoemd tot bevordering van het
Teiitooiistolliiiji: te Piirinereiid 1885.
Toet reilen der AtVleelhijr „Edam. Zee vanjrsdor peil en de Fiirnier.quot;
Laiidboiiwoiider-w\\jseoiii missie lejrt haar maallaat neer.
Bevordering onderwas in de Zuivelhereidinj;.
uitroeien van de longziekte onder het rundvee, kon door de verbeterde tijdsomstandigheden haar mandaat nederleggen. De Maatschappij mag met ingenomenheid terugzien op het door haar initiatief in deze verrichte.
Reeds in 1877 was door de Maatschappij aan den Minister van Justitie verzocht eene bepaling vast te stellen, dat het verbod tot het gebruiken van kinderen beneden 12 jaar tut fabrieksarbeid ook tot landbouw-arbeid zou worden uitgestrekt. Naar aanleiding van het aanhangig wetsontwerp werd echter een adres ingediend protesteerende tegen de beperking van den arbeid van jongelieden van 12—1(5 jaar in het belang van den landbouw, welk adres door het Hoofdbestuur was opgemaakt en de onverdeelde instemming der vergadering vond.
Op voorstel der Afdeeling Rotterdam gewijzigd door het Hoofd bestuur werd door de Algemeene Vergadering besloten voor den tijd van drie jaar bijwijze van proef eene som van f400 disponibel te stellen tot het verleenen
Lonjrziekte nit-jj^eroeid.
Adres aan de Tweede Kamer naar aanleiding van liet wetsontwerp tot verbod van landbonw-werk door kinderen.
Beurzen voor de Ki)ksiandl»oiiw-seliool.
59
van eene beurs aan een liij vergelijkend onderzoek daarvoor in aanmerking komenden aspirant voor hel bezoeken der Rijksland 1 jouwschool.
Den aftredenden Voorzitter, den Heer van der Ouder-meulen. werd het eerelidmaatschap van het Hoofdbestuur opgedragen.
Het groote vraagstuk der beschermende rechten werd het eerst op de algemeene vergadering van 18lt;S5 door het Hoofdbestuur aan de orde gesteld en ingeleid door den Heer Bauduin.
De afdeeling Zoeter won (h\'. had het verlangen te kennen gegeven, dat de Maatschappij zich coor bescherming zou verklaren. Er openbaarde zich echter eene sterke strooming tegen en uit de inleiding van den Heer Bauduin werd geconcludeerd, dat bescherming eene ramp voor het land zou zijn. Met 580 tegen 30 stemmen werd eene motie van den Heer Waller aangenomen, waarin geoordeeld wordt. dat. ..bescherming den toestand wel zal verergeren maar niet zal verbeterenquot; en aan het Hoofdbestuur opgedragen wordt, „al zijn invloed aan te wenden om die ramp te keeren.quot; als van Regeeringswege voorstellen in dezen geest mochten worden gedaan.
Besproken werd de wenschelijkheid om de oprichting van een centraal depot voor landbouwzout te Amsterdam te steunen en aan te moedigen met het doel hot zout tot een minimumprijs verkrijgbaar te stellen. Een desbetreffend voorstel van het Hoofdbestuur, toegelicht door den heer Bauduin, werd aangenomen.
Tot Voorzitter uit Noord-Holland werd gekozen, in de plaats van den Heer C. J. van der Oudermeulen, de Heer Mr. D. Visser van Hazerswoude, en tot lid van het Hoofdbestuur, in de plaats van Jhr. Mr. J. H. van Foreest van der Palm, de Heer Th. .1. Waller. Alsnog werd het Hoofdbestuur gemachtigd bij de Regeering de noodige stappen te doen tot verlaging der wik- en weegloonen.
De lieer van der
Onileriuenleii Eereliil van het Huofdbestnur.
..Bescliermeuile reelitenquot; door ile Maatscliapjüj lic-s|(rokea in de al-ueiueeue ver^aile-riii;;- te I\'tirmeread in 1885.
Jlotie Waller.
Tegen liescher-iii i ng!
Laiiilltouwzoiit
tot een llllltlliiHiii|irijsa
Mr. I». Visser van
Hazerswouile, voorzitter; Th. .1. Waller, lid van liet IIool°(lliigt;stiiur.
60
LaiidbouTverediet- Ingevolge eene missive van het Landhomvcomité met verzoek om inlichtingen op welke wijze het Landhomv-crediet kon worden bevorderd, vroeg het Hool\'dhestnnr in den aanvang van het jaar 1886 op zijne beurt aan de Afdeelingen mededeeling omtrent het werken van instellingen tot dit doel. voor zoover ze reeds bestaan mochten.
De Maatschappij richtte zich bij adres dd. 1 Maart 188(5 rechtstreeks tot den Minister van Justitie om maatregelen te verzoeken tot het tegengaan van bedrog-in den handel van landbouwproducten, voornamelijk den verkoop van kunstboter of kunstkaas onder den naam van boter of kaas.
Aan de Tweede Kamer werd ingediend een adres om niet goed te keuren het ontwerp tot wijziging van het tarief der invoerrechten o. m. omdat een hooger recht op petroleum en thee en een invoerrecht op hout geacht werd te zijn in het nadeel van het algemeen.
Verder werden adressen ingediend om bij de Regeering te verzoeken tot opheffing der fiscale belemmeringen voor het vervoer van reeds gemengd zout, en naar aanleiding van het rapport van den heer de Bruine, tot geleidelijke opheffing der wik- en weegloonen.
Overeenkomstig het advies van den Directeur der Rijks-Landbouwschool werd aan A. Bos te Berkel de beurs voor het bezoeken der afdeeling A van de Rijks-
Adres aan deu Minister van Justitie tegreu boterverval-schins:.
Protest tegen liet wetsontwerp tot wijzijrinjr van liet tarief der invoerrechten.
Adressen omtrent zont vervoer en geleidelijke atsehaf-linjiquot; der wik- en weegloonen.
Beurs verleend aan A. Bos te Berkel.
Landbouwschool te Wageningen verleend ten bedrage van ƒ 400.—
De Maatschappij droeg aan eene Commissie op na Ie gaan of de schatting der huurwaarde van de ongebouwde eigendommen bij de dit jaar plaats hebbende herziening wel gelijkmatig was, met welke zware taak de heeren Waller, van der Oudermeulen en van der Gijp Haren-dregt zich belastten.
De in 1886 te Gorinchem gehouden Algemeene Vergadering verleende een subsidie van / 500 om de door
Herziening der huurwaarde van de ongebouwde eigendoiiiinen.
Algemeene Vergadering ea Tentoonstelling te Gorinchein inl886.
(•gt;1
kaasmaken
Subsidie aan het systeem Boekei.
Onderwas in zuivel bereid in j».
den hoer
moer algemeen
aanstelling van een
Mr. W. O. T. vau Ondlieusden van Aehttienlioveii. lid van liet Ilool\'d-bestuni*.
Kotkrenpel onder de schapen.
