d I--------------------------------1 u

DE COMFAHAT10NIBUS ET METAPHORIS APUD PLUTARCHUM

SCRIPSIT

A. I. DRONKERS.

Jl

A. qu. 192

■ I.

DE COMPARATIONIBUS ET METAPHORIS APUD PLUTARCHUM.

■

I

t

DE C0MPARATI0N1BUS ET METAPHORIS

APÜD PLUTARCHUM.

DISSERTATIO LITTERARIA

QUAM

EX -A.XJCTOïtIT-A-TE ÜEOTOÜIS ZVI-A. GUST I IF I CI

HERMANNl SNELLEN,

MED. DOCT. IN -FAC. MED. PROF.

AMPLISSIMI SENATUS ACADEMICI CONSENSU

ET

NOBILISSULE PACULTATIS PHILOSOPHIC ET LITTERARÜM DECRETO

pru (f)ratUi ^Vtonitus

SUMMISC^UE IN LITTERARUM CLASSICARUM DISCIPLINA HONOR1BUS AC PRIY1LEGIIS

IN ■ ACADEMIA RHENO-TRAIECTINA

RITE ET LEGITIME CONSEQUENDIS

FACULTATIS EXAMINI PROPONËT

ABRAHAMUS IANUS DRONKERS,

MEDIOBURGENSIS.

D. V M. JÜLII A. MDCCCXCII, HORA I.

/Z/f: f\\

APUD 1. VAN BOEKHOVEN Hv-^v j I

\\\'A

MDCCCXCII. . •gt; ^H

V\'V\'iy-

TRAIECTI AD RHENUM

t

PARENTIBUS OPTIMIS CARISSIMIS

SACRUM.

Academiae valcdichirus lubentissinie kanc arripio occasional , tit grati animi fungar officio crga vos, viri clarissimi, quorum egregia institutione usus sum.

Ante onines ad te me coiwerto, promotor honoratissime, clarissime van Herwerden! Menie cum revolvo, (juot, eunt per omne illud tempus, quod in hac universitate versatus sum, turn in hac dissertatione conscribenda, a te acceperim benevolentiae specimina, qiiomodo monitis tuis me adiuvare semper paratus f ueris, summas tibi agere gratias mikt est religio. Fersuasum tibi habeto me mtm-qiuim oblihtrum esse, quantum op tin lis tuis praeceptis debeam.

Tu quoque, clarissime Wijnne , sinceras accipe gr atias pro singulan, qua me semper prosecutus es, benevolentia nee non pro egregiis tuis lectionibiLS, quibus me interfuisse semper gaudebo.

Nee mums, studia mea Academica respiciens, tibi, qui nunc es rude donaties, me obstrictum sent ia, venerande

scnex, clarissmie Francken! Tuam cum utilissimam gratissimamque institutioneel tuin benevolentissimam comi-tatem et humanitatem on mes scimus gratique numquam obliviscemur discipuli.

JVec vos omittendi estis, praeceptores praeclarigymnasii Medio bier gens is! Pos primi studii litter arum amore me imbuistis tantaque semper et in gymnasii tirocinio et postea vestra ergo me /uit benignitas, ut fere dubitarem, utrum praeceptores potms vos dicerem au amicos. Amici-tiam vestrani me semper maxim i facturum esse vobis sit persuasum.

Vos denique mi hi compellandi estis, commilitones et amici conmnctissimi! Quorstcm nas nostra fata devocabunt, amicitiae vinciclum, vobiscuni contractum, ut in dies mans

¹ O

mag is que confirmetur , equidem vehementer opto. Va lete om nes ineique ne sitis immemoresl

index,

Pag.

INTRODUCTIO................. !

METAPHORAE ET COMPARATIONES AB HOMINE PETITAE.

§ i. Metaphorae a corpore humano ductae.....8

§ 2. Metaphorae a diversis corporis condicionibus de-

promptae ..............._..

§ 3. Metaphorae a domo et supellectile depromptae . 18

§ 4. Metaphorae a familia et cognatis petitae ... 23

§ 5. Metaphorae ab educatione et schola ductae . . 31

§ 6. Metaphorae a ludis depromptae........32

§ 7. Metaphorae ab arte equitandi petitae.....34

§ 8. Metaphorae a venatione et arte piscatoria sumptae. 38

§ 9. Metaphorae ab arte musica ductae......41

§ 10. Metaphorae a cultu deorum, a ludis sollemnibus,

a mythologia depromptae..........44

§ 11. Metaphorae ex artibus sumptae, quae quotidie ab

hominibus tractantur............55

§ 12. Metaphorae a mercatura sumptae.......72

§ 13. Metaphorae a re navali depromptae......77

§ 14. Metaphorae ab itinere faciendo petitae.....87

§ 15. Metaphorae a re militari sumptae.......88

Pag.

§ 16. Metaphorae ab administratione rei publicae, ma-

gistratibus, iurisdictione petitae.......93

§17. Metaphorae ab agricultura et vita rustica ductae. 97 § 18. Metaphorae a re pecuaria et vita pastorali

sumptae................ioo

METAPHORAE ET COMPARATIONES A NATURA PETIT AE.

§ 1. Metaphorae ab animalibus sumptae......102

§ 2. Metaphorae a satis et herbis petitae.....118

§ 3. Metaphorae a physica et astronomia ductae . . 126

§ 4. Metaphorae a terra ductae........131

§ 5. Metaphorae a mari, fluctibus, ventis petitae. . 132

§ 6. Metaphorae ab igne ductae.........138

INDEX VERBORUM...............143

THESES...................149

INTRODUCTIO.

INTRODUCTIO.

Cum nostra aetata multi iam libri ^ prodierint de oratione fig-urata apud singulos scriptores Graecos , de Plutarcho vero tale opusculum, quantum scio, nondum exstet, mihi proposui metaphoras et comparationes, quae in eius scriptoris operibus inveniuntur, ordine digerere, tractare, ubi opus fuerit, explicare. Ad rectius autem iudicandum, quid Plutarchi in iis proprium sit, mihi pauca prius dicenda esse videntur de imaginum usu apud antiquiores scriptores. Agere praetermittam de metaphoris, quae proprie dicuntur (quales sunt voasTv, 6 Y i a t v e t v), quarum varius usus, praesertim in pedestri

i) L. Morel; Essai sur la métaphore dans la langue grecque, Genève 1879.

Pecz: Systemat. Darstellung der Tropen des Aeschyl., Sophokl. und Euripides, Berlin 1886.

Rappold: Beitrage zur Kenntniss des Gleichnisses bei Aeschyl., Sophokl. und Euripides, Wien 1886.

Pappenhei m: Die Tropen der Griechischen Sceptiker, Berlin 1885.

Straub: de tropis et figuris, quae inveniuntur in orationibus Demosthenis et Ciceronis, Aschaffenburg 1883.

H. Blümner; „Die Metapher bei Herodotosquot;, in novis annalibus 1891. pag. 9 sqq.

L. Morel: de vocabulis partium corporis metaphorice dictis, Lipsiis 1875.

Bauck: de proverbiis aliisque locutionibus ex usu vitae communis petitis apud Aristophanem comicum, Regimontii 1880.

M. Nassau Noordevvier: Metaphorae Aristophaneae, Lugduni-Batavorum 1891.

C. F. H. C oen en: de comparationibus et metaphoris apud Atticos praesertim poëtas. Dissert. Rheno-Traiectina 1875.

H. Blümner: Studiën zur Geschichte der Metapher im Griechischen , Leipzig 1891.

sermone, in quo saepius propriae significationis memo-ria paene omnis evanuit, tantum ad orationis genus magis minusve ornandum pertinet.

De comparationibus igitur, quae novum aliquod cogi-tationis momentum sententiae addunt, pauca ante dis-seram. Ut ab initio incipiamus, epos quod dicitur, duobus modis comparationibus utitur.

P r i m u m , quo popularem suam originem testatur, facta, quae simpliciter narrata non satis auditores com-moverent, et observationes de rebus incorporalibus Homerus ilia illustrat, has quasi corporat. Sic legimus in Odyss. IX, 384 sqq. Ulyxem sodalesque eius Cyclo-pis oculum sude praeusta exterebrasse, w; oxe -t? -ryj—m oópu vTjtov avvjp xpu-avtu, 0? os svspOsv uTroaastouatv [[xavxt a\'jia[i.£vot éxaxspöe, to os Tps/ct £[X[j.£vs? dst. Qua comparatione magis etiam horrescentes sentimus, quanto dolore ille agendi modus Cyclopem affecerit. Alibi, quod sit exemplum de re incorporali quasi corporata, eloquentia Ulyxis comparatur cum nive crebro cadenti (11. III. 222). Sic nobilis ilia imaginum series II. B. 455—480 nobis deinceps ante oculos ponit splendorem armorum, multitudinem innumerabilem, alacritatem stu-diumque pugnandi, aciei instructionem exercitus ad pugnam proficiscentis.

S e c u n d o carmen epicum comparationes adhibet ad exornandam atque variandam, ad conspergendam quasi imaginum floribus narrationem sine his languidiorem atque uno eodemque tenore procedentem, ad [lovo-ovtocv levandam. Cuius usus exemplum ponamus II. III. 2, ubi legimus Troianos progredi adversus hostes, gruum instar clamantes. Deinde adiungitur excursio de gruum

3

et Pygrnaeorum pugna, quae, quamquam per se delec-tationis plena, omnino non cohaeret cum re, unde oratio exorditur. Sic (xovoxovta in proeliis describendis saepe iucundissimo modo comparationibus evitatur. Cf. v. c. II. XVI. 258, 298, 352, 385, 405, 428.

