GRIEKSCHE SPRAAKKUNST.

j^OMERISCHE piALECT.

grfeksche

SPRAAKKUNST

DOOK

)V. ^

Leeraar te Rolduc.

pverzicht

VAN HET

omerische plalect.

kerkrade,

n. alberts, boekhandelaar amp; uitgever. 1897.

SN\'EI.PEKSUHI\'K VAN N. A I.BRRTS TK KRRKRADE.

Dooeo quod didici, non a ineipso, id est, a praesumptione, pessimo prae-ceptore. sod ab illustrilms viris.

S. Hieronymus.

To yap dfiagravstr ariïomjrovz Srras urdèv olfiai amp;avfiaarór.

Xen. Cyr. V. 4. 19.

Udaiv üiïyïi\' %a?.£7tóv.

S6Xlt;or.

Dit overzicht is in de eerste plaats bestemd voor die leerlingen, welke onze Attische Vormleer in handen hebben, wijl de andere handleidingen, hoe voortreffelijk overigens, niet voldoende aansluiten aan onze Spraakkunst, die vooral bij de behandeling dei-verba zich tot Xeiiophon beperkt.

Tot grondslag van onze bewerking namen wij de Homerus-editie van van Leeuwen en Mendes da Cost a , die én om den wetenschappelijk critischen tekst én om de even zaakrijke als oordeelkundig gekozen verklarende aanteekeningen vrij algemeen haar weg vond op onze gymnasiën.

Min of meer ernstige bezwaren tegen sommige lezingen zijn niet in rekening gebracht: het was hier de plaats niet te onderzoeken of felwQ, j-óna, sóaoa, ffjy.a de voorkeur verdienen boven \'ütorj, omi, onna, rjy.n , of Homerus óodco of ook ógóco en ógmoy gezongen heeft, of hij ij/ieg, fhjw dan wel fj/isïs, üfi/ceg, /him zou

tv

geschreven hebben, of hij t\'h heeft uitgesproken dan wel of ro Brj M Xérur n^anov is en., enz. De kolommen onzer wetenschappelijke tijdschriften bieden ruimte voor vernuftige gissingen

of geleerde vertoogen der vakmannen.

Ileg.ojtao.uöv nov^bv edojy.sv 6 êak rol, van, rcor av-

üochnmv tov jieQiandaêai èv airco. (Ecles. 1. 13.)

DE SCHRIJVER.

P VERZICHT

VAN HET

j^OMERISCHE P I A L E C T,

§ 1-Versmaat.

Fet vers van Homerus (versus horoïcus genoemd) is een hex- 1 umëter (êSdfiergog zesmatig) bestaande uit zes voeten. De laatste

voet heeft altijd slechts twee lettergrepen (--of — w, dactijli-

cus catalecticus in disyllabum), de vijf andere voeten zijn of dactyli (— — —) of spondël (--).

In den vijfden voet is veelal een dactylus, ofschoon dikwijls (vooral wanneer het vers op een vierlettergrepig woord eindigt) ook een spondeus voorkomt, waarom het vers alsdan versus spondiacus genoemd wordt.

2. Men noemt arsis van een voet de eerste lange lettergreep, waarop de ictus of klemtoon valt, terwijl de tweede lange of de twee volgende korte de thesis vormen.

3. C a e s u u r (van caedere snijden] is een rustpunt, dat in een voet valt en waardoor het vers in twee deelen verdeeld wordt. Gewoonlijk valt zij in den derden voet en wel of na de arsis [mannelijke caesuur) of in de thesis {vrouwelijke caesuur), somtijds na de arsis van den vierden voet.

4. Dikwijls is een rust of pauze (van navtodui ophouden) in het vers, welke gewoonlijk met de interpunctie samenvalt, of na

HOM. DIAL. 1

2 HOMERISCH DIALECT [N⁰. 1 — 3.

den eersten of na den vierden voet, in dit laatste geval bucolische diaereii» genoemd.

Bijv. :

Vr. Caes. — Buc. Diaer. a. 1. quot;AvSga po\'t\\£vvs7zt\\Movaa\\\\xo\\gt;.vTQOjiov,\\:oi /Adgt;.a\\7toXXa Mann. Caes. 2. 7i}.dy/Jlrj ê\\xel Tool\\\\ oov jxioXl fDüov t: :if.qOf-:v. Vers. Spund. 29. ^vy)aaTo\\yaQ y.njii ih\'uoi\' a uvuoi\'n^ lt;■{iytattino. F\'auze na l^3ten voet. 32. w 7iójioi,\\\\oïov \\ Sr) vv amp;s \\ ovs (igozoi \\ alua | ovrai. Caes. na arsis 4^d«ⁿ voet. 44. zór 6\' t) \\ fidjieT s\\xena ih|ü, HyAau | \'Aiamp;i\'/vi/.

§ 2.

Q u a n t i t e i t.

Voor de quantiteit gelden de regels der Vorml. N⁰. 6—8, doch :

1) Ook voor muta cum liquida wordt de vocaal in de arsis steeds, in de thesis doorgaans als lang beschouwd. De consonanten van een volgend woord oefenen ook nog liuii invloed uit op den klinker in de eindsyllabe van het voorafgaande. Zie boven vers 2.

a. 15. «gt;\' ojzéo\\aï ylatfv \\ goTo\'t, ).i \\ Xaio/tc\\vt] jróair \\ elvai.

a. 45. oj Tidzeg r\'i/isisgê KgoviStj, vjzazê xgsióvzcor.

a. 122. xai fur (pwrrjaas êsisa xzegóevza jzooat/vda.

2) Zelfs een enkele liquida of de dig anima is voldoende om den korten eindklinker van een voorafgaand woord, die in de arsis staat, als lang te doen gelden.

a. 27. Zrjros r \\ vt ntyd \\ goiair. c. 47. ei\'Xezo \\ dï gdji: öov.

O. 87. ?) rot o\\zê hj \\ tfiFv d | sifimv. x. 3. xXcozfj J|vt v»;; ai;gt;.

P. 196. o 3\' a|ea .-ajxaiöi o\' moot.

De beginletters van osi\'tu en oaCvm scliijnen oorspronkelijk ö.- geweest

te zijn CE 285, g 302, ]), terwijl osvw een dubbele o had. P. 463, \'I\' 198.

3) Een tweeklank of lange klinker, door oen tweeklank of klinker gevolgd, wordt in de thesis

altijd verkort, wanneer de eerste eindsylbe is;

di kir ijls, wanneer beide tot hetzelfde woord behooren.

Zie § 1. a. 1 en 2. t]- 312. toïo; è \\ wr, ohk 1

f. 303. Sjgojo; \\ u?./.\' ujioz\' \\ ar y.. z. c.

Deze verkorting wordt dikwijls in het schrift uitgedrukt: v»;d? en vtóg.

N⁰. 3—5], KLANKLEER. 3

vrjsg en rseg nquot; 30. 4. tazai, xéazai n⁰ 63. zrleio: en zf.Ug) n^ü 82. aztjo/iev, ozdo/ier n⁰ 102.

4) Een korte eindlettergreep geldt in de arsis als lang. Meestal geschiedt dit vóór de hoofdeaesuur of vóór een interpunctie.

a. 40 ÈX yao \'O ] oéora | o |j ziai?. y. 230. Ttjléfia \\ /J, noï | ov. De -ï van den Dativus gekit in de arsis als lanff. Eveneens de naam-vals-uitgang -a midden tusschen vier korte lettergrepen : fS \'/\'• 225. aoirpoahé \\ a xazs \\ Aefaj.

5) In sommige woorden, die anders voor liet vers onbruikbaar 4

zonden zijn, wordt een korte klinker als lang beschouwd, bijv.

a in aDavazog en Sütovéeadai; é in emrovog; lt; in lloiauiótjg; o

in \'uvigt;]oT)Teoog (overgel. avtt]oéarsoog).

Zoo fèaqiroz, o}.6[.uvo£, 6ö}.i%ó6eiqos, jTü?.vpózEioa (overgel. elaoivóg, ov-?.u/.iEro;, Sov\'/.iyóbeiQOi, jzovXv^ózEtgaJ.

Om deze reden ook wordt

1. niet verlengd :

a) de korte eindklinher voor de woorden Zamp;y.vvamp;og, ZèIeiu, Zxauavógu; (Sqios), axÉjzagrov, nzéazoi ((ien. van azéag talk, ook als tweesylbig beschouwd).

b) de hceede syllabe in Aiyvnzhj etc.

c) de eerste syllabe van weinige andere woorden, bijv. avdgozijza.

2. de i in den uitgang -it] tusschen twee lange syllaben als lang beschouwd, zooals üzifittj smaad, inEQojzXtr] overmoed.

6) Pgt;n korte lettergreep wordt soms lang gebruikt in het begin van een veis, bijv.; é in fnei, i in dia.

7) De korte a blijft onveranderd, evenals de a die door het 5 wegvallen van consonanten lang is N⁰. 38, 5, bijv. itélüg (voor aélavg), nag (\'voor jidvzg), en de Ace. Plur der lquot;^t,! declinatie ipv/dg met lange a (voor yv/üvg Vorml. N⁰. 46. 4).

Doch wegens de vei\'smaat ijfiaamp;ósig, ?)vefioeig voor aiiaamp;ósig, avsfiósig.

De van natuur lange ü echter wordt meestal door vervangen

bijv. yjóoij (Att. \'/o\')Q(i), verjvtrjg (veav\'iag), gyidiog (gaóiog), jiQijaacu

(jiqolttoj), di\'itjooi (Fut. van avium).

Substantiva, die in liet Attisch op -Eta of -oia uitgaan van adjectiva op -rj; of -ovq afgeleid, hebben bij Homerus -etrj en -o»; tot uitgang. Bijv. a/.ijOftij waarheid, Evn/.oiij gelukkige vaart, Evxhu/ roem.

¹ In den overgeleverden tekst blijft ook de a, die door samentrekking ontstaan is. Doch zie no 11.

t

HOMERISCH DIALECT.

§ 3.

Consonanten, Sibilanten, Vocalen.

6 1. Men vindt l\'a en /«« als vrouwelijk van ecg één; oiïa en ynïa (yfj) aarde; eïfico en lel (ia) plengen; avr en ivp met. Zoo nóh? en jió/iEuoi naast nróXig en moh^iog, /uilaxóg en im/.ffaxóg iveek, Siy/i toiy/i enz. en diyiïd roiyamp;d enz.

2. Met en zonder ? vindt men jioXldy.i en Mkhïy.iq, dvTixov en dvTiy.Qvg tegenover, fxsa(a)i]yv en /iea(o)i]yvg in het midden, iamp;vg en liïv rechtstreeks, jué\'/gi en jué/Qig, d/Kp! praep. en diilt;plq adv., (iyoi praep. tot aan en ü\'/gig adv. geheel en al, droé/j-ag en droéua onbeweeglijk.