3Iaatregelen teuen triehine-ziekten bij varkens.
dat van Regeeringswege gevreesde ziekte maatregelen zouden genomen
Algenieene Vergadering te Uoorn in 1887.
gehouden Algemeene Ven meerderheid liet voorstel der
groote
Goedereede c. a. goed om aan het Hoofdbe-te dragen bij de Regeering stappen te doen liet leven roepen van eene wet regelende de der fok hengsten en de uitsluiting dei-
Verbetering: van het raardenras.
Buekel gevonden niethode van te verspreiden.
In beginsel werd besloten tot de landbouwleeraar of directeur en onderwijzer eener vak-school voor zuivelbereiding in Noord- ot\' Zuid-Holland.
Tot lid van liet Hoofdbestuur in de plaats van den lieer H. P. de Kat van Hardiuxveld. die met 31 Dec.\'86 aftrad, werd wederom benoemd de heer Mr. W. 0. ï. van Ondlieusden van Achttienhoven.
In de Hoofdbestuurs-vergadering van 18 Januari 1887 werd besloten bij vernieuwing bij de Regeering er op aan te dringen om het rotkrenpel bij wolvee onder de besmettelijke ziekten op te nemen.
Naar aanleiding van het voorkomen van trichinen onder de varkens in Zeeland zond het Hoofdbestuur in Mei een adres, verzoekende tegen deze worden.
De te Hoorn in 1887 gehouden Algemeene Vergade ring keurde met Afdeeling stuur oj)
tot het in
niet goedgekeurde. Het Hoofdbestuur
werd gemachtigd
Subsidie boseh-bonwsehool.
tot stichting eener
eene ernstige po-boschbouwschool met eene
subsidie van /\'100 te steunen.
Een voorstel der Afdeeling Krimpenenvaard om het jaarboekje der Maatschappij te vervangen door Staring\'s jaarboekje werd met groote meerderheid verworpen.
In de plaats van den heer J. Breebaart Kzn., die aftrad, werd tot lid van het Hoofdbestuur gekozen de heer P. B. J. Ferf te Koog a. d. Zaan.
Jaarboekje der Maatschapiiij ot\' Starinks jaarboekje.
De heer Ferl\' litl v. h. Hoofdbestuur.
oofdbestimr werd door de Algemeene Vergade-krachtig voort te gaan met liet be
ring uitgenoodigd
ouiierzoek iiaiir vonli\'ri\'ii va,ii het onderzoek naar de oorzaken van het liet lilainv wonlen
der knas. blanw worden der kaas.
Besloten werd tot de zending van een adres aan de
Ai/.imtleriijke Hegeering niet verzoek aan de GemeentelH\'stureii aan te plaats voor kunst- i i i j i i • i •• i i i
boter op de \'gt;e\\ eleii liet HKikcMi VMM veiwacimigeii, waarbij bepaald
markten. wordt, dat iiatinir- en kunstboter niet op dezelfde markt
„ verkocht mogen worden, en tot het doen honden van
Lursussen over , 0
liet hoetiiesia.!;. eenige cursussen over het hoefbeslag.
Aivieeiing Ter- In de Vergadering van het Hoofdbestuur, 25 Noveni-
riri\'it,\'\' i\'iquot; lt;gt;1111(1111, \')ei\' 188? gehouden, werd de oprichting eener Afdeeling
m\'è\'t^i\' ïaa 1888 Terschelling bericht en de ontbinding van de Afdeeling
oiitiiuuiieii. Ohrhini, Hensbroek en omstreken.
Besloten werd aan de Regeering, naar aanleiding
Subsidie vuur eeue van den post van /\'20.000. op de Begrooting voor
leerhueve vuur Laudbouwvakondenvijs. subsidie te vragen voor het zuivelbereiding _ .. . .
gevraagd. steeds bij de Maatschappij bestaande plan tot oprichting
.... .. ,, . enz. eener 1 eerhoeve voor zuivelbereiding. Alileeling Zueter- . _ 0 _
woude, Leider- Nog in den loop dezes jaars werd de Afdeeling
\'untbunden\'jfn Zoeteiivonde, Leiderdorp e.o. ontbonden en de Afdeeling
stu«Ü.SU-veur Stompwijk- Veur opgericht.
o|igericiit. Op verzoek der Maatschappij werden door den Minister
Cursasseu van van Oorlog te beginnen niet 1 Febr. 1888 voor hoog-liueflieslag in de . ^ . , , . , i i
pruvincie Nuurd- stens .i maanden, tot het liouden van cursussen over
Hui land ten j | hoefbeslag in de provincie Noord-Holland ten NiiurdenvaniietM ~ l
Noorden van het IJ, ter beschikking gesteld een paardenarts en een hoefsmid. Deze cursussen ondervonden veel belangstelling.
Zulii-Hoihindso\'he Op de Vergadering van het Hopfdbestuur 6 April leerhueve your 1888 te Amsterdam gehouden, werd de oprichting der Vereen iging „de Zuid-Hollandsche leerhoeve voor zuivelbereidingquot;, breedvoerig besproken en conceptstatuten ter tafel gebracht met opdracht aan eene Commissie, die zoo noodig te wijzigen; deze werden in de volgende Vergadering goedgekeurd.
o ~ o O ~
Subsidie van clrgt;oo De Algeiiieene Vergadering, in September te \'s-Gra-aaa iie ieeiii»e\\e. ve]1]K|„.t, u(.houden, verleende aan de te Üudshoorn aan
(Ilt;\'ii Kijn gesticht wordcnidc UmtIkjcvc tot wcdtTup/cgging loc eene subsidie van /\' 1500.
De Vergadering droeg aan het Hoofdhestmir op, aan de Regeering eene speciale wet te verzoeken, bepalende, dat liet maken, vervoeren, in voorraad hebben en ver-koopen van kmistkaas strafbaar is, als dit product niet als zoodanig is gestempeld.
Unaniem werd de wensch uitgedrukt, dat de mutatierechten zouden worden afgeschaft en vervangen door eene belasting naar ieder\'s draagkracht.
In de plaats van den heer L. A. van Weel, die 31 December 1888 aftrad, werd als lid van het Hoofdbestuur voor Zuid-Holland gekozen de Heer H. P. de Kat van Hardinxveld te Dordrecht.
K mist kaa s steeds als /oodaiii^\' gemerkt.
Alschalfniü- mu-tatlerecliten.
H. 1». de Kat v. Hardiaxveld lid v. h. Uool\'dltest.
der Afdeeling Ouder-Amstel om het Hoofdbestuur uit te noodigen Ijij de Regeering pogingen aan te wenden „tot het verkrijgen van invoerrechten op de granen ter bescherming van den nationalen arbeid.
In Januari 1889 verzond het Hoofdbestuur een adres aan de Regeering om in liet ingediend wetsontwerp op den kinderarbeid ook bepalingen op te nemen, waardoor de landbouwarbeid voor kinderen beneden de 12 jaar zou worden beperkt gedurende de vacanties of verboden gedurende den tijd, dat onderwijs in de scholen wordt gegeven.