Inter haec duo genera vero fines terminique certi constitui nequeunt habetque utrumque suam utilitatem. Nam cum illud necessarium est ad cogitationem lucide significandam, hoc potius est additamentum auditoribus pergratum ad molestiam continuae narrationis tollen-dam. Simul comparationum usu evenit, ut ad audi-tores delectandos res tangantur vulgares, quae cum epici carminis argumento proprie non conveniunt. Unde fit, ut eae ipsae comparationes multum adiuverint ad cognoscendam Graecorum iis temporibus vitam.

lam venimus ad tragicos et lyricos poëtas. Quorum in mentes, divino quodam visu praeditas, omnium, quas terra, mare, coelum praebent, pulcrarum rerum imagines intrant. Itaque per se intellegitur hos plus etiam, quam epicos, actiones, ingenia, condiciones ima-ginibus illustrare.

Quod attinet ad pedestris orationis scriptores, hi accuratam ipsius obiecti descriptionem dare praeferunt. Imagines igitur, quibus utuntur, praecipue ad docen-dum valent et ad conclusionem faciendam adhortantur. Sic Socratis dialogi, memoriae mandati in Xenophontis memorabilibus, fere omnes imaginibus continentur. Item Plato, quotiens orationem suam poëtico quodam colore imbuit, crebras imagines habet. Apud oratores contra, praecipue apud eos, qui tenuis generis audiunt, raro inveniuntur, neque etiam apud ceteros nisi parce

adhibitas offenderis. Inspiciamus exempli gratia orati-onem Demosthenis Philippicam tertiam, quae in editi-onibus paginas XXI (no—131) implet. Est sane ea oratio gravis, maxime idonea ad auditores commoven-dos, at sex tantummodo comparationes in ea occur-runt. Nempe § 17 Philippum comparat cum homine, qui machinas parat bellicas, nondum vero ad moenia adducit; § 29 periculum, quod a Philippo minatur, cum accessione confert pestilentiae etiam in illos, qui sibi ad tempus a periculo longe abesse videntur, invadentis; § 30 Philippum se gerere dicit tamquam servum aut filium subditicium, qui ea, quae nihil ad ipsum attineant, perdat atque vastat; § 33 Graecos dicit Philippi iniurias ferre, quo modo grandinem. cala-mitatem natura illatam, quam prohibere non possint; § 39 patriae amorem dicit tamquam in foro venalem esse; § 69 cives adhortatur, ut patriam servent, dum sit incolumis, comparans eam cum nave, cui curam impendi a nautis oportet, antequam fluctibus obruta est.

Sunt autem , ut legenti apparebit, omnes hae comparationes admodum perspicuae, ab argumento non alienae neque aptum numerum excedentes. Ergo statu-ere possumus probos scriptores iustum plerumque modum in comparationibus tenuisse, licet pro argumento , quod tractatur, imaginum numerus differat. Quod idem de Plutarcho, de quo iam videbimus, affirmari non potest. lam statim, primo quoque eius operum inspecto, apparet eum hac in re non observa-visse x\'j [XTjOsv ayav, rectissimam illam cogitandi scri-bendique normam. Sumamus exempli gratia disputationem de multitudine amicoruvi, qui libellus exstat in editi-

5

onibus pag. 93—97. Habemus in his quinque paginis non minus quam viginti comparationes. Nempe pag. 93 C. eum qui, cum ne unam quidem firmam teneat amicitiam, metuat ne imprudens in copiam amicorum incidat, comparat cum mutilo caecove aliquo, verenti ne in centimanum evadat Briareum aut Argum illum oculorum multitudine nobilem. Hie nemo comparati-onem desiderabit; at si omnino scriptor adiungere voluisset, quaerenda ei fuisset gravior aliqua et elegantior comparatio ad sententiam ornandam. Idem valet de plurimis, quae sequuntur. Pag. 93 D. studium multorum amicorum acquirendorum cum inconstanti lascivarum mulierum amore comparat Qua tamen una compa-ratione hic non satis illustrata ei videtur oratio. Itaque alteram imaginem adiungit, eum qui cupidissime novas amicitias semper appetat comparando cum Hypsipylae alumno illo, Archemoro, nunc hunc, nunc illum florem carpere cupienti; pag. 93 E. ut est scrmone simplici et tenui parum contentus, ah initio incipere ambagibus significat scribendo waTtsp öb\' eatiac. Deinceps exag-gerata et ineleganti, ut mihi quidem videtur, imagine ab animalibus petita, amicitiam animal esse dicit socie-tatis amans et pascens cum altero, non vero armentale, ut boves, nee gregale, ut graculos; pag. 93 F. bene-volentiam et gratiam cum virtute coniunctam pecuniam vocat, qua amici comparantur. Continuo sequitur comparatio a fluminibus ducta. Amicitiam enim, si in muitos dissipetur, evanescere dicit, sicut amnes, in muitos divisi alveos, inertes fluunt ac tenues; pag. 94

1) Verba contextus iure offenderunt criticos. Quibus rationibus homines docti cor-ruptelas sanare conati sint, in singulis comparationibus tractandis exponemus.

B. muitos divitum amicos comparat cum muscis in culi nis. Abeunt enim sublata hae esca, illi utilitate; pag. 94 D. cos qui non explorati se pro amicis insinuave-rint instar pecuniae inprobae esse ait. Laetamur, si excesserint: si accesserint, procul esse volumus; pag. 94 D. malum amicum comparat cum cibo pernicioso ac molesto, quem nee sine damno et dolore possumus retinere, nee, qualem sumpsimus, eiicere; pag. 94 E. dicit nobis in amicitiam non admittendos esse eos qui se nobis applicent, sed potius eos esse adsumendos, quos experti simus dignos esse amicitia usuique futures, sicut erica aut rubo, quae nobis adhaerescunt, ab am-plexu olivae aut vitis dimotis, ad ipsam olivam aut vitem tendimus; pag. 95 A. veram amicitiam, quae coniungit homines atque continet, confert cumficisuco, quo lac coagulatur; pag. 95 C. occasiones rerum agendarum dicit, sicut ventos navigantibus, aliquando esse ad versas, aliquando secundas; pag. 85 E. eos qui muitos amicos habeant ideoque multis inservire debeant confert cum Briareo, centum manibus cibum in quin-quaginta inferenti ventres; pag. 95 F. dicit amicitiam non, ut rudentem nauticum, modo laxandam esse, modo adstringendam. Sed quid diutius pergam imagines enumerare? Hae omnes inveniuntur in tribus prioribus paginis. Est, ut opinor, iam luce clarius Plutarchum aliam semper imaginem alii superaddere ea copia, ut dubites utrum magis earum varietatem an multitudi-nem paene infinitam stupeas. Quae autem imaginum coacervatio maior est in operibus moralibus, ubi ipsa rerum enarratio nimiam illam copiam fere excludit, quam in vitis parallelis et sine dubio cum loquacitate , quae

ei est propria, cohaeret. Cuius vitii et ipse sibi con-scius fuisse videtur. In vita enim Solonis c. 7. philoso-phicae excursioni de narratione quadam Solonis, in capite sexto exposita, simplicissime addit; zat Totu-ra [iiv, coc èv Tc» TuapovTt, nXstova xwv tzavwv.

Sed praeter nimiam abundantiam etiam aliis vitiis laborant eius comparationes. Sunt nonnullae ab argu-mento plane alienae, vel exaggeratae vel ineptae vel obscurae, quemadmodum iam ostendimus aut infra uberius ostendemus.

Metaphoras et comparationes, quas mihi recensendas explicandasque proposui, praesertim ex operibus mora-libus petivi in iisque exponendis secutus sum eandem dispositionem, quam H. Blümner in libro, qui inscri-bitur; Studiën zur Geschichte der Metapher im Grie-chischen, Leipzig 1891.

Prior igitur pars continebit metaphoras et comparationes ab homine eiusque vitae ratione petitas, altera pars complectetur eas, quae sunt a natura desumptae. Quarum in tractatione metaphoras identidem primo loco ponam.

Non huius loci esse putavi multis verbis loqui de quaestione, quae opera sint genuina, quae spuria. Satis habui locos, ex spuriis aut dubiis eius scriptis laudatos, asterisco notare. Plura hac de re inveniri possunt in libro R. Volkmanni, qui inscribitur; Leben, Schriften und Philosophic des Plutarch, Berlin, Calvary, 1869; in W. Christii Geschichte der Griechische Litteratur pag. 485—495; in: „Handbuch der Classischen Altertumswissenschaftquot; edidit Dr. Ivvan Müller, Nördlingen 1889.

Metaphorae et comparationes ab homine petitae.

Rex ipse mundi, homo, tota eius vitae ratio, quaeque cum ea cohaerent, artes, quas exercet, denique omnia, quae domi forisque agit, amplam metaphorarum et comparationum materiem cum antiquioribus, tum recen-tioribus auctoribus dederunt.

Plutarchus quoque creberrimas metaphoras ab eo deprompsit. Primum videamus de usu metaphorico singularum corporis partium.