7 3. De sigma is meestal slechts dan als beginletter van een woord voor eene vocaal gebleven, wanneer zij gelijk is aan sv-. Zoo in oiynco (a.-iydw) zwijgen), Vormleer n 3S.

Aij wordt nog als oorspronkelijke beginletter teruggevonden in a).a (ucc.) see, sal, ana samen, tjio/iai sequor, e^lt;o, Vorml. n⁰ 89 etc , alsmede in andere werkwoorden, bijv. èvvéjico dooi\' assimilatie der o uit èv-nhxo). : oèy/o - ajttjou): oyi\'inco — è\'o.TOf: rnyoy. Fnturnm met den

langeren vorm der praep. fv( - o.Tiymo. Aor. zonder augment èviajtov. Conj. met beide vormen der praep. (sv-ajiw) Êa.io) en èvi - ojico. Infin. srtansïv. Zoo ook -sTjior uit è\'aejiov bij -é\'jrco hanteeren.

Met en zonder o vindt men n/uy-ons en /uxgós klein, ovs en vg zwijn, en andere.

8 4. Bij Homerus vindt men dikwijls dubbel a

1) daar de linguales (tegen Vorml. n⁰ 38. 4) kunnen geassimileerd worden: novg. G. jioö-óg ü. PI. (nod-ai) tioool , dixd^co (st. öiy.ad-) Aor. M. èdiy.aaad^up\', jtéjivaoai 2 p. Perf. van nvvdd-vo/iai (st. 7tvamp;-).

2) daar de a van den stam bewaard kan blijven voor de uitgangen, die met o beginnen: bijv. Hnog (st. feTieo-) D. PI. eneo-aiv; jelém (st. Tt/fo-) Aor. héXeo-na. Vergelijk Vormleer n⁰ 38. 2.

3) daar in vele oudere vormen een dubbele a voorkwam, waarvan in het Attisch maar ééne gebleven is bijv.; róa(a)og, oa(a)og, uÉa/ajog etc.

No. 8—10.J

-4) daar bij Homerus steetls een dubbele n staat voor de Attische TT bijv. y.rjQvnoo) = y.rjpvjTco, ftdkaaau — DdlarTn. Vergelijk Vormleer n⁰ 40.

Men vindt echter ook de (Attische) vormen met enkel a, noai, EJieoi, hêXeae, róao?, oaos, /léaog.

5. Do vormen der relativa welke met ójt- aanvangen, werden oudtijds met een dubbele ji geschreven, zooals nog bij Homerus in de arsis, bijv. ojttzotf , onnolog, ojuicog.

Zoo ook oTTt naast Sn. Zie n⁰ 48.

6. Verdubheling van een liquida, f of g moet voornamelijk toe- 9 geschreven worden aan assimilatie.

Zoo vooral bij het augment, eggrj^e = ÊfgrjSe, van gi]yvvfii, ê/[Fnde = ëa.^nde Aor. van rnvddvm hehayen, en in de vervoeging bijv. ë/ifievai voor êojuevm. Vormleer n⁰ 38. 3.

Verder ook bij samenstelling, zooals (pdojujueidrjg (voor rpdonuu-iïi\'jg) gaarne lachend, dydwupog (van dya-nvirpui) dik besneeuwd.

7. De digamma staat niet alleen als beginletter der woorden 10 zooals bijv.

féng (ijo) ner réanegog Vesperus, avondster foixog vicus.

feixooi viginti rid-, s\'fidov videre foïvog vinum, wijn.

félöofiai veile .-tov viola, viooltje fégyco, èfégyco weren.

Feq- verbum fig vis fégyov werk, daad.

fj j-snOijg kleeding 1 fdxm wijken.

^ V t/oUo ^ Af tol ^

tó féadog kleed j

Zij staat ook als tweede letter bijv. in dédfia en dÉd.\'oixa vreezen (hd.-i\'ooofmi bang maken, lt;X~ijv lang, soms voorafgegaan van een e zooals in èféXöcog wensch, l.-éXSouai wenschen, s.réXjiouai hopen enz.

Aanm. In den overgeleverden tekst is de .-dikwijls gebleven in eene v, zooals evaös = è\'^-ade, aveQvoav -- as.-égvaav.

8. Gutturales en dentales blijven dikwijls onveranderd voor de ,« (tegen Vormleer n⁰ 41), bijv. dxayjiévog, ïxjuevog, (fjl\'d/Mv, xexo-Qvamp;juévog, Tiórfing zooals in \'t Attisch ook bijv. dx/xrj.

6 HOMKKISCH DIALECT. [N⁰. 10 —13.

9. Sommige woorden, die in liet Attisch met e of o geschreven worden, hebben in de Homerische gedichten of alleen et of ov, of beide schrijfwijzen.

elgondc) (Att. èoojrno)) xovgog, xovqjj (Att. xógog, y.ófjrj)

£eïvog (Att. £évog) fiovvog en /wvog.

eivarog en êvarog 6 ovgog (Att. ó ögog)

eivey.a en êvexa to orgog en to 0Q0g

to ovvofia en to ovo/ia.

Gewoonlijk zijn de diphthongen het gevolg van schadeloosstelling voor een consonant, die uitgevallen is. Zoo Seïvog voor xovgot voor xoQsog.

§ 4.

11 1. Samentrekking en crasis komen bij Homerus, op enkele uitzonderingen na, niet voor;

aaTEa (Att. aoTïj), vóov (Att. vovv), alyen (Att. nh/i]). \'HgnxMeog (Att. \'HgnxMovg).

In den overgeleverden tekst wordt so samengetrokken tot fv, finif.vvm = daTsnvio, yévevs = yéveog.

Vandaar de Genetivi der Pronomina s/isv, uev - osv - ev - ozfzjf.v - zev voor i/Lieó, fir.ó - aeó - è\'o - öz(z)eo - réo.

12 2. Door SynizMii wordt de e met een volgenden klinker of tweeklank als éóne lange lettergreep uitgesproken: èou\'h]/J:o)v.

Overgeleverd is de synizesis van de gt;; met volgende vocaal of diphthong: rj ovx disig.

13 3. Apocope is de afkapping der laatste vocaal van nvd, xard, Jiagd en aga.

De v van av verandert volgens Vormleer n⁰ 43:

nyxgéjudanoa = nvaxoe/idaaaa a/x neèiov = dvd nediov dfjijialveiv = dvajiaiveiv a[x rpóvov = dvd rpóvov

dju/uljng = dvafii^ag d/J.VEaxev = dvaXvEOXEv.

Voor dewordt do v ook geassimileerd dffégvaav — dvafégvaav. De t van xar wordt aan de volgende consonant geassimileerd, doch blijft voor de ê onveranderd.

xdjifSah — xaTdjiaXs xdy yóvv — xmd yóvv.

N⁰. 13-15.] KLANKLEER. 7

xdd öé = xaTÓ. dé xax xeyaXfjg = xard xeqpaXijg

xnxxtlovzeg =■ xaraxfiovziq xaxxijm — xaTaxfjai xdl/ujiov = x(a(É)h7cov xdfi fiéaaov = xarn uéaoov xnvvevaag = xaravevaag xan jiediov = xazd jtedlov xdnneae = xaT(é)jieae xaggé^ovaa = xazagéCovaa.

doch xdrêave = xarfé)d^kave.

Z. 164 (/. 72) xdxrave = xaxaxrave, A 702 xda^eamp;e = xa-jdayjiis, £gt;82 xaaroQvvaa = xaraaroQvvaa.

Zoo T HO vfifidlXeiv = vJioftd/dfiv, o 83 djiTié^npei = dnoJié^pei\'

t. Aphaeresis is wegneming der eersie vocaal van apa. Dit 14 woord komt dus in de volgende vormen voor: uga, cig\', dg, ga en q\'.

Zoo verdwijnt het augmentum syllabicum bij het verbum, n⁰ 58.

5. Syncope en Metatheiii komen meer voor dan in het 15 Attisch.

tIjite (zim\', zicpft\') = zi noze; waarom toch?

jtqÓ\'/vv — ngoyóvv op de knie: yvvl; (= yóvv£) sqijieïv op de knieën neerstorten.

y/jxxzo(pdyoQ = yalaxzaqjuyoQ zieh met melk voedend.

7i?Myjioï = jikóxniwi haarlokken.

Kdgzog, xdgzEgog naast xgdzog, xgazEgog; dgdaog naast lïdgoog koenheid; xgddtr] naast xagöirj hart; (igozóg (= figozóg) sterfelijk en composita bij fiógog dood.

Metathesis bij liquidastammen is uit het Attisch (Vormleer

n⁰ 105. 107) bekend bij:

finXh» ftal- ftXa- fiéfih^xa (iéfiXrj/uai êfiXrjiïrjv

amp;vj]axco ênv- §va- zéiïvrjxa

zé/livw ze/u- zfiE- zéifirjfxai.

Bij Homerus vinden wij nog:

pXcóaxco ik ga fxoX- [ilo- fiéfijiXmxa (voor fié - fiXo) - xai) dd/ivrjjui da/i- Sfia- déd/j.ïj/u.ai, êdfirjamp;rjv

défim ik houw óe/li- Sue- déófirj/nai xaXéco xak- xXa- xéxXtjjuai Fut. 3 xExXrjaofiai.

HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 15 —18.

ndfivo} xa.fi- xua- xéxjurjxa

ufj-O) psX- file- /if./j.fthrai (voor fié - /iXe - tul)

Jtog- (ë-jioQ-ov) JiQo- jiéjigwrai het is door \'t noodlot bepaald rak- (zdXa?) rXa- ërXrjv rhXrjxa (ragdaaco) rag- toa- Texgrj^ei, Tergrj/vTa.

De wortel van een werkwoord bestaat soms enkel uit consonanten, in het Praesens alleen versterkt door inlassching eener korte vocaal, meestal eene e. (Vormleer n⁰ 89), Is in zulk een wortel eene g dan ontwikkelt zich in den Aor. II voor of na deze g eene a. (Zie èrgajióurjv Vormleer n⁰ 89, 6). dégxa/uai ik zie óegx- ègy.- Aor. II êdg - a - xor jiégtho ik verwoest Jtegiï- jigamp;- » t\'jig - a - êov TÉgjiu) ik streel regji- rgji- » hg - d - Tirjv.

Zoo de Aor. II ëdg - a - êov van een stam óaoft- dgiï- [Sag-ftavm ik slaap in).

Vergelijk atgé^co azgey- nzorp- Aor. II iatQ - n - ipt/r (Vorml. nquot; 110).

ZQEJICO TQEJl- TQJl-

Ósqco Seg- dg-

Vergelijk n⁰ 70.