In Maart van hetzelfde jaar verzond het Hoofdbestuur een adres, waarin op eenige leemten gewezen werd in het aanhangig ontwerp van wet tot voorkoming van bedrog bij den boterhandel, welk ontwerp overigens met ingenomenheid was begroet.
Evenals het vorig jaar werd te Haarlem eene heng-stenkeuring door het Hoofdbestuur der Maatschappij gehouden.
Op 1 Mei 1880 werd de cursus aan de Leerlioeve voor zuivelbereiding te Uudshoorn geopend. Men weet
lu vot\'rr.op m-mu\'ii verworpen.
Adres-verbod v. lnudlioiiwarlieid v. kinderen.
Wet voorkoming v. bedrog boter-lia ndel.
Heiigs tenkenrin^ te Hiinrlem.
Cursus Leerlioeve /uivelbereiding te Oudsliooru geop.
()l
met hoeveel ijver de Maiit.schappij steeds dit tuiderwijs heelt voorgestaan, zoodat haar zeker ook een gelnk-wensch toekomt bij het in werking treden dezer nuttige instelling.
Tent!quot;te ^Hnariein \' hiarlciii werd in 1889 de Algemeeiie Vergadering
18S9. en Tentoonstelling gehouden; aan het Hoofdbestuur werd ingevolge het voorstel Dordrecht opgedragen zich te wenden tot de provinciale Regeering van Noord- en . Zuid-Holland tot de verkriigina; van eene provinciale
Proviuc. keuring . jo o r
v. dekhengsten, keuring voor dekhengsten; tevens om in het belang van
den landbouw bij Regeering en Volksvertegenwoordiging
den meer en meer op dén voorgrond tredenden wensch
sciiafiiiiif zidit- tot afschaffing van den zoutaccijns te steunen.
ueigns. Tot lid van het Hoofdbestuur ter vervanging van den
heer J. Zijp Kzn. die met 31 December 1889 aftrad.
\' lil\'1\'nootiVbe^11 wei\'c\' voor Zuid-Holland gekozen de heer J. BreebaartKzn.
te Winkel.
oprieiiting Maat- Aan eene Commissie werd opo-edragen advies uit te scliappo Brand- i i Ar . i
assurantie. brengen over tie quaestie om door de Maatschappij eeue
Brandassurantie voor haar leden te stichten.
Verordeningen De vraag van het Hoofdbestuur omtrent de wensche-ueseliiklmar stel- ...
ie» springst. lijklieid van verordeningen door de bevoegde autoriteiten op het beschikbaar stellen van springstieren. werd door de Vergadering toestemmend beantwoord.
Wijziging jaciitw. Andermaal werd in het belang van den landbouw de wensch uitgesproken, dat de jachtwet zou veranderd worden en aan het Hoofdbestuur opgedragen in dezen geest op te treden.
Keurs .Mij. r. L. De dit jaar openkomende beurs der Maatschappij voor aan c. Bakker jiz. de Rijkslandbouwschool Afdeeling A werd voor drie jaar
toegewezen aan C. Bakker Mzn. te Oosterleek. ijpoldèr\'en\'wou- ^ Januari 1890 hielden de Afdeelingen Groofe
bmgge^, e. ^o. op- JJjjolder en Woubrugge e. o. op te bestaan.
Dit jaar werd vanwege de Maatschappij te Rotterdam
Hengstenkeuring ,\' , , . . ,
Rotterdam. eene lieiigstenkeurmg gehouden.
In de Vergadei\'ing in 1890 werd behandeld het rapport
der Commissie, die een onderzoek had ingesteld naar de wenschelijkheid eener onderlinge brandwaarborg-maat-schappij, welk rapport bedoelde oprichting aanbeval. Het opgestelde concept-reglement werd met 441 tegen 111 stemmen goedgekeurd.
In de plaats van den heer 1). F. A. Banduin, die met 31 December 1890 als lid van het Hoofdbestuur aftreedt, werd gekozen de heer S. C. Korteweg te Middelharnis.
Den 4en October 1890 leed de Maatschappij een droevig verlies door het overlijden van haar Voorzitter, den heer Mr. D. Visser van Hazerswoude, in 1885 tot Voorzitter der Maatschappij gekozen Het „Maandbladquot; der Maatschappij, dat op zijn initiatief in 1878 tot stand kwam, verloor in hem een uiterst bekwaam hoofdredacteur, de Maatschappij en de landbouw in liet algemeen een dei-grootste bevorderaars van alles wat tot verbetering en ontwikkeling kon bijdragen.
Men herinnere zich slechts het aandeel door den overledene genomen in de oprichting der Leerhoeve te Oudshoorn, die zeker niet tot stand zou gekomen zijn, als Visser van Hazerswoude niet met zooveel ijver er voor aan het werk was geweest.
Hij was iemand, die allerminst op eigen voordeel bedacht was. doch niet schroomde tot het doen van groote uitgaven over te gaan, als daarmede slechts een nuttig doel bereikt werd.
De onderlinge Brandwaarborg-Maatschappij heeft aan zijne krachtige verdediging op de Algemeene Vergadering zeer veel te danken.
A an hem kan naar waarheid worden getuigd, dat hij tot zijn laatste dagen werkzaam geweest is in het belang der Maatschappij.
Hetzelfde jaar leed het geheele Vaderland een onherstelbaar verlies door den dood van Z. M. Konina\' \\\\ illem III, den Beschermheer der Hollandsche Maatschappij van Landbouw. Het Hoofdbestuur gaf in een
AI«rem. verg. en Tentoonstel linu: Dordrecht 18m).
Onderlinge brand-waarborginij.
S. C. Korte weg, lid Ilooliibest.
Overl. v. mr. D. Visser v. Uazers-wonde.
Overl. v. Z. M Willem 111.
66
brief van rouwbeklag aan H. M. de Koningin-Weduwe,
Regentes der Nederlanden, uiting aan de gevoelens,
welke de leden bezielden.
In de oj) het einde des jaars gehouden Vergaderingen
iiraiuhvaarborg- yan het Hoofdbestuur werden verder de stappen gedaan, iimatscliappu. . A 1 0
noodig voor de onderlinge brandwaarborg-inaatschappij, waarvoor Mr. H. Ph. de Kanter als directeur werd aan-
Mr. n. Ph. de Kmi-ter.ilirect. underl.
gewezen.
Aan de Regeering werd een adres tastende maatregelen — onteigening en afmaking — - te verzoeken tot liet tegengaan van de vlekziekte onder de varkens; en aan eenige Noord-Hollandsche Gemeenten een adres in zake den verkoop van kopboter om in de verordeningen te bepalen, dat de boter alleen bij het gewicht, halve en heele kilogrammen, mag worden verkocht.
Ingevolge besluit van liet Hoofdbestuur in de Vergadering van 27 Januari 1891 — de Heer H. F. Bultman neemt de functie van Voorzitter na den dood van mr. Visser van Hazerwoude voorloopig waar — werd H. M. de Koningin-Regentes eerbiediglijk verzocht de Maatschappij onder H. Dr. Bescherming te nemen, op welk verzoek door H. M. goedgunstig werd beschikt.
