Sinds meer dan vijftig jaren telt de Athenaeum-Biblio-theek te Deventer onder hare talrijke handschriften ook het „Dagboek van Everardus Bronchorstquot;, hoogleeraar in de Rechtsgeleerdheid aan de Hoogesohool te Leiden gedurende de jaren 1587 tot 1627. Zij kocht het aan, toen de boekerij van wijlen den Franeker hoogleeraar Jan Willem de Crane in 1843 te Leeuwarden werd geveild. Het bestaat uit een klein-octavo boekdeel in perkamenten omslag, 367 beschrevene bladzijden groot. Doorloopend goed leesbaar, hebben alleen de vier eerste bladzijden in meer of mindere mate door den tijd geleden, zoodat enkele woorden weggevallen of niet meer te ontcijferen zijn. Het loopt van den 25^sten Maart 1591 tot den 27^sten April 1627 en bevat Bronchorst\'s eigenhandige opteekeningen omtrent staatkundige en kerkelijke gebeurtenissen van den dag, aangelegenheden de Leidsche Hoogeschool en inzonderheid de faculteit der Rechtsgeleerdheid betreffende en bijzonderheden uit zijn eigen particulier en huiselijk leven. Van jaar tot jaar, van maand tot maand, soms schier van dag tot dag teekende de schrijver daarin, dikwijls vrij uitvoerig, aan wat hem belangrijk genoeg scheen om in herinnering te houden. Slechts enkele gedeelten zijn beknopter en behelzen niet meer dan korte aanteekenin-gen \'), terwijl over den tijd van 6 Mei 1598 tot 8 Mei 1599 en van 30 Juni 1615 tot 22 November 1618 alle berichten ontbreken. Vermoedelijk heeft de slechte staat

1) Zeer beknopt zijn de mededeelingen over 1597 tot Mei 1598, Mei 1599 tot 1003, de eerste helft van 1015 eu het laatste gedeelte van 1018. De berichten over 1019 en 1020 staan vrij verward dooreen.

van Bronchorst\'s gezondheid, die hem meermalen weken en maanden aaneen ongeschikt maakte voor zijn werk, aan deze dingen schuld.

Het is niet voor de eerste maal dat dit Dagboek de aandacht tot zich trekt, al verschijnt het nu eerst in het licht. Reeds meer dan eens was de opmerkzaamheid der geleerden daarop gevestigd en keurden zij het anderer kennismaking waard.

In het begin der 18^de eeuw kwam het in handen van den lateren Leidschen hoogleeraar Johannes Alberti, destijds nog student te Praneker, die er voor zich een uittreksel van maakte. Het is te vinden op de 17 laatste bladzijden van zijne „Adversaria sive Definitiones ad phi-losophiam pertinentes, anno 1715 et sequentibus descrip-taequot;, thans voorkomende sub nquot; 957 van de handschriften der Leidsche Universiteitsbibliotheek, en heeft hoofdzakelijk betrekking op de aangelegenheden der Leidsche hoogeschool. Blijkbaar bevond zich het origineel, toen Johannes Alberti daaruit zijne „Bxcerptaquot; maakte, nog in beteren staat dan tegenwoordig; enkele nu onleesbaar geworden woorden toch zijn daaruit aangevuld kunnen worden. Deze „Excerptaquot; werden na Alberti\'s dood aangekocht door Professor H. Cannegieter, rector en hoogleeraar in de geschiedenis en letteren te Arnhem en aldaar in 1770 overleden \'). In 1857 werden zij door Dr. P. Dozy in de nalatenschap zijns vaders, den Leidschen notaris Van Klinkenberg Dozy, gevonden en aan den hoogleeraar N. C. Kist ten geschenke gegeven, na wiens dood zij bij den verkoop zijner boekerij in 1861 in de Leidsche Univer-siteits-bibliotheek overgingen.

Uit deze „Excerpta Joannis Albertiquot; maakte de hoogleeraar J. W. te Water in 1802, toen zij hem door den toenmaligen maar niet genoemden eigenaar ten gebruike waren afgestaan, op zijne beurt een uittreksel. Hij beperkte zich daarbij tot het voornaamste dat hij over de jaren 1591—1595 vond aangeteekend, en ging toen met een groote gaping over op 1607 en volgende jaren. In

1830 was dit excerpt het eigendom van den hoogleeraar Geel en het berust nu mede op de Leidsche Universiteitsbibliotheek sub nquot; 215 der Handschriften.

Ben gedeelte daarvan, dat over de jaren 1591—1595 loopt, en voornamelijk hetgeen daarin voorkomt over den bekenden Carolus Gallus, een bloedverwant van Bronc-horst, zag in 1830 door de zorgen van den Heer J. P. Bodel Nyenhuis het licht in het 2^dE Stuk van het Academisch Tijdschrift, maar het overige bleef achterwege, vermoedelijk omdat de uitgave van dit tijdschrift niet werd voortgezet.

Eindelijk plaatste de Deventer Hoogleeraar G. Mees Az. in den Overijsselschen almanak van 1844 een zeer lezenswaardig opstel over Bronchorst\'s Dagboek in zijn geheel en deelde daaruit een aantal wetenswaardigheden mede, zoowel op diens particulier en huiselijk leven als op de geschiedenis der Hoogeschool betrekking hebbende.

Wat evenwel de heeren Bodel Nyenhuis en Mees van den inhoud van Bronchorst\'s Diarium aan het licht brachten, zijn slechts gebrekkige en onvolledige mededeelingen. Bovendien gaven zij niet altijd het oorspronkelijke nauwkeurig terug. En ongetwijfeld is het leven en streven aan Leidens hoogeschool in de eerste vijftig jaren van haar bestaan niet in die mate bekend, om niet naar meer licht te verlangen.

Uit dien hoofde heeft het Historisch Genootschap de uitgave van het volledig Diarium van Everardus Bronc-horst, inzonderheid met het oog op hetgeen daarin voorkomt omtrent de geschiedenis der Hoogeschool, de inrichting van het onderwijs en de zeden en gewoonten, de rechten en vrijheden der academieburgers, niet ondienstig geoordeeld. Wat ons daaromtrent van elders bekend is geworden, laat nog menige vraag onbeantwoord of onbeslist. Menig punt vereischt nadere toelichting en opheldering of maakt aanvulling gewenscht. Er zijn allerlei zaken waaromtrent wij verlangen beter ingelicht te worden, ook nadat men de Resoluties der Curatoren en de Acta van den Senaat heeft geraadpleegd. Al wat onze kennis daarvan kan vermeerderen, al zijn het niet enkel tot dusver onbekende zaken van gewicht die aan het licht

worden gebracht, mag ons daarom welkom zijn. Ook kleine bijzonderheden leveren geen te versmadèn winst op. Nooit is ook het schijnbaar onbeduidende geheel zonder belang en het heeft zijn waarde bevestigd te zien, wat van elders ter onzer kennisse was gekomen, in«onderheid wanneer de bronnen toch reeds niet milde-lijk vloeien \').

Vooral is dit het geval als ons een Dagboek wordt voorgelegd van een man, die in de wetenschappelijke wereld zijner dagen een voorname plaats innam en die zonder eenige nevenbedoeling van dag tot dag opteekende, wat hij voor zich het onthouden waar. achtte, zoodat zijne geloofwaardigheid aan geen redelijke verdenking onderhevig is. En veertig jaar lang was Everardus Bronchorst in menig opzicht een sieraad der Leidsche hoogeschool, de vader der Rechtsgeleerde faculteit, bevriend met de besten en invloedrijksten uit zijn omgeving, geëerd ook in het buitenland om zijn groote bekwaamheden en bij de studeerende jongelingschap in hoog aanzien om zijn degelijk onderwijs, zijn vriendelijken omgang en zijne altijd bereidwillige hulpvaardigheid.

Hij was in 1554 te Deventer geboren uit het huwelijk van Johannes Bronchorstius (Noviomagus), Licentiaat in de beide Rechten, en Clara Costers, dochter van den De-venterschen burgemeester Johannes Coster ¹). Everards vader, in 1494 te Nijmegen geboren, had aldaar in het

Hij komt van 1539 tot 1558 geregeld voor in de lijsten van Schepenen en Raden van Deventer. Zie Kevins, Dav. illustr. p. 743 sqq.

Fraterhuis van de Broeders van het gemeene Leven zijn eerste wetenschappelijke opvoeding ontvangen en werd in 1512 te Rostock bevorderd tot Magister Philosophiae. Aan diezelfde hoogeschool bekleedde hij een tijdlang het professoraat in de Mathesis en behoorde als zoodanig met Gijsbertus Longolius en Johannes Strubbe uit Deventer tot de hoogleeraren, aan wie de Rostocksche hoogeschool hare herleving en bloei te danken had. In 1539 vinden wij hem als hoogleeraar in de Wijsbegeerte en Geschiedenis verbonden aan het Collegium Montanum te Keulen, waar hij tot Licentiaat in de beide Rechten bevorderd werd. Omstreeks 1548 of iets vroeger keerde hij naar de Nederlanden terug en aanvaardde kort daarop het rectoraat aan de bekende kapittelschool te Deventer, waar hij nog vóór Paschen 1548 huwde \'). Toen Caspar Coolhaes aldaar in 1566 als prediker van de nieuwe leer was opgetreden, sloot hij zich, evenals de meeste leeraren der school en de aanzienlijkste inwoners der stad, bij de nieuwe godsdienstige beweging aan, maar zag zich in 1569 genoodzaakt om des geloofswille de wijk naar Keulen te nemen, waar hij reeds in 1570 overleed¹). Zijn zoon verhaalt ons dat hij aldaar vele vrienden vond, die hem menigen dienst bewezen, en noemt onder deze den Graaf van Culemborch en de Gravin van Lupsens, abdis van St. Ursula, die hem meermalen aan hun tafel noodigden en de grootste weldaden bewezen. Toen de Katholieke geestelijkheid zijne begrafenis weigerde, omdat hij zonder het laatste oliesel ontvangen te hebben gestorven was, droeg een der burgemeesters, Constantijn Lyskirchen, die vroeger zijn leerling was geweest, zorg voor een eervolle ter-aarde-bestelling ²).

Revius, a. w. p. 367, 368; Delprat, Broed. v. G. Groote bl. 164, 320; Dumbar, K. en W. Deventer, I, bl. 307; vau der Aa, Biogr. Wdb. i. v.; Paquot, Mém. liter. I, p. 22.

Aldus in HS. 873 der Leidsche üniversiteits-bibliotheek, bevattende: Uittreksels door Prof. H. W. Tydeman gemaakt uit twee bundels van Ev. Bronchorst getiteld: Flosculi Sententiarum ex diversis autoribus collecti. Tom. II, p. 71. Vgl. Diarium, 2 Aug. 1593.

Everard, die op de Latijusche school te Deventer het onderricht van zijn vader en de gebroeders Lambertus en Basilius Pythopaeus genoot, volgde zijne ouders in 1569 in de ballingschap naar Keulen. Na zijns vaders dood legde hij zich met grooten ijver op de rechtsgeleerdheid toe en begon daarin na eenigen tijd zelf onderricht te geven. Onder grooten toeloop behandelde hij Diversae regulae juris antiqui uit de Pandecten; en zoo hoog werd de wijze, waarop hij deze onderwerpen had behandeld, gewaardeerd dat nog vele jaren later, nl. in 1607, buiten zijn weten om deze Expositio te Frankfort werd uitgegeven. De gebrekkige en onvolledige wijze, waarop zulks echter geschiedde, noopte hem toen de hand aan een verbeterde en vermeerderde uitgave te slaan. Na Keulen verlaten te hebben, bezocht hij achtereenvolgens de hoogescholen van Marburg, Erfurt en Wittenberg, waar hij zich onder de hoogleeraren Valentijn Forster, Nicolaas Vigelius en Matthaeus Wezenbeke verder op de rechtsgeleerdheid toelegde en zelf privaat-onderricht gaf over de Institutiones Justiniani. Van daar trok hij naar Basel en verwierf aldaar onder den zeer voortreffelijken rechtsgeleerde Samuel Grynaeus en onder goedkeuring van den beroemden Pranciscus Hottomannus, die uit Frankrijk verbannen zich aldaar ophield, den 17^aen Augustus 1579 in het openbaar den graad van Doctor in de beide Rechten. In dezen tijd moet hij ook te Lyon vertoefd hebben, waar hij vriendschap sloot met Petrus Scapius \')gt; maar spoedig keerde hij naar Wittenberg terug. Een jaar lang doceerde hij er het Burgerlijk recht en telde den lateren secretaris van Hamburg, Sebastiaan van Bergen, onder zijne leerlingen ¹). Daarna was hij nog twee jaar aan de hoogeschool te Erfurt als hoogleeraar werkzaam. Na eene afwezigheid van dertien jaren keerde hij in 1582 naar zijn geboorteplaats Deventer, dat sinds 1578 in handen der Staatsgezinde partij was overgegaan, terug. Vier jaren later kozen zijne medeburgers hem om zijne groote

bekwaamheden tot lid van de vroedschap, waarop hij nog in hetzelfde jaar 1586 in het huwelijk trad met Adelheid Middelburchs, dochter van den Zwolschen burgemeester Gerard van Middelburch. Het verbijf in zijn vaderstad duurde echter slechts kort. Den 29^8ten Januari 1587 werd Deventer door Stanley\'s verraad aan Taxis, den Spaan-schen gouverneur van Zutphen, overgegeven en daags daarna de Magistraat afgezet en door een meer Spaansch-gezinden vervangen. Ook Bronchorst deelde in dit lot en moest vermoedelijk vrij overhaast Deventer verlaten, zooals afgeleid mag worden uit zijne mededeeling dat hij, toen Prins Maurits den 10^den Juni 1591 de stad had heroverd, zijn dienstmaagd naar Deventer zond om zijne meubelen naar Leiden over te brengen \'). Naar de Sleutelstad toch had hij de wijk genomen en er door het schrijven zijner Centuriae primae antinomiarum juris spoedig de aandacht der geleerden op zich gevestigd. Welhaast deden zich in de Academiestad vrij heftige geschillen voor, die ten gevolge hadden dat de hoogst geleerde maar ook zeer gepassioneerde hoogleeraar in de Rechten, Hugo Donellus, die op buitengewoon scherpe wijze tegen de Staten van Holland was uitgevaren, den 25^sten April 1587 door de Curatoren en de stedelijke regeering als hoogleeraar ontslagen werd. Door den kanselier van Gelderland, Elbert Leoninus, en den Leidschen hoogleeraar in de Rechten, Julius a Beyma, aanbevolen ¹), werd nu Everardus Bronchorst „op zijne sollicitatiequot; en na overlegging zijner „Capita propositionumquot; den 24^sten Augustus van datzelfde jaar tot Professor ordinarius aangesteld op eene jaarwedde van f 400.— ²).

Met grooten ijver en onverzwakte toewijding zien wij hem van dien tijd af bijna veertig jaren lang werkzaam aan Leidens hoogeschool. Nauwgezet en ernstig vatte hij zijn taak op. Zijn beste krachten had hij voor haren

bloei veil, zooals ziju Dagboek daarvan doorloopend getuigenis aflegt. Bij herhaling stelde hij, buiten de gewone lessen om, hetzij uit eigene beweging, hetzij op verzoek van eenige studenten , zijn tijd beschikbaar tot het houden van private colleges, waarin voor een beperkt aantal jongelieden een gedeelte der Pandecten of Instituten, of wel de Paratitla Wezenbekii of de Theses ad Institutiones Valentini Forsteri werden behandeld. Soms verzamelde hij zijne leerlingen daartoe niet minder dan driemaal \'s weeks rondom zich \'), of gaf op een anderen tijd twee privaat-colleges te gelijk, uithoofde van het groote aantal deelnemers ¹). Niet minder onverdeeld wijdde hij zijne krachten aan de openbare dispuut-colleges, die o. a. in de jaren 1596—1597, 1599—1601, 1619—1620 door hem afzonderlijk of in vereeniging met zijne mede-professoren werden opgericht, en waarin onder voorzitterschap der hoogleeraren de vooraf vastgestelde onderwerpen door de studenten werden verdedigd of bestreden. Nauwlettend ook hield hij toezicht op de studiën der bij hem inwonende jongelingen. Geregeld repeteerde hij met hen de op het college behandelde Instituten ²), of hielp een wat achterlijken Muzenzoon door privaat onderricht voort ³), waarvoor het hem aan bewijzen van erkentelijkheid, ook van stoffelijken aard, niet ontbrak ⁴). En met welk een belangstellende aandacht hij de examina volgde, die sinds October 1592 in zijne faculteit waren ingesteld ter verkrijging van den graad van Licentiaat en Doctor, blijkt genoegzaam uit de geregelde aanteekening in zijn Dagboek van de wetten, die den examinandus ter verklaring werden opgegeven, en van de meer of minder loffelijke wijze waarop deze zich van zijn taak had gekweten. Ook bij de disputa-tiones pro gradu, die bij een private promotie gelijktijdig plaats hadden, maar aan de publieke promotie enkele

dagen voorafgingen, evenals bij de promoties zelve, waarbij, als zij in het openbaar geschiedden, zoowel de nieuwe titularis als zijn promotor eene redevoering hield, ontbrak hij buiten dringende noodzakelijkheid nooit.

Wij zien Everardus Bronchorst evenzoo de belangen der Hoogeschooi, de rechten en vrijheden der hoogleeraren en academieburgers en de aangelegenheden zijner faculteit, waar het noodig was, met grooten ijver bepleiten en behartigen. Bij herhaling zag hij zich daartoe, hetzij in de vergaderingen van den Academischen Senaat , hetzij bij het College van Curatoren, geroepen, inzonderheid toen hij den l^sten Februari 1604 tot Rector Magnificus voor het nieuwe academiejaar was benoemd. Niet gering was bovendien zijn aandeel aan de rechtsgeleerde adviezen, die van tijd tot tijd van verschillende zijden aan de juridische faculteit werden gevraagd en waarbij zijn gevoelen, als dat van een hoogst bekwaam jurist groot gezag had, terwijl ook zijne herhaalde benoeming tot ouderling der Leidsche Hervormde gemeente bewees, hoezeer zijne diensten door de kerk op prijs werden gesteld \') In allen deele betoonde hij zich een man, wiens werkzame geest van geen rusten afwist.

In weerwil toch van de serieuse opvatting van zijn taak en de veelvuldige daaruit voortvloeiende bezigheden, wist Professor Bronchorst tijd te vinden tot het samenstellen en uitgeven van onderscheidene rechtsgeleerde werken. Achtereenvolgens zagen sinds 1594 zijne „Qua-tuor centuriae svxvtioQxvuvquot; benevens „Duae mis-cellaneae centuriae controversiarum jurisquot; het licht, welke hij andermaal in 1620, maar nu te zamen vereenigd, bij Johannes Marcus uitgaf en die later nog meer dan eens zijn herdrukt. Bij denzelfden boekhandelaar leide hij in November 1612 zijn „Methodus feudo-rumquot; ter persequot; en in December 1622 zijne „Aphorismi politici exemplis illustratiquot;. Aan Bonaventura Elzevier droeg hij den 21^sten October 1623 de uitgave van zijn „Commentarius ad regulos jurisquot; op, die in

Maart 1624 het licht zag, terwijl nog andere kleinere geschriften van zijn hand, tijdens zijn leven of na zijn dood de pers verlieten.

En toch stond hem bij dien arbeid zeer dikwijls een slechte gezondheid in den weg. Weken, soms maanden aanéén leed hij aan maag- of miltziekte of plaagden hem jicht en scorbuut \'). Telkens keerde de krankheid na korter of langer herstel terug en meer dan eens kon hij, ook nadat zij geweken was, zijn taak niet in haar vollen omvang hervatten, zoodat de Curatoren het raadzaam achtten dat hij voorloopig niet meer dan tweemaal \'s weeks college gaf. Deze ongunstige gezondheidstoestand bracht dan ook ten slotte te weeg dat hij in 1620 tot Professor honorarius werd verklaard, met behoud van zijn volle traktement van f 800.— ¹) en van verdere emolumenten en met het recht om, zoo hij zulks verlangde, een privaat-college te mogen geven en bij publieke disputaties als voorzitter te fungee-ren. Van dat recht maakte hij althans nog tot in Mei 1621 gebruik. De Curator Pauw gaf hem toen den raad om ook dezen arbeid te staken, opdat hij geheel professor honorarius mocht zijn ²), maar ook daarna bleef hij de examina bijwonen, aan de disputen deelnemen en op zijn beurt als promotor optreden ³). „Otium altum jam nactus, minime otiosus tarnen fuitquot;, getuigde Petrus Cunaeus van hem, toen deze enkele dagen na Bronchorst\'s dood de lijkrede hield ⁴).

In zijne laatste levensjaren verdiepte hij zich gaarne in de godsdienstige en godgeleerde vraagstukken van zijn

Het was ïan ƒ 400—, in 1589 op ƒ 500.—, in 1591 op ƒ 550.—, in 1593 op ƒ 700.— en 4 November 1596 op ƒ 800.— gebracht. Zie het Diarium en de Resol. van Curatoren.

tijd. Meermalen trad hij in de openbare theologische dispuutcolleges, die onder Walaeus en Polyander gehouden werden, als bestrijder der daarin behandelde stellingen op. Niet zelden bracht hij, gelijk hij niet zonder eenig zelfbehagen vermeldt, den verdediger en zelfs den voor-zittenden hoogleeraar in het nauw \'). Maar ook hield hij zich met de studie der oude letteren en geschiedenis bezig, en gelijk hij in vroeger jaren de lessen van Professor Pauw, die het „Systema Fernelii de medicina uni-versaquot; verklaarde, bijwoonde ¹), zoo nam hij ook nog op zijn ouden dag op de collegebanken plaats, om Daniel Heinsius de „Libri historiarum Tacitiquot; te hooren verklaren, of de lessen in het Grieksch van Joannes Gerardus Vos-sius te volgen ²). Van een der colleges van laatstgenoemden hoogleeraar keerde hij in het midden der Meimaand van 1627 ongesteld huiswaarts. Een hevige koorts had hem aangetast. Weldra voelde hij zijn krachten afnemen en begreep dat hij ditmaal op geen herstel had te hopen. Zijn voorgevoel bedroog hem niet. Den 27^sten Mei ontsliep hij kalm en gelaten, bijna 73 jaren oud.

Zijn lijkredenaar Petrus Cunaeus teekende hem enkele dagen later als een man, wiens naam door geheel Duitsch-land beroemd was en die door allen den „vader der rechtsgeleerdheidquot; werd geheeten; een man met een ijzersterk geheugen, dat nooit vergat wat het eenmaal had geleerd, en voor wiens brandende weetlust geen enkel vak van wetenschap een geheel gesloten boek was gebleven; een man vol ijver en toewijding waar het de belangen gold van staat en godsdienst, beminnelijk, humaan en gemakkelijk in den omgang, geleerd en puntig in zijn gesprekken, bevriend met de besten onder zijn collega\'s en onvermoeid bezig, ook toen het hem reeds vergund was als rustend hoogleeraar te leven en alleen door den roem van zijn naam de hoogeschool tot sieraad te zijn.

Dagboek, zonder gebreken. Geheel onberispelijk mogen zijn levensgedrag en karakter niet genoemd worden. Hoewel hij zich niet, zooals meer dan een zijner medehoog-leeraren geregeld aan onmatigheid overgaf, ging hij zich nogtans van tijd tot tijd wel eens aan een te ruimen dronk te buiten. Meermalen nam hij deel aan de luidruchtige en brooddronken promotie- en andere studentenpartijen en geraakte daardoor nu en dan in ongelegenheid, zooals vooral het geval was op den 16^den December 1607, toen de student Assuerus Hornhovius door de gewapende nachtwakers aan Bronchorst\'s zijde werd doorschoten en aan de 21 wonden, hem toegebracht, bezweek ¹). Hij deed toen de ernstige gelofte om voortaan nimmer meer aan zulke maaltijden deel te nemen, wat enkele jaren later ook uitdrukkelijk door den Academischen Senaat verboden werd ²). Ook aan eene andere lichtzinnigheid, die wij echter niet met name zullen noemen, maakte hij zich volgens zijne eigene, elders voorkomende mededee-ling eene enkele maal schuldig ³).

Bronchorst was ook niet vrij van zekere ij delheid. Gedurig treedt dit in zijne opteekeningen aan het licht, wanneer hij niet zonder zelfbehagen nu eens vermeldt dat Professor Coddaeus, in diens lijkrede op den hoogleeraar Rudolf Snellius, met lof van hem gewag heeft gemaakt, dan weer aan teekent dat deze of gene een lofdicht op hem vervaardigde of mededeelt hoe hij door aanzienlijke personen met onderscheiding werd behandeld of allerlei beleefdheden van hen ondervond ⁴).

Diarium 16 December 1607. Vergelijk over dit geval het Rapport van de soldaten van de nachtwacht, medegedeeld door Mr. Ch. Dozy, in de Hand, en Meded. d. Maatsch. v. Ned. Letterk 1895/1896. Het werpt op dit Rapport een zonderling en niet zeer onpartijdig licht dat het geheel zwijgt van den dood van Hornhovius, die aan niet minder dan 2-1 wonden „ex sclopetoquot; bezweek.

Zijne verdiensten werden in herinnering gehouden door een opschrift op zijn graf, terwijl een koperen plaat, aan de naastbij staande pilaar bevestigd, eenige latijnsche dichtregelen tot zijn eer bevatte, een hulde hem door zijne weduwe en kinderen gebracht \').

Het Dagboek van dqzen veelszins verdienstelijken man ziet nu hier het licht. Het laat ons een blik slaan in zijn kring en omgeving, het legt ons zijn doen en laten bloot, het leidt ons in zijn gezin binnen, het deelt ons allerlei zaken mede die, al zijn zij op zich zelf niet altijd van even groot belang, niettemin hunne waarde hebben in verband met het geheel van het maatschappelijk, kerkelijk, staatkundig en wetenschappelijk leven dier dagen. Daardoor is het in meer of mindere mate de weerspiegeling van het publieke en private leven van dien tijd, waaraan de schrijver zelf heeft deelgenomen. En het gebeurt te zelden dat ons een reeks van mededeelingen van drie eeuwen herwaarts geschonken wordt, gevloeid uit een pen die, zonder eenige andere tendenz dan om het eigen geheugen te hulp te komen, het opgeteekende neerschreef en daarom reeds a priori op niet geringe geloofwaardigheid aanspraak kan maken, om daarvan de waarde niet te gevoelen.

Wie dit bedenkt zal de teleurstelling lichter dragen, dat Bronchorst\'s dagboek niet altijd geeft, wat hij gehoopt had daarin te vinden. Zoo zijn de berichten uit den zoo beruchten tijd der Remonstrantsche en Contra-Remon-strantsche twisten kariger dan men gewenscht zou hebben, al ontbreken enkele niet bekende bijzonderheden omtrent het ontslag van Gomarus en het optreden van den Magistraat tegen de Remonstranten in 1620, met name tegen Carel Joosten Lanius, Paul us Stochius, Professor Cod-daeus, Vezekius en Prince, niet¹). Ook omtrent de politieke gebeurtenissen en krijgsbedrijven van het door Bronchorst beleefde tijdvak deelt hij ons geen nieuwe zaken mede, al geeft hij ook den indruk weer die de

Diarium 22 April 1611, Januari l(i20, 18 Mei, (i Januari, 21 Mei eu 12 Maart 1G20.

tijding van Maurits overwinningen binnen Leidens veste te weeg bracht. Menige aanteekening, zijn eigene particuliere en huiselijke aangelegenheden betreffende, iszelts onbeduidend. Maar in zijn geheel genomen is het Dagboek een stuk leven, waarin ook het kleine meetelt, de onbeduidende trekjes de teekening voltooien en dat de geschiedvorscher daarom op prijs zal weten te stellen.

Zijn voornaamste beteekenis echter ontleent het Dianum aan hetgeen het tot verrijking van onze kennis van de geschiedenis van Leidens Hoogeschool en het aldaar gegeven onderwijs aanbiedt. Met groote zorgvuldigheid tee-kende de schrijver daaromtrent allerlei bijzonderheden aan, die ons meer nog dan tot dus verre inlichten aangaande den loop der studiën, de eischen door de wetenschap aan hare voedsterlingen gesteld, het peil der door hen verkregen kennis, de bepalingen omtrent de verschillende examens, de disputaties, de inschrijvings-en andere gelden en de verdere aangelegenheden, die op het verblijf aan de hoogeschool betrekking hadden. En als zoo-danig komt het zijn plaats innemen in de rij der geschriften die den historicus bij zijn bronnenstudie ten dienste staan en door hem dankbaar worden geraadpleegd.

Ik heb hierbij weinig meer te voegen. Het Handschntt gaf ik weer, zoo als het zich aan ons voordoet en zonder de door elkander geplaatste berichten uit de jaren 1619 en 1620 te ordenen. In de noten teekende ik aan wat in het Diarium in margine voorkwam en welke wetten uit de Digesta en den Codex het waren, die aan de examinandi ter verklaring werden gegeven, omdat de door Bronchorst gevolgde wijze van citeeren thans niet meer gebruikelijk is. Ook scheen mij de aanduiding met ondienstig van die stukken uit het dagboek, die in dee^x_cerpta van Alberti en van te Water worden aangetroffen. Wat op de eerste bladzijden van het Handschrift niet meer leesbaar was, vulde ik of uit HS. 957 der Leidsche Universiteits-Bibliotheek of door gissing aan.

QUAE PUBL1CE PRIVATIM[QUE] SINGULAR1TER GESTA SUNT [ANNO 1591] SEQQ. IN A CAD EM IA LEY[nENSl] \')•

num, ne quis subditorum filios suos [mitteret] studiorum gratia Lovanium, Duacum, Dolam [etc.] ¹) aut ad aliam Academiam hosti parentem sub poena S00 florenorum. Item ne aliqui gradum in iisdem academiis adipiscan-tur, neve adepti ad officia vel honores promoveantur, nisi prius juramentum revocaverint. ,

23 Martii duo D.D. privatim promoti, unus in jure Jacobus van der Does a me promotus qui respondit de [Navigatione] ²), alter in medicina Cornelius Niewenhoven,

12 Martii abiit Lipsius ad thermas [Germanicas] 27 celebravi natalem [septimam tricesimam], D. Beyma affin[ique] Gall[o] [praesentibus] ^c).

Uit HS. 957 der Leidsche Universiteits-Bibliotheek aaugevuld met de tusschen [ ] geplaatste woorden. Het is de bekende plooi van 12 Maart 1591.

ges de variis thesibus juris controversi magna oumlaude, presente et opponente D. [Le]onino Cancellario, praeside Sosio.

Eodem die a prandio ex mandato curatorum in con-ventu professorum proposuit Vulcanius decretum esse, ne posthac ullae haberentur promotiones privatae, sed non fuit observatum.

4 Aprilis promotus Doctor publice Henricus Wintges a Sosio. Orationem habuit Vulcanius de Academiarum in-stitutione et praecipue de Academia Leydensi. Exhibuit D. Wintges convivium solemne pro doctoratu, invitato D. Nortwick, curatore Aoademiae, consulibus, Pensionario Hauteno et Professoribus juris eodem die in den Wissell.

14 Apr. ipso die Paschae accessi sacram synaxin, quod clementissimus Deus ad fidei meae confirmationem et pietatis profectum feliciter evenire mihi concedat, ut no-men suum per me glorificetur.

Eodem die dedi literas ad affinem [Dorrium] ¹) et Wi-ferding Zwollensem concionatorem eique misi theses theologicas de Antichristo, disputatas praeside Caro\'o Gallo 6 Aprilis a Cornelio Pynackero.

24 proposuit Hautenus in Senatu academico, eodem die decreturn esse a magistratu ut tres stipendiat! alantur in studio theologico in collegio Ordinum, qui per sexennium sumtibus civitatis, centum aureis in singulos annos relic-tis, in eodem collegio morabuntur et post duos annos-cum dimidio promovebuntur in Magistros artium.

1 May Gronwegen candidatus juris admissus est in collegio ad disputandum pro gradu Doctoratus me praeside.

[ ] \') uit. De emtione et venditione ¹) satis magna cum laude, exercitii gratia.

8 indictae fuerunt publicae preces et publica gratiarnm actio hoc nomine quod Deus animos principum Germaniae permoverit quod pro defensione religionig et libertatis nobiscum conjunctis viribus arma sumaerint.

17 respondit feliciter et accurate me praeside, de materia; Qui pot. in pig. hab. ²) Antonius Gronwegen pro Doeioratu. Erat tamen defectus opponentium, nam aliquo-ties ad disputandum provocabam studiosos, ita ut paulo ante XI horam finis sit impositus.

21 contuli titulum Doctoratus Antonio Gronwegen. Ora-tionem habuit Raphelengius; Quod vera gloria paritur vir-tute et Uteris; dono dedit mihi pro collatis insignibus D. Doctor aureum nummum 8 florenorum. Exhibuit con-viviolum in aedibus Joannis Marci quo vocavit D. Recto-rem Sosium, D. Beyma, me et Raphelengium.

22 transiit hac Comes Mauricius, pridie transmisso vexillo satellitii sui, instructus 20 curribus ad castra collocanda in Geldria, ubi mox Zutphaniam incepit obsidere et cas-trum e regione Zutphaniae statim occupavit.

29 incepi privatim cum meis domesticis repetere regulas juris; accessit nobilis quidam Harsbeck dictus.

30 Comes Mauricius occupavit per compositionem Zut-phanium, cum 26 tormentis bellicis majoribus aliquot horis urbem concussisset j milites cum armis et impedi-mentis suis libere discesserunt et totus excercitus Ordinum incepit obsidere Daventriam.

3 Junii scripsi ad nobilem Henricum Ranzoviuni pro liberatione filii Pedelli Aegidii Elzevier, qui captus erat ab nobile Holsato pro debitis hujus patriae.

tijding van Maurits overwinningen binnen Leidens veste te weeg bracht. Menige aanteekening, zijn eigene particuliere en huiselijke aangelegenheden betreffende, is zelfs onbeduidend. Maar in zijn geheel genomen is het Dagboek een stuk leven, waarin ook het kleine meetelt, de onbeduidende trekjes de teekening voltooien en dat de geschiedvorscher daarom op prijs zal weten te stellen.

Zijn voornaamste beteekenis echter ontleent het Diarium aan hetgeen het tot verrijking van onze kennis van de geschiedenis van Leidens Hoogeschool en het aldaar gegeven onderwijs aanbiedt. Met groote zorgvuldigheid tee-kende de schrijver daaromtrent allerlei bijzonderheden aan, die ons meer nog dan tot dus verre inlichten aangaande den loop der studiën, de eischen door de wetenschap aan hare voedsterlingen gesteld, het peil der door hen verkregen kennis, de bepalingen omtrent de verschillende examens, de disputaties, de inschrijvings- en andere gelden en de verdere aangelegenheden, die op het verblijf aan de hoogeschool betrekking hadden. En als zoodanig komt het zijn plaats innemen in de rij der geschriften die den historicus bij zijn bronnenstudie ten dienste staan en door hem dankbaar worden geraadpleegd.

Ik heb hierbij weinig meer te voegen. Het Handschrift gaf ik weer, zoo als het zich aan ons voordoet en zonder de door elkander geplaatste berichten uit de jaren 1619 en 1620 te ordenen. In de noten teekende ik aan wat in het Diarium in margine voorkwam en welke wetten uit de Digesta en den Codex het waren, die aan de examinandi ter verklaring werden gegeven, omdat de door Bronchorst gevolgde wijze van citeeren thans niet meer gebruikelijk is. Ook scheen mij de aanduiding niet ondienstig van die stukken uit het dagboek, die in de ex-cerpta van Alberti en van te Water worden aangetroffen. Wat op de eerste bladzijden van het Handschrift niet meer leesbaar was, vulde ik of uit HS. 957 der Leidsche Universiteits-Bibliotheek of door gissing aan.

QUAE PUBL1CE PRIVATIMCüUE] SINGULAR1TER GESTA SUNT [ANNO 1591] SEQQ. IN ACABEMIA LEY[DENS1] \').

num, ne quis subditorum Alios suos [mitteret] studiorum gratia Lovanium, Duacum, Dolain [etc.] -) aut ad aliam Academiam hosti parentem sub poena 200 florenorum. Item ne aliqui gradum in iisdem academiis adipiscan-tur, neve adepti ad officia vel honores proraoveantur, nisi prius juramentum revocaverint. »

23 Martii duo D.D. privatim promoti, unus in jure Jacobus van der Does a me promotus qui respondit de [Navigatione] ¹), alter in medicina Cornelius Niewenhoven, respondit de Mania, promotus a D. [.....] ²).

27 celebravi natalem [septimam tricesimam], D. Beyma affln[ique] Gall[o] [praesentibus] ⁴).

ges de variis thesibus juris controversi magna cum laude, presente et opponente D. [Le]onino Cancellario, praeside Sosio.

Eodem die a prandio ex raandato curatorum in con-ventu professorum proposuit Vulcanius decretum esse, ne posthac ullae haberentur promotiones privatae, sed non fuit observatum.

4 Aprilis promotus Doctor publioe Henricus Wintges a Sosio. Orationem habuit Vulcanius de Academiarum in-stitutione et praecipue de Academia Leydensi. Exhibuit D. Wintges conviviura solemne pro doctoratu, invitato D. Nortwick, curatore Academiae, consulibus, Pensionario Hauteno et Professoribus juris eodem die in den Wissell.

14 Apr. ipso die Paschae accessi sacram synaxin, quod clementissimus Deus ad fidei meae confirmationem et pietatis profectum feliciter evenire mihi concedat, ut no-men suum per me glorificetur.

Eodem die dedi literas ad affinem [Dorrium] ¹) et Wi-ferding Zwollensem concionatorem eique misi theses theologicas de Antichristo, disputatas praeside Carolo Gallo 6 Aprilis a Cornelio Pynackero.

24 proposuit Hautenus in Senatu academico, eodem die decretum esse a magistratu ut tres stipendiati alantur in studio theologico in collegio Ordinum, qui per sexenniuni sumtibus civitatis, centum aureis in singulos annos relic-tis, in eodem collegio morabuntur et post duos annos cum dimidio promovebuntur in Magistros artium.

1 May Gronvvegen candidatus juris admissus est in collegio ad disputandum pro gradu Doctoratus me praeside.

[] \') uit. De emtione et venditione ¹) satis magna cum laude, exercitii gratia.

8 indictae fuerunt publicae preces et publica gratiarr.m actio hoc nomine quod Deus animos prinoipum Germaniae permoverit quod pro defensione religionis et libertatis nobiscum conjunctis viribus arma sumserint.

17 respondit feliciter et accurate me praeside, de materia: Qui pot. in pig. hab. ²) Antonius Gronwegen pro Doctoratu. Erat tamen defectus opponentium, nam aliquo-ties ad disputandum provocabam studiosos, ita ut paulo ante XI horam finis sit impositus.

21 contuli titulum Doctoratus Antonio Gronwegen. Ora-tionera habuit Raphelengius: Quod vera gloria paritur vir-tute et Uteris; dono dedit mihi pro collatis insignibus D. Doctor aureum nummum 8 florenorum. Exhibuit con-viviolum in aedibus Joannis Marci quo vocavit D. Recto-rem Sosium, D. Beyma, me et Raphelengium.

29 incepi privatim cum meis domesticis repetere regulas juris; accessit nobilis quidam Harsbeck dictus.

30 Comes Mauricius occupavit per compositionem Zut-phanium, cum 26 tormentis bellicis majoribus aliquot horis urbem concussisset; milites cum armis et impedi-mentis suis libere discesserunt et totus excercitus Ordinum incepit obsidere Daventriam.

3 Junii scripsi ad nobilem Henricum Ranzovium pro liberatione filii Pedelli Aegidii Elzevier, qui captus erat ab nobile Holsato pro debitis hujus patriae.

2 incepit Comes Mauricius ab utraque parte Isulae arcte Daventriam obsidere, ita ut commeatus nullus introduci potuerit. Germani milites statim tumultuabant et pecu-niam efflagitabant conviciaque in magistratus suos spar-gebant et prae penuria panes a pistore ex fornace pro-ductos armorum conflictu extorquebant.

10 occupavit Dei praesentissimo auxilio Comes Mauricius Daventriam, cum uno die tormentis majoribus urbem oppugnasset sesqui-quinquorum mille ictibus, deditaque est urbs salva vita et bonis civium militeque dimisso.

11 insignis triumpbus editus est Leydae pro victoria civitatis Zutpbaniae et Daventriae. Incersae in omnibus plateis picea vasa. Tubicines et comoedi ex turri Curiae buccinis et cantilenis laudes Domini et Mauricii ceci-nerunt.

12 promotus privatim Anglus quidam Londinensis in Doctorem Medicinae, respondit in genere de Morborum curatione satis exacte, promotore D. Heurnio; primus 60 aureos solvit \').

Eodem die publicae gratiarum actiones ad Deum in-stitutae concioque babita est vesperi hora 4 pro victoria duarum urbium. Circa id tempus Noviomagenses ejece-runt praesidiarios milites.

16 reversus Comes Mauricius, collocavit post deditionem 4 signa militum praesidii loco in patria. Gubernator urbis constitutus est Satrapa Sallandiae Warmelo.

„Electi consules XVI. Novitii VIII: Roeck, Hermannus Winssum, Steg-man, Tervijll, Temming, Egbert ter Bruggen, Hermannus Goswini, Joliau Tinctor.quot;

et praeside Comité Mauricio, adhibitis etiam in consilium Ordinibus Transilulaniae et Consulibus Campensibus et Zwollensibus, exercitusque noster in Frisian» deductus ad invadendam Groningam.

Dorpius 20 vexillis peditum et aliquot turmis equitum Noviomagum obsidere coepit.

18 Junii anno 91 absolvi Paratitla Pandectarum in pu-blicis praeleetionibus. Eodem habitus conventus et Ha-genous admissus ad disputandum pro Doctoratu.

19 recepi literas a Dorrio continentes historiam occu-pationis nostrae patriae et mutationem Magistratus.

Eodem aocepi literas a Tellingio cum duabus orationi-bus Pacü \') de Honore, habitis Heidelbergae, in quibus vehementer a me efflagitabat ut id curarem quo Pacius posset hie vocari ad professionem.

24 incepi praelectionem libri 4^tl Codicis; habui auditores 23. Praefatus sum aliqua de utilitate et dignitate tracta-tuum.

25 scripsit Lipsius se propter morbum non rediturum in hanc Academiam ad munus docendi ¹).

26 dies precorum et gratiarum actionis ad Deum insti-tuta est pro illustri victoria, quam nobis in recuperatione Daventriae et Zutphaniae tam clementer largitus est.

Deze aanteekening komt ook voor in Ha. 957 en lis. 315, dat haar ten onrechte op 1592 stelt.

Eodem die munitissimum propugnaculum Delfzyl, ante-quam tormentis bellicis quassatum esset, dedidit se in potestatem Comitis Mauricii.

5 adfuit in lectione mea Vincentius Mollerus Hambur-gensis, quondam meus discipulus, promotus Doctor cum Domino sue Kniphusen; hic retulit insignem equitatum, collectum in Germania, cujus ductor supremus est Dux Anhaldinus, qui ad oppidum Hanaw 15 Julii dicebatur delictum habiturus indeque mox per Belgium ingressurus iter in Galliam.

11 fuimus ego et Beyma cum cognato suo una in sym-posio, qui sumptus convivii persolvit 45 stuferos bac con-ditione, ut si intra triennium ex hac urbe discedat du-plum a nobis persolvatur.

14 scripsi ültrajectum ad D. Winbovium pro commen-datione Martini Jobannis Notarii, ut expeditionem causae seu processus obtineret.

19 una cum P. Hackio invitatus sum a Terloing Ad-miralio, qui mihi commendavit filium suum Aeneam ut ejus curam haberem in studiis. Eodem die rescripsit Lip-sius ad Curatores se omnino non rediturum¹).

21 profectus sum cum uxore, filia et duobus filiis Joanne et Gerardo Zwollam et diverti eodem die apud fra-trem Amsterodami, ubi tune temporis erat mater; et so-cerum invenimus Amsterodami, ibique diem transegi.

Parmensis coepit circa hoe tempus obsidere propugnaculum Knodzenburch, exercitu suo transmisso in Bataviam. Bxercitus noster, relicta Steenwikana obsidione, hostem in Batavia circumsidere coepit.

22 incepit oppugnare Parmensis Knodzenburg sed egregie repulsus est, amissis 200 militibus, inter quos periit Comes Octavianus a Mansfelt.

24 in Bataviae pago Eist commissum proelium inter Hispanos et nostros milites, in quo sex signa hostium omnino sunt profligata, tria Arnhemum perducta cum centurionibus et signiferis, 300 captivi in castra nostra perducti, 200 in conflictu ex hostibus obierunt.

Eodem die exeroitus hostilis, trajecto Whali, turpiter deseruit obsidionem Knodzenburg.

2 ad Isulam usque inambulavi ibique litteras affinis Galli per filiam Godschalci Kannegiters misi Daventriam.

Eodem die dux Parmensis exercitum suum trajecit Mosam prope Moukium et Graviam cum omnibus tor-mentis apparatuque belli co. Verdugius, profectus ad Par-mensem petitum auxilia pro Groningensibus, re infecta discessit.

7 Aug. cum uxore et duobus filiis (filia relicta Zwollis) perveni Campos ibique commoratus sum pauculis diebus apud affinem Dorrium.

Eodem 4i^e tradidi pro debito matris famulae quondam nostrae Gezae dalerum imperialem.

13 excusavi me apud Consulem Scharf, cur non parere possem edicto de revocatis civibus. Retulit Secretarius Donkell in Acta me, quia in officio publico Hollandiae Statuum seu professione publica versarer, excusatum.

Eodem die transmisi Amsterodamum duo vasa librorum et parvum vasculum ad materteram In die tente.

15 redii Daventria Zwollam navigio cum filiolo, cum per quatriduum in patria haesissem.

16 receptor noster Jacobus Leodiensis tradidit rationes de annua administratione et summa suae receptionis efficiebat aureos octuaginta quinque.

cerem Zwollam, quum donec nos Daventriam proficisce-bamur mansit Campis apud sororem.

21 numeravit tnihi Panderus 25 aureos Carolinos, in computationem 51 florenorum, reliquum post mensem se soluturum promisit; reliqui apocham totius summae apud sororem Middelburchs. Eodem die remotior domus ab horto anno uno elocata eidem inquilino lü\'/j aureis.

24 exercitus Statuum dissolutus et castra segregata sunt, militibus undique in civitatibus collocatis; eodem tempore duo vexilla equitum Lespine et Bersen collocata in patria.

Hisce Canicularibus D. Paludanus vocatus ad professio-nem Medicam 400 florenis, Carolus Gallus\') dimissus, M. Lucas Ordinarius factus, ad professionem theologicam vocatus Heydelbergae Franciscus Junius.

29 petiit Busius ¹) ut causam suam ageremus, quod non admittatur ad conventum Curatorum.

31 venit primum ad conventus Academiae M. Lucas Trelcatius, praestito juramento observantiae Magistratui ²).

2 Sept. mane hora 6» concessit D. Waltherus in fata, Minister Ecclesiae Leydensis. Eodem die mortem obiit Hector ab Apeltern, Dominus in Persinge, Ultrajecti.

5 redii ad privatam lectionem Regularum juris; accessit Admiralii Terloing filius cum Jacobo Elburgensi.

ministerium Ecclesiae Rynsborgensis vocaretur; promisit ubi semel periculum fecerit concionandi omnem operam in eo promovendo \').

Eodem die distraxi libros quosdam philosophicos, quos adduxeram Daventria ex bibliotheca paterna, pretio 25 florenorum et 13 sestertiis.

Integra septimana a 9 Septembris usque ad 16 vacatio lectionum indicta est propter Falkenburgenses nundinas.

11 scrips! Zwollam ad sororem Middelburchs misique fratri Balduino dono Triglotton.

12 cum Domino Tuningo Hagam inspiciendae biblio-thecae Honradii causa profectus sum.

13 invitatus sum a D. Grotio ad coenam, ad renovan-dam amicitiam cum D. Winhovio, una cum D. Beyma.

15 una cum D. Beyma primae concioni habitae a Carolo Gallo Rynsburgi interfui, quae feliciter successit et lau-data est a praecipuis Ecclesiae antistitibus, ministris, senio-ribus et aliis, sed tamen repulsatn passus obtrectatione ut videbatur Plandrorum ¹).

18 invitatus sum in Aedes provinciales a P. Bercio una cum Hauteno, qui filium mihi tradidit in convictum ²).

19, qui erat dies Jovis, venit ad me in convictum filius P. Bercii Enchusanus annuo pretio 100 dalerorum.

Eodem die incepi mane hora nona docere, facta muta-tione horae cum Sosio, qui ultro ootavam eligit.

24 disputavit Hagenous de Compensationibus pro Doc-toratu, praeside D. Beyma. Opposuit Ramzaeus, Scotus Professor et ego, sed paulo acrius; excusavi tamen me apud D. Beyma.

22 concionatus est bic primum novus minister Petrus Everardi Hagiensis; tractavit locum de charitate, satis prolixe et dextre. Vocatus erat in locum D. Waltheri;

In margine staat: „Eodem die incepit exercitii gratia extra ordiuem Professor historiarum praelegere Synopsin historiarum D. Merula.quot;

Bodem die libellum supplicem composui ad Ordines pro impetrando jure cuniculorum \').

Eodem die triumphus celebratus Leydae de capta civi-tate Flandriae Hulst a Comite Mauricio. Circa hoc tempus milites nostri oppidum Anholt per insidias occuparunt, civiumque bona deperdita sunt.

3 recepi literas a Jacobo Tellingio Heidelberga una cum thesibus juris controversi, de quibus respondit sub Pacio.

4 rescripsi ad Tellingium Heydelbergam eumque hor-tatus sum ut hie sumeret gradum Doctoratus.

6 Octob. Domina de Rynsburch exhibuit mihi libellum supplicem subscriptum ab incolis ejus pagi, quo depre-cantar ne Gallus ad ministerium vocetur eo quod dono facundiae non polleat¹).

7 Octob. scripsi ad affinem Dorrium pro affine Gallo, ut illi de conditione aliqua in patria prospiciatur.

[Circa hoc tempus nostri milites Stralam urbem Gel-driae per insidias occuparunt] ²).

8 profectus D. Tuning in Zeiand et deinde in Gallia ad vocandum Scaligerum ad professionem in locum Lipsii ^J).

15 duo Doctorandi, Theodorus Berkel Delphensis, pae-dagogus Comitis Witgenstein, et praeterea quidam Fuscus nomine, admissi sunt a collegio ad disputandum pro gradu Doctoratus. Fuit tractatuln inter nos de praesidis officio, et partes primae praesidendi ex ordine Sosio delatae, secundae D. Grotio, ita tarnen ut posthac praesidendi et promovendi vices ordine observarentur; cum enim mihi praesidendum fuisset disputationi post Sosium, ego tamen jure meo decessi, ut Grotius praesideret urgente hoe im-petuose Rectore Sosio.

17 misit dono mihi Petrus Bercius albam leporinam et vulpinam pellem cum poculo Moschovitico.

14 incoepi privatim cum Paulo Bercio et Jaeobo El-burgensi repetere alienis diebus Institutiones et alternis diebus Regulas juris.

22 veredarius publicus summo mane nunciavit Magis-tratui hujus urbis Noviomagum a Comité Mauricio deditione captum. Bodem die triumphus bic editus de captis Novio-magensibus.

Eodem die Adrianus Veen Candidatus juris dono dedit mihi dalerum imperialem conciliandae benevolentiae causa, ut videbatur, ad futuram disputationem pro gradu.

23 privatim promotus Adrianus Veen in Licentiatum a D. Beyma, respondit de Servitutibus.

Eodem die profecta uxor mea Campos ad levandam filiolam sororis Dorrii ex sacro fonte, Susannam nomine.

Eodem die ego cum cognato Henrico Gallo fuimus apud Johannem Marei et nomine cognati Caroli de Sanden filiam ejus ambivimus, qui negotium se communicaturum cum filia promisit.

30 venit in banc urbem Comes Mauricius cum Comité Wilhelmo Praefecto Frisiae, quibus Rector D. Sosius una cum Ordinariis Professoribus de foelici adventu gratula-batur ae simul insignes illas victorias de capta Daventria, Zutphania et Noviomago insigniter praedicabat. Vesperi ad coenam invitati sunt Rector, D. Trelcatius, Beyma et Heurnius.

31 respondit Theodorus Berkel de 8ervitutibus accurate et prompte pro Doctoratu. Eodem die invitatus sum a Judice Goggensi, Romswinkel dicto, in aedibus viduae D. Waltheri qui mihi filiorum suorum curara commendavit.