§ i. Metaphorae a corpore humano ductae.

In vita Arati c. 24, pag. 1038 C. eius generis com-paratio occurrit. Dicit ibi Plutarchus Aratum censuisse, urbes ab iis rebus, quae foederis societatem divellant, perdi, augeri autem aliam ab alia et omnes mutuo, cum velut magnae cuiusdam universitatis partes com-muni foveantur consilio, comparans eas cum membris corporis, viventibus et conspirantibus, dum invicem sibi haerent, tabescentibus contra, si avelluntur a ceteris et

separantur: r-(s.iT\'j \'(ao ó quot;Apaxoc aaamp;svsr? iota xa? tcoXsi; u-apyouaa; atuCsaamp;at oi\' aXX^Xtuv warsp svososfxsva? k» xotvoï au^spovxt, zat zadarap ~A [tép^ xou awpiaxo; Cwvxa zal oupnrvsovxa ota xVjV irpbc aXXr₍Xa aufi^utav, oxav aTroa-aad^ zal ylVYjxat /wpt;, dxpo\'fsr zat a^-exat, TrapaTüXr₍atcos xa? toXsi; axoXXuadat [xèv utco xwv otaa—lóvxcuv xo zotvdv, au\'Sjsaamp;at os uit aXX\'^Xtov, oxav (jXou xtvoc jxsyaXcu [i-spYj yevojjievat zo\'.vyj: Trpovot\'a? xuy^avwarv.

Cum hoc loco conferri potest fabula de ventre et membris, quam apud Livium II, 22, 9 et Dionysium Halicarnassensem Arch. Rom. VI 86, legimus a Menenio Agrippa plebi, quae in Sacrum montem secesserat, narratam esse.

Pag-. 167 B. notitiam dei multorum mentis oculorum longe lucidissimum vocat: tj [ilv ayvota yaXsrf xat xb —apopav zat xu^Xwxxstv Tuspt XYjXtzauxa aupLCfopa pLsydXTj \'poyf^, u)a-£p ófi,ji,dx(ov ttoXXwv xb cpavdxaxov zat zuptwxaxov a-sa^sa-

[XSVTji xtjv xou lisou VOTjOtV.

Pag. 464 B. leves res, malam consuetudinem iras-cendi ingenerantes, comparat cum litteris exilibus, visum corrumpentibus: co; yap xa Xs-xd YpotpL^axa xtjv oitv, ouxu) xd (itzpd -pd-j\'fxaxa jJtdXXov svxstvovxa vuxxst zat xapdxxst XTjv opy-^v, iOo: xovTjpbv s-t xd [xst\'Cova Xajxpdvouaav.

Pag. 812 E. munerum divisionem in re publica, eius vires augentem, comparat cum manus divisione in digitos; wc yap ó xf₍; quot;/ctob; st; xou? oazxuXou? [i.spto|xb? ouz doamp;Evf, TiSTTOt^zev, dkXa rsyvtxr^ zat opyavtz^v aux^c xtjv Xp^atv, ouxwc 0 TTpaYfidtxwv exspot? sv raXtxst\'a [xcxaotoou; svspyoxspav ixotst xyj zotvtuvta XYjv irpdstv.

io

§ 2. Metaphorae a diversis corporis coxdicionibus

depromptae.

Passim scriptor noster vocabula, ad sanitatem et aegritudinem corporis spectantia, sensu translato usurpat. Sic uytaivetv tropice dictum invenimus; pag. 20 F. Gytatvouoat vTzvx -apl östöv, pag. 87 E. uYtawouoav iroXtTStav, pag. 479 A. ysvos xal ot/.o; uyiaivst, in vita Galbae. c. 24 pag. 1064 A. amp;Y^tat\'^VOVTO? oTpaxoTCsoou, in vita Othonis. c 5 pag. 1069 A. r₍v |i.sv amp;uoè ta tojv 7CoXs|juu)v uyiatvovxa, in vita Dionis. c. 41 pag. 976 A. ouoèv uytatvov sv tt] ttóXsi fiépo?, in vita Dionis. c. 12 pag. 963 B. u-ytatvouav]? dptoxoxpattas.

quot;Yytsivó; *pag. 147 C. u-ctsivar; ypcójxsvo; ó[i.tXtatc.

\'Yy ? *pag. 1074 E. svvotolm uyl, in vita Othonis. c. 3 pag. 1067 D. ouoèv C\'(tèlt;; otavooufxevos.

Non minus frequens est usus metaphoricus verbi voosTv et nominis vdar^a. Mala autem fere omnia hominis vel rei publicae cum morbis corporis compa-rantur. V. c. in vita Arati c. 2 pag. 1027 F. tcóXi? voaamp;üoa /.ai TotpaxTop-iv^, in vita Thesei c. 12 pag. 5 D. otxov voaoüvia, in vita Arati c. 40 pag. 1046 A.

voaoCiv, pag. 324 A. I^ptav Sspxopto) auvvoa^oaoav, pag. 446 A. TTjv /tptatv syst -o) -aftsi ouvvoaouoav. Pag. 462 D. legimus; voastv -spt\' xt, vehementer cupere aliquid (nos dicimus: ziek zijn naar iets). In vita Timoleontis c. 37 pag. 254 B. seditio voor^aa dicitur, in vita Dionis. c. 47 pag. 978 E. ör₍[Ji.oxrj-iav È-ttictvè: voavjjjia vocat, pag. 49 C. Y) xoXax.£ta vóar₍[xa otxcov xal TrpaY[i.dxu)v [isyaXuiv dicitur, cf. etiam *pag. 171 E., 34 E., 76 A., 455 B.

N 0 a (o 0 t₍ : , morbis ohnoxius, de vita flagitiis dedita dictum occurrit, pag. 1128 E. voaióost; j3tou?.

11

Si quis morbo laborat tecto, dicitur utcouXo?, quod proprie usurpatur de cicatrice, obducta volneri. Malum ipsum quoque uuouXov dicitur. Hoc adiectivum translate sensu usurpatum invenimus pag. 327 C. Trdaa ö\' utïouXo? Yjv fj Maxsoovia, pag. 59 D. \\ -Afior^oz auxrj 7rappr₍ata, öirouXov oyxov s/o\'jaa. Cf. in vita Arati c. 40 pag. 1064 A., in vita Galbae c. 13 pag. 1058 C., ibidem c. 23 pag. 1063 C.

Exempla corporis vitiorum tropica adhibitorum habe-mus: *pag. 2 B. 7; [xsv yap csuot; avsu xucpXdv,

pag. 167 A. ouficpopot jjisyaXTj tucsXio-tsiv -spt

TTjXizauTa, pag. 169 A. östvóv sait xb r^c 8statoai[xov[\'as axoxoc xu\'fX(Laa^ XoYtajidv. Cf. etiam pag. 98 A., 92 C., in vita Galbae c. 18 pag. 1061 A., in vita Arati c. 8 pag. 1030 C. Virtutem clandam vocat *pag. 2 B. aps-Tjv ■/ cu Xv. In vita Coriolani c. 16 pag. 489 C. legimus: TtotpazaXwv, r/jv quot;EXXaoa ytoX^v, [xv^xs x^v

ttoXiv exepdCuya irspttosrv

In praeceptis rei publicae gerendae pag. 809 F. Catilina morbus et vomica rei publicae vocatur: Kaxt-Xtva?, vóaTjji-oc xat airdarr^a xt₍c -óXsco;.

Pag. 800 E. dicit principis et rempublicam moderantis viri exigua peccata, cum omnibus facile appareant, pro magnis haberi, comparans ea cum verrucis in facie; to; yap sv xoH ~po?tb~(u cpaxb? xat dxpoyopowv ouayspatvexoci [xaXXov fj oxi\'Yfjiaxa xat xoXo[3dxYjxs? xat ouXat xoü XotTroO awjjiaxos, ouxco xa [jitzpa cpat\'vsxat [jisyaXa xwv ajjiapxr^dxcov iv -/iY£[xamp;v[xots xat TxoXtxtxor? ópwjjisva [5tot? ota od^av, TjV ot TtoXXot -spt apyfj? xat -oXtxsta; syouatv, 10; -pa-j\'fxaxo; jjisyaXou xat xaamp;apsuetv actou -aor,; axo—t\'a; xat —Xr₍ii,[jLcXstac.

Pag. 476 F. mala, quae nostra ipsorum culpa nobis

7

I 2

contraximus, gravioribus doloribus nos afficere dicit, quam fortuita, sicut qui rigent epialis febribusve aestu-ant, graviorem sentiunt molestiam, quam quibus eadem extrinsecus ab aestu aut gelu accidunt: wc yap of ptyoDv-Tsc T^TTfaXotc xat irupsToT? otaxadpievot xtov xauxa irao/ovttov sctoamp;sv uTtb xa\'jaatoc r_l zpuou; jxófXXov svo^Xouvxat xai xaztov e^ouotv, o\'jtojc sXacppoxlpa? syst xot xu^pa xa? XuTra?, woTtsp sEwdsv £Triccspoji.svas.