Aan de Tweede Kamer werd een adres ingediend om het wetsontwerp betreffende de nadere bepalingen omtrent den accijns op de suiker spoedig in behandeling te nemen om aan de bestaande onzekerheid voor den landbouw een einde te maken, terwijl tevens de aandacht gevestigd werd op het groote nadeel, voor den landbouw van deze wet te wachten.
Door de Hollandsche Maatschappij vaii Landbouw werd medewerking verleend aan het in 1891 te \'s-Gra-venhage gehouden Internationaal Landbouwcongres, doch geweigerd aan het verzoek der door de Regeering ingestelde Commissie voor de handelspolitiek tot beantwoording van verschillende vragen te voldoen, daar een
gericht om door
Maatregelen vlekz varkens.
KoplMiter niet meer ten verk. aangeboden.
n. 11. de Koningin-
Kegentes Ue-sciiernivr. Doll. Mij. van Landii.
Ace. lt;gt;|i de suiker.
lnteni. Land-bouwcongr. \'s-Gravenh. IS\'.ll.
Weigering aan de Comm. handelspolitiek om verschillende vragen te heantvvoorileii.
67
groot deel der Nederlandsche landbouwers in deze Commissie niet vertegenwoordigd was Aan de/e grief werd reeds bij adres aan de Regeering dd. 20 Mei 1891 uiting gegeven
De in 1891 te Alkmaar gehouden Tentoonstelling werd door verscheidene leden van het Internationaal Land-bouwcongres bezocht. Bij deze gelegenheid deelde de Voorzitter, de heer Mé)ine, aan het Hoofdbestuur mede, dat de Voorzitter en de Secretaris der Maatschappij benoemd waren tot officier van le mérite agricole als waardeering van de kracht, welke van de Maatschappij uitgaat; deze werd ook tot eerelid van het Internationaal Landbouwcongres benoemd.
De Vergadering koos definitief tot Voorzitter den Heer H. F. Bultman en in diens plaats tot lid van het Hoofdbestuur den Heer Jhr. J. B. van Merlen te Heemstede.
Besloten werd mede te werken aan de oprichting van een Algemeen Nederlandsch Landhouwweekblad, waardoor het Maandblad der Maatschappij ophoudt te bestaan.
Op de 7 Dec. 1891 gehouden Vergadering van het Hoofdbestuur werd bericht, dat voor een bedrag van ƒ 2,402.182 ter verzekering is toegezegd of ingeschreven bij de onderlinge brandassurantie, waarom besloten werd het reglement bij een notaris te deponeeren. De Heer Mr. W. O. Th. v. Oudheusden v. Achttienhoven treedt op als president-commissaris.
Naar aanleiding van de mededeeling, dat met 1 Mei 1892 „de Zuid-Hollandsche Leerhoeve voor zuivelbereidingquot; ophoudt te bestaan, waarover innig leedwezen wordt betuigd, benoemde het Hoofdbestuur der Maatschappij, 29 Febr. 1892, eene Commissie voor het ontwerpen van plannen tot bevordering van het onderwijs in de zuivelbereiding.
Eveneens werd eene Commissie benoemd, die met
Algein. Verg. Teutooust. Alkmaar 1891.
Voorz. en secret, der .Hij. beu. tot offic. van le mérite agricole.
De Mij. eerelid van het latera. Laadl». eoajrr.
O. F. Bultmaa. [defiaitiet* voorz.; I jlir. J. 15. vaa \' Merlea. lid v. li Hoofdbestuur.
Maandhl Mij. opgeheven.
Reglemeat der oaderl. hraad-assur. besloten bij eeu notaris te deponeerea.
Opheft\', der ..Qoll. Leerhoeve voor zuivelber.quot;
Commissie voor ouderw. zuivelb.
(58
. . de Riiksveeartseu Hena;elveki en Laméris proefnemingen
Proefu. lueuteu J n t r o
varkens tesen zal bespreken omtrent het inenten van varkens tegen
vllt;»kyiHktp
de besmettelijke vlekziekte.
Beurs der Mant- L)e dit jaar vrijkomende benrs der Maatschappij voor
schappi) aau J. ^ •\' rr.i
Bos vnu Berkei. lt;le Rijkslandbonwschool werd toegewezen aan J. Bos te Berkei.
overi. mr. w. o. Qp tje jn September gebonden Vergadering van liet
T. v. Oiidlieusden 1 1 0 .ö 0
v. Aciittieuiioveii. Hoofdbestuur werd door den V oorzitter eene gepaste hulde gebracht aan de nagedachtenis van den heer Mr. W. O. T. van Ondheusden van Achttienhoven, sedert 1877 met eene kleine tnsschenpooze lid van het Hoofdbestuur, wiens verdiensten voor den landbouw in het algemeen en de Maatschappij in het bijzonder werden herdacht.
Aigeni.\\erjr en Door de Algemeeue Vergadering in 1892 te Leiden
Teutuonst. Leiden o o o
isits. gehouden werd tot lid van het Hoofdbestuur ter ver-
n F v itnuiiuin vanyinS van den heer P. J. A. de Bruine, die 31 Dec.
lidv. ii.Houfditest. d, a. v. aftrad, gekozen de heer D. F. A. Bauduin te \'s Gravenhage.
Verbetering vee- voorstel van de Afdeeling Knollendam, Marken-
vervoer. 1 t pYi i ••
Binnen, e. o. werd het Hoofdbestuur opgedragen zijn invloed aan te wenden bij de Spoorweg-Maatschappijen om o. a. door het veevervoer ook met personentreinen toe te laten daarin de zoo gewenschte bespoediging te brengen.
Verk. innd-, tuin- Aan het Hoofdbestuur werd verder opgedragen, inge-
IjouwvoiirMirens- ... t-i , i j
seien iiij het gew. volge zijn eigen voorstel, zooveel mogelijk te bevorderen dat de verkoop van land- en tuinbouw-voortbrengselen bij het gewicht verplichtend worde gesteld.
Dr. Uavenstein, rj\\)t lid van verdienste werd benoemd de heer Dr.
Kunigl. Oecono-
inierath. lid van Havensteiii, Königl. Oeconomieratli. algemeen secretaris ven lens van Laiidbouw-Maatschappij in Rijnpruisen, wegens zijne hulp, bij den veeinvoer en de verspreiding der kennis van het Nederlandsch vee bewezen.
.Miltvuur, Mond- Besloten werd ook voor aan miltvuur bezweken dieren
en Klauwzeer. sciia(|everlt;r0eding te doen vragen, terwijl een voorstel Rotterdam om voor aan mond- en klauwzeer lijdende
69
dieren het afmakingsysteem toe te passen tot breedvoerige bespreking aanleiding gaf, welke eindigde met eene opdracht aan het Hoofdbestuur om over deze aangelegenheid inlichtingen in te winnen en adviezen te verzamelen.