7 venit ad nos affinis Brewer Zwolla divertitque apud nos per quatuor vel quinque dies.

9 fui cum eo Hagae Comitum, conveni amicos quosdam et petii ut eum ad officium exactoris vectigalium promoverent.

8 adfuit mihi in coena cognatus Everhardus Reydanus, sed pernoctavit apud Galium.

8 Novemb. respondit Puscus de Mutuo pro Doctoratu, eleganter et accurate, praeside Sosio.

12 promoti sunt duo Candidati Theod. Berckel et Corn. Fuscus in Doctores Juris, promotore Sosio. Orationem habuit Trucius de Ordine plani; dialectico more explicabat materiam relatorum ad quam ordo refertur. In fine tamen orationis eleganter et egregie commendabat Candidates. Primus Doctor Theod. Berckel habuit doctam orationem de Origine et utilitate jurisprudentiae. In prandio exhi-buit idem Doctor convivium vocatis D. Trelcatio, item Professorum Scriba Juris, item Vulcanio, Trucio, Scoto et duobus Consulibus cum Hauteno. Magistratus dedit VIII lotas vini. Primus Consul, Petrus Adrianus van der Werff gratias habebat patri quod hunc honorem exhibuisset huic Academiae, quod filium ordinem Doctoratus ibi con-sequi voluerit.

Eodem die scripsi ad Dorrium misique illi Plessium de Veritate Christianae religionis, quo lecto totum se religion! Reformata addixit et factus est membrum Ecclesiae, sumta communione sacrae coenae in Ecclesia Campensi.

17 invitavi ad coenam D. Culenium, Beyma, Grotium, affinem Galium cum filio et viduam D. Waltheri miniatri et valde nos exhilaravimus.

18 et 19 conveni \') D. Hautenum itemque Consules Barsdorffium et Wilhelmum Johannis Reygerssen, ut affinem Galium ad munus Praefecti in collegio stipendiato-rum promoverent; omnes prolixe in eo promovendo ope-ram detulerunt. Obtulit et affinis literas promotoriales Hauteno, quas habuit a Comite Mauricio ad Curatores.

21 et 22 triduo vacavimus a lectionibus propter Anato-miam, quam D. Paw instituit.

23 institutum a me privatum Collegium disputantium Institutiones, respondente primo Johanne ab Oestrum. Collegae ab initio fuerunt novem, 4 domestic!, duo fratres ab Ostrum, Warnerius Elburgensis, Paulus Bercius, prae-terea Sylla, Terloing, Gedeon Brielensis, Harsbeck et Leydensis quidam, Cornelius Paulinus Swaneburch. Deinde accessit et Hollandus quidam Isaac. Postea Enchusanus Paulus Bercius advenit¹).

Eodem die habuit Germanus quidam orationem de An-tichristo, magis in morem docendi quam oratorio more.

27 habita in Ecclesia dies supplicationis et gratiarum actionis ad Deum pro tot victoriis a Deo nobis concessis in recuperandis urbibus Zutphania, Daventria, Noviomago et aliis.

28 admissus fuit ad disputandum pro Magisterio quidam Juliacensis, Conradus Decker dictus. Praeses electus Trucius et 4 floreni pro honorario illi assignati ex 24 flo-renis, qui numerantur in promotione Magisterii, et con-clusum in Senatu Academico, ut tamdiu Trucius gradum Magisterii conferret, hoc honorario contentus, donee Cu-ratoribus placeat aliquem ex philosophis Ordinarium Professoren! create, cui jus promovendi competat.

In margine leest men: „Accessit quoque Jacobus Cornelius Alcmarieusis et Guilhelmus Adriani Leydensis,quot;

IJlt. Novetnb. Senatus Academicus habitus in quo con-clusum, me tarnen non vocato, ut nomine Galli ad Ordi-nes Hollandiae scribatur per Senatum quo Gallus possit vooari ad Praefecturam collegii stipendiatorum\').

2 incoepi iterum docere solita hora 2gt; postmeridiana propter saevitiam frigoris.

3 Decemb. celebravit cognatus Gallus convivium natale filii sui, vocatis patre, D. Hackio et me ad convivium.

4 Decemb. studiosus quidam juris Aemilius van der Wilen Hagiensis orationem habuit accuratam de Laudibus physices.

6 disputavit pro Magisterio Conradus Decker in physicis accurate et exacte praeside Trutio; singulis Professoribus 2 floreni dati pro admissione gradus.

10 promotus Conradus Decker in Magistrum artium promotore Trutio. Candidatus habuit orationem de Laudibus philosophiae.

13 habuit orationem D. Mello Brunsema in praefatio-nem Regularum juris, qua causas instituti sui et cur ad docendum accessisset in hanc Academiam breviter dixit.

14 Decemb. luit disputatio Theologica habita de Officio mediatoris Christi praeside M. Luca Trelcatio. Eodem die scripsi ad Winhovium pro affine Gallo pro impetranda conditione ecclesiastica Ultrajecti ²).

22 rediit Hagam idem affinis et quum unum diem apud me moratus est scripsi per eundem ad affinem Browerum Zwollam.

26 in die Stephani accessi iterum sacram synaxin, quod Deus ad pietatis profectum evenire benigne mihi concedat.

Circa hoe tempus a Magistratu et ab Ecclesia ad munus concionandi in hac urbe vocatus est Jodocus Goykerus ex civitate Campensi.

2 et 3 Januar. duae tragoediae habitae graecae a studiosis, graeca lingua, valde eleganter, Ajax Sophoclis et Rhesus Euripidis. Choragus fuit Gu. Hespelius.

2 Januar. Professores privatum convivium in Monocerote celebrarunt, in quo oonveniunt cum hospite de convivio Rectoratus 13 libris Plandricis instituendo.

4 venit ad me frater Wilhelmus Arasterodamo et aliquot dies apud me commoratus est.

5 Januar. obiit Wilhelmus dux Clivensis. Circa idem tempus obiit Casimirus dux Palatinus.

9 affixit Rector edictum nomine Senatus Academici, ut studiosi cum lucernis et sine armis post horam octavam incedant per plateas \').

10 studiosi edictum a valvis collegii detraxerunt ac, ingenti numero coacti in Academia, prohibu^runt Professores ab ingressu auditorii et docendo, nisi aboleretur edictum, suppositumque edictum praefixerunt collegio nomine Rectoris ut omnes studiosi comparerent in Univer-sitate ad impetrandam abolitionem edicti.

Senatus Academicus congregatus cum Magistratu hujus urbis, vocavit praecipuos duces factionis sed non com-paruerunt. Tandem sex ab illis deputati petieruut abolitionem edicti, sed Senatus perstitit in promulgatione edicti ¹).

12 confirmatus sum in seniorem Ecclesiae una cum Exconsule Peter Ohm Peterse, concionem habente cog-nato Gallo ²).

13 abiit frater Amsterodamum cum per novem dies apud me fuisset; dedi illi mutuo 40 florenos, quos post mensem promisit redditurum et reddidit.

In margine leest men: „Defuactus est ministerio Heurnius, cum per triennium fuisset senior.quot;

tiam studiosorum, qui arcebant studiosos [eo quod usus usus armorum illis erat interdictue] a lectionibus. Item 16, 17, 20 et 21 propter turbas non docuimus.

16 iterum institutus conventus, in quo Magistratus petiit ut severe animadverteretur in praecipuos authores facti-onis ac vehementer institit, ut carceri ad hoc destinato praecipui turbatores ad tempus includantur in Aula Principis. Sed conclusum est ut personaliter 6 vel 7 studiosi citentur coram Rectore et coram eo accusatio a Praetore contra eos instituatur, ut deinde poena digna subjiciantur \').

17 profectus cognatus Gallus Campos ad vocandum Jodocum Goykerum ad ministerium hujus Ecclesiae. Magistratus et Senatus ecclesiasticus literas dederunt ad Se-natum ecclesiasticum Campensem.

20 admissi in collegio ad disputandum pro Doctoratu Jacobus Hanegraff, alias Dijkius, me praeside, et Horten-sius praeside D. Beyma.

21 judicium institutum est et citati quidam ex prae-cipuis factiosis. Promotor ¹) eos accusavit et, objectis crimi-nibus insolentiae et violentiae perpetratae coram aedibus Praetoris, postulavit eos incarcerari. Decretum ut medio juramento ad exhibitos articulos accusationis responderen t.

22 iterum conventus habitus; exhibuerunt accusati libel-lum supplicem, quo petebant abolitionem delicti. Conclusum ut causa maneret in suspenso. Interim studiosi monebantur ut facerent suum officium et parerent edicto, quod si fieret promissa est tacite abolitio, verba in forma: Is die saeke in state gestellt ²).

30 Januar. Jacobus Hanegraff³) et Hortensius in hos-pitio den Wissel D. Beyma et me, tanquam praesides suos, invitarunt ad coenam.

„Promotorquot; staat hier abusievelijk voor „Praetor.quot; Cfr. bet aangetee-kende op 16 Januari.

Tu margine; „Alias Dyck, jam Legatus regis Swediae ud Tlluatres Ordines generales Belgü.quot;

I convivio exoepi in prandio P. Bercium, Hautenum cum uxore et D. Beyma cum conjuge, manserunt in coena. Eodem die novi Rectoris electio facta in Hoernium et Grotium.

4 lectae in Senatu Academico literae, quibus Comes Mau-ricius Hornium declaravit Rectorem \'). Bodem anno in-scripti erant studiosi 111 (CXI); distributa ea pecunia in Professores, singuli acceperunt 9 fiorenos etsesqui-sestertium.

6 Pebr. vexillum equitum transiit hanc urbem (cum Comes Mauricius 25 curribus post horam sequeretur) qui Arnhemium tendebant.

8 designatus et inauguratus novus Rector Joannis Hoernius, qui tamen locum solitum inter Professores tenuit usque ad finem actus inaugurationis seu habitae orationis a Rectore abeunte magistratu. Sosius habuit orationem de Impensis, juridice atque magis in modum docendi quam more oratorio, cum abiret Rectoratu.

9 conventus habitus Curatorum in Curia sine Busio et Rectore Hoernio. Paw in Professorem Ordinarium asaumtus. Merula ad professionem historiae electus, 400 florenis annuis.

II cum P. Hackio fui invitatus ab Admiralio Terloing ibique in prandio et coena detenti pernoctavimus.

19 admissus in Senatu Academico ad disputandum pro Doctoratu Frisius quidam, cui assignatus est praeses D. Beyma, licet ipse jam in se receperat munus praesi-dendi Hortensio. Sed in gratiam Frisii conterranei hoc factum, et D. Sosius ordine turbato praeses constitutus Hortensio, qui praesidebat ante Frisium, secundo loco inter tres Candidatos ¹).

In margine: „Circa hoc tempus Comes Mauricius visitavit Daventriae urbem et octo vexilla civium obviam ei iverunt, quodlibet vexillum centum civibus constans. XX Febr. electi hoc anno in Consules Daventriae Wilhelmus ter Loe et Henricus Steenhaleu.quot;

25 disputavit me praeside pro gradu Doctoratus de Variis controversi juris axiomatibus Jacobus Dij ok, re-spondit prompte et egregie. Opposuerunt (1) Cornelius Laraberti, (2) Hespelius, (3) Forestus, (4) Jacobus Reze-nius et (5) Martinus Joannis.

26 Februarii, postridie disputationis, invitavi utrumque Candidatum Jacobum Dijck, meum respondentem, Joan-nem Hortensium et utrumque Pedellum ad coenam.

Eodem die studiosus quidam Verheyden incoepit prae-legere Salustium, qui aftectabat professionem Ethiees.

Circa hoc tempus edidit Carolus Gallus in lucem Clavem propheticam in Apocalypsin, quam dedicavit Comiti Mau-ricio et Ordinibus Hollandiae. Coactus est centum exem-plaria redimere a Raphelengio \').

3 respondit pro Doctoratu Hortensius de Variie con-troversis axiomatibus, mediocriter quidem quoad materiam, sed non expedite potuit animi sensa proferre propter bal-butiem. Opponebant Arsens, Delphensis quidam, Ram-zaeus, Pijl, Dominions Heemskerken et Rezenius.

2 Martii sepulturae traditus Consul Wilhelmus Johanuis Reygersen, qui anno Consulatus sui obiit.

3 Martii obiit Alius Secretarii Hauteni subita morte cum tantum per unum vel alterum diem aegrotasset.

7 Martii promulgatum ¹) est Senatusconsultum, ne aliqua auctio librorum habeatur nisi permissu Rectoris Academiae, utque ipse, si deprehendat juniores scholasticos inutiliter et inconsulto libros suos distrahere, hoc severe prohibeat.

10 Martii respondit de Transactionibus Suffridus Niewen-huiss Leowardiensis, erudite et egregie, praeside D. Beyma. Opposuerunt Clemens Barsdorp, Cornelius Lamberti Appelman et junior Perssijn. Numeravit 60 florenos, quod extraneus esset.

Eodem die in Senatu Academieo in Ordinarium Profes-sorem receptus est Petrus Paw. lu eodem conventu assig-nata est Professor! Historiarum Merulae ad docendum hora septima vel undeoima matutina \').

Item decretum ut praeter Rectorem 4 ex Professoribus adjungerentur Praesidi Collegii alumnorum, qui de forma Collegii deliberabunt, videlicet ïrelcatius, Beyma, Grotius et Boncius. Praeses constitutus est Cuchlinus Conoionator Amsterodamensis ab Ordinibus, cum Magistratus decre-visset vocare D. Bastingium ¹).

12 promoti tres a me Doctores, Jacobus a Dij ok, Johannes Hortensius et Suffridus Niewenhuiss. Orationem habuit Trelcatius de Formando judicio in quaestionibus controversis. Convivium exhibuerunt hi 3 Doctores in hospitio die Wissell, ad quod invitati sunt omnes Ordinarii Professores. Item adfuerunt duo Consules et Hautenus. Vesperi adductae etiam uxores aliquot Professorum ²).

14 invitavit nos D. Hautenus cum P. Bercio, Hoernio et Beyma in prandio cum uxoribus.

15 recepi literas a fratre, quibus scripsit ter Bruggen et Johannem Tinctorem renunciasse Consulatui et novos Consules creatos Nicolaum ab Essen, Wilhelmum ter Loe et Steenhalen.

Matertera Kosters invitavit nos ad nuptias cognatae Wil-helmae, quae nupta fuit cuidam Arnemiensi, Tolken dicto.

Circa idem tempus Matthias Stegman conjectus in car-cere Daventriae, quod objicerat Consuli Sticken, ejus so-cordia et negligentia factum esse quod ab Anglis et Hi-bernis capta vel prodita erat patria.

20 scripsi Hagam ad Consulem Wittium de negotio af-finis Brower et commendatione affinis Galli in dedicando libro Ordinibus.

Eodem die invitavi ad coenam D. Hautenum cum uxore et D. Beyma cum uxore; erant autem apud me eodem tempore P. Bercius cum uxore.

17 rediit Tuningus ex profectione Gallica et respondit Scaligerum promisisse ee venturum ad munus docendi, si modo posset commode cum suppellectili librorum ex Gallia

21 disputavit exercitii causa Martinus Pijl cle Thesibus controversis, praeside Beyma. Opposuerunt Cornelius Lam-berti, Martinus Johannis, Blyvius Hornanus, Jacobus Rezenius et Herpelius.

23 orationem habuit doctara et elegantem fihus Trel-catii de Una religione contra Janos bifrontes.

I April, scripsi ad Magistratum Enchusanum de D. Hortensio, deque ejus eruditione et profectu in jure dedi

II April, respondit Jacobus Rezenius de Thesibus juris controversi, praeside D. Beyma. Opposuerunt Arssen, Buick, Cornelius Lamberti; opposuit et Paw de quaestione medica, quando partus esset vitalis, Cornelius Paulinus Leydensis et Nicolaus Amsterdamensis quidam. Exacte et prompte respondit.

Invitavit me et 1). Beyma una cum Trucio Dominus Berchem, avunculus et curator D. Rezenii.

12 adfuit mihi pater Dominici Heemskerken, Nicolaus Simonis, et filium Dominicum mihi commisit in convictum pro pretio 100 dalerorum annuatim. Conventum ut singulis quadrantibus pretium mensae solvatur. Recepi eodem tempora Johannem Grotenhuis pro eodem pretio in convictum. , T, 1 n 1

legatus missus ad Ordines nomine Daventriensium, et ju-cunde confabulati suitius de statu patriae nostrae.

Utr. Juris \'), respondit ex L. 3, c. Looati -) prompte, quamvis non satis bene et honeste defendebat: scholasti-cos propter meretrices induotas expelli non posse ex domo conducta; item quod Loth poenam incestus non incurrit. Numeravit 50 florenos et decretum ut posthac tantundem numerarent Lioentiati qui hie non studuerunt¹). Pro-motus est a Sosio.

18 April, respondit me praeside prompte et expedite Franciscus ab Arssen de Testamentis ordinandis et militum testamentis ²). Opposuerunt septem: Jobus Teylingius, Vosbergen, Martinus Jobannis, Cornelius Lamberti, Hars-beek, Buyek et Frisius quidam. Scripserunt quinque di-versa carmina gratulatoria studiosi in laudem meam et respondentia, videlicet Franciscus Douza, Volckerus Cor-nelii Medemblicensis, Leydensis quidam ³), ïunerus No-viomagensis et quidam Dosborgensis.

Respondit praeside D. Beyma Cornelius Lamberti Vlis-singanus de Deposito, exacte et promte. Opponebant Martinus Johannis, Harsbeck, Dominicus Heemskerck, Del-phensis quidam, ego et Scotus.

29 Aprilis venerunt ad me in convictum Dominicus Heemskerken et Johannes Grotenhuiss unaque in meam familiam migrarunt.

2 Maji recepi literas a Jacobo Teylingio cum Thesibus de locatione et conductione, quas defendit pro gradu Doc-toratus, collato illi Heydelbergae a Pacio.

7 Maji dies precum institutus ipso die Ascensionis Domini, in quo preces habitae sunt ad Deum ut victo-riam largiatur Regi Galliae, qui ad pugnam paratus et

4 Maji venit ad me cognata Sara Galli ftlia rogatu patris ut aliquamdiu apud me moraretur, donec illi de conditione prospectum asset. Interim promisit pater ut nobis in domesticis operis sustinendis ministraret.

16 Maji promotus quidam Frisius Carolus Caroli pri-vatim in Dootorem Medicinae; respondit de Pleuritide exacte et diserte, promotus a Boncio, numeravit 60 flo-renos tanquam exterus, petiit ut omnes Professores Ordinarii diplomati nomina sua subscribant, quod factum. Promotio habita in aedibus Rectoris Domini Hoernii \')■

19 transiit banc urbem Comes Mauricius cum aliquot curribus ad expeditionem (ut rumor erat) in Frisiam sus-cipiendam; pridie praecesserant equites ad satellitium ejus

Bodem die ego cum uxore invitatus fui a Domino in Dorth et Domina in Rynsburcb ad coenam, quae commen-davit mihi filium suum ut studiorum suorum curam

25 promotus privatim a me in Doctorem Juris Lollius Adama, Academiae Franekeranae Rector. Sed quia jam perspecta erat quibusdam ejus doctrina, tamen quod Professor erat Pbilosopbiae, non disputavit neque exami-natus fuit. Idem ante (ut dicebant) fuit observatum in Scotano. Numeravit 40 florenos, nee dedit chirotbecas \')■ Circa hoe tempus (ut Laprée ad Ordines ex Gallia scrip-serat) commisit rex Galliae praelium cum Duce Parmensi in qua pugna tria millia militum occubuerunt a parte

25 Maji venit ad me in convictum Aeneas Terloing, quem mater pretio 100 dalerorum a me redemit cum hoc pacto ut singulis trimestribus vel semestribus pretium

Circa hoe tempus Carolus Gallus consecutus est pro dedicatione Clavis propheticae in Apocalypsin ab Ordi-nibus Hollandiae honorarium 100 aureorum et decretum

praeterea est ab Ordinibus ut annuum stipendium illi ad vitam concedatur , sed nihil accepit quia Curatores cau-sabantur inopiam aerarii \').

30 scripsit ad me Joannis Leo se non posse impetrare dimissionem a Magistratu Bommeliensi ut hic suscipiat ministerium.

3 Junii habitus conventus Academicus in quo ad peti-tionem D. Hauteni decretum ut praeter Rectorem tres Professores deputentnr, unus Theologus, alter Philosophus, tertius Literarum Professor, qui examinabunt futuros alum-nos Collegii theologici, qui si idonei reperientur, dabitur illis testimonium sub sigillo Academico, sin vero non sint idonei repudiabuntur, atque pro quolibet examine singulis dabitur poculum vini ¹). Eleoti ad hoc D. Rector pro tempore, Trelcatius, Vulcanius et Scotus, quo mortuo examini adhibitus est Trutius.

Eodem die decretum ut duo Medicinae Candidati ad-mittantur ad gradum Doctoratus et unus juris studiosus. Medici, videlicet Balduinus Hameus et Laurentius Brant, gradum a Boncio accipient ; Cornelius Lamberti, me prae-side et promotore, gradum accipiet et disputabit 3a Julii; promotio vero medicorum habebitur tji Julii, altera in jure 7a Julii.

8 Junii misit Heydelberga ad me theses P. Scapius de Substantionibus, quas disputavit sub Pacio Heydelbergae, exercitii causa, quas mihi inscripsit et dedicavit.

In margine: „3 Junii, cum Carolus Gallus Curatoribus et Magistratibus Leydensibus exhibuisset literas Ordinum, quibus scriptum erat, ut illi tan-quam emerito Professori, de alimentis prospicerent, respondit Pensionarius, nomine Magistratus, hoe nou ferre vires aerarii Academiae, deinde illum non fuisse Ordinarium Professorem sed tantum per provisionem ad professionem vocatum.quot; Komt ook voor in Hs. 957 en 215,

13 Junii disputavit me praeside Dominicus Heemskerck de Variis juris controversi axiomatibus, erudite et promte. Opposuerunt Appelman, Wilhelmus Barsdorp, Pijl, Reze-nius et Paulinus Leydensis. Soripsit eruditum carmen in honorem meum et respondentis quidam N. Endius, quod typis excussum est \').

14 scripsit ad me affinis Gallus se contraxisse sponsalia cum virgine, dicta Utenbroeck, quod tarnen factum fuit omnibus liberis et cognatis insciis ¹).

Eodem die una cum tribus ministris accessimus Ma-gistratum, ibique propositum est ut Senatus decreveret ne amplius publice haberentur comoediae, idque ut aver-tatur scandalum, quo quidam Flandri moti ab Ecclesia se separaturi essent. Respondit Senatus se primo quoque die indicturum conventum in quo, si probari poterit repug-nare verbo Domini comoediarum exercitum, ab earum usu interdiceret civibus ²).

22 ad propositionem D. Pensionarii conclusum est in Senatu Academico ut nullus posthac in Doctorem prorao-veatur nisi prius ab ejusdem facultatis Professoribus exa-minetur, pro quo examine decernent Curatores honorarium. Decreti sunt 6 tloreni singulis examinatoribus.

23 respondit de Dysenteria pro gradu Doctoratus erudite et egregie Balduinus Hamaeus, praeside D. Boncio. Op-posuit D. Pawius.

Uit. Junii respondit pro gradu Doctoratus de Apoplexia Laurentius Brandt, praeside Hoernio, ut testabantur medici satis frigide et jejune. In admissione illius alii cen-sebant ilium admittendum cum cauda ut adhuc per annum studeret. Alii simplex admittendum, sed cum gravi seria-

que admonitione ut adhuc in posterum diligenter lectioni studioque privato medicinae iucumberet, quae sententia praevaluit.

1 Julii diverterunt apud me affinis Rolinck cum uxore, item affinis ejus cum uxore, filia Laermanni, et altera filia innupta et per unum diem hie commorati sunt.

9 Julii respondit, me praeside, Cornelius Lamberti pro gradu Doctoratus de Probationibus \'), promte et accurate. Opposuerunt Arssens, Dominicus Heemskerck, Paulinus, Perssijn Junior, Martinus Johannis, Scotus et D. Paw, sed valde inepte, quia volebat probare imperfectum esse totum nostrum jus civile, quia nihil de jure divino con-tineret.

4 cum acriter oppugnatum est Stenwicum, dedidit se in potestatem Ordinum, ita ut milites nudi cum uxoribus et liberis, relictis omnibus bonis ¹), urbe discederent, ac sex mensium spatio contra Ordines non militarent. Periit in confiiotu ex hostibus Comes Ludovicus a Bergen. Ex nostris in oppugnatione urbis circiter 400 milites ceci-derunt. Extinctus fuit et Tribunus militum Dorpius. Ex hostibus octingenti occubuerunt in oppugnatione.

6 Julii promoti in Doctores Medicinae Balduinus Ha-maeus Brugensis et Laurentius Brant Leydensis a Doctore Boncio. Orationem habuit Vulcanius elegantem de Lau-dibus Academiae Leydensis.\' Balduinus eleganter de Lau-dibus medicinae declamabat.

6 Julii insignis triumphus habitus Leydae pro victoria Steenwicensi. Incensa picea vasa per plurimas plateas, comoedi cecinerunt laudes Dei et Comitis Mauricii et ex Curia buccinis et tubis insigniter tubicines canebant.

7 Julii contuli insignia Doctoratus Cornelio Lamberti; interfuerunt promotion! duo Consiliarii Ordinum Zelandiae et Secretarius Vlissinganus, invitati a Candidate, qui

Ordinibus Zelandiae Theses suas inscripserat Merula ha-buit orationem in Laudem praxeos, sed nimis prolixam.

Eodem die celebravit novellus Doctor splendidum et magnifico apparatu instruetum convivium, ad quod vo-cati sunt 3 deputati Ordinum Zelandiae, Rector Hoernius, 4 Ordinarii Professores et t). Merula. Dono dederunt Candidate Ordines Zelandiae ad sumptus Doctoratus 32 libras Flandricos. Senatus 12 lotas vini dono misit in convivium.

Respondit 11 Julii Frans. Arssens, praeside D. Beyrna, prompte et accurate de Variis controversi juris axiomati-bus. Opposuerunt Clemens Barsdorp, Appelman, Bre-mensis quidam Krefftingius, Luss foeneratoris iilius et Steenlant.

12 affinis Gallus Rhenoburgi concionem habere decre-verat, sed repulsam passus est propter interdictionem et importunitatem cujusdam rustici, cum alius eo missus esset ad concionandum a Classe \')•

13 respondit, me praeside, Jacobus de Reezen de Testi-bus et fide instrumentorum docte et accurate. Opposuerunt D. Mello, Ramzaeus, Paulinus Harsbeck et Steenlandt.

14 Julii in conventu Ecclesiastico conclusum est ut duo ministri nominentur Senatui, ex quibus unum deliget Magistratus hujus urbis ut vocetur hue ad ministerium Ecclesiae, puta Gerson concionator Verianus et Agricola minister Renoburgensis. Videbantur quidem vota quo-rundam ad Leonem dirigi, sed Hackius plane eum sibi collegam esse nolle profitebatur ¹).

16 retulit mihi D. Rector Hoernius se petiisse a Hau-teno ut lis qui optime merentur de Academia stipendium augeatur. Qua petitione hoe impetravit ut ex decreto Curatorum et Consulum Hoernio, Beyma et mihi facta sit auctio stipendii. Auctum vero fuit mihi stipendium ad 600 florenos, Beymae et Heurnio ad 70U^t,Js.

Licentiatum Medicinae; respondit de Vertigine, numeravit 44 florenos et decretum ut Licentiati promotori solvant honorarii loco 4 florenos, Doctores vero sex florenos in privatis promotionibus.

22 profecta uxor Hagam culn uxore cognati Galli ad nuptias affinis Caroli Galli, quae eodem die celebrabantur.

23 ego cum cognato Gallo et cognata Sara altero die nuptiarum Hagam profectus sum. Biduo mansimus Hagae in nuptiis affinis Caroli Galli, quae celebrabantur in aedi-bus Rectoris Volkeri Westerwolt \'). Aderunt ex parte sponsi omnes liberi sui et ego cum uxore.

Circa hoe tempus incoepit Comes Mauricius obsidere Coevordiam, occupavitque oppidulum Otmarsen in quo conflictu periit Dominus de Fama.

26 profecti sumus cum Hauteno Secretario, D. Hoernio et uxoribus et flliabus in Northollandiam, Enchusam videlicet, invitati a Petro Bercio et in ista peregrinatione consumsimus iutegram septimanam. Invisimus etiam locum ad mare Septentrionale Hontbosch appellatum, in quo ingentibus saxis et molibus trabibusque coërcetur fluxus maris, ne exundet totam Hollandiam. Vidimus etiam in littore natantes canes marinos. Hornae Senatus dedit nobis vinum et honorifico prandio nos excepit. Alcma-riae Magistratus quoque sumptus omnes coenae persolvit. Ego per totum fere iter aegrotavi, turn propter largiorem vini potationem Hornae factam, turn propter nimias con-cussiones currus.

4 \'duo studiosi, unus Roterodamensis, alter Arnemiensis, quod de nocte vim publicam commisissent duosque cives graviter vulnerassent, criminaliter accusati sunt. Ac cum per octiduum in Aedibus praetoris in carcere essent de-tenti, sunt condemnati ut Roterodamensis poenam 50 florenorum praetori persol vat, alter 2 libras Plandricas

1) Komt ook voor aan het slot van Hs. 957. — Hij was de Rector van het „College voor schamele studentenquot; in de godgeleerdheid, gevestigd in het voormalige Cellebroersklooster.

(quia arma nulla habuerat). Utrique vero injunctum, ut per semestrem post horam 9 non vagentur per plateas.

Exhibitum a Jurisconsultis scriptum de forma exami-nis, quod instituetur in promotione Licentiatorum et Doc-torum, quod approbatum est a Curatoribus.

Eodem tempore Tuningus in Ordinarium Professorem assumtus, stipendio 500 florenorum illi decreto. Fran-ciscus Junius ad professionem Theologicam receptus, stipendio mille et ducentorum florenorum \'). Assignata illi hora docendi decima, Magistro Lucae secunda ¹).

Decretum etiam fuit in eodem conventu ut universae Tandeotae juris absolvantur quinquennio in hac Academia, ut Professores ita operas suas partiantur, praeterea ut paucula diotarent et viva voce explicarent ordine leges, aut ut ipsi Professores de optima forma docendi inter se deliberarent, eamque exhibeant Curatoribus, optimis rati-onibus et argumentis munitam.

9, Deo auspice, cum uxore profectus sum in patriam et filia Mechtilda, quod Deus foeliciter evenire concedat. Reversus sum ult. Augusti domum.

20 profectus sum Daventriam, ibique quatriduo apud matrem moratus sum. Conveni Daventriae Scarffium et Winssemium Consules nomine Volkeri Westerwolt, qui Rectoratum scholae suscipere paratus erat. Responderunt se deliberaturos et plenius responsum perscripturos.

24 invitarunt me Consules Scarffius, ter Loe et Traestius in Stella, ibique jucunde confabulati sumus. Aderant praeterea Consules Scholier, Winsemius, Stegeman et Wesekius.

25 circa noctem nostri eripuerunt Covordensibus fossa-tum sive propugnaculum, quod habebant ante arcem Coverden, ita ut jam nullus pateat inde egressus vel accessus.

Fossae circa hoc tempus fere erant terra in totum obrutae. Erectus quoque fuit munitus terrae cumulus, vulgo dictus ein Katte, tantae altitudinis, ut supra vallum arcis hos-tilis emineret, ut inde possent in arcem majoribus tor-mentis ejaculari.

Bodem tempore colligebantur circa Heresbergam duo millia militum a Statibus, qui subsidio dicebantur venturi nostro exercitui ad invadendam et occupandam Tvven-tiam \'). Hostis quoque circa Ruremundam dicebatur col-ligere 24 vexilla militum Hispanorum et (.Termanorum, ut cum nostro exercitu in Transisulania pugnam con-sererent.

2 Septembris incoepit D. Junius primum in hac Aca-demia docere, habuitque orationem doctam de Laudibus et praestantia Theologiae, toto triduo. Intererant in prima lectione omnes Professores, excepto Sosio ¹).

5 Septembris conventus habitus, in quo D. Tuningus receptus est in Ordinarium Juris Professorem.

Praeterea exhibita propositio Curatorum, qua Profes-soribus juris proponitur, adhibito tamen prius Senatu Academico in consilium, ut posthac doceant ordine totum Jus civile viva voce, et nihil aut parum dictarent. Respon-sum illis magis probari vetus institutum docendi, si tamen ita omnino decernant Curatores, se libenter parituros.

Lucas Trelcatius promotus fuit a D. Francisco Junio in Doctorem Theologiae privatim, ex mandato seu rogatu M. Rectoris.

8 accepi literas a Licentiato Venlone Colonia, et scripsi iterum ad Joannem Krith de debito G. Bogani.

9 disputatio publica habita de Praediis et aliis rebus minorum non alienandis ²), respondente Elberto Sosio praeside Grotio. Respondebat mediocriter. Opponebant Martinus Joannis, Reigersbergh junior, major Persijn,

Eodem die rediit ad me Paulus Petri Enchusa cum matre et sorore, solvitque mihi pretium annuum mensae C daleros.

Eodiem (1. eodem die) divertit apud me cognatus Buy-ter Campensis et mansit hie per quatriduum.

10 invitati fuimus apud Secretarium ego cum uxore, Beyma cum uxore et Hornius cum uxore P. Bercii ; Secre-tarius non aderat. Inde accessimus Hor turn sagittarium ibique ad noctem usque genio indulsimus cum Secretario Hauteno.

Circa hoe tempus, ad Covordiam conflictus quidam habitus , hostes in valla castrorum nostrorum irruperant sed strenue repulsi sunt, ita ut perierint ex hostium parte ducenti. Ex nostra parte leviter vulneratus fuit Comes Wilhelmus et occisi tantum quinque.

11 invitati sumus ad coenam a D. Beyma, una cum Secretario Hauteno, D. Hoernio, uxore Bercii et filio.

12 invitavi ad coenam D. Hornium cum uxore, Beyma cum uxore, D. Secretarium cum uxore et filiabus, quibus aderat uxor Bercii cum filia et 4 convictores.

Eodem die Covordia arx a nostris facta deditione oc-cupata mane circa horam VIII.

13 invitati sumus ad coenam una cum D. Beyma, Secretario, D. Pawio et uxore Bercii cum filia et filio a D. Hornio.

Impetravit Carolus Gallus ab Ordinibus Hollandiae annuum stipendium 100 dalerorum, ut subinde aliquid in ïheologia edat in publicum, sed tantum seniel ei perso-lutum est \').

14 invitati sumus omnes, ego cum uxore, omnibus con-victoribus et uxore Bercii ab Admiralio Terloing in prandio. Aderat et una Hackius.

Eodem die triumphus Leydae habitus pro victoria Covordensi, incensis ante Curiam piceis vasis et pulsu campanarum aliisque laetitiae signis editis.

15 diverterunt apud nos affinis Tolken oum uxore cog-nata, scilicet Kosters, item cura duobus fratribus et sorore et unam noctem hic transegerunt.

Eodem die interfui prandio D. Hauteni una oum uxore P. Bercii, Hornio, Beyma, Pawio, Paulo Petri ej usque sorore.

20 cum D. Secretario et uxore ejus, una cum uxore Bercii expatratus sum in villam seu praediura Dni Se-cretarii, qui nos vesperi ad coenam vocavit.

23 discessit iterum in patriam uxor P. Bercii, cum per dies 14 apud nos vixisset.

27 invitavi ad coenam Henricuth Hudde, qui hac trans-ibat Amsterodamum. Eodem die transiit banc urbem Comes Mompelgardensis, qui missus erat Legatus ad Regi-nam Angliae.

29 imposui finem lectioni Codicis post absolutum titulum de Usuris; volebant enim Curatores ut, omisso more dic-tandi, postbac leges viva voce explicaremus.

2 Octob. respondit exercitii causa Joannes Kreffting Bremensis, praeside D. Beyma, de Tbesibus juris contro-versi, docte et accurate. Opponebant Germanus quidam, Borussus et alter Bremensis, praeterea D. Mello et ego. ■ 6 Octob. habita inauguratio Collegii tbeologici. Omnes Professores tam Ordinarii quam Extraordinarii, Curatores, Consules et Scabini ex Curia solemni pompa novum Prae-fectum Cuchlinum introduxerunt in Academiam. Ibi habita primum oratio Germanica ab Hauteno de Laudabili institutione Ordinum bujus Collegii, deinde Cuchlinus ejusdem materiae Latinam habuit orationem. Legit et Hautenus statuta Collegii. Deinde ad novum Collegium deductus Praefectus, ibique omnes convivio splendido except! sunt, praesentibus etiam Ministris bujus Ecclesiae \').

protnotiones Doctorum tantum celebrarentur singulis annis, puta ad festum Nativitatis, Paschae et circa Caniculares \').

Eodem die publice in Academia praeleeta sunt nova statu ta do promo vendis Doctoribus et Licentiatis, ut post-hac non promoveantur nisi adhibito examine.

15 incoepi explicare viva voce primara partem Pandec-tarum in auditorio sexaginta plus minus auditorum.

17 respondit Joannes Gryphius Saxo de Jure accres-cendi, prompte et acute, praeside D. Beyma, qui parum dicebat. Opponebant Arsens, Appelman, Krefftingius, Ram-zaeus et Heemskercken, convictor meus.

25 misit ad me P. Scapius theses de Pactis creditorum hereditariorum cum herede ex L. 7 § fi. 1. 8, 9 et 10, t de pactis ¹), quas defendit Heibelbergae pro Doctoratu.

29 Rector et Senatus Academicus accesserunt Comitem Mauricium, illique gratulati sunt de foelici accessu in hanc urbem et de insignibus victoriis ad Steenwikum et Covor-diam adeptis. Habuit D. Hoernius gratulationem elegan-tem Latino et deinde Belgico idiomate.

30 divertit apud me cognatus Reydanus per unum diem, qui hac transibat cum Comité Wilhelmo Nassovio.

31 commendatus mihi fuit studiosus Hamburgensis, Lucas Beckmannus dictus, per Sebastianum a Bergen, Secretarium Hamburgensem, qui aliquando discipulus meus fuit Vitebergae, item per Nicolaum Jerre Hamburgensem, quondam auditorem meum in hac Academia.

Eodem die institui privatum Collegium disputationum in Pandectas, in quo Deo volente disputabuntur XXXV materiae juris per ordinem Pandectarum. Recepti sunt in

hoc Collegio: I Dominicus Heemskerok, II Appelmanus, III Arssens, IV Lucas Beekman, V Cornelius Paulinus Swaneborch, VI Guilhelmus Adrian!, VII Clemens Bars-dorpius, VIII Grotenhuis, IX Beaumont, X Paulus Petri, XI Nicolaus Ostrom, XII Jaoobüs Coorn Alcmarianus, 13 Tresloing, 14 Sylla, 15 Timannus Kook Bremensis \').

5 Oct. ¹) inchoata est Synodus Theologorum sive Mi-nistrorura Zuthollandiae, quae hie in Academia Leydensi convocata fuit, praesentibus duobus Consiliariis Ordinum Theodoro Lewio et Nieveldio. Praeses Synodi fuit Hel-michius, minister Delphensis. Ex hac Ecclesia deputati sunt in Synodo Platevotius et D. Beyma.

7 Novemb. respondit de Usufruetu Sibrandus Appelman, praeside D. Beyma, erudite et apte. Opposuerunt Dominicus Heemskerck, Arssens, Gryphius et Blivius.

11 ipso die Martini prima disputatio habita est in private Collegio in Pandectis, respondente Cornelio Paulino de Legibus S.C. et longa consuetudine ²).

Eodem die Pransciscus Junius dono misit mihi libellum theologicum recens editum, qui inscribitur Collatio de natura hominis jacentis in peccato et gratia Dei ex peccato evocantis omnes communiter, suos singulaliter, contra Pucium quendam Plorentinum conscriptum.

15 recepi literas Colonia a Joanne Krith, una cum apocha subscripta ab eo tanquam Notario nomine execu-torum Gerardi Schillinck, qua profltetur sibi a me solutos 5 daleros imperiales, quondam a Gerardo mihi mutuo datos, quos tamen biduo post misi Amsterdamum ad cognatum Reydanum per Flandrum quendam qui Her-nestus appellatur.

Dit moet zijn 2 Nov. Zie Reitsma en Van Veen, Acta der Prov. en Partic. Synoden, dl. II, bl. 423.

20 obtulerunt mihi Collegae qui Institutiones juris apud me disputaverunt pro honorario 14 tl oren os cum diiuidio.

21 disputatio habita me praeside a Gerardo Swechusen Bremensi de Jurisdictione. Respondit expedite. Opposue-runt Griphius satis audaeter et vehementius, Krefftingius et Persijn. Invitavit respondens me ad prandium cum D. Beyma et Raphelengio in aedibus Trelcatii.

26 rediit cognata Sara Arnemio cum per duos menses cum patre et noverca a nobis abfuisset.

] venerunt literae ad Ordines de insigni victoria adepta a Rege Galliae prope Tolosam, qui tria propemodum millia duce Mommorancy hostium prostravit. Periit ex bostibus in pugna Dux de Joyeuse, multique Hispani in ivquis suffocati sunt.

Eodem tempore dux Parmensis cum exercitu abierat in Gal li am ut Sancto-Quintinmn proditione caperet, sed irrito conatu et cum pudore aegrotus rediit Bruxellam.

Circa idem tempus Dux Parmensis Atrebati obiit subita morte, dicebaturque veneno extinctus ab ipso Rege His-paniae sibi praeparato \')•

9 Decemb. indictae supplicationes ad Deum sive gratia-rum actiones pro insignibus victoriis, quas Deus nobis concessit in expugnatione Stenwicensi et Covordiana.

Eodem die primus Candidatus Laurentius Veen, Frisius, privatim examinatus est, qui gradum Doctoratus appete-bat. Respondit mediocriter, et finite examine numeravit 30 florenos.

10 Decemb. datae sunt illi duae LL. scilicet L. 1, iquot; de judic. et L. admonendi, t de jureju. ¹), quas exponebat satis nude et steriliter. Deinde objecerunt Professores, responditque non satis expedite.

i. o. Die. 5, tit. 1. 1. 1 en Dig. 13, tit. 2, 1. 31. In margine: „Mane hora 7, quas vespcri 4ta exposuit.quot;

quam caeteri Professores, quia perveneram ad tit. de In jus voc., quern non poteram biduo finire.

19 orationem habuit Alius Lucae Trelcatii, Contra hujus aevi velitantes philosophos, in qua acerbe et contumeliose perstrinxit Ramum.

21 conventus habitus, in quo assignatus est Laurentio Veen Candidate disputationis dies 19 Januar. et 21 pro-motionis, praeside D. Beyma. Conclusum praeterea ut duo Professores Ordinarii Vulcanius et Raphelengius ha-berent orationes in proraotionibus. Praeterea D. Merula, Trusius et Sootus, quibus tamen pro qualibet oratione 3 floreni numerabuntur ex pecunia, quam accipit Senatus Academicus ex promotione Candidati.

23 convivium privatum eelebratum a nobis in Mono-cerote, in quo transegimus cum hospite de convivio Rec-toratus pro XVI libris.

24 habuit orationem Guillielmus Codaeus, Renoburgen-sis rustici filius, de Fructibus nativitatis Christi \').

26 invitavit D. Beyma et me Candidatus Laurentius Veen in aedibus D. Mellonis Brunsema.

27 accessi ad sacram synaxin, quod ad fidei incremen-tum mihi largiatur Christus Jesus.

Ult. Decembris ad convivium sen coenam a me vocati affinis Gallus, cognatus Gallus cum uxore et duabus sororibus, D. Beyma cum uxore et Snellius.

8 deputati sunt in Senatu Ecclesiastico Hackius et Otho Mandt, ut a Comitissa Morsensi impetrarent dimissionem ministri Gorcumensis Thomae Spranchusii, quod deinde a Magistratu et Ecclesia Gorcumensi idem impetrabunt.

12 reversi sumus ad ordinarias praelectiones cum per tres septiraanas a lectionibus vacassemus.

16 conclusum in Senatu Academico ut deputati Professores Hagae ab Ordinibus petant, ut Consules hujus Rei-publicae constituantur Curatores Academiae, adjuncto illis

uno aliquo primario doctoque viro, qui loco Cancellarii seu munere fungatur, cujus opera in arduis negotiis uti possint. Deputati aunt praeter Rectorem Hoernium, Trel-catius, Sosius, Bronchorst et Bontius \')•

18 Januarii Rector, D. Junius, Sosius, ego et Bontius convenimus Hagae Barneveldiuin, a quo petiimus ut praeter Uonsules unus tantum supremus Curator seu Cancel-larius Academiae constituatur. Respondit, ut supplici libello significaremus quae incommoda ex diversis et variis Cu-ratoribus redundarent ad Academiam, 2°. quid in aliis Academiis esset usitatum, 3°. quod summa jam esset inter Academiam et Magistratum concordia. Quo supplici libello sibi tradito, arbitratur nos facile postulata itnpe-traturos

19 respondit Laurentius Veen Prisius pro gradu Docto-ratus praeside Beyma de Sc. Velleiano et Macedoniano ¹), jejune et frigide admodum. Opposuerunt Rezenius, Arsens, Martinus Johannis, Gryphius, Paulinus et Beckmannus.

20 scripsi altera vice ad Sebastianum a Bergen Secre-tarium Hamburgensem eique misi Catalogum lectionum hujus Academiae.

21 promotus est in Doctorem Laurentius Veen a D. Beyma. Orationem habuit Vulcanius de Incrementis Academiae Leydensis ²). Eodem die celebravit Veenius convivium Doctorale in Monocevote, quo invitatus est Magistratus et Professores Juris, item D. Rector, Trel-catius, Vulcanius, Raphelenghius, Scotus, praeterea multi studiosi.

22 venit ad nos P. Bercius, fuitque una cum Doctore a Sichem apud me in prandium, qui me iterum ad coenam vocavit apud Joannem Marcum.

24 invitavi ad coenam Hautenum cum uxore et duabus filiabus, idque P. Bercii gratia, qui vinum dono dedit.

Eodem die recepi iterum in convictum per annum P. Beroium et Grotenhuss, annuo pretio 28 librarum Flan-dricarum, pactumque fuit inter nos ut extra aedes cu-rarent vestes lavari, idque intercessione D. Hauteni factum est.

1 interfui compositioni litis super testamento uxoris affinis Galli, ortae inter ejus fratrem et affinem. Causa composita fuit ut staret testamento, quod ipse propter defectum solemnem conabatur evertere, eo quod duo testes tantum cum Notario intervenissent, sed frustra tentavit.

1 fuit electio Rectoris facta in Grotium et Raphelengium, pluribus concurrentibus suffragiis. Cum autem paria suf-fragia concurrerent primo in Raphelengium et Boncium, nova fuit electio facta de bis duobus, et vota plura accepit Rapbelengius. V vota in me sunt collata.

Eodem die 1 et 2 Februarii fuit examinatus Candidatus quidam Ultrajectinus, qui petebat gradum Licentiae. Examine primo babito, assignatae illi sunt duae Leges, quas D. Beyma mane bora 7 illi communicavit. Ego T,. Minor 51, de Procuratoribus, illi assignavi, D. Grotius L. Qui negotiationes, Jr Mandati \'). Respondit timide et tarde ad leges, sed tamen in examine primo satis solide.

6 respondit me praeside Arsenss de Pactis, prompte et egregie. Opposuerunt Grotenbuiss, Appelman, Domi-nicus Heemskerck, Krefttingius et D. Ramzaeus.

Eodem die Arnoldus Buchelius privatim promotus in Licentiatum Juris a Doctore Beyma, et dedit bonorarii loco promotori VI florenos, idque in posterum servabitur

tam in Doctoribus quam Licentialis. Respondit de Actione comraodati \'), timide et frigide.

Eodem die delatae sunt ad nos literae Comitis Mauricü, quibus declarabatur in Reotoratu continuari D. Hoernium.

Reddidit et rationes D. Rector eodem die inscriptionis studiosorum, qui hoc anno praeterito inscripti erant CLXVI. Quilibet Professor Ordinarius accepit pro inscriptione X florenos et 2¹/₂ sesterties.

10 die invitavit me Rector ad coenam in Monocerote, cum redderentur rationes peracti convivii. Aderant Hau-tenus, Trelcatius, Beyma, Pensionarius, Bontius, Vul-canius et ego.

8 Februarii habitus fuit conventus Curatorum in quo Hoernio et Beymae auctum est stipendium ad 100 aureos, Boncio tantundem et Merulae. Impetravit et Scotus auc-tionem 100 dalerorum pro privatis lectionibus in Collegio. Item et Boncio adjecti sunt 100 aurei annui. Petiit et Gallus ut sibi annuum quid decerneretur pro alimentatione ex decreto Ordinum, sed cum indignatione Curatorum petitio rejecta

10 Februarii interfectus fuit Hagenous pater de nocte ; auctor caedis Isenhout aufugit. Interfuerunt caedi quoque D. Pawius et Timannus Veenius, sed dicebantur non fuisse armati. Itaque cum captivi tenerentur in propriis aedibus, muniti custodia satellitum, sub cautione juratoria relaxati sunt, ut se sistant iterum judicio ubi requisiti fuerint, sub poena confessi et convicti.

16 propositum a Rectore in conventu se impetrasse a Curatoribus ut posthac nulli Professores vocentur ad Aca-demiam seu ad munus docendi, nisi cum consilio Senatus Academici. Simulque propositum quod ad petitionem Curatorum vocatus sit ad professionem Kthicam D. Janus Gruterus, quod placuit omnibus Professoribus, stipendio 500 florenorum ²).

15 scripsi iterate ad Scarffiuin eique misi exemplar Legum soholae Dordracenae \').

20 respondit Clemens Barsdorp praeside Beyma de Pig-noribus, accurate. Aderant disputationi Hauteuus et Pen-sionarius, quibus erant dedicatae theses. Opposuerunt Mar-tinus Joannis, Ramzaeus, Dominicus Heemskerck, Beck-man et Paulinus.

23 respondit pro Doctoratu in Medicina Jacobus Val-tensis, praeside D. Hoernio, de Ictero.

Adfuit mihi eodem die Otto Roick, Consul Daventriensis, et exposuit mihi conditiones quibus cum Rectore novo volebant contrahere, scilicet Hadriano Marcello, quem illis commendaveram, Rectore scholae Dordracenae.

Eodem die ego cum D. Beyma et Pensionario concepi-mus sententiam in lite pendente hie coram Senatu, inter quendam Matthiam Banckium, debitorem fugitivum, ejus-que creditores.

Ultima Pebruarii misit ad me Secretarius ordinationem, ut vocant, pro sex disputationibus publice habitis, ut eo nomine sex floreni mihi a Quaestore numerentur. 1 fuit de Contrahenda emptione, II de Testamentis, III de Variis axiomatibus controversi juris ab Heemskerkio disputatis, IV de Testibus et fide instrumentorum, V de Jurisdictione, VI de Pactis.

3 conclusum in conventu Academico ab Assessoribus ne D. Hagenous amplius D. Pawium verbo vel facto lae-deret sub poena amissionis privilegiorum et arbitraria.

Eodem ^ D. Sosius in Curia renuntiavit professioni suae propter vocationem, quam dicebat se habere in Germania. Senatus statim acceptavit renunciationem ¹).

In margine: „Vocatus autem fuit ab Episcopo Herbipolitano Herbipolin ad professionem Juris,quot;

6 scripsi ad matrem et biduo ante ad Consulem Otho Roick, eique responsum dedi de conditione Rectoratus, quae plaueat M. Hadriano Marcello.

7 invitarunt convictores nostri ad coenam filias Hauteni, Doctoris Gryphii filiam et M. Joannis Ar. ...(?) \') filias. Saltarunt per totam noctem. Accedebant et larvati qui choreas ducebant, inter quos erat D. Paw. Invitatus erat quoque Appelmannus una cum fratre meo.

11 accepi literas a Magistratu Zwollensi, quibus petit ut Reipublicae eorum prospiciam de idoneo Rectore.

12 in conventu subscriptus ab omnibus Protessoribus libellus supplex, quo petebatur ut gubernatio Academiae maneret in praesenti statu, quo nunc est, vel ut non eligatur novus Curator, nisi cum consensu Senatus Academici ¹).

17 Martii respondit me praeside de jure Emphyteutico ²) Dominicus Heemskerck, erudite et exacte. Opposuerunt Clemens Barsdorp, D. Mello, Jacobus Coorn et Nicolaus Ostrum. Intererat disputationi Comes 4 Culenborch et pater Dominici.