Pag. 488 C., agens de fratrum discordiis, dicit discor-diam, re controversa diremta, desinentem nullius momenti esse, sicut febris, tumori superveniens, nihil habet mali; eam vero, quae controversia sublata remanet, confert cum febri, quae graviore morbo provocatur: xaM-sp yap £~! poujScovi Trupsxoö quot;i\'svoij.ivo\'j oetvbv oüosv èaxtv, av os Trauaafxsvou TxapafAÉVYj, vooo; stvat oozer zat [ïaamp;uxspav iystv apyr₍v, o\'jxoj: dosXcpwv 7] [aexoc xb Tupayfi-a otacpopa

xoü TïpctYjxaxoc iov., xfj? ö\' £Tti[j.£vouarjC Trpocsaatc f,v xb -pa-j\'jj.a. [xoyamp;Tjpav x£ zat utïouXov aixt\'av syov.

Denique comparationem a febri petitam invenimus pag. 468 F.: die yap £v xol Trupsxxstv utxpa Ttdvxa xat ccaiv£xat ysuo^svotc, oOX Sxav Vocojjlev sxspouc, xauxa irpos-cpspcifAsvous xal [j,t₍ öuay£paivovxa;, ouxÉxt xb otxtov ouös xb ttoxov , dXX\' auxou; aixtwjjis^a xat xïjv vóaov o\'jxco xat xot; -pdyixaat iiauao[i,£{}a jj.£p/io\'ji.£vot xat ouayepatvovxs;, av éxspouc xauxa TcposoEyofjisvou; aXu—(u; xat tXaptu; ópu)ji.£v.

Pag. 476 F. malefactorum poenitentiam comparat cum ulcere pungenti semper et saucianti: r; auvsatc, „oxt auvotoa ost\'vquot; ^pyaafjisvo;,quot; otov IXxo; £v aapxt xyj iuyrj xYjV [i.£xa[jL£A£iav atptdaaouaav a£t xat vuaaouoav £va~oXctT:£t.

Pag. 452 A. animum nimio dolore vel gaudio vel metu correptum confert cum corpore tumenti et inflammato:

13

otooüv-i yotp è\'otzs xat cpXsYpiai\'vovTt ocófxaxt to ~zorj.\'/qryyi xai -spr/apè; xat -spi\'cpopov Tf₍;

Pag. 455 C. iram cum morbo comitiali comparat. Dicit enim hoc loco nobis praesentientibus irae tamquam morbi comitialis accessionem quiete opus esse, ne cada-mus neve in alios incidamus: xpcmoTÓv soti xaflopjxi\'Csiv éauxbv si? Tjair/tav, öu[jiou coorsp s-dr/ita; ap/ofievr,? ouvato-amp;avo[X£vou?, ha [XTj TOOtufjiEv, jxaXXov o\' s-fitsawjjisv.

Pag. 479 B. sinistras de cognatis suspitiones, nonnum-quam ad malorum hominum consuetudinem nos impel-lentes, comparat cum morbo, appetitionem damnosorum ciborum ingeneranti: w? yap at vdooi xoTc acófiaat [XTj Tïpcstsfxsvotc tb oixstov toXXwv sjiTOtouotv axo-cuv xat pXa^spcov opsSstc, ouTto; 7j Ttpbs tb ouyysvsc otaj3o)a; xat u-ó\'ipaatc ó[i.tXtac s-dtysTat cpaóXac xat Trov^pac st; xb sXXtitè; s^toösv STCtppsoóaa?.

Pag. 537 A. invidiam, quae omnibus splendidis rebus offenditur, comparat cum vitio oculorum: ó ccöovo?, xaamp;d-sp öcpamp;aXjxta, ~pb; a\'-av tb Xa^icpbv sx-apaaaop-svoc.

Pag. 61 F. adulatorem, pravis animi inclinationibus se applicantem comparat cum tumore, morbosis et inflammatis corporis partibus adnascenti: ó oè xoXa; Trdpeatt ixda-oxc poupwvo; ot\'xT₍v toTc uirouXot? xat \'iXsYfj-ai-vouat if,? £~f₍\'tYvo[j.£vo;.

Pag. 164 F. animi errores, perturbatione comitante, periculosiores esse dicit, comparans eos cum laxationibus artuum, accedente vulnere; xai}dt-£p at [jl£i:oi Tpaufiato; ÈxjBoXat tcüv apamp;pwv, outcos at [ji£ta Trdöou; ötaoxpo\'iat Tf₍; \'iuyfp yaX£~(ÓT£pat.

Pag. 84 A. vitiorum mutationem in tolerabiliores affectiones signum esse dicit profectus in virtute, com-

14

parans earn cum aversione morbi in partes corporis non praecipuas: xaMirsp at tojv vdawv st? ra \\vr_i xupta

[JLSpYj TOL» lt;JM[LOL~Oi SKTpCiTTOCt OTjIXSlOV SIOIV, OU CpaöXoV , OUTWC Yj /azt\'a TOJV TTpOXOTTTOVTCUV sotxsv, si? 87l[etX£aT£pa iraftr, [xsi\'hatajxsvr,, xoctgc [iixpbv s^aXst\'cpsoDat.

Pro vocabulo xupta Petrus Nikitin (in mélanges graeco-romains tirés du bulletin de l\'académie impériale des sciences de St. Petersbourg 1892 tom. 6, pag. 10) mavult xatpta, ut sint; partes corporis, quaruin morbus letalis esse salet, stabilitque eam emendationem pag. 223 C, pag. 341 D.

A bibendo quoque et edendo complures comparationes scriptor deprompsit. Sic y s u e a ö a t, gustare, tropice adhibet pag. 38 C. Xcfyou [r/josvoc ysuopLevu;, pag. 81 D. avopt yeuaajjisvu) TrpoxoTrf₍? aKrftoüz sv tpiXoaoyiq, pag. 590 A. apTt ysudixsvo; cptXoao^t\'a;, pag, 806 D. oo\'Sr,? ysYSUfXEvo?, P^a§quot;- 595 D. YS\'jdjjievo; ocOXwv, in vita Sullae c. 3 pag. 452 F. ó 2uUa; toö Tiij.iaih.i , in vita Caesaris

c. 66 pag. 739 D. -pjaaaamp;at tou cpdvou, in vita Galbae ^c- ^I3 pagT- ^io58 C. Y£uamp;[ievoc icouaiaz, in vita Demos-thenis c. 6 pag. 848 D. YEuoap^vo; cpiXoTtjiia?, in vita Niciae c. 9 pag. 528 F. Y£ud|x£vot do£tas.

O £ 1 v y₍ v, esurire et 01 i y, v, sitire, sensu translato cupiendi posita occurrunt pag. 1 100 B. toivwvt^ È-atvou, pag. 790 D. v£ü)v otcpcóvTüiv od^r,;, in vita Marii c. 43 pag. 431 B. flujjuo öt\'ii(ovtt tou cpov£U£[v, in vita Catonis Maioris c. 11 pag. 342 E. ot^wot Tt[jLf₍s.

Pag. 42 D. dicit imprimis sententias dicentis audito-ribus cognoscendas esse , deinde dictionem esse consi-derandam, an elegans aliquid habeat et elaboratum, comparans auditores cum bibentibus, exstincta demum siti

15

obvertentibus pocula caelaturamque eorum contemplantl-bus: zocftó—cp ot TCtvovts?, otav -auawvtat otiiov-s;, tots Ta tooeufaata twv sxTrtoixaTwv uTOamp;swpoOat zal OTpscpouatv, o-jtw; sfXTcXrjaamp;svti ooyjiatwv zat dvaTuvsuaavxt ootsov tt₍v si\' Tl ZOjxibv £-/£t zal TCSptTTOV ETTiaZOTCSlV.

Pag^-. 625 E. in quaestione, cur seniores facilius litte-ras eminus legant, comparationem a vino temperando ductam habet; snrsp ouv -poe ty;v irJ-azvj zal acpoopoTYjTa [idXXov \'J—azo\'Jc\', Ta Ttuv YSpovTwv ataftvjr^pta, ~to: sv to) dvayiYvcoazatv tov £Yquot;_t\'6igt;£v dvTt\'iwttajjibv ou sspouotv, dXXa TrapdyovTs; aTCWTSpio to JSt^Xtov szXuouat Tr₍v Xa[Ji~pÓTr₍Ta T(o dipt, zaftd-£p olvov uoaxt, zaTaz£pavvu[i£VT₍v:

A comissatione sumpsit comparationem pag. 128 E., ubi dicit vinum, obsonia, balneum, corpori adhibita contra naturam affecto, pituitam bilemve concitare, sanasque adhuc partes corrumpere, speratae autem voluptatis et delectationis nihil conferre, sicut comissa-tores ebrii, in domum lugentium invadentes, non laeti-tiam et delectationem afferunt, sed fletum excitant; zaamp;d-sp si; otzi\'av Tcsvfbüaav SjijiiaAovTs: iTTtzwjxot [jlsiIuovts; ou cpiXocppoouv^v -apsa/ov oüo\' , dXXd zXaufljjLOi»; zal

ooupp-ous s-cit^aav, outco zal dccpootata zal oóa zal |3aXav£ta zal otvoc, sv ocójxaTt zaziu; zal -apd lt;puotv syovTt tol: \\i:(_i zaamp;saTwaï zal ötscpamp;opo\'at, zal yoX^v ztvsi

zal xapaTTSt zal TrpoosS-t\'oTYjatv, fjOu o\' ouösv dcioXo\'yw; ouo dTToXauoTixbv ouoèv otov ~pocEoozr_Jaaii.sv d~ootoco3tv.