OVeongt;iiimeiiu! *\' 1° de Hoofdbestuurs-vergadering van 24 October 1892 werd liet verlies herdacht, doorzie Maatschappij geleden door den dood van het Eerelid der Maatschappij, den heer H. A. Crommelin, wiens verdiensten reeds in den aanvang van dit verslag werden gehuldigd.
n. ituuduiii Tot 2en Voorzitter der Maatschappii in de plaats van
tot 2n voorz. gek. . 1 1 1
jhr. j.b.v. Merieu den neer P. J. A. de Bruine werd benoemd de heer
m v h.Hoofribélt Bauduin. De heer Jhr. J. B. van Merlen nam als lid van het Hoofdbestuur zijn ontslag.
Adres omtrent [ie Door het Hoofdbestuur, voldoende aan de wenschen
wet .peraei|uatie.
der Algemeene Vergadering, werd 23 November 1892 een adres aan de Tweede Kamer ingediend om eene heffing van 5% van de geschatte belastbare opbrengst der grondeigendommen niet te overschrijden. Men weet, dat de heffing niettemin op 60/0 werd bepaald.
oiiriehtiuff Alil. Op het eind des jaars kwam bericht in van de oprichting eener Afdeeling Rozctihurg, het eiland van dien naam omvattende.
Aigem. verg. In de te \'s-Graveiihage 24 Febr. 1893 gehouden
24 Febr\' ïsfs6 Algemeene Vergadering werd rapport uitgebracht omtrent de onderhandelingen voor de oprichting eener leerhoeve voor zuivelbereiding, in welken geest het Hoofdbestuur terstond na de opheffing der leerhoeve te Oudshoorn werkzaam geweest is.
Het Hoofdbestuur achtte het voorloopig evenwel
Bevordering zul- raadzamer om pogingen aan te wenden tot het verkrijgen
veioiiderwijs. van gUl)Sj(|ie van pij)- en Provincie tot het aanstellen Aaustelliiig zm- •\'
velconsuieut. van een of meer zuivelconsulenten, die bij toestemming onmiddellijk zouden aanvangen met het geven van cursussen voor zuivelbereiding. De Vergadering ver-eenigde zich eenstennnie hiermede.
70
Tot leden van het Hoofdbestuur in de vacatures wijlen Mr. W. O. T. van Oudheusden van Achttienhoven en Jhr. J. B. v. Merlen werden gekozen de heeren P. J. A. de Bruine te Zwijndrecht en J. Zijp Kzu. te Abbekerke.
Op voorstel van het Hoofdbestuur werd eene reglementswijziging aangebrachtf bepalende, dat zoo mogelijk ter gelegenheid van de Algemeene Vergadering in de betrokken Afdeeling eene Tentoonstelling zal worden gehouden beurtelings in elke provincie — waartoe eene subsidie uit de kas der Mij wordt beschikbaar gesteld, terwijl om de vijf jaar eene algemeene tentoonstelling gehouden wordt onder directe leiding van het Hoofdbestuur in overleg met de Afdeeling. Dit jaar werd te Amsterdam nog eene Algemeene Tentoonstelling gehouden.
Tot zuivelconsulent, in verband met de vroeger genomen besluiten, werd Juni 1893 door het Hoofdbestuur voor de provincie Zuid-Holland benoemd de heer T. J. Swierstra te Wageningen.
Het Eerelid der Holl. Mij van Landbouw, de heer
C. J. v. d Oudermeulen, werd als zoodanig door H. M. de Koningin-Regentes benoemd tot ridder in de orde van den Nederlandschen Leeuw.
Op tie te Amsterdam gehouden Algemeene Vergadering in September werd onder algemeene instemming de aftredende Voorzitter, de heer H. F. Bultman, tot Eerelid benoemd. Als zijn opvolger werd aangewezen de lieer
D. Bauduin: tot lid van het Hoofdbestuur de heer S. de Jongh te Oudorp bij Alkmaar in de plaats van den aftredenden heer Th. J. Waller.
De heer Bauduin, gevraagd zijnde, of hij de benoeming aanneemt, verklaarde zich, onder dankbetuiging voor het in hem gestelde vertrouwen daartoe bereid, ten volle echter gevoelende, welke zware verplichtingen op hem gelegd werden. In eene welsprekende rede constateerde hij, dat de tijden voor den landbouw niet schitterend
Ledeu Hoofdbest. P. J. A. de Bruine en J. Zijp Kzu.. rt\'sp. voor Z. en N. Holinml.
Wijzii-ing wet oiutr. tentoonst.
Algem. Tentoonst om de 5 jaar.
Als zuivekonsu-lent in de prov. Z.-Hollaud lie-noeniil de lieer Swierstra, Wage-ningeu.
C. J. v. d. Ouder-menlen beu. tot Ridder v. d. Ned. Leeuw.
Alg. Verg. te Am-sterdam 1893 De Voorz. H. F. Bult-mau, tot Eerelid beu, D. Kaudiiiu tot Voorz. der Mij. gek. S. de Jough, lid v. li. Hoofdbestuur.
71
doch integendeel zeer moeilijk zijn en het zaak is, ook op landbouwgebied, steeds naar verbetering te streven, waarhij hij de door de Mij reeds aangewende pogingen naging. Hij beval aan den eenen kant vermeerdering van liet onderwijs, aan den anderen kant vermindering van de belastingen aan, voor welke laatste liij meer van mondeling optreden dan van adressen etc. hoopte. Na een dringend beroep op aller medewerking aanvaardde hij ten slotte de hem toegekende onderscheiding.
Bestrijding v. d. Eene zeer uitvoerige bespreking- had plaats, naar aan-tiilteri-ulose. , . , ,
leiding van een voorstel Alfen, Ouashoorn- en Anrlan-
(1 er veen, over de tuberculose bij het vee en aan het Hoofdbestuur werd opgedragen zich te wenden tot de Regeering met het verzoek om de bestrijding der tuberculose bij het vee wegens de toenemende uitbreiding ervan in ernstige overweging te willen nemen. Keimnnenv.zaai- Bepaald werd, dat door het Hoofdbestuur jaarlijks twee keuringen van zaaizaden, één in het voorjaar en één in den herfst, zullen worden uitgeschreven ten einde gelegenheid te geven tot het verkrijgen van goede zaaizaden. Opriohtiug van De oprichting van eene Staatshypotheekbank werd ter ^théêkhauk!\'0quot; sprake gebracht door een voorstel Medeinhlik en gaf tot eene zeer breedvoerige discussie aanleiding. Het punt werd echter tot eene volgende vergadering aangehouden.
Hond- e» klauw- Ingevolge het preadvies van liet Hoofdbestuur werd zeer. sehadever- i ^
goediug-. besloten een adres van de Afdeehng Leiden en Onisfr.
bij den Minister van Binnenl. Zaken te ondersteunen,
om, wanneer bij het mond- en klauwzeer het stelsel van
afmaken wordt toegepast, te verkrijgen, dat „vergoed
wordt de volle waarde en voor bet eventuëele geval,
dat bevolen wordt het vee op te stallen, alle kosten en
schaden, daaraan verbonden, worden vergoed door den
Staat.quot;
Comm. vooreen Voldoende aan het besprokene in de Algemeene vooVheimnr op\'ie Vergadering naar aanleiding van het voorstel der Afd. aigeni. tentoonst. eil Oinstr. benoemde het Hoofdbestuur 23 Oct.,
72
met den heer J. Breebaart Kzn. te Winkel als Voorzitter, eene Connnissie voor het opmaken van een speciaal reglement voor de beoordeeling op de algeineene tentoonstellingen der Maatschappij.