18 et 19 privatim examinatus est in jure pro petendo gradu Doctoratus Jacobus Ramzaeus. Respondit expedite et docte. Duae LL. illi gunt assignatae, scilicet L. Prin-ceps, t de legibus, et L. In bonae fidei, O. de pactis ³). Quas memoriter, perspicue et bona methodo explicavit, argumentis objectis bene et egregie respondit.

21 misi literas ad Senatum Zwollensem et Ulgerum, quibus commendavi ad Rectoratum scholae affinem Galium.

20 collatus est privatim gradus Doctoris in Jure M. Ja-cobo Ramzaeo a D. Beyma. Dispensatum fuit cum illo de disputatione, quia saepe disputando publics periculum fecerat.

21 promotus est privatim in Doctorem Medicinae Johan Amsingius; disputavit privatim de Pleuritide, exacte et

eleganter respondit. Contulit illi gradum D. Pawius. Fuerat ante utroque examini subjectus.

23 pater Dominici solvit mihi pro convictu fllii pretium pro XI mensibus, quem dicebat se cuidam procurator! Hagae adjuncturum.

Eodem \') soripsi ad affinem Dorrium, misique illi prac-ticos authores quos emeram, videlicet Decisiones Boërii et Consuetudines Molinaei.

26 dono dedit mihi D. Junius libellum suum, qui inscri-bitur \'Eiftivixov, give de Pace inter Christianos colenda.

Circa hoe tempus Gubernator oppidi Noviodunensis simu-laverat se veile urbem Noviodunum tradere Comiti Mans-feldio, ac intromiserat sexcentos milites; deinde occlusis portis pensilibus omnes trucidavit reliquamque partem exercitus persecutus est stragemque magnam edidit.

30 invitavit Vulcanius me cum uxore et Pensionarium cum uxore ad coenam in Monocerote. Adfuit et Pedellus cum uxore, cum quo fecerat sponsionem librae Flandricae de sponsalibug Ramzaei. Sed Vulcanius cecidit causa¹). Imo res dubia relicta est propter obitum Ramzaei.

1 dedit mihi Vulcanius inspiciendas duas paginas Com-mentariorum ad Institutiones juris ïjallingii ab Eitzinga, ut meum judicium interponerem an dignae essent ut typis excuderentur. Respondi, multa quidem tum ex jure tum ex bonis authoribus loca collecta esse ad declarationem Institutionum, sed tamen non admodum facere ad pro-positum et intellectum textus Institutionum, alioqui per se esse bona, quum diligenter satis et laboriose sunt compilata.

prompte. Opposuerunt Enoch , Paul in us, Bierius, Groten-huss et Dominicus Heemskerck, qui hue Haga excurrerat.

Accepi literas a matre, quibus scripsit in Consulem elec-tum esse Theodorum Heynck.

4 invitavit frater Appelmanni, Scabinus Amsterodamensis, me cum D. Bey ma et D. Merula ad coenam in Albo Cygno, atque ex nostro consilio fratrem suum studio juris perfi-ciendo destinavit, quem alias a studiis avocare proposuerat, eumque in Gallia postea ablegavit Cadomum (ubi promotus fuit in Licentiatum juris \').

6 adjunxit mihi Advocatus Polterus affinem suum (Ja-cobum) Campium (Dootorem) \') in convictum pretio annuo 28 librarum, et dixit eum venturum ad Calendas Maji.

9 recepi literas a Senatu Zwollensi, quibus respondebat affinem Galium a me commendatum sibi non placere propter aetatem decrepitam ad Rectoratum scholae ¹).

11 ego et D. Bey ma exhibuimus nomine Ecclesiae actum Synodi comoedls Flandris, quibus exercitium comoe-diarum illis interdicitur. Proposuerunt varias exceptiones, nee putabant expresse in verbo Dei vetitum hoc exercitium, ita ut non facile illos videbatur velle acquiescere nisi etiam interdictio Magistratus accedat.

12 profectus sum cum uxore Amsterodamum ad invi-sendum patrem, ibique V dies commorati sumus. Redii pridie festi Paschae et diverteramus apud affinem Jodo-cum Theodori. Vocati fuimus semel ad coenam a fratre Grotenhuss item a Dominico Heemskerck.

20 invitavit nos D. Snellius ut secum in patriam Oud-waterram proficisceremur, ubi commorati sumus per dies IV et 24 domum reversi sumus. Interim dum ibi eramus, perlustravimus Goudam, Woerdam et Montfortium.

23 invitavit ad coenam Snellius Jacobum Harminium, ministrum Amsterodamensem, cum quo contraxi amiciti-am, pieque ac jucunde contulimus sermones ²).

Komt mede voor aan het eiud van Hs. 1)57 ca in Hs. 215. Beide geven als datum 4 April, maar ten onrechte.

filio. Respond! per literas ut eum adhuc per annum relinqueret in disciplina et convictu Snellii.

Eodem die perscripsit Scaliger ad Curatorem Douzam se adulto vere ad banc Academiam venturum , una cum Barone seu Comite quodam \').

27 Aprilis post ooenam discessit ex nostris aedibus cognata Sara rediitque ad patrem.

28 examinatus est a Beyma, me et Grotio major Pers-sijnius (absente Tuningo in negotiis Academiae). Re-spondit ad plurimas quaestiones commode et mediocriter.

30 datae sunt ill! explicandae 2 Leges. Una L. Puberes de V. O. Altera L., pen. C. de Condictione indebiti ¹). Quas dextre satis explicabat, sed non aeque prompte et apposite respondebat ad argumenta objecta, praepeditus turn augus-tia temporis tum timore quodam. Dignus judicatus est qui ad gradum Licentiatus sumendum (quem tantum petebat) privatim vel publice admitteretur.

3 Maji transiit banc urbem filia Principis Auraici, quae Electori Palatino desponsa dicebatur, cui Senatus splen-didum exbibuit convivium ²). Interfuerunt convivio Rector, Trelcatius et Beyma, et sub vesperam me eo adduxit inscium et nihil tale opinantem D. Beyma, sed stando tantum per sesquiboram me tractarunt poculis.

6 invitavit Senatum Academicum ad nuptias suas D. Paw. Decretum est ut Rector Hoernius cum Boncio eas cohonestarent, simulque ex aerario Academiae dono ei off\'erant argenteum scyphum. Oblati ill! sunt duo scyphi, accedentes ad pretium XII librarum.

9 Maji celebravit nuptias D. Pawius cum Maria Hauteni filia. Deduxerunt eum in templum ut paranymphi D. Tuningus et Ramzaeus.

lu marginc: „Venit Kaleiidas Maji in ineum convictum Jacobus Cam-pius, prccio 28 librarum Flaudricarum.quot;

19 promotus a me privatim Antonius Perssyn in Licen-tiatum juris. Respondit de Minoribus 25 annis \') foeli-citer. Ego pro portione mea ex promotione accepi 2 libras Flandricas, 8 florenos pro collatione gradus et 4 pro portione promotionis.

Incoepi a 15 Maji laborare adversa valetudine ex febri ephemeri. Praescripsit mihi D. Bontius catapotium quod-dam et aquam hordeaceam et pillulas. Praeterea syrupum violarum ad siccitatem tollendam et ex aromatibus libum aliquod mihi ordinavit ad stomachum confortandum et appetitum edendi excitandum. Convalui Dei auxilio et gratia V Junii.

20 promotus privatim Anglus quidam Thomas Staclonus in Doctorem Juris. Respondit mediocriter in utroque examine, sed tamen ipsos Juris textus non ita sibi habebat perspectos. Promotus est a D. Beyma.

21 die placide et in vera et constanti fide obiit Jacobus Ramzaeus cum jam jam novas nuptias celebrare debuisset cum filia praetoris Alfeni, sed Deus eum meliori vitae reservavit.

30 Maji rediit ad me in convictum Paulus Petri, cum abfuisset per 7 septimanas narravitque patrem statuisse eum ablegare in Italiam, petiitque meum consilium. Ego non admodum dissuasi, ne viderer in eo retinendo in con-victu commodum meum captare.

5 ventilatus processus in Curia inter Excuratorem Busi-um et hujus urbis Secretarium, qui instituit actum inju-riarum contra Busium eumque graviter accusavit quod famae et honori ejus obtrectatus fuerat. Busius non fuit praesens, atque se excusari voluit ex suggestione Secretarii Heimradiorum se has criminationes instituisse. Sed tota causa pertinere ad defensionem privilegiorum Senatus vide-

batur, itaque Hautenus inique et sine ulla causa a Busio vel altero Secretario difl\'amatus est, qui videntur sibi ipsi suis humeris malum accersivisse.

6 Mauricius ocoupavit propugnaoulum Gertrudenbergense vulgo dictum het contrascherp. Gubernator urbis in con-flictu periit. Discessit hostilis exercitus, qui venerat ad liberandam Gertrudebergam ab obsidione.

12, cum hostis magno comitatu commeatum in castra sua prope Gertrudebergam introducere vellet, noster exercitus irruit in copias illorum, quibus dissipatis ad 500 equites fere interfecerunt, auri tonnam (ut loquuntur) praedae loco abduxerunt. Captus quoque fuit Comes ex hostium numero.

17 venit ad nos frater Boldewinus studiorum gratia, quem petiit mater in disciplinam dari Snellio, ita ut apud nos in convictu esset.

19 respondit me praeside Lucas Beckmannus de Jure dotium \'), promte et docte. Opposuerunt Guilhelmus Adriani, Jacobus Coorn, Clemens Barsdorp, Jobus Tey-lingius et David Oliarts, praeterea Coloniensis quidam, Funck dictus, vigebat argumentum alterius, acriterque disputabat: An ratihabitio patris confirmaret nuptias a tempore quo ratihabitio interponitur, vel an retrotraheretur ad tempus nuptiarum, quod nos sustinebamus et obtine-bamus. Disputatio protrahebatur ad medium XII.

Die Lunae, quae erat 21 Junii, intra XI et XII hora noctis nata est mihi filiola Juditha, non sine gravissimo matris cruciatu, sed subito et parvo temporis momento dolores partus durabant, ita ut intra dimidiam horam post obstetricis praesentiam peperisset, pro quo ingenti bene-ficio benedictus sit Deus.

21 Junii incoepit Boldewinus frequentare scholam Snellii, conventumque de pretio annuo 4 librarum pro institutione et cubiculo.

23 misi renunciationis loco D. Bonoio duos petasones Wostt\'alicos cum caseo, pro curatione morbi mei.

efflagitavi, an recepisset Moliuaeum et Boeriura, petiique ut ad finem Canicularium reditns mihi persolveret ex quaestura debitos. Misi literas Amsterodamum ad Ber-nardum Heynck.

Eodem die excepi convivio foeminas quae intererant partui uxoris, scilicet cognati Galli uxorem, viduam Waltheri, duasque vicinas foeminas, quae cum convic-toribus liberaliter symposiabant. Beymae uxor se excu-savit cum ter quaterve esset vocata.

24 ipso die Johannis per deditionem occupavit Comes Maurioius oppidum Gertrudenberch, cum hostis instructo exercitu plus minus X millium militum frustra tentasset eam ab obsidione liberare. Milites cum lateralibus armis urbe excesserunt.

25 obtuli filiolam Juditham sacro baptismati; susceptrix fuit cognata Haen cum cognato Reydano, qui tamen prae-sens non fuit cum Hagae esset, eo quod subito filia morbo correpta baptismo fuit tincta, cum non posset propter periculum morbi cognatus expectari. Locum ejus sup-plebat Grotenhus.

28 obiit filiola mea Juditha placide post magnos et con-tinuos aliquot dierum ejulatus, mane intra horam 6 et 7. Compatres fuerunt cognatus Reydanus et uxor cognati Galli.

3 respondit me praeside de Restitutione minorum \') Cornelius Paulinus docte et exacte, sed paulo submissius nec satis aperte mentem explicabat. Opposuerunt Enoch, Vosbergen, D. Mello, Jacobus Coorn, Martinus Joannis et Grotenhus.

5 Julii promotus Anglus privatim in Medicinae Docto-rem a D. Bontio. Practicus erat et veteranus, tantum de duabus thesibus respondebat: de Helleboro non dando sanis et Quod pingues citius moriantur quam macri. Erat mediocriter doctus, sed nimis temere et praecipitanter verba effutiebat atque parum ad rem respondebat.

4 invitavi ad puerperale convivium cognatum Reydanum Haga venientem cum cognato Gallo et uxore, praeterea affinem Galium, D. Beyma cum uxore et viduam Waltheri. Aderant et convictores nostri et jucunde omnes se vino sermonibusque jucundis exhilarabant. Invitaveram et Snel-lium cum uxore sed non venit, quia sero redibat ex profectione.

11 fuit extraordinarius conventus, in quo assignatum est mihi stipendium 700 florenorum. Egit sodulo causam meam Rector Hornius et sine difficultatem inpetravit. Obtuleram libellum supplicem causamque commendavi Consuli Barsdorp, qui diligenter meum promovit negotium.

Eodem die accessi ad sacram synaxin, quod Deus ad pie-tatis et fidei incrementum mihi evenire concedat. Statui ab eo tempore diebus Solis, Martis, Mercurii, Sabbati in sacris legendis aliquid temporis impendere, ac ordine praeter Biblia avolvam diligenter Institutiones Calvini, Catechismus auctiorem Ursini et Plessii de Veritate reli-gionis Christianae.

13 disputatio habita de Fidejussoribus \') praeside Beyma. Respondit Vosbergen docte et subtiliter. Opposuerunt Franciscus van der Burch, Oliartz, Teyling, Beekman, Paulinus, Milde, Enoch et quidam novitius Zelandus Gaspar Apollonius.

17 respondit me praeside Grotenhus de Controversis axiomatibus, docte et expedite. Opposuerunt Paulus Petri, Simon Beaumont, Bonifacius Ziriczeus, Noribergensis quidam, Martinus Joannis, et Cornelius Paulinus Swanenburch.

23 examinatus est mane Albertus Forestus in genera-libus Juris praeceptis, promte et expeditissime ad omnia respondit.

Eodem die a prandio Martinus Pijll examinatus fuit in generalibus Juris tractatibus. Respondit mediocriter et non inepte.

24 utrique Foresto et Pijlio, pro gradu propoaitae sunt 2 Leges. Foresto data est L. 4, C. Ex qu. ca. irro. infa. et L. Fruetus 45, t de Usur. ¹). Pijlio data est L. Pactum

quod dotali, C. do pact, et L. 6 de V. O. \'). Uterque dextre legem explicavit et promte objectis argumentis respondit.

31 duae LL. illi sunt assignatae, L. Transigere, C. de Transactionibus et L. In traditionibus, it de Pact., quas erudite et accurate exponebat, argumentisque objectis bene respondebat.

2 conveni Comitem Culeburgensem et renovavi familia-ritatem, quae parenti tneo cum illius patre intercesserat. Deinde commendavi ei causam cognati Gerardi Hoendrix, qui ambiebat officium quaeaturae apud illius patrem.

Eodem die in vita vit me Hanneman, exactor vectigalium , ad coenam in diversorio Die Merminne dicto, ubique j u-cunde confabulati sumus de negotiis patriae.

5 scripsit ad me P. Bercius una cum Alio, se filium studiorum gratia Dolam ablegaturum, misitque mihi pe-cuniam pro anni unius convictu.

Eodem die in coena fuimus apud Snellium una cum D. Beyma, et suaviter genio indulsimus.

7 promotus privatim primus Doctor Tbeologiae post Trelcatium aD. Junio, Henricus Antonii, Professor Tbeologiae et Rector Academiae Franekeranae. Facta est illi gratia, numeravit tantum 20 Carolinos pro promotione neque est examinatus.

8 profectus sum cum uxore in patriam, ibique per tres septimanas commorati sumus cum filio Johanne et filia Wilhelma.

18 Daventriae inter sororem Lisabetham et Janum Hor-tensium contracta sponsalia, praesentibus matre, fratre et affine Dorrio.

4 scilicet curribus, et postquam Hagae celebri convivio esset ornatus, hie quoque honorifica coena est exceptus in die Kloeke. Aderant ex Professoribus D. Rector, Hor-nius , Junius et Beyma \').

In Canicularibus me absente promotus in Doctorem Juris Ludolfus Potter a D. Beyma, Rector Scholae Alcmarianae.

6 examinatus est Martinus .Joannis, respondit docte et solide. Duae Leges illi assignatae sunt, scilicet L. 2 C. Quae sit Ion. cons, et L. Divus, de Re jud. ¹), quas altero die sic satis explicavit. Nullum numeravit pretium examinis, sed ad petitionem ejus fuit remissum, quia destinaverat ante decretum factum de examine promoveri.

11 scripsi coramenditatias literas pro Dominico Heems-kerck, simulque ad eum literas dedi Dantiscum.

15 scripsi Blburgum ad Consulem Gerardum Warneri, ut fratrem in studio juris erudiendum in Academia re-linquat.

17 respondit Guilh. Barsdorp pro Doctoratu praeside Beyma docte et solide, de materia L. Vinum, de Rel), cred. \'). Opponebant Cornelius Paulinus, Job. Te3\'lingius, D. Brederodius, Beekman et Pincierus Hassus.

In margine: „Circa hoc tempus capta a nostris arx sive castellum Het huis to Runen. Erepta iterum ab hoste nobis Otmarsen.quot;

toratus Willi. Barsdorp, comitatus 2 Doctoribus Brederodio et Verburchio, quibus poculum vini honoris causa pro-pinavi.

20 venit hio D. Polmannus, advocatus Leowardiensis, qui filium suum Dolae promotum in Licentiatum, hie in Doctorem promovendum curavit, cui ego altero die contuli gradum Doctoris.

21 promotus a D. Beyma in Doctorem Juris Guilb. Barsdorp. Aderant in actu praeter Consules et Professores, Scaliger, Comes a Culenborch et Hanaw. Exhibuit solemne convivium pater, ad quod erant vocati Consules, 4 Juris Professores, Merula, qui habuit orationem de Officio advocati, Snellius et Vulcanius. Bibi paulo largius usque ad vomitum, quod Deus mihi ignoscat. Intererat convivio Comes Culeburgensis et Scaliger.

23 scripsi ad D. Scarffium Hagam pro impetranda con-ditione Rectoratus pro affine meo Gallo, ad ejus petitionem.

26 oelebratae sunt nuptiae inter sororem Blisabet et Janum Hortensium Campis apud affinem Dorrium, quibus per triduum interfui.

29 profectus sum cum uxore Zwollam, ibique salutavi patrem, altero die Campos reversus.

1 Octob. deduxi sororem novam nuptam Enchusam cum uxore et tribus cognatis Kosters \').

3 Octob. celebratum in aedibus Gerlaci Bartoldi splen-didum convivium nuptiale, quo vocati sunt Consules En-cbusani, duo Ministri Ecclesiae aliique amici et cognati.

1) In margine; „Circa hoc tempus, cum nostri milites Het huias to Wedde per deditionem vicisaeut, inilitibus salvis dimissis, hostes iterum earn arcem recuperavuut, omnibus praesidiariis militibus interfeetis.quot;

Ministro Bommelensi, D. Bastingio etP. Bercio jucundeque confabulati suraus. Eodem Merula a Curatoribus in Ordi-narium Professorem electus.

12 Carolus Gallus concionatus est ex decreto Classis in templo Hogelandico. Exposuit locum Marei I: Credite Kvangelio et agite poenitentiam, satis dextre et animose \').

15 respondit me praeside Albertus Forestus pro gradu Doctoratus de thesibus decerptis ex L. uit., C. de Pact. -), docte, promte et solide. Opposuerunt Graswinkel, Basius, Jacob Coörn et Enoch Potteius.

17 invitavi ad coenam cognatum Galium. Eodem die conveni D. Bastingium et familiaritatem saepius ab eo expetitam contraxi.

20 promotus privatim in Doctorem U. .1. Martinus Jo-annis. Respondit de Controversiis aliquot juris assertio-nibus. Ego nomine D. Tuningi gradum illi contuli.

22 respondit Pijl de Servitutibus pro gradu Doctoratus, praeside D. Tuningo, mediocriter et sic satis commode; opponebant Clemens Barsdorp, Franciscus Verborch, Buyck, Blyvius, Ostrum et D. Mello.

26 invitavit D. Beyma Rectorem Hornium, me cum uxore, item Grotium, Tuningum et Pensionarium ad coenam.

28 promovi in Doctores Juris Albertum Forestum et Martinum Pijl. Aderant in actu Comités ab Hanaw et Culenborch et Scaliger. Habui orationem de Stricto jure et aequitate. Non exhibuerunt convivium, Senatus tarnen nihilominus dedit XVI lotas vini. Invitavit me ad coenam Forestus una cum uxore.

30 scripsimus consilium nostrae Facultatis Professores in causa criminali Civitatis contra foeneratorem Luss.

1) Carolus — auimose, komt voor aan het einde van Hs. 957, maar staat daar foutief op 3 October.

dono dedit 45 sestertios et 22^,/₂ sesterties filiolae meae pro labore et officiis in collations gradus illi praestitis.

6 inchoavi novum Collegium disputantiurn, in quo dis-putavimus controversa axiomata. Collegae fuerunt: 1 Gro-tenhus, 2 Guilh. Adriani, 3 Barsdorp, 4 Ostrum, 5 Beaumont, 6 Coörn, 7 Biezius, 8 Bonifacius, 9 Apollonius, Verianus quidam studiosus, 10 Verdoes Amsterodamensis.

5 Novemb. invitavit Hautenus me cum uxore ad pran-dium. Aderat et Boncius cum uxore.

7 solemne convivium exhibuit Magistratus juniori Prin-cipi Auraico, qui hue venerat studiorum gratia in Horto sagittario. Fuerunt praeter Principem invitati ejus aulici numero XII, mater ejus Prinoipissa, Comités ab Hanaw et Culenborch. Bx Professoribus deputati sunt Rector Hornius, D. Beyma, Paw et Vulcanius.

9 scripsimus consultationem super jure dueendi rivi inter duos vicinos: anne licet elevare rivum cum non posset vicinus eo uti, propter mutationem plateae factam a Magistratu; quod diximus licere, si non magnum incom-modum ex eo perciperet vicinus, qui eam debet servitutem.

10 abiit Carolus Gallus Daventriam, ut evitaret pericu-lum suo praedio imminens ex refectione fossae dictae die Weterinfi \').

Eodem (die) electi novi Consules Duyck, Nicolaus Adriani, Nicolaus Wilhelmi Warmont et Petrus Oem Petri.

14 secundum nostram sententiam in causa de rivo du-cendo pronuntiatum, et accepimus singuli 4 florenos, ego, Beyma et Tuningus.

17 recepi a patre Simonis Beaumont pretium 14 libra-rum pro dimidiati anni convictu ¹).

lu margiue: „Eodem die iueoepi privatiiu couvicturibus meis lustitutioues juris explicate.quot;

18 misit ad me dono Twickell, Consul Campensis, Pro-gyranasmata aotionum a Consule Harzolto edita.

19 Merula receptus in Ordinarium Professorem, praesti-tit juramentum Consuli Petro Petri et primo ad conven-tum vocatus.

21 scripsi Arnemium ad Quaestorem Gelriae Varick responsum, recepique filium ejus in convictum pro 14 libris dimidio anno.

24 respondit me praeside de Variis controversis axioina-tibus Nicolaus Ostrum, mediocriter et commode. Oppo-nebant Basius, Wilhelmus Adriani, N. Bosserus Dantis-canus, Beekman et Grotenhuss.

25 accepi 2 daleros Imperiales pro consilii alicujus supplemento, conscripto a D. Beyma in causa revisionis nomine D. Dekema.

28 dedit Facultas nostra responsum in causa emphyteu-tica, quod emphyteusis concessa 4 personis pro quorum-libet partibus transeat ad haeredes, non vero per jus ac-crescendi ad consortes perveniat.

Eodem disputavit pro gradu in Medicina, docte et solide respondens de Lethargia, praeside D. Petro Paw, Guilhel-raus Mera Hagiensis.

3 proraotus publics in Doctorem Medicinae Wilh. Mera a Pawio, qui breviter et docte paucula dixit in Laudem medicinae et Candidati. Intererat actui junior Princeps Auraicus.

6 recepi a Gisberto Vloswick pretium pro quodrante anni, 7 videlicet libras Flandricas, usque ad 2 Decembris debitas.

Eodem convenit me Petrus Scapius promotus Doctor, qui venerat recenter ex Italia et renovavit familiaritatem, quondam Lugduni contractam, intereralque meae lectioni.

7 invitati sunt omnes Professores Ordinarii, praeterea Clusius et Bastingius, ad convivium in prandio a Comité

9 invitatus sum a Vulcanio ad coenam una cum Rectore Hornio, Consule Dijck, Pensionario Hogerbetio, Bastingio, Merula et P. Bercio. Laboravi per triduura graviter ex erapulo, unde votum feci me, Deo juvante, 3 mensibus proximis sobrie victurum et studiose literis operam da-turum \').

15 respondit praeside Beyma de L. Transigere, C. de Transact. -) Beekman erudite. Opposuerunt Norenbergen-sis Oelhoven et alius Germanus, praeterea Bonifacius et Franciscus Verburch.

17 imposui finem primae parti Pandectarum et substiti post titulum de Dolo malo.

22 in vita vit me Licentiatus Theodorus Bassus, quondam mens diseipulus, ad coenam in aedibus Joannis Marei. Interfuit et Aemilius van der Vilius et studiosus quidam Halss jucundeque confabulati sumus.

24 habuit orationem Conrector Scbolae trivialis Co-daeus de Nativitate Christi elegantem et ornatam.

24 obtulit Bastingius librum Hornii de Morbis capitum Ordinibus, accepitque pro honorario 100 libras Flandriae.

25 ipso die Nativitatis Christi eoncionatus est D. Bastingius mane in templo D. Petri. Ascenderat Dominus Thomas primo errore suggestum jusseratque cani psalmum, postea viso Bastingio per aedituum jussit eum ascendere.

6 et 7 iterum eum 3 advocatis, Herweyer, Verhoeht et Alfeno deliberationem seu consultationem scripsimus super causa foeneratoris Luss, posse eum in custodiam dari militibus propter improbum foenus exercitum.

Intererant lectioni D. Martinus Joannis et Enochii pater, 1- qui fuit Pensionarius Vlissinganus.

Circa hoc tempus obtulit Bastingius Agathiam a Vul-n canio versum Ordinibus Hollandiae, pro quo dono illi

dederunt quadringentos Carolines, i- 22 respondit Enoch Potteius Londinensis de Jurejurando

Job Teylingius, N. Kleinfelt Dantiscanus et Microdius Verianus, ïheologiae studiosus, qui disputabat perjurii etiam poenam esse humanam. Erat defectus opponentium et ante horam XI finiebatur disputatio. _Ig 23 invitavit pater Enochii D. Beyma, D. Trelcatium,

D. Bastingium, me, Molinaeum, Bredium, Campium Zelandum ad prandium et hilariter indulsimus genio. _s 25 conventus habitus in quo propositum de vocando

Francofordensis; quod placuit Professoribus quia com-_lS mendabatur a Doctore Junio \').

5 respondit me praeside de Acquirenda possessione docte et promte admodum Jacobus Coörn; opponebant Biezius,

studiosi magna caterva ante Collegium fecerunt concur-sum, rarissimusque et exiguus numerus intererat dispu- ,

8 Februarii renunciatus Rector Grotius. Hornius habuit orationem de Laudibus agriculturae.

9 conventus habitus in quo proposuit Rector Hornius se petiisse ut pro convivio Rectoratus intermisso darentur singulis Professoribus togae, cujus rei obtineudae spcm aliquam fecerunt Consules. Impetratum ut singulis Professoribus Ordinariis XV floreni dentur pro pretio togarum singulis annis ¹).

20 obtulerunt mihi dono collegae in honorarium dispu-tationum habitarum in privato Collegio poculum argenteum,

comparatum 45 florenis. Nomina collegarum qui contri-buerunt haec erant, Jo. Grotenhus, Wilh. Adriani, Simon Beaumont, Jacob Coörn, Antonius Biezius, Nicolaus Os-trum, Bonifacius Zirizaeus, Apollonius Verianus, Jacobus Verdoesius. Exhibui illis domi conviviolum, qui off\'ere-bant munusculum, scilicet. Grotenhus, Bonifacio, Jacobo Coörn et Verdoesio.

transibat Hagam ad Comitem Wilhelmum Nassavium. Narrabat hostem vi et armis invasisse propugnaculum Delfi-zyllanum et aliquos perrupisse aditum primum, die homeij vocatum, sed a nostris strenue repulses. Capitaneus Tess-ling qui constitutus erat vicarius Ducis de Lowenborg, captivus abductus Noviomagum. Dux de Lowenborch conscripto exercitu duorum millium militum accingebat se expeditioni susceptae pro Malecontentis, sed cum Bre-menses nolebant illi trajectum concedere ultra Visurgin exercitus dissolutus fuit.

5 literas misi Campos ad Dorrium, scripsique commen-datitias Heidelbergam ad Pythopaeum pro Johanne Grotenhus , qui a me discessit Heidelbergam.

4 citatio facta erat creditorum Mariae Vrancken, quae ad instantiam creditorum fuit conjecta in carceres propter fraudulentam cessionem bonorum. Impetravit dilationem 14 dierum, ut interim convocaret amicos, qui pro ea fide-juberent, quod et ego nomine Macarii Pinninck, cujus causam egi, concessi.

9 respondit me praeside Wilhelmus Adriani Leydensis de Mora, prompte et erudite. Opposuerunt Verdoesius, Biezius et D. Mello. Raritas erat opponentium, quia eodem die judicium habebatur contra Dorth, qui Galium in con-flictu vulneraverat.

Eodem die accepi ordinationem ab Hauteno pro 8 disputationibus, quarum ultima erat habita de Acqui-renda possessione,

10 abiit Wilhelmus Adriani cum Johanne Grotenhus ad Academiam Heidelbergensem. Grotenhus subsistebat in patria propter morbum Enochii, quem sibi comitem itineris cooptarat.

16 respondit Graswinckell de Pignoribus docte et prom-tissime, praeside Beyma. Opponebant Jacobus Coörn, Biezius, Simon Beaumont, Kleinfelt Dantiscanus et Jacobus Verdoesius.

18 recepi literas a Senatu patriae, quibus petiit ut de Rectore scholae illi prospicerem. Altera die literis ad P. Quesen Secretarium respondi.

22 misi literas Zvvollam ad socrum frow Willemsen ut causam nostram sollicitaret in debito consequendo a frow Ostendarps, itidem ad Gerardum Haen scripsi in causa patris. Scripsi et ad receptorem nostrum Jacob Luick pro debito defunctae Mariae Ostendarps.

23 de Quaestionibus controversis juris in utramque partem respondit Johannes Binneblivius, praeside Beyma. Opposuerunt Dominicus Heemskerok, Job ïeylingius et Basius.

29 solemne convivium discessus sui exhibuit Comes ab Hanaw, ad quod vooati sunt omnes Professores Ordinarii et totus Magistratus. Praeterea Comes a Culenburch, Sca-liger et Barones Gallici.

30 dies precum et jejunii fuit indictus, ut Deus propagare et continuare velit victorias, hactenus nobis contra tyrannidem Hispani concessas.

31 imposui finem lectionibus publicis, finito titulo de Heredibus instituendis, simulque privatae lectioni Institu-tionum libro tertio finito finem feci.

2 respondit de Contrahenda emptione \'), me praeside, Franciscus Verburch promte et erudite. Opponebant

Apollonius Verianus, Bosselius Dantiscanus, Biezius, Beaumontius et Jacobufs Campen. Intererant disputationi Consiliarius Jacobus Pauli et advocatus Arnoldus a Beren-drecht, quibus dedicatae erant theses.

4 Rector, comitatus D. Horniö, me et Merula, Comiti ab Hanaw redeunti in Germaniam valedixit, omniaque foelicia a Deo illi tuin in itinere, turn in gubernatione ditionis suae precatus est.

Eodem die transierunt per banc urbem satellites et ordinarii equites Comitis Mauricii, qui dicebantur pergere ad liberationem obsidionis Covordiensis et introducendos milites Germanos, qui ductore Comité Joanne a Nassow circa Wesaliam venerant.

Eodem die exhibuit mihi literas scriptas Pensionarius a Duce Billion ad Legatum Regis Galliae de Lutetia et Rhotomago, reductis ad partes Regis.

Christi doctam et piam alumnus quidam, Altingius dictus , filius Menzonis Ministri Emdani. \')

13, 14 et 15 examinati sunt duo Prisii pro gradu Docto-ratus, ïannia et Petrus ab Eschen. Responderunt non ad-modum expedite. Assignata primo est L. Imperium, tt de Jurisdictione et L. Traditionibus, C. de Pactis ¹), ad quas inepte respondebat. Alteri assignata est L. Extat, ~ Quod metus causa et L. Pen., C. de Pactis ²) a Bey ma et me; respondit non multo exacting, quamvis dexterius expli-cabat leges.

20 examinatus est Camerlingius, Juris Candidatus. Respondit promte et exacte. Assignatae illi sunt 2 L.L. a Grotio et Tuningo, L. 2, ~ de App. recip. et L Qui accu-sare, C. de Edendo \'), quas docte exponebat et mediocriter respondebat.

23 respondit me praeside Antonius Biezius de Acquirenda re domi promte et expedite. Opposuerunt Pranoiscus Ver-burch, Job Teylingius et Graswinckell.

24 triumphus Leydae habitus pro victoria quam Rex Galliae obtinuit in recuperata Lutetia, Rhotomago, Aurelia et aliis civitatibus Galliae.

25 recepi iterato literas a Senatu Daventriensi, ut illis prospicerem de idoneo Rectore.

28 iterato scripsi Franekerae ad D. Aulaeoium\'), ut de idoneo Rectore patriae meae prospioeret.

Ult. Aprilis respondit de Usucapionibus Job Teylingius mediocriter, praeside Beyma. Opposueruut Norinbergensis quidam, Franciscus Verburch, Biezius, Ostrum et Marti-nus Joannis D.

3 scripsi Daventriam ad Magistratum, cui commendavi pro Rectore 4*° Classis fllium D. Tossani, qui deinde vocatus est ad Rectoratum.

11 studiosus quidam Borre condemnatus in libram Plandricam a Rectore, quod contra interdictum gestasset arma. Cumque recusaret banc mulctam contumaciter solvere, erasus est ex Albo studiosorum.

12 studiosi magno numero coacti ante Collegium occlu-serunt januas Auditorii et scamna everterunt, ne quis posset docere.

12 exhibuerunt studiosi libellum supplicem quo petierunt Magistratum arceri a judicio Universitatis, quod rejectum est a Professoribus et injunctum ut mutaretur libellus.

1) Hoogleeraar in de Medicijnen te b\'rauekor (158U—1606), Zio W, B. S. Boeles, ï\'rieslands Hooyesehool, Dl. 11 bl. 56 y.v.

17 conventus habitus fult, in quo Rector proposuit, Magistratum veile ut inquireretür in auctores turbarum qui excluserunt auditores a Collegio, seamna fregerunt et in aquam studiosum jaotare voluerunt, quod Professores dissimulandum censuerunt, quia animi studiosorum propter nimium rigorem sententiae irritati erant et praeterea calore juvenili eonoitati omnes fare studiosi hujus turbae rei erant.

22 comparuerunt in Senatu Academico Commissarii Or-dinum Douza, Banckius et Lewius, quibus erat mandatum ab Ordinibus ut cognoscerent de querelis studiosorum. Habuit orationem nomine studiosorum Kekerbart Dantis-canus et petiit ut 3 Curatores eoncedantur, ut eximantur a iurisdietione Magistratus urbani et fruantur immunitatibus exotioarum cerevisiarum. Delegati responderunt se negotium communioaturos cum Senatu hujus urbis et a nobis exquisiverunt quid remedii videretur adhibendum. Pro-tessores videbantur declinare invidiam, itaque, cum res inter studiosos et Magistratus tantum ageretur, putabant satius esse partes inter se committere. — Pridie Kekerbart in conventu Ordinum Hagae quoque orationem ha-buit ejusdem argumenti.

23 conclusum in Senatu Academico ut singuli Professores moneant studiosos, ut contineant se in officio nee quiequam temere contra Magistratum attentent. Duo de-putati sunt, D. Paw et D. Tuningus, qui referant Senatui, deputatos Ordinum petiisse ut hoe praestarent Professores, quod et se praestituros promiserunt, seque de Magistratu hanc fiduciam habere quod omnia consilia ad quietem et tranquillitatem Academiae dirigerent.

26 scriptum nomine Senatus Academici ad Ordines, postulante Magistratu hujus urbis, studiosos sine consilio

1) Studiosus — sumus, ook in Hs. 957. lu Hs. 316 leest men: „Mense Majo et Jimio saepius non habitae sunt lectiones a Professoribus propter turbas a studiosis excitatas,quot;

et auctoritate Professorum querelas suas exposuisse Ordi-nibus, nihilque esse contentionis Professoribus istis de rebus cum Magistratu.

28 responsum ab Ordinibus studiosis, ut modeste posthac se gererent et suum facerent officium, sic Magistratus hujus urbis nihil in illos iniquius aut durius esset deoreturus \').

1 Junii in conventu propositum a Magistratu ut in praecipuos auctores turbae inquiratur et puniatur. Professores omnes statuerunt aftvyaTixv esse inducendam.

7 affixus libellus famosus in Hautenum et Supprae-torem Leydensem, eoque die exclusi Professores fere omnes insolentia studiosorum non legerunt.

8 D. Gomarus vocatus ad Professionem Theologicam habuit praefationem de Novo et Veteri Testamento ¹).

10 oratio habita a D. Junio de Statu Academiae, qua studiosi admoniti sunt ut ad officium reverterentur ²).

13 edictum affixum fuit, quo studiosi sunt admoniti ut nemo alium turbaret vel impediret quominus ad lec-tiones vel disputationes publicas accedat, sed edictum avulsum et corruptum fuit.

Eodem incoepit disputare Camerlingus de Jurisdictione, praeside Beyma, sed explosa est disputatio tumulto studiosorum, ita ut privatim cogeretur disputare in conventu Professorum.

1 Junii. In conventn — Testamento, ook in Hs. 957 en: U. Gomarus — Testamento mede in Hs. 215.

9/10 Junii. Exclusi — reverterentur ook in Hs. 957 eu: Oratio — reverterentur in Hs. 215,

Eodem conclusum in Senatu Academico ut deputati Professores in Curia conveniant Magistratum , qui compes-cendis motibus studiosorum certa proponent remedia eaque deinde referant ad Senatum Academicum. Deputati sunt Reetor, D. Gomarus, ego, Bontius et Vulcanius \').

22 disputavit de Tutelis Titus Tannia privatim, praeside Tuningo. Respondit timide et non satis expedite, quamvis materiam ipsam mediocriter intelligebat.

D. Tuningus tribus Candidatis Camerlingo, Echtenio et Tanniae gradum Doctoratus privatim contulit.

Eodem oblatus supplex libellus a studiosis Senatui Academico ut remedium aliquod adhiberet tumultui com-pescendo. Deputati sunt Mag. Rector, D. Junius et Tuningus, ut Hagam conveniant D. Curatorem Douzam et cum eo communicarent de remedio aliquo, quo consulatur tranquillitati Academiae. Decretum quoque ut argumen-tura libelli supplicis communicetur Senatui et ab eo peta-tur, ut restituant studiosis denegatas immunitates cere-visiarias ¹)

Eodem ad coenam nos invitarunt duo Frisii, Doctores Tannia et Eschenus. Aderant D. Junius, Beyraa, ego, Tuningus, Vulcanius et D. Mello.

18 coeperunt apud me disputare collegae 7 Institutiones, a materia testamentaria facto initio, qui erant Stickius, Angelus Arnemiensis, duo Zelandi Oliartz et Loperus, duo Poppii fratres et Boricius Frisius. Accesserunt postea 2 alii. Jacobus Elburgensis et Limborch Zwollensis.

25 proposuit M. Rector in Senatu Academico, legatos exposuisse negocium Curator! de turbis Academicis, qui promisit se apud Ordines negocia Academiae curare velle, ne quid detrimenti capiat res literaria, et decretum ut ult. Junii ad lectiones revertamur.

Oblatus — cerevisiarias, ook iu Hs. 957 dat bij „Senatuiquot; in margine plaatst „Sc. Urbano.quot;

2 Julii recepi literas a Secretario Adolpho Donkell una cum reditibus a Magistratu mihi debitis, soil. 27 florenis aureis 28 stuferorum.

Bodem die fui Hagae, conveni cognatum Reydanum et apud ilium pransus sum, qui quaestionem testamentariam mi . ® lit, ut in ea Facultas juridica nostra conscriberet consilium.

1 Julii constituti 2 Curatores Academiae, Consul Del-phensis Jo. Grotius et Consiliarius Banckius.

5 natus est mihi mane hora 5a filiolus Henricus, non sine praesentissimi mortis periculo matris aut partus, sed clementissimus Deus misericorditer utrumque conservavit de quo benedictus sit Deus.

8 conscripsi consilium in causa testamentaria nomine cognati Key dam, communicata quaestione cum reliqui\' rrofessoribus.

13 respondit Jo. Basius de Legitima, praeside Beyma, prompte et eleganter. Opponebant Campen , Endegeest ,

Eodem die obtuli filiolum meolum *) Henricum baptismo. busceptores fuerunt D. Grotius et soror mea Judith, cuius absentis vicem supplevit cognata Sara Hanen.

16 mortuus est filiolus Henricus hora prima pomeri-diana, cum a sejcta hora matutina incepisset cum morte connictan. Vidimus in eo magnas miserias, a quibus Deus eum tandem placidissime libera vit, cui honos et gloria sit in aeternum.

Eodem die venit ad nos soror Dorren cum filio Henrico quam ad susceptricein filii invitaveram.

1) Proposuit sedari, ook in Hs. 957 hetwelk voor „revertamurquot; leest: „revertautur.quot;

Misi descriptam copiam van die handtschrifft van Johan Ostendorp an Jacob van Luick, um die weder tho ferde-ren van hem, dat wij doir verliesinge der copijen niet in schaden geraden.

16 eodem occupatum et eversum pulvere tormentario propugnaculum urbis Groningensis, in quo 400 milites plus minus perierunt. Iterum 4 legatos ad Comitem Mau-riciura miserunt, qui de deditione agerent \').

21 invitavi ad coenam compatrem meum D. Grotium cum uxore, D. Beyma cum uxore, cognatum Galium eum sorore et Snellius, sed uxor tantum venerat.

Eodem capta Groninga per compositionem, cum res eorum ad extremas angustias redactae essent. Deditionis hae fuerunt conditiones: 1°, ut milites praesidiarii ad Rhe-num usqae incolumes deducantur, neque tribus niensibus contra nostrum exercitum mllitarent; 2°, ut recipiant 8 vel 10 signa militum; 3°, ut vera Reformata religio publice tantum exerceatur, sed Pontificiis nulla injuria vel vis inferatur quoad conscientias; 4°, ut Ecclesiastici sua bona retineant ad vitam (quod alimentis sufficiat). Gubernator illis constitutus Comes Wilhelmus a Nassow.

25 adfuerunt Curatores, nove ab Ordinibus constituti ¹), Banckius, Nordwickius et Grotius Consul Delphensis, ex-posueruntque Rectori et Consulibus mandata sua. Quatuor ex Professoribus illis gratulati sunt de novo honore quot;) Junius, Beyma, Hornius cum Rectore.

27 triumphus habitus Leydae et concio sive gratiarum actio ad Deum pro insigni victoria Groningensi.

Divertit apud me Franciscus ²) per unum diera, concio-nator Ecclesiae Daventriensis.

I et 2 conventus habitus Curatorum et Professorum in quo lecta et examinata sunt statuta et indicatum a Profes-soribus quid in iis desideraretur. Eodem propositum a Curatoribus, anne jure posset instudiosos poena capitalis statui in delictis. Responsum jure cotnmuni non majo-rem poenam esse irapositam quam exilii vel perpetuarum carceruna, si tarnen Ordines decernant aliam Professores libenter parituros \').

3 conscripsimus consilium in causa feudali seu posses-soria nomine D. Sandii, quid recti agat interdicto Uti possidetis cum de illius possessione et turbatione adver-sarii satis probatum sit. Reoipimus singuli Professores pro duobus consiliis 5 florenos cum 7% stuferis

5 conveni Hagae D. Scharff, cumque eo pransus sum, quo excurreram cum D. Beyma et Tuningo.

Eodem fama venit Hagam de occupato Laoduno a Rege Galliae, ita ut uno die duo munitissima oppida Groninga et Laodunum dedita fuerint.

7 et 8 examinatus est in Jure pro gradu Lioentiae Frisius quidam, Schelto Rispens; respondit timide, verecundia suffusus, sed tamen rem satis intelligebat. Assignatae sunt illi 2 L.L. a me et Beyma, L. Societatera 76, - pro Socio et L. Actor 23, C. de Probationibus ³).

II promotus privatim in Licentiatum Juris Schelto Rispens a D. Beyma. Respondit de Nuptiis apte et medo-criter.

27 magna gratulatione et triumpho exceptus liic Comes Mauricius, reversus ex occupatione urbis Groningensi.

Januari 1599, na den kansel der Lebuïnuskerk verlaten te hebben, door Hendrik van Aehtevelt, een Katholiek van goeden huize, in het kerkgebouw werd vermoord. Zie Revius, Daventria illustr. p. 599.

Comoedi in ejus honorem duobus locis in theatris exhi-buerunt spectacula. Oranes Sagittarii obviam prodierunt. ïotus Magistratus ad portam obviam ei processit. Rector Grotius cum 5 deputatis Professoribus in Aula Principis illi de victoria parta foeliciter gratulatus est.

Ult. acoepit a me imprimendas Centurias 2 antinomia-rum Raphelingius, pactumque inter nos fuit ut exemplaria redimerem centum.

Misi literas Amsterodamum ad cognatum Johannem Reydanum, quibus ilium compellavi de debito.

Finem imposui descripJs duabus Centuriis in mundum. Conveni Raphelingium ut certum pretium mihi indicaret, qui promisit ut centum exemplaria X florenis minus quam publice venderentur, redimerem.

6 et 7 convenerunt me Verdoes, Coörn, Verburch et Grasswinckell et rogarunt ut Collegium Pandectarum in-stituerem. Promisi id me facturum post Nundinas Ley-denses.

10 respondit praeside Beyma mediocriter de Pactis Bu-gelius Dantiscanus. Opposuerunt Stickius, Coörn, Basius, Verburch et Grasswinckell.

24 respondit me praeside Jacobus Douza docte et prompte de Usuris. Opponebant Sticke, Amsterodamensis quidam Bacalaureus, Hottinga, Corn et Grasswinckell.

30 accesserunt me Verdoes, Graswinckel, Lewius, Cam-pen, Verborch et Coörn et statuta conscripserunt collegii materiasque dispatandas excerpserunt et sortiti sunt de

ordine respondentium. Obtuli autem illis disputandas materias 56, sed tarnen disputatae tantum sunt 44.

5 Octob. abiit pater cum uxore et liberis a nobis cum per novendium apud nos fuissent. Abiens dedit nobis tantum pecuniae pro quadrante vasis butyri.

Eodem die transiit banc urbem Comes Mauricius, co-mitatus circiter 40 curribus; pridie ejus cquites praesidiarii praecesserant, die gwarde vocant.

11 propositum nobis scriptum a Curatoribus, quod pete-bant a nobis approbari, quo continebatur: 1quot;. ut ad resti-tutionem famae \'Hauteni agnoscerent Professores impro-bum esse factum quod fenestrae illius sunt efl\'ractae et libelli famosi sunt affixi; 2°. ut declararent per conni-ventiam eorum non esse de studiosis sumtum supplicium; 3°. ut damnum fenestrarum repararetur ex aerario Acade-mico. Conclusum hoc scriptum eo modo confectum im-probari Professoribus, sed aliud scribendum a Rectore et Assessoribus quod comprobabit Senatus Academicus \').

15 respondit de G4 Axiomatibus juris Jacobus Coom, docte. Opponebant Verburch, Basius, Sticke et Verdoess, praeside Beyma.

20 interfectus est ab alumnis Collegii apparitor Prae-toris, eo quod alumnus quidam, Menzonis Altingii filius, lictorum interventu et auxilio crudeliter virgis caesus erat a P. Bercio.

24 a Curatoribus in conventu propositum ut duo ex Professoribus adjungerentur examini Collegiatorum, qui caedi interfuerunt. Decisum banc rem pertinere ad Or-dines, quia jurisdictionem in gravioribus delictis Collegiatorum Ordines sibi reservarunt ¹).

26 institui duo collegia privatim sub me disputantium Pandectas, in quorum unum mane, altero post meridiem disputabantur bae materiae.

Eodem die prima disputatio habita, respondente in primo collegio Jaoobo Verdoess, in seoundo Gisberto Boricio.

In primo collegio adscripti erant collegae 9: Douza, Verburch, Grasswinckel, Theodorus Levvius, Frisius Slo-tanus, Campen, Pynaeker, Albihius, Camerling et Vog-diua. Accesserunt Volkerus Cornolii Medeblicensis et Renoy Delphensis. In secnndo collegio hi erant inscripti: Bori-cius, Loperus Zelandus, Oliartz, Jacobus Elburgensis, Limborch, uterquc Poppe, Angelus Sticke el Vloswick. Accesserunt Qwirinus Delphensis et Johannes Neckius.

31 misi Martino Zeisz pecuniam ex venditione librorum suorum redactam cum nauta Petro Andreae.

2 in prandio et in coena fui invitatus a vidua Waltheri concionatoris, cui aderat Leo Minister Bommelensis; vo-catus erat etiam ad coenam Merula cum uxore et jucundis confabulationibus tempus exegimus.

7 promulgatum est edictum in Acadcmia quo mandant Ordines Hollandiae ut studiosorum et bursalium delicta puniantur secundum jus commune et jus patriae. Item ut carcer sit studiosis publica custodia Civitatis per pro-visionem, donee aliter sit ab Ordinibus constitutum \').

4 et 7 Novembris propter deliberationem de edicto non docuimus. Curatores venerant ut adessent promulgationi, sed instante hora promulgationis per Pensionarium man-dabant Profeasori Theologiae vel Philosophiae ut orationem haberet ad studiosos, qua illos ad modestiam et obedien-tiam hortaretur, quod cum recusarent non venerunt Curatores, sed tamen studiosi summa modestia audiverunt promulgationem edioti ¹).

10 recepi literas ab affine Dorrio, una cum 8 fiorenis minus 2 sestertiis ex hereditate materterae Elizabethae.

dictuml, illique mortem comminatus est, quod eum suspec-tum habuit de effractione fenestrarum. Hospitis tarnen interventu dissidium sedatum seu conflictus impeditus est \').

15 invitatus sum ad coenam a D. Grotio cum Beyma et Boncio; bibi largius, quod Deus mihi olementer ignoscat.

14 promulgatum edictum ex Curia, ne cives vel studiosi post medium octavae sine lumine et cum armis incedant per plateam. Item ne larvati egrediantur. 3° ut si fenestras alibi effringant, concurrant cives ad arma et eos offerant Magistratui vel excubitoribus.

23 conceptum et conscriptum edictum in Senatu Acade-mico ex authoritate Curatorum, ne studiosi post occasura solis accincti eant gladiis. Item ne post X absque lumine incedant. Item ne larvatis eant sub certis mulctis pecu-niariis. Quod si vero deprehendat aliquem Praetor post horam X cum armis et sine lumine, quod ad tempus possit eum detinere custodiae, donec de causa cognoscatur; sed tamen personarurn, loei et causae circumstantiae in hac apprehensione servandae sunt.

Eodem die Praetor cum magna manu militari inquisivit XI studiosos, qui ante aliquot noctes fenestras effregerant, sed studiosi evadebant et abscondebantur, cum tamen portae clausae detinerentur ¹).

26 conveni Pensionarium et ostendi illi quid publice praelegerim ad Auth.²) Habita, petiique ut exponerent Con-sules nihil me praelegisse, quod juventutem ab officio avocare posset, simulque rogavi ut librum meum com-mendaret Ordinibus.

Uit. Novembris profectus sum Hagam cum uxore, petiique a D. Scharffio ut instantibus Comitiis librum meum offerret Advocato Barnevelt; conveni etiam D. Douzam et Graphiarium Arssens eosque rogavi ut eundem librum Ordinibus commendarent.

3 conveni D. Pensionarium, qüi dixit se excusasse me apud Consules de explicatione mea super Auth. Habita et promisit se oommendatururn librum meum Ordinibus.

7 respondit Gabriel Harsdorffer Norimbergensis de prima parte tituli de Actionibus docte et expedite, praeside Bey ma. Opposuerunt Angelus Arnemiensis, Hottinga, duo Dantiscani, Kleinfelt et Buguelius.