In vita Arati c. 47 pag. 1049 C. comissatorum petulantia scriptori comparationem praebuit, ubi Aratus passus esse dicitur Aetolos multa cum petulantia et ferocia quasi per comissationem insultare Peloponneso: u)ot£ TroXXdzts /-a^T;; touc AitioXou; -apacr/ovTa: dvs/saöai zal

i6

TTspiopav, (oa-sp èv ttq risXoiTOVv^oip [xsxa TzoXkrfi

aa£.}qdaz xal ftpaautr^oc.

Pag. 14 F. adolescentes ad hoc assuefaciendos esse dicit, ut in auditionibus et leetionibus delectatione tam-quam obsonio modice fruantur, utiliaque et salubria ex iis cap tent; exi os [idfXXov ost xou? vsou? èv xat? azpoaasat zal dvayvwosoiv éamp;t\'Csiv, wairep oic» ^piufiivou; [xsipiw; xlt;^ xépirovxt, xb quot;/_pf₍atjxoM d—\' auxou zal xb oiox^ptov otwzstv.

Pag. 51 C. adulatorum velut superciliis adnictantem ac titillantem dicendi libertatem comparat cum amaris austerisque sucis coquorum peritorum; woTcsp ot Sstvot xiov öioTTotwv xot? razpoi? zat auaxTjpoTc fjOuafxaat

ypwvxat, xwv yXuzsojv dcpatpoüvxs? xb TrX^O[itov, ouxoj? ot zoXazsc oüz dXrjötv^v ouö\' wcpsXtfiov, dXX\' otbv STCtXXojTtxouoav s; ócppuo? zat YapyaXtCouoav dxa/vojc -appr₍atav Tcpostpspouotv.

Pag. 68 C. dicit ridicula et scurrilia in dicendi liber-tate, severis admixta, evanidam et inutilem earn reddere, sicut pravum condimentum, cibis admixtum, eos cor-rumpit: au[i,|jL£[i.fj^,[X£vov öè xb ysXotov auxoT? (scil. xot; aua-xr₍porc) zat j3cojxoXó)fov, wa-sp otxtotc u-iro\'xpt[jL[jia jjLoyÖTjpov, sEtxTjXov £ Trotst x^v TxappTjatav zat a\'/pyjaxov.

Pag, 125 A. vana gloria comparatur cum nidore: waTCEp u-b zvtar,? x^c y.errfi oózrfi dyo\'^isvot.

Petrus Nikitin (in mélanges graeco-romains tom. 6, pag. 16 St. Petersbourg 1892) in ea verborum inter-pretatione, quam Xylander proposuit, acquiescere nequit. Adnotat ad hunc locum; „mihi certe, pace virorum doctissimorum dixerim, vanos videntur vendere fumos, qui, quid vel nidor iste vel fumus sibi velit, simulent se scire. Quid multa ? Ipsa se praebet emendatie; u-b ztooYjc. Tam evidens est tamque facilis, ut credere

17

non audeam me primum in earn incidisse.quot; Est autem xtoaa gravidarum mulierum appetitio singular item cibo-rum, inde tropice pro quovis desiderio usurpatur. Cf. pag. 801 A. ztmoaca.

Pag. 524 A. inutilia atque supervacanea appetentes ne necessaria quidem retinere dicit, comparans eos cum hominibus gulosis, qui, post exstinctam sitim bibentes et edentes post sublatam famem, una evomunt, quae esurientes et sitientes ingesserant: wa-sp of tci\'vovts; [i.£-a

xb [XT₍ Ön{gt;f₍V T₍ eaamp;tOVTES [XSTGC xb [AT, TTctVYjV zal 00a OliwVXc? tj —etvcovxsc eXa^ov —pocsScfJioüatv, o\'jxcu; ot xwv d^pTjOxwv écptsfjievot zat -sptxxwv ouös xwv dvayzatiov zpaxoöatv.

Pag. 55 A. adulatorem cum coquo comparat: xoü Ss zóXazo: xoüx\' spyov saxl zat xsXoc, ast xtva -atotav ? -pa;tv Tj Xoyov s\'f\' fjOovT] zat -po: */dptv (ita cum Herwerdeno in Mnemos. 1890 pag. 369 corrigenda esse puto vocabula -poe Yjoov^v. Cf. 55 D., 55 E.) oio-otetv zat

zapuzsuctv.

Tp0\'.pr_t, cibus, sensu translato occurrit *pag. 12 F., ubi dicit orationem esse cibum animi; ó ptsv yap Xoyo; xpocp^ otavotac saxt\'v.

\'Apxufia, condimentum, metaphorice dictum ponitur *pag. 9 C., ubi requies laboris condimentum vocatur; quot;fj dva-auatc xojv —o\'vwv sax tv c/\'pxuaa.

Denique hue referendi sunt loci, ubi -^oucfxaxa, condimenta, metaphorice adhibita reperiuntur. Sic pag. 126 D. sanitatem condimentum maxime divinum etiucun-dissimum vocat: dX^amp;saxspov 0\'dv xtc strrot xr₍v Oytstav Yjöuajj-a flctoxaxov stvat zat —poc^vsaxaxov. Pag. 769 C. dicitur poësis sermoni modulos, mensuras, rythmos accommodare tamquam condimenta: xco Ao\'yo) -ot\'^at;

18

T₍o\'ja|jLaTa jiiXr, zat [xé-pa zal puamp;^ou? scpapp-ooaoa, cf. pag. 347 F.: Y) -otr^tzr, |iiXr₍ xal puöjxou; fjOuafxaxa to?; Tcpdy-jjictaiv u~0Tiamp;etat.

§ 3. Metaphorae a domo et supellectile

depromptae.

06pa, porta, metaphorico sensu dicta occurrit pag. 81 E. Tspl i%poc; cptXooocpta;. Pag. 128F. de febri instanti dicitur: -upsxou -apt f)6pa: ovto?. In vita Sullae c. 29 pag. 471 B. £-t f)\'jp7.tc Tffi -atptoo:, cf. in vita Arati

c- 37 P^ag- ^io44 D.

0 u p 10 s ?, fenestrae, comparationis ansam dant pag. 521 D., ubi oculos cum fenestris in viam prospicientibus scriptor comparat; sxsïvo [ilv \'^süoo\'c saxt, to AT₍[xozptTov sxo\'jauo; a^saat xa? o\'vsic, oiru)? [xyj —aoiywzi Oo\'puJBov, XTjV otavotav I; 10 xaXoDaai —oXXaxtc, dXX\' swatv svoov otxoupstv zat otaxptjjstv — poe xotc voTjXoïc, cóa-sp —apo\'otot öupt\'oe; sficppaystaat.

Tap-tcTov, cella penaria, sensu translate adhibetur *pag. 9 E., ubi memoria cella penaria eruditionis dicitur: atlxr, yap (scil. f, (jivr₍|jLT₍) wa-sp xr^ Tratosta; saxt xajxtstov. Item pag. 473 B. legimus: oxt 0\' é\'zaoxo; sv eauxw xa x^c euamp;ujxt\'as zat xr^ ouaöu|xt\'a? r/st xapttsta, at otacpopat xa»v Ttaöiwv OTjXouatv. Hue quoque pertinet, quod legimus pag. 672 E.: t\'otov xt xouxo XT) 6\'jquot;/-rj xafitstov eu-aihtor; a-oz.óTaflat [lapxupoüotv.

\'Eaxt\'a, focus et ara domestica, tropice de moribus usurpatur pag. 97 A., ubi est de parasito; iotav fjamp;ou; eaxtav ouz r/wv, i. e. proprios mores non habens; cf. pag. 5 2 A., ubi de adulatore dicitur; [xt\'av soxt\'av ouz I\'/wv ixovtaov. Sensu hospitii posita vox occurrit in vita Luculli

19

c. 42 pag. 519 F., ubi domus Luculli hospitium et prytaneum Graecorum, Romam venientium, vocatur: zat \'Qmc. ka-ia zal Trpu-avsTov \'EXX^vtzbv ó otzoc Yjv au~o5 toTs a\'f tzvc(u[X£vot; si; \'PojjjlTjV.

Admodum frequens est apud Plutarchum usus pro-verbii d cp\' ê a -1 a s a p / s a ö a 1, quod significat rem inde a principio et initio repeterè. Adnotat Gregorius Cy-prius Cent. I. 63. (vide Corp. Paroem. Graec. tom. 2 pag. 62) ad hoe proverbium; „s-t twv sv ouvdji-st ysvo-[xévtuv xat doixouv-cov touï otxstouc, sttsi è\'Ooc yjv trj

quot;EaTta —pwttj Tiov ak/Myj amp;c(üv öóstv \'is\'pïTat os tic —spt auxfjS [j-Ofloc toiouTo;* fdp quot;/ataXuöf^at Tr₍v xwv

Trabtuv dpy^v \'iaat tov Ata tt₍v [SaatXstav Staos|d[i.£vov ÈTitTpÉiai \'Eaxta Xapsw oxt av pouXotio* tvjv os t^v —ap-ftevtav aixr^oaoamp;at zat xd; drcap\'/d; -apd xtöv dvftpw—wv. Cf. Zenob. I. 40, quaeque ibi adnotarunt editores; Apud nostrum legitur v. c.; pag. 93 D., 549 E., *856 C., 920 F., 948 B., *1074 E.