16 6. Eli aio heeft niet alleen plaats volgens Vormleer n⁰ 19, doch ook kan geëlideerd worden;

de -t van den Dativus Sing, en Plur.

de uitgang -at in -juat -aai -rat -arat -fievai -namp;m de uitgang -ot in de Dativi juoi, aai, rot, foi.

Let op k\' = xsv: s\' = fé of foi, ot\' = ore.

17 7. Hial ui is geoorloofd:

na vocalen, die niet kunnen geëlideerd worden,

na een langen klinker of tweeklank,

na elisie der eindvocaal, alye\' Eamp;rjxsv,

bij eene caesuur of pauze.

Vele hiaten zijn in den overgeleverden tekst schijnbaar, wijl het volgende woord oorspronkelijk met de F begon : Azpeïórj; re (_-)ava£ dv-dgwv — üéade .-exaart].

18 8. Diaeresis (Vormleer n⁰ 2. 3) komt veelvuldig voor, bijv.

N⁰. 18-20.]

\'ATQeidrjg. Wanneer de spiritus of het accent op de eerste vocaal staat, is het teeken der diaeresis overbodig; èvö/irjTog.

§ 5.

Eerste Declinatie.

1. De Nominativus der vromrelijke woorden gaat uit op of -«;19 » » » mannelijke » » » »

Enkele substantiva gaan tegen n⁰ 5 in den Nominativus op -a of -ag uit, zooals th:h Gen. Omq (Att. t) //só?), Alveidg.

Sommige mannelijke woorden gaan in den Nominativus uit op -h bijv. vfxpehiyeoÉra wolkenverzamelaar, fxrjTiéza alwijze, en andere.

2. De woorden dezer declinatie worden verbogen gelijk in het20 Attisch, doch

de Gen. Sing, der mannelijke woorden gaat uit op -ao; door elisie -n\'. \'ATQEidrjs Gen. \'Argetdao: \'Argetda\'.

(Overgfleverd \'Argsideco : na vocalen -co : \'Eg/isi\'w = \'Egfiecao).

de Gen. Plur. op -non\'; dedmv, vavxdmv, nageiawv;

soms -élt;ov , na vocalen = (ov; vavrémv, nalaiwv.

de Dat. Plur. op -tjoi door elisie ija\': aoTerrijoi, ueydhjni, ^e.orfjn\'. De overgelevei-Je tekst geeft zonder elisie l-sarijs.

HOMERISCH DIALECT.

De N. A. V. Dualis gaat uit op -a : \'ArgetSa.

De Voc. der woorden op -»7? eindigt evenals in het Att. gewoonlijk op -a: roj-óza, doch somtijds ook op -rj of -a bijv. \'Argetdrj, \'Egjueia.

§ 6.

Tweede declinatie.

21 1. De Nominativus gaat hier evenals in het Attisch uit op

-og of -ov.

De Genetivus Sing, gaat uit op -oio of -ov, zelden -00. \'Hekioio, ïjijioio of ïjtjiov, 00 (= Att. ov).

Door elisie: fjjteigoi\', £eivoi\'.

De Dativus Dualis gaat uit op -ouv: örpiïaluouv, aj/iouv. De Dativus Pluralis » » » -oiai(v): olai (piloioi.

Door elisie: \'A%aio7a\', STagoia\', iïe.oïa\'.

22 2. Volgens n⁰ 11 heeft er geen contractie plaats bij de woor

den op -00? en -eov. Homerus heeft vóog, vóoio, vóxo, vóov; daréov, dazsov, dazéa; xdveiov en xdveov.

De stoffelijke adjectiva gaan uit op -eog of -eiog (Att. ov?) XQvaeog of ■/Qvoeiog.

De v van -/gvaeog is lang in de arsis, kort in de thesis. AÏJiXoog (Att. ói7i?Mvg), %eiM.do(o)oog (Att. -^eiudgoovg). 3. De Attische 2^e declinatie is bij appellativa niet in gebruik. Voor Ascóg, vecóg, kayutg gebruikt Homerus Móg, vrjóg, laycoóg; voor \'t Att. nlémg nldog, voor acóg aaog.

N⁰. 23—26.]

§ 7.

Derde Declinatie.

1. De Genetivus en Dafivus Dualis eindigt op -ouv: jiobohv,23 SeiQrjvoav.

2. De Dativus Pluralis gaat uit op -e-aai ot -m

Voor den uitgang -at kan de a van den stam blijven of wegvallen: féjios (st. rtnua- Vorml. n⁰ 51) Dat. P. finr.n-ai(v) of féjisai(v) of fejiéeaai (= fenéaeaot). N⁰ 8. 2).

De Unguales kunnen geassimileerd worden of wegvallen (cf. Vorml. n⁰ 38. 2, 4): nóö-eoai(v), noa-ai(v)\' jio - ai(v).

De i van den uitgang -ni kan volgens n⁰ 16 geëlideerd worden : aïyeaa\', favaxrean\', fenéeaa\'.

3. De Accusativus Sing, gaat tegen Vormleer n⁰ 46. 4 bij ba-24 rytona op -(? en -vg, wier stam op een iingualis eindigt, meestal uit op -a; êgig, sgida; xóovg₎ xógvfhi.

4. De Vocativus van fdva£ vorst is fava.

5. Syncope, Vormleer n⁰ 47, 3. Bij Homerus vindt men naast25 de vormen zonder e ook de vormen met e, jiméoog en jimoóg, nréoog en dvdoóg enz. Maar de e kan ook wegvallen in den Gen. Plur. jinréomv en Jimomv, in den Acc. Sing, flvynroa on het geheelo meervoud êvyargeg, dvynroo)!\', Acc. êvynrgag, doch Dat. Plur. êvyméotaai.

Bij Homerus vindt men verder ArjfirjTriQ Gen. Arj/urjTQog en Arju^TEüoc; darrjQ Dat. PI. aorgaai en r\'iQijv lam .\'ag-vóg, fdgva , fdgve, fdgveg etc.

6. Bij de slt;(/ma-stammen (Vormleer n⁰ 51) is geen contractie. 26

De uitgang -en moet aan het einde van het vers of voor de hoofdcaesuur dikwijls door synizesis als éénlettergrepig gelezen worden.

De neutra op -ag zijn talrijker dan in het Attisch, doch

12 HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 26-28.

worden niet samengetrokken en verzachten de a voor vocalen dikwijls tot e; ovóns hodem, O. ovSeog ü. ovdeï; y.oxtg vacht N. P. y.(óf(i D. P. y.cóeaiv.

27 7. Digamma-siixmmQn, Vormleer n⁰ 52.

N⁰. 28—30.] DECLINATIE. 13

10. De xcoorden op -vg (Vormleer n⁰ 54) gaan in den Aco. PI. somtijds uit op -vas.

Soms is de Dativus op -vi eensylbig te Jezen.

Faarv, faoreog, faarsi\', .-uorrn. Ham kudde ncoéa, jimeoi.

11. De woorden op -có en -o\'jg (Vormleer n⁰ 53) worden niet29 samengetrokken; yok (Att. sok), O. fjóo?, D. yói, A. fjóa

Evenzoo worden verbogen idgw? zweet, xQcóg lijf, huid, (udo\')g schroom en Aijtw.

Vele samengetrokkene vormen van woorden op -ai en -ég zijn in den tekst overgeleverd.

§ 8.

A f w ij k i n g e n.

1. quot;Aqy)\';. G. quot;Aqijos , quot;Aceoq. B. quot;Ag7ji, quot;Aoei. A.\'Agtja.

quot;Ageg. Zie n⁰ 3.

2. Fóvv knie en óóov paal, speer hebben tot stam yov.-(lt;tT) en èoos(ar).

In alle naamvallen, behalve den N. A. V. Sing., wordt de o tot ov verlengd. G. yovvdrog en yovvóg, óovgajog en dovgóg enz.

Dat. PI. yovvaaiv en yovvsaaiv, dovgüai(v) en dovgeaoi(v).

3. Zevg heeft de declinatie van het Attisch (Vorml. n⁰ 56) (t. Zr/vóg 1). Zrjvi A. Zfjva (Zfjv).

4. Navg schip, bij Hom. vgt;]vg. (i.vrjog, véog. D. vi]ï. A. vTja.

Pi. N. vfjsg, veeg G. vrjcjv, vsamp;v D. vïjeaaiv, véeoaiv, vrjvaiv A. vfjag en véag. Zie n⁰ 3.

5. Ylóg zoon gaat regelmatig volgens Vormleer n⁰ 56; verder

G. vlog. D. viéi en vu A. via. Dual. N. A. vle.

PI. N. vUeq en vleg. G. vlmv. D. vlaai. A. viédg en vlag.

6. Xdo hand wordt volgens Vorml. nquot; 50 verbogen, en heelt nog den Dat. S. xegi. PI. ynigeaot.

HOMERISCH DIALECT.

7. T6 y.aot] kruin. G. xgaróg, y.aQrjdrog, xgaarog, xdgtjrog enz. Het gewone meervoud is xdgrjva.

Metaplasmas.

1. \'Aflói]g (a) onzichtbare, Hades heeft de regelmatige vormen . en een Gen. quot;A/idoq (u) Dat. quot;Afidi (a).

\'AXxr) kracht, Dat. dlxfj en dXxi.

\'Ya/utvi] krijgsgewoel, Dat. vo/iivi] en vauTvi.

2. (\'Hvioyog wagenmenner neemt sommige naamvallen aan van

een Nominativus yvioyevg\' TlduooxXog van een Nom. Ua-Toox/.éi]g.

3. i Aeajuóg boei PI. oi èeafioi en ra déajuaia; fj xéleviïog weg

PI. al xélf.vêoi en rd xéhvamp;a; dveigog droom PI. ovetgoi en ove\'iQam enz.

4. Naast het gewone lécov bestaat 6 Ug de leeuw A. Xiv D. P. Xieoai,

Defectiva.

1. Ti] dut in den strijd.

2. T6 0(7) huis bijvorm van ÖcTjjua; xoï naast xotdi] gerst.

3. 7Vii öaoe de beide oogen, Dualis bij ölt;pdakuog en ra öuuaxu Ook wf lidlijKjj, ötpddXjuoi enz.

§ 9.

A d j e c t i v a.

1. De Adjectiva worden evenals in het Attisch, doch met de bijzondere uitgangen van Homerus en zonder samentrekking verbogen.

Tayyg G. rayjog D. rayjï A. xayyv V. xayy.

Tayjeg, xayéa (t. rayécjov D. Tayéeaai A. xayéag, rayja. Nrjhjg onbarmhartig (neg. ne en êAeélt;«)|D. vrjMi A. vrjUa Voc. Neutr. vrjkeég.)

\'Hvg of èvg = dyaêóg goed, edel, dapper, A. fjvv of evv (Gen. S. sfjog PI. èdcov?), Adv. èv = Att. ev. Zie n⁰ 3.