10 conveni primarium Consulem Class Willemsen petii-que ut in Comitiis librum meum commendaret Ordinibus Hollandiae, quod promte promisit se facturum.

15 per D. Scarffium Centurias meas enantiophanon ex-hibui Hagae Advocato Hollandiae, qui sequenti septimana promittebat se eos Ordinibus exbibiturum.

Eodem conveni D. Grotium Curatorem, qui promisit se sedulo negotium intimeque Advocato commendaturum, quod et fecit.

16 tradidi libros Pensionario, qui recepit se ad dictum diem velle in Comitiis curare libros Ordinibus tradi et distribui.

Eodem Consiliario Vosbergio libros aliquos tradidi, ut congruo tempore Zelandiae Ordinibus offerret, quod sedulo se curaturum promisit.

17 domum reversus sum Haga, ubi per biduum com-moratus eram exhibendi libri gratia.

18 et 19 scripsi literas ad Pensionarium Zelandiae Christophorum Rolzium \'), item ad Pensionarium Middel-burgensem Duystium et ad Thesaurarium Valkium, qui-bus petii ut librum commendarent Ordinibus, singulisque exemplar misi.

24 vocavit me Pensionarius ad se et indicavit mihi Ordines Hollandiae adsignasse mihi pro premio dedicationis libri

1) d. i. Christoffel Roels. Zie Zelandia illustr. I bl. 76 eu \'s Gravezaude, De Unie van Utrecht herdacht, bl. 253.

mei 250 Carolinos, quos recipiam a Consule Laurentio An-dreae, a Zelancliae vero Ordinibus percepi Carolinos 150.

2 scripsi literas ad Pensionarium Middelburgensem Jo-hannem van der Werkern, misique ei exemplar libri mei et petii ut eundem commendaret Ordinibus Zelandiae.

6 invitarunt me ad prandium Cos. Zwollensis Terborch et Satrapa in Vollenho in aedibus Joannis Marei.

9 omnes alumni jussi sunt discedere ex Collegio ïheo-logico a Curatoribus, eo quod nolebant praestare jura-mentum de auxilio praebendo Regenti in castigationibus infligendis. \')

15 invitatus ad coenam a vidua Waltheri concionatoris, quae nos splendido excepit convivio. Douza et alii con-victores vinum praebebant.

20 imposui flnem titulo de Legatis primo et transivi ad titulum de Acquirenda possessione.

22 fui in coena apud D. Beyma una cum Grotio, Hornio et Jacobo Andreae, Substituto sive inferiori Secretario.

24 iterum scripsi ad Dorrium misique ei exemplar libri mei, cum prius in via periisset.

25 fui in prandio apud Licentiatum van der Becke una cum D. Junio, Trelcatio, D. Gomaro et Beyma

1 mane hora octava facta electio novi Rectoris in me et Boncium. Ego septem, Boncius sex habebat suffragia. Fuerunt et quaedam suffragia collata in D. Junium, Go-marum , Beyma, Hornium, Pawium et Raphelingium.

Bodem petiit P. Bercius ut posset admitti ad docendura publice exercitii gratia Ethica. Concessum ei ut 7-gt; vel 8» doceret.

4 tentavit P. Bercius habere praefationem in Ethica, sed antequam ascenderet cathedram explosus est ab audito-ribus. \')

Reddidit rationes Rector inscriptionis studiosorum. Inscripti fuerunt hoe anno studiosi 149. Singuli pro sua portione receperunt 8 florenos cum 12 sestertiis.

Ego et Boncius sorte electi sumus in Adsessores, sortione facta inter me et Beyma. Praestiterunt Assessores jura-mentum publice in Auditorio, tam Professores quam Con-sules et Scabini, item Praetor et Rector.

Eodem recepi a Quaestore Laurentio Andreae honorarium pro libro meo ab Ordinibus decretum, ducentos quinquaginta Carolines.

10 propositum in conventu a Rectore quod conclusum sit a Curatoribus ut singulis bienniis dentur nobis 30 floreni pro comparanda toga, idque in locum annui con-vivii omissi.

Item propositum ut feriae praesertim Caniculares abbre-vientur. Responsum, nos hoe compensare privatis dispu-tationibus, quas auctis lectionibus oporteret intermittere.

Eodem tempore Vulcanius abiit munere Secretarii, aucto illi stipendio ad 600 florenos, eo maxime nomine ut translationis seu interpretationis munere fungatur ex Graeco in Latinum. Curatores proponebant de subrogaudo Bercio in Secretarii locum. Respondebant Professores electio-nem hanc pertinere ad Reotorem, Curatores et Assessores. ¹)

19 perlegi scriptum Advocati Castricom de Jure reprae-sentationis, quod mihi examinandum obtulerat D. Merula, quod approbavi et typis dignum judicavi.

20 conventus indictus Assessorum, ubi exhibueruut Curatores rescriptum Ordinum, ut peculiaris carcer studiosis assignetur; item ut in eodem loco judicia studiosorum

Propositum — Assessores, ook in Hs. 957. In marginc legitur: „Nota ad quos pertineat electio Secretarii Academici.quot;

exerceantur. A prandio convocati oranes Professores, qui-bus placuit hoc, mode nulla ibi alia judicia criminalia exerceantur, quod Magistratus promisit se ouraturum. \')

23 misi cognato Joanni Reydano 200 Carolines sub annuls redditibus, ut septem pro 100 annuatim pendat.

24 conveni cum D. Tuningo et Merula Balivium Ver-doessiura et petiimus, ut injuriam qua affecerat verbis qui-busdam contumeliosis prolatis eum Hackius in causa foeneratoris illi condonaret. Respondit se prius banc rem cum Magistratu communicaturum.

26 conscripsi formulam transactionis et reconciliationis inter Hackium et Verdoes, quae panels verbis amplius extensis utrinque placuit.

I actus transactionis inter praedictas partes completus et a Thoma Spranchusen, Ministro Verbi Dei, me. Tuningo et Merula subscriptus est.

8 habitum judicium, in quo Lemmen convenlt Tinran-num Veen pro 72 libris, sibi debitis ex sponsione facta In eventum conditionis matrimonii, deposltls eo nomine a Lemmo aliquot annulis, qui 34 libras valebant, ut si allquis procorum, qui eo tempore praegentes erant, intra annum contraherent matrimonium, banc sumnoam sibi re-stitueret, sin minus ut nihil eo nomine solveret. Decretum est ut causa decideretur per amicabiles compositores, sin minus ut post octiduum ulterius in causa pi/ocederetur.

5 invltavit me cum uxore Vulcanius ad convivio\'lum pomeridianum. Aderat et Bastingius cum uxore et Tuningus.

7 receperunt singuli Professores pro togis, Ordinarii scilicet, 30 florenos hac lege, ut singulis bienniis tantum-dem pro togis reciperemus loco convivii, ea lege ut ad lectiones et actus publicos semper incedamus togati.

posuerunt Borioius, Suseler Zutphaniensis, Verburchius et Endegeest, qui cum protraheret disputationem ultra horam, strepitu pedum auditores finem disputationis urgebant.

13 respondit me praeside de Variis juris axiomatibus Casparus Apollonius, verecunde sed tarnen solide et docte. Opposuerunt Cornelius Nicolai Zelandus, Renoy, Sebasti-anus Oliartz, Angelus Arnemiensis et Jacobus Douza.

26 ipso die Paschae accessi sacram synaxin, quod ad fidei et probitatis incrementum Deus benigne mihi eve-nire largiatur. Votum feci Deo ab hoe tempore me singulis diebus aliquid in sacris tractaturum. Evolvam dili-genter Biblia cum notis Junii, Parallela Junii et Kemni-cotti Contra Concilium Tridentinum et diebus Sabbati et Solis Novum Testamentum.

25 accepi literas a cognato E. Reydano, quibus agebat gratias pro exemplari libri mei et valde scribebat sibi pro-bari meum scriptum, et admonebat ut pergerem similes lucubrationes elimare, iisque edendis nomen mihi parare.

26 ipso Paschae die recepi literas a Friderico Hermanni Vlissingensi Pensionario, quibus pro transmisso libro meo gratias et agebat et plurimum sibi eundem librum probari et placere scribebat, adhortabaturque ut legalia studia eodem modo juvare pergerem.

4 Aprilis ego coepi explicare titulum de Usucapione numero 23 auditorum. D. Beyma relicta praelectione Codicis ex rogatu studiosorum, aggressus est explicationem tituli Digestorum de Pignoribus.

12 respondit in Ethicis de Justitia, sine praeside, M. Chris-tophorus Spindlerus Carinolensis. \')

Eodem primum judicium habitum in novo dicasterio Academiae, et absolutus est Hermannus Puppius ab accu-satione homicidii per calorem inconsultum perpetrati ex gratia illi ab Ordinibus concessa, vulgo -pardoen. ¹)

15 respondit Franciscus Verburch de Axioraatibus pro-babilibus in utramque partem, praeside Beyma, commode et docte. Opposuerunt Graswinkel, Tobias Coënius, Buge-lius Dantiscanus et Hottinga.

19 misi literas ad Dorrium, una cum Decii consiliis et scripsi ad sororem Middelburchs de profectu filii iterato.

29 accepi literas a Consiliario seu Syndico Vlissingensi Friderico Hermanni, quibus prolixe et benigne sua officia mihi deferebat.

29 respondit, praeside Beyma, docte et promptissime Tobias Cönius de Variis axiomatibus desumptis ex primo Institutionum libro. Opponebant Qwirinus Delphensis, Bo-ricius, praeceptor Hoffmanni et Schotte novitius Zelandus.

Bodem conclusum in Senatu Academico ut posthac die Veneris medio inter Ascensionem Domini et Encaenia \'), semper doceretur et post finitas singulas vacantias diebus Lunae ad lectionem Professores revertantur.

6 respondit me praeside Basius de Stipulationibus , erudite et valde prompte. Opposuerunt Campius, Verburch, Douza et Gisbertus Vloswick, qui omnium primo hac vice opposuit et foeliciter.

Eodem scripsi Daventriam ad Scholier Consulem, eique misi consultationem a me scriptam.

11 recepi literas a clarissimo Juris-Consulto Johanne Basio, quibus filium mihi commendabat.

12 respondit de Dote, praeside Beyma, Bugelius Dantiscanus docte et prompte. Opposuerunt Graswinckel, Angelus et Renoy.

22 misit ad me theses de Usuris Grotenhus, quas dis-putavit exercitii gratia Heidelbergae.

24 dies precum publice indictus, ut clementissimus Deus iram suam avertat ab hisce provinciis et contra tyrannidem hostium nos foeliciter protegat largiaturque contra hostem victorias.

Eodem conventus habitus in quo statuta Collegii aucta et mutata praelecta sunt Professoribus, ut judicium suum de iis interponerent. Actum de Bercio continuando in Subregentem, et conclusum eura in Collegio retinendum. Bastingius, in Ordinarium Professorem confirmatus, prae-stitit juramentum.

1 scripsi Enchusam ad Hortensium, eique misi fiorenos V minus quadrante pro lignis per nautam Rosendalium.

3 respondit me praeside de Tutelis docte et expedite Reinoldus Rheinfelt Dantiscanus. Opponebant Egaardus Dantiscanus, Bugelius, Angelus et Boricius.

6 scripsit Academia consilium Juris in causa societatis, praesente et consulente etiam Hogerbetio.

7 convenit inter nos ut Pensionarius reciperetur in Facul-tatem Juris et singulis bienniis crearetur Decanus Facultatis Juridicae, qui omnes causas et acta ad se delata examinabit et primo consilium formabit, et causam referet ad Collegas, qui deinde de singulis etiam ex jure respondebunt. Decanus autem pro labore suo tertiam partem salarii solus percipiet.

7, 8 et 9 studiosi aliquot egerunt comoedias tres, Plu-tum Aristopbanis, Senecae Troadem et Plauti Militem gloriosum, valde eximie. Choragus fuit Codaeus Con-rector Scholae. Intertuit toto triduo Senatus hujus urbis et Professores fere ornnes, tertio die et Curatores acces-serunt \').

10 Douza disputavit aliquae controversia axiomata ex materia Testamentaria, praeside Beyma. Respondit audacter et animose. Opposuerunt tantum Graswinckel et Hottinga.

Eodem duo Consiliarii Vosbergius et Duystius Pensionarius Middelburgensis obtulerunt mihi dono munusculum 100 dalerorum pro dedicatione libri mei \'EvxvrioCpixvxy.

15 scripsi literas ad Ordines Zelandiae, quae continebant gratiarura actionem pro honorario pro libro raisso.

26 venerunt ad me filii Brenii in privatam habitationem et Dominus de Kronenburch cum praeceptore Esaia Gallo.

28 dono mihi raisit duos Gallicos Coronatos pro libro meo \'EvmnoCpixvciv Brienius.

23 Junii auspicatus sum titulum de V. 0. \') in prae-sentia circiter 40 auditorum.

1 respondit Tbeodorus Leontius, collega privati mei Collegii, de Principiis juris docte et acute , praeside Beyma. Opposuerunt Philibertus Borstel Zelandus, Sipenstein, Jacobus Elburgensis, Licentiatus Swaneburch et Jacobus Campius.

6 misi Dorrio Singularia doctorum, emta a Ludovico Pedillo XI florenis. Scripsi et ad Scarfflum de filiis suis mittendis.

7 transiit hac Comes Mauricius cum 50 curribus ad exercitum perducendum contra hostem.

8 respondit me praeside Stickius de Axiomatibus juris controversi, expedite et audacter. Opposuerunt Boricius, Qwirinus Delphensis, Hottinga et Vloswick. Interfuit disputationi primo Dominus Aldegonde.

15 respondit me praeside Jacobus Campe de Dolo et metu. Opponebant Renoy, Genitscb et Vloswick. Inter-erant disputationi Consiliarius Borre, Sonnius Syndicus Middelburgensis, Advocatus Potterus et Berendrecht, cog-nati Campii, qui me ad convivium vocarunt in aedibus Joannes Marci. Magistratus dono dedit 8 lotas vini.

26 respondit de variis axiomatibus ex materia Delioto-rum Tobias Coënius, me praeside, docte et magna cum laude. Opposuerunt Verburch, Graswinckell, Mastelotius Theologiae studiosus, Douza, Camerling et Cornelius Nioolai Zelandus.

22 incoepi laborare febri, sed Deo sit laus et benedic-tio, septimana una exacta melius coepi valere.

Professores docuerunt usque ad 28 Julii inclusive, additis praeter solitum morem 14 diebus et decurtatis Caniculari-bus per duas septimanas.

24 cum Comes Mauricius per decem dies obsedisset Grollam, exercitus hostilis trajecto Rheno adventavit cum 8 millibus militum et mille ducentis peditibus. Quo cognito retrocessit noster exercitus, abductis omnibus tormentis bellicis Dosburgum et Zutplianiam versus.

Hisce Canicularibus docuit Dominus Junius et exposuit Tertulliani librum de Pallio \').

6 iterum novi alumni venerunt in Collegium Theologi-cum et restauratum est per novum Praesidem D. Cuch-linum. Faxit Deus ut meliori successu et profectu instituatur disciplina Collegii.

11 fui cum cognato Gallo in domo dicta Kronstein, ibique pacta dotalia subsignavimus inita inter Carolum Sandium et filiam Danielis de Wingarden.

16 profectus sum solus in Transisulaniam ibique negotia mea foeliciter peregi, debita exegi, rationes suscepi a procuratore nostro Jacobo Luick, domumque incolumis 4 Septembris sum reversus cum fratre Boldwino et filia Wilhelma.

2 conflictus habitus prope Wesaliam inter hostes et nostrum exercitum. A nostra quidem parte stetit victoria et caesi triplo plus ex hostibus quam nostris, scilicet 160 equites, sed perierunt a parte nostra Comes Philippus a Nassow et frater ejus captus. Occubuit quoque Comes Solmensis.

23 respondit de Usufructu, praeside Bey ma, Aegidius Bucherellus Gallus, commode et expedite. Opposuerunt Gallus quidam, Basius, Hottinga, Angelus et Boricius.

praeside, docte et prompte. Opponebant Gisbertus Vlos-wiek , Qwirinus Stryen Delphensis, Clemens Barsdorp et Hottinga.

8 et 9 interfui nuptiis Caroli Sandii cum filia Danielis Wingarden in arce Kronstein, forisque pernoctavi.

10 et 11 convocatus in Curia Senatus Ecclesiasticus et gravis criminatio instituta contra Hackium, quod Magi-stratum contumeliosis verbis prosoiderat, petivitque Ma-gistratus ut conjunctis Kcclesiastici Senatus suffragiis a ministerio removeretur. Respondimus ut querelas suas et accusationes contra eum in Senatu Ecclesiastico ecclesi-astice proponerent vel politice in foro politico, ut praevia cognitione causa tandem legitimo judicio quaestio finiretur. Respondit Senatus quod causam adhuc aliquandiu in de-liberatione relinqueret.

13 in Curia coram Senatu Ecclesiastico Hackius a ministerio concionandi a Magistratu depositus propter con-tumelias et injurias quasdam, tum in Curia, turn pro concione contra Magistratum effusas. Intercessit quidem pro illo Senatus Ecclesiasticus, sed nihil potuimus ob-tinere \').

21 respondit, me praeside, pro gradu Doctoris Clemens Barsdorp de Interdictis, docte et expedite. Opponebant Qwirinus Delfensis, Graswinckel et Verdoes.

23 respondit de Rebus creditis, praeside Beyma, Hero Hottinga docte et solide. Opposuerunt Vloswick, Boricius, Douza et Frisius.

30 et 31 privatim examinatus est Gerardus Tbomae Amsterdamensis pro gradu Doctoratus. Datae illi sunt 2 Leges a Grotio et Tuningo: L. Foramen, ~ de Ser. urb. praed. et L. Licet, 0. de Procur. ¹) Timide et cunctanter tardeque in secundo examine ad objectiones respondit, sed in primo mediocriter de generalibus juris quaestioni-bus sese expedivit.

7 invitavi ad coenam conpatres meos Boldewinuiu fra-trem et sororem Elizabetam, qui levarunt filiam meam Claram de sacro fonte. Praeterea affinem meum D. Hor-tensium, Rectorem Grotium, D. Beyma cum uxoribus, viduam Stoohii cum filio, cognatum Esaiam Galium et viduam Waltheri.

13 diseessit affinis Horteusius cum uxore Enchusam, cum soror apud me per tres fere septimanas, affinis unam commorati assent.

5 obtulerunt mihi duo collegia disputantium phialam argenteam cum 33 daleris Imperialibus. In cocna retinui Pynakerum, Graswinkel, Douzam, Boricium et Vlos-wickium.

16 respondit me praeside de Judiciis mixtis: familia erciscunda, communi dividundo, et finibus regundis \') Qwirinus Stryen solide, docte et eleganter. Opponebant Renoy, Graswinkel, Vloswyck, Sipenstein, Boricius et Petrus Poppe.

22 fuit apud me in prandio Consiliarius Brienen, rediens ex Comitiis Zutphaniensibus, una cum filiis suis et Antonio Linden ac paedagogo Gallo.

30 decretum in Senatu Academico ex placito et propo-sitione Curatorum ut in feriis Natalitiis doceant Professores usque ad profestum Nativitatis Christi; deinde ut in Bac-chanalibus tantum biduo feriantur et redeant die Jovis post Bacchanalia ad lectiones. Bredius a (1. ab) oeconomia Collegii remotus.

tiani, Ravenstein et Arnoldus Cornelii. In eorum locum electi D. Beyma, D. Hogerbetius, Scabinus Petrus Oom Petri et Figulus quidam.

3 scripsi ad Consiliarium Breinium responsum Senatus Ecclesiastici super proposita quaestione ab eo, an duorum fratrum liberi matrimonio jungi possint.

13 respondit Gysbertus Vloswick de Servitutibus me praeside, erudite et presenti animo. Opposuerunt Cornelius Nicolai Zelandus, Endius qui primus bac vice publice opposuit, Qwirinus Delpbensis, Bugelius et Oliartz.

20 respondit Basius, praeside Beyma, erudite et solide de Dividendis et individendis. Opponebant Zelandus quidam, praeceptor filiorum Comitis ab Hohenlo, Hottinga, Clemens Barsdorp et Douza.

Eodem salutavit me Nicolaus Pistorius Doctor, qui quondam fuit discipulus meus, cum jam reversus esset Basilea, ubi gradum Doctoratua sumpsit.

27 respondit me praeside de Pidejussoribus Gisbertus Boricius mediocriter. Opposuerunt Hottinga Junior, Eenst Franikerensis, Qwirinus Strien, Gisbertus Vloswick, Ca-merlingius et Junior Poppe.

1 electio novi Rectoris facta in me et Gomarum. Ego 8 vota consecutus sum, Gomarus 6.

Eodem die et penultima Januarii examinatus pro gradu Doctoratus consequendo Martinus Gregorii Venlonensis. Respondit docte et promtissime. Duae illi Leges ad exatni-nandum datae sunt, scilicet L. Si ex pretio 6, C. Si eer. pet., a me assignata, et L. Si reus promittendi 13, n de Duobus reis, a Beyma.¹)

3 respondit Romboldus Genitz mediocriter et non in-epte de Controversis axionialibus, me praeside. Opponebant Westerbeck, Laitingius, Brouchoven, Aleman et Vloswick.

Eodem inchoatum est collegium publicum disputantinm in Pandectas, qui sub praesidio D. Beymae, Broncliorstii et Grotii deoimo quolibet die publice respondebunt.

6 recitatae sunt literae in Senatu Academico, quibus continebatur Grotium continuatum in triennium, idqne ideo quia boe exigebat tranquillitas et qnies Academiae.

8 Grotius in renunciatione orationem babuit de Dignitate et utilitate üterarum. Cum legeretur juramentum Prae-toris et Consulum ante juramentum Rectoris Vulcanii in Curia, studiosi strepitum pedibus excitabant.

Eodem 4 Assessores in prandio fuerunt apud Curatores, Gomarus, Boncius, ego et Vulcanius.

9 significavi Curatori Bankio nos tres Professores juris instituisse collegium disputationum, eo fine ut Curatores labores nostros extraordinarie remunerentur. Respondit se collegis significaturum et negotium, quod sibi valde pla-cebat, commendaturum, et cum hoc tempore vires aerarii non permitterent honorarii collocationem, tarnen in poste-rum se hoe curaturum.

Eodem vocati sunt Adsessores in conventum Curatoruni, ibique propositum ut remedium quoddam adbibeatur huic inalo, quod quidam petulantes studiosi in exitu inaugu-rationis insultarunt Magistratui. Conclusum ut singuli suos auditores privatim serio moneant, ut in posterum ab hujusmodi insolentiis et contunieliis erga Magistratum abstineant.

10 respondit me praeside Johannes Neckius, perdocte et expedite admodum. Opposuerunt Qwirinus Stryen, Gisbertus Boricius, Cornelius Nicolai Zelandus, Kamerling et Juris Candidatus Martinus Gregorii.

Eodem retnlit Rector in Senatu Curatores contulisse ad usum studiosorum hoe beneficium, ut pro singulis dis-putationibus duo floroni ex publico aerario studiosis de-cernantur pro edendis thesibus

1 Martii respondit pro gradu Doctoratus Martinus Gregorii de Collationibus, praeside Beyma, docte et promte admo-dum. Opponehant Bogelius, Boricius, Vloswick et propter defectum opponentium ego sub fmem aliqua opponebam.

2 respondit me praeside de Variis oontroversis axioma-tibus Petrus Jodoci Campensis, mediocriter et non inepte. Opponebant Florentius Teilingius, Clemens Fabius, Gallus quidam, Arnoldus Limborch, Kamerling, Vloswick et Quirinus Stryen.

5 promotus a D. Beyma Martinus Gregorii; habuit orationem de Praecepto juris: honeste vivere, Beyma. de duobus reliquis praeceptis.

9 Martii initium factum collegii, in quo primus respondit Bugelius de Justitia et jure, praeside D. Beyma, docte et prompte.

Eodem a Consule primario Petro Adriani fui invitatus apud Legates Reipublicae Emdanae, qui veniebant Bruxellis ab Archiduce Alberto. Unus erat Consul Fischer dictus. Alter erat D. Viarda, Syndicus, cujus frater Ennius Viarda studuit sub me Erphordiae. Contraxi cum Legatis fami-liaritatem.

16 respondit me praeside in collegio de Jurisdictione Jacobus Douza, docte et solide. Aderat pater ejus in dis-putatione. Opponebant Philippus Lacke, Petrus Poppo, Arnoldus Limborch, Philibertus Borsalus et Pynacker.

27 respondit praeside Grotio Hero Hottinga docte et exacte de In jus vocando et de edendo. Opponebant Pynacker, Volkerus Medeblicensis, Dominions Hottinga, Antonius Wilhelmi et Johannes Rivier.

3 vocatus fuit D. Beyma ab Ordinibus Frisiae et Aca-demia Franekerensis ad primariam professionem juris.

Uteris publicis per Senatorum Franekeronsium Legatum, eo nomine ad ilium deputatum, illi exhibitis.

4 renunciavit apud Curatores Academiae Hagae Comi-tum, qui postquam eum prius monuissent et invitassent ut maueret, tandem cum omnino staret illi sententiae abeundi, dimiserunt.

9 respondit me praeside Sebastianus Oliartz de Judioiis docte et animose. Opponebant Camerling, Jonas Zelan-dus, Schotte, Poppe junior et Guilhelmus Antonii Zelandus.

27 respondit me praeside Gerardus Camerling erudite et solide, sed paulo praecipitanter et abrupte de Procuratori-bus. Opponebant Schotte, Renoy, Pynacker, Vloswick, Novitius quidam, Oliartz et Hero Hottinga.

4 respondit me praeside Antonius Wilhelmi Blonck Verianus, de Contrahenda emtione, mediocriter. Opponebant Schotte junior, Ferdinandus Middelburgensis et Petrus Poppe.

11 abiit ex hac Academia D. lieyma Franekcram, de-ductus a me et D. Hornio ad pontem Zylanuni.

13 exhibui nomine D. Gryphii vel Buissii libellum sup-j)licem Curatoribus, quo petebat admitti ad professionem Institutum juris. Quaerebat a Grotio et me Banckius quid nobis de eo videretur. Respondi ilium posse huic lectioni cum fructu praefici, si non decrevisssent vocare celebrem Professorem in locum D. Beymae. Res dilata est ad proximum conventum.

)Z, 18 examinatus pro gradu Doctoratus Johannes Sar-cerius Salmontius \'). Respondit non omnino exacte. Duao Leges illi assignatae sunt, L. Curatoris, C. De neg. gest. et L. Si pro fure, t De cond. furt.¹), a Tuningo ct Grotio.

18 respondit exercitii causa praeside Tuningo de Testa-mentis ordinariis Cornelius Nicolai Plessinganus, docte et eleganter. Opponebant Isebrandus Redtwick et Schotte senior.

\'24 et 25 examinatus pro gradu Doctoris Jacobus Coorn Alcmarianus. Respondit docte et exactissime. Duae illi Ti

Leges assignatae sunt, a me L. Domura, C. de R. V., aGrotio L. 4, t Dp usuris. ¹)

1 Junii emi pro affine Hortensio Leges Salicas 22 ses-tertiis cum dimidio. Solvi Raphelingio reliquos libros ab eo emptos, ita ut facta flnali computatione illi reliquos debu- D erim XXII sestertios, quos solvi Raphelingo. Pro affine P²Hortensio exposui pro libris ejus nomine emptis sestertios d octo, quos mihi adhuc debet. ³)

2 Junii venit hue pater uxoris et mansit nobiscum per B quatriduum. Donavit uxori 28 aureos, quos Flandriws

12 et 13 examinatus est Clemens Barsdorp pro gradu Doctoratus. Respondit erudite et admodum promte. Ego illi assignavi L. Naturaliter 12, ff De aoquirenda possessione, I

17 scripsi ad D. Beyma misique ei 2 partem Fachinaei ⁴) comparatam a Ludovico 06 stuferis, Mins. ad Institutio-ncs ^c) et Aritbmeticam Rami, emtos 4 llorenis 1« sestertiis. Emi ctiam pro eo 2 Institutiones 30 sestertiis.

lu margiue*. „Item tapetein meusalcin illi misi, qui coustitit 54 sestertiis.\'

Andreas Fachiuaeus, juris consultus te lugolstadt eu aldaar ca. 1022 quot;■cstorven, gaf uit: Coutrovorsiarum juris libn XIII, Ingolst. 1595, later herhaaldelijk te Keulen gedrukt. Cornelius Pijnaeker, hoogleeraar in de lleeliten, gat\' daarop te Groningen in 1019 een index uit. Zie Adelung, Gelehrt. Lexic. II p. 999 en Boeles, Geseh. v. Frieslands Iloogeschooi II p. 149.

0) Joachim Mijnsingerus schreef: In Institutiones Juris Civilis, Basil. 1555. Zie Catal. libr. Lugd. Bat. 1710, Folio 101.

Academico horaque 2 illi assignata. :\'n 24 incepit Gryphius exercitii gratia publice explicare

Schotte mediocriter. Opponebant Rensen, Veldius et Ger-manus Borussus, Candidatus juris.

0 8 respondit me praeside Jacobus Corenius pro gradu i- Doctoratus de Fruetibus et impensis, docte et solide. Op-e ponebant Junior Schotte, Germanus Elbingius Juris Can\'s didatus et D. Grifius.

11 respondit praeside Heurnio pro gradu Doctoratus de r Erisipelate Nicolaus Thomingius Lipsiensis, mediocriter.

1 der Linden, satis commode. Opposuerunt Philippus Lac-kius, Jacobus Teylingius, P. Poppo et Petrus Jodocus

22 contuli Jaeobo Corcnio et Clement! Barsdorpio gra-dum Doctoratus. O#ationem habuit Corenius de Colla-tione legum et armorum. Ego orationem habui; Quid ex legibus judicandum sit, non ex arbitrio principum vel judicum.

24 et 25 examinatus est Joannes Michael Elbingius Borussus. Respondit omnium exactissime. Duac illi Leges explicandae datae sunt, L. Heres absens 19, t de Judic., et L. Si qui advocatorum 5, C. De postul.,²) quas doc-tissime exposuit et erudite omnibus argumentis respondit,

2 Septembris redierunt Professores ad publicas lectiones. 4 domum ex patria re versus.

6 inoepi publice iterum docere, sumto initio ab expli-catione tituli de Servitutibus.

22 abiit binc Hagam Pensionarius Hogerbetius, vocatus ad munus Consiliarii in Suprema Curia \'), et munen suo presbyteri renuntiavit in Consistorio.

25 recepi literas a Reydano quibus scribebat de condi-tione cognati Broweri apud Regiomorterum oonsequenda.

26 scripsi Zwollam ad affinem Brower ut certi aliquid de tilii oblata conditione respondeat.

5 respondit sub me de Compensationibus ¹) docte et solide, tamen paulo impeditius Johannes Saltzman. Oppo-suerunt Limborch, Poppe, Jobus Zelandus et Novitius quidam, Timannus Wede Ultrajectinus. Respondens con-scripserat 156 theses.

8 respondit me praeside de Variis juris controversi axio-matibus pro Doctoratu Wilhelmus Michaëlis Klbingius, erudite, prompte et exactissime. Interfuit disputationi D. Curator Grotius.

Eodem a prandio Wilhelmus Elbingius a me renuncia-tus Juris Doctor et promotus in Bacalaureum Juris Albertus a Malsum. Decretum ut Bacalaureus 23 aureos Carolines daret pro promotione in fisoutn et 4 aureos promotori.

12 Octob. venit etiam affinis Hortensius et couimoratus apud me per 3 vel 4 dies.

22 per Magistratnm et Senatum Ecolesiasticum instituta collecta pro pauperibus per totam Civitatem et summa pecuniae colleotae ad mille septingentos florenos circiter excurrit. \')

4 obtuli libellum supplicem ut substitui possem in locum evocati D. Beymae. Impetravi auctionem stipendii 100 Carolinorum, quod currere incoepit a 9 Novembris.

9 Novembris disputavit de Pignoribus me praeside Jacobus Endius, respondit mediocriter. Opponebant Pyn-aoker, Varick, Petrus Poppe et Philippus Lacke.

15 et 16 examinatus est pro gradu Doctoratus Magister Franeiscus Govarus Angelus. Respondit satis frigide. Duae Leges illi ad explicandum sunt propositae: L. Exigendi, C. de Procuratoribus et L. Officium 9, de R. V. ¹)

21 Deo adjuvante incoepi secunda vice publice titulum Qui testamentum facere possunt.

4 Decemb. examinatus est pro Doctoratu Hubertus Steengracht Zirixaeus; respondit docte. 2 Leges illi ad explicandum datae sunt: L. Sancimus, C. de Judiciis et L. Quod te 5, ~ De rebus cred. ²). Disputavit de Obligatione alternativa ex L. Cum is 32 § uit., de Cond. inde. ³). Ego illi 7 Decembris gradum contuli.

ceptionibus mediocriter, me praeside. Opposuerunt Rotero-damensis quidam, Hagiensis\'), Barlandus, Poppe, Endius et Licentiatus Cornelius Paulinus.

18 respondit praeside Tuningo de Usuoapionibus van der Wilius, non valde expedite.

24 disputavit me praeside Jobus Porrenarius de Usuris, docte et promte. Opponebant Loperus, Volcerus Cornelii, Pynacker, Sipenstein et Swanenborcb, praeterea et Ise-brandus Retwyck.

1 Januarii edidi in lucem Statuta Collegii publici juridici in Academia Lugdunensi, adjecta praefatione a me consoripta. ¹)

Eodem tempore profectus sum Hagam, obtulique ea D. Curatori Douzae, ibique per triduum commoratus sum apud Brienium, et filios ejus ad proximas Calendas Maji ex mea familia me dimissurum propter incommoditatem uxoris, et propriis liberis meis adjungendum paedagogum significavi.

15 respondit me praeside de Testamentis erudite Gisber-tus Domselar Ultrajectinus. Opponebant Cuyck, Sipenstein, paedagogus filii Consiliarii Comitis ab Hohenlo et Licentiatus Paulinus.

17 Januarii incoepi graviter aegrotare arthritide, qui morbus duravit per septimanas VI; attamen debilitas et languor corporis adhuc reliquus fuit per mensem unum, ita ut ad lectiones non redierim ante Pascha.

6 Martii pro gradu Doctoratus respondit Domselar, praeside Tuningo, do Servitutibus; ll^a ejusdem mensis promotus.

17 accesserunt me 3 Consules cum Pensionario et con-suluerunt me de quarto Professore Juris vocando. Com-mendavi illis ex Germania Godaeum et simul de revo-cando Beyma suasi.

24 et 25 examinatus pro Doctoratu Cornells Pynacker; 2 Leges illi datae sunt explicandae: L. Admonendi, t de Jurejurando et L. 1, C. Per quas personas acquiratur \'); in primo examine bene respondit , in explicatione legum apte et recte quaestionibus et objectionibus Professorum satisfecit.

17 examinatus pro gradu Doctoratus Volkerus Cornelii Medeblicensis. In altero examine datae illi sunt 2 Leges: L. 1, 5r de Cond. inde. et L. 4, C. Depo. \'¹). Respondit propter verecundiam turbatus paulo timidius, quamvis generalia utoumque callebat.

6 Maji disputavit pro gradu Doctoratus Cornelius Pynacker de Jurejurando, me praeside. Respondit exacte et prompte. Opponebant Jacobus Elburgensis, Sipenstein, Schotte, Licentiatus Swaneburch et Jobus Porrenarius.

13 respondit pro gradu Doctoratus Volkerus Cornelii de Usucapionibus, praeside Tuningo, mediocriter et non satis expedite. Opponebant Cornelius Nicolai, Matthias Lope-rus, Jacobus Lettingius, Saltzman et Arnoldus Limborch.

16 promoti publice a me duo Doctores Juris, Cornelius Pynacker et Volkerus Cornelii Medeblicensis. Pynacker habuit orationem de Vera foelicitate. Ego de Jurispru-dentiae laudibus peroravi.

Nicolaus Verburch Leydensis, mediocriter et non inepte-Opponebant Petrus Jodoci Campensis, Justus Dedel, Scharffius, Hottinga et quidam Gorcomensis.

25 Julii respondit publice pro gradu Docturae Elbertua Sosius, praeside Tuningo j de L. 1, C. de Jurisdictione om. Jud. \'), mediocriter. Opponebant Felinus Browershaven-sis, Vogdius et Bredius.

14 Augusti filium Johannem Rectori tradidi in convic-tum. Solvet pro dimidio viotu in semestrem XXVIII florenos et singulis quadrantibus finitis solvam mensae pretium.

8 et 9 examinatus est pro gradu Doctoratus N. Scheltema, Seoretarius Dokemensis. Respondit satis frigide. 13 pro-motus privatim a D. Tuningo in Doctorem Juris. Respondit de Usuris.

16 incepi privatim praelegere domesticis meis et V ex-traneis Institutiones juris.

4 privatim a me promotus in Doctorem Utr. Juris Guil-belmus Radelant Ultrajectinus. Respondit mediocriter de L. 2, C. de Resc. vend. ¹).

8 Novemb. impositus finis collegio publico Pandectarum, quod duravit menses XX. Respondit ultimo loco de Pu-blicis judiciis Justus Dedel, me praeside.

20 Martii promotua privatim in Doctorem Juris Timan-nus Kuick. Collatus illi gradus a D. Tuningo.

6 Maji promotus a me privatim Adrianus Oprode, Juris Licentiatus. Respondit de L. Qui exceptionem 40 et L. Julianus 60, ~ de Cond. indeb. \').

8 Maji promotus privatim Ultrajeotinus quidam, Mid-delcop diotus, in Doctorem Juris. Gradum illi contulit D. Tuningus, respondit de L. 2, C. de Ju. emphyteut. \'¹).

28 Maji solvit classis Belgica instructa 120 navibus ex portu Middelburgensi, ductore classis Petro Verdoesio, Vice-admiralio Hollandiae ²).

3 Julii prima disputatio habita in novo collegio de Jus-titia et jure, praeside Grotio, respondente Gerlaco van der Lucht.

20 Augusti promotus privatim Martinus Wiltens Frisius in Licentiatum Juris. Respondit de Exceptionibus. Ego illi gradum contuli.

22 Septemb. venit primum in meam familiam paedago-gus Casparus Nieren Dusseldorpensis, qui suscepit paeda-gogiam filii mei Johannis, pactumque inter nos ut per annum unum se mihi obligaret, pretiumque illi institutionis promisi mensam et habitationem.

24 Aprilis migravit in aedes meas paedagogus Abrahamus Lewius, cum quo conveni ut susciperet paedagogiam duo-

niet geheel juist. Men leze: L. Qui exceptionem 40, t de Cond. indeb. et L. Julianus 60, tt de Legatis et tidei coinmissis.

rum filiorum meorum Johannis et Gerardi, convenitqne inter nos ut annum unum se mihi obligaret, data illi pro institutions mensa et habitatione. Conventioni interfuit Doctor Gomarus.

Promotus privatim in Dootorem Juris quidam Bruninx, Ultrajectinus Canonicus. Respondit de Variis controversis juris quaestionibus. Promotus a D. Tuningo.

14 Octobris gradum Baccalaureatus contuli privatim Gisberto Naene Ultrajectino; dedit in publicum aerarium 24 florenos, ex quibus 4 mihi promotori numerabantur. Responderat eodem die de Testamentariis controversiis, et duas vel tres quaestiones seu argumenta Professores juris opponebant, Tuningus aliquid ex Institutionibus.

16 Aprilis promotus privatim in Lioentiatum Juris Eizo Lyclema Prisius. Respondit de Duabus decadibus juris oontroversi, frigide admodum et inepte. Gradus illi col-latus a D. Tuningo. Et cum post primam disputationem seu gradum Licentiae adeptum, peteret gradum Doctoratus, conclusum ut suo periculo alteram susciperet materiam defendendam pro Doctoratu, assignandam illi ex arbitrio Professorum. Interim gravi et seria admonitione Pectoris commotus de periculo repulsae, quod metucndum illi es-set, in gradum Licentiati tandem acquievit.

21 Septembris venit ad me in conviotum Vogdt Arne-miensis, quem recepi pro annuo pretio 200 Garolinorum, ea conditione ut singulis quadrantibus pretium mensae exolveret et primi quadrantis pecuniam in antecessum daret.

17 Octobris venit in convictum meum Nicolaus Cisius Amsterdamensis, qui mihi numerabit annuatim 200 florenos.

12 Septemb. habita est ultima disputatio in Collegio publico, scilicet de Procuratoribus, quae ante erat inter-missa. Respondit Tegnagel me praeside. Opponebant quidam Culemburgius nomine Busius, Vitellius et duo Frisii.

Eodem mense obiit soror uxoris meae Machtildis Zwollis circitor 5 scilicet Octobris, cum octiduo ante maritus ejus Hermannus Ripperda pie in Christo obdormivisset. Sub finem Octobris peste quoque extincta est soror Wilhelma Middelborchs.

3 Decembris persolvi dimidium mercedis seliolasticae magistro artis scribendi Christiano, qui instituit filium Gerardum, puta 5 florenos, alteram partem illi daturus ubi mediocriter calleat rationem scribendi Latine.

4 Decembris Rector cum Senatu Academico ad petitio-nem Dominorum Curatorum profecti sunt Hagam et ibi interfuerunt deductioni funeris piae memoriae D. Ban-chemii Curatoris. Omnes Professores praecedebant veste lugubri, statim ex ordine sequentes Supremara Curiam, et Pedelli sceptra ante Rectorem praeferebant, ilhid man-dante et statuente Curatore ürotio.

11 Januarii ir.igravit in meam familiam Stanislaus Auhu-ser Silesius, solvet pro convictu ducentos florenos et extra aedes curabit lavari linteas suas vestes et lecticulam.

1 Februarii rediit in convictum meum Antonius Linden et ad id tempus usque solvit pretium mensae, detracto anni quadrante quo in patria fuerat \').

Uit. Februarii contuli gradum Doctoris Gisberto Vlos-wyck Amsterodamensi. Actui presentes erant D. Justinus de Nassow et Scaliger. Convivium Doctorale in rneis aedibus celebratum est. Disputavit pro gradu Doctoris sine praeside de Duplicibus et mixtis judiciis exacte et egregie. Opposuerunt Gisbertus Culenburch, Somraerus, Faber, Nicolaus Cisius, Johannes Vitellius et D. Swanen-burch. Non disputavit pro Licentia, sed decretum fuit a Senatu Academico, ut disputationes antea ab eo habitae

exercitii gratia de Servitutibus et substitutionibus ei im-putentur pro gradu Licentiae.

4 Martii venit ad me in convictum Jacobus Bowdewyn. Conveni cum eo de pretio mensae pro 30 libris Flandricis quia extra aedes habitat, pactique sumus ut honorarii loco 4 pernas mibi donet.

26 Aprilis de novo rediit ex patria in convictum raeum Nicolaus Vooobt, ab eoque tempore primum incepit pre-tium mensae debere. Abiit 25 Augusti.

6 Maji venit in convictum meum Adrianus Paw nume-rabitque prout alii pro pretio mensae 200 florenos, con-venitque inter patrem ejus et me ut additamenti loco propter electionem melioria cubiculi adjiciat panem ut vocant saccbari „een brootsuykers.quot;

3 Septembris solvit mibi Antonius Linden centum florenos, debitos pro convictu usque ad Calondas Augusti, a quo tempore iterum incoepit ejus quadrans de novo cur-rere. Profectus est in patriam penult. Novcmbris.

7 Septembris migravit in aedes meas et convictum Fabi-anus de Vliet numerabitque prout alii annuatim 200 florenos.

8 Augusti venit in familiam meam mater Nicolai Cisii, dixitque se idem pretium mensae persoluturam, quod alii convictores. Abiit cum matre domum ab ea deductus 14 Noverabris, co quod morbo oculorum gravi correptus erat ut fere omni visu privatus esset; postea in peregrinatione Romae obiit.

10 Decembris recepi in convictum meum Imannum a Zuytland. Pactus sum cum patre ut pro pretio mensae numeraret ducentos Carolines et singulis quadrantibus anni finitis pretium mensae persolveret.

2 Martii, quumque denuo rediit Leydam, solvit cognatus Antonius van Linden usque ad Calendas Maji integrum mensae pretium, nimirum pro sesqui-octo mensibus 125 florenos Carolinos. A Calendis Augusti inceperat tempus seu quadrans de novo deberi, postea cum byeme rediret

domum ultima Novembris pro quatuor mensibus oontinuis debuit pretiura mensae, quod tempus efficit florenos 66 et 14 sestertios, plus minus. Deinde pro quadrante anni, quod byeme abfuit, puta mensibus Decembris, Januarii Februarii, solvit dimidium pretii 25 florenos. His si addas duos menses scilicet Martium et Aprilem, nam 2 Martii ad nos rediit, efficit 33 florenos et 8 sestertios, conficietur summa 125 florenorum. Et sic usque ad primam diem Maji solvit totum pretium convictus, ad quod usque tempus convictoribus omnibus renunciavi ut sibi de mensa prospicerent.

Penultima Februarii solvit Paw pro mensae pretio anni quadrante scilicet 50 florenos, qui quadrans expiraverat 5 Februarii; postea solvit usque ad Calendas Maji quo tempore discessit in Angliam.

2 Martii solvit pro extreme anni quadrante Jacobus Bowdewijns 45 florenos, quo tempore integer annus ejus expiravit et plene solutus est.

7 Martii tradidi filium Johannem instituendum magistro Aritbmetices et artis scribendi, pactique sumus de pretio Xll florenorum solvendo in trimestre.

7 Maji persolvi praeceptori Aritbmetices, apud quem Johannes frequentat, VI florenos seu libram Flandricam, in praescntia uxoris suae.

13 Junii contuli gradum Licentiae Juris privatim Eliae Wedano Ultrajectino. Respondit de Pactis, de succedendo, ex L. Hereditas, C. de Pactis conventis \'), desumtis, satis expedite, quamvis in examinibus privatis parum commode et promte objectionibus satisfaceret.

9 Julii privatim promotus Frisius quidam, dictus Joa-cbimus Hero, in jure, cui gradum contulit D. Tuningus. Respondit seu theses exhibuit ex L. 2, C de Resc. vend.¹). Ego tunc temporis aberam Amsterodami.

Circiter 10 Junii solvit Zuitlandus pretium mensae pro quadrante anni, ita ut jam pro toto semestri usque ad 10 Junii solidum pretium mensae persolverit.

Antonius Linden 20 Julii solvit mensae pretiura pro quadrante anni, quod efïiuxit Calendis Augusti.

Circiter 14 Septembris Zuitlandus solvit pretium mensae pro quadrante anni, quod effluxit 10 Septembris.

Ultim. Septembris filius Johannes primura venit in con-victum apud hospitem suum Harlemi et pro victu et institutions singulis anni quadrantibus persolvam 39 florenos Carolinos.

7 Octobris Adrianus Paw de novo post reditum ex An-glia rediit in convictum meum.

9 Octobris filiam Claram instituendam dedi uxori M. Christiani, ut ab ea disceret rationem soribendi et acu-pingendi.

11 Octobris rediit in convictum meum Antonius van Linden, ex quo tempore primum coepit currere pretium mensae.

5 Januarii misi pretium mensae pro filio meo commo-rante Harlemi, 39 scilicet florenorum. Praeceptor rescripsit eum spatio quadrantis anni profecisse in arte pingendi quantum alii integro fere anno.

1 Februarii electio novi Rectoris facta est in me et Snellium, ego habui suffragia VIII, Snellius IV. Vota etiam aliquot habuerunt D. Tuningus et Vorstius.

1 Februarii solvit mihi pro quadrante anni pretium mensae Antonius a Linden, videlicet florenos plus minus 50.

5 Februarii solvi pretium quadrantis anni pro filia Clara, dalerum videlicet, quo tempore quadrans ejus primum effluxerat, quia medio tempore ad mensem filia domi substitit, propterea quod peste parentes praeceptoris cor-repti erant.

1 Februar. electio novi Rectoris facta in mo et Snellium. Ego octo vota habui, Snellius quinque \')•

1) In hut lis. worden Iner uitdrukkelijk 6 stemmen aan Snellius toegekend, terwijl er hierboven, regel 12 v. o., maar van 4- sprake is.

8 Februari! publice inauguratus sum in Rectorem Aca-demiae Leydensis. Orationem habuit Ex-rector Grotius de Dignitate et praestantia bonarum literarum. Interfui meridie in prandio Reetorali, una cum 4 Assessoribus D. Harminio, D. ïuningo, D. Pawio et Codaeo. Invitati etiam sunt D. Grotius Ex-rector et I). Cuchlinus, qui eodem die habebat concionem, et Vulcanius.

9 interfui conventui Curatorurn; proposui 1° de lectione metaphysica, quod intelligerent Professores utile esse earn publice praelegi. Responderunt Curatores sufficere earn privatim explicari. Eodem impetravi pretium togarum a Curatoribus pro Professoribus extraordinariis Facultatum, puta pro D. Trelcatio, Swaneburchio, Pynackero et Hornio, qui statim eodem tempore impetrationis acceperunt a Quaestore 80 florenos pro pretio togarum.

15 Februarii venit ad me in convictum Antonius, famulus Antonii de Linden. Exegi ab eo pro convictu pretiurr. 20 librarum in annum.

8 Martii disputavit pro gradu Docturae Wiltetus Mat-thiae; pretium promotionis accepit D. ïuningus qui et eum promovit.

12 Martii promotus publice D. Wiltetus Matthiae in Doctorem Juris a D. Tuningo. Orationem habuit; Quod jus sit ars boni et aequi, sed confusam et parum ad pro-pcsitum pertinentem.

23 Martii numeravit mihi pretium mensae pro quadrante anni Antonius a Linden, videlicet florenos 50.

24 Martii inchoatum est quarta vice collegium Juris, in quo secundum ordinem Pandectarum universum Juris civilis corpus disputando absolvetur, Deo volente. Eodem die primus defendens respondit de Justitia et jure Johannes Vitellius, me praeside. Collegae numero 14 ab initio nomina dederunt collegio. Accesserunt duo novitii postea, quidam Rosa Roterodamensis et Hornanus quidam.

19 Aprilis misi per Praetorem hujus urbis pretium mensae Harlemum pro filio meo M. Jacobo Mathan, hospiti suo.

4 Maji deduxi fllium meum Gerardum ad Rectorera scholae Zwerdecroniura in dimidio convictu, pro quo sol-vara annuatim 13 libras Flandricas, ita ut ibi sumat

jentaculura, prandium ot merendam, diebus autem domi-nicis domi jentet et prandeat.

7 Maji impetravi a Curatoribus ut viduae Professorum post obitum maritorum fruantur immunitatibus vini, cere-visiae, salis et aliorum, dum manent viduae \').

1 Julii venit ad me in convictum Antonius Outjens Amstelodamensis, pretio 200 florenorum, paetumque inter patrem ipsius et me, ut si cubieulum liindeni consequatur, pol vat annuatim pro mensa et habitatione 36 libras.

8 Julii Gerardus ab Ostrum promotus in Bacalaureum Juris. Ego illi gradum oontuli. Numeravit florenos 2G et 4 promotori.

18 Julii solvit Linden pro quadrante anni pretium mensae pro se et famulo, centum aureos Carolinos.

30 Julii misi pretium mensae pro filio Harlemum ad praeceptorem ejus, quod jam eflluxerat ultimo Julii.

20 Augusti capta ab Ordinibus Slusa Flandriae urbs, cum per tres menses obsessa esset, fuitque fame expugnata, hisce conditionibus ut hostes 60 tormenta bellica majora, septem triremes cum omnibus triremium militibus in urbe relinquerent, bostibus vero cum armis discedendi potestas data est.

4 Septembris solvi Rectori scholae pretium mensae qua-drantale pro filio Gerardo.

6 Octobris solvi pretium mensae pro filio Johanne prae-ceptori ejus, et simul pro expensis illi suppeditatis nume-ravi florenos 16.

8 Octobris pie in Christo obdonnivit Hagae Janus Douza, Dominus in Nortwick, Curator Academiae Leydensis ¹).

10 Novembris solvit Outgens pretium mensae pro qua-tlrante et cum abfuisset per sex septimanas propler pestem, (quod tempus detraxit) a praedicto die 10 Novembris incipit iterum quadrans ejus currere de novo.

Mense Martio solvi alteram partem niercedis magistro artis scribendi Christiano pro filio Gerardo, ita ut jam integram mercedem 10 fiorenos perceperit, ea conditione ut artem scribendi quam vocant Italicam manum seu La-tinam exacte eum doceat.

Ipsis Calendis Januarii solvi pretium pro quadrante anni pro filio Johanne praeceptori ejus per famulam nostram, et misi mox ei accepto calculo florenos circiter 18, quos praeceptor illi pro expensis suppeditaverat\').