Van Ged. Staten van Noord-Holland kwam het verblijdend bericht in. dat te beginnen met 1894 voorden tijd van driejaar eene subsidie van f 1000 onder zekere voorwaarden verleend wordt voor de aanstelling van een znivelconsulent; Znid-Holland verleende reeds eerder f 1000 subsidie voor hetzelfde doel.
Goedgekeurd werd, dat wegens de oprichting der afdeeling Gorinchem en Onisfr. de Afdeeling Vijfheeren-IcDiclen c. a. dien naam veranderde in „Alblasserwaard.quot; De afdeeling Krinipenerivaard veranderde haar naam in Lekkerkerk e. o.
In de Alg. Vergadering, Dec. 1893 te \'sGravenhage gehouden, werden verschillende belangen en quaesties besproken, waarvoor de tijd in de vorige Algemeene Vergadering te kort was geschoten, een nadeel, dat door het besluit om meer te vergaderen volkomen wordt opgeheven.
De nadere bespreking der oprichting eener Staats-hypotheekbank werd ingeleid door den heer J. Zijp Kzn. te Abbekerk. ook in verband met een 19 tal vragen, door den lieer Bauduin gesteld, en de adviezen der Landbouwcommissie, en gaf tot eene zeer grondige ge-dachtenwisseling aanleiding, waarvan liet resultaat was de opdracht aan het Hoofdbestuur om het tot stand-komen van eene Staatshypotheekbank te bevorderen en in de hand te werken.
Ook werd de grondbelasting in den breede besproken, waarbij verschillende wenschen in het belang van den landbouw werden geuit. Van een en ander werd aan Regeering, Landbouwcomité en Volksvertegenwoordiging kennis gegeven.
Tot lid van het Hoofdbestuur, in de plaats van den
Siilisidie zuivel-cousuleut \\ Zuiden .\\.-H«llaiiiI.
Naamsveraiuler. Al\'dfeliiifren.
Al^em. verg. Dec. 189;t tequot;s-Graveuli.
Nadere bespr. der oprichting eener Staatshypotlieek -bauk.
Besprekiiifr der irroudbelastinir.
v. d. Brengen, üii ]ieer ]) Bauduin, tot Voorzitter üekozen, werd benoemd
v. li. Uixifilliest. -
de heer Ph. van der Breggen te Waddingsveen.
Overi, v. jhr. Mr. In de Hoofdbestuursvergadering van Jan. 1894 werd sen, een der opr. niet leedwezen het overlijden herdacht van jhr. inr. H. der Mij. Hoenfft van Velsen, te Amsterdam, een der oprichters van de Mij., die langen tijd tot haar bloei heeft medegewerkt.
\'V J- f®\'1\'tc Den heer Swierstra, den zuivelconsulent, werd om
llajirlem, 2eY«orz.
reden van ongesteldheid, ontslag verleend. Tot tweeden Voorzitter werd gekozen de heer P. B. J. Ferf\'. Eene Circulaire Land- circulaire werd opgesteld, in welke het Hoofdbestuur bouw «rediet (|e Afdeeliiigen wijst op de groote beteekenis der coöperatie om een goed georganiseerd Landbouwcrediet te verkrijgen, ook zonder de medewerking van den a. Bos, zuiveicou- Staat. Met ingang van 1 Maart trad als zuivelconsulent
sule,lt- op de heer a\' Bos.
«veri. j. j. v. d. Aan wijlen den heer J. J. van det Breggen werd op Brv? h^Hoordii.\'11\' de Hoofdbestunrsvergadei\'ing van Maart 1894 hulde gebracht wegens zijne diensten aan den Nederlandschen landbouw in het algemeen en o. a. als lid van het Hoofdbestuur aan de Maatschappij in het bijzonder. Meeting v. h. iii- jn eene door de Mij. uitgeschreven meeting werd 18
iiietuliisine. . ^ .» »_7
Juni \'94 te \'sGravenhage door den lieer Jhr. Mr. W. F. Rochussen het onderwerp: ,,Bimetallismequot; ingeleid, waarop de overtuiging werd uitgesproken, dat het bimé-tallisme in het belang is van alle takken van vader-landsche nijverheid en van den landbouw.
Aig. Verg. te l)eii Hn Juli \'(.I4 werd te Gouda eene Algemeene Ver-
Guuda II Juli I8!)( . .. 0
en sectie-verg. gadering der Mij. gehouden, geopend door den Voorzitter met eene kernachtige rede, waarin hij het reeds tot standgebrachte herdacht en met voldoening wees op de medewerking der Regeering in zake landbouwonderwijs en de aanstelling van een zuivelconsulent in Zuid-Holland.
Den avond te voren had eene Sectievergadering plaats waarin door de heeren Löhnis, Hengeveld en Van Hoek
74
besproken wei den ; winterlandbouwcursussen, tuberculose
bij bet vee, Rijkslandbomv-proefvelden.
jhr. Repeiaer, lid Tot lid van het Hoofdbestuur iu de plaats van den v. li. llooldbest. ...
heer P. J. A. de Bruine, die aftrad, werd gekozen de heer Jhr. P. J. J. Repeiaer te Dubbeldam, wetsherzieuing. Ingevolge de goedgekeurde wetsherziening wordt het aantal leden van het Hoofdbestuur van 8 op 10 en de zittingstijd van 8 jaar op 5 gebracht niet dien verstande, dat telken jare eén lid uit Noord- en uit Zuid-Holland wordt gekozen.
Afschaffing of ver- De vraag: „in hoever afschaffing of vermindering van vieesciiaccflus. den vleeschaccijus in het, belang van den landbouw kan worden geachtquot;\' werd rijpelijk overwogen en zoowel bevestigend als ontkennend beantwoord. Ten slotte werd eene motie aangenomen, dat afschaffing van den accijns mede in het belang van den landbouw zou zijn.
Zuii i-ver wekken Den day na de Algemeene Vereraderins: werd eene zeer van ruom. .. 0 0 0 0 .
leerrijke samenkomst gehouden, waarop de zuivelconsulent, de heer A. Bos, de „Reincultuur van melkzuurbacterienquot; (zuurverwekken van room) inleidde.
Alsem. verg. te Op de 17 Dec. quot;94 te quot;sGravenhage gehouden Ver-isa\'l,Bimétaiiisme gadering werd l)ij acclamatie goedgekeurd het zenden van een adres aan H. M. de Koningin-Regentes ten gunste van het bimétaiiisme, nadat dit vraagstuk op zeer interessante wijze door Jhr. Mr. W. F. Rochussen was ingeleid.