N⁰. 34— 37.] ADJECTIVA. 15

2. De adjectiva op (in proza alleen yagieig, Vormleer n⁰ 50)34 zijn talrijk bij Homerus. Zij zijn alle paroxytona en geven een overvloed of rijkdom aan van hetgeen het stamwoord beteekent: bijv. axióeig schaduwrijk (fj axia schaduw), Sev-dgrjeig boomrijk (dévógsov boom), nl/iaTÓeig bloedig (aljua bloed), amp;fi7ieh)e.ig rijk aan wijnstokken (aujitlog wijnstok) enz.

Van deze adjectiva vindt men samengetrokken vormen op-fjooa,^ -fjv of -ovg, -ovova, -ovv bijv. xifxfjg = Tifujsig, Tifirjvia = rifirjevza.

I 3. /-stammen, die naar fidvrig n⁰ 28 verbogen worden, zijn bij 35 Homerus evvig beroofd, fidgig bekwaam, vfjang nuchter, rgóqpig gevoed. 1

4. Afwijkingen zijn aïnvg steil Fem. nlmq: fiaêvg Gen. Fem.36 fiadéijg: evoug Acc. evgvv en evoérj: jigéafivg eerbiedwaardig Fem. jioÉofSa: djxvg snel Fem. djxéa.

\'Egtrjgog waard PI. ègujgsg (êrciïgoi).

Tlokvg veel vormt zijn naamvallen van de Nominativi TioXkóg (st. noX/.o-, TioX.-o-) en noXvg (st. noXv-, jioXf-). Men lette op den S. G. noXéog PI. N. JioX.ésg

G. noXéutv Kern. tioXXmujv,

D. TioXéeaai, noXéai(v), » noXXfjaiv A. noXvg, noXédg.

Overgeleverd zijn Acc. Masc. novl.vv. N. Fem. novXvg.

§ 10.

Trappen van vergelijking.

1. De uitgangen -iojv (met korte t) of -ojv en -tarog van afl-37 jectiva op -og en -vg zijn bij Homerus veelvuldiger dan in bet Attisch.

jigayvg kort figdaacov (— jiguyicov Vorml. 40. 3) yXvxvg zoet yXuy.iojv fiaxgóg lang fiaoaov, ui\'jy.iaTog cpiXog lief (pi/.tajv¹

HOMERISCH DIALECT.

nayyc; dik Jidaamv, jidyiaTog , ftgadvs traag (idodimos

xvdgóg roemvol xvdtaTog (cbxvg snel ójxioto?;

olxToóg deerniswaardig oïxTiaTog (6 ólxzog het medelijden). 38 2. Eenige comparativi en superlativi hebben geen positivus. (to akyog smart) aXytcov, alyiorog bij akeysivóg (Att. dh/Eivóg)

smartelijk èkéy/jarog schandelijkste.

xégdwrog voordeeliger, listigste. xijdtoTog dierbaarste bij xijdeiog dierh.) óiyioTog verschrikkelijker, verschrikkelijkst.

xvvraTog onbeschaamder, stoutste. ÓTiXÓTEQog, (rnXórarog jonger, jongste.

dgsicov, péhsQog, Xcolojv , Xcoirsgog, (ptoreooq. xdioTiOTog, xganarog, cpÉoTaiog, (pégiarog. xaxcórsgog, yegeiwv, yegeiÓTegog, yetgóregog. nXeicov en tiXécov, N. P. jiXéeg, A. 7i/Jng.

gijhegog, grjhaTog en gijiorog.

j-Exaarêgm, fsxaardrco.

quot;Ayyi nabij uaaov en daaoréga), uy^iora.

De vormen op -co en -ovg staan soms op het einde van

het vers. ;

6. De praefixa ugi- ëgi- fa- da- (= dia, öja) en dya- geven aan het woord de beteekenis van den superlativus: dgi - yvcorog zeer bekend, ègi - fiü)Xa£ grofkluitig, zeer vruchtbaar, £a - Toamp;prjc; goed gevoed-, öd-axiog schaduwrijk, dya-xXmóg zeer beroemd.

§ 11-A d v è r b i a.

41 1. Als adverbium dient meestal het onzijdig Enkel- of Meervond van het adjectivum.

N⁰. 41—43.]

Talrijk zijn de adverbia op -a, zooals alyia, $ifilt;pa, rdy/i. ajxa snel (rayvg, (hxvg).

2. Adverbia van plaats worden gevormd met de suffixa -iïev van tcaar? -ih waar? -de -ae (-dig) waarheen? bijv. foixoamp;ev van huis, j-oixoiïi te huis, Soixade naar huis, (ü.koae (== aD.vöig) naar elders, /a/ua£e (= yafiudig) op de aarde. Zie n⁰ 111—113.

De adverbia op -amp;ev kunnen de v afwerpen.

3. Correlativa zijn: 42 xrjfio? - tjfiog (= rózs - ore) op dien tijd - toen.

rólt;pQü - öfpga zoolang - als, totdat.

zrjoi; — fjog (— réoK - ecoc) zoolang - als, terwijl.

§ 12.

N u m e r a I i a.

Cardinal! a.

1. elg (Dat. iep) Fem. /uü uiïjg uidv of ïa tijg lij ïdv. 43

2. dvo, óv(o, doia) en PI. öoioi, öoiai, data.

4. TÉaadQeg en nfavoeg Acc. Jtïbvoag.

12. dvcóóexa, öcódexa en dvo y.al öéxa.

20. ftixooi(v) of èfeixoaifv).

80. öydugt;xovxa.

Mvoioi beteekent altijd talloos.

Ordinal! a.

1. TiQfitTog en ngoniaxog de eerste, allereerste.

2. Sevregog de tweede, óevTarog de laatste.

3. Tohog en rghdrog.

4. zézaQTog en zezgazog.

7. tfidojuog en ifldó/iazog.

8. oydoog en öyèódTog.

12. dcodéxazog en dvcodéxazog.

20. feiy.oazóg en èfEixoazóg.

Scxajov; = öéxa. 0 404.

HOM. DIAL. 9

18 HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 44—45.

§ 13.

Pronomina.

Iii deu Genet. Sing, kan de -o geëlideerd worden, evenals -01 in den Dativus en de -t in den Dat. Pi.

Mon lette op o\' t\' voor /W, ooi, rol. sot, niet te verwarren met J⁷quot; - .quot;f. \'E.-ol en t-é zijn altijd wederkeerend, sibi, se.

De vormen fj//£, vur worden ook als Pluralis gebruikt.

Overgeleverd zijn de samengetrokken vormen èfist, fiev, aev, ev. Verder de Dualis a/ifie, vii/ie, en de Plur. N. au/tse, v/i/ieg G. tjfcé(ov, v/técov, alt;péogt;v. D. ufifii(v), vfifii(v). A. t\'/fiÉa;, v/iéae, alt;péas, en eenige Attische vormen.

45 2. Pronomina possessiva.

ê/ióg meus, rsóg , nóg tuus, éfóg, fóg suus

vtoiiEOog noster amborum (-arum) acpomeoog vester amborum.

N⁰. 45—47j.

fjfj.hEQo;, rjfióg noster vuéreQog, vjuóg vester, acpéxeQog, acpóz suus ipsorum (-arum),

Yoor fjfió; is overgeleverd Sftó;.

Het adjectivuni qiüoi lief heeft dikwijls de beteekenis van een pronomen possessivum: xareïihjyrj (pikov ïjToo hij verschrok in zijn gemoed.

3. Pronomina demonstrativa. 46

a) De vormen van het Attische lidwoord van bepaaldheid hebben bij Homerus hunne oorspronkelijke, dat is aanunjzende of relatieve beteekenis. Daarom kunnen alle geaccentueerd worden.

Adverbium: rtbg en w? zoo; zie xai mq, oud\' tog Syntaxis n® 102. De Dat. rol is soms = ovv hierom, derhalve, dan, voorzeker. b) Bij lids vindt men een Dat. PI. roiadea(a)i.

c) In plaats van Ixeïvog, dat op sommige plaatsen overgeleverd is, gebruikt Homerus xsïvog, evenals de adverbia neïêt daar, xeZamp;F.v vandaar, xeïae daarheen.

d) Avróg beteekent zelf en op zich zelf, alleen.

Dezelfde is ó/uóg, somtijds avróg en ó avróg.

4. Pronomen relativum. 47

De declinatie is gelijk aan die van het Attisch met de bijzondere uitgangen van het Homerische dialect. Men lette op den Gen. Sing, oo (overgeleverd oov). Ook de vormen van het de-monstrativum worden als relativa gebruikt. Zie 3. a).

Het adverbium cóc evenals wordt oxytonon, wanneer, het achter zijn substantivum staat bijv: oovtamp;êg ójg als vogelen, iïeog wg

2*

aOMËKISCH DIALECT.

als een god, en maakt, zooals uit de voorbeelden blijkt, een korte voorafgaande syllabe dikwijls lang.

Men verwarre (3? re evenals niet raet het Attische waze zoodat, hetgeen Homerus niet gebruikt.

Het neutrum o of ö ze is soms gelijk or(z)i dat, omdat. ^r ■ -⁷

48 5. Pronomen interrogativum en indefinitnm, ziq, zi. Deze worden verbogen evenals in het Attisch (Vormleer n⁰ 72. 73), doch;

de Genetivus Sing, is zéo en reo;

de Dativus van het indefinitum zeep of zivi;

de Genetivus PI. van het interrogativum zémv.

In plaats van dzza wordt aoaa geschreven.

Het interrogativum ri (ook ztrj of ri fj) wordt fhet nozé door syncope rinze wat, waarom toch?

In plaats van ovöelg en /urjdeig vindt men geregeld ov zig, ov zi, jjirj zig, fii] zi.

Het Attische öozig wordt meestal in twee woorden geschreven og zig. De meest voorkomende vormen zijn :

N⁰. 49—51.]

§ 14.

Verbaal- en Praesens-stam.

In het Homerische dialect ondergaat de verbaalstam in het49 Praesens veelvuldige veranderingen door verlenging of verdubbeling van den stam of door voorvoeging eener reduplicatie. Somtijds heeft het afgeleide verbum iteratieve, intensitieve of frequentatieve beteekenis.

De uitgangen -oxco en -dvco zijn uit het Attisch bekend.

I. Verlenging van den stam geschiedt op verschillende wijzen: 1. -co en -éco.

nyivsco ik drijf aldéoficu ik ontzie

jiélofiai ik hen (iter.) n(o?douui ik hen dikwijls

Jiovéofiai ik werk jiogêéo) ik verniel xQOfiéai ik sidder

rpéooj = (iter.) qjogéco ik draag. 2. -co en -dco.

doiddco ik zing

anzofxai ik vat aan: (intens.) acpdco ik betast

ev%eTdojuai ik beroem mij Xafxnerdco ik licht vaiezdco ik woon.

ntTOfxai — (intens.) Tióxaofiai ik vlieg

anxdco ik ga zQOTidm ik draai, wend.

ayandCo) ik behandel liefderijk dvid^co ik verveel, krenk

51

HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 51-54.