22 Aprilis misi praeceptori Johannis pretium mensae pro quadrante anni elapso 1 Aprilis, florenos 39, et simul florenos 13 et octo sestertios pro extraordinariis sumtibus, quos magister ei suppeditaverat. Summa erat floreni 52, 8 sestertii.

12 Julii misi praeceptori Johannis Harlemum 39 florenos pro quadrante anni, qui la Julii effluxerat.

15 Julii incoepi convalescere ex gravissimo morbo sto-machi et liënis nee non scorbuti, quo tam vehementer fui afflatus per 7 menses ut omnem animum et spem abjecerim redeundi in publicum et ad profèssionem me eomparandi, illudque saepe apud D. Harminium, Grotium et Vorstium testatus sim me numquam posse animum adjicere ad studia vel ad docendum iterum reddi idoneum. Deo optimo maximo pro hoc summo beneficio me gratum fore perpetuo veto obstrinxi, videlicet quod diligenter sacris lectionibus et concionibus audiendis vitam meam transigam simulque ab omni impuritate et obscoenitate loquendi, item ab ebrietate per Dei gratiam mihi tem-perabo

14 Octobris solvi pretium mensae pro quadrante prae-ceptori Johannis, puta florenos 39, et praeterea 18 florenos et IS\'/a sesterties pro extraordinariis suratibus.

2 Xovembris emi pro cognato Henrico Bronchorst Dictio-narium Gallico-germanicum pro 30 sestertiis et persolvi bibliopolae Andreae Schotten in die Houtstrate •).

28 Januarii emi pro cognato Henrico panem triticeum, een Kerstwegge, quem dono dedit praeceptori suo, constanten! 16 sestertiis ¹).

20 Februarii solvi praeceptori Johannis filii pretium mensae pro quadrante anni, puta florenos 45, et praeterea 7 florenos et 17 sesterties pro extraordinariis sumtibus.

30 Martii emi pro cognato Henrico librum chartaceum 23 sestertiis ab Andrea Schotte bibliopola.

15 Aprilis misi pretium mensae praeceptori Johannis filii pro quadrante, puta florenos 45, quo solutum est integrum debitum mensae usque ad ultimam Marti:.

15 Julii misi pretium mensae pro quadrante anni 45 florenorum praeceptori Johannis filii et praeterea florenos 7 cum 6 sestertiis et dimidio pro sumtibus extraordinariis, quos fecerat praeteritis 5 mensibus. Summa erant floreni 52, 6 stuferos, 8 pen.

7 Octobris solvi hic Leydae praeceptori Johannis apud me divertenti pretium mensae, nimirum florenos 45 usque ad Calendas Octobris sibi debitum, et conveni ut post initium novi anni seu Januarium porro solvat in singulis quadrantibus florenos 39 et tunc in commodum aui prae-ceptoris sculpet formas, sed totum diem Jovis pro se ipso poterit suoque usui sculpere et vesperi per hyemem suo commodo ad candelas pinget.

18 Octobris mane ante prandium extuli gradum Licentiae in Jure privatim Gisberto ab Arkel Woerdanoj, respondenti de Jure accrescendi.

Eodem die a prandio contulit gradum Licentlae I). Swa-neburch Anselmo Salmio Ultrajectino, cum D. Tuningus ab urbe profectus esset.

8 Januarii misi pretium mensae pro filio Harlemum, nitnirum 45 florenos pro (luadrante anni usque ad Calendas Januarii anni 1(307.

1 Februarii solvi pro Alia Clara florenos 3 pro institutions ejus magistrae, pro quadrante anni elapso 10 Februarii, pro arte conflciendi spillwarck.

1 Martii percepi pretium pro testimonio gradus Doc-turae collate Henrico a Wittersheim, cum eodem die pro gradu publice disputasset de Fidejussoribus, licet collatio gradus sit dilata in tempus reditus ejus ad Academiam.

7 Martii privatim promotus Johannes Vlacke in Licen-tiatum Juris a D. Tuningo. Respondit de Jure emphy-teutico. Aderant in promotione Secretarius et Minister Ecclesiae Goudanae cum ejus patruo.

26 Aprilis misi praeceptori filii Johannis pretium mensae, puta florenos 39, pro convictu quadrantis anni elapsi 1» Aprilis.

2 Maji solvi magistrae filiae Clarae pro quadrante anni elapso 10 Maji mercedem, scilicet florenos tres, convenit-que ut deinceps pro sequenti semestri tantum solvat dimi-dium pro institutione, puta florenos 3.

13 Junii promotus privatim in Doctorem Juris Francis-cus Duystius Delphensis; gradum illi contulit D. Pyn-ackerus. Respondit de Duobus reis stipulandi et pro-mittendi \'J.

6 Julii misi per sororem praeceptori Johannis 39 florenos pro convictu quadrantis anni elapsi la Julii et 11 florenos et 18 sestertios pro sumtibus, illi suppeditatis a 12 Januarii usque ad flnem Maji.

Ultima Julii publice pro gradu Doctoratus respondit Theodoras Leontius Frisius, habita disputatione de Crimine

Mense Augusto obiit Rostoohii Paulus Merula, cum ibi inviseret affinem suum D. Gryphium. Suffectus in ejus locum ad professionem Historiarum Dominus Baudius, Bibliothecarii vero munus delatum est Danielo Heynsio.

12 Septembris pie in Christo obdormivit Lucas Trelcatius junior, Theologiae Professor. Post funeris deductionem habuit orationem in Academia de ejus vita et obitu Re-gens Collegii M. Petrus Bertius \').

13 Octobris solvi pretium mensae praeceptori filii Har-lemi florenos 39 et 4 florenos cum 12 sestertiis pro sum-tibus extraordinariis. Conventum ut hoc anno eum domi alat pro libris 24. Deinde cum pictore M. Cornelio conveni ut per annum artem pingendi eum doceret pro mercede 10 librarum.

22 filius Gerardus ascendit in tertiam classem cum cog-nato Carolo Gallo et Wilhelmo Merula.

10 Novembris Hagae conveni Curatorem Mathenes eique exposui me velle ad integras lectiones reverti, cum hactenus propter adversam valetudinem bis tantum do-cuissem. Respondit se suffragio suo causam meam adjutu-ram. Idem Curator Mylius et Consul Duyck promiserunt. Deinde finito conventu responderunt hoc instanti qua-drante propter saevitiam frigoris et pristinam infirmitatem consultius esse ut hoc trimestri a lectionibus integris ab-stinerem, futuro autem quadrante Curatores meae petition! non gravate morem gestures.

16 Decembris, cum in comitatu meo Assuerus Hornho-vius Juris studiosus forte crudeliter et barbare a vigilibus nocturnis bombarda transfossus esset, citra culpam, tantum quod propter risum hilariorem impetum in eos fecerant vigiles, votum feci me numquam apud studiosum aliquem ad coenara iturum. Nam mirabili Dei providentia sum in vita conservatus cum a latere meo studiosus 21 vulneribus ex sclopeto conficeretur

28 Deeembris tradidi lilium Gerardum praeceptori insti-tuendum in musica, conveni ut singulis mensibus pro didactro solverem florenos duos et dimidium, solvique statim ab initio pro primo mense mercedem, scilicet duos florenos et dimidium et pro introitu itidem florenum dimidium.

1 Februarii venerunt Hagam quinque legati Archidu-cis Alberti et Regis Hispaniae, acturi cum Ordinibus Generalibus de foederibus pacis, videlicet Marchio Spi-nola, Ricbardotus Praeses Artesiae et Magni sigilli custos, N. Manchicidor Secretarius Regis Hispaniorum, Auditor rerum Vereyken et Johannes Neyen monachus, Generalis Franciscan orum; 5 Februarii coram Ordinibus causam suae legationis exposuerunt.

5 Februarii misi per filium Jobannem praeceptori ejus Mathan pretium convictus pro praeterito anni quadrante, ultima Januarii elapso, Carolinos 36.

Eodem die affixum edictum Ordinum de novis excubi-toribus receptis, qui obstricti erunt juramento Reetori et judicio Academico ejusque cognitioni subjicientur, si quid deliquerint in studiosos. Hoc edictum studiosi corrupe-runt et indigne a valvis Academiae avulserunt, scamnaque omnia in Auditorio juridico turbulenter submoverunt, presente et interveniente D. Curatore van der Milen, ae magna voce exclamarunt: moortkuytl, moortkuyll. Professores D. Harminium et Pawium incipientes docere ex-ploserunt.

8 Februarii, cum in inauguratione Grotii studiosi quidam explosionibus actum publicum turbassent, quidam ex iis capti et accusati sunt criminaliter, scilicet Petrus Heikius, Gruterus, te-r Helle, qui ad annos aliquot ex Academia relegati sed postea gratia Principis Mauritii a poena sunt liberati. C\'aeteri, puta Swartzwald (50 florenis), Buren (25), Feytius (25) et Assendelfït (25 florenis), certa

Verklaringon van deu lloofdmau dor Schutterij «in do Hand. eu Modcd. d. Maatsch. v. Neclerl. Letterk. »895, 1890, bl. 182, 183.

26 solvi duos florenos cum dimidio praeceptori musices pro institutione filii pro altero mense, misique pecuniam per filium.

3 Martii Professores redierunt ad lectiones, cum propter turbas studiosorum per septimanas 11 a lectionibus feriati essent ¹).

24 Martii incepit filia apud M. Cornelium addiscere artem pulsandi clavicordiura pro pretio 2 florenorum menstruo, qui et filium eodem tempore instituere incepit in arte canendi, pretio unius floreni constitute in singulos menses.

17 Aprilis publice a me promotus in Doctorem Juris Laurentius Reyall Amstelodamensis.

23 Aprilis solvi M. Cornelio Organistae pretium pro institutione liberorum in musica, puta florenos tres.

10 Maji respondit mihi Curator van der Mylen mihi concessam esse potestatem revertendi ad integras lectiones.

30 Maji solvi Organistae florenos tres pro elapso mense Majo, nomine didactri filiorum.

Ultima Maji misi per filium Harlemum 5 libras, pro pretio institutionis ad M. Cornelium pictorem pro semestri.

11 Junii venit in convictum meum cognatus Jacobus Wiferdinck, qui solvet annuatim pro mensae pretio florenos centum.

27 Junii pro gradu Docturae disputavit P. Heckius ²), strenue suas partes tutatus est de materia Pignorum. Op-posuerunt Rosbeek, Vosbergen, praeterea Candidati Juris duo Carpenterius et Pollio. Gradum illi contulit 15 Julii D. Tuningus.

2 Julii fui Harlemi et solvi praeceptori Johannis pretium mensae florenos 72 pro dimidio anno, elapso ultimo Junii.

1 Julii solvi florenos tres Organistae M. Cornelio pro didactro, debito ultimo Junii.

4 Julii pro gradu Docturae respondit solide Gisbertus Pollio de Acquirenda possessione. Opponebant Knutius, Waterfliet et Berlikomius. Praemium promotionis accepit D. Swaneburchius.

11 Julii respondit pro gradu Docturae expedite Cornelius Sylvius de L. 2, C. de Resc. vend, \'), licet in ipsis quaestionibus juris paululum subinde hallucinaret. Oppo-suerunt Bickerus, Katzius, Knutius et Morellus. Pretium promotionis accepit D. Pynacker.

18 Julii respondit pro gradu Docturae de L. 2, C. de Pact. int. emp. ¹) Carpenterus, promte et commode. Opponebant Morellus, Knutius, Sylvius juris Candidatus et Boncius. Ego pretium promotionis accepi.

25 Julii respondit Marinus pro gradu Docturae de L. Vinum, jt de Rebus cred. ²) et c. Raynutius ex. de Testa-mentis, docte et eleganter. Opponebant Berlickom et Mo-rellus, praeterea sub fine ego aliquid opposui. Pretium promotionis accepit D. Swaneburch, cum Tuningus, eujus vices erant praesidendi, propter absentiam honorario excludebatur.

15 Septembris pro gradu Liceutiae de materiae Seques-trationis respondit Ernestus Werckman Pomeranus, pri-vatim a me promotus in Licentiatum Juris.

20 Octobris, cum beneflcio Dei omnipotentis aliquantum a morbo scorbuti et stomachi essem relevatus, redii ad lectiones publicas et tantum bis in septimana coepi do-cere. Deus benigne largiatur ut in honesto proposito possim perseverare.

19 Februarii promotus privatim in Doctorem Juris Wilhelmus Katzius; gradum illi contuiit D. Pynackerus.

24 Julii promotus privatim in Licentiatum Juris Jacobus Reigersberger; ego illi gradum contuli.

5 Augusti placide et pie in Christo obiit D. Cornelius Grotius, cum tantum per triduum ex morbo decubuisset \'). Ego ilium sub vesperam visitabam cum nocte ex hac vita migraret, ubi audivi ilium pie haec verba ex imis cordis penetralibus proferente: O Jesu Christe, tu non pro tuis sed pro meis peccatis passus et mortuus es, miserere.

19 Augusti subito in curru apoplexia extinctus est D. ïuningus in Brabantina profectione, cum bene potus, ut dicebatur, domura reverteret. Bruxellis sepultus a Sacer-dotibus, exequiae ei more Pontificiorum sunt habitae; cum enim saorifici quaesivissent a famulo ejus Arnoldo Vinnen an fuisset Catholicus et ipse respondisset rem se ita habere, dixerunt; Cantemus igitur; Requiem aeternam dona ei Domine

7 Septembris Zulenius, Canonicus Ultrajectinus, in Ba-calaureum U. J. promotus est a D. Pynackero. Numeravit 30 florenos; accepit D. Pynacker honorarium promotionis.

10 Septembris pro gradu Doctoratus in Jure respondit Alardus Cloeck, pretium promotionis accepit D. Swane-burch et deinde publice gradum illi contulit. Respondit de Tribus quartis.

12 Octobris privatim promotus in Doetorem Juris Adria-nus Paw; gradum illi contulit D. Swanenburch. Defendit controversa aliquot juris enunciata.

22 Novembris Nicolaus Berkius publice disputavit pro gradu Licentiae et in Senatu contulit illi gradum D. Pynacker. Respondit de Usuris.

22 Aprilis disputavit pro gradu Doctoratus Johannes Muydenus de Usucapionibus; ego in Senatu gradum illi contuli.

Eodem die D. Gomarus renuntiavit in Senatu profes-sioni suae Theologioae et petiit testimonium Academicuin , quod jussus est oonscribere Secretarius Heynsius et exhibitum Senatui illi communicare. Verum cum in Senatu Academico hoe testimonium sui discessus petiisset et dif-ficultas eo nomine inter professores exorta esset, partim quia in ultima lectione suggillaverat Magistratum ingrati-tudinis, quod per integrum annum loco defuncti Henrici Galli sine honorario esset concionatus, et praeterea acriter et vehementer incusaverat defunctum Arminium de im-puritate in doctrina et religione, placuit Senatui ut eo nomine consulerentur Hagae Consules et Curatores, qui tandem post aliquam altercationem concesserunt ei dan-dum testimonium sub ea tamen conditione, ne illud ten-deret in praejudicium Ordinum, Curatorum vel Magistratus hujus urbis. Quare tandem illi conoessum fuit testimonium sub praedicta conditione et cum clausula, quod quaestiones controversae inter ipsum et Arminium relin-querentur in medio et de veritate éarum nihil certi a nobis dijudicaretur in testimonio \').

1 Septembris publice pro gradu Licentiae respondit de Sequestrationibus Bernardus Salycetus Emdanus, praeside D. Pynackero, et privatim promotus.

Mense Julio Candidatus in Jure Martinus Dow Leydensis, cum pro gradu Docturae publice disputaret et nullos ad opponendum studiosos ante invitasset, nullus quoque stu-diosorum ei opponere voluit, sed ab aliquibus pro parte est explosus. Ex Professoribus ego et Swaneburch tantum opposuimus. Dein propter illius arrogantiam conclusum in Senatu Academico ut non publice (quod instanter pe-tebat) sed privatim promoveretur, quod factum per Col-legam Swaneburch.

Mense Pebruario vocatus est ad professionem ïheolo-gicam M. Simon Episcopius. Hie cum haberet orationem initio suae inaugurationis, aliquantus ¹) est explosus ab

turbis vel explosione interpellaret. Decretum praeterea in ro Senatu Academico ut primis tribus vel quatuor lectionibus

Anno 1612 sub initio aestatis recepti sunt in Ordinaries si Professores, primum Jaehaeus, deinde Meursius. Et con-

Rector D. Vorstius et Professores omnes tam Ordinarii quam Extraordinarii cum Regente Collegii togis induti in eadem domo illi de foelici introitu gratulati sunt. Meridie celebre et splendidum convivium instructum in Horto Sagittario, cui interfuerunt praedicti Comités, item Comes Lippiensis, Styrumensis, Curatores Academiae, universus Senatus urbanus et omnes Professores tam Ordinarii quam Extraordinarii ²).

Sub finem mensis Julii recepti sunt duo Professores, J. Lettingius et Linderhusius, hoc modo a Senatu, ut examinationibus et promotionibus in Jure poterint interesse et de pecuniis participare, ita tamen ut in distributione honorarii pro uno censeantur, idque tantum in promotionibus Juris.

Anno 1612 Calendis Januarii contraxit filia sororis Elizabcthae, Clara, matriiuonium cum Nicolao Cornelii Roosa, oenopola Amsterodamensi. Sponsalia hic in meis aedibus sunt celebrata. FLlius Gerardus cum duabus so-roribus interfuerunt festivitati nuptiarum Amsterodami.

Sub initium anni 1612 incepi cum filio Gerardo alternis diebus repetere Institutiones Juris et sub finem ejusdem anni absolvi.

Eodcin anno mense Aprili rediit filius Johannes ex Gallia domum. Abfuerat per annos tres oum dimidio et Lutetiae, Biturigibus et Aureliis exercuerat artein coelandi sive sculpendi picturas.

2 Octobris promotus privatim in Doctorem Juris Adria-nus Verheiden Ultrajectinus; respondit de XII Axiomatibus controversis. Gradum illi contulit D. Pynacker.

Anno 1611, ipso die Nativitatis Christi, Faoultas nostra Juridica conscripsit consilium super ilia quaestione: an qui per petulantiam de Rege Brittanniae maledixerat, eum appellando Malle Jacobsen, poena aliqua sit afficiendus. Responsum est quod non, per L. unie., C. Si quis impe-ratori maledixerit\'). Consultationi etiam interfuerunt duo Extraordinarii Professores, Lettingius et Linderhusius; sin-guli accepimus 4 florenos.

14 Octobris venit in banc urbem Elector Palatinus, qui desponderat sibi regis Angliae filiam. Decretum in Se-natu -) ut eo die disputatie pro gradu habenda rejiceret in sequentem diem et a lectionibus feriae indictae. Praeterea conclusum ut Rector cum 4 Adsessoribus illi foelicem accessum in hanc Academiam gratularentur sine togis, qui deinde illi in prandio in Monocerote adfuerunt ¹).

16 Octobris disputavit pro gradu Docturae Cornelius Neostadius, filius Curatoris hujus Academiae. Respondit de Jurejurando satis accurate. Opposuerunt filius Gerardus, Barsdorpii Consulis filius, Candidatas Juris Philibertus Vernat et ten Have Zelandus. Ego pretium promotionis accepi.

22 respondit pro gradu Doctoris Philibertus Vernat de Privatis et publicis criminibus, prompte et docte. Op-posuerunt ten Haeff Zelandus, Vanderduss Delphensis; D. Jacchaeus aliqua de probatione sagarum per aquam, item de non puniendis sagis objeoit. Tandem sub fine ego et D. Swaneburch aliquid opposuinuis. Pretium pro-motionis sortitus est D. Pynacker.

29 Octobris contuli gradum Doctoratus Cornelio Neo-stadio. Aderant in promotione D. Consiliarius Hogerbe-tius et D. Cornelius Busius, Candidati avunculus. Dixi in formula promotionis pleraque in laudem Magistratus pro fundata et stabilita Academia, simulque gratias Con-sulibus egi pro impetrata immunitate vinaria. Convivium habitum fuit in aedibus D. Lettingii. Aderant D. Vorstius Rector, ego, 1). Swaneburch, Lettingius et Rector Triile-ilius, denique duo Consules Norden et Duykius.

30 Octobris, cum propter morbum scorbuti 15 menses a lectionibus publicis vacassem, redii ad officium docendi et aggressus sum interpretationem tituli it de Rebus cre-ditis in auditorio circiter 18 studiosorum. Deus huic instituto meo benedicat.

i!I Octobris institui privatum collegium disputantium Institutiones, primaque eo die habita disputatio respon-dente Carolo Gallo. Collegarum nomina haec sunt: 1 Carolus Gallus, 2 Lambertus Beyma, 3 Gerardus Bronc-horst, 4 Gerardus Voet, Alius Cancellarii Geldriae, 5 Cornelius il Santhorst, 6 Petrus Bezemerus, 7 Theophilus de Katz Zelandus et 8 Plorentius Schoonhovius.

19 Novembris respondit Hermannus Baeck pro gradu Doctoris de Emptione et venditione, mediocriter. Op-posuerunt filius Gerardus, Zelandus quidam tyro Juris, praeterea Boreell et Molinaeus. Ego promotionis pretium recepi.

28 respondit pro gradu Doctoratus Wilhelmus Wingen Buranus de Pactis, egregie. Opposuerunt Carolus Gallus, Rypertz Hornanus et Linderhusen. Gradum illi contulit eodem die in Senatu Academico et pretium promotionis accepit D. Swaneburch.

28 Novembris scripsit Facultas Juridica cum D. Syndioo Zeystio consilium in quaestione, utrum fiscus Ultrajectinus creditoribua rei confiscati teneretur ultra bona in suo territorio consita. Consuluimus pro fisco quod non, per L. 2, G. Ad L. Jul. de vi pub., L. Ex facto., § Unde scio quaesitum, ir de Hered. inst., L. Si quando, C. de Bon. vacantibus \'); quae omnes LL. statuunt fiscum unius pro-vinoiae tantum obligari creditoribus pro ratione et quan-titate bonorum in sua provincia existentium. Singuli acce-pimus florenos 14 pro honorario.

5 Decembris scripsit Facultas Juridica consilium in causa feudal! inter Dominura de Nylant et nobilem quendam Remen. In quibus maxime in controversiam veniebant hae 3 quaestiones: 1° An feuda inconsulto domino inter coheredes dividi possint; et decisum quod sic, 2°: An pacta dotalia disponentia de successione feudi hereditarii, quod secundum feudum ad heredes vasalli, qui alioqui in bonis hereditariis tam allodialibus quam feudalibus successuri erant, valeant sine consensu domini feudi; et consuluimus valere, maxime probato talem in Geldriam consuetudinem obtinere 3° quaesitum: An dispositie L^ispen. et uit., C. Manda ¹) etiam in feudis locum habeat, ubi item affirmative conclusum est a nobis. Recepimus singuli pro honorario 16 tiorenos et sesterties quatuor.

5 Decembris renovatum est decretum ut Professores jurejurando promittant ea, quae in Senatu Academico tractantur, se nulli revelaturos. Praestiterunt hoe juramen-tum in manus Rectoris qui antea non juraverant, videlicet Polyander, Episcopius, Swaneburch, Pynacker, Hor-nius, Bontius, Heinsius, Jachaeus et Meursius.

Sub finem Novembris Doctor Medicinae Franciscus Sto-pius, quia Rectorem Academiae D. Vorstium fuste ver-beraverat, carceri Academico per septimanas 3 vel 4 fuit inclusus, ut ibi aliquandiu poenitentiam ageret. Condona-tum aliquid fuit mentis infirmitati, quia obscura habebat aliquando intervalla.

22 respondit pro gradu Dootoris Philibertus Vernat de Privatis et publicis criminibus, prompte et docte. Op-posuerunt ten Haefl\' Zelandus, Vanderduss Delphensis; D. Jacohaeus aliqua de probatione sagarum per aquam, item de non puniendis sagis objecit. Tandem sub fine ego et D. Swaneburch aliquid opposuimus. Pretium pro-motionis sortitus est D. Pynacker.

29 Oetobris contuli gradum Doetoratus Cornelio Neo-stadio. Aderant in promotione D. Consiliarius Hogerbe-tius et D. Cornelius Busius, Candidati avunculus. Dixi in formula promotionis pleraque in laudem Magistratus pro fundata et stabilita Academia, simulque gratias Con-sulibus egi pro impetrata immunitate vinaria. Convivium habitum fuit in aedibus D. Lettingii. Aderant D. Vorstius Rector, ego, 1). Swaneburch, Lettingius et Rector Tride-nius, denique duo Consules Norden et Duykius.

30 Oetobris, cum propter morbum scorbuti 15 menses a lectionibus publicis vacassem, redii ad officium docendi et aggressus sum interpretationem tituli jt de Rebus cre-ditis in auditorio circiter 18 studiosorum. Deus huic instituto meo benedicat.

31 Oetobris institui privatum collegium disputantium Institutiones, primaque eo die habita disputatio respon-dente Carolo Gallo. Collegarum nomina haec sunt; 1 Carolus Gallus, 2 Lambcrtus Beyraa, 3 Gerardus Bronc-borst, 4 Gerardus Voet, filius Cancellarii Geldriae, 5 Cornelius il Santhorst, 6 Petrus Bezemerus, 7 Theophilus de Katz Zelandus et 8 Florentius Schoonhovius.

28 respondit pro gradu Doetoratus Wilhelmus Wingen Buranus de Pactis, ogvegie. Opposuerunt Carolus Gallus, Rypertz Hornanus et Linderhusen. Gradum illi contulit eodem die in Senatu Academico et pretium promotionis aecepit D. Swaneburch.

28 Novetnbris scripsit Facultas Juridica cum D. Syndico Zeystio consilium in quaestione, utrum fiscus Ultrajectinus creditoribus rei eonfiscati teneretur ultra bona in suo territorio conaita. Consuluimus pro fisoo quod non, per L. 2, C. Ad L. Jul. de vi pub., L. Ex facto., § Unde scio quaesitum, sr de Hered. inst., L. Si quando, C. de Bon. vacantibus \'); quae omnes LL. statuunt fiscura unius pro-vinciae tantum obligari creditoribus pro ratione et quan-titate bonorum in sua provincia existentium. Singuli acce-pimus florenos 14 pro honorario.

5 Decembris scripsit Facultas Juridica consilium in causa feudali inter Dominum de Nylant et nobilem quendam Ramen. In quibus maxime in controversiam veniebant hae 3 quaestiones: 1° An feuda inconsulto domino inter coheredes dividi possint; et decisum quod sic, 2°: An pacta dotalia disponentia de successione feudi hereditarii, quod secundum feudum ad heredes vasalli, qui alioqui in bonis hereditariis tam allodialibus quam feudalibus successuri erant, valeant sine consensu domini leudi; et consuluimus valere, maxime probato talem in Geldriam consuetudinem obtinere 3° quaesitum: An dispositio L^ispen. et uit., C. Manda ¹) etiam in feudis locum habeat, ubi item affirmative conclusum est a nobis. Recepimus singuli pro honorario 16 Uorenos et sesterties quatuor.

5 Decembris renovatum est decretum ut Professores jurejurando promittant ea, quae in Senatu Academico tractantur, se nulli revelaturos. Praestiterunt hoe juramen-tum in manus Pectoris qui antea non juraverant, videlicet Polyander, Episcopius, Swaneburch, Pynaeker, Hor-nius, Bontius, Heinsius, Jachaeus et Meursius.

14 Decembris profectus sum Hagam et petii a D. Hugone Grotio ut epigratnma adjiceret Libello feudorum meo, qui sub proelo erat, quod promisit se facturum, simulque dono illi obtuli Centurias meas Miscellaneas.

Eodem die fui in prandio apud 4 Satrapas Transisu-laniae, Bentingium, Echtenium, Ripperda et Rutenbergium, dixique Satrapae Sallandiae Bentingio me decrevisse Me-thodum meam feudalem suscribere Ordinibus et Civitati-bus Transisulaniae, itaque me petere ut hune librum praedictis Ordinibus coramendaret, quod et benigne prom-teque se facturum promisit. Dono ei dedi Jus provinciale Transisulaniae a Winbovio conscriptum.

21 Decembris orationem habuit doctam et piam D. Heynsius de Nativitate Christi in Auditorio Theologico. Interfuerunt orationi D. Curator Mylius, Utenbogardus et plerique ex Professoribus \').

Sub finem Novembris, 21 die Novembris, dedi excu-dendam Methodum meam feudalem Jacobo Marei. Con-venit inter nos ut viginti quinque exemplaria compacta et totidem non compacta mihi pro libro, honorarii loco, darut.

4 Januarii privatim promotus a me in Doctorem Juris Johannes Linderhusen, cum jam biennium egisset pro-fessionem Institutionum Juris sub titulo Licentiati, quem dicebat se Marpurgi consecutum ¹). Sub vesperam vocavit Professores Juris ad coenam cum uxoribus, item D. Rec-torem Vorstium cum uxore et Consulem primarium Prau-conem Duyckium.

11 Januarii, cum Petrus Cunaeus edidisset Satyram, qua graviter perstrinxerat pleraque capita doctrinae ïheolo-gicae, tum vitam Ministrorum Ecclesiae, nee non taxa-verat Medicos item tecte D. Baudium et Hensium, fuit bis explosus ab auditoribus et tota septimana propter turbas feriatura a lectionibus, duoque vel tres authores

turbarum, alumni Collegii Theologici, pro semestre sus-pensi a beneficio Collegii \').

16 Januarii vitam cum morte mutavit Johannes Tru-denius, Scholae Trivialis Lej\'donsis Rector. Ambiebant Rectoratum Scholae tune temporis D. Medicinae Buhnen-horst, Gerardus Trudenius Rectoris frater. Rumor etiam spargebatur D. Lettingium ad hunc functionem adspirare et Neranum Ecclesiae Hasersoudanae Ministruin

2 Januarii exarainatus est pro gradu Doctoris conse-quendo ten Haeff Zelandus, duaeque Leges illi explicandae datae sunt, L. Centum Capuae, ~ De eo quod eer. lo. et L. ultima, C. de Compen. ^s). Respondit prompte et egregie.

27 venerunt hue Curatores ad compescendos motus ortos propter exclusionem Cunaei. Sub vesperam venerunt in Senatum Academicutn. Ibi ex communi consilio Rectoris, Curatorum et Professorum conceptum edictum, quo prae-teritorum delictorum awy.aTfiz studiosis conceditur, interim adjicitur gravis et arbitraria poena in eos qui in posterum lectiones Cunaei sunt turbaturi. Hoe edictum die 28 Januarii fuit affixum; 29 fuit hoe edictum publice a Secretario praelectum, praemissa oratione a Rectore Vorstio, qua studiosi ad modestiam et obedientiam adhortabantur, qua admonitione nonnihil sunt sedati studiosi *). Clausula orationis erat: Discite justitiam moniti et non temnere Leges.

1 Pebruarii eleotio seu nominatio novi Rectoris fuit facta. Duo sunt ad hoe munus nominati: D. Polyander, qui 12 habuit vota, et D. Swaneburch, qui quinque suf-fragia retulit.

1) 11 Jan. cum — Collegii, ook in Hs. 957 en 215. Fn margino: vide fol. seq. Bedoeld is Grotius\' epigram op de satyre van Cunaeus.

Rege Brittanniae periscelide donatus est. Actus inaugu-rationis celebratus Hagae in Generaliura Ordinum Camera a prandio. Concionem habuit Joannes Utenbogardus. In creatione oerta foedera sunt recitata, quibus se rautuo Rex cum Comité devinciunt in suppetiis et auxiliis sibi mutuo ferendis, si illis bellum ingruat. Deinde torraenta bellica sunt explosa, vasa picea incensa, et sub vesperam solenne convivium babitum.

8 Februarii inauguratus sen renunciatus est Rector Academiae Tbeologiae Professor Joannes Polyander. Vor-stius Ex-rector habuit orationem de Foelicitate hujus seculi quoad religionem, rempublicam et studia bonarum artium.

7 Februarii electus est in Rectorem Trivialis Scholae Leydensis Jacobus Lettingius, tune temporis Professor Institutionum, qui competitores habebat D. Dulmenborst et M. Gerardum Trudenium \').

9 Februarii decretum in Senatu Academico ut Professores non accedant ad convivia studiosorum, qui habentur ab iia in disputationibus exercitii gratia. Item ne intersint epulis studiosorum celebratis in privatis collegiis, iisque injunctum ut studiosos, quantum fieri possit, dehortentur ab hisce compotationibus.

16 M. Willebrordus Snellius in Senatu exhibuit acta, quibus continebatur eum Professoren! Matbeseos designa-tum esse in locum patris valetudinarii, ita tarnen ut patri sit integrum postquam a morbo convaluerit, nihilominus eandem professionem sustinere ¹), concessaque est M. Willebrordo ad docendum bora nona.

26 Februarii pro gradu Doctoratus respondit docte et exacte Henricus ten Haeff Zelandus, de materia Ejus quod interest, sive L. unica, C. de Sent, quae pro eo quod interest prof. ²). Opposuerunt Soetwater, Borell Zelandus, Van der Dussen et Feitius; ego quoque sub finem aliquod argumentum objeci.

Eodem die in Senatu Academico Jacobus Lettingius J. U. Licentiatus renunciavit professioni Institutionum, quia se ad Kectoratum Scholae Trivialis electum dicebat, petiitque a Senatu testimonium honestae vitae et bene obitae professionis , quod ei concessum est\').

I Martii obiit pie et placide in Christo Rodolphus Snellius -). Ego praesens in illius extremo agone recitavi ex Psalmo 70 hos versus; Jehova, tu fuisti fiducia mea in juventute mea; ne deseras me in senectute cum dcfi-ciunt vires meae. Ibi subjunxit articulata voce ex Psalmis hos versus: Delicta juventutis meae Domine ne memineris et ab obcultis meis munda me. Ne intres in judicium cum servo tuo Domine, quia non justificabit in conspectu tuo omnis vivens. Et deinde pie et placide in vera invo-catione et confessione Jesu Christi post duas horas expi-ravit.

5 promotus est in Doctorem Juris Henricus ten Haeff Middelburgensis a D. Pynackero.

G funus Domini Snellii honorifice Professores et Consules hujus urbis deduxerunt ad navem Oudewaterae sepelien-dum. Orationem in funere ejus doctam et elegantem ha-buit D. Codaeus Professor linguae Hebraicae ¹), in qua mei fecit honoriflcam mentionem.

II habuit Heinsius orationem de Passione et morte Jesu Christi in auditorio Theologico, sed hoc argumentum nimis profane quam par erat tractabat ²). Intererant oration! Domini Curatores, Consules et omncs fere Professores.

19 et 20 Martii habitum fuit solemne convivium Recto-rale sen Senatus Academici in Iride apud Petrum van

D. van der Mylen, Consules Duykius et Barsdorp, prae-terea Quaestor Academiae, Secretarius urbis, Praetor, Secre-tarius fori Academici, altera die Capitanius nocturnorum

vigilum, omnes Professores tam Ordinarii quam Extraordinarii, cxceptis Baudio, Linderhusio et Snellio. Prae-fectus sylvorum dono dedit nobis in convivium cervum. Valde omnes nos exhilaravimus. Fuit id convivium in-stitutum pacis et concordiae fovendae causa inter Professores et singuli suum symbolum persolverunt.

20 Novembris Aquot; 1612 conveni cum Jacobo Marei bi-bliopola ut det mibi exemplaria 25 compacta et 25 non compacta ex Methodo mea feudorum \')■ ²³ Martii A⁰1613 recepi a famulo ejus 80 exemplaria compacta et 20 non collecta.

29 Martii profectus sum in patriam cum uxore et filiis Joanne et Machtilda, ut Methodum feudorum Magistratui inscriptam offerrem.

2 Aprilis per cognatum Consulem Rusium 19 exemplaria obtuli Magistratui urbis Daventriensis. Senatus respondit sibi apprime hoe scriptum placere et mandavit Senatus Quaestori Wesekio ut inauratum poculum remunerationis mihi offerret, quod factum est.

9 Aprilis Zwollae per Consulem Hermannum Harsoltum eundem libellum Magistratui urbis ejusdem obtuli, qui eundem pergratum fuisse Consulibus testatus est, Cu se brevi gratos futures declararunt.

10 Aprilis Campis per Consulem Tengnagell eundem libellum Magistratui ejusdem urbis exhibui, qui etiam gratitudinem suam se declaraturum respondit.

26 et 27 Aprilis examinatus est pro gradu Docturae Borell Zelandus. Respondit mediocriter et prompte. Duae Leges illi explicandae datae sunt, scilicet L. Vinum , ^ de Re. cred., et L. Si traditio, C. de Act. emp.¹).

23 Aprilis incolumis Dei beneficio domum reversus sum, cum circiter mensem in patria abfuissem.

Ultima Aprilis promotus privatim in Licentiatum Juris Theobaldus Hubertzen, Reipublicae Zirixeanae il Secretis.

Numeravit florenos 60, quia ultra quinquennium ab hac Academia abfuerat, licet quondam hie Juri operam de-disset. Ego illi gradum contuli. Pro elürotlieeis per-solvit singulis 10 sesterties \'). Disputavit de L. 2, C. de Resc. vend. ¹).

8 Maji M. Thomas Harpenius inohoavit hora 4* profes-sionem linguae Arabicae, habita oratione in auditorio Philosophico ²).

10 Maji utrique Curator!, D. Mathenesio et D. van der Mylen Equiti, obtuli dono Methodum meam feudorum, quod munusculum gratum sibi fuisse testabantur.

4 Maji finis impositus est meo privato collegio dispu-tationum, in quo disputando absolverant Theses ad In-stitutiones confectas a Valentino Wilhelmo Forstero, an-tecessore in Academia Witebergensi.

13 et 14 examinatus est pro gradu Licentiae Isebrandus a Swanswick. Respondit mediocriter. Duae Leges illi ad explicandum assignatae sunt, scilicet L. 3 Ut vim, tt de Just, et ju. et L. Digna vox, C. de Legibus ³). Respondit privatim de Jure emphyteutico. Gradum Licentiati con-tulit D. Swaneburch.

17 respondit pro gradu Docturae Wilhelmus Borell Ze-landus de Cessatione actionum, docte et solide. Oppo-suerunt Dronkelar, Van der Dussen, Feytius, ego et D. Swaneburch. Pretium promotionis accepit D. Pynacker.

21 venit in banc urbem conjux Electoris Comitis Palatini cum Comité Mauricio et Comité Henrico Nassovio, Comité de Arondell Anglo, Duce quodam Scoto Lenoxio, et aliis multis proceribus stipata, Elizabetha videlicet unica Jacobi Regis Brittanniae filia. Rector et Professores omnes togati ei foelicem adventum gratulati sunt.

Rector Polyatuler primuin Latinc et deinde, cum non iu-telligeret hanc linguam , Gallice earn est allocutus.

Eodem die in aula quoqne Principis, statim post introi-tum in urbem, Comiti Mauricio quoque de foelici adventu in hanc urbem gratulati sumus \').

24, collegio private Institutionum finito, de collectis mnlctis hilare convivium celebravimus in pago Leyder-dorp apud Praetorem.

25 obtulerunt mihi collegae pro honorario 48 florenos, sed postridie cognato Carolo Gallo et Alio D. Beymae reddidi honorarium, partim propter cognationem, partim propter intimam familiaritatem, quae mihi cum ipsorum parentibus intercessit.

3 Junii coepit Magister artis scribendi filiam meam Claram et cognatam Mechtildam Ripperda instituere domi in arte scribendi.

14 et 15 examinatus est pro gradu Docturae N. Dedell Delphensis. Duae Leges illi datae sunt ad explicandum, L. 3, C. de Usur., L. Fructus 45, ~ de Usuris ¹). D. Swane-burch non adfuit, occupatus Hagae in publica causa, scilicet dijudicando aliquo processu. Nihilominus pretium promotionis recepit.

17 incoepi privatim explicare titulum de Regulis juris filio meo, Berkio Syndici Dordraceni filio et Westreinio filio Senatoris Ultrajectini.

19 respondit filius Gerardus, me praeside, de Emptione et venditione publice, accurate et confidenti animo. Op-posuerunt Berkius, Lanschott, Carolus Gallus, Lambertus Beyma, Santhorst et Theophilus Katz.

20 exhibui domi convivium, quo vocavi omnes prae-dictos opponentes, praeterea Florentium Schonhovium, qui scripserat filio carmen gratulatorium, Petrum Beze-merum et quendam Loo, studiosum Juris, cum D. Vorstio et uxore ejus.

24 et 25 examiuatus est pro gradu Docturae Soetwater. Respondit uiediocriter. Duae Leges illi explicandae datae sunt, scilicet L. Transigere 18, C. de Transactionibus, et L. Singularia 15, n de Rebus cred. \').

8 respondit pro gradu Docturae Johannes Dedell, egregie et exacte de Pignoribus; promotus in Senatu Academico. Ego illi gradum contuli et honorarium retuli. Opposue-runt Dronkelar, Feytius major, Reynerus Pawius et van der Dussen.

13 respondit me praeside Jacobus Reall Amsteroda-mensis de Solutionibus. Opposuerunt Alius Gerardus, Dronkelar, Pawius et Baersdorp.

Eodem die profectus sum in negotio fratris Amstero-damUm, ibique per sex dies commoratus sum et scripsi ad fratrem et cognatum Rusium, ut si opera mea illi prodesse possem, me Uteris ejus habitis in patriam pro-fecturum.

27 et 29 examinatus est pro gradu Docturae van der Dussen Delphensis. Duae Leges illi ad explicandum datae sunt, L. Pactum quod dotali 15, C. de Pact., et L. Ad-monendi 31, aquot; de Jurejurando ¹). Respondit exacte et prompte.

Ultima Julii recepi in me quod privatim praelegam Westreinio Institutiones Juris et Regulas Juris, in cujus laboris remunerationem pater ejus promisit se mihi da-turum argenteum scyphum valentem 50 daleris. Factum id in aedibus Willebrordi Snellii, ipso et filiis D. Westrenii nee non uxore ejus praesentibus.

3 profectus est Zwollam filius mens Gerardus cum duabus sororibus, eoque deduxerunt cognatam Ripperda, quae XI septimanas apud nos erat commorata.

13 misit mihi Consul Wezekius nomine Senatus Keipu-Ijlicae Daventriensis dono argenteum poculum inauratum in remunerationem dedicionis Methodi meae feudorum, quam inscripsi Ordinibus et urbibus Transisulaniae \').

22 mortuus est D. Dominicus Baudius Professor Histo-riarum, qui ex largiori compotatione videbatur morbum sibi contraxisse, ita ut in phrenesin aliquam inciderit. Sub flnem tarnen vitae ad sanitatem mentis rediit, liben-terque ex hac vita in coelestem se commigrare testatus est coram Ministro Ecclesiae Gallicae Castellano, seque multa magna peccata commisisse confess us est coram Deo, et se vere credere ea illi a Deo esse remissa ¹).

Septembris 7 reversi sunt liberi mei inoolumes domum, cum per quinque septimanas in patria apud socrum Mid-delborchs et Amsterodami apud sororem commorati essent.

14 conscripsit Facultas Juridica cum Syndico consilium in causa matrimoniali: An minor 25 annis absque tutorum consensu contrahere possit matrimonium. Decidimus ex statuto Ultrajectensium quod tale matrimonium ipso jure irritum sit et nullum.

17 pro gradu Docturae respondit Theodorus van der Dussen ex L. Lucius Titius 85, ~ de Heredib. instit. ²). Opposuerunt Reygersberch, Feytius, Dronkelar et Mcli-naeus; promotionis pretium accepit Swaneburcli.

21 respondit me praeside Cornelius Santhorst de Testa-mentis ordinandis, prompte et egregie. Opposuerunt Zeystius Pensionarii Alius, Toll Leydensis, Frisius quidam, filius Gerardus et Germanus quidam.

Cock Hagiensis. Duae Leges illi explioandae datae sunt, scilicet L. 2, C. de Reb. cred. et L. Quidam existiinaverunt, quot;ft eod. Respondit mediocriter.

17 pro gradu Docturae respondit Adrianus Soetwater de Privilegiis creditorum. Oppósuerunt Alius Gerardus, Barsdorpius et Dronkelar. Ego sub flnem et D. Water-fliet quaedam opposuimus. Promotionis pretium accepit D. Pynacker.

26 Octob. respondit me praeside Carolus Gallus, cog-natus, de XX Controversi juris assertionibus, promte et erudite. Oppósuerunt Florentius Schonhoven, Petrus Bezemerus, filius Gerardus, Lambertus Beyma et Cornelius a Santhorst.

9 Novemb. incoepi privatum collegium disputantium Pandectas, et eodem die prima disputatio habita est de Pactis, respondente Cinkio Goudano. Materiae ad dispu-tandum propositae sunt XXIV. Collegae quinque nomen dederunt collegio, hi sequentes: Gerardus Bronohorst, Santhorst, Petrus Bezemerus, Carolus Gallus et Cinckius.

5 Novemb. ego, D. Seystius et Swaneburch scripsimus consilium in causa \'decimarum inter Moniales in Swarte-water et colonos in Rouven, et respondimus colonos a decimis esse immunes, quia praescriptione 40 annorum immunitatem a decimis praestandis acquisiverant.

4 Decemb. promotus in Doctorem Juris Theodorus van der Dussen. Gradum illi contulit D. Swaneburch.

Uit. Novemb. in Ordinarios Professores recepti sunt D. Johannes Linderhusen Professor Institutionum, et Petrus Cunaeus Professor linguae Latinae ¹).

11 Decemb. respondit me praeside Arnoldus Westrein de Rerum divisione et acquirendo ipsarum dominio, timide et paree. Oppósuerunt Toll, Candidatus Molinaeus, Eitzinga et filius meus. Studiosi conabantur meum de-fendentem explodere, sed seria mea admonitione repressi quieverunt.

Dronkelar Amstelodamensis. Duae Leges explicandae illi datae sunt, scilicet L. Quotiens 15, C. de R. V., et L. Naturaliter, § nihil comm., 3quot; de Acquir. posses. \'). Re-spondit promte et exacte.

27 Januarii respondit de Inoff. testamento ¹) pro gradu Docturae, me moderatore, Johannes Cock Hagiensis, mediocriter. Opposuerunt Toll, Reall, filius meus et D. Vinne.

30 promotus est a me in Dootorem Juris Johannes Cock Hagiensis. Aderant in promotione Consules et Scabini Syn-dicusque Reipublicae Hagiensis, quibus inscripserat Theses. D. Heynsius elegans carmen scripsit in ejus gratulationem; convivium exhibuit splendidum in aedibus D. Lettingii, Rectoris hujus urbis. Aderant convivio Praetor et duo Consules, Nicolaus Adriani et Laurentius Gaell. Ex Pro-fessoribus intererant D. Rector, ego, D. Swaneburoh, D. Pynacker, D. Bontius Medicus, D. Jachaeus et Doctor Meursius et D. Heynsius.

1 Februarii electio seu nominatio novi Rectoris fuit facta. Duo sunt nominati, D. Pynacker et D. Pawius. Uterque sex habuit vota. Ego quatuor vota sum sortitus cum Swanenburgio.

5 Febr. respondit me praeside Martinus Wibinga Har-lingensisde Variis miscellaneis quaestionibus Juris, promte et eleganter. Opposuerunt Beyma, Joannes Wilhelmi Daventriensis, Feytius Major et Delphensis quidam.

8 Febr. renunciatus Rector D. Petrus Pawius. D. Poly-ander habuit orationem de Antiquitate et dignitate Sacrae Scripturae.

Eodem conscripsit Facultas Juridica consilium in quaes-tione: An quis defunctae uxoris suae sororis filiam in uxorem ducere possit. Responsum est, quamvis id matri-monium divino jure et Caesareis legibus expresse sit non

prohibitum, tarnen ob honestatem publicam et tollendum scandalum consultius fore ut non, nisi cum Magistratus permissione et consensu, contrahatur \').

Eodem die Curatores, inhaerendo priori decreto facto 8 Maji Aquot; 1608, permiserunt mihi potestatem redeundi ad integras lectiones sub solito stipendio, cum antea bis tantum docuissem singulis septimanis. Itaque 24 Februarii reversus sum ad plenas lectiones et incepi explicare titu-lum Cod.: Qui testamenta facere possunt vel non.

25 Februarii publice pro gradu respondit Cornelius van Dronkelar de Collationibus bonorum, docte et animose. Opposuerunt Feytius, Reyall, Barsdorp et Pawius. Pretium promotionis accepit D. Swaneburch.

Eodem in Senatu Academico Philosopbiae Candidatus Hasius exhibuit instrumentum, sibi concessam esse potestatem a Curatoribus exercitii (causa) aliquid docendi in Philosophia. Adsignata est illi hora tertia et 27 coepit praefari aliquid in Ethicam.

11 collatus est publice gradus Docturae Cornelio Dronkelar a D. Swanenburch. Orationem habuit Doctor no-vellus de Falsa et ementita donatione Constantini Magni Imperatoris. Convivium exhibuit splendidum in propriis aedibus, cui intererant duo Consules Amsterodamenses, Doctor Medicinae Sebastianus Egberti et quidam Consul Witzius. Praeterea duo Consules Leydenses, Nicolaus Adriani et Adrianus Petri van der Werff. Ex Professoribus aderant Rector Pawius, Polyander, Episcopius, ego; Swa-neburchius, Pynacker, D. Bontius et praeterea D. van der Dussen.

17 conscripsimus ego. Syndicus et D. Swaneburch consilium in causa Consulis Bloss et Quaestoris bonorum Ecclesiasticorum in Velavia, in qua haec duo sunt quaesita: 1°. An Prior monasterii potuerit obligare bona coenobii eo tempore, cum ejectus esset bellica violentia ex mona-

sterio, et reversus in suam sedem per belli successuin, et respondimus quod sic. Deinde: An etiam adjudicandae essent usurae sortis mutuo datae, cum non essent in stipu-latu deductae. Responsum usuras ex mutuo non deberi nisi ex stipulatione, sed tantum a tempore litis contesta-tione deberi per L. 3, C. de Usuris, L. ïitius , 5r de Praesc. verb. \').

20 defendit, mepraeside, exercitii gratia Joannes Domi-nicus Valrichemius Frisius materiam de Hereditatibus, promte et eleganter. Opposuerunt Lambertus Beyma, Martinus Wibinga, Johannes Wilhelmi Daventriensis et Tol Leydensis.

15 Aprilis incoepi cum nobili quodam Anglo repetere generalia Juris principia, petiitque ut ad XV dies hunc laborem continuarem, quo nomine dono mihi dedit 5 coronatos Gallicos.

Ultima Aprilis respoudit me praeside Suffridus ab Eit-zinga promte et apposite de Crimine laesae majestatis. Opposuerunt filius meus, Conradus Verburch Amstero-damensis, Santhorst, Germanus quidam Norinbergensis et Middelgeest.

4 Junii respondit me praeside Lambertus Beyma de Fide-jussoribus, confidenter et expedite. Opposuerunt Voet, Santhorst, filius meus et cognatus Carolus Gallus.

7 Junii D. Wilhelmus Bontius exhibuit instrumentum, quo illi concessa est facultas edendi specimen professionis in Institutionibus Juris, et assignata illi est hora 4^la porne-ridiana.

11 Junii respondit me praeside Florentius Schonhovius de Legatis, promte et egregie. Opponebant Bezemerus, Carolus Gallus, filius meus et Santhorst,

19 Junii scripsit Facultas Juridica consilium ad instan-tiam Magistratus Ultrajectini, utrum fiscus creditoribus debitoris confiscati teneatur tantum pro quota bonorum, quae possidet ex confiscatione. Respondimus eum ulterius

non obligari, sed creditores etiam bona debitoris alibi sita prosequi et excutere debere. Interfuerunt consultui ego, Swaneburch et Linderhusius; singuli recepimus tres His-panicos regales.

17 inchoavi collegium privatum , in quo aliquot studiosis praelegi Paratitla Wesenbekii\') diebus Lunae, Mercurii et Veneris; die Sabbati vero examen praecedentium lectio-num institui. Nomina collegarum sunt haeo: Cinckius, Blancardus, Johannes Wilhelmi, Doveren, Wibinga, Am-sterodamensis quidam, praeterea Verburch et Delphensis quidam.

Ultima Junii habuit orationem de Laudibus et vita Justiniani Imperatoris D. Wilhelmus Bontius, cum auspi-caretur titulum Institutionum de Obligationibus; sed ita submisse et praecipitanter recitabat orationem ut a paucis posset intelligi.

9 Julii respondit me praeside Hermanus Cinck de Modis tollendi obligationes, promte et apposite. Opponebant Cinkius cognatus ejus, Bezemerus, Sturmius et Santhorst.