Tot leden van het Hoofdbestuur resp. voor Noord-Linihurgstirum en Zuid-Holland werden gekozen de heeren T. J. Wal-\'e\'lei,bestuur.\'quot;\'t(l h\'i\' te Aima-Paulowna en E. L. Graaf van Limburg
Stirum te \'sGravenhage.
Doorziek!ng v. h. Omtrent de quaestie van het mond- en klauwzeer werd JioaH ^eji^kiamv j)es](^elu ;ll[e beperkingen in de besmette kringen, die
het doorzieken thans vertragen, te doen ophouden, desinfectie der stallen alleen in de uiterste gevallen te doen plaats hebben, een commissie van deskundige landbouwers en veeartsen te benoemen om na te gaan in hoeverre wetswijziging ter zake noodig is.
luvoerr. granen. De vraag van de Afdeeling Haarlemmermeer: Is het noodzakelijk en daarom gewenscht. dat invoerrechten op granen geheven worden? werd langdurig besproken en ten slotte naar de Afdeelingen gerenvoyeerd om daarvan rapport te doen aan het Hoofdbestuur, waarna de quaestie andermaal zou worden behandeld.
Dit punt werd o. a. aan het Nederl. Landbouwcomité
door het Hoofdbestuur in zijne Vergadering van 25 Febr.
1895 opgegeven om op de agenda te worden geplaatst.
•ngevaarrth\'iieu Dezelfde Vergadering bepaalde de vergoeding, aan de
afgevaardigden ter Algemeene Vergadering, volgens de
nieuwe wet desnoodig te verleenen, op het bedrag dei-
spoor- en tramkosten 2e klasse.
Aid. Buiksloot In den loop van het jaar werd te Buiksloot eene e. o. opgericht. . quot;
atdeelmg der Mij. opgericht, welke den naam: Buiksloot
en omstreken aannam.
Alge in. verg. te De in Juli 1895 te Amsterdam gehouden Algemeene is \'.hin\'j\'sys. Vergadering was, zooals de Voorzitter in zijn openingswoord herinnerde, in hoofdzaak belegd ter beslissing-van de vraag der Afdeeling Haarlemmermeer: ..Is het noodzakelijk en daarom gewenscht, dat invoerrechten op granen geheven worden?quot; welke quaestie destijds in couranten etc. aan de orde gesteld was en ook in tie Tweede Kamer door de motie-Dobbelman besproken.
invoerr. op gra- Nadat voor- en tegenstanders de quaestie van hun nen met uoodz. 0 1
e» niet gew. standpunt beschouwd hadden, werd de vraag van Haarlennnermeer in stemming gebracht en met 174 tegen en 77 voor, dus ontkennend beantwoord.
Naar aanleiding van den treurigen toestand van den land- en tuinbouw werd door het Hoofdbestuur inaehtiging
Adres om imiteu gevraagd 0111 aan H. M. de Koningin-Regentes een adres
werking stellen te richten met dringend verzoek de wet op de grond-of verminderiu!\'- , , J.--T i-i 1 • 1 •
der groudbei. belasting tijdelijk buiten werking- te stellen ot te verimn-
deren. Deze machtiging werd na breedvoerige discussie
met 114 tegen 96 stemmen verleend.
F.\'iamquot; au--.\'~is\'M. ziine openingsrede der Algemeene Vergadering te
70
Edam, 8 Aug. 1895 wees de voorzitter, de heer Bau duin, op verschillende lichtpunten, waaronder vooral de meerdere belangstelling van Regeeringswege op landbouwgebied betoond.
Verslag werd uitgebracht omtrent de werkzaamheden van den zuivelconsulent, den heer A. Bos, waarvan de Vergadering met waardeering kennis nam.
Het door de Commissie, ingevolge besluit der Alg. vergadering van 1893, opgemaakt „Reglement voor de commissie van beoordeeling op de algemeene tentoonstellingen der Mij.quot; werd goedgekeurd.
Eveneens werd goedgekeurd het zenden van een adres aan de Regeering, op voorstel van Alfen, om hij aanbestedingen voor het Departement van Oorlog voor leverantie van spek etc. alleen door den Nederl. slagers-bond gestempeld toe te laten, met de uitbreiding van het Hoofdbest. in het belang van Nederlandsche producten in het algemeen.
Verslaii werk-zaamh. zuivelcou-suU\'iit.
Rejilem. voor de Jury op de Alg. Tentoonstell. der Maatscliappg.
Adresseu lui. spek en iu het al^eni. Nerterl. producteu.
besloten tut de zending aan H. M.
Ook werd o. m de Koningin-Regentes van een adres om de instelling van een Ministerie van Landbouw te verzoeken.
Bepaald werd, dat in 1897 ter herdenking van het 50-jarig bestaan de Algemeene Tentoonstelling te\'s-Gra-venhage zal worden gehouden.
Tot zuivelconsulent voor X. Holland werd benoemd de heer W. Keestra te Hoorn.
Bij adres van 1 Nov. 1895 aan den Minister van Financiën werd gewezen op het onbillijke van den vleeschaccijns naar 10 proc. van de volle waarde, terwijl de afvalproducten vrij worden ingevoerd, waarom wordt verzocht alleen den accijns van bet vleesch te heffen.
In de Hoofdbestuurs-vergadering 1 April 1896 gehouden, werd het gevaar van besmetting door den invoer van zoogenaamde slachtpaarden uit Engeland besproken en besloten bij het Landbouwcomité er op aan te dringen
Ministerie van Landbouw.
Zuivelconsulent voor X -Ooiland W. Keestra.
Adres vleesch-accijns.
Besmetting\' door slachtpaarden.
om door de Regeering maatregelen hiertegen te doen nemen. Een adres in dezen geest werd dan ook door het Landbouwcomité verzonden.
^i^\'^uóeie^ije\'n Hootdbestuur benoemde in Jnni eene Commissie
met blt;»ter cukaas. om zooveel mogelijk licht te verspreiden over de knoeierijen bij de boter- en kaasbereiding en den handel in die producten, met opdracht te rapporteeren over de daartegen gewenschte bepalingen.
Alfrem. verg. te o o r o
Woerden. Aim. Tegelijk met de Afdeelingstentoonstelhng had m Aug.
\'96 te Woerden eene Algemeene Vergadering plaats. Door den Voorzitter werd herinnerd aan liet feit, dat de secretaris-penningmeester, de lieer P. F L. Waldeck, thans 25 jaar deze functie vervulde en hem, onder algemeene instemming, eene oprechte hulde gebracht, seorét\'^peuniugrm. * \'l* voorstel van een der leden werd onder daverend iiij iiieus 25-jarig applaus besloten den heer Waldeck te dezer gelegen-
jiitule. 1 . .. .
heid een souvenir van de Mij. aan te bieden.