(fiidco) — fiidCco ik dwing yowdofmi = yovvn^ojuai ik kniel smeekend.

\'YXdco = vAnxzéco ik blaf.

-co en -d£co.

nydgco ik breng bijeen dyvQzd\'Qa) ik bedel bij elkaar eXxw = êlxvardCco ik sleep

j^reQvco ik trek Qvmd\'Qco ik sleep heen en weer. vevco — vevard^co ik knik.

4. -dw en -mvd).

iïav/idCco = iïav/rnivo} ik bewonder

xgaddm = xgadaivco ik zwaai, slinger

tÊQaofiai ik word droog rsQaaivco ik droog af v(pdagt; = vrpalvo) ik weef.

5. -éw en -tfo).

alvém = atvi^ofiaL ik prijs

atzém ik vorder: (freq.) nhiQo) ik bedel (axa^éco) = dxayJCco ik bedroef.

xofiéco = HOjxiQm ik verzorg

xovaftÉo) = xovnftiQm ik klink

Xaréco = xazi^a) ik verlang.

Zelden hebben de verba op -iQcn causatieve beteekenis, zooals deuivéa) ik eet, öemvi\'Qa) ik onthaal. Meermalen is dit in het Attisch het geval. Zie bijv. Vorml. p. 139.

-éco en -evu).

óivéaj = divEvco ik draai rond.

d%éco = dxevcü ik treur.

6. Praesens-versterking door diadco ik adem uit (naast dim?)

dyêo/uai — agonal = dywjuai ik ben bedroefd, fiifidaamp;mv Participium Praesens bij fiaivm.

Paoviïei is zwaar (fiaQvg zwaar) ftagvro) ik bezwaar lhf}Q(óamp;ois gij verslondt van den stam f^oo-fioojt\'K

54—55.] verbum. 23

N.

èféoymh intens. Imperf. naast èfégyco ik zonder af

èqéamp;co \' tO˧iQci) ik prikkel, naast èol\'Qo) ik strijd, twist

méyjhj) = sqsixco ik verscheur

tm%) (= èd-êco) = söm = èaamp;ico ik eet

fjSQS\'amp;o/iai ik zweef, deigofiai ik verhef mij

iïaJJ.iïcü = iïdXXa) ik hloei

(paéiïcov schitterend (rpdco = cpaivco)

(piïivvdco = cpMvm ik kwijn

(pXeyédw = cphéyco ik verbrand.

Zoo ook in de praeterita:

fiysQÉêovro zij vergaderden, naast dydoo A. verzamelen

P. vergaderen f\'oyr.iïov = l\'ayov van e%co

/ir.Tsxiaêov ik ging achterna, achtervolgde naast (xio) ik ga). 7. Van denzelfden stam zijn:

HOMERISCH DIALECT.

56 II. Verdubbeling van den stam: bijv.

St. rig- in ag-agiaxco ik voeg samen » fiav- in fia/uflatvm ik waggel » jueg- in /zeQfirjgi^o} ik overweeg » qgt;av- in rni/icpaivm, Jiafupavdo) ik schitter.

Ö7 UI. Reduplicatie:

a) met -t- zooals bij de verba op -ui. Vergelijk yi-yvcóaxw (st. yvo-). Vormleer p. 57. II en n⁰ 129.

Zoo vindt men bijv. sifd%o), /uifivco (== fiévo)), riTaivco. Evenals bij diddaxm blijft bij Homerus deze reduplicatie nog in de overige tijden van:

di\'Qrjuai (= Att. Crjrém) Fut. diCrjaó/ieêa IdMco (uitsteken) Aor. (\'i]Xa

IdjiTm ik werp weg 3 p. Fut. Jigo-ïdyei, Aor. jiQo-tay)e

(Lat. jacio)

iavm ik breng den nacht door, Aor. l\'avaa.

b) met -e- gelijk in het Perfectum, bijv. in

^ fefiaxoj ik maak gelijk, Perf. féfoixa ik gelijk

dedfinoofiai ik doe schrikken, Perf. dédfoixa ik vrees ^ dedrfaxofiai ik heet welkom, Perf. dédfeyjuai.

§ re.

Augment. Uitgangen.

gg I. Augment.

Het augment blijft dikwijls weg; het syllabicum door apbae-resis \'fdvdave (overgel. fjvóave), \'firj (— f\'ftri), \'téxe (= ëiexc)\' \'yéver (= êyÉvezo): het temporeele door verkorting in de thesis: dkéxovro, a(piei.

N⁰. 59—61.j

II. Uitgangen. 59

A. Activum.

1. De Indicativus Plusquamperfecti gaat in den Singularis in den 1 pers. op -sa, in den 3 pers. op -ee uit.

1 pers. \'feióea (door elisie \'feide\'), B p. \'fsidsE \' 2 p. èffeidrjada zie 2).

2. De 2 p. zoowel van den Indicativus als Conjunctivus en Optativus gaat somtijds uit op -aêa, (gelijk in het Attisch i]od(i, olotia, fjSrjaamp;a, Êcprjaêa).

BaAot/u, pdAoi.nihi, fldXot.

3. De 1 en 3 p. Sing. Conjunctivi van het Praescns, den Aoristus II en het Perfectum gaan somtijds uit op -co/te en -rjoi(v)-

\'EiléXay/ui (Att. Èiïfld)), êamp;Élrjaamp;n (Att. èamp;élrjg), èamp;é^tjai (Att. iêéh]) (Idloj, fta\'/.rjoihi, finXrjoi en fidh]

3 p. Perf. Conj. van giyéco\' êgoïytjai.

4. Bij de verba contractu gaat de Optativus meestal uit op -OL/u, bijv. dgdoijui, qpfiovÉoi/xi.

5. De 3 p. Plur. Indicativi der Imperfecta en Aoristi, die zonder amp;0 bindvocaal vervoegd worden, gaat gewoonlijk uit op -dv -ev -vv

in plaats van -rjaav -eogv -aaav -vaav. Dit is regel in den Aor. Passivi.

Eazav, \'azdv = Eattjaav êrpófitjth.v = s.(pofirjijrjaav

JiooziiïEV = JiQOETiamp;eaav rjyEQÏÏEV = fjyéoamp;rjaav è\'fiav, \'fidv — l\'firjoav \'y.óoiit]i)f.v = èy.oafirjiïrjaav

êdvv — êdvaav

ecpav, \'cpdv = fkpuaav lt;). De Infinitivus Activi gaat in de Conjugatie zonder bind- 61 vocaal op -fievai. in die met bindvocaal op -éjuevui uit.

Voor vocalen kan de uitgang -at door elisie, voor consonanten door apocope wegvallen:

duvvEiv, d/ivvé/uEvai, duvvÉuEv\' en dpiwÉjuEV Aor. arrjvni, arrjjuEvai. Perf. éarduEvm en ÉaTaiiEv zedvdfiEvai en teamp;vdjuev: ócóoeiv, dcoa-é-fievai, dcoaéfisv. Overgeleverd zijn Infinitivi Aor. II op -éeiv; êavéeiv, idéetv.

HOMERISCH DIALECT.

62 6. Hedinm.

1. Üe -a- der uitgangen -am en -ao valt weg, wanneer een bindvocaal voor de -a- staat, doch er heeft geen samentrekking plaats.

Indip. ffovkeai (= Att. fiovXei), êfiov^eo (— Att. èpovXov)

öyeai (— Att. orpei), èkvaao (= Att. IXvao)).

Conj. véfirjai (— Att. véurj), fegvaaeac (Att. -ofl).

Imper. eq%eo (\'Att. -ov).

In de conjugatie zonder bindvocaal blijft de -a- dikwijls:

laraao, fiéfi/.r]oai, fiéfivr}aai ( doch: avvêé.o (— Att. avviïov), /udgvao (= juagva-ao).

De uitgangen -at en -o kunnen geëlideerd worden:

jjLfxanoénd(ai), yvd)ae\'(ai), èxTrjaa\'(o), uéfivrjo\'(m),

egxe\'fo), y.eia\'(o).

In den overgeleverden tekst vindt men samentrekking tot -//, -ca, -tv ■.

fitztutgéjijj, ixTtjaco, ê(gt;x^EV lt; ⁰⁰k en nfuvtjaL.

2. Naast den uitgang van den 1 p. Plur. bestaat ook -/uaiïa ; èaófieaamp;a, jiayó^sa^a.

63 3. Voor de uitgangen -vrat en -vro gebruikt Homerus in den Indicativus en den Optativus de uitgangen -arm en -ara met ad-spiratie der labiales en gutturales. (Zie Vormleer bl. 89 n⁰ 106 Aanm.).

flF.pXrj-atai (= Att. fiéfiXrjvrai), jisvêoi-aro (Att. -vro).

TETQfup-drat (= Teroan-vrai = Att. TSTga/ifiévoi elai) van roéjim.

Voor deze uitgangen -arai en -aro wordt een voorgaande lange vocaal soms kort in het vers. Dit wordt in het schrift uitgedrukt bij eazai voor rjazai (= fjvTai), êaro voor rjnro (= fjvro) van ik zit; xédrni = xF.iarai, \'xédro — \'xeidiro van xeï/xai ik lig. Zie n⁰ cgt;. Zoo ÈQQvazo Aor. van gvofiai ik bescherm, Perf. eÏQVjuai.

64 4. Bij sommige -t en -v-stammen bestaat een Optativus op -ifirjv, bijv.:

daivvao Optat. Imperf. van daivv/uai ik onthaal

(pamp;ifirjv (= (pamp;l-furjv) Aor. II van lt;p{}iva) ik verga.

Zoo in het Activum dvirj, -dvl/usv van ëdvv.

N⁰. 65—68.] PKAESENS-STAM. 27

§ 16.

Vervoeging van den Praesens-stam. A. Bindvocaal.

1. Sommige vormen van verba op -co hebben geen bindvocaal: 65 dé/mac 3 p. P. Pr. Ind. van ds/ojuai cf. n⁰ 63.

sd/ievai Infinitivus Pr. van êdco,

Tavvrai 3 p. S. Pr. Ind. van ravvco (= retvoi).

fpÉQze 2 p. P. Pr. Imper. van cpéoo).

Zoo xkviïi, xXvte of yJy.XmJi., y.éyJSne Imper. v. d. Aor. exIvov.