12 Augusti, cum D. Pynaeker divulgasset inter studiosos se vocatum Groningam ad professionem Juris, Curatores illum ad se vocarunt et a munere Professoris eum abdi-carunt ¹).

18 Augusti cum uxore et filia profectus sum Zwollam et post tres septimanas Deo adjuvante domum incolumis sum reversus, die Septembris 8.

10 Septemb. Facultas Juridica consilium conscripsit in lite, quae vertebatur inter creditores cujusdam Quaestoris Ultrajectini qui foro cesserat, qui finita commissione ei pecuniam crediderant, quam a fidejussoribus Quaestoris repetebant. Respondimus pro fidejussoribus, quia fide-jussio, tanquam stricti juris contractus, non extendebatur ad debita contracta a Quaestore, finita sua commissione. Interfuerunt consultationi ego, Zvvanenburch et Linderhusius, singuli recepimus florenos 4.

Hamburgensis de Testamentis, institutionibus et substitu-tionibus, docte et prompte. Opposuerunt filius meus, Ultrajectinus quidam, Candidatus quidam Emdanus Canc-kerbeek dictus, et Barsdorpius.

22 et 23 Septemb pro gradu Licentiae examinatus est Arnoldus Westrein; duae Leges illi explicandae datae sunt, L. 1, Qui testamentum facere possunt, et L. Omnibus 9, C. de Testibus. \') Respondit timide et paree.

2 Octob. privatim promotus in Licentiatum Juris Arnoldus Westrein. Respondit de Contrahenda emtione. üra-dum illi contulit D. Linderhusius.

22 Junii redii ad lectiones publicas et incoepi singulis septimanis docere, cum per IX fere menses integros graviter ex morbo decubuissem, et Dei benefieio aliquam morbi relaxationem sentire coepissem. Deus meo instituto benedicat.

26 et 27 examinatus est pro gradu Doctoratus N. Toll Leydensis. Duae illi Leges sunt assignatae explicandae, L. Sicut 5, C. de Obl. et act., L. 2, de Injus. rup. irr.¹).

28 et 30 examinatus est pro gradu Dootoris N. Tenyss Zelandus. Assignata est illi L. 3, C. de Reb. cred., et Ij. In suis 11, tr de Lib. et post. ²). Ad rem satis respon-debat et quaestiones praepositas, sed propter nimiam praecipitationem linguae aliquando non commode mentis sensa explicabat.

22 Novemb, pro gradu Docturae filius meus Gerardus publice disputavit de Mutuo et Sc. Macedon. ³). Datum

est illi testimonium a Senatu Academico petendi gradum Doctoris quandocunque ei visum fuerit. Eodem solemne convivium domi meae est institutum, ad quod vocati sunt 4 Consules, omnes Professores Juris, D. Vorstius, D. Bontius Medicus, Prorector Codaeus et Snellius. Aderat et gener meus Bartrinck, filia Mechtilda, cognata Rosen, D. Blew Medicus et praeterea studiosi aliquot Juris, nec-non D. Lanschot Scabinus. Promotionis moderator erat D. Sylvius.

Contulit se filius Hagam discendae praxis gratia 27 Junii, dedique eum in convictum apud Procuratorem Soutelande, pretio in annum constituto 40 librarum Flan-dricarum.

Dordraci 1 Novembris a° 1618 inchoata est Synodus Nationalis, convocatis eo celoberrimis exteris Theologis ex Anglia, Germania, Sabaudia et Helvetia, et indigenis ex Belgio Ministris, ubi tandem decisa est controversia de V articulis controversis inter Remonstrantes et Contra-remonstrantes. Duravit Synodus per menses VII et tandem Canones Synodi absoluti et publice typis sunt excussi, quibus omnes Ministri Ecclesiarum subscribere tenentur in Reformatis Ecclesiis Belgii.

Mense Majo Aquot; 1619 sumptum est supplicium capitis de Advocato Oldenbarneveldio Hagae, et a XXIV Judici-bus deputatis a Generalibus Ordinibus propter proditionem et machinationes initas contra Comitem Mauricium a Nassow capitalis sententia contra eum est lata et capitis supplicio est affectus.

Propter eandem causam Hogerbetius Syndicus Leydensis et Grotius Syndicus Roterodamensis ad perpetuos carceres sunt condemnati in arce Lovesteyn.

Eodem tempore Johannes Utebogardus deportatus in perpetuum, et Haen Syndicus Harlemensis ad annos XIV cum publicatione bonorum bannitus. Praeterea D. de Morsberch Ultrajectinus ad sexennium in arce sua est confinatus.

landiae habita Lugduni Batavorum, in qua Canones Sy-nodi Dordracensis oxercitioni mandati sunt, multi Ministri qui Synodo parere detrectabant a munere concionandi sunt remoti per Hollandiam \').

Kodem anno Hagae Comitis a Generalibus Ordinibus XIV Ministri in exilium sunt condemnati et extra Provin-cias Unitas deportati, qui Synodo subscribere recusabant.

Circa finem hujus anni D. Wilhelmus Bontius abdi-eavit se munere Professoris Institutionum et in Praetorem hujus urbis est electus ¹).

Circa initium anni W. Guilbelmus Bontius munere Professoris Juris se abdicavit et Praetor urbis Leydensis est creatus. Concurrebat cum eo in ambienda Praetura Sca-binus Daniel Simonis ab Alphen. Idem Praetor mense Januario turbavit conventicula Arminianorum, in quibus XXX et amplius auditores sunt deprehensi; singuli mulc-tati sunt aureis XXV; hospes in cujus domo convcntus habitus est, proscriptus est et CC aureis mulotatus, qui dictus est Carolus Jodoci Lanius ^s).

G Januarii captus est a Praetore Paulus Stochius et accusatus, quod ejus ductu et interventu circiter ducenti Arminiani foedus fecerant, miserantque collectas ad alen-dos exules eorum Ministros. Captus et Gerardus Key, Se-bastianus Johannis, venditor adamantum; D. Canckerbeeck et Johannes Petri Dow et restiarius quidam anfugerunt. Inter contribuentes fuerunt reperti 3 Doctores Backerus, Canckerbeeck et Martinus Toll, praeterea Professor Guilbelmus Codaeus.

Kalendis Februarii missus in exilium in insulam Gouré D. van der Mylen Curator Academiae in perpetuum, quod pessime de Ordinibus Generalibus scripserat in Galliam, eos videlicet esse viles et plebeios homines. Praeterea in Uteris accusaverat Comitem Mauricium, quod

Eodem — elcctus, ook iu Hs. 957. Circa — electus, mede in Hs. 215. Ji) Concurrebat — Lanius, ook in Hs. 957 en 215.

appeteret summum dominatum in his Provinciis et se \'i constit uerc vellet ut vulgo dicitur: een souvereyn heer ^!).

Nominati cum eo erant ad Rectoratum T). Cunaeus ot Vorstius. Inscripti sunt lioc anno 1611) studiosi 332, ita ¹¹ ut Singulis Professoribus assignati sint pro inscriptions 16

et Bontius Praetor. Intererat etiam Rector Reinerus Bon-tius. Consules et Curatores omne vinum in coena con-sumtura dono dederunt.

Kodem die restitutum est mihi a Curatoribus stipendium octingentorum florenorum, ita ut Sa Afaji primo pro qua-drante anni inilü solvendi sint 200 floreni, hac addita lege, ne ullis lectionibus aut disputationibus publicis onerari debeam, nisi volens.

11 Februarii obiit placide in Christo Aemilius Hoge veen, Consul urbis Leydensis \') et Receptor generalis Leydensis et Rhenolandiae, in cujus locum substitutus fuit Daniel Simonis ab Alphen, prius Scabinus, postea Consul hujus urbis.

Uit. Augusti venerunt in hanc Academiam Deputati Ordinura Hollandiae, tres Curatores, Dominus in Sweten Dykgravius Rhenolandiae, Consiliarius Santen, Glarges Syndicus Harlemensis, et Consul quidam Alcmarianus, et instituerunt reforraationem Academiae. Tres sunt in totum remoti a munere docendi. Sylvius Professor Institutionum, Bercius Professor Ethices et Barlaeus Professor Logices. Duo suspensi sunt a professione per annum, Codaeus et Jachaeus Physices Professor, relicto illis integro anni stipendio. Postea quoque Codaeus in totum est a professione abdicatus.

Eodem tempore instituta est reformatio in Collegio Or-dinum Theologico. Remoti Vossius Regens et Barlaeus Subregens. Vossio reservatum annuum stipendium 800 florenorum. Depositus quoque oeconomus Christianus, magnus antistes Harminianorum et in ejus locum substitutus M. Cornelius Boyssens Enchusanus pictor. In Re-gentem electus D. Festus Hommius et in Subregenten! M. Sinapius ¹), remoto Subregente Barlaeo.

Circa finem Decembris privatim promoti a D. Polyandro ad gradum Docturae in Theologia Antonius Tisius Professor

Theologiae et Festus Hommius Collegii Theologici Regens. Ante eos promotus erat quoque in Doctorem Theologiae Antonius Walaeus a D. Polyandro privatim. Tisius et Festus in collegio Ordinum celebraj-unt convivium, ad quod vocati sunt omnes Professores.

Circa initium anni 1620 mortuus est Henricus Bredius, annum agens 86, Professor Rhetorices. Eodem tempore vocati sunt ad Ministerium in Ecclesia Leydensi Johannes Vermout, Minister Beverwikanus, et Ludovicus de Dieu, Minister Vlissingensis \').

6 Februarii institutum est collegium Theologicum, in quo singulis quindenis habebunt publice disputationes. Materiae ad disputandum propositae sunt 52, ita ut spacio biennii universum Theologiae corpus disputando finien-dum sit, sed collegium duravit ad quadriennium. Primam disputationem habuit Johannes Swalmius de Theologia in genere, praeside D. Polyandro.

19 Februarii in locum Consulis Hogeveen defuncti electus est in Consulem seniorem Gerardus Leonard!, qui priori anno defunctus erat Consulatu.

18 Februarii privatim promotus in Doctorem Juris Wilhelmus Bom a D. Swaneburgo; pro chirothecis siuguli recepimus 13 sesterties.

6 Februarii ultima disputatie habita in collegio publico de Publicis judiciis, praeside Swaneburgo. In thesibus posuerant: haereticis concedendum esse liberum exercitium religionis. Ego contra opposui: hoc jure esse interdictum per L 2, C. de Sum. Trinit. et üd. Cathol. et L. Conventi-cula, C. de Episcopis et clericis ¹). Vehementer urgebam sententiam meam, adeo ut praesidem fere ad absurdum vel impossibile redigissem ²).

de Auctoritate S. Scripturae, respondente Crucio Ministri Harlemensis filio, praeside Antonio VV\'allaeo. Ego oppo-nebam de quaestione: anne traditiones quaedam non scriptae reoipiendae essent in Ecclesia. Item: an aucto-ritas Scripturae penderet ab Ecclesia, quod sustinebam ex Cap. 3 lquot;quot;quot; Epistolae ad Timoth., ubi dicitur Ecclesia esse columna et stabilimentum veritatis. Ita acriter urge-bam lueam sententiam, ut praeses non satis commodam responsionem mihi daret, testibus plerisque studiosis. Nam absurde columnam explicabat pro tabula quadam suspensa ad columnam.

Eodem die retinuit me in prandio D. Jachaeus, cum illi cx ore Pcnsionarii Wevelincboven signiflcassem illum brevi ad professionem publicam reversurum. Aderant in prandio convictores quatuor: Huygens Arnemensis, No-bilis quidam Hessus cum paedagogo suo Holstein, et praeterea quidam Germanus.

24 Februarii profectus sum cum uxore et filia Clara Amsterodamum invisendae filiae gratia. Rediimus domum incolnmes XII Martii, adducta nepte Alhcida Barterinks.

2() invitavit me ad cocnam Syndicus Paw, illique com-mendavi causam Academicam, ut plenam immunitatem ab omnibus vectigalibus et tributis Professores consequantur.

Circa hoe tempus in Curia Provinciali motus est ab Ordine Senatorio Consiliarius Brcderode, quia nolebat ad instantiam Procuratoris fisci jus dicere contra Harminianos Ministros.

Circa idem tempus severum edictum promulgatum est ab Ordinibus contra Arminianos Ministros, q\\ii contra prohibitionem Ordinum rursus in bac patria discurrunt et conventicula passim instituunt et concionantur \').

Captus est XII Martii Minister quidam Arminianus, quod contra edictum Ordinum, cum proscriptus esset, ausus est clam concionari, a Praetore in Gourd Erat Minister in pago prope Gorcum et deinde captivus Hagam abductus, Prince dictus.

promotus seel unus ex Proponentibus, quod clancularia instituerat conventicula, damnatus est in ergasterium, vulgo hel Tuchthuss, in urbe Harlemensi \').

Hoc mense Martio in Comitiis Ordinnm Hollandiae in locum defuneti Quaestoris Hogeveen substitutus est ab Ordinibus Scabinus Daniel Simonis ab Alpben et creatus Quaestor Leydae et Rhenolandiae.

21 Martii abiit in Galliam a D. Ordinibus et Curatori-bus Academiae ablegatus M. Erpenius, ad vocandum Professoren! in Theologia Rivetum.

23 convenimus Dominos Curatores Rector, Polyander, ego, Vorstius et Swaneburcb , petiimusque confinnationem et augmentum nostrorum privilegiorum. Capita erant haec quinque vel sex:

1°. Primo ut plenam immunitatem consequeremus al) omnibus tributis, impositionibus et vectigalibus.

2°. Ut nemo ad professionem vocetur nisi consulto Se-natu, ut factum est in Sosio, Grutero ct Gomaro.

4°. Ut viduae Professorum gaudeant etiam plena immu-nitate vectigalium, indulta Professoribus.

6°. Ut Professoribus reddantur Integra Acta Academica a Curatoribus, quorum originalia instrumenta extant in archivis Curatorum.

Responderunt Curatores se de omnibus plene deliberatu-ros et prima occasione nobis bonum responsum daturos

26 et 27 Martii examinatus est pro gradu Docturae Petrus Opmeer Amsteldamensis; respondit bene et commode. Duae Leges illi sunt assignatae in secundo examine, L. Si quisquam, ff de Div. temp. praescr. et L. Si unquam, C. de Revocand. donat.

1) Captus — Harlemensi, ook iu Hs. 957. Vermoedelijk is bedoeld Dauiel de Breen. Zie over hem: Van Slee, Rynsb. Collegiautcu bl. 135 vv.

instrumentum vocationis sibi datae ad professionem Lo-gicam. Assignata est illi ad docendum hora 7» matutina.

30 Martii collatus est privatim gradus Magistri artium a D. Snellio D. Franconi Petri Burgersdyck, ea tarnen conditione ut publice pro gradu disputaret sine praeside. Quod recepit se facturum ad diem X Aprilis sequentem.

Uit. Martii habuit Magister Franco Petri Burgersdijok eruditam et elegantem orationera de Fructu et utilitate Logices in auditorio Philosophico \') hora X, cui interfue-runt omnes Professores, excepto D. Linderhusen.

Circa idem tempus oaptivi quidam, accusati quod collectas Arminianis subministraverant, sunt dimissi e carcere, puta Key, quidam Pawius mercator pannorum, in Ciconio. ha-bitans, et Sebastianus Joannis sculptor adamantum, prae-stita cautione do judicio sistendo quotiescumque a Praetore vocabuntur in jus¹).

4 Aprilis promotus a me in Doctorera Juris Johannes Victorinus, cum publice pro gradu summo cum honore de diffinillima L. Gallus, t de Liberis et posthumis ²) dispu-tasset, moderatore Sylvio. Singuli accepimus pro chiro-thecis 14 sesterties cum dimidio.

Eodem die ego cum Rectore, Polyandro, Swaneburchio et Vorstio deputatus sum ad revidenda et recognoscenda Statuta et Acta Academica.

8 respondit quidam Verschuer Ultrajectinus de ïutelis, praeside Linderhusen. Opposui: an tutoris datio sit imperii vel jurisdictionis, an specialis perraissionis. Item; an pig-noribus possit satisdari, rem pupilli salvam fore. Denique: an ob latam culpam tutor remotus fiat infamis. Parum aut nihil respondebat defendens. Ipsi etiam praesidi satis negotii exhibebam.

10 disputavit pro gradu Magisterii M. Franco Petri erudite et egregie de Natura Logices. Opposuerunt duo vel tres Magistri artium, inter quos fuit unus M. Martinus Sassenus, studiosus Theologiae valde eruditus, et accura-tus acutusque Philosophus. Quibus tamen omnibus abunde satisfecit.

11 disputavit de Jure emphyteutico Doublet, praeside Linderhusio, qui erat ejus convictor.

Eodem respondit de Libero arbitrio M. Martinus Sassenus. Ego opposui, an Cornelius Centurio ante conversionera habuerit fldem et cognitionem de Christi mediatore; item an homo non renegatus habeat quasdam inclinationes seu praeparationes ante conversionem ad bonum; denique an electi finaliter perseverare possint. Sed ab omnibus \') a D. Polyandro praeside responsum mediocriter.

Eodem fui cum D. Swaneburch et Cunaeo invitatus a Doubletio in aedibus Linderhusii. Suaviter et jucunde sumus confabulati.

10 D. Polyander me cum uxore invitavit, cum advenis-sent novi nupti, filius ejus cum nova nupta. Catwicum duobus curribus profecti sumus et ibi honorifico prandio nos excepit et domi nos vesperi ad coenam vocavit.

Circa initium Martii ad petitionem Curatorum Catalogus Lectionum in hac Academia publico habendarum editus est ²). Ego adscripsi me solere hora X Codicem docere, sed jam factum esse Professorem honorarium. Nihilominus me posthac velle suscipere ordinarias vices praesidendi in Collegio publico, in quo spacio anni plus minus universum Corpus Juris disputando absolvetur.

16 perlegi tractatum D. Swaneburchii de Jure accres-cendi, quem cogitat in lucem edere; petiit de hoc pro-posito suo meum judicium. Respondi mihi approbari apprime ejus scriptum et dignum esse quod publics in lucem edatur.

17, cum tres oblati essent competitores ad munus Sena-torium, videlicet Advocatus Renerus Perssijn, Jacobus

Coorn et Pousiouarius Moneohodameusis jjriiicijji Mau-ricio, electus est in Senatorem Curiae Provincialis Reyne-rus Persijn.

24 promotus in Doctorem Juris iilius meus Gerardus; gradum illi contulit D. Swaneburch. In coena vocavi ad convivium Doctorale filii mei Professores Juridicae Facul-tatis, D. Itectorem Bontium, Praetorem Bontium, Vorstium cum filio Adolpho, I). Morbergen, Heinsium, Scabinum Tetro, D. Bogart, eognatum Galium, et studiosum quen-dam Juris, Broeek dictum.

27 et 28 examinatus est pro gradu Docturae Petrus Vlacke, duaeque Leges illi explicandae sunt datae: L. Vinum, ~ de Reb. cred. et L. Donum, C. de Rei vindic.\')• Respondit prompte, eleganter et exacte.

1 Maji conventus habitus in Senatu Rectoris, Polyandri, mei, Swaneburgii, Vorstii et Heinsii, in quo Statuta Aca-demiae perlustravimus et examinavimns et in quibusdam locis recognovimus, ut ea deinde Curatoribus approbanda exhiberemus.

Eodem die pro gradu examinatus est quidam candida-tus Juris, dictus N. Monte Valdona Ultrajectinus. Duae Leges illi explicandae datae sunt: L. Ut vim, t de Just, et jur., L. Digna vox, C. de Leg. Respondit mediooriter sed paulo timidius. Suavimus illi ut privatim sumeret gradum, in quod videbatur inclinare ²).

8 disputavit pro gradu Doctoris de Mixtis judiciis, me honorario praeside, Petrus Opmeer. Respondit valde promte et eleganter. Opposuerunt Heemskerck, Candidatus jjedell, Candidatus Juris Rapborst et Eckardus Bonissus. Accepi pro praesidio florenos XI cum sesquisestertio.

(i Maji contuli gradum privatim Gerardo Scapio, scilicet titulum Doctoris. Disputaverat ante triennium de Senten-

ij i. e; ])ig. 12, tit. 1, 1. 32; Cod. 3, tit. 33. 1. 5. 2) i. 6. Dig. 1, tit. 1, 1. 3; Cod. 1, tit. 14, 1. 4.

tiis quae pro eo quod interest proferuutur, publice sine praeside. Singuli aocepimus pro chirothecis 19 stuferos.

9 convenimus Curatores, Rector, Polyander, ego, Swane-burch, Vorstius et Heinsius, illisque exhibuimus Statuta Academiae a nobis reoognita \'). Illi scriptum ea do re a nobis confectum ad se receperunt, et se de eo delibera-turos promiserunt. Illud maxime petiimus a Curatoribus, ne inscio Senatu Acttdemico quemquem in numerum Professorum reoiperent. Quod factum est praecipue ad repellendum Vinnium, qui invitis Professoribus ambiebat Institutionum lectionera et praeterea non admodum hono-rifice de Professoribus Juris loqnebatur ^).

12 examinatus est pro gradu in Jure Doctoratus Nic. Dedell. Duae Leges illi assignatae sunt in 2° examine: L. Mulierem, 5 t de Ritu nupt. et L. Assiduis, C Qui pot. in pign.¹). Respondit promte et expedite.

14 promotus est a me in Doctorem Juris Petrus Opmeer Amstelodamensis. Habuit orationem de Conjungenda Ethica cum Jurisprudentia, satis doctam sed nimis longam. Adfuerunt convivio Praetor, duo Consules Verboom et Vesanevelt cum Syndico. Ex Professoribus Rector Bontius, Polyander, omnes Professores Juris, D. Vorstius et Hornius, Codaeus et Jacbaeus. Senatus illi dono dedit XVI stopas vini Rhenani.

18 et 19 examinatus est pro gradu Doctoratus N. Rochus, Amstelodamensis. Duae Leges illi in 2° examine sunt assignatae: L. De quibus 32, ~ de Leg. et L. Transigere 18, C. de Transactionibus ²), quas egregie est interpretatus. Respondit ad plurima prompte, solide et exacte.

18 dimissus e carcere Stochius, soluta muleta Praetori 700 et 50 florenorum, quia collectas procuraverat pro Ministris Harminianis; praeterea pro sumtibus litis per-solvit 300 florenos, denique adhuc pro victu solvit com-mentariensi carceris in singulos dies stuferos 24. Detentus

fuit in carcere per septimanas XIX, ita ut summa poenae pecuniariae, quam persolvit, excurrat usque ad aureos mille duoentos ⁴).

21 Maji sententia lata est a Delegatis Ordinum Genera-lium in tres Ministros captivos, quod contra mandata Ordinum in hisee provinciis clandestina habuerunt con-venticula et Arminiana dogmata propagarunt, scilicet Bernerum Wesekium, Prince et Grevium, ut omnes per-petuo in ergasterium, vulgo het Tuchthiiss, sint condemnati; ita ut primus, Wesekius scilicet, cogatur operari, vulgo raspen; alii duo cadem poena sunt mulctati, sed tarnen ita ne laborare cogantur. Primus ideo duriori poena est aft\'ectus, quod procaciter nimis et contumeliose interroga-tus a delegatis Ordinum\' judicibus respondit. Cum enim ab eo quaereretur: quomodo in has provincias contra Ordinum interdictum rediisset, respondit: pedibus suis. Judices Delegati Ordinum in hac causa fuerunt Praetor Dordraccnus Muyss, Senator Geldriae Gocb et alter ejusdem Ordinis Nicolaus Voocht. Denique cum ab Ordinum Delegatis indicatum esset Wesekio, ipsum in ergasterium condem-natum esse ad operandum, contumaeiter et audacter respondit: Si fractus illabitur orbis

25 Maji pro gradu Doctoratus respondit de Donationibus egregie et promte admodum Petrus Vlacke Anisteroda-mensis. Opposuerunt Dedell, Broeck et alius quidam Batavus. Ego quoque sub finem opposui ad quaestionem: An muiier in dote habeat praelationem contra priores debitores, expressam h3\'pothecam habentes. Pretium pro-motionis aocepit D. Swaneburcb.

26 promotus in Doctorem Juris a D. Swaneburcb pu-blioe Petrus Vlaok Amsteldamensis. Dominus promotor aliqua dixit in laudem Jurisprudentiae, praecipue veterum Jurisconsultorum, Soaevolae, Ulpiani et Papiniani Can-didatus Vlacke habuit orationem elegantem de Juramento calumniae, ubi perstrinxit Advocatorum dolos et fraudes,

1) Dimissus — ducontos, ook in Hs. 957. Do berekouing is niet geheel juist. Voor „aureosquot; leze men: „lloreuos.quot;

qui malas causas suis cavillationibus student tueri et perverse torquere, magis quaestum quam justitiam prae oculis habentes.

6 Junii Judices delegati Generalium Ordinum pronuntia-runt sententiam, qua declararunt Barneveldium, Hogerbe-tium et Grotium commisisse crimen laesae inajestatis \').

10 obiit correptus apoplexia Comes Wilhelmus a Nassow, bellicosus, prudens et pius Princeps, Gubernator Frisiae et Groningensis Provinciae, in urbe Leovardiensi.

15 obiit Hagae Senator Curiae Provincialis D. Rosenthall. Valde honesta sepultura est condecoratus, cui interfuit ipse Princeps Mauritius.

30 promotus a D. Hornio privatim in Doctorem Medi-cinae Johannes öherwodus Anglus. Eespondit de Humo-ribus morborum expurgandis, valde docte et promte referentibus omnibus Doctoribus et Professoribus Faoultatis Medicae.

1 tradidi Centuriarum mearutn èvxvTio^xvciv 2dam editio-nem Jacobo Marci, quas multis in locis auxi, locupletavi et plus quam tertia parte amplificavi. Conveni cum eo, ut 25 exemplaria mihi pro laboribua meis donaret. Postea paotus sum cum eo de XXX exemplaribus donandis, eo quod nimium protrahebat editionem libri raei.

6 respondit de Fideicommissis publice pro gradu Docturae Nicolaus Dedell, promte et expedite. Opponebant D. Sut-holt, studiosus quidam Juris Cromvliet, Aleman et alii. Gradum illi in Senatu contulit D. Linderhusen.

7 respondit publice pro gradu Docturae Hercules Roch de Compensationibus, erudite et exacte. Opposuerunt D. Sutholt, Germanus quidam Hamburgensis et ego.

9 gradus Doctoris publice collatus est Herculi Roch a D. Petro Cunaeo. Orationem habuit Candidatus egregiam

et elegaiitem de hao quaestione: quod Jus Civile non opinions hominum, sed rationa naturali constat.

10 profacti suraus Hagam, ego cum Rectore, itam Poly-andro, Vorstio etHeinsio ad Curatores, quibus proposuimus; 1° ut Professores immunitatem ab omnibus tributis et collectis consequi possent; 2° ut viduae Professorum post obitum maritorum anno gratiae frui possint. Responderunt Curatores se apud Ordines in Comitiis diliganter et serio causum nostram acturos, ut optatum et favorabile ras-ponsum consequi possiraus \').

11 promotus a me privatim in Doctoram Juris Joannes Baptista da Monta Valdona. Respondit de Variis Juris controversi axiomatibus, paululum submissius et timidius, sed tamem materiam bene intelligebat. Ego pro honorario promotionis et chirothacis accepi XI florenos et 14 ses-tartios cum samisse.

Bodem privatim examinatus est pro gradu in Jure con-saquendo Petrus Hoflant. Duaa Leges illi assignatae sunt in 2° examine: L. uit., 5r da Reb. dub. et li. 1, C. Un. vi ²). Respondit commode at mediocriter.

15 respondit de Justificatione Barnardus Smetius Bre-mensis, praeside D. Antonio Walaeo, mediocriter. Ego quoque opponebam quaadam argumenta; inter alia objeci da facto Phineës qui interfecerat Zamri, principam tribus Simeon, una cum scorto Madianitide, quod Scriptura dicit illi ad justitiam esse imputatum, Psalm. 10() v. 30 et 31. Respondit tarnen D. Walaeus hoe particulare opus fuisse, quo nomine non potuit justificari coram Deo, sad hoe factum Deum approbasse tanquam justum et pium , quo ille tamquam sacardos Dei vindicavit probram ab Isniële. Sic in simili Samuel sacerdos idololatram quendam ragem, videlicet Agagum regem Amaleehitarum, pio zelo intar-fecit, quod Deus ut justum et ex pio proposito profectum approbavit et declaravit, 1 Sam. C. 15.

27 et 28 examinatus est pro gradu Docturae Matthias Raphorst. Respondit promte et exacte. Duae Legas illi ad

1) Profecti — pussimus: ook iu Hs. 957 eu 315. 3) i. c. Dig. Sé, tit. 5, 1. 39; Cod. 8, tit. 4, 1. I.

explioandum datae sunt in 2° examine: L. 2, C. de Resc. vend, et L. Quidam existimaverunt, ~ de Reb. cred. \'), de quibus et elegantem et accurate respondit.

10 Augusti ex mea et aliorum Professorum intercessione restitutus est in Senatum et iterum factus Ordinarius Professor D. Johannes Moersius a Dominis Curatoribus -).

Kodem die concessum est D. Bernardo Sutholt, ut in Canicularibus diebus possit exercitii gratia aliquid in Jure docere. Quam ad rem tamen Domini Curatores prius ex-plorarunt consilium et sententiam Professorum Juridicae Facultatis. Idque ea lege illi concessum est, ut ne quid doceat, quod vergat in praejudicium Lectionum alicujus Professoris Juris, utque cum iis primum de argumento docendi deliberet. Elegit cum consilio Professorum ex-plicationem tituli t de Origine Juris ¹).

13 indictus fuit conventus Senatus Academicus, ibique proposita est petitio D. Sutholtii, qua petebat ut illi liceret exercitii erga aliquid docere in Jure. Quod illi concessum est, ita ut durantibus Canicularibus feriis tantum lectiones suas habeat, neque quid doceat quod tendat in praejudicium alicujus Professoris Juris. Elegit ad docendum horam nonam.

12 profectus est Comes Mauricius prope banc urbem in expeditionem ut dicebatur in Ducatum Clivensem, ut castra locaret ibidem circa monteni Eltenam, ut ibi explo-raret quonam hostis dace Spinola cum exercitu tenderet, atque tunc consilium ex re ipsa caperet.

17 exhibitum per Syndicum Senatui Academico epita-phium piac memoriae Principis Auraici, quod monumento ejus adscribi debet in urbe Delphensi. Petiit Syndicus ut illud examinarent Domini Professores et viderent an aliquid addendum vel mutandum in eo foret. Quod fac-

turn est et pleraque sunt a nobis adjecta, videlicet: quod, cum scriptum erat „Wilhelmus supremus Auraicus Prin-cepsquot;, adscripsimus „Wilhelmus supremus Dei gratia Arau-sionensis Princeps quot; Deinde in medio, quod bis in Belgium proprio aere exercitum induxit. Denique in fine adjectum, quod percussor pretio redemtus eum e medio sustulit, quem Deus coelo intulit \').

Sub finem Canicularium ego cum uxore et filia Clara profecti sumus Amsterodamum, Zwollam, Daventriam, Arnemium et Noviomagum atque abfuimus circiter septi-manas novem.

26 Octob. pro gradu Licentiati publioe de Tutelis re-spondit Petrus Hofflant, praeside Swaneburch, satis commode et promte. Opposuerunt Duyk, Ruell et Vriese, et ego sub finem aliquid objeci.

Mense Octobris venit in banc Academiam ad professionem Theologicam vocatus Andreas Rivetus; habuit orationem de Bono pacis et concordiae in Ecclesia, quae postea typis est excusa ¹).

10 habuit orationem P. Cunaeus de Laudibus eloquent) ae. Curatores illi mandarunt potestatem instituendi collegium oratorium et decreverunt ut in eo studiosos habendis orationibus instrueret et exerceret.

Eodem die Curatores venerunt in Senatum et signifi-carunt se lectionem Bthicam, quae prius P. Bercio erat demandata, injunxisse Burgersdikio Professori Logices.

Eodem die proposuerunt Curatores se Thomae Erpenio demandasse professionem Linguae Hebraicae, excluso Codaeo ²).

Deinde Jachaeus iterum restitutus est ad professionem Physices, ita tamen ut per provisionem ad quadrantem anni velint Curatores ejus rationem docendi et mores vitaeque gerendae rationes probare.

17 Novemb. respondit pro gradu Dooturae Matthias Raphorst promte et eleganter, de Auth. Kx causa, C. de Lib. praeter. \') Opposuerunt Vitellius Sandius et Heenia-kerek; ego quoque sub finem aliquid opposui. Pretium promotionis acoepit Linderhuspu.

19 orationem babuit Franco Petri Burgersdyk de Laudibus Ethices et virtutum, doctam et elegantem, in auditorio Theologico, cui fere omnes intererant Professores.

26 promotus publioe in Doctorem Juris a D. Linderhusen Matthias Raphorst, qui orationem elegantem habuit in Laudem Jurisprudentiae.

27 orationem publice habuit Thomas Erpenius doctam et luculentam de Laudibus linguae Hebraicae, et postea hora prima coepit docere linguam Hebraicam, hora quarta vero linguam Arabicam ¹).

9 Novemb. conflictus habitus in Bohemia inter exer-citum Imperatoris Ferdinandi et Regis Bohemiae, in quo ad decem millia militum caesa sunt.

10 et 11 ejusdem mensis capta ab Imperatore Praga. Rex Bohemiae concessit ad Regem Ungariae Betlehen Gabor, petiturus ab eo auxilia et subsidia militum, ut in regnum possit restitui.

9 Decemb. de Servitutibus realibus sub praeside D. Linderhusen respondit Isiiacus Commerstein Brilanus, satis confidenter, tanquam non ita apposite ad rem. Sub finem ego opposui L. Qui viam, ~ de Op. no. nunc. ²), quod ob servitutes rusticas non possit novum opus nuntiari. Uter-que tum praeses, turn respondens, minus commode ad ob-jectioncm responderunt.

12 de Coena Domini respondit Levinus Stamperus Ze-landus, praeside D. Antonio Walaeo. Ego etiam opposui aliquid: an coena Domini praecise sit nccessaria ad salu-tem, item de communione sub utraque specie, denique

an corpus Cliristi post resurrectionem retinuerit tor-zrixx; ⁴) proprietates, allato loco ox Lucae c. 24 quod Christus disparuit ex oculis discipulorum in Emaunte, item ex Johanne c. 20 quod Jesus ingressus sit conclave Apos-tolorum foribus clausis. Respondit ad omnia praecipue ipse praeses satis promte et commode.

19 Decemb. respondit Johannes Tollius Rhenensis prae-side Polyandro de Jurejurando. Sub finem opposui; An recte fecit Jepthe, quod votum fecit de sacriflcanda Alia, si victoriam ab hoste reportaturus esset. Inclinavit Praeses in earn sententiam, quod eam non obtulit mactandam sed ad perpetuam virginitatem servandam. Item de facto Jehu 2 Reg. 10 objeci, qui specie sacrificandi facta sacer-dotibus Baiil, eos interfecit. Responsum est eum dolo quidem usum sed non perfidia, quia nulla praecesserat fides data.

22 publico lectionem tituli de Origine juris prosecutus est ex pcrmissu Sonatus Academici D. Bernardus Sout-hoult. Docebat satis promte et luculenter viva voce in praesentia plus minus 80 auditorum. Ego quoque interfui ad rogationem ejus lectionibus ejus; deinde me vocavit ad prandium, ubi jucunde cum ipso et discipulis ejus sum confabulatus.

Obiit hoc tempore uxor Comitis Ernesti si Nassow in Frisia in puerperio ex partu duarum prolium, cum maritus ejus ante aliquot menses declaratus et inauguratus esset Prisiae Gubernator. Hie rumor postea apparuit esse falsus.

2-! studiosus quidam ïheologiae orationem habuit doc-tam, piam et elegantem de Nativitate Christi in Collegio Theologico, cui interfuerunt Professores Theologiae, ego et Heinsius, praeterea Colonius et ejus cognatus Do Dieu, Minister bujus Ecclesiae, ct concionator Anglicus Aniey.ius.

7, 8, 9 et 10 Hagae fui, ibique ostendi Curatoribus librum meum Sex Centuriarum recognitarum et amplius

quam tertia parte auctarum. Quem statui dedicare Cu-ratoribua et Consulibus hujus Academiae et Reipublicae. Promiserunt omnes se grato animo hoc munus accepturos et declaraturos re ipsa hunc librum sibi fore gratum et acceptum. Praecipue dicebat D. Curator Honert: Expe-rieris me in causa tua singularem amicum. Commendavi etiam negotium D. Sutholdii, qui adspirabat ad professio-nem Institutionum Juris, D. Pawio. Respondit, quoniam unus esset Professor Juris Germanus, D. Linderhusen, non esse aequum extraneura indigenis praeferri in professione. Videbatur tacite innuere de vooando ad professionem Vinnio.

27 Januar. respondit de Angelis Adrianus Hasius, prae-side Antonio Walaeo. Ego aliquid opposui de angelorum invocatione: anne, cum preces nostras deferant ad Deum (Apocal. c. 4), item quod orant particulariter pro certis hominibus (Zachar. 1), an non inde sequatur posse angelos a nobis invocari. Respondit praeses recte, inde necessario non posse concludi angelos esse invocandos.

26 et 27 miserunt ad me Daniel Heinsius et Petrus Cunaeus carmina syxuvixtTTixa, quae ante Centurias meas svxnTioQitvciv in laudem earundem excudi debebant.

29 D. Med. Henricus Dulmenhorst scripsit etiam carmen in commendationem mearum Centuriarum.

30 respondit Elias Rotarius Leydensis de Invocatione sanctorum, praeside D. Polyandro. Ego aliquid opposui ex Apocal. c. 5: 8, ubi offerunt 24 seniores in coelis Deo preces Sanctorum, unde videtur colligi posse illos posse invocari; praeterea Genes. 48 dicitur: invocetur super eos nomen meum et nomina patrum meorum Abraham et Isaac; ergo invocatio sanctorum est licita. Responsum: Versio Junii habet: vocetur super eos nomen meum et nomen patrum meorum, i. e. comprehendantur foedere meo quod pepigi cum patribus eorum Abraham et Isaac. Ita bene et commode respondebat D. Polyander.

la Pebruarii hora X duo sunt ex Professoribus plurimorum suffragiis a Senatu ad Rectoratum futuri anni

1621 nominati Professores, puta D. Linderhusen et D. Vorstius. Cum duo essent nominati Professores ad Rec-toratum, D. Linderhusen et D. Vorstius, Princeps nomi-navit et elegit Rectorem Vorstium, qui futuro anno 1621 fungetur munere Rectoris Academiae. Adsessores illi ad-juncti D. Walaeus, D. Swaneburch , Hornius et Erpenius. Inscripti sunt anno 1620 studiosi 323. Singuli Professores ex inscriptione acceperunt XV aureos Carolinos et sesterties quinque.

8 Februar. D. Bontius, cum abiret a Rectoratu , orationem habuit: Utrum periculosiores essent morbi animi an vero corporis, satis eleganter.

Obtuli Sex meas Centurias auctas et recognitas per Do-minum Syndicum Dominis Curatoribus et Consulibus, quibus easdem dedicaveram.

10 Februar. vocata est Facultas Juridica ad Curatores; propositum est a Curatoribus: an bene prospectum est Academiae de Professoribus Juris; respondi nomine Facul-tatis desiderari Professorem Institutionum; promiserunt Curatores se boe sedulo acturos ut alter Professor Institutionum vocetur. Deinde addiderunt Curatores ut Collegium ordinarium disputationum renovetur; promisimus hoe primo quoque tempore facturos, si et Curatores pro laboribus Professoribus competens honorarium decernant, cui petitioni assensum praebuerunt !).

Eodem scripsit Facultas Juridica consilium super quaes-tione testamentaria: an, cum maritus testamento lega-tam ademisset uxori certam pecuniam, sub duabus con-ditionibus negative conceptis, puta si vel chirographa quaedam non restituisset heredibus mariti, vel infra 40 annos cum certa persona non conjunxisset matrimonium, et cum uxor priori tantum conditioni paruisset, non vero posteriori de non nubendo intra certam aetatem, an potiri debeat legato. Responsum est a nobis, nisi utrique conditioni paruisset a legato esse repellendam per L. Si quis ducenta, § cum ita et § utrum, w de Reb. dub. et L.

Si quis ita stipulatus fuerit 29, ~ de Verb, oblig. Ita eleganter quoque decidit in terminis Praeses Everar(dus) i) in Locis legalibus in loco a natura alternativae.

Circa hoe tempus creati duo novi Consiliarii Curiae Hollandiae, Dedell Delphensis et N. Loenius Secretarius Edamensis. In Suprema Curia Senator renunciatus Rei-nerus Paw Amsterodamensis. Obiit eodem fere tempore Senator Supremae Curiae Verius, quondam Syndicus Amsterodamensis , cujus filius paulo ante mortem patris creatus est Balivus Hagiensis, remoto Praefecto urbis Osthorn ¹) propter Arminianismum.

20 Febr. exhibuit Burgersdyck Professor Logices extracta suae ordinationis, qua erat allectus in Ordinarium Pro-fessorem. Decrevit Senatus de ea re prius communican-dum cum Curatoribus, qui nobis promiserant se non electuros aliquem in Ordinarium nisi consulto Senatu.

28 Pebruar. deputati sunt M. Rector, D. Walaeus et Swaneburch, ut agant Hagae cum Curatoribus ne quem recipiant in numerum Ordinariorum Professorum, nisi prius communicate negotio cum Senatu Academico. Prae-terea ut non recipiatur in Ordinariorum numerum Bur-gersdykius, qui inscio Senatu erat a Curatoribus factus Ordinarius ⁸).

24 propositum a Rectore vocatos esse Professores in Curiam a Deputatis Ordinum, ut singuli pro censu bo-norum suorum solverent millesimam partem. Placuit Senatui ut primum Eector, comitatus me et Polyandro, inquireret a Deputatis de modo conferendi hoe tributum, an collegialiter, an vero singuli seorsum bonorum suorum censum profiterentur. Conclusum est ut quilibet pro se compareret coram Deputatis et declararet quantum in

Hij schreef o. a. Topica juris sen Loci argumentorum legales en stierf 1533. Zie Jöcher Gelelirt. Lexic. in voce.

subsidium patriae contribuere vellet, ita tarnen ut in posterum hoo non produceretur in consequentiam, neque derogaret privilegiis Professorum, qui jure communi im-munes sunt a contributionibus neque tenentur solvere collectas per L. Medicos et ibi Bart.\'), C. de Profess, et Medic, lib. 10 ¹). Ego promisi me soluturum pro censu bonorum meorum quinquaginta florenos, D. Vorstius R. M. et Exrector Bontius singuli centum aureos promiserunt, item D. Tisius tantundem dedit, D. Rivettus immunis a censu declaratus est a Deputatis, quia tantum per bien-nium operam suam addixerat huic Academiae, deinde quia sita erant in Gallia quae possidebat bona. Deputati ad censum indicendum erant Dykgravius D. in Swieten, Napels Consul Harlemensis, Consul Andreas Jaspari Vesa-nevelt, Scabinus Johannes Bontius et Warmondt²).

27 Februarii misit mihi Pensionarius ordinationem honorarii, quod mihi assignarunt Curatores pro dedicatione Centuriarum, videlicet XII libras Flandricas.

6 Martii conclusum in Senatu Academico ut, quoniam Regens Collegii horam prandii in Collegio mutare recusat, D. Rivetus, qui solet docere hora XI, posthac doceat hora nona et Polyander decima.

16 respondit sub Polyandro de Praedestinatione Casparus Adriani Zelandus, promte et accurate. Ego opponebam^ quod causa inductionis ad poenam non sit sola suSol-ix óeov sed etiam peccata reproborum. Responsum quod comparate poena reprobationis, cur bic magis quam ille puniatur seu reprobatur, esse Dei beneplacitum, interim tantum ob

Bedoeld is Bartolua de Saxoferrato, een bereemd Italiaansch jurist uit de 14de eeuw, wiens commentaren op den Codex cn do Pandecte)! in 1588 in vijf foliodeelen te Bazel werden uitgegeven. Daarin zijn ook opgenomen de „Loei communes in Bartolumquot; von Petrus Cornelius Brederode, Neder-landsch rechtsgeleerde en gezant der Staten in Duitschlaud in de 2de lieift der 161e eeuw.

peccata reprobari et damnari quoscunque reprobos. Sic respondebatur ad locum Osea c. 13: perditio tua ex te Israel, auxilium autem seu salus a Domino.

22 scripsit Facultas nostra Juridica consilium in causa Orientalis Indiae Societatis Belgicae contra Anglicam. Quaestio erat, anne Angli ex conventione tenerentur red-dere navem a Belgis ablatam, cum illi praetexerent navera cum mercibus ad se non pervenisse, utpote incendio ab-sumtam. Responsum illos ad restitutionem teneri, quia culpa praecesserat casum fortuitum, deinde quod incen-dium culpa detinentium navem praesumatur causatum; L. 3, tt de Off. praef. vig., L. Si vendita, tt de Peric. et com. rei vend. ^]). Accepimus singuli florenos XVI.

2 respondit de Peripneumonia pro gradu Docturae Timannus Opmeer, docte et solide. Opponebant D. Ja-chaeus, D. Florentius et postremo Rector Academiae D. Vorstius.

17 Aprilis tres proditores, puta quidam Mommius Sa-trapa inter Mosam et Wahalin, Botbergen et Eindhoven, Hagae capitis supplicio sunt affecti, quod conati sunt urbem Tielam prodere hosti, cum ab Archiduce illis promissa esset summa quinque millium aureorum, quam tamen non receperunt.

1 Aprilis obiit Pbilippus II ²) Rex Hispaniae ex morbo, quem erisipelaten appellant.

22 promotus in Doctorem Medicinae Timannus ab Opmeer. Orationem habuit doctam et elegantem de Laudibus Medicinae.

14 Aprilis venit Hagam Comitis Fridericus Elector Pa-latinus cum conjuge sua, filia regis Angliae, ejectus e ditione sua et proscriptus ab Imperatore Ferdinando, propterea quod per rebellionem regnum Bobemiae ei eripuerat. Simul cum eo proscripti sunt ab Imperatore Dux Anhal-

1621 nominati Professores, puta D. Linderhusen et D. Vorstius. Cum duo essent nominati Professores ad Rec-toratum, D. Linderhusen et D. Vorstius, Princeps nomi-navit et elegit Reotorem Vorstium, qui future anno 1621 fungetur munere Rectoris Aoademiae. Adsessores illi ad-juneti D. Walaeus, D. Swaneburch, Hornius et Erpenius. Inscripti sunt anno 1620 studiosi 323. Singuli Professores ex inscriptions acceperunt XV aureos Carolinos et sester-tios quinque.

8 Februar. D. Bontius, cum abiret a Rectoratu, orationem habuit: Utrum perioulosiores essent morbi animi an vero corporis, satis eleganter.

Obtuli Sex meas Centurias auctas et recognitas per Do-minum Syndicum Dominis Curatoribus et Consulibus, quibus easdem dedicaveram.

10 Februar. vocata est Facultas Juridica ad Curatores; propositum est a Curatoribus: an bene prospectum est Academiae de Professoribus Juris; respondi nomine Facul-tatis desiderari Professorem Institutionum; promiserunt Curatores se hoe sedulo acturos ut alter Professor Institutionum vocetur. Deinde addiderunt Curatores ut Collegium ordinarium disputationum renovetur; promisimus hoe primo quoque tempore facturos, si et Curatores pro laboribus Professoribus competens honorarium decernant, cui petitioni assensum praebuerunt \').

Eodem scripsit Facultas Juridica consilium super quaes-tione testamentaria; an, cum maritus testamento lega-tam ademisset uxori certam pecuniam, sub duabus con-ditionibus negative conceptis, puta si vel chirographa quaedam non restituisset heredibus mariti, vel infra 40 annos cum certa persona non conjunxisset matrimonium, et cum uxor priori tantum conditioni paruisset, non vero posteriori de non nubendo intra certam aetatem, an potiri debeat legato. Responsum est a nobis, nisi utriqae conditioni paruisset a legato esse repellendam per L. Si quis ducenta, § cum ita et § utrum, v de Reb. dub. et L.

Si quis ita stipulatus fuerit 29, n de Verb, oblig. Ita eleganter quoque decidit in terminis Praeses Everar(dus) ^!) in Locis legalibus in loco a natura alternativae.

Circa hoe tempus creati duo novi Consiliarii Curiae Hollandiae, Dedell Delphensis et N. Loenius Secretarius Edamensis. In Suprema Curia Senator renunciatus Rei-nerus Paw Amsterodamensis. Obiit eodem fere tempore Senator Supremae Curiae Verius, quondam Syndicus Amsterodamensis, cujus filius paulo ante mortem patris creatus est Balivus Hagiensis, remoto Praefecto urbis Osthorn¹) propter Arminianismum.

20 Febr. exhibuit Burgersdyck Professor Logices extracta suae ordinationis, qua erat allectus in Ordinarium Pro-fessorem. Deorevit Senatus de ea re prius communican-dum cum Curatoribus, qui nobis promiserant se non electuros aliquem in Ordinarium nisi consulto Senatu.

23 Februar. deputati sunt M. Rector, D. Walaeus et Swaneburch, ut agant Hagae cum Curatoribus ne quem recipiant in numerum Ordinariorum Professorum, nisi prius communicato negotio cum Senatu Academico. Prae-terea ut non recipiatur in Ordinariorum numerum Bur-gersdykius, qui inscio Senatu erat a Curatoribus factus Ordinarius ²).

24 propositum a Reetore vocatos esse Professores in Curiam a Deputatis Ordinum, ut singuli pro censu bo-norum suorum solverent millesimam partera. Plaouit Senatui ut primum Rector, comitatus me et Polyandro, inquireret a Deputatis de modo conferendi hoe tributum, an collegialiter, an vero singuli seorsum bonorum suorum censum profiterentur. Conclusura est ut quiiibet pro se compareret coram Deputatis et declararet quantum in

i. e.: Willem van Outshoorn, gezegd Sonnevelt. Zie De Riemer, Be-schrijv. van \'s Gravenh. Dl, II, bl. 49/51.

subsidium patriae contribuere vellet, ita tarnen ut in posterum hoo non produceretur in consequentiam, neque derogaret privilegiis Professorum, qui jure communi im-munes sunt a contributionibus neque tenentur solvere collectas per L. Medicos et ibi Bart.¹), C. de Profess, et Medic, lib. 10 ²). Ego promisi me soluturum pro censu bonorum meorum quinquaginta florenos, D. Vorstius R. M. et Exrector Bontius singuli centum aureos promiserunt, item D. Tisius tantundem dedit, D. Rivettus immunis a censu declaratus est a Deputatis, quia tantum per bien-nium operam suam addixerat huic Academiae, deinde quia sita erant in Gallia quae possidebat bona. Deputati ad oensum indicendum erant Dykgravius D. in Swieten , Napels Consul Harlemensis, Consul Andreas Jaspari Vesa-nevelt, Scabinus Johannes Bontius et Warmondt ³).

27 Pebruarii misit mihi Pensionarius ordinationem honorarii, quod mihi assignarunt Curatores pro dedicatione Centuriarum, videlicet XII libras Plandricas.

6 Martii conclusum in Senatu Academico ut, quoniam Regens Collegii horam prandii in Collegio mutare recusat, D. Rivetus, qui solet docere hora XI, posthac doceat hora nona et Polyander decima.

16 respondit sub Polyandro de Praedestinatione Casparus Adriani Zelandus, promte et accurate. Ego opponebam, quod causa inductionis ad poenam non sit sola èuio^ix Seoü sed etiam peccata reproborum. Responsum quod comparate poena reprobationis, cur hic magis quam ille puniatur seu reprobatur, esse Dei beneplacitum, interim tantum ob

Bedoeld is Bartolus de Saxoferrato, een bereemd Italiaansch jurist uit de 14lt;le eeuw, wiens commentaren op den Codex en de Pandecten in 1588 in vijf foliodeelen te Bazel werden uitgegeven. Daarin zijn ook opgenomen de „Loei communes in Bartolumquot; von Petrus Cornelius Brederode, Neder-landsch rechtsgeleerde en gezant der Staten in Duitschland in do 2Je helft der 161e eeuw.

peccata reprobari et damnari quoscunque reprobos. Sic respondebatur ad locum Osea c. 13: perditio tua ex te Israel, anxilium autem seu salus a Domino.