Ilapa7:sxaajj(.a, velum, (Belgice; sensu trans

late adhibet, pag. 41 D., ubi sophistae dicuntur vocabula tamquam vela sententiis obtendere: xot; övójj.aat yptovxat Txapa-sxdafiaat xiov otavor₍(jLdxu)v. In disputatione de animi tranquillitate, pag. 471 A. simili translatione scriptor dicit: [j.Y, [lóvamp;v opa xd Xaix-pd zat xd -spt[3oT₍xa xtov CrjXoufjisvtuv u~b aou zat {laufxaCojxevtov, dXX\' dvazaXu\'j/a? zat otaaxst\'Xa?, t\'óa—sp dvilTjpov —apa7:sxaa[j.a , xr₍v ooEav auxwv zat xr₍v st:tcid-vstav, svxo; ysvou zat zaxoist -oWa ö\'jayspvj za\'t TioXXd; atjotac svouaac aOxot;.

Eodem modo - a p a z d X u pi jx a metaphorice ponitur in vita Poplicolae c. 3 pag. 98 E., ubi Brutus dicitur xtqo djjsXxspta -poc-ot/jjxaxt zat TiapazaXufifiaxt ttoxuv -/povov,

20

o)? sotze, ■/pr_iaa_la£VGC aacpaXsia? svsxa Trpbs xou? xupavvou?, in vita Periclis c. 4 pag. 154 A.; ou |j.quot;V₍v sXaamp;sv 0 Aajxiov A\'jpa TrapaxaXófxpia-t •/p(\'o[X£voc, in vita Marii, c. 29 pagquot;. 422 E.; zat yap toöto 7upos£8r_j/.£ (scil. 0 Mapios) to oocpbv (j)cjquot;p -apaxaX\'jpijjta x^c aiayuvr^, cf. in vita Agesilai, pag. 617 D., in vita Galbae pag. 1061 E., in vita Numae pag. 76 E., in moralibus pag. 27 E.: syp^aocxo XYj? aTtOpia? -ocpazaX6|jL[jiaxi, pag. 654 D.: -apoczaXu[x[jia xf₍? ■fjoovfj; xo azoxoc. (tenebrae velum voluptatis venereae). Nonnumquam etiam cppsap, putens, in comparatione invenitur. Sic pag. 799 A. administrationem reipublicae comparans cum puteo Plutarchus dicit eos qui fortuito et de improviso in earn incidant, perturbari ac poenitentia capi, qui vero sensim eo descendant praemeditati ac praeparati, eos et mediocriter ferre, quae eveniant et nulla re graviter affici: b.LK oja-sp sic ^rfp£ap, \'Ay.w., x^v —oXtxstav, xouc (xèv ÈfjLTrmxovxas aüxo(Jiax(«s za.t —otpotXÓYco? xapaxxsaflat /at [xsxavosrv, xou; oè zaxapatvovxa; èx —apaaz£\'JY₍; /at XoYtajj/jO /aiF f₍ouyt\'av, yp^aflat x£ xots -pay^aat [xsxpt\'to? /at TTpoc jj,r₍osv oua/oXat\'vstv.

Pag. 68 B. alludens ad proverbium A6/0; -apt ci p £ a p ■/ 0 p £ u £ t, (de quo vide Zenob. IV, 100. Diog. VI. 21) eos qui nimia acerbitate amicos potentes reprehendant, sibi ipsis exitium conflare dicit, tamquam saltantes circum puteum. Putei enim neque obstructa era habent, neque crepidines paullo altius exaggeratas, neque deni-que quidquam est, quod impediat, ne quis in eos incautior prolabatur. Si qui ergo circa eos choreas agant, magnum adeunt periculum, ne, dum progrediuntur, regrediuntur, corpus in orbem movent, saltitant, in puteum delapsi mergantur: To xotouxov £too: (scil. rrap-

2 I

pTjOta?), co /pójjjtsvot Trpoca-oXXuouatv iauious -r^ rapt to ttpsap \'jry/r^vj v\'zyywt öp^oófjisvot.

Similiter, ut nostrates, Plutarchus e o o t: - p o v, x d x-o 7c - p o v, speculum, in comparatione adhibet. Sic *pag. 14 A. oportere dicit parentes nihil peccando omniaque pro officii rationibüs agendo clarum liberis exemplum praebere, ut hi in ipsorum vitam tamquam in speculum intuentes, a turpibus dictis factisque avertan-tur; —po ttgcvtcov yap osT xou? —otTspa; tco [i.T₍0£v afxaptavstv ~a:)W a osT quot;pdcxTstv svapys; aOxou? TrapaostYfjia tolc tsxvoic tsj/A\'/zv) , tva Trpb? xbv toutcov [3tov c\'óa—sp xaxamp;Trxpov dTcopXsirovxss d~oxps~iovxat xiov aio^pwv epywv xal Xoytov.

Simili comparatione utitur pag. 53 A. de adulatore, qui se ad alterius exemplum componit; or/^v xaxo-xpou —af)(Tjv oflvcuov xal j5t(ov xat xtvr^axouv sixova; avaos^oficvov. Cf. pag. 85 B., *pag. 172 D.

Denique hue pertinet comparatio, quam invenimus pag. 765 F.: £v iratolv xat yuvatStv (oa~ïp sv zaxo—xpot; etoiuXov auxou (scil. xou ftst\'ou xat {}au(xaotou xaXou) ciavxaCo-(jlsvov ottóxovxe; xat (^yjXacpwvxs?.

Pag. 139 F. mulierem divitem, nec viro similem se gerentem nec mores consonos habentem scriptor com-parat cum speculo, auro et gemmis ornato, imaginem vero rebus similem non exhibenti ideoque ad usum nihil valenti: coa—sp iao\'-xpou xaxsaxsuaap-ivou Xpuoco xat At\'ilotc fj\'-psAoc o\'josv èoxtv, et jxr, ostxvuot irp [xopep^v ojjiotav, o\'jxco; ouos TrXouota? Y^czl^J-^£t^ w^atc, st [ir, -aps/st xbv pi\'ov o[i,citov xco dvopt xat oujjLCpwvov xb

Pag. 384 A. a speculi laevitate comparationem de-sumpsit, ubi „cyphiquot; facultatem animi imaginatricem et somniorum capacem laevigare dicit instar speculi; xb

22

y.uz\'. to cpavtaoTtxbv zat oszxixbv övstpwv [xoptov u)ct—sp za-o~pov a-oXsatvst.

Pag. 718 E. in omnibus mathematis, tamquam planis et laevibus speculis intellegibilium veritatis vestigia et imagines apparere dicit; Tzdai fièv ouv -otc xaxoufjisvot? IxaÖT^aatv, wa-sp aa-pajBsat zat Xetot? zaxó—xpot?, £(icpatvsTat Tf₍c Twv voTjTuiv aXrjamp;sta? t\'/vr, zat st\'öwXa.

P^aö- 736 B. divinandi facultatem, densato spiritu obscuratam comparat cum speculo caligine oppleto: xots ot, awjjiaot -a; iuyct: aufXTiaOsrv avayzr, zat jjidXtaxa Tzayyvjixivvj toD ~v£Ó[i.aTo; d|j.aupouai}at ~b fxavrtzbv wazsp zaxoTTTpov ójAt/XYp ava—t[XTrXa(ji£vov.

Nee rariores sunt loci, ubi a-fYsta, zw,s-a, in compa-ratione occurrunt. Velut pag. 39 A. ait eos qui potissimum nugas audiant, aures suas tamquam vasa inutilia et vitiosa, quavis potius, quam necessaria aliqua re implere: drtact -po; exépous Xoyoo; zat cpXuapou;, wc dyYcta ïauXa zat aabpd -ra wta —dvxwv jxaXXov t₍ tojv dvayxaiiov £fjl-i[jt—Xavxe;.

Alibi pag. 81 C. hominibus dicit, quando veris imple-antur bonis, fastum decedere et arrogantiam remitti, quemadmodum vasis, humorem recipientibus, aer exclu-ditur; zaf)d~£p dyjaiiov zsvüiv uypbv o£)ro[X£viov ó ivxb; d^p

UIT£C£t(3tV £Zamp;Xlpd|i.£VOC , O\'JTÜJC dvi}pu)—Ot? quot;XTjpOU[i.£VOtC TIOV

dX^Stvaiv dyattcuv Èvotowatv ó xu\'io; zat yrp^Tat xb olV₍[i,a [i.aXaz(jL)T£pov.

Pag. 407 B. poëtae dicuntur metra et numeros tamquam vasa quaedam oraculi vocibus circumplicare: ttoXXwv 0\' TjV dzo6£tV , OTt —OtTjTtZOt TtV£C dvOp£C £ZO£ydjJ,£VOt td? \'itovd? zat u7toXa[Xj3dvovTEs £—tzdO^vxat -£pt xb •/pr_JaxY_Jptov, i-r, zat |jL£xpa zat pui)(j(.ou? oTov dYY£ta xots ypTjap.ot; £z xou —poexu-

yOVXOC ~£p t7T/.cZ^rjVX£ ;.