2. Omgekeerd hebben andere vormen een bindvocaal, waar zij66 in het Attisch niet aanwezig is:

me (Att. tzWi) Impen Aor. II van nlvo) ik drink xiiïel, lei naast Tiiïrjni, ïrjai; dióoïg, diöói Att. didcog, didcoai dfivvérco, agt;juvve(v) van èjrwjuvvov van (sn)ófivvfM coqvvov , cüQvve(y) van oqvv/u ; \'£evyvvov van ^Evyw/u. t 3. De 3 p. PI. Pr. Ind. der verba op -/u imam_} namp;eïai, tetat, 67 óidovai enz. is ontstiian uit lara-vn, ri-de-vri enz. Zie Vorml. bl. 60,5.

4. Bij de verba op -/.u is de stamvocaal soms lang, waar zij in het Attisch kort is:

s Tiamp;rj-juevai (== Att. namp;É-vai), nêrj-juevog (— Att. zir^É-jiEvoq).

Zoo ai]fu (waaien) Dual.: drj-zov, Inf. drj-fievai, Part. Pass. nrj-fievog.

5. De Conjunctivus heeft een korte bindvocaal e, o voor rj, o) 68 in sommige personen van die tijden, wier Indicativus oorspronkelijk (jeen bindvocaal had.

Activum: -exov -ojuev -eze (voor -rjzov -mfiev -rjze).

Medium: -o/iai -eai -szai -ó/ieaamp;a (voor -co/uai -rjai -rjzat -ojjiieêa).

Zonder bindvocaal is de Indicativus gevormd van het Praesens en den Aoristus der verba op -at (Vormleer n⁰ 116), van het Perfectum olda (Vormleer n⁰ 121. c), van den Aor. è\'/fyv, eyvatv enz. (Vormleer n⁰ 111) en ook oorspronkelijk van den Aoristus I Activi en Medii.

cwj JL~i4- l ⁰ ^ **-\' 1 ~ 7quot;^

w Yt* \'\' ---^ZC\'^L

HOMERISCH DIALECT.

De historische tempora van het Activum hadden als primitieven uitgang van den eersten persoon -u. Deze is na vocalen in -v overgegaan cmti-Stv-o-v, èzlamp;tj-v, en na consonanten in-a : ijiaiUcvo-ix werd tTiaihEvo-a, welke a verder in alle personen, behalve den 3 p. S., gebleven is.

\'Egvaaofiev (= ègvacojuev Conj. Aor. van fegvco st. fsgva- ik trek)

\'ddaaem (= Uday Conj. Aor. II van IXdoxofiai ik verzoen)

ayeiQOfiev (= ayeiQWfiev Conj. Aor. I van nyeigoj ik verzamel)

Prjaofiev (= ftrjawfiEv Conj. Aor. I van fiaivcj, efirjoa)

fEidofiEv (— EidcdfiEv Conj. van oïda. Vormleer n⁰ 121 c)

ïofiev (= ïcojuev Conj. bij egyouat. Vormleer n⁰ 124).

69 B. Iterativa.

Van het Imperfectum en den Aoristus worden Iterativa gevormd, die gewoonlijk eene herhaalde handeling te kennen geven. Imperf. El\'a-oxov, Ey-E-oxEg. Aor. II edo-axov, Eaza-oxov, \'yEv-é-axEto. Aor. I èXda-a-axE, /nvrja-d-axezo.

Aanm. Zie voor de verba op -dco n⁰ 79.

§ 17.

Aoristus II, Activi en Medii.

70 1. Behalve de Aoristi II uit de Vormleer bekend, vinden wij bij Homerus nog de volgende.

I. De klinker van den Praesens-stam verdwijnt; na een liquida tusschen twee andere consonanten ontwikkelt zich een nieuwe klinker.

N^ó. 71 — 72.] AORtSTtJS. 29

II. Aoristi met Attische reduplicatie. 71

Sommige dezer Aoristi komen ook zonder reduplicatie voor. 72 Hier dienen tevens vermeld te worden:

yji-mp-ov van uji-acp-iay.u) ik misleid êyéycovov ik schreemvde verstaanbaar Èvévïnov en fjvtnajiov van êviaaco ik zeg, hoon ïjovy.ay.ov van êoVxoj ik houd tegen

ëy.éy.adov, -ófiTjv ik beroofde. Fut .y.cy.uSyaoj van yaCofiai ik wijk,

HOMERISCH DIALECT.

niet te verwarren met xexaSyjaojuai van xrjóoj ik krenk, xéxkvamp;i Imper. Aor. van xMta ik luister.

juéfifttero 3 p. S. Aor. II van fiékei het gaat mij ter harte (= jué-fi(p)k-Eio).

STietpvov ik doodde van een st. (pev- (pv- (cpóvoc moord, (povevg moordenaar).

retayóv grijpend van een st. xay- (vergelijk tango, tetigi).

ëreifie hij trof aan van een st. xsfi- tjus-.

Bekend is ê£ó/j.rjv (— ae-ad-ó/urjv) in xaamp;-e£ó/*r]v ik zette mij, ik zat van den stam oeö- ad- (Vormleer n⁰ 89). Vergelijk sed-ere. Van dezen stam komt ook een Aor. I voor: elaa (= ë-aed-aa) ik deed zitten.

Voor ijveyxov gebruikt Homerus fjveixa, voor slnov, ëfeinov.

1

N⁰. 76—78.] aoristus. 31

IV. Verba liquida. 76

Men verwissele dit rjQÓjutjv Conj. \'aooj/uai Int\', agéaamp;ai niet met fjQÓ/uijv ik vroeg Aor. van eïoouai bij bet Attische toondui en de Att. vormen fjQa -djuyv, Conj. agwuai, Inf. ÜQaaamp;ai Aor. I van fuooj ik hef op, bij Hom. dsiQCO Aor. rjeioa, -d/urjv.

V. Aoristi 11\' waarvan geen Praesens bij Hom. gevonden wordt. 77

HOMERISCH DIALECT.

( urjy.aofj.aL loeien st. fiax- Aor. \'éuay.ov Part. fiaxcóv fivxaofiai loeien » uvx- » sfivxov.

het Participium racpaiv verbaasd, ontsteld en de anal; sigrj/ueva \'xoixe kraakte H 470, fjoixe brak P 295 intr. van êgeixco ik verbreek, êjirage o 541, 545 van maigco, sternuo, ik nies, diéx/uayov ik doorsneed rj 276, 1\'toqov {zoqeco doorboren) A 236. \'(pde f 502 zij verscheen ((paivm).

Voor de Attische Tonnen eldov, eUov vinden wij bij Homerus Hfidov, UFéXov. Let ook op \'fidfiov, tuuaamp;eg, E/uuaêe.

Op eenige plaatsen staan vormen van een Aor. II l\'xr/ov van xr/óvm ik bereik. Z 500 staat \'yóov zij weeklaagden (Praes. yodoj).

§ 18-

Verba op -aco -éagt; -óagt;.

79 1. Deze verba worden bij Homerus niet dan op enkele plaatsen samengetrokken.

In den overgeleverde!! tekst heeft bij deze verba meermalen contracte plaats, en bij de verba op -aco dikwijls assimilatie van den a-klank met den volgenden o-klank, waarbij de quantiteit van den o-klank veranderen kan, terwijl een «-klank (e of r/) aan de voorafgaande a geassimileerd wordt. Dit wordt ook ectasis genoemd, daar men aannam, dat de vormen eerst samengetrokken werden, en dan als het ware uitgerek\'; tot oo), agt;o), aa enz.: bijv. Sqclco, Sqcö-, 6qÓ(o, 6owugt;; yef.aovTsg, yf).óagt;v-tïï , ysXtóovzeg. ( )■\'- ,\'j \'■ \'6 ^ C f \' ^ ^

80 2. De stamvocaal a is bij sommige verba lang: bixpfun ik dorst, dgSco ik doe, rjfifio) ik ben man, fiaifituo ik hunker, fivüofiai ik herinner mij, Jieivnoi ik honger. Verder xgrjoj ik geef een godspraak, xQYjOiJLai ik gebruik.

Soms is zij kort en soms lang in utvoivda) icensehen, fivao/iai tot vrouw begeer en.

3. Sommige stammen gaan verschillend van het Attisch op -o) uit; sióqo\'joj ik zweet (Att. ïSqóm) Ccóco ik leef (Att. \'Qdoj)

nkwo) ik dobber (Att. nlkü) gwo/xai ik golf (Att. Moj)

xq(Óugt; ik wond. (Att. titoójoxu)).

Zoo vnvuwj ik slaap, ycóofiai ik verontwaardig mij.

I

N⁰. 81—84.]

De Infinitivi gaan uit op -eiv bijv. èdeiv, zqéeiv. 81

Bi] sommige verba op -aoj en -éco wordt in den Infinitivus de uitgang -uevul zonder bindvocaal met de lange stamvocaal verbonden. bijv. yorjiuevai weeklagen, (voor yodeiv yoa-s-/uEva\',, Att. yoav) jtEivrjuevai van jieivdugt; ik heb honger (voor jteuva-é-fievai Att. jiEivfjv), y.a/.i]jiEvai van xaMm, (pü.rj/bLevm van qjikéaj en andere. C Zoo ontstonden de Dualisvormen op -rjTrjv:

avvavrrjiriv van avvandco ontmoeten (voor avvavra-é-jrjv) iiQooavêrjTrjv van ngoaavduco aanspreken (voor 7iQoaavda-é-Tt]v) ëovhjrrjv van avXdw plunderen, ètponrjzrjv van lt;poirdagt; gaan.

§ 19.

S- en stammen.

Eenige Z- en /quot;-stammen gaan in het Praesens ook op -e\'ico uit 82 (n⁰ 3):

uy.Etouai on dxéouai; iIeici) en ftém; veixeico en veixéco ik twist; oxveioj en ohvéoj ik aarzel; JiXeim en nMco; tiveioj en nvéco; teIeio) en zeXéco; /ecco en yjco.

Let nog op xkauo ik ween, dXéouai (d}.er-) ik ontwijk, óevo/luxi (== Att. déo/uai).

Eeeds in het Attisch vonden wij xaica = xdco. Vorml. bl. 77, n⁰ 95.

§ 20.

Futurum-stam.

1. Bij Homerus wordt in de stamtijden der verba op -dcu 83 r] geschreven: nEiodiouai, jTEiorjao/iai, doch êdm, ÈUaagt;, sïaaa en augt; satio, ik verzadig, Inf. Pr. a/uevm, Futuri aaeev, 2 p. M. ËaEaêE, Aoristi daai, Conj. 5a»;, Opt. naai ui, Inf. M. aaaaiïai.

Bodco heeft een Fut. èm^cóao/uai (— jiorja-), Part. Aor. fSaiaavri: cf. öydcóy.ovTa n⁰ 43.