22 scripsit Facultas nostra Juridica consilium in causa Orientalis Indiae Societatis Belgicae contra Anglicam. Quaestio erat, anne Angli ex conventione tenerentur red-dere navem a Belgis ablatam, cum illi praetexerent navem cum mercibus ad se non pervenisse, utpote incendio ab-sumtam. Responsum illos ad restitutionem teneri, quia culpa praecesserat casum fortuitum, deinde quod inoen-dium culpa detinentium navem praesumatur causatum; L. 3, ff de Off. praef. vig., L. Si vendita, t de Peric. et com. rei vend. \'). Accepimus singuli fiorenos XVI.

2 respondit de Peripneumonia pro gradu Docturae Timannus Opmeer, docte et solide. Opponebant D. Ja-chaeus, D. Plorentius et postremo Rector Academiae D. Vorstius.

1 Aprilis obiit Philippus II ^ Rex Hispaniae ex morbo, quem erisipelaten appellant.

22 promotus in Doctorem Medicinae Timannus ab Opmeer. Orationem habuit doctam et elegantem de Laudibus Medicinae.

14 Aprilis venit Hagam Comitis Pridericus Elector Pa-latinus cum conjuge sua, filia regis Angliae, ejectus e ditione sua et proscriptus ab Imperatore Ferdinando, propterea quod per rebellionem regnum Bohemiae ei eripuerat. Simul cum eo proscripti sunt ab Imperatore Dux Anhal-

dinus, Comes ab Hohenlo et Comes S, Mansfelt. Imperator Duci Bavariae Palatinatum seu Electoralem dignitatem attribuit, nisi intra 24 Maji reconcilietur Imperatori.

25 Aprilis Legati Ordinum Foederatarum Provinciarum , puta D. de Boohorst, D. Pawius Curator Aoademiae, Adri-anus Manmaker et Ploos ex diocesi Ultrajectina ad Re-gem Galliae missi, re bene confecta domum redierunt. Dicebatur eos impetrasse a Rege renovationem et confir-mationem foederis initi a patre Rege Henrico III cum hisoe Provinciis; item quod Rex Galliae promiserat se in posterum tribus legionibus Gallicis et quinque turmis equitum stipendia soluturum, ac denique stipendia ab Ordinibus Gallicis militibus prorogata se bona fide reddi-turum, quae ultra XX tonnas auri se extendebant. Rex splendidissimam aulam in urbe Parisiensi Legatis dicitur assignasse et omnes sumptos in victum impensos libera-liter illis donasse, quod vulgo dicitur: Sie sijn van den Konninch gedefroyert.

8 Maji institutum est publicum collegium disputationurn in Jure, cui XII studiosi nomina dederunt, propositaeque sunt ad disputandum 25 praecipuae materiae ex Pandectis, habebiturque singulis X diebus disputatio. Primam dis-putationem habuit, me praeside, Poppo Robinsma Frisius de Pactis. Respondit promptissime, docte et solide. Inter-erant disputationi praeter Professores Juris 1). Polyander et D. Festus Regens Collegii Theologici.

11 Maji M. Rector Vorstius, Polyander, ego et Heinsius deputati a Senatu , proposuimus Curatoribus sex vel septem articulos, ut de iis Curatores certi aliquid definirent: 1° Ut redderetur Academiae hoc jus, ut in recipiendis et dimittendis vigilibus semper intervenirent suffragia Pectoris et Adsessorum. 2° Ut tribunal et carcer studiosorum in integrum restituatur et commodius extruatur. 3° Ut Professores liberi sint ab omnibus contributionibus, im-positionibus et vectigalibus. 4° Ut similiter viduae Pro-fessorum iisdem fruantur immunitatibus, quibus gaudent mariti. 5° Ut Professorum viduae seu liberi post mortem Professorum fruantur anno gratiae. 6° Ne ulli Professores

vocentur ad munus docendi, 7° vel fiant Ordinarii nisi consulto et audito ea de re Senatu. Responderunt omnes Curatores et Consules se de ea re serio deliberaturos esse cum Ordinibus Hollandiae et deinde daturos nobis com-modum responsum •).

Eodem die restitutum mihi est a Curatoribus integrum stipendium 800 florenorum, ita ut id in perpetuum, duin vitam mihi Deus concesserit, mihi tribuatur, eoque nomine expediet D. Pensionarius mihi actum. Consuluit et publico nomine mihi significavit D. Curator D. Pawius, ut in posterum abstineam a praesidendo in disputationibus in Jure, ita ut propter tot multorum annorum bene nava-tam in docendo operam, vere sim et habeor Professor houorarius.

25 Maji venit in hanc Academiam Pridericus Rex Bo-hemiae cum fratre suo Duce Simmerensi et juniore filio Lantgravii Hassiae. Visitavit Hortum Medicum, Academiam, locum Anatomicum, hortos Sagittarios, Curiam, Aulam Principis et Collegium Lanificum. Deductus fuit a M. Rec-tore Vorstio, 3 Professoribus Theologiae, me et Hoernio. Exhibuit illi in prandio in Monocerote Magistratus mag-nifieum convivium, cui interfuerunt praedicti Professores, duo Consules Vesanevelt et Brouchoven, 4 Scabini Joannes Bontius, D. Morbergen, Orlers et Tetrode. Discesserunt ad horam secundam.

Hoc mense Majo duo sunt electi Senatores in Curia Hollandiae, van der Meer Delphensis et Jacobus Corenius Alcmarianus, ejusdem urbis Secretarius.

9 Junii respondit in Senatu Academico pro gradu Li-oentiae in Medicina Thomas MolengrafF Alcmarianus, Defendit theses de Incubo, admodum timide et frigide. Rector Vorstius monuit illum ut, quoniam illi indigno gradus hie Licentiae Medicinae conferebatur ex gratia, hoc quod illi ad eruditionem deësset, diligentia et assi-

1) 11 Maji — responsum, ook in Hs. 957 en 215, die echter als datum 2 Mei noemen.

Uit. Junii petiit a Senatu D. Sutholt ut liceret ei pu-blice in disputatione aliqua in Jure praesidere, cum Ger-manus aiiquis cuperet sub illius praesidio disputare. Con-clusum est in Senatu, quia haec res erat novi exempli et aliis aliquoties denegatum, puta Linderhusio, D. Ja-chaeo et D. Florentio Medico, hoc illi tanquam novum et insolitum in hac Aoademia non posse conoedi.

10 Julii exhibuit D. Boncius actum sibi a Curatoribus datum, quo concessa est sibi facultas vacandi a lectioni-bus publicis, partim quia debet praeesse curationi lllus-trissimi Principis Mauritii, partim quoque quia debet comitari Principem quoties prodit in castra_; ut illi faciat medicinam; nihilominus omnibus fruetur praeeminentiis, honoribus et praemiis, quibus hactenus tanquam Professor est fruitus.

Eodem die retulit M. Rector concessum esse D. Adriano Falkenburgio D. Bontii vices supplere in docendo hora octava, quoties illi propter absentiam vel aliam justam causam integrum non erat docere. Senatus, licet non-dum actum a Curatoribus datum Falkenburgio exhiberet, tamen relationi Rectoris habita est fides et illi hora octava petita concessa est ad docendum.

12 Julii Adrianus Falcoburgius hora X in auditorio Theologico habuit orationem satis prolixam et taediosam de Laudibus Medicinae, qua asserebat eam Jurisprudentiae esse praeponendam argumentis frivolis et parum firmis. Cumque refutare deberet locum ex Plinio, qui scribit Eo-mam 500 annis caruisse medicis, asserebat Plinium in hoe sicut in aliis scriptis admodum mendacem esse scriptorem.

13 Julii ineoepit D. Falkenburgii \') tanquam substitutus docere loco D. Boncii , hora octava. Porro institutiones Medicinae, in loco ubi desierat, coepit prosequi. Valetingeaio, eruditione et facundia et satis frequens habet auditorium.

20 Julii, cum lis et controversia matrimonialis, quam habuit M. Burgersdyck cum puella Leydensi, finita esset et absolutus ab illius petitione, praestito juramento se illi non dedisse fidem matrimonii, nisi sub ilia conditione si parentes consentiant, receptus est a Senatu in numerum Professorum Ordinariorum \'). ,

Perscriptum est Hagae ad Principem Mauritium per Dominum de Kessell, Archidueem Albertum, Ducem Bra-bantiae, ex hac vita terrestri migrasse 13 Julii.

19 Junii ¹) promotus privatim in Dootorem Medicinae Adrianus Falcoburgius Leydensis. Respondit docte et promte de Pleuritide; gradum illi contulit D. Reynerus Bontius. Fuit illi concessum a Curatorlbus, absente D. Boncio in negotiis publicis, puta si in expeditione sequa-tur Principem Mauritium, ut tunc vicem ejus suppleat publice docendo in Academia.

16 Julii impositus finis publicis lectionibus et ad pristi-nam morem dierum, scilicet Canicularium initium, vacan-tiae sunt reductae.

Mense Julio babita est Synodus Ministrorum Ecclesiae Provincialis Roterodami, cui Praeses praefuit D. Rosaeus, Assessor vero D. Festus.

Eodem mense periit in obsidione urbis Newhusell in Ungaria Comes de Bucqwoy, Praefectus generalis exercitus Imperatoris, confossus XVI vulneribus; cadaver delatum Viennam.

4 indicta ab Illustribus Ordinibus dies precum et jeju-niorum ut Deus avertat iram suam ab his Provinciis, conatus hostium qui nos magnis viribus aggrediuntur reprimat et Illustrissimo Principi et Dominis Ordinibus foelicem largiatur belli successum et exitum.

In het aangeteekende op 10 Juli komt Falcoburgius reeds als Doctor voor. Het is dus niet bij vergissing, dat hier 19 Juui als datum zijner promotie genoemd wordt. Blijkbaar had Bronchorst verzuimd het daar ter plaatse te vermeldeu en teekende het daarom hier nog aan.

causa Gerardi Pyll, Vicarii Centurionis equitum. Quaestio proponebatur: an, cum aliquis adiisset hereditatem sine consensu executorum, quos testatrix in testamento desig-naverit, item sine missione judicis in possessionem, hereditatem invaserat in praejudicium heredum ab intestato, quibus certa erant legata relicta, anne teneretur heredibus proximis ab intestato exbibere inventarium, et rationes reddere de hereditate, temere sine judicis auctoritate occu-pata; item an non hereditatis aditio declarari deberet irrita. Respondimus, heredes qui sine consensu executorum et auctoritate judicis hereditatem occupaverant ad praedicta omnia teneri, et praedictam aditionem hereditatis debere declarari nullam et irritam per L. ult. et ibi Bart, et communiter D.D., C. de Adria. edic. toll. \'). Singuli acce-pimus pro honorario florenos quinque.

19 recepi actum honorariae professionis a Curatoribus mihi concessae per Syndicum, quo continebatur me im-munem censeri ab omnibus lectionibus et disputationibus • interea me frui debere omnibus privilegiis, emolumentis et dignitatibus, quae caeteris Professoribus Ordinariis competunt, ita ut in Senatum venire, suffragia ferre, promotionibus interesse et praeesse, jure togarum et cu-niculorum, praemiis inscriptionum aliisque praerogativis gaudere possim, sicut antea semper mihi concessum fuit.

21 conscripsit Pacultas Juridica responsum in causa accisiarum vini et cerevisiarum , controversa inter Comitem Emdanum Ennonem et Magistratum Emdanum. Et quia in justa possessione erat Civitas percipiendi accisias et titulo seu privilegio, sibi concesso a Comitessa Oldenborgia, matre et natricis Comitis Edsardi et fratris, se tuebatur, deinde quia accesserat confirmatio Comitum Johannis et Edsardi necnon filii Ennonis in perceptione accisiarum praedictarum, Comiti petitionem suam abjudicavimus et Civitatem in justa possessione percipiendi accisias vini et cerevisiae tuendam pronuntiavimus. Accepimus singuli pro honorario florenos 40 ¹).

Eodem mense tres Legati nomine Ordinum Provinciarum Confoederatarum profeeti sunt in Daniam ad Christianum Regem Daniae. Ad hoc fuerunt deputati Reynerus Paw Consul Amsterodamensis, D. Lyklema Prisius et Rutgerus Harsolt Quaestor Sallandiae, qui, ut dicebatur, debebant capita foederis inchoati inter Serenissimum Regem Daniae et Illustres Dominos Ordines absolvere et ooncludere. Tunc Rex Daniae dimisit exercitum, ex quo Ordines Confoederati selectissimos milites iterum in suos usus con-scripserunt.

Comes Mauritius 23 Augusti transiit hanc urbem, iturus in exercitum, qui ad 25 ejusdem mensis conveniet circa propugnaculum Schenkianum. Ibi generale totius exer-citus instituetur armilustrium. Deus largiatur Principi nostro foelicem successum et prosperam contra bostes victoriam.

Ego cum uxore 23 Augusti profeeti sumus Amsteroda-mum atque apud filiam divertimus per septimanas 3, deinde Zwollis apud affinem Middelborcb 14 dies, et ultima Septembris beneficio Dei domum incolumes re-versi sumus.

Uit. Septembris et 1 Octobris examinatus est pro gradu Docturae Poppo Robinsma. Duae Leges illi in 2° gradu sunt assignatae, videlicet: L. Non potest 23, jt de Jud. et L. Dolo 5, C. de Inutil. stipul. \'). Respondit promte et accurate. Ego priori examini propter absentiam ab urbe non interfui.

19 Octobr. pro gradu Docturae respondit de Publicis ju-diciis Isaacus Commerstein Brielanus publice, prompte et accurate. Opposuerunt Vriese Amsterodamensis, Benthem Tielanus et Proostius Enchusanus. Gradum illi in Se-natu contulit D. Petrus Cunaeus.

2 Novemb. respondit pro gradu Doctoris Poppo Robinsma, me praeside honorario, de Usuris, docte et expedite. Opponebant Ruhell, Nieport, Scotanus et D. Cancker-beeck. Ego promotionis pretium accepi, cum in Senatu a me renuntiaretur J. U. Doctor.

causa Gerardi Pyll, Vicarii Centurionis equitum. Quaestio proponebatur: an, cum aliquis adiisset hereditatem sine consensu executorum, quos testatrix in testamento desig-naverit, item sine missione judicis in possessionem, hereditatem invaserat in praejudicium heredum ab intestato, quibus certa erant legata relicta, anne teneretur heredibus proximis ab intestato exhibere inventarium, et rationes reddere de hereditate, temere sine judicis auctoritate occu-pata; item an non hereditatis aditio declarari deberet irrita. Respondimus, heredes qui sine consensu executorum et auctoritate judicis hereditatem occupaverant ad praedicta omnia teneri, et praedictam aditionem hereditatis debere declarari nullam et irritam per L. ult. et ibi Bart, et communiter D.D., C. de Adria. edic. toll. \'). Singuli acce-pimus pro honorario florenos quinque.

19 recepi actum honorariae professionis a Curatoribus mihi concessae per Syndicum, quo continebatur me im-munem censeri ab omnibus lectionibus et disputationibus; interea me frui debere omnibus privilegiis, emolumentis et dignitatibus, quae caeteris Professoribus Ordinariis competunt, ita ut in Senatum venire, suffragia ferre, promotionibus interesse et praeesse, jure togarum et cu-niculorum, praemiis inscriptionum aliisque praerogativis gaudere possim, sicut antea semper mihi concessum fuit.

21 conscripsit Pacultas Juridica responsum in causa accisiarum vini et cerevisiarum , controversa inter Comitem Emdanum Ennonem et Magistratum Emdanum. Et quia in justa possessione erat Civitas percipiendi accisias et titulo seu privilegio, sibi concesso a Comitessa Oldenborgia, matre et nutricis Comitis Edsardi et fratris, se tuebatur, deinde quia accesserat confirmatio Comitum Johannis et Edsardi necnon filii Ennonis in perceptione accisiarum praedictarum, Comiti petitionem suam abjudicavimus et Civitatem in justa possessione percipiendi accisias vini et cerevisiae tuendam pronuntiavimus. Accepimus singuli pro honorario florenos 40 ¹).

Eodem mense tres Legati nomine Ordinum Provinciarum Confoederatarum profecti sunt in Daniam ad Christianum Regem Daniae. Ad hoc fuerunt deputati Reynerus Paw Consul Amsterodamensis, D. Lyklema Frisius et Rutgerus Harsolt Quaestor Sallandiae, qui, ut dicebatur, debebant capita foederis inchoati inter Serenissimum Regem Daniae et Illustres Dominos Ordines absolvere et eoncludere. Tunc Rex Daniae dimisit exereitum, ex quo Ordines Confoederati selectissimos milites iterum in suos usus con-scripserunt.

Comes Mauritius 23 Augusti transiit banc urbem, iturus in exereitum, qui ad 25 ejusdem mensis conveniet circa propugnaculum Scbenkianum. Ibi generale totius exer-citus instituetur armilustrium. Deus largiatur Principi nostro foelicem successum et prosperam contra boates victoriam.

Ego cum uxore 23 Augusti profecti sumus Amsteroda-mum atque apud filiam divertimus per septimanas 3, deinde Zwollis apud affinem Middelborcb 14 dies, et ultima Septembris beneficio Dei domum incolumes re-versi sumus.

Uit. Septembris et 1 Octobris examinatus est pro gradu Docturae Poppo Robinsma. Duae Leges illi in 2° gradu sunt assignatae, videlicet; L. Non potest 23, t de Jud. et L. Dolo 5, C. de Inutil. stipul. \'). Respondit promte et accurate. Ego priori examini propter absentiam ab urbe non interfui.

19 Octobr. pro gradu Docturae respondit de Publicis ju-diciis Isaacus Commerstein Brielanus publice, prompte et accurate. Opposuerunt Vriese Amsterodamensis, Bentbem Tielanus et Proostius Encbusanus. Gradum illi in Se-natu contulit D. Petrus Cunaeus.

2 Novemb. respondit pro gradu Doctoris Poppo Robinsma, me praeside bonorario, de Usuris, docte et expedite. Opponebant Rubell, Nieport, Scotanus et D. Cancker-beeck. Ego promotionis pretium accepi, cum in Senatu a me renuntiaretur J. U. Doctor.

9 et 10 Decemb. examinatus est pro gradu Licentiae in Jure Jacobus Zuerius, Quaestor contributionum in Bra-bantia, duaeque Leges illi in 2° examine ad explicandum datae sunt: L. 2, t de Injust. rup. irr. etL. 4, C. de Obl. et action. \'). Respondit satis commode et attulit rationes juri satis consentaneas, quamvis in citandis legibus non ita erat promotus, quia aliquot annos a studiis abfuerat Quaes-turae negotiis occupatus.

18 conolusum in Senatu Aoademico, ut Pedelli singuli tantum a Candidatis accipiant in publicis et solennibus promotionibus quatuor florenos Carolinos, in privatis vero tantum duos recipiant florenos. Praeterea statutum est ut in disputationibus studiosorum, quae habentur exercitii gratia, nullum omnino pretium exigant a studiosis ¹).

23 Decembris promotus privatim in Licentiatum Juris Jacobus Zuerius. Disputavit in Senatu de L. 2, C. de Resc. vend. ²). Respondit non admodum promte ad objectas leges, quamvis ipsam materiam satis bene intelligeret; gradum Licentiae illi contulit D. Linderhusen. Dedit florenos sexaginta, quia an tea hie non studuerat sed Lovanii.

28 Decemb. examinatus est pro gradu Licentiae in Jure N. Verwey, Notarius publicus. Respondit ad quaestiones Juris generalis seu prinoipia Juris satis apte et dextre; minus tamen promtus erat in legibus enucleandis, quia diu praxi occupatus in theoria se non exercuerat. Duae L.L. illi ad explicandum propositae sunt, scilicet: L. 2, f de Rit. nupt. et L. Si non convicii 5, C. de Injur. ³).

18 Januarii respondit pro gradu Magisterii de Thesibus philosophicis, sine praeside, docte et solide. Petrus Colonius, filius Daniëlis Colonii Regentis Theologici Gallici Collegii. Numeravit in Senatu pro gradu 24 florenos et 4 pro pro-

motore. Decretumque ut tantundem in posterum solvant Candidati pro gradu Magisterii,

20 gradus Magisterii Artium a Professore M. Fran cone Burgersdyk publice collatus est Petro Colonio. Candidatus habuit orationem elegantem de Origine et immortalitate animae.

27 respondit in Senatu pro gradu Licentiae in utroque Jure Jacobus Verwey Notarius de Testamentariis contro-versiis, solide et erudite. Gradum illi contulit D. Cunaeue.

29 proposuit in Senatu Rector ut vocaretur ad profes-sionem Juris Joannes Godaeus. Deputati sunt Rector et D. Swaneburch ut hoe negotium communicent cum D. Syndico, qui respondit placere omnino huic Magistratui et Consulibus, ut vir aliquis aetate gravis et fama Celebris vitaeque integritate pollens vocetur ad hanc professionem, et se promoturum promisit hoe negotium apud Consules et Curatores de vocando Godaeo.

1 Febr. electi et nominati sunt duo Professores pluri-morum suffragiis ad futuri anni Rectoratum, puta D. Walaeus et Swaneburchius. Walaeus habuit VIII vota, Swaneburchius sex.

6 Febr. inscripti sunt hoc anno studiosos 337. Singuli Professores acceperunt ex pretio inscriptionis florenos XV et tres sestertios.

9 Februar. Vicerector Bontius cum Walaeo, me et Lin-dershusio convenimus Curatores, ut ad petitionem Senatus Academici vocarent ad professionem Institutionum Juris D. Godaeum. Promiserunt Curatores referente Syndico se primo quoque tempore scripturos ad D. Godaeum \'), item ad Jacobum Wernerum Elburgensem, ut hanc professionem in hac Academia suscipere velint.

17 et 18 Februar. examinatus est pro gradu Docturae Petrus Wowius, Hagae Comitanus. Duae Leges illi assig-natae sunt: L. Assiduis, C. Qui pot. in pign. et L. Quidam existimaverunt 21, r de Reb. cred. ¹). Respondit promte et accurate.

13 Aprilis examinatus est pro gradu Docturae senior frater Nypoort Ultrajectinus. Duae Leges illi sunt in se-cundo examine datae: L. Bos, C. de Usur. et L. pen. § ad crimen, t de Pub. judic. \'). Respondit solide et erudite.

18 et 19 Aprilis examinatus est pro gradu Licentiae in Jure N. Matheness. Duae Leges illi in secundo examine sunt propositae: L. 8, ~ de Just, et ju. L. 2, C. de Reb. cred. et jurejur. -). Respondit promte et exacte.

20 et 21 April, examinatus est pro gradu Doctoratus in Jure junior Nypoort. Duae Leges illi explicandae assig-natae sunt: L. 1, x de Leg. 2 et L. Si traditio, C. de Act. empt. ²). Respondit docte, prompte et egregie.

12 et 13 Maji examinatus est pro gradu Docturae Ruell Enchusanus. Duae Leges, scilicet L. Transigere 18, C. de Transact, et L. Illicitas § Veritas, ~ de Off. praesid. ³), illi ad explicandum datae sunt. Respondit promte et eleganter,

23 et 24 examinatus est pro gradu Docturae N. Westerman Enchusanus. Duae Leges illi ad explicandum assignatae sunt, scilicet L. Si fundus, t Locati et Ij. In bonae fidei 3, C. de Reb. cred. ⁴). Respondit accurate et solide.

lisdem diebus a prandio examinatus est pro gradu Docturae Petrus Proost Enchusanus. Duae Leges illi ad explicandum sunt propositae: L. 1, C. de Dot. promis. et L. Centum Capuae, ~ de Eo quod eer. loc. quot;). Respondit promte, docte et animose.

Uit. Maji pro gradu Docturae respondit de Usufructu Petrus Wou Hagiensis, promte et exacte.

2 Junii publice promotus in Doctorem U. J. Petrua Wou Hagae Comitanus. Orationem habuit doctam de Laudibus Jurisprudentiae. Gradum illi contulit D. Swa-neburchius.

14 Junii respondit pro gradu Docturae de materia Sub-stitutionum Gerardus Niepoort Ultrajectinus prompte, docte et erudite.

16 Junii Johannes Nypoort, frater junior Gerardi Ny-poort, respondit pro gradu Docturae de Servitutibus reali-bus erudite et prompte. Opposuerunt N. Doywart, Se-bastianus Hogeveen, Verburch et ego sub flnem aliquid opposui: an titulus requiratur ad praescriptionem ser-vitutum.

17 et 18 Junii examinatus est pro gradu Docturae N. ab Oyen Tilanus. Duae Leges illi explioandae datae sunt: L. Pupillus antepen., sr de Obi. et act. et L. Si unquam,

D. Linderhusen. Prior, major natu, orationem habuit: in litibus decidendis potius statuta et consuetudines locorum sequendas; alter vero statuit, potius ex jure Romano lites esse dirimendas.

4 Julii pro gradu Docturae defendit materiam Fruetuum A. Westerman Enchusanus. Respondit prompte et erudite.

5 respondit pro gradu Docturae Petrus Proost de Eo quod interest, docte et prompte.

8 promoti sunt duo Doctores in Jure a Petro Cunaeo, Westerman et Petrus Proost, ambo Enchusani. Orationem habuit Westerman: Quod studia Jurisprudentiae referenda sint ad bonum publicum et salutem Reipublicae.

13 Aprilis examinatus est pro gradu Docturae senior frater Nypoort Ultrajectinus. Duae Leges illi sunt in se-cundo examine datae: L. Eos, C. de Usur. et L. pen. § ad crimen, iquot; de Pub. judic. \'). Respondit solide et erudite.

18 et 19 Aprilis examinatus est pro gradu Licentiae in Jure N. Matheness. Duae Leges illi in secundo examine sunt propositae: L. 3, a- de Just, et ju. L. 2, C. de Reb. cred. et jurejur. -). Respondit promte et exacte.

20 et 21 April, examinatus est pro gradu Doctoratus in Jure junior Nypoort. Duae Leges illi explicandae assig-natae sunt: L. 1, a- de Leg. 2 et L. Si traditio, C. de Act. empt. ⁸). Respondit docte, prompte et egregie.

12 et 13 Maji examinatus est pro gradu Docturae Ruell Enchusanus. Duae Leges, scilicet L. Transigere 18, C. de Transact, et L. Illicitas § Veritas, ~ de Off. praesid. ²), illi ad explicandum datae sunt. Respondit promte et eleganter.

23 et 24 examinatus est pro gradu Docturae N. Westerman Enchusanus. Duae Leges illi ad explicandum assignatae sunt, scilicet L. Si fundus, t Locati et L. In bonae fidei 3, C. de Reb. cred. ³). Respondit accurate et solide.

Uit. Maji pro gradu Docturae respondit de Usufruetu Petrus Wou Hagiensis, promte et exacte.

2 Junii publice promotus in Doctorem U. J. Petrus Wou Hagae Comitanus. Orationem habuit doctam de Laudibus Jurisprudentiae. Gradum illi contulit D. Swa-neburchius.

14 Junii respondit pro gradu Docturae de materia Sub-stitutionum Gerardus Niepoort Ultrajectinus prompte, docte et erudite.

16 Junii Johannes Nypoort, frater junior Gerardi Ny-poort, respondit pro gradu Docturae de Servitutibus reali-bus erudite et prompte. Opposuerunt N. Doywart, Se-bastianus Hogeveen, Verburch et ego sub finem aliquid opposui: an titulus requiratur ad praescriptionem ser-vitutum.

17 et 18 Junii examinatus est pro gradu Docturae N. ab Oyen Tilanus. Duae Leges illi explicandae datae sunt: L. Pupillus antepen., ff de Obi. et act. et L. Si unquam,

D. Linderhusen. Prior, major natu, orationem habuit: in litibus decidendis potius statuta et consuetudines locorum sequendas; alter vero statuit, potius ex jure Romano lites esse dirimendas.

4 Julii pro gradu Docturae defendit materiam Pructuum A. Westerman Enchusanus. Respondit prompte et erudite.

5 respondit pro gradu Docturae Petrus Proost de Eo quod interest, docte et prompte.

in Jure Vrese Amsterodamensis. Duae Leges illi datae sunt ad explicandum, scilicet: L. Minor 51, t de Procur. et L. Si olei, C. Loca. \'). Respondit prompte et exacte.

15 et 16 exanainatus est pro gradu in Jure N. Block Secretarius Vlissingensis. Datae illi 2 Leges explicandae: L. Extat, tt Quod met. eau. et L. Si superstite § 1, C. de Dolo¹). Respondit mediocriter.

18 promotus a me in Senatu in Doctorem Juris priva-tim Jacobus de Block Vlissingensis. Disputavit de Variis controversi Juris assertionibus. Respondit prompte et exacte. Ego pro honorario accepi florenos XI et 17 sestertios.

7 Novemb. defendit Sebastianus Hogeveen pro gradu Doctoratus materiam de Condictione indebiti, praeside honorario D. Linderhusen. Respondit promte et expedite.

8 D. Linderhusen gradum Doctoratus contulit Sebastiano Hogeveen in Utroque Jure, praesentibus Curatoribus D. Honarto et Pawio, qui etiam interfuerunt convivio. Orati-onem habuit D. Hogeveen doctam et luculentam de Lar.-dibus et utilitate Historiarum.

21 Novemb. M. Gerardus Vossius exhibuit actum Cu-ratorum, quo illi demandata fuit professio Eloquentiae tet Chronologiae et quod electus sit a Curatoribus in Ordi-nariorum Professorum numerum, simulque illi assignata est ad docendum hora quarta.

24 Novemb. habuit orationem M. Gerardus Vossius de Ratione et methodo formandi studii in Historiarum et Eloquentiae professione ²).

22 Novemb. scripsi ad Johannem Clerck Doctorem Me-dicinae Colcestriam, ut salarium nobis debitum pro consilio juris transmittat \').

•5 Decemb. conveni cutn Jacobo Marei typographo ut edat typis Aphorismos politioos exemplis a me illustratos, et pro honorario mihi tradat seu det XXX exemplaria non compaeta.

27 Januar. uterque, et Gerardus Trudenius et Venvey, promiserunt mihi stipulata manu se intra mensem solu-turos 400 florenos, quae est pensio mihi debita ad Calen-das Maji Aquot; 1623, de domo videlicet, dicta: die Robijn.

Continuati sunt hoc tempore in Comitiis Hollandiae in officio suo Curatores Academiae in futurum triennium, D. Honartus et D. Pawius, imo ut ferebatur, in perpetuum quoad viverent. Paulo ante id tempus abeunti a munere Curatoris Domino de Duvenvorden surrogatus est in ejus locum D. de Swieten, Baillivus Rhenolandiae.

1 Febr. duo sunt nominati a Senatu ad futurum annum, qui Rectoratu fungentur, puta D. Walaeus et D. Cunaeus, qui plurima vota habebant, 7 vel 8. Swane-burchius habuit sex vota, Snellius 5 vel sex.

Eodem die Rector proposuit certos articulos, compositos a Facultate Theologica super reformatione articulorum Collegii Theologici. Conclusum est ut novus Rector una cum Secretario Heinsio et duobus Assessoribus, Theologo et Philosopho, hoc negotium communicent cum Dominis Curatoribus.

Miscellaneis Juris qnaestionibus respondit pro gradu Doc-turae promte et expedite. Opposuerunt Wou, Christianus Petri et Gallus quidam.

6 renunciatus est J. U. Doctor Fredericus Vrese a D. Cunaeo; habuit Candidatus orationem de Laudibus pere-grinationis. Interfuit actui promotionis Curator Pawius.

5 Febr. Rector Vorstius exbibuit computum studioso-rum anni 1622 qui insoripti erant 894. Singuli Professores pro inscriptione acceperunt aureos Carolinos 16 et ses-tertios 15.

8 Februarii renunciatus est Rector Academiae P. Cu-naeus. Orationem habuit Ex-Rector Vorstius; Cur hodie tam pauci studiosi ad veram et solidam eruditionem per-veniant.

27 et 28 examinatus est pro gradu Doctoratus Bruno Portenge Ultrajectinus. Respondit promte et accurate. Duae Leges illi sunt in secundo examine, L. 2, k de Rit. nupt. et L. uit. , C. de Pact., assignatae \').

3 et 4 Martii pro gradu Baccalaureatus examinatus est Johannes Duyck Hagae Comitanus. Respondit mediocriter. In secundo examine assignatae sunt illi L. 1, t de Rit. nupt. et L. Secundum naturam, iquot; de Reg. Jur. -). Ego et Linderhusen tantum unum vel alterum argumentum illi opposuimus. Numeravit pro examine sex libras Flandricas.

16 Martii exhibuit M. Rector actum Curatorum, quo D. Jachaeus restitutus est in pristinum locum, h. e. iterum factus est Professor Ordinarius. Assignata est illi pristina sedes in Senatu, puta ante D. Meursium.

28 Martii Bruno Portenge Ultrajectinus publice pro gradu Doctoratus defendit materiam de Pignoribus; respondit promte et accurate. Graduni illi contulit D. Swa-nenburch.

10 et 11 Aprilis obtuli Aphorismos meos Politicos Or-dinibus Generalibus per D. Johannem Goch, Consiliarium Geldriae. Ordines pro honorario mihi dederunt 120 Carolinos. Eundem libellum obtuli Principi Mauritio, qui

1) i. (!. Big. 33. tit. 3, 1. 3; Cod. 2, tit. 3, 1. 30. 3) i. e. Dig. 33, tit. 3, 1.1; Dig. 50, tit. 17, 1. 10.

20 Aprilis promotus est in Senatu in Baccalaureum Juris Johannes Duyck Hagensis a D. Linderhusio. Defendit Theses miscellaneas satis commode.

3 Junii conclusum in Senatu ut Rivetus, absens in feriis extra provinoiam Hollandiae, non participet de praemio promotionis Doctoris, neque absentes aocipient pretium chirotheearum.

13 Junii obiit et e vivis excessit Reynerus Bontius Medicinae Professor. Orationem funebrem in obitum ejus in Academia habuit 10 Junii, qui hoe officium pietatis in morbo ab ipso sibi exhiberi petierat, scilicet Daniel Heynsius.

24 Junii duo Professores, puta Polyander et D. Swa-nenburch, deputati sunt ut Hagae agant cum D. Curato-ribus ut Professores in exactione census ducentesimae non graventur supra vires patrimonii. Cum enirn initio instituti census liberalius supra facultates promisissent censum Commissarii, testati sunt aperte sibi in posterum hoc non fore praejudicio, neque in consequentiam pro-ductum iri. Responderunt Ordines de novo Professores debere coram Magnifico Rectore proflteri quantitatem suorum bonorum et coram duobus Consulibus in hac urbe, et secundum vires patrimonii debere censum insti-tui, prout quilibet indicaverit quantitatem suorum bonorum \').

19 Julii examinatus est pro gradu Docturae Johannes Cabeliaw. Respondit commode et promte. Altero examine, in quo duae Leges illi ad explicandum datae sunt, scilicet L. Naturaliter 12, ~ de Acq. poss. et L. uit., C. de Compens. ¹); expedite etiam et accurate ad objectiones Pro-fessorum respondit.

24 et 25 Julii examinatus est pro gradu Docturae N. Hovius Hornanus. Respondit promte, docte et expedite.

Duae Leges illi assignatae sunt, scilicet L. uli, C. de Cond. eau. dat. et L. 3, C. de Rest, in int. \'). Respondit ad Pro-fessorum objectiones erudite et accurate.

25 Julii venerunt in hanc Academiam duo Regis Bo-hemiae filii, studiorum gratia. Rector Cunaeus cum qua-tuor Assessoribus ipsis de foelici adventu sunt gratulati. Camerarius Praefectus aulae nomine Regum respondit, et pro gratulatione egerunt gratias Professoribus.

13 et 14 Octobris examinatus est pro gradu Docturae Carolus Elst Amstelrodamensis. Duae Leges illi assignatae sunt, L. Juris gentium 7 in princ., ~ de Pact, et L. Quo-ties 15, C. de Rei vind. ¹). Respondit docte et commode.

21 Octobr. conveni cum bibliopola Bonaventura Blzeviir, ut Commentarium meum excuderet ad Regulas Juris, pactusque sum ut daret mihi exemplaria quinquaginta; si plura desiderem, ut ea tali pretio redimerem quo sol-vunt bibliopolae qui libros ab eo comparant. Acta haec sunt in praesentia cognati sui Abrahami Elzevirii in ejus officina.

Ult. Novemb. disputavit pro gradu Doctoratus de L. Contractus, t de R. 1.²). Henricus Hochtwoud Hornanus. Respondit docte, promte et eleganter. Gradum illi con-tulit D. Linderhusen in Senatu.

7 conclusum in Senatu ut Rector cum Polyandro, Vorstio et Heinsio accedant Curatores, proponantque ut institua-tur Collegium, in quo 80 vel centum studiosi honestain habeant mensam solvantque pro mensae pretio 25 libras, reliquum suppleant Ordines Hollandiae; et ut Magistratus certum locum concedere velit, puta Int begynhojj\' vel alibi, ubi Oeconomus hosce studiosos commode excipere in mensa possit et hospitio ³).

Examinatus pro gradu Docturae 7 et 8 Decembris N. Wtenbongart Ultrajectinus. Respondit commode. Duae Leges illi sunt assignatae in secundo examine, scilicet L. 3, C. de Reb. cred. et L. Si convenerit 18 t de Jurisd. \').

18 et 19 Decembris pro gradu Docturae examinatus est N. Boort Harlemensis. Respondit promte et expedite. Duae Leges illi assignatae sunt, scilicet L. Princeps, n de Leg. et L. Domum , C. de R. V. ¹).

4 et 5 Januar. examinatus est pro gradu Docturae Cornelius Schage Secretarius Alcmarianus. Respondit commode et apte. Duae Leges illi assignatae sunt, scilicet L. 2, ~ de Injust. rup. et irr. test, et L. Bonam fidem, C. de Oblig. et act. ²), quas bene et expedite exposuit et ad objectiones Professorum apposite respondit. lam antea promotus erat in Doctorem Medicinae.

12 Januar. respondit de Usuris et mora Johannes Ca-beliaw pro gradu Doctoratus, erudite et expedite.

16 Januarii promotus in Doctorem Juris Johannes Ca-beliaw. Orationem habuit de Conjungenda politica scientia cum Jurisprudentia. Actui promotionis interfuerunt filius primogenitus Regis Bohemiae et Comes quidam Nassovius. D. Swaneburch contulit illi gradum.

1 Pebruarii duo sunt electi Rectores in futurum annum, D. Antonius Walaeus et M. Thomas Erpenius, sed Rector D. Cunaeus continuatus.

6 Februar. respondit pro gradu Docturae Leonardus van der Eist de Pignoribus et hypothecis, docte et promte. Cunaeus illi gradum contulit.

8 Februar. orationem habuit Cunaeus Rector de Instituti-one et natali die Academiae Leydensis. Inscripti sunt anno praeterito 1623 in Rectoratu Cunaei studiosi 470. Singuli Professores accepimus pro inscriptione florenos XX \').

10 Februar. a Curatoribus duo Professores Medicinae sunt electi in locum Reineri Bontii, videlicet Adolphus Vorstius, stipendio 500 florenorum, qui dooebit initia Medicinae, et quidam D. Palcoburgius qui praeleget Chirur-giam diebus Mercurii et Sabbati, stipendio trecentorum florenorum. Deinde una cum D. Hornio publice profite-bitur et demonstrabit Anatomicam.

11 Martii recepi a Bonaventura Elzevirio centum et tria exemplaria libri mei de Regulis Juris, quorum 60 pactus sum sine pretio mihi danda; reliqua redimam eodem pretio, quo alii bibliopolae ea sibi comparant, sestertiis scilicet XIII. Postea adhuc ab Abrahamo Elzevier decern exemplaria mei libelli comparavi, quae famulus ejus Theodorus pro me compegit, summa 113 exemplaria.

18 Martii obtuli per D. de Duvenvorde libellum meum Regularum Juris Nobilibus et Kquitibus Hollandiae; dono mihi dederunt Carolinos aureos quinquaginta.

23 Martii idem exemplar obtuli Magistratui Dordraceno per Consulem Terestein, cum etiam commendassent libellum meum Senator Bleyenburch et Secretarius Berkius. Dono mihi dedit Senatus per Secretarium Carolinos aureos centum.

25 Delphis obtuli idem exemplar Consulibus Delphen-sibus, intercedente et promovente negotium meum Juris-Consulto Egberto Maeslant. Respondit mihi Secretarius, se decretum Magistratus et judicium seu beneficium quo complectuntur laborem meum per D. Maeslant mihi sig-niflcaturum. Deinde obtulerunt mihi florenos 50.

Ultima Martii obtuli per Pensionarium Wevelinchoven libellum meum Regularum Juris Magistratui urbis Leyden-sis, qui honorarii loco mihi donarunt Carolinos centum.

15 Aprilis Senatus Amsterodamensis pro dedicatione libri mei de Regulis dono mihi dederunt centum Carolinos, maxime promoventibus negotium Consule Outgens et Consule Basso.

23 Aprilis obtuli libellum meum de R. J. Magistratui Goudano per Secretarium de Jager, qui dono mihi dedit florenos 48 \').

26 Aprilis pro graclu Dootnrae respondit de Nuptiis Boort Harlemensis, expedite et prorate.

Eodem conclusum in Senatu, ut Rector cum duobus Assessoribus Tisio et Swaneburch Hagam proficiscantur et impetrarent ab Ordinibus vel, a Principe grave et severum edictum contra nocturnos grassatores et effractores vitro-rum. Item ut agant cum Ordinibus vel Principe de abolendis Collegiis nationum in hac Academia, quae raag-nam occasionem commessationum, tumultuum et factio-nura excitant inter studiosos.

29 Aprilis promotus in Doctorem Juris Theodorus Boort a D. Linderhusen. Habuit D. Boort orationem satis elegan-tem de quaestione: Utrum judex secundum acta et probata, an secundum conscientiam judicare debeat. Promo-tioni interfuit uterque Regis Bohemiae ftlius.

Ult. Aprilis proposuit Rector quendam Senatorem, qui per aliquot annos defunctus erat in Curia quadam munere Senatorio, petere gradum Docturae sine examine et disputatione. Conclusum, quia multos annos in Curia functus erat munere Senatorio et in praxi valde erat exer-citatus, ilium ad gradum Docturae sine examine et disputatione esse admittendum, ita tamen ut adferat idoneum testimonium a Curia de ejus bono progressu in Juris studio et in praxi.

2 Maji Consules Harlemenses dono mihi miserunt Carolines octoginta pro dedicatione Regularum Juris, quos mihi numeravit Theodorus Boort J. U. Doctor. Egi Ma-gistratui gratias per literas.

6 et 7 Maji Candidatus quidam Juris Monechodamensis Petrus Ketell cxaminatus pro gradu Docturae. Respondit docte et expedite. Duae Leges illi sunt assignatae, L. Admonendi, de Jurejurando et L. Si unquam, C de Revoc. donat.\').

8 Junii promotus quidam N. Nooss in Doctorem Juris sine ullo examine et disputatione, tantum adjutus testi-monio Consiliariorum Curiae Ultrajectinae, qui testabantur ilium triennio functum extra ordinem munere Consiliarii,

sententias pronuntiasse et alios actus judiciales exercuisse. Ego contradicebara et contendebam inhaerendum placito Ordinum, quod vult neminem sine praecedenti examine et disputatione posse gradum Docturae consequi, sed victus suffragiis succubui.

25 Junii promotus in Dootorem Juris Lambertus Wten-bongart Ultrajectinus a D. Swaneburchio. Respondit de Mutuo, prompte et eleganter.

28 Junii pro gradu Magisterü respondit docte et prompte Johannes Bodecherus et defendit theses Logicas, Physicas, Metaphysicas et Bthicas. Ego quoque opposui de quaesti-onibus: An opes ad beatitudinem sint necessariae, item: An omnes virtutes sint connexae necessario.

Eodem die exhibuit actum professionis suae D. Nicolaus Dedel, quo vocatus est ad professionem extraordinariam Institutionum Juris, et assignata illi ad docendum est hora nona et locus concessus ut sedeat post Ordinarios Professores.

5 Julii pro gradu Docturae disputavit Theses miscella-neas in Jure Petrus Ketell. Defendit solide et egregie. Gradum illi contulit in Senatu D. Linderhusen.

8 Julii habuit orationem Nicolaus Dedell, novus Professor Juris, doctam et elegantem in Laudem theoriae Juris, quod ilia praxi longe sit anteponenda. Orationi intererant praeter Professores omnes Juridicae Facultatis, D. Curator Honartus, Senator Dedell frater novi Professoris, Syndicus hujus urbis Wevelinchoven. Die Jovis, qui est 11 Julii, initium lectionum faciet et a Primo libro Institutionum auspicabitur.

Ad prandium 8 Julii in aedibus suis vocavit novus Professor Juris Pacultatem Juridicam et fratrem suum N. Dedell Senatorem Curiae Provincialis, Curatorem Honar-tum cum filio suo et cognatum suum D. Fabianum de Vliet. Senatus illi dono dedit octo lotas vini.

29 Julii scripsi Cantuariam in Angliam ad Nobilem et Clarissimum virum Wilhelmum de Boyss. Recepi respon-sum 15 Septembris.

11 Augusti primo comparuit in conventu Curatorum novus Curator Franciscus ab Arssens, D. in Somersdijk. Gratulatus sum illi de novo honors, simulque obtuli illi

dono Commentarium meum in Regulas Juris, necnon Curatori Paw et filio ejus. In hoc conventu D. Swa-neburch accepit augmentum duuentorum florenorum, M. Vossius augmentum 400 florenorum, Herpenius et Bur-gersdijk singuli florenos 200.

29 Augusti cum uxore et liberis profectus sum ad filiam Barterinx Amsterodamum, ibique permansimus usque ad diem 17 Septembris, et commorati sumus ibi dies 20. Cum essemus Amsterodami, 1 Septembris D. Curator Pawius vocavit me cum uxore et liberis ad coenam et splendido ac liberali convivio nos excepit. Intercessi etiam pro Ü. Linderhusio et D. Meursio apud eum, ut possent aliquod augmentum stipendii consequi. Respondit illorum ratio-nem habitam iri, si vires aerarii Academiae id ferre possent. Conveni etiam, cum essem Amsterodami, veteres meos commensales D. Dominicum Heemskerck, D. Pa-wium Syndicum, D. Johannem Grotenhuss Praetorem. Adhuc salutavi veteres amicos, I). Petrum Opmeer, D. Raphorst et M. Smoutium Ecclesiae Amsterodamensis Ministrum. Repperi etiam ibidem Consulem Broucho-vium et D. Henricum Feit, Praefectos Indiae Occiden-talis, apud quos intercessi pro Johanne Hornio, ut posset eligi in Medicum in urbe Todos los Sanctos in India Occidentali, qui promiserunt se eum commendatum ha-bituros.

18 Septembris habitus conventus in quo deliberatum, an propter pestis contagionem indici deberent feriae. Con-clusum lectiones continuendas usque ad Calendas Octobris; quodsi pestis admodum pergat saevire, tunc ferias quae incidunt 3 Octobris propter liberationem obsidionis Ley-densis posse ad aliquot dies prorogari. Propter pestis contagionem discesserunt ab urbe Heinsius et Meursius cum uxoribus, ille Hagam apud affinem Rutgersium, hic in pagum Wassenaer apud fratrem Ecclesiae Ministrum, una cum uxore, liberis et convictore quodam Germano. Multi quoque studiosi Germani propter saevitiam pestis discesserunt in pagum Noortwyck \') et alios vicinos pagos.

9 Octobris indictus dies precum et jejunii, ut Deus hasce provincias a flagello pestis asserat et liberet urbem Bredam ab arctissima obsidione hostis.

5 Octobris ostendit mihi D. Meursiua diploma Regis Daniae, quo vocatus est in novam Illustrem scholam Zoram ad professionem Historiarum et ad munus Historio-graphi Regii, oblato stipendio mille ducentorum dalero-rum Imperialium et libera habitatione. Rescripsit ad Regem se oblatam conditionem suscepturum et ad Ca-lendas Maji eo profecturum.

22 Octobris D. Everardus Vorstius placide vitam cum morte mutavit, cumque 9 vel 10 dies graviter febri labo-rasset, placide animam Deo irnmortali reddidit. Saepe in extremo agone exclamabat: o Domine Deus veni \').

12 Novembris in Senatu Academico conclusum ut D. Jachaeus adhibeatur ad examen Candidatorum Medicinae in locum defuncti Vorstii, ut tamen hoc fiat extra prae-judicium cujuscunque, qui forte ad professionem Medicinae sit adspiraturus.

14 Novembris in conventu Academico conclusum ut, cum M. Erpenius peste extinctus esset, in ejus obitum orationem funebrem habeat M. Gerardus Vossius Elc-quentiae et Chronologiae Professor.

13 Novembris Thomas Erpenius Hebraicae et Arabicae linguae Professor Hagae aegrotus domum reversus, cum tantum per biduum peste laborasset, placide in Christo obiit.

M. Gerardus Vossius XV Novembris doctam et elegan-tem habuit orationem in funere Domini Professoris Tho-mae Erpenii ¹), qua ilium summopere commendavit a singulari peritia Hebraicae et Arabicae linguae, quas in praecipuis Angliae, Galliae et Italiae Academiis magno cum fructu addidicit; deinde quod in hac Acadearia circiter decennium summo cum honore et insigni audito-

rum profectu Hebraicam et Arabicum linguam sit pro-fessus; denique quod pie in extremis animam suam Deo commendavit ao aperte pronuntiavit, se non cum suis operibus, sed coram Deo veile comparare fiducia Media-toris Jesu Christi, qui sua morte et precioso sanguine suo pro omnibus suis peccatis satisfecit et illum ab ae-terna morte liberavit.

8 Novembris D. Meursio et Danieli Heinsio, quia propter pestem ab urbe discesserant et toto quadrante anni non docuerant, ejus quadrantis anni stipendium est denegatum, neque acceperunt apocham a Quaestore Academiae dari solitum. Quod factum fuit a Consulibus, quia Curatores hue non venerant, qui videbantur eo inclinare ut nihi-lominus eis dandum esset stipendium. \')

28 Novemb. protulit Facultas Juridica ad petitionem Scabinorum Ultrajectensium sententiam in causa raptus inter Lubbertum Westrein et Annam Folbergiam et con-demnavit praedictum Westrein in poenam banni tot anno-rum, quot Magistratui Ultrajectino visum fuerit, et omnes expensas litis. De poena confiscationis bonorum nihil in sententia adjectum fuit, quia Praetor non satis suffieienter crimen raptus probaverat. Curia Ultrajectina secuta est nostram sententiam et eum ex tota Ultrajectina [ditio]ne proscripsit.

25 Octobris M. Rector Petrus Cunaeus habuit orationem funebrem in obitum D. Vorstii, in qua ejus vitam, doc-trinam, mores et res gestas eleganter et luculenter exposuit.

4 Decemb. institutus dies jejuniorum et precum, ut Deus urbem Eredam ab arctissima obsidione liberare velit et banc civitatem a durissimo flagello pestis levare dignetur. Pestis jam in hac urbe absumserat ultra sex millia ho-minum. ¹)

17 et 18 examinatus est pro gradu Doctoratus Leonardus Sipenstein. Duae Leges illi ad explicandum datae sunt: L. Quidam existimaverunt, ir de Reb. cred. et L. Digna vox, C. de Leg. ^).

8 Januarii Jacobus Lettingius, quia nimium poculis in-dulgebat et negligenter scholam administrabat, remotus est a munere Rectoratus in Schola triviali et in locum ejus suff\'ectus est Theodorus Screvelius, qui antea Har-lemi functus erat munere Recturae.

1 Februarii duo novi Rectores in futurum annum no-minati sunt et plurimorum suffragiis designati D. Antonius Walaeus et M. Willebrordus Snellius.

4 Februarii disputavit pro gradu Doctoratus de L. 2, C. de Resc. vend. \') Leonardus Sipenstein. Respondit doctegt; solide et eleganter. Opposuerunt Perssyn, Screvelius filius Rectoris Leydensis, Castricom et Leydensis quidam Angel-lius dictus. Ego quoque sub finem quaedam opposui. Gradum in Senatu contulit illi Cunaeus.

Eodem venerunt hue Domini Curatores; convenerunt etiam hie omnes praecipuarum Scholarum Hollandiae Rectores, ut deliberent et definiant cum Curatoribus quae maxime praecepta Logica, item qui authores Graeci et Latini in bonis Uteris et artibus sint legendi, ut certus ordo et eadem harmonia in omnibus Scholis Hollandiae in tradendis disciplinis et artibus observetur. Deputati sunt ad banc rem ex Senatu Walaeus, Tysius, Cunaeus, Heinsius et Vossius. Certi etiam concionatores ex Synodo ad peragendum hoc negotium sunt ordinati. Injunctum eat D. Burgersdikio ut certain Logicam conficeret et con-scribat et ex Logica Molinaei et Keckermanni, resertis super-fluis et additis necessariis quibusdam, colligat Logicam aliquam, quae deinde a deputatis Professoribus examina-bitur et Curatoribus exhibebitur.