Pag. 782 F. philosophus ait; homines simul ac potes-tatem adepti sunt, ostendunt utrum sint prudentes an ineruditi, sicut vasa integra et vitiosa turn demum bene discern! possunt, cum aliquid infusum est: wo-sp twv xsvojv d\'f\'fetojy o\'jx av oiayvotr^ ~o axspatov xal to ttsttcivTjXo; , dXX oxav ey/éyi; cpatvstat xb psov o-jtco; at aaftpat \'iu/ai ta; eco\'jaiac fjtTj aTSYOuacct, psouatv sew xaic s—titujjua\'.;, xa¹., öp-catc , xat? aXaCovei\'ai? , xaT; «TOtpozaXfat?.

Siró-cco;, spongia. Inde comparationem petivit Plu-tarchus pag. 792 B., ubi Lucullum, postquam in vitam otiosam se demiserit, spongiarum instar, tranquillitate enecatum esse dicit et contabuisse: stts! os ji.samp;f/.sv iauxbv sic St\'ov aTtpazxov zat ot\'atxav oixoupbv xat acppovxtv, cua-sp ot a-ó-\'^ot, xat; quot;caX/jvat; EvvszptoUstc zat /.axaji.apav9st;

§ 4. Metaphorae a familia et cognatis petitae.

Primum de singulis familiae membris, quae Plutarchus in comparationibus adhibet, videamus.

flax^p, pater. In vita Poplicolae c. 10 pag. 102 A. Brutum patrem libertatis censeri a plebe dicit; Bpoüxo;, ov Traxspa xtj? eXsuDsptac svopttCcV ó of^oc. Cfr. in vita Arati c. 42 pag. 1047 A., ubi legimus Aegii mulieres et pueros oravisse Aratum, uti maneret, tamquam com-munem patrem eum amplectentes; £^T₍pxT₍vxo oauxoO (scil. xou Apdxou) zat ^uvarzs? zat —at os; tua-ep Tcaxpo;

zotvou TTspte^djiEvot.

Mr₍xr₍p, mater. Pag. 345 F. Athenas matrem et nutricem benignam multarum artium vocat; ttoXXwv asv f₍ -oXt; [XTjXTjp zat xpocpb; xs/vtov yéjovsv. Pag.

413 C. providentiam comparat cum benevola et proba

24

matre: ttjv —pdvoiav, warsp suyvw^ova [x^xspa xal ^p^ax^v, ~avT7 TTOtouoav -^rv xal cpuXaxTouaav.

\'AosXcsTj, wör. In vita Pelopidae c. 13 pag. 284 E. Pelopidae Thebis actionem sororem Thrasybuli facti a Graecis nominari dicit: -aÓTïjv tVjV irpa^tv, apstal; [xsv avópwv zat xivouvot; zal dftoat TrapaTrX^aiav ~Yj 0paauj3ouXou YSvofASVTjV zat [jpapsuamp;sTaav ó[xoi\'ü)? u-b xf₍c x6y_r₍c, dosXaT_tv EZEtvYj? -porrfi\'opsuov ofEXXTjves. Similiter in vita Arati c. 16 pag. 1034 A. Chares scripsisse fertur ad populum Athenien-sium, se victoriam reportavisse sororem Marathoniae; XapTjc fi.sv -|quot;zp £v xtvt iJ.7.yr| Tipb? xouc [BaatXswc axpaxrjou? suxu^/jja; sypais xo5 or^w xiov Afl^vauov, wc vsvfzTjZOt x^? sv Mapaamp;wvt jxa/YjC aozkz,^.

quot;E z y 0 v ci t, proles. Pag. 489 G. malorum tolerantiam progeniem moderationis animi noster vocat; dvschzaziav [xsxpioTraösi\'a? szyovov. Cfr. in vita Artaxerxis c. 24 pag 1024 A. ostXtav szyovov xpucpv^c.

Ha toss, pueri. Pag. 123 B. Zeuxippum narrantem ftngit Plutarchus, Glaucum medicum suadere, ut sani cibos, aegrotantibus exhiberi solitos, sumamus et gus-temus, neve puerulorum instar formidemus illam victus rationem: d—xeaamp;at yap auxwv (scil. xuiv xpocpwv, a; tmz-cpspofxsv -fjlc zdfiwoat) ota */povou Trap^\'vst zal ysusaflat, auv-söt\'Covxas auxou; sv xio uytatvstv zat [j/V, xpifxovxas wa-sp xa -atodpta fjttooüvxas szstvTjV x^v ot\'atxav. Sic pag. 132 E.

legimus; ct\' xt; zaöaTrsp of Tratoe? ostvbv rjslxat Ttpb xoö Trupsxxstv [xr₍ -apaxt\'flsaflat xpaTreCav.

Pag. 447 A. dicit nonnullos esse qui contendant, cupi-ditatem, metum, reliquasque omnes eius generis affec-tiones pravas esse opiniones atque sententias, non in una aliqua animae parte obortas, sed momenta ac

25

motus totius principis animae partis, assensiones atque impetus, denique actus quosdam, qui facillime alio recidant, quas affectiones cum puerulorum impetibus comparat, vehementiam imbecillitatis causa lubricam habentibus et inconstantem; svtot os \'-iaat, zal s-tvbpiav zal opY\'/jv zat csópov zal toc Totauxa rJrrsj. oo\'ca: stvat zal zpt\'ast? otvtjpa;, oü -sol Iv tt Ytyvoixsva; rf₍c iuy_r₍c ijls po:, akk oXod ivj ^YSfiovtzou po-ac zal sT;sts zal auyzaraflsastc zat ópjxa;, zal oXwc evspysta; Ttva: oO\'aac ev oXt\'ytp p.£Ta-7:Tu)Ta;, wa-sp at xwv —atottuv (Sic enim cum Herwerdeno in Mnem. 1891 pag. 285 legendum est pro -at\'owv. Cf. infra pag. 458 D.) sirtopojxal to payoaTov zal to acioopov £-to\'faXs; utï\' aoösvst\'a; zal aj^s^atov syoyatv.

Pag. 458 D. ulciscendi sui rationem, quae ab ira dependet, plerumque inefficacem, ut quae fere in mor-sum labiorum, frendendum dentibus, vanas incursiones, maledicta, stultas habentia minas, insumatur, ac deinde ridicule, antequam ad tinem, ad quem festinabat, perve-niatur, ultro concidat, comparat cum puerulis, in cursu ob virium exilitatem concidentibus antequam ad finem propositum perveniant: dXXa zal -poe a|X\'jvav a a a azottojv tov ot\' opY^; Tpó-ov aTipazTov euptazio Ta —oXXa, OYiYjj-aat ystXwv zal Trptasatv óoovtcov zal zsvaTc i—topojj-at; zal pXaacsr₍[j,tatc a-ctXa? dvor^Tou? syoóaat; zaTavaXtazojxsvov, stö\' (óaTTSp £v Tot? opó|j.otc Ta Tcatota T(o [jLr₍ zpaTStv iauTiov TCpOZaTaTTtTCTOVTa TOO TsXoU; £\'i 0 aTTc\'JOct YcXot\'oJC.

Pag. 469 D. homines, una aliqua in re fortuna obtur-bante, inique ferendo et lamentando cetera omnia sibi inutilia reddentes, comparat cum puerulis, qui si quis ludicrarum rerum unam ipsis auferat, reliquis etiam omnibus proiectis, plorant atque vociferantur: coa-so

20

xa [Aixpcc TCatoapta a-o toXXamp;v -atyvitov av sv ti? dcpsX^xat ti , zat Ta Xot-a —avTa -poppt^avTa (sic enim cum Herwer-deno legendum esse puto pro codicum lectione Trpoa-ptiavTa cf. Mnem. 1891 pag. 286, v. Herw. Plutarch, pag. 17) xXatst zat jSoa, tov aÜTov Tpo~ov f^a; —spt Sv óyX\'^ösvTa; utto Tf₍c tü\'/^c , zat TaXXa TïdvTa Tïotsiv avdvTjTa ÉauToTc öoupo(X£Vou; zat ouacpopouvTac.

Pag. 600 E. dicit, ubi in ipsa re nihil sit mali, sed omnis dolor inanis. opinionis errore confictus sit, rationis lumine propius admoto, nobis detegendum esse, quidquid vitiosum, vanum et tragice inflatum nobis obiicitur, sicut larvas pueris metuentibus proprius adhi-bemus retectas, inque manus tradimus, ut assuescant eas contemnere; wv ofj cpuat; oüoèv ïyei zazbv a)X oXov zat —av to Xü—oöv az zsvrjc 00;quot;^; ava~s—XaaTat, TaÜTa oet, zafldarsp Tamp;t? osootzo\'at Ta —pocwircta -atotot; \'^/aL

Gtto yslpa -otoOvTs; zat dvaoTpscpovTS? £amp;tCo[xev zaTacppoveïv, o\'jto); syfu? dquot;T^ii-ivjuc zat auvspstoovTa? tov Xoytap-bv to aaflpbv zal to zsvbv zat TETpaiwor^svov duozaXü—TStv.

ruvr_n vihLier. Pag. 348 F. tragoediam cum muliere sumptuosa comparat, quam Nicostratus, Meniscus, Polus, aliique histriones comant atque gestent in lectica: Tpa-ytzot o\'aÜTor? OirozptTat zat NtzoaTpaTot zat KaXXtTrirtoat zat MT₍vtozot zat 0£Óott)pot zat FlcoXot auvtTwoav, (La—ïo yuvatzb; -oXütsXo\'j; TYp Tpayojotac zoji-fitoTat zat otcppocpópot.