2. Afwijkend van het Attisch hebben vele verba op -£co een gut- 84 turalis tot eindconsonant van den stam, bijv. TcoXejuiCco Put. Jtofafiiico.

HOM. DIAL. 3

34 HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 84 — 88.

\'Agnat^oj heeft in den Aoristus rjonaou en fjojia^ay

KMCco ik klink en nXd^co ik doe afdwalen hebben tot eindconsonant van den stam }\'/: Aor. ïy.lay^a, ïnkay^a, èji\'/.dyythjv.

Zoo ook êadkniygev tveergalmde \'P 388, \'Xïyge klonk A 125.

3. Lingualia zijn iudaoagt; ik zweep, Aor. ïuaon; Uaoofim ik smeek, Inf. Fut. Xi(ö)aeaêai, Aor. è/j.iodurjv.

Labialia zijn vïCco ik wasch (vift-) vhpo), \'éviyja, vévuirai Tisaaco ik koester {jieti-) ëjieya.

85 4. Futura zonder g.

a) Futura Attica (Vormleer bl. 79), doch zonder samentrekking, zijn; y.aléoj, Tekéagt;, welke derhalve gelijk zijn aan hun Praesens; da/.idugt; van Muvrjui (later dajud^u)) ik tem, èld(o van êAavvco of éldoj ik drijf, xogéco van y-ogévw/u ik verzadig, hqtudw van xqe-fidvvvfjii ik hang op, tr..

quot;Aji. EiQ. is uayêorrat B 366 van udyoaai naast het Fut. juaysaaoftai.

De verba op -t\'Cco hebben geen Futurum Atticum doch vormen het op -aaco, bijv. óttaI^o), Fut. ÓjiUoooj.

Van sommige dezer Futura zijn samengetrokken vormen overgeleverd.

Van jiijirm vindt men in het Futurum neaéovzai, jieaéeadai.

86 b) De verba liquida ondergaan eveneens geen samentrekking in het Futurum: dyyélhji Fut. dyydéxo, /xévco Fut. /ueveco.

quot;OXlvfii heeft als Futurum dUco en oXéaaco.

87 c) Biofiai ik zal leven, drjw ik zal vinden, t\'donai (bij rryduo) ik zal eten, xeico ik ga mij ter ruste leggen.

IUouul ik zal drinken van nivco ik drink is uit het Attisch bekend.

El/ui beteekent in het Attisch altijd ik zal gaan of komen, doch bij Homerus heeft het ook Praesensheteekenis ik ga of kom.

Zoo beteekent véofiai ik keer terug of ik zal terugkeeren.

Zie Syntaxis n⁰ 40. Aanm.

88 d) Vier Futura van verba, die niet op -écd uitgaan, zijn gelijk aan hun Praesens:

uvTidu) ik zal ontmoeten dvi\'oj ik zal voltooien fmvaj ik zal trekken ravvco ik zal strekken.

N⁰. 89—90.] aoristus. 35

§ 21.

Aoristi mixti.

Aoristi I met doch met bindvocaal o of e van den Aoris- 89 tus 11 zijn ;

36 HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 91 — 92.

§ 22.

91 Aoristi zonder kenletter en bindvocaal.

Imperativi óé^o, , övrjao, ögoo.

92 Hierbij behooren nog de volgende Aoristus-vormen;

afuivmo, Imper. a/ujivvoo van dvanvéco ik heradem èXvfii]v, \'Xvto , s\'Xvvro ik werd losgelaten van \'/.voj ik maal: los êjuixTo hij mengde zich st. fuy- van jutayco ik meng (= Att. fidyvviu) enzazo, nrdfievo? van den st. nza- bij 7iézo/iai ik vlieg £jih]zo, sTihjvzo st. jilrj- bij Jiikva/iai ik nader (jtsldCco ik doe naderen) \'ji/.fjzo, \'nkfjvzo st. TiXd- in jiifi7T/.rj_:ui ik vul xazenzrjzrjv Dual, van xazamtjaaoj ik schuil teeg \'ÉQvao, s(q)qvzo, sQQvnzo, \'tjiazo. Inf. gvolku van gvof iat ik bescherm Eoavo, ëaavzo en \'avzo, -èoavu8iT(a) ijlen van aevoj ik drijf \'yévzo hij greep, van onzekere afleiding.,

De Participia Aoristi:

aojuevov vastgemaakt, passend van do-an-ioyji) ik pas aan

N⁰. 92—95.]

fdof.ievolt;; verheugd, blijde van fnvamp;avo) ik behaag st. {a)fab- (Vormleer bl. 91. 2)

ev ktifievoq goed gebouwd van den st. mi- in jm\'fto ïk haute.

De volgende verba liquida hebben een Aoristus met -a-: 93 ngaQiaxco ik pas aan Aor. fjoon xeigco ik scheer Aor. exeqaa félho ik dring samen » ëj^ekaa cpvQco ik bevochtig ■» Ecpvqaa fÉQom ik ga ten verderve » anéfsQaa ik rukte weg xÉlht) (= Att. oy./j.Aco) ik zet op het strand » exeXoa

xvqco (= xvoém) ik tref aan » envgaa

quot;Oqvv/m heeft in het Fut. ogaco, en in den Aor. wqool.

Nog hebben -a- in het Futurum:

amp;é()oaai ik word warm Fut. dwoof-im diaydeÏQU) ik vernietig Fut. öiarpêéooo).

§ 23.

Pe rf ectum-stam.

1. De ken letter -x- van het Perfectum I Activi wordt in het 94 Homerische dialect slechts hij vocaalstammen gevonden: bijv.

ftEfjirjy.a van pidm = jHidCcü^ ik dwing: fefddrjxa, st. .\'ade- ikben uitgeput ÖEÖdrjy.a ik heb geleerd van den st. dae- bij diddaxco ik onderwijs.^!

Bij vele Perfecta op -xa behoort de -x- tot den stam, zooals dédoQxa van óéox-oaai ik zie, rerrjxa ik ben weggesmolten van xrjxo) ik doe smelten.

Sommige verba wier Praesens-stam op een vocaal eindigt, vormen hun Perfectum van een kor ter en stam, bijv.

(Pguxdojua¹) péfiov/a ik brul fivxdo/xai, ukuvxa ik loei

yrjiMoj = yéyrjê-a ik verheug mij giyéco ~ EQQtya ik ril jurjxdo/iai, iii.uiyxa ik blaat ,

Zoo ook ÖEdovjiórog W 679 dreunen naast den Aor. (Èyjdovnrjaa.^b

2. Bij Homerus bestaat geen Perfectum I op -xa van dentaal-of liquida-sism men.

HOMERISCH DIALECT.

Perfecta op -(pa en -ya zijn alleen gevormd van stammen, die op deze adspiratae eindigen, bijv.

Taodnnfo ik verwar (uit rnoayjo) Vorml. n⁰ 40. 3) st. roay- Pert\'. Tf.TQrjya ik hen onrustig

rev%co ik vervaardig rÉTevyn rorxpo) ik voed rhoorpa.

3. Alle consonantstammen vormen een Perfectum II.

4. Reduplicatie.

Sommige verba, wier stam begint met twee consonanten, die positie maken, hebben toch de gewone reduplicatie :

jxe-fivr] fiat (= Att. Vorml. bl. 82). ftéftXainfiai van fttdjiuo ik benadeel öé-ófeyfiai van dedfiaxo/iat ik begroet, öédfia — dédsoixn ik vrees Tie-jirrjcóg van jirrjaaoj ik verschuil mij.

Homerus heeft verder e-xTrjunt (— xé-xrrjiiai) en qs-qvjicofiéva van qvjióoj ik bevuil.

96 5. De Attische reduplicatie komt meer voor dan in het Attisch.

N⁰. 96 —97.] PKRFECTUM. 39

Hierbij behooren nog dx-d-yjiévog gepunt, scherp, êyn-rjyÓQ-iïaai 3 p. P. van syg-ijyoga ik waak (Vorml. n⁰ 100. 3), êyo-rjyÓQ\'amp;ai Infinitivus Medii, het Participium eyQ-rjyoQÉmv, en ovvoy.myÓTs Dual, van het Part. Perf. van avvé/w.

6. Het Participium Perfecti Activi gaat dikwijls uit op -rjóg. 97 Soms blijft de co in de verbuiging.

fSefiaoijo\'jg bezwaard bij fiaovvo) ik bezwaar y.exacprjcói; hijgend

y.ey.firjcóg (-córa, -óras) afgemat van xd/uvm y.ey.oorjwg verzadigd van yogévw/ui ik verzadig y.ry.oztjdyq toornig van xotéco ik ben toornig xeyaorjd)? verheugd van ynl.QO)

jiejirrjOK (-ons?) verscholen van Tirrjoao)

reririojg bedroefd bij Tenrj/uai ik ben ontevreden.

Zoo dvfjoxo) (ftav- Dva-), zeamp;vrjcóg (-ÓTog, -coti)

rérhjy.a {thX- rla) rerhjojg.

Bejiawxa (fiaivoj), yeyacöra (yéyaa bij yiyvoum), /le/iao\'iQ [-öna, -óre) begeerig van fié/wva ik begeer, jiecpvonE (cpvco), rergiycoTag van TQiCeiv piepen.

Op -y.cóg gaan alleen uit:

ftfpQcoyjng bij êm\'Hoj fefadrjxÓTE? (van ,~adéugt; ik walg)

dedaijy.ÓTe? bij diddaxw zrrvyjjy.ajg van rvyyavm.

In het vrouwelijk van het Participium Perfecti Activi en in het Perfectum op is dikwijls de stam kort.

doijoojg, dtjaovTa van donoioy.cu

HOMEU1SCH DIALECT.

fifnyvïa van FL-rj\'/a, Pr. fifdyuv schreeuwen A.F.h]xdgt;g, XeXaxvïa (van -hrjxéco, Moxco)

uefnjxiog, jusfiaxvla van firjydo/mi Tmh]hi)g, reênlvïa van OdX/.aj ik bloei.

ITeyvyjuévo? van cpevyco. Téxv^at, rérvxrai, TezvyOai, TEivy/iévog, êzervy/irjv van tev-/ü) ik vervaardig. (TuTEvycng ju. 423 vervaardigd). Aloxvvco heeft een Part. Perf. fjayvu-uévog. Tegen Vorml. n⁰107.

98 7. Naar êarrjxa enz. (Vorml. n⁰ 121) vindt men nog de volgende vormen bij Homerus:

a) [Séfirjxa st. fia- (Vorml. bl. 124) ^efianai Inf. fiefid/isv Part.