5 Febr. recitatae sunt Principis Auraici literae in Senatu, quibus renunciatur hoc anno 1625 Rector Aeademiae Antonius Walaeus. Inscripti sunt anno 1624 studiosi circiter 630 ¹). Singuli Professores accepimus pro inscriptione flo-

renos 18 et 13 sesterties. Assessores sunt hoc anno electi Polyander, Swaneburch , Hornius et Vossius.

3 et 4 Martii examinatus est pro gradu Docturae Wilhelmus Verboom Roterodamensis. Respondit promte et expedite. Duae Leges iili assigpatae sunt in secundo examine, videlicet: L. Si quisquam, ~ de Div. temp. praesc. et L. Si traditio, C. de Act. empt. \').

6 Aprilis obiit ex vehemente febri Jacobus Rex Brita-niae, et post ejus mortem statim filius Carolus ejus unicus Rex Britaniae est proclamatus ¹).

22 Aprilis respondit pro Doctoratu de Variis miscella-neis quaestionibus Juris Wilhelmus Verboom prompte et accurate. Opposuerunt Panhusen, Kelffken, Hieronymus, Dorpius, et ego sub finem aliquid opposui.

23 Aprilis placide et pie in Christo obiit Mauritius Princeps Auraicus vesperi circa horam sextam, et in locum ejus ab Illustribus Ordinibus Foederatarum Provinciarum declaratus est Supremus dux belli et Gubernatur omnium Unitarum Provinciarum frater ejus Princeps Auraicus Henricus.

Uit. Aprilis conclusum in Senatu ut tres Professores, puta Rector Walaeus, Polyander et Swaneburch, proficis-cantur Hagam et communicent cum Curatoribus decretum Senatus, quo conclusum fuit ut D. Jachaeus loco D. Hornii aegroti promoveat in Doctorem Medicinae Joan-nem Stapell Amsterodamensem, agendumque cum Curatoribus ut ipsi velint hoe decretum suo suffragio com-probare ²).

9 ot 10 Maji examinatus est N. Jeronymus Leydensis, Candidatus Juris. Respondit promte et solide. Duae Leges

illi in secundo examine sunt assignatae: L. Si olei, C. Locati, et L. Is cui bonis 6, t de Verb. obi. \'), quas bene et dextre explicavit.

13 et 14 Maji apud Curatores in conventu conclusum, quod lectio linguae Arabicae demandetur cuidam Ha-giensi Goelio, linguae Graecae per provisionem M. Gerardo Vossio ¹), ita ut bis in septimana, diebus Mercurii et Sabbati, doeeat linguam Graecam. Actum quoque fuit de medico vocando in locum D. Vorstii. Duo erant candidati, qui ambiebant banc professionem: D. Romrt Medicus Regis Bobemiae et Screvelius Medicus Hagiensis, sed quantum ex Magnifico Rectore intellexi vota Cura-torum inclinarunt in D. Screvelium.

D. Johannes Meursius 9 Aprilis abiit bine in Daniam, vocatus a Rege ad professionem Historiarum in Illustri acbola Zorana. Paucos ante dies in Senatu valedicebat Professoribus et gratias agebat Senatui, quod tamdiu hu-maniter et amanter cum Collegis in munere docendi esset versatus. M. Rector D. Walaeus respondebat et vicissim agebat gratias, quod semper pacifice et bumaniter per multos annos cum Collegis vixerat et rogabat ut semper gratam et honestam Academiae et Collegarum suorum memoriam servaret²).

In eodem conventu in Majo babito factus est a Cura-toribus D. Adolpbus Vorstius Professor Ordinarius et simul inspectio et lectio in Horto Academico illi est demandata.

17 Maji examinatus est pro gradu Doctoratus in Jure N. Limborch Zwollanus. Respondit commode et promte. Duae Leges illi in secundo examine sunt assignatae: L. 3, C. do Rest. int. et L. Pructus, v de Usur. ³), quas bene et docte exposuit.

26 Maji exhibuit Adolpbus Vorstius rescriptum Cura-torum, quo illi tribuitur jus Ordinariae professionis et

praefectura seu lectio in Horto Medico. Senatus illi assig-navit locum tertium inter Medicos et ut hora quinta in Horto doceret.

Respondit pro gradu Doctoratus in Jure Gerardus Limborch de Pactis, docte, solide et prompte. Gradum illi in Senatu contulit I). Swaneburch. Invitavit ad coe-nam in aedibus hospitia Professores Juridicae Facultatis.

13 et 14 Maji pro gradu Docturae examinatus est in Jure N. Komsthofl; respondit prompte et commode. Duae Leges illi assignatae sunt in seeundo examine: L. 2, 5r de Rit. nupt. et L. uit., C. de Compens. \'), quaa solide et prolixe exposuit.

17 Junii respondit pro gradu Docturae de Legitima Johannes Hieronymi lAigduno-Batavus, erudite, promte et accurate. Gradum illi contulit D. Linderhusen.

21 Junii examinatus est pro gradu Docturae N. Loxenius Hamburgensis. Respondit prorate et bene. Duae Leges illi in seeundo examine sunt assignatae, scilicet L. Bonam fidem, C. de Obl. et act. et L. Si fundus 33, tt Loca.\'-). Hic Loxenius erat vocatus a Rege Swetiae ad professionem Historiarum in Academia Upsaliensi.

23 et 24 Junii pro gradu Docturae examinatus est Johannes Deym Hagiensis. Duae Leges illi in seeundo examine sunt assignatae, L. Extat, r Quod met. eau. et L. Si unquara, C. de Revoc. donat. ¹). Respondit exacte et eleganter.

28 respondit in Senatu Acaderaico pro gradu Docturae Cornelius Scagen Alcmarianus Secretarius de L. Transigere, C. de Transact., ²) solide et prompte. Gradum illi contulit D. Cunaeus.

Eodem die N. Goëlius exhibuit actum (Juratorum, quo illi demandata est professio linguae Arabicae. Hora illi assignata est XI in Auditorio Medico et 3 Julii habuit ora-tionem de Laudibus linguae Arabicae.

3 Julii promotus in Doctorem Juris privatim Henricus Kouistholl\' a D. Linderhusen. Respondit de Exceptionibus prompte et exacte.

Eodem die conclusum in Senatu Academico ut feriae rationa dierum Canioularium incipiant a 16 die Julii.

7 Julii promotus a me privatim in Doctorem Juris Johannes Loxenius. Respondit de Variis juris axiomatibus solide et exacte. Vocatus fuit deinde a Serenissimo Rege Swecorum ad professionem Historiarum in Academia Up-saliensi \').

12 et 13 Julii examinatus est pro gradu Docturae N. Spiegel Amsterodamensis. Duae Leges illi assignatae sunt: L. Admonendi, squot; de Jurejur. et L. Sicut, C. de Oblig. et act. ¹). Respondit mediocriter.

14 Julii Doctor Medicinae N. Screvelius habuit oratio-nem in Auditorio ïheologico de Laudibus Medicinae, in inaugurationem professionis suae in arte Medica, ad quam vocatus fuit in locum D. Vorstii. Convenit inter ipsum et D. Heurnium, ut Heurnius eum in ordine et sessione Professorum antecedat, ita tamen ut Heurnius sibi non vindicet nomen ac titulum Primarii inter Professores Medicinae. Assignata est illi hora decima ad docendum.

30 Julii obiit et sepultus est Jacobus Lettingius, qui Rectoratu scholae Leydensis jam ante semestre erat de-1\'unctus, surrogate in locum ejus M. Screvelio.

11 Augusti impetravit M. Rector Walaeus a Curatoribus, ut Professores singulis annis accipiant duplum pretium togarum, scilicet florenos XXX. Ego quoque eandem eau-sam diligenter commendaveram Curatori Pawio.

1 Septembris disputavit Elbertus Spiegelius Amsterodamensis pro gradu Doctoratus in Jure de XX Miscellaneis controversi Juris quacstionibus, me absente.

16 Septembris sepulturae traditus est Delphis Illustris-simus Princeps Mauricius Princeps Auraicus, Comes Nas-sovius, Gubernator Unitarum Provinciarura, magna cum pompa et splendido apparatu. Funus ejus comitabantur

Henricus Princeps Auraicus, Rex Bohemicus, Dux Bullio-naeua, Tremolius et Vinariensis, Comités a Stierurn, Comes Culenburgicus, Ernestus Comes Nassovius cum filiis et alii multi Comités et Barones, Legati Regis Galliae et Reipublicae Venetorum; denique Deputati ex Ordinibus omnium Provinciarum Belgii, Senatüres Curiae Provin-eialis Hollandiae et Zelandiae et Supremae Curiae; denique comitabantur funus Deputati, Consules et Senatores sin-gularum Civitatum Hollandiae, quatuor ex majoribus, duo ex minoribus eivitatibus.

18 Septembris habuit Daniel Heinsius orationem fune-brem de obitu et vita D. Mauritii Principis Auraici, praesentibus Magnifico Reetore, Professoribus, Curatore Honarto, Consulibus et Scabinis Leydensibus. Parietes omnes erant obtecti pannis lugubribus. Item duo theatra erant erecta in Auditorio ïheologico etiam obducta pannis lugubribus, in quibus sedebant omnes studiosi et alii honesti oives \').

25 Septembris publice promotus est in Doctorem Juris Blbertus Spiegelius Amsterodamensis a Doctore Swane-burchio. Habuit orationem elegantem: Quatenus jure bel-lum sit licitum.

14 Octobris disputavit publice de Interdictis pro gradu Doctoratus Jacobus Deim Hagiensis. Respondit prompte et solide. Gradum illi contulit in Senatu D. Petrus Cunaeus.

5 et 6 Novembris examinatus est pro gradu Licentiae Libertus Meerhouts Culeburgensis. Ego profectus Am-sterodamum ad sepulturam cognati Nicolai Roosa non interfui examini. Duae Leges illi in secundo examine sunt assignatae: L. Princeps, de Legib. et L. Assiduis, C. Qui pot. in pign. ¹).

13 et 14 Novembris examinatus est pro gradu Licentiae N. Qodijn Canonicus Ultrajectinus. Respondit bene et promte. Duae Leges illi in secundo examine sunt assig-

3 Julii promotus in Doctorem Juris privatim Henricus Komsthoö\' a D. Linderhusen. Respondit de Exceptionibus prompte et exacte.

Eodem die conclusum in Senatu Aoademico ut feriae ratione dierum Canicularium incipiant a 16 die Julii.

12 et 13 Julii examinatus est pro gradu Docturae N. Spiegel Amsterodamensis. Duae Leges illi assignatae sunt: L. Admonendi, 3quot; de Jurejur. et L. Sicut, C. de Oblig. et act. ²). Respondit mediocriter.

14 Julii Doctor Medicinae N. Screvelius habuit oratio-nem in Auditorio Theologico de Laudibus Medicinae, in inaugurationem professionis suae in arte Medica, ad quam vocatus fuit in locum D. Vorstii. Convenit inter ipsum et D. Heurnium, ut Heurnius eum in ordine et sessione Professorum antecedat, ita tamen ut Heurnius sibi non vindicet nomen ac titulum Primarii inter Professores Medicinae. Assignata est illi hora decima ad docendum.

30 Julii obiit et sepultus est Jacobus Lettingius, qui Rectoratu scholae Leydensis jam ante semestre erat de-functus, surrogate in locum ejus M. Screvelio.

11 Augusti impetravit M. Rector Walaeus a Curatoribus, ut Professores singulis annis accipiant duplum pretium togarum, scilicet florenos XXX. Ego quoque eandem cau-sam diligenter commendaveram Curatori Pawio.

1 Septembris disputavit Elbertus Spiegelius Amsterodamensis pro gradu Doctoratus in Jure de XX Miscellaneis controversi Juris quaestionibus, me absente.

16 Septembris sepulturae traditus est Delphis Illustris-simus Princeps Mauricius Princeps Auraicus, Comes Nas-sovius, Gubernator Unitarum Provinciarum, magna cum pompa et splendido apparatu. Punus ejus comitabantur

Henrious Princeps Auraicus, Rex Bohemicus, Dux Bullio-naeus, Treraolius et Vinariensis, Comités a Stierum, Comes Culenburgicus, Ernestus Comes Nassovius cum filiis et alii multi Comités et Barones, Legati Regis Galliae et Reipublicae Venetorum; denique Deputati ex Ordinibus omnium Provinciarum Belgii, Senatores Curiae Provin-cialis Hollandiae et Zelandiae et Supremae Curiae; denique comitabantur funus Deputati, Consules et Senatores sin-gularum Civitatum Hollandiae, quatuor ex majoribus, duo ex minoribus civitatibus.

18 Septembris habuit Daniel Heinsius orationem fune-brem de obitu et vita D. Mauritii Principis Auraici, praesentibus Magnifico Rectore, Professoribus, Curatore Honarto, Consulibus et Scabinis Leydensibus. Parietes omnes erant obtecti pannis lugubribus. Item duo theatra erant erecta in Auditorio ïheologico etiam obducta pannis lugubribus, in qnibus sedebant omnes studiosi et alii honesti cives \').

25 Septembris publice promotus est in Doctorem Juris Elbertus Spiegelius Amsterodamensis a Doctore Swane-burchio. Habuit orationem elegantem: Quatenus jure bel-lum sit licitum.

14 Octobris disputavit publice de Interdiotis pro gradu Doctoratus .Tacobus Deim Hagiensis. Respondit prompte et solide. Gradum illi contulit in Senatu D. Petrus Cunaeus.

5 et 6 Novembris examinatus est pro gradu Licentiae Libertus Meerhouts Culeburgensis. Ego profectus Am-sterodamum ad sepulturam cognati Nicolai Roosa non interfui examini. Duae Leges illi in secundo examine sunt assignatae: L. Princeps, t de Legib. et L. Assiduis, C. Qui pot. in pign. ¹).

13 et 14 Novembris examinatus est pro gradu Licentiae N. Godijn Canonicus Ultrajectinus. Respondit bene et promte. Duae Leges illi in secundo examine sunt assig-

natae: L. Ut vim, k de Just, et jur. et L. Invitum, C. de Contr. empt. •), quas exposuit satis commode.

18 Novembris respondit Libertus Meerhouts Culebur-gensis pro gradu Lioentiae de Servitutibus, prompte et expedite, praeside honorario D. Swaneburoh, qui gradum illi in Senatu contulit.

Retulit M. Rector ipsum cum deputatis Polyandro et Swaneburcbio petiisse a Curatoribus, ut Professorum viduae et liberi post mortem maritorum fruantur anno gratiae, h. e. consequantur integrum illius quo mortuus est anni stipendium, quod habuit maritus. Responderunt Curatores, si quando contingat Professorem ex hac vita decedere, quod Rector Academiae cum deputatis peterent annum gratiae pro vidua vel liberis, et addiderunt Curatores se hoc facili negotio impetraturos. Dicebant enim Curatores se ad hoc esse promtos et proclives et aequam esse banc petitionem Professorum, quia et Senatores Supremae Curiae habent annum gratiae

2 Decembris pro gradu Licentiae in Senatu respondit prompte et accurate Jacobus Godijn Ultrajectinus. Gradum illi contulit D. Linderhusen loco Doctoris Swaneburch, qui aberat ab urbe, qui tamen pretium promotionis licet absens accepit. Defendit Theses miscellaneas in Jure.

8 Pebruarii Uteris Principis Henrici Auraici continuatus in Rectura Antonius Walaeus. Orationem habuit de Con-jungendo studio Theologiae cum Jurisprudentia.

Inscripti sunt hoc anno 1625 studiosi 394. Pro inscrip-tionis pretio singuli Professores acceperunt florenos 18 minus uno sestertio.

gradu Doctoratus. Duae Leges illi datae sunt in secundo examine; L. 1, de Leg. 2° et L. Si olei, C. Loca. \'). Re-spondit promte et egregie.

Ultima Martii et prima Aprilis pro gradu Doctoratus in Jure respondit Doreslar, Conrector scholae. Duae Leges illi sunt assignatae: L. 1, t de Minor. 25 an. et L. 2, C. de Resc. vend. ¹). Respondit expedite et commode.

21 Aprilis respondit de Acquir. possessione publice pro gradu Doctoratus in Jure Josephus Vorstius, docte, prompte et eleganter. D. Linderhusen gradum illi contulit in Senatu Academico.

Mense Aprili Nicolaus Dedel exhibuit actum Curato-rum, quo declaratum est ilium factum Ordinarium, et sic in numerum Ordinariorum Professorum est assumtus.

6 Maji decretum in Senatu, ut severum edictum sta-tuatur contra eos qui duello certant, tam contra provo-cantem quam provocatum, et ut hoc negotium communi-cetur cum D. Curatoribus; deinde petendum a Curatori-bus ut novus Professor Linguae Hebraicae vocetur in locum D. Erpenii; 3° petendum a Curatoribus ut in ponte Academico extruatur casula, in qua custos aliquis collocetur, qui prohibeat ne ibi sordes, cineres et aliae res impurae congerantur, quod concesserunt; 4° ut Secreta-rius judicii Academiae habeat pretium annuum togarum ²). Concessum in conventu Curatorum . . . . ³) Augusti.

Examinatus est pro gradu Doctoratus N. ter Bruggen. Duae Leges illi assignatae sunt: L. 1, C. de Dot. promiss. et L. Servitutes 14, sr de Servit.⁴). Respondit promte et exacte.

9 Maji conclusum a Curatoribus, ut postbac D. Professor Vossius integras lectiones habeat in lingua Graeca et quater in septimana doceat hora 8.

9 Junii exhibuit M. Vossius actum, quo Curatores illi detulerunt integram lectionem linguae Graecae, ita ut

quater singulis septimanis dooeat. Assignata est illi hora octava et D. Adolpho Vorstio, Professori Medicinae, hora undecima.

9 et 1U Junii examinatus est in Jure pro gradu capiendo N. Beetz Hornanus. Respondit mediocriter; jus commune bene intelligebat, sed in dissolvendis antinomiis non erat exercitatus. Duae Leges illi assignatae sunt: L. 2, f de Injus. rup. irr. et L. Si non convicii 4, C. de Injur. \').

24 et 25 Junii examinatus est pro gradu Doctoratus in Jure ïheodorus Vogelsanok Frisius. Duae Leges illi assignatae sunt in secundo examine: L Digna vox, C. de Legib. et L. uit., de Rer. divis.¹). Respondit mediocriter; rem ipsam bene intelligebat, sed propter timiditatem concepta mentis non satis proferre poterat. Privatim a D. Cunaeo promotus in Doctorem in Senatu.

3 et 4 Julii examinatus est pro gradu üocturae Theo-dorus Vlacke Goudanus. Assignatae illi sunt duae Leges: Auth. novissima, C. de Inofi. test. et L. Ut vim, 5r de Just, et jur. ²). Respondit mediocriter.

6 et 7 Julii examinatus est pro gradu Docturae Ruber-tus Roberti Groningensis. Duae Leges illi sunt assignatae : L. Fructus, tt de Usur. et L. Si Curatorem, C. de Rest. in int. ³). Respondit bene et egregie.

9 Julii disputavit pro gradu Docturae Lucas ter Bruggen de Verb, oblig. Respondit promte et exacte. Pretium pro-motionis aocepit D. Linderhusen.

16 Julii disputavit pro gradu Docturae Theodorus Vlacke Goudanus de Querela inofficiosi testamenti, bene et commode. Promotus a D. Cunaeo.

17 Julii disputavit pro gradu Docturae Robertus Roberti Groninganus. Respondit egregie et solide de L. unie., C. de Eo quod interest⁴). Promotus in Senatu a D. Swa-neburch.

Fructu Betz Hornanus, et respondit ad argumenta D.D. satis commode. Ego illi gradura contuli.

10 Augusti deputatus est Rector cura 2 Assessoribus, ut conveniant Curatores et proponant his haec sequentia capita: 1° ut vocetur primo quoque tempora aliquis Professor Linguae Hebraicae; 2° ut curent domini Curatores ne nos turbent conduotores vectigalium in immunitate sa-linaria, quam jam amplius quam 20 annis possedimus; I!⁰ut carcer studiosorum, qui nimis foetidus et corruptus est, restauretur; 4° ut dentur singulis Professoribus libri Theologicae Pacultatis, editi contra doctrinam Arminiano-rum sumptu Dominorum Ordinum, quod obtinuimus; \') 5° ut Secretarius Academici fori fruatur jure togae, eodem modo sicut habent Professores, quod impetratum est; 6° ut Juridicae Facultati concedatur a Dommis Curatoribus majus Corpus Juris Civilis in folio, quo utantur in publicis lectionibus, eo quod textus Corporis in 4\'quot; ¹) commode legi non possit propter minutos characteres. Deputati sunt ad banc rem cum D. Rectore D. Tysius et D. Linderhusen. Illud quoque impetratum.

10 et 11 examinatus est pro gradu Docturae in Jure N. Robisma Frisius. Respondit promte et eleganter. Duae Leges illi assignatae sunt in seoundo examine: L. Singularia, t de Reb. cred. et L. 3, In bonae fldei, C. de Reb. cred.^:l)

(Mense Novembri agendum cum Curatoribus, ut Curatores impetrent ab Ordinibus ut nullus ad munus Notarii ad-mittatur, item ad officium Procuratoris in majoribus Civitatibus Hollandiae, nisi insignitus sit gradu Baccalaurei, aut saltem integrum annum Juri operam dederit; deinde ut unus ex Professoribus Juris constituatur, qui eos exa-minet an digni hoe rnunere censeantur, quemadmodum observatur a Medicis, qui nullum patiuntur officium Chi-rurgi exercere, antequam a Medico praecedente examine idoneus sit judicatus ²).)

Egi etiam cum Curatore D. Pawio ut M. Sinapius vo-cetur ad professionem Hebraicae Linguae. Respondit se ilium sibi fore commendatum. Petii etiam a D. Curatore Pawio ut Curatores augeant stipendium Secretario Verwey. Habet enim tantum 50 aureos annuos.

29 Septembris Cornelius Groen Alcmarianus disputavit de Servitutibus realibus, eleganter et promte, praeside honorario D. Linderhusen. Opposuerunt duo Alcmariani, N. Sevenboven, Jurink Groninganus et ego sub finem: quod servitutes reales sine titulo praescribi possint per L. si quis diuturno, t Si sera vind. 1. 10 § uit. et L. uit., ~ de Aqu. plu. arc. \'), ad quas non satis apte respondere potuit candidatus. Quae leges e diametro suae thesi re-pugnabant, adeo ut quaereret M. R. Walaeus in Senatu Academico: anne liceret contra expresses textus Juris proponere theses.

3 Octobris proposui mecum (si Deus vitam mihi con-cesserit) ad futuri anni Rectoratum nominare duos Professores Philosophiae, scilicet Snellium et Gerardum V ossium.

(Proponendum apud Curatores, ut Doctores et Licentiati hie promoti fruantur privilegiis Academicis, scilicet im-munitatibus vinariis et cerevisiariis, item ut immune» sint ab excubiis per totam Hollandiam) ¹).

1 Octobris promotus publice in Doctorem Juris Cornelius Groen Alcmarianus. Orationem habuit de Laudibus pere-grinationis. Gradum illi contulit D. Linderhusen.

18 Augusti accepi literas Rostochio a Doctore et Pro-fessore Juris Simone Tolemanno, quibus mihi commendabat studiosum Juris Johannem Stavenow, cui per literas re-spondi et scrips! eum fore mihi commendatum.

6 Octobr. commendatus est mihi per literas a genero meo studiosus Juris Titus Thomas, junior filius Consulis

30 Octobris obiit pie et placide in Christo Willebrordus Snellius, Mathematioes Professor, ex morbo colico con-tinua febri, cui tandem aocessit paralysis in brachiis et pedibus \'); dixit 2 horis ante mortem coram D. Riveto, se paratum esse, si Deus illi vitam concesserit, Academiae vocationique suae operam dare, vel si Deo placuerit eum ex hac vita evocari, lubenter Deum vocantem sequi.

4 Novemb. hora 4 post funeris deductionem habuit D. Jaohaeus elegantem et doctam orationem de Vita et obitu M. Willebrordi Snellii. Funus ejus gestatum est a 20 studiosis ¹).

20 et 21 Octobris Adolphus Vorstius celebravit nuptias cum Maria fllia Danielis van der Mollen. Nuptiis inter-fuerunt omnes Professores Theologiae, ex Jurisconsultis ego, Cunaeus et Linderhusen, Medicus Screvelius et Historicus Daniel Heinsius, necnon Festus Hommius. Nuptiae tantum biduum durarunt.

17 et 18 Novemb. pro gradu Docturae examinatus est Johannes Jonkherr Noviomagensis. Respondit commode et promte. Duae Leges illi sunt assignatae in 2° examine: L. Qui jurisdictioni 10, t de Juriad. et L. uit. C. Commod. ²).

27 et 28 Novemb. pro gradu Docturae examinatus est N. Cuyp Bommelensis. In 2° examine assignatae illi sunt: L. Officium 9, - de Rei vend, et L. Placuit 8, C. de Judic. ³). Respondit bene et commode.

21 et 22 Decemb. examinatus est pro gradu Doctoratus N. Muffelt, Oonsiliarius Electoris Brandeburgensis. Duae Leges illi assignatae sunt . L. 2, C. Quae sit Ion. et L. Extatur, t Quod met. eau. ⁴). Respondit bene et prompte.

28 Decemb. promotus in Doctorem Juris privatim D. Johannes Moetffelt, Oonsiliarius Electoris Brandeburgensis,

29 Septembris Cornelius Groen Alcmarianus disputavit de Servitutibus realibus, eleganter et promte. praeside honorario D. Linderhusen. Opposuerunt duo Alcmariani, N. Sevenhoven, Jurink Groninganus et ego sub flnem: quod servitutes reales sine titulo praescribi possint per I/. si quis diuturno, ~ Si sera vind. 1. 10 § uit. et L. uit., ~ de Aqu. plu. arc. \'), ad quas non satis apte respondere potuit candidatus. Quae leges e diametro suae thesi re-pugnabant, adeo ut quaereret M. R. Walaeus in Senatu Academico: anne liceret contra expressos textus Juris proponere theses.

3 Octobris proposui mecum (si Deus vitara mihi con-cesserit) ad futuri anni Rectoratum nominare duos Professores Philosophiae, scilicet Snellium et Gerardum Vossium.

(Proponendum apud Curatores, ut Doctores et Licentiati hie promoti fruantur privilegiis Academicis, scilicet im-munitatibus vinariis et cerevisiariis, item ut immunes sint ab excubiis per totam Hollandiam) ¹).

1 Octobris promotus publice in Doctorem Juris Cornelius Groen Alcmarianus. Orationem habuit de Laudibus pere-grinationis. Gradum illi contulit D. Linderhusen.

18 Augusti accepi literas Rostochio a Doctore et Pro-fessore Juris Simone Tolemanno, quibus mihi commendabat studiosum Juris Johannem Stavenow, cui per literas respond! et scrips! eum fore mihi commendatum.

6 Octobr. commendatus est mihi per literas a genei-o meo studiosus Juris Titus Thomas, junior filius Consuiis

30 Octobris obiit pie et placide in Christo Willebrordus Snellius, Mathematioes Professor, ex morbo colico con-tinua febri, cui tandem accessit paralysis in brachiis et pedibus \'); dixit 2 horis ante mortem coram D. Riveto, se paratum esse, si Deus illi vitam concesserit, Academiae vocationique suae operam dare, vel si Deo placuerit eum ex hac vita evocari, lubenter Deum vocantem sequi.

4 Novemb. hora 4 post funeris deductionem habuit D. Jachaeus elegantem et doctam orationem de Vita et obitu M. Willebrordi Snellii. Punus ejus gestatum est a 20 studiosis ¹).

20 et 21 Octobris Adolpbus Vorstius celebravit nuptias cum Maria filia Danielis van der Mollen. Nuptiis inter-fuerunt omnes Professores Theologiae, ex Jurisconsultis ego, Cunaeus et Linderhusen, Medicus Screvelius et Hip-toricus Daniel Heinsius, necnon Festus Hommius. Nuptiae tantum biduum durarunt.

27 et 28 Novemb. pro gradu Docturae examinatus est N. Cuyp Bommelensis. In 2° examine assignatae illi sunt: L. Officium 9, de Rei vend, et L. Placuit 8, C. de Judic. ³). Respondit bene et commode.

21 et 22 Decemb. examinatus est pro gradu Doctoratus N. Muffelt, Consiliarius Electoris Brandeburgensis. Duae Leges illi assignatae sunt: L. 2, C. Quae sit Ion. et L. Extatur, ff Quod met. eau. ⁴). Respondit bene et prompte.

28 Decemb. promotus in Doctorem Juris privatim D. Johannes Moetffelt, Consiliarius Electoris Brandeburgensis,

2 et 3 Januarii examinatus est in Jure pro gradu Doc-turae N. Dierhout Ultrajectinus. Duae Leges illi assignatae sunt in 2° examine: L. Ut vim, 3- de Just, etjur., L. 1, C. de Dot. promis. gt;). Respondit commode et promte.

4 Januar. promotus privatim in Doctorem Juris Nicolaus Dierhout a D. Linderhusen. Respondit de Pactis promte et accurate.

15 Januar. respondit publice pro gradu Doctoratus exacte et promte Guilhelmus, Cuyp Bommelensis de Pri-vatis delictis. Gradum illi in Senatu contulit D. Cunaeus.

1 Februarii electio facta est novi Rectoris in Poly an-drum et Burgersdykium. Uterque habuit octo vota. D. Hornius habuit septem vota.

6 Februar. allatae sunt literae Principis in Senatum, quibus signiflcabatur Polyandrum creatum Rectorem in annum 1627. Assessores electi Tisius, Linderhusen, Sore-velius et Heinsius.

Inscripti sunt anno praeterito studiosi 384. Singuli Professores acceperunt pro inscriptione florenos 16 et 5 sesterties.

8 Februar. habuit D. Walaeus in depositione Rectoratus orationem elegantem, qua studiosos graviter adhortatus est ad modestiam, temperantiam et pietatem. Intererat orationi Legatus Regis Galliarum, Dominus de la Foix, duo filii Regis Bohemiae, Regis Ungariae Betlehem fratris filius et tres filii Ernesti Comitis t\\ Nassow.

9 Februar. conclusum apud D. Curatores, ut viduae Professorum anno gratiae fruantur. Kt sic exemplum statutum est in vidua D. Snellii, quae post mortem mariti prima ex Professoribus consecuta est annum gratiae -).

Corn. Sevenhoven, convictor D. Linderhusen. Duae Leges illi in posteriori examine sunt assignatae: L. Sancimus 27, C. de Tea tam. et L. Si fundus 33, t Locati. \') Respon-dit bene et promte ad Doctorum quaestiones et objectiones.

23 Martii respondit Johannes Jonkheer publice de Pu-blicis judioiis, prorata et exacte, üradum Doctoratus illi contulit in Senatu D. Dedell.

8 et 9 Aprilis examinatus est pro gradu Doctoratus Ca-rolus Martini. Duae Leges illi assignatae sunt: L. Ut vim, t de Just, et L. Traditionibus, C. de Pact.¹). Respondit commode, sed paulo praecipitantius.

Eodem die examinatus est pro gradu Doctoratus filius Consulis Rippertzen a Gronendijk. Duae Leges illi assignatae sunt in 2° examine: L. Pupillus 59, 5r de Obi. et act. et L. Si traditio, C. de Act. emp. ²). Bene et promte respondit.

29 Aprilis Cornelius a Sevenhoven pro gradu Doctoratus defendit miscellaneas quaestiones ex materia Contractuura. Respondit promte et accurate. Gradum Doctoratus illi contulit in Senatu D. Swaneburch. \')

Tot aanvulling eu verbetering van hetgeen op biz. 9U noot 1 ten opzichte van het woord „Encaeniaquot; is medegedeeld, diene dat op Zondag na Hemelvaart het feest van de wijding der St. Pieterskerk werd gevierd. Dit blijkt uit de Oudh. en Gest. van Rhijnland bl. 182, waarop Mr. Dozy, gemeente-archivaris te Leiden, mij opmerkzaam maakte. Met „Encaeniaquot; is dus de Zondag na Hemelvaart bedoeld.

Adriani, Nicol. (Consul Leydens.) bl. 66, 138, 139. Agricola, Corn. (Minister Renoburg.) bl. 40.

Andreae, Jacobus (Substit. Secretar. Leyd.). bl. 86. Andreae, Laurentius (Quaestor Ord. Holl.). bl. 86, 87. Andreae, Petr. bl. 83.

1) Zooveel doenlijk zijn de personen, die in het Dagboek zonder opgave van voornaam of op verschillende wijze gespeld voorkomen, in dit Register nader gelegitimeerd. Van de daarin genoemde studenten is het studievak duor de laculteitsletter aangegeven. Diegeue, die niet in het Album Studios. Acad. Lugd. Batav. worden vermeld, zijn met een * vóór hunne namen aaugeduid.

Appeltern, Hector ab (Dom. in Persinge). bl. 22. Apollonius, Casp. (Verianus.) bl. 61, 66, 71, 73, 89. Appelman, Sibr. J. bl. 32, 38, 40, 46, 47, 51, 54—56. Arkel, Gisb. ab (Woerdanus). J. bl. 116.

. Arssen, Fr. ab. J. bl. 32, 35, 39, 40, 46, 47, 50, 51. I Arssen, Fr. ab (Graphiarius Hagae). bl. 84.

Barsdorp (Simon?) J. bl. 125, 135, 137, 139, 142. Barsdorp, Wilh. J. bl. 38, 62—64.

Barterinck, (Gener E. Bronchorstii) bl. 143. Barterincks, Alheida. (Neptis E. Bronchorstii) bl. 148. Barterincks (Filia E. Bronchorstii). bl. 185.

Beaumont, Simon. J. bl. 57, 61, 65, 66, 70—73, 89. Beoke, van der (— J. van der Beecke.). J. bl. 8G. Beckmann, Luc. J. bl. 46, 47, 50. 53, 59, 61, 63, 67, 68. Beetz, Joh. (Hornanus) .ƒ. bl. 196.

Benthem (= J. a Bentbem) Tielanus. J. p. 171. Bentingius (Satrapa Sallandiae). bl. 128.

Beyma, Jul. è. bl. 15, 17, 18, 20, 23—27, 30—35, 40, 44, 45, 47—54, 56-58, 60-69, 72—74, 76—82, 84, 86, 87, 89—100, 103, 105.

Bontius, Rein. bl. 33, 37—39, 50—52, 57—60, 66, 77, 84, 86, 87, 96, 97, 107, 127, 138, 139, 145, 146, 152, 153, 162, 164, 168, 169, 173, 179, 182.

Bontius, Wilh. J. bl. 121, 140, 141, 144—146, 152. Bonifacius, Ziriczeus (= Bon. Junior) J. bl. 61, 66, 68, 71. Boort, Th. (Harlem.) bl. 181, 183.

Bronchorst, Clara Everh. fil. bl. 95, 112,114,117,148,158. Bronchorst, Clara Elis. fil. p. 125.

115, 118, 119, 125, 126, 135-138, 140, 142, 143, 152. Bronchorst, Henricus Everh. fil. bl. 78.

Bronchorst, Henricus Everh. cognat. bl. 116. Bronchorst, Johannes Everh. fil. bl. 20, 21, 106—108,

Bronchorst, Mechtilda Everh. fil. bl. 42, 132, 143. Bronchorst, Wilhelma Everh. fil. bl. 93.

Bruninx, (Chr. ?) Canon. Ultraject. J. bl. 108. Brunserna, Mello. (Dr. Jur.) bl. 28, 49. Cfr. Mello. Buchelius, Am. J. bl. 51.

Buissius (Jo. Alb. Gryphius) J. bl. 99. Cfr. Gryphius. Busius, Corn. (Dr. Jur.) p. 126.

Camerlingius, Ger. J. bl. 73, 76, 77, 83, 92, 96—98. Campius (Campen), Jac. (Zelandus) J. bl. 56, 69, 70, 73,

Christianus (Magist. artis soribendi). bl. 109, 112, 115. Christianus, Rex Daniae. bl. 171.

Christianus (Sirjacob), Oeconom. Colleg. Theol. bl. 146. Cinckius, Herm. (Goudanus) J. bl. 137, 141.

Cornelius, (Magist. pictor Harlemi) bl. 118, 120. Cornelius (Organista Leydens.) bl. 120.

Culenborch, Plor. Comes de. bl. 54, 62, 64—66, 72, 193 Culenburch, Gisb. J. bl. 109.

Cunaeus, Petr. bl. 128, 129, 137, 145, 151, 155, 158 161, 171, 173, 175, 177, 178, 180, 181, 187-189, 193 196, 199, 200.

Dorrius (Dorren) Affinis E. Bronchorstii. bl. 16, 18, 19, 21, 24—26, 42, 51, 55, 59, 64, 71, 83, 85, 86. 90, 92, 102.

Dulmenhorst, Henr. (Dr. Med.) bl. 129, 130, 161. Dus, J. ?. van der (Delphensis). J. bl. 126.

Dussen van der, Tbeod. J. bl. 130, 133, 185—137, 139. Duvenvorde, Joh. (Dom. in Vorschoten, Curator) bl. 145, 177, 182.

Gallus, Carolus (Affinis E. Bronchorstii) bl. 15, 16, 19, 21—24, 27, 32, 33, 36—38, 40, 41, 44, 49, 51, 52, 54, 56, 61, 64—66, 70.

28-30, 38, 41, 49, 60, 61, 63, 65, 76, 79, 93, 123. Gedeon, (Guilelmi ?) Brielensis. J. bl. 27.

Gomarus, Franc. bl. 69, 76, 77, 86, 96, 97, 107, 123. Goswini, Herm. (Cons. Daventr.) bl. 18.

Goykerus, Jod. (Minist. eccl. Campens.) bl. 28, 30. Graswinckell (Theod. ?) J. bl. 65, 69, 70, 72, 74, 81, 83,

Grotius, Corn. bl. 23, 25, 27, 31, 33, 43, 51, 57, 65, 70, 73, 76, 78, 79, 81, 84, 86-88, 94—100, 107, 113, 115, 119, 122.

Grotius, Joann. (Curator) bl. 78, 79, 85, 102, 109. Gruterus (Jac. ?) L. bl. 119.

Hanegraff alias Dijkius, Jac. J. bl. 30, 32, 33. Hanneman (Exactor vectigalium) bl. 62.

35, 38, 39, 44, 46, 47, 51, 53-56, 63, 70, 72, 185. Heemskerck (Jo. ab ?) J. bl. 152, 159.

Heurnius =: Hornius, Joh. bl. 18, 25, 29, 31, 33, 36, 38, 40, 41, 44-46, 50, 52, 53, 57, 61, 62, 65, 66, 68-70, 73, 79, 86, 95, 99, 101.

Heurnius = Hornius, Otho. bl. 113, 127, 145, 153, 162, 166, 168, 182, 189, 192, 200.

Heinsius = Heynsius, Dan. bl. 123, 127, 128, 131, 138, 150, 152, 153, 156, 160, 161, 166, 177, 179, 180, 185, 187, 188, 193, 199, 200.

Hogerbeets, Romb. (Pensionarius) bl. 53, 55, 65, 68, 84, 85, 91, 96. 102, 105, 126, 143, 155.

Hout (= Hautenus,) Jan. van. bl. 16, 23, 26, 27, 31—34, 36, 40, 41, 44, 45, 50—53, 59, 66, 71, 76, 82, 83.

Jacobus Elburgensis. J. bl. 22, 25, 77, 83, 92, 105. Jager, de. (Secretar. Goudae.) bl. 182.

Lewius, Abr. (Paedag. filior. E. Bronchorstii) bl. 107. Lewius, (= Leontius) Theod. (Prisius Slotanus) bl. 47,

Limborch, Arn. (Zwollensis) J. bl. 77, 83, 98, 102, 105. Limborch, Ger. (Zwollensis) J. bl. 190, 191.

Linderhusen, Jo. bl. 124, 126, 132, 137, 141, 142, 145, 150, 151, 155, 159, 161, 162, 168, 173, 175, 176—180, 183—185, 192, 194-201.

Lucht, van der (Cognata E. Bronchorstii). bl. 56. Lucht, Gerl. van der. J. bl. 107.

Mauricius, Princeps Auraicus. 17—20, 24, 25, 31,36,39, 40, 46, 55, 60, 73, 79, 80, 82, 92, 93, 119, 124, 129, 133, 144, 152, 155, 157, 168, 169, 171, 178, 189, 192, 193.

Meursius, Joh. bl. 124, 127, 138, 157, 178, 185—187,190. Michaëlis, Jo. (Elbingius) J. bl. 101.

Middelburch (Affinis E. Bronchorstii). bl. 171. Middelburohs (Socrus B. Bronchorstii) bl. 136. Middelburcbs, Mechtildis. bl. 81, 109.

Monte Valdona, Jo. Bapt. de (Ultraject.) J. bl. 152, 156. Monte, Comes Herm. de. bl. 19.

Morsberch = Morbergen, Dom. de, bl. 143, 152, 167. Muffelt (= Moetffelt) Jo. (Consil. Elect. Brandenb.) J. bl 199.

Mijlius =: van der Milen, Mijlen, Corn. (Curator) bl. 118—120, 124, 128, 131, 133, 144, 145.

55, 57, 66, 67, 75, 86, 101, 113, 119, 138, 139, 161. Pawius, Rein. (Amsterd.) bl. 135, 139, 163, 171, 185. Pedillus, Lud. bl. 92. \'4 »

Petri, Jodoc. (Campensis). J. bl. 98, 101, 105. --Petri, Petrus: vide Oem Peterse, Petr. \\

Polyander, Jo. 127, 129, 130, 134, 139, 145-147, 149— 153, 156, 160, 161, 163, 164, 166,179, 180, 189, 194, 200. Poppe = Poppius, Petrus. J. bl. 77, 83, 95, 98, 99, 101—104.

Raphelengius, Franc, bl. 17, 32, 48—51, 81, 86, 100. Raphorst, Matth. J. bl. 152, 156, 159, 185.

Redtvvick = Rydwyck, Isebr. J. bl. 99, 104. Reigersberger, Jac. J. bl. 122, 136.

Reygersen, Wilh. Joh. (Consul Leydens.) 27, 32. Rezenius = de Reezen, Jacob. J. bl. 32, 34, 38, 40, 50. Richardotus, Jo. (Praes. Artesiae). bl. 119.

Rochus = Rooh, Hercules. (Amstelodam.) J. bl. 153, 155. Roeck (Roick), Otbo. bl. 18, 34, 53, 54.

* Ruell = Ruhell (Enchusan.) J. bl. 158, 171, 174. Rusius (Consul Daventr.) bl. 132, 135.

Sanden, Car. de (Cognat. E. Bronchorstii) bl. 25. Sandius, Car. = C. de Sanden. ?. bl. 80, 93, 94, 159.

Screvelins, Ewald. (Pr. Med.) bl. 190, 192, 199, 200. Screvelius, Theod. bl. 188, 192.

Swaneburch, Corn. Paul. bl. 27, 47, 61, 92, 104, 105, 109, 113, 117, 121-124, 126, 127, 129, 133, 136—139, 141, 145, 147, 149—154, 162, 163, 173, 175, 178, 179, 181 183, 185, 189, 190, 193, 194, 196, 200, 201.

* Teylingius, Jobus J. 35, 59, 61, 63, 69, 72, 74. Theodori, Jodocus (Affinis E. Broncborstii) bl. 28, 56.

Tinctor, = Verwer, Jo. (Cons. Daventr.) bl. 18, 33. Tolemannus, Sim. (Prof. Jur. Rostochii) bl. 198. Tolken (Affin. E. Broncborstii) bl. 33, 45.

* Toll, Mart. (Leydens.) J. bl. 136—138, 140, 142, 144. Tollius, Joh. (Rhenensis.) Th. bl. 160.

Tossanus, Paul. (Reet. Schol. Daventr.) bl. 74, 90. Trelcatius, Lucas, bl. 22, 25, 26, 28, 33, 37, 48, 50, 52

Trelcatius, Luc. fil., Lucas. bl. 34, 42, 43, 49, 62, 79. Traeatius = Everh. Traessen (Cons. Daventr.) bl. 42. Tremolius, Dux. bl. 193.

Trudenius, Joh. (Rector Schol. Leydens.) bl. 126, 129. Trucius (Trutius), Anthon. bl. 26—28, 34, 37, 49.

Tuningus, Gerard, bl. 23, 24, 34, 42, 43, 57, 65, GO, G9, 72, 73, 75, 77, 80, 88, 94, 99, 100, 101, 103—108, 111— 113, 117, 120—122.

Ulgerns (Affin. E. Bronchorstii) bl. 54, 86. Utenbogardus, Jo. bl. 128, 130, 143.

* Utenbongart, Lamb. (Ultraject.) J. bl. 181, 184. Utenbroeck (Uxor Car. Galli). bl. 38.

Velden, Frou ten (Affin. E. Bronchorstii) bl. 74. Veldius (= N. C. van der Velden?) J. bl. 101.

Vereijken (Auditor rerum Regis Hispan.) bl. 119. Verheijden, (= van der Heijden) Adr. (Ultraject.) J. bl. 125.

Verwey, Jao. (Notarius public.) J. bl. 172. 177. Vesanevelt, Andreas Jasp. (Consul Leyd.) bl. 153, 164, 167.

Vorstius, Everh. bl. 112, 115, 124, 126-128, 130, 143, 145, 149, 150, 152, 153, 156, 162, 164-167, 173, 178, 180, 186, 187, 190.

Vulcanius, Bonav. bl. 16, 24, 26, 37, 39, 49, 50, 52, 55, 64, 66, 68, 69, 77, 87, 88, 97, 113.

Wülemsen, Frow. (Socrus E. Bronchorstii) bl. 72. Willemsen, Clas. (Consul) bl. 85.

„ 16 „ 13 v. o. Toohaeum, 1. Fochaeum. „ 24 „ 10 v. o. in Zeland et deinde in Gallia, 1. in

Zelandiam et deinde in Galliam. „ 34 „ 11 v. b. Herpelius, 1. Hespelius. „ 53 „ 9 v. b. Valtensis, 1. Vallensis. „ 91 „ 14 v. b. Rheinfelt, 1. Kleinfelt. „ 126 15 v. b. Trideniua, 1. Trndenius. „ 159 „ 3 v. b. Vitellius Sandius, 1. Vitelline, Sandius.

(5.20) 5.20

.(!0) .20) .20) .80)

40) ƒ

6.60. 4.10. 5.00. 3.80. 4.90. 475. 4.—. »./5. 5.25.

2.50. 2.50. 2.50. 4.00. 3.00. 6.00. 5.00. 3.60. 6.10. 5,80.

I^e Deel 11\' Deel 111» Deel IV« Deel V» Deel VI^e Deel Vilquot; Deel Vlll\' Deel lX^e Deel X^e Deel

/(5

- (5

- f8, - (5.

XP Deel XIl^e Deel XIII^e Deel XlVe Deel XV^e Deel XVI^e Deel XVIls Deel XVlll\' Deel XIX^e Deel

REGISTER op ile onderwerpen, behandeld in de Kronijk, de Beriehten en den Codex diplo-uiaticug.............f (1.80) 1.50.

5. Hortensius, over de opkomst en den ondergang van Naarden. Uitgeg. door Peerl-

6. Kronijk van Holland van een ongenoemden geestelijke. (Gemeenlijk geheeten Kronijk van

8. De oorlogen van hertog Albrecht van Beieren met de Friezen in de laatste jaren

9. Verbaal van de ambassade van Gaspar van Vosbergen bij den koning van Denemarken, den Neder-Saxisehen kreits en

14. Verhooren en andere bescheiden betreffende het rechtsgeding van Hugo de Groot. Uitg.

lfgt;. Memoriën en adviezen van Cornelis Pieterszoon Hooft...........- (4,90) \'2.—.

18. Onderzoek van \'s Konings wege ingesteld omtrent de Middelburgsche beroerten van

21. De rekeningen der grafelijkheid van Holland onder het Henegouw sche huis. Uitg.

23. Journaal van Constantijn Huygens den zoon, van 21 October 1688 tot 2 September 1696. Eerste deel......- (6.70) 6.70.

24. De rekeningen der grafelijkheid van Holland onder het Henegouwsche huis. Uitg.

26. De rekeningen der grafelijkheid van Holland onder het Henegouwsche huis. Uitg. door

27b, Brieven van en aan denz. Uitg. door J. A. Sillem. (Aanhangsel van de Brieven uitg. door Mr. W. H. de Beaufort.) Met twee registers..........- (1.40) 1.—•

29. De rekeningen der grafelijkheid van Zeeland onder het Henegouwsebe Huis. Uitg.

32. Journaal van Constantijn Huygens den zoon, gedurende de veldtochten der jaren

33. Négociations de Monsieur le comte d\'Avaux, ambassadeur-extraordinaire a la cour de Suède, pendant les années 1693, 1697,

1698. Publiées pour la première fois d\'après le manuserit, conserve a la Bibliothèque de l\'Arsenal a Paris, par J. A. Wijnne.

37. Brieven van Lionello en Suriano uit den Haag aan Doge en Senaat van Venetië in de jaren 1616, 1617 en 1618, benevens Verslag van Trevisano betreffende zijne zen

41. De geschillen over de afdanking van \'t krijgsvolk in de Vereenigde Nederlanden in de jaren 1649 en 1650 en de handelingen van Prins Willem 11. Toegelicht door J. A.

43. Brieven aan R. M. van Goens en onuitgegeven stukken hem betreffende. Tweede deel. - {4.60) 1.50.

44. Brieven en onuitgegeven stukken van Jonkheer Aretd van Dorp, heer van Maasdam

vrijheer van Eethen en Meeuwen, heer van Babylonienbroek, raad in de Vroedschap,

47. Correspondentie van en betreffende Lodeveijk van Nassau en andere onuitgegeven documenten. Verzameld door P. J. Blok . . - (2,90) 2,90.

48. De kroniek van Sicke Benninge 1© en 2e deel (kroniek van van Lemego). Uitg. en met kritische aanteekeningen voorzien door J. A, Feith; met eene inleiding van P. J. Blok.

de Covordia et de diversis aliis 8ub diversis episcopis Trajectensibus. Uitg. door C.

50. Brieven en onuitgegeven stukken van Jonkheer Arend van Dorp, heer van Maasdam enz, Uitg, door J, B. J. N. Ridder de van der Schueren, Tweede deel. . , ,

51. Documents concernant les relations entre le due d\'Anjou et les Pays-Bas, (1576—1583),

52. Resolutiën, genomen bij de Vroedschap van Utrecht betreffende de Illustre school en de Akademie in hare stad. Uitgegeven door

53. De registers en rekeningen van het bisdom Utrecht. 1325—1336. Uitgegeven door S.

54. De registers en rekeningen van het bisdom Utrecht. 1325—1336. Uitgegeven door S.

55. Documents concernant les relations entre le due d\'Anjou et les Pays-Bas. (1576—1583).

Publiés par P. L. Muller et Alph. Diegerick Tome II. (Troubles des Malcontents et des

56. Brieven aan R. M. van Goens en onuitgegeven stukken hem betreffende. Derde deel. - 3.—.

- (2,40) 2.40,

- (2.10) 2.10, - (7.80) 2.50.

57. Documents concernant les relations entre le due d\'Anjou et les Pays-Bas. (1576—1583).

60. Documents concernant les relations entre le due d\'Anjou et les Pays-Bas. (1576—1584).

4. Brieven van prins quot;Willem V aan baron van Lijnden van Blitterswijk. Uitgegeven onder

5. Lettres de Pierre de Groot a Abraham de Wicquefort, 1668—1674. Publiées par F.

7. De regeeringe van Amsterdam, soo in \'t civiel als crimineel en militaire (1653—

Verslag van dealgemeene vergadering der leden van het Historisch Genootschap, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het genootschap op 16 April 1895 ...............ƒ 0.Ü0.

Abraham de Wicquefort , Histoire des Provinces-Unies des Païs-Bas, depuis le parfait establissement

Bullarium Trajectknse. Romanorum Pontificum diplomata usque ad TJrbanuin Papain VI in veterera episcopatura Trajectensem destinata, edidit Gisb.

Catalogus der boekerij van het Historisch Genootschap. 3^e uitgave. 1872 ........• 1.60.

Bovenstaande werken zijn, voor zoover zij voorhanden zijn, voor de leden tegen de helft van den prijs te bekomen. Men wende zich daarvoor direct tot den uitgever MARTINUS N1JHOFF te \'s Gravenhage.