(i. Vas visser en Tot leden van het Hoofdbestuur werden gekozen 1\'. .1, A. ile Hnmie r . 0
tut leden v. h. resj). voor Noord- en Zuid-Holland, in de plaats van de
Hlt;iotdiiegt;t. i-ek. af^re(jent[ej (|e heeren P. B. J. Ferf en H. P. de Kat van Hardinxveld. de heeren G. Vas Visser, uit Amsterdam, en P. J. A. de Bruine, uit Zwijndrecht.
uvieeseh.e Op voorstel van het Hoofdbestuur werd dit gemach
tigd om bij de Regeering op een wetsontwerp aan te dringen, waarbij keuring van vee en binnen- en buiten-landsch vleesch algemeen worde geregeld met dien verstande, dat de kosten van afkeuring, onteigening etc., ten laste komen van den Staat in al de gevallen, waarin van geen boos opzet blijkt.
Aan de Regeering werd hulde gebracht voor hare bemoeiingen om de buitenhmdsche grenzen weer open gesteld opensteiiiiiM: der krijuen voor den invoer van vee en de overtuiinuquot;\' uitye-
buitenl. irreuzen . ... i • i ^ ^
voor vee-iuvoer. sproken, dat zij op den ingeslagen weg zou voortgaan. opheiiiiiK ai*d Met het einde van 1896 werd de Afdeeling Katwijk, Vur^en in\'ijiis-\' Valkenhurfj en Bhijtisburg opgeheven.
Op de Vergadering van het Hoofdbestuur, in Januari
78
p. j. A. de Bruine 1897 gehouden, werd tot 2en Voorzitter, in de plaats 3de Voorzitt. 0 71
van den heer P. B. J. Ferf, gekozen de heer P. J. A. de Bruine.
Besloten werd bij de Tweede Kamer adhaesie te Adhaesie aan het betuigen aan den inhoud van het adres der Friesche
adres in zake de , T , . t n • i i , •
boterwet. Maatschappij van liandbouw m zake tie verscherping der zoogenaamde boterwet en daaraan o. a de toevoeging van bedreiging met hechtenis bij herhaalde overtreding en volstrekt verbod van liet voorhanden hebben van surrogaat of margarine in zuivelfabrieken te verzoeken.
Afd. Krummeuie In Februari bleek uit het verhandelde op de Hoofd-opgericht. . i • i •
bestuursvergadering de oprichting eener Afdeeling Krom men ie.
Daar werd tevens besloten adhaesie te betuigen aan het adres van het Landbouwcomité omtrent liet inge-Vervaisching van diende wetsontwerp in zake vervalschingen van boter
boter eu kaas. ^1^4. x j i
en kaas en tevens nog een paar punten onder de aandacht der Tweede Kamer te brengen.
Tot zoover het verslag van wat door de Hollandsche Maatschappij gedurende den loop van haar 50-jarig bestaan werd verricht, zooals het in hoofdzaak door den Secretaris-penningmeester, den heer P. F. L. Waldeck, werd opgemaakt.
Te midden van de veelvuldige werkzaamheden, welke de Algemeene Tentoonstelling te \'s-Gravenhage, ter gelegenheid van de feestelijke viering van liet 50-jarig bestaan der Mij. aan het Hoofdbestuur bracht, moest dit plotseling de medewerking van den Secretaris-penningmeester ontberen: de onverbiddelijke dood ontrukte hem 21 Juni jl. aan de zijnen en zijnen werkkring.
Wat Waldeck voor de Maatschappij is geweest, het werd op uitnemende wijze gereleveerd in het Neuerl. Landbomvweekhl. van 2G Juni 1897 door den heer Bultman. Reeds op jeugdigen leeftijd als klerk van den
79
toenmaligen secretaris jhr. Mr. Gevers Deynoot aangesteld, wijdde hij van af dat oogenblik zijne beste krachten aan de Maatschappij met een ijver en eene plichtsbetrachtiging, welke steeds gewaardeerd werden.
Sedert 28 Sept. 1871 vervulde hij op de, allen leden der Maatschappij bekende, hoogst verdienstelijke wijze den post van Secretaris-penningmeester, wat in 1896 tijdens zijn jnbilé door de Maatschappij met een toepasselijk aandenken werd erkend.
Vóór de aarde zich over zijn stoffelijk overschot sloot, bracht op den doodenakker „Eik en Duinenquot; de Voorzitter der Maatschappij aan zijne nagedachtenis in treffende bewoordingen eene diepgevoelde hulde, waarbij zich ongetwijfeld in den geest alle leden der Mij hebben aangesloten.
Als waarnemend Secretaris-penningmeester werd aangewezen de heer S. C. Korteweg, lid van het Hoofdbestuur.
Terwijl deze regelen geschreven worden, wordt de laatste hand gelegd aan de voorbereidende werkzaamheden voor de Algemeene Tentoonstelling op het Malieveld te \'s-Gravenhage, waarvan de opening bepaald is op 18 Sept. a. s.
Het ligt in den aard der zaak, dat van de van wege de Maatschappij gehouden Tentoonstellingen niet steeds op uitvoerige wijze in dit verslag kon melding worden gemaakt, hoe belangrijk en vruchtdragend voor den landbouw zij ook mogen geweest zijn. Van den anderen kant zal het den leden der Maatschappij niet bevreemden, dat van de aanstaande Nationale en Internationale Tentoonstelling ten deze eene uitzondering wordt gemaakt en met een enkel woord de belangrijkheid ervan worde in het licht gesteld.
Indertijd is bericht, dat het H. H. M. M. de Koningin en de Koningin-Regentes behaagd heeft als blijk van
80
HDr. belangstelling voor de Tentoonstelling elk eene gouden en eene zilveren medaille beschikbaar te stellen. Van Regeeringswege zijn verschillende prijzen uitgeloofd, zoo ook door Vereenigingen etc. en particulieren, tot een totaal bedrag van ongeveer 24.000 gulden.
Dat de inzendingen zeer belangrijk zijn, wordt voldoende aangetoond door enkele cijfers. Aangegeven zijn : 66 hengsten, 200 andere paarden, 88 stieren, 155 stuks melkvee, 44 stuks jong vee, 150 stuks wolvee, 7 stoomdorschmachines, groote collectiën werktuigen, waaronder uit Frankrijk, Engeland en Duitschland, dito dito akkerbouw gewassen, voortbrengselen uit bloemkweekeiijen etc.
Moge deze tentoonstelling een tijdperk van bloei ontsluiten, waarop zij, die na ons komen, met ingenomenheid en voldoening kunnen terug zien. Eu wanneer voor de Hollandsche Maatschappij het oogenblik is aangebroken, dat zij haar eeuwfeest viert, moge dan verwezenlijkt zijn, waarnaar zij steeds met al hare beschikbare krachten heeft gestreefd, en getuigd kunnen worden naar waarheid:
het gaat doi Nederlandschen landbouw in alle opzichten goed.
Aldus uitgegeven door het Hoofdbestuur van de Hollandsche Maatschappij van landbouw.
T). BAUDUIN,
Voorzitter.
• S. C. KORTEWEG,
1177. Secr.-Penningmeester.
\'s-Gravexhage,
15 September 1807.
( 2
; 2 o lt;(