Pefiacog (-ana), fSsflavïa. 3 p. P. Plusqpf. \'ftÉftdoav.

b) yéyova st. yev- yv-: yeyadoi. Inf. èy.ysyd/iev. Part. yeyndnn,

êxyeyavïa. Plusqpf. ÈxyeydTrjv.

c) dédfoixa st. dfeix- dfoix- dfi-: déöfifiev, dedfdai

Imp. dédfidi, dédfas. Inf. dsö/ffievai. Part. dedfióia Plusqpf. êêédrifiEV, èdédfioav.

Ook vindt men dédfia, dêö.\'tag, dédfie.

Overgeleverd is SsiSoixa, Seiöia enz.

d) eiXrjhoviïa st. Ikovd- «Au»?- bij sQ/ofim, 1 p. P. eihjhvamp;fiev.

e) féFoixa (= Eoixa) st. feix- foix- fix-\', féfixxov. Part. fefoi-

xcóg, fefixvTa. Plusqpf. èfefixxrjv, \\-EfolxEoav. (lïÉfLxzo — êfefoixei).

f) folda (= oïda) st. feió- foiö- .\'id- Imper. fiadi. Inf. fid/ie-

vai. Part. feidcóg, fidvïa.

Plqpf. E.\'EÏÖEa, È(f)fE[di]aiïa, sfeidee.

g) fiéfiova st. fiE.v- juv-: /xéfiaxov, jué/uafiev, fiÉfiaxe, tie/indoi

Imp. fiEjudzu). Part. /uE/xdcog (-dna), /lejuavïa.

Plqpf. \'/uéjuaaav.

h) nÉntiêa st. JiEiê- noiê- mamp;- 1 p. P. Plqpf. EJiémamp;juev.

i) jiéjiovêa st. jiEvê- jioviï- jivïï- 2 p. P. néjiaoamp;E (overgel.

nénoaamp;e) Part. nend\'amp;vir).

j) nécpvxa st. cpv-; TiEfpvaoi. Part. jiscpvöne, necpvvïa.

N⁰. 9S—100.]

k) rh\'hrjxn st. iïva- Part. zeêvrjcóg Feni. zeftvrjvla.

1) zérXrjxa st. rak- zla- : rhlctfifv. Opt. rexXnirjv. Imper. zhldêi, zerXazca. Inf. rtzkuuevai. Part. zezkyciK, rerlrjvïa

\' Perfecta niet uit de Att. Vorml., noch het voorgaande bekend: 99

I.

lh)xr]oi Imper. quot;iktjiïi bij 1Xd0H0jj.n1 ik verzoen

uéafiXmxa van pXcóaxco ik ga st. uoa- /liao- (jué-n(/i)/M-y.a). Zie

aé-fi{f))lEzai n⁰ 15 naQcóyrjxa bij jiaooiyo/jdi ik (ja voorbij.

II.

avojya ik beveel xF/jjvóza van yruvco ik gaap

jiooftéflov/M ik verkies (fiovloimi) /.léfitjXe van fisXei het yaat mij ter fiéflonle van fioiéeiv zwaar zijn harte

dédrjE branden van daim incendo nérnjya (blijven steken) v. jirjyvviu -dédgo/ia bij zoéyo) ik loop ik maak vast

èdjjöcóg bij èaftiut = £lt;5có nénXijya van jihjoam ik sla

tu/ioge (st. fteg-) ik werd deelachtig jiejizecóg van mnzm ik val KEfaèóza van .-avódvoj ik behaag jiécpotxa van (poiaom = Lat. horreo fifo\'ina ik hoop v.\'éXnoj ik doe hop. TTfrpv^ozeg bij cpevyw ik vlucht .FÉfooya van sqóco (st. FRQy-) ik doe aéai]7ie {verrot zijn) van arjitao {doen y.éxEvamp;E van y.Eviho ik verberg rotten)

y.Exhjyojg van xXd\'Qo) ik klink zÉdijTia (st. êajt-za(p-)ik sta verbaasd XEXQJicóg van y.ómzm ik sla

§ 24.

Passivum-stam.

1. De verba xXivco, xnlvco (Vormleer n⁰ 107) vormen hun 100 Aor. I Passivi ook van den stam niet -v-:

ixXln\'h], \'x.XtviïtjzrjV en ixXnïrj, xXiiïrjvai êiaxoivêrjUEvai, xoivamp;évzEg en óiéxniamp;ev.

HOMEKISCH DIALECT.

Met v vindt men nog:

è/mQdvamp;r] (uitdooven van anonivco),\'/udv§)]a(iv (fiiaivot ikbezoedel) ê^rjodvih] droogde op (^rjQmvoj droog maken)

(hgivërj van ootvm = oovvlu ik wek op. j

101 2. De volgende verba hebben een Aor. I en II Passivi;

P\'/Ajiroi ik benadeel \'[ildpEv en èpinqnjyoav

ddjuvrjiui ik tem \'ddjuev » dfirjamp;évra

/uyvv/bit ik meng luyfjvni » ur/iïfjvai,

mrjyrv/u ik maak vast ènayr] » E7irj\'/amp;ev

tf.qjico ik verheug \'tagnrj/iev » \'rdgcpttrj

rpaivo) ik toon êrpdvrj » ècpdevftsv

3. Afwijkend van het Attisch (Vorml. n⁰ 110) hebben een Aor. I; nrnÉrpo) Part. OTQecpamp;eig (Att. èoTQacptjv)

tQÉnm Inf. Toa(pih\']/iF.vai (Att. èrgamp\'). j

102 4. In den Conjunctivas Aoristi II hebben de yocrtafetaramen der verba op -pi en der Aoristi zonder bindvocaal (Vormleer n⁰ 111), de lange stomvocaal.

N⁰. 103 — 104.] PASSIVUM-STAM. 43

5. Aoristi II niet uit de Att. Vormleer bekend, zijn: 103

L-nyijv van /ilyw/ui ik breek êfdh\'iv » sél\'/M) ik dring -—

èxnrjv » xaico ik verbrand -—-êadjitjv (rotten) v. otjnu) ik doe rotten ET/inyrjv (van Tiirjya) ik scheid)

êrvjtrjv van rvjrtw ik sla.

( Verder dvnftooyjv verzwolgen X 586; fteoém Conj. van een st. iïm- in ftéoo/im Fut. déonouai irarm morden; diazqvcpév van dtaÏÏQvjira) ik verbrijzel.

6. Aoristi II zonder bindvocaal (Vormleer n⁰ 111). 104 a) êyijQnv Part. y^ohg van yijodnxcn ik word oud.

/ b) êódrjv ik wist fst. dae-) bij didnaxco ik onderwijs Conj. datjoj, Inf. darjfievat, Part. xgoónrlg.

c) dnéfgnv Part. nnofQlt;iq Fut. dno/Q^novai {afnemen).

^ O vergel. dmjVQCov, ajtovgag.

d) ëcpftijv Conj. (pihja) Opt. (piïnhjv Part. rptfag (= M. (pêa/ifvog)

van (pamp;Uvo) ik voorkom. ^ e) êyJyjp\' Conj. xr/jjo) Opt. xr/ehjv Int\'. yjyrjfiEvai en xiyrjvai Part. y.r/Eig (= M. y.tyj\'jiir.vog) van xiyavco ik bereik, krijg.

f) êydnr]v Opt. ynoe.hj Part. yaong van yalolt;o ik verheug mij.

g) ((iióio ik leef) Imper. pio\'no) Inf fiimvni.

h) EJié.nhov Part. èjiurlo vg (van èmnhho) — fjiijrléo) ik bevaar). i ) ëamp;vv Opt. övir], dvï/uev (n⁰ 64) Imp. óviïi Inf. dv/ievai en

övvm Part. dv? van dvagt;.

Voor ÉfikcDv vinden wij bij Homerus êfdXcov Conj. fahhm, Opt. fakoLTjv, Inf. SaAojue.vai en j-alojvm, Part. faXovg. Hierbij behoort verder:

y.nTéy.rar, -y.rng van dnoxxEivo) ik dood. Medium met passieve beteekenis dnéy.TaTO, djioxzd/ievog

ovra Inf. ovra/ievai bij ovrdCco ik stoot. Ook Part. M. ovra/ifvog met. passieve beteekenis gewond vJiEQxvddg oppermachtig A 66, 71.

HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 105—107.

§ 25.

105 1. Eljui ik ben; st. èa-

Praesens.

Indic. sl/ii, saai, êau(v), èoróv, eiftév, iaré, êdotfv) en eiaï(y) Conj. eco etc. of /ier-dco 3 p. d\'t] njai srj Optat. eirjv, eïrjg, eïf] en eoi, eJze, eïev Imper. è\'aao, èotco, eaze, eozcüv

Infin. è\'ju(u)evai e/j.(/j,)ev eivcu

Imperfectum. gt; \'\' \' * ^ *

Indic. tja sa, sijoihi rjai\'hi, fjEV k\'rjv fjv, rjarrjv rjfiEV fjaav saav

Iterativum r/axov enz.

Futurum. £0(0)0/101, ea(o)Eai, Èo(o)Erai Èoxai looshai enz.

106 2. El/u ik kom, ga of ik zal komen, gaan; st. t-

Praesens.

Indic. 2 p. S. sloda Conj. ïa)[u, ïyoamp;a, h]ai 1 p. PI. ïojuev Optat. 3 p. S. leuj ïoi Infin. Ifiévai, Ï/uev

Imperfectum.

Indic. S. 1 p. rjia 3. ïe(v) rjir fis.

P. 1 p. rji/uev 3. ïaav rjioav fjoav.

107 3. quot;larrjfii Praesens Imperativus to-n; doch xaamp;ïora.

4. Ttöijjui Praesens Indicat. 2 p. S. zuhjoda 3 p. nê-fl en riamp;jjai

3 p. P. Ttêeïai (n⁰ 66, 67)

Infinit. Tiiïrjjuevai Aor. II » fiÉ/Mvai, ÏÏEÏvai Partic. Praes. Medii mh^:j/j.Evog Indic. Aoristi » 3 p. S. èamp;rjxazo.

1

ANOMALA.

sKéljuai Indic. 3 p PI. xeidzai, xémai, xéovrai Cocj. xeiezai of xéercu Imper. xéïao, xeiaamp;co Plusqpf. Iterat. êxéaxezo

Futurum xuooum ik zal liggen , y.e(f)u) ik zal mij ter ruste begeven.

Praes. Indicat. 3 p. S. -ld en ïrjai 3 p. PI. ieïai. (n⁰ 66) Imperf. » 3 p. P. ïev Aoristus » eijy.a en fjxa.

AidcDiu Praes. Indic. 2 p. S. ÖtÖoïaamp;a on ótdoTg 3 p. óidoïen dldcoai 3 p. P. didovai (n⁰ 66)

» Imperat. óidaramp;i en dióov Aor. Infinit. dófievai eu dovvai.

46 HOMERISCH DIALECT. [N⁰. 108.

§ 26.

108 Alphabetische lijst van werkwoorden.

48