Pag. 693 D. vinum, aloe aut cinnamomo vel croco infectum, comparat cum muliere comta: ouzouv zat Tbv itvov ot jxèv dXoat; yptoTt\'CovTec r, ztvvajxu)[ioi? zat zpozot; £\'iT₍o6vovT£;, axjTïcp Y^uvatza zaXXcu—tCouatv Et? Ta aujXTo\'ota zat TipoaycuYcuouatv.

Ad pertinent metaphorae, pag. 46 E., ubi legimus

27

opa —sTsuovte; i/. cptXoaocpi\'a;, et pagquot;. 692 D., ubi i^cuvouytCsiv ad meri difFusionem per colum trans-fertur itaque ponitur pro ötr^stv sive otaxxav sive ovjUIivj : scsuvou^tCouat xbv axpaxov xal a~of}r₍Xuvouar; ot otYjamp;ouvis?.

lam transeamus ad metaphoras, quae spectant ad hominum iuventutem, amorem , senectntem, vwrtem.

Fevvav, procreare sensu translate adhibitum occurrit pag. 143 E.; Yj xXi\'v-/] yswa otacpopas, pag. 536 F. yswaiai to tv.a\'jc , cf. pag. 316 C. F 0 v 1 ja 0 c, fecundus, pag. 86 C.: £-/j⁽)pc/.: -pvijjuoTa-a iraamp;Tj, pag. 165 A.: r^v yamp;v[[xov a-dar,; axoXaatav, cf. pag. 788 E.

Tt-amp;r_n nntrix. Pag. 673 A. scriptor dicit animum corporis appetitionibus inservire atque eius desiderüs se accommodare, exinde illo ministerio defunctum et negotiis vacuum, suas ad voluptates se convertere, disputa-tionibus se recreantem et disciplinis, comparans animum cum nutrice, quae turn demum, cum saturatus est infans et indormivit, ipsa pro se commodo cibo potuque Iruitur; («a-sp ouv at ta pps-fT] d/wfJu\'Couaai Tpociot (jiixpa fxsTc\'youai Tfj? T.öovr s, OTav 0 szsiva zopsawat zat xotfjuawaï Tcauaajisva xXauö[jiup[a[jiü)v, T^vtxauTa xat) ÉauTGcc Y^lT^v0\'f^A£vat quot;p^\'fopa atTia xat ttotk XafijSdvouat xal d—oXauouotv outcu; f, iüy_Y₍ Ttuv —cpt Tidatv xal ppcoatv f₍oovü)v jj.£T£y_£f Tat; toü aó)|j.aTO? op£?£ot ot\'xTjV TtTamp;fjS UTCTjpsTOÜaa, xal yapiCojJ-svTj öso(i,svo) xal Tüpauvouoa Ta: s-tfJujxta;, OTav o\'szsïvo [isTpi\'tu; sy/j xal ï₍aü-ydaïj, rpayfjtaTwv d—aAXaysraa xal XaTpsta?, TjO\'/j to Xot-bv £—1 Ta; aurTj? fjOOvd? Tpi-STa\'., Xoyot; £utoyo\'j[i.£VT_J xal [Jiaftr,-jiaai xal foToptat; xal toj Cr_iT£tv Tt ^ dxoustv twv —spiTTwv, ubi Tj ante dxousiv inseruit Madvig. Advers. critic, pag. 651.

Pag. 330 B. Plutarchus narrat Alexandrum gestavisse vestem ex habitu Persico et Macedonico compositam,

28

addens, eum prudentiorem fuisse, quam qui chlamydem unicolorem admiraretur, tunicam punica praetextam contemneret infantisque in morem eum retineret vesti-tum, quem maiorum usus, tamquam nutrix circum-dedisset: xouvavttov yotp r_tv dao\'^ou zal za-\'j\'swfisYf^ tt₍v fjLÈv auxo^pouv yXajj-\'joa daufjidCsiv, xbv os irsptTtamp;pcpupov •/ito)va oua/spatvstv ^ -dXiv sxstva [xèv atrfxdCstv, Toutot? o\'sx-£-Xf₍/amp;at oiV/jv VTj-fou TTcctob; c£uXa~ovTa r^v TLsp[j3oXr₍v, TjV vj iraTpio; autiö ouvTjösta zaffd-sp titiPr, Trspts^/.sv.

Pag. 439 F. Paedag-ogos, animos puerorum consue-tudinibus fingentes, comparat cum nutricibus, infantium corpora manibus formantibus; coa-sp at -i-Da; zaï; /spsi to ocojia —Xdttouaiv, outw to tjÖo; puamp;fn\'Couoi toT; samp;sat (scil. 0! -zioz\'fWfot)_: cf. *pag. 3 E., *pag. 9 A.

lt;1\' ï a t p 0 v, phillrum, poculum amatorium, sensu translate illecebras significans occurrit in vita Numae c. 16 pag. 71 B. TTjV Y^e(üPT^t\'^av ^ Noufxds otov stp^v/j? cptX-pov £jj,|j,!;a: toTc toxitaic.

In vita Aratic. 33 pag. 1042 E. Ara turn saepius Piraeum aggressum, neque ob infelicem successum defatigatum sed eo ipso, quod non multum a potiendo eius abfuisset, animum confirmantem comparat cum iis quibus res in amore sint minus secundae; iofyioas. os zat aihb: óquot;ApaToc —oXXdzi; ója~£p ot ouospwTs; STrr/ctp^aa; t«gt; rictpatct zat ~pb: Ta; otajxapTta; oüz d-ozajxojv aXXa to) -apa [itzpbv ast zat o\'jvcYY\'j: d—oacpdXXsaflat tojv sX-tocov —po; to ftappstv dvazaXou[x£vo;.

Pag. 61 B. dicendi libertatem, cum adulatione con-iunctam, comparat cum lascivarum mulierum morsibus, voluptatem excitantibus atque titillantibus; sotzs ydp ^ TotauTYj —app^at\'a Totc twv dzoXdaTtov orjfxaat yuvatzwv,

29

èfstpouaa zal Y^apY^a^^t\'Couoa tw oozouvtt Xuirsw to fjod^svov.

P^ag. 93 C. ab inconstanti lascivarum mulierum amore comparationem petivit, quo loco miserrime depravato legimus; alxtov oè [icta tïoXXwv aXXwv ouy f₍zioTa quot;\'\'st; cptXt\'ac /.T^otv Tj tfj? TToXustXi\'a; fjpsct;, (ua~sp dzoXaoxcov Yuvatzwv tfö TioXXazi; zal ttoXXoT? aujji—Xszaafla! twv -pc\'oxwv zpaxstv [i-Tj o\'jvajxivoi; ajxsXoujxsvtov zal aTroppsóvxcüv.

Ultima verba Madvigius in adversariis criticis egregia sagacitate emendavit legendo: aJa-sp spto; dzoXaarwv y\'jvatziov. . . . zpaxsiv ouvdpisvo;. Etiam verba alxtov— zxf₍atv iure ofFenderunt criticos. Larsenius (in studiis criticis in Plut. Mor. Hauniae 1889 pag. 101 sqq.) ad hunc locum adnotat: „\'Evavxtov, quod pro alxtov substi-tuendum esse censuit Wyttenbachius quodque receperunt Dübnerus et Bernardakis, difficultatem non tollit; nam phrasis èvavxiov si\'s xt vix Graeca est; nee magis placent ea quae Reiskius coniecit; si; cpiXta; ouoejita? zx^atv vel si? d\'ftXta; zxf₍atv, quoniam his coniecturis in dicendi genus aeque abstrusum incurrimus; et si Hercherum secuti svavxtoüxat—-po; scribimus, vereor, ne mutatione admodum improbabili longius aequo a codicum vestigiis abducamur. Mihi accuratius rem deliberanti non verba tradita mutanda, sed lacuna explenda esse videtur. Quae interciderunt fortasse ita suppleri possunt; alxtov os jj.£X7. TroXXtov aXXtov ouy y₍ztaxa xoü jj.f₍zstv si; züJac zxf₍atv.quot; Qua lectione recepta omnia recte se habere puto.

Pag. 134 F. homines qui cruditate laborantes contur-bantia ac corpus corrumpentia medicamenta adhibent, ut impleri rursus et voluptate frui possint, comparat cum libidinosis mulieribus abortum aut foetus interitum efficientia venena sumentibus: xapazxtza; zal cpflapxtzd;

3°

cpapixaxst\'a?, scp\' Sc —oXXoi cpepovTat -poyót\'pw;, xaöarsp axóXaatoi -(uvatzsc, ex^oXioic ^ptojxsvat xat cpöopi\'oi? uiilp xou -dXtv 7rXr₍poüaöat xat YjBu-aöeTv.

In vita Lycurgi c. 29 pag^-. 51 E. loquacitas, sermo-nem futilem et stultum efficiens comparatur cum semine eorum qui rei venereae intemperantes sunt: wc yap xb aTrspjxa Ttuv Trpbc Totc auvouoi\'a; axoXaaiuiv ayovov (óc xa Tramp;XXa xat axap-óv éaxtv, ootwc f₍ -po; tb XaXstv dxpaat\'a xsvbv xbv Xoyov Trotst xat dvo\'^xov.

Pagquot;. 470 A. eos qui semper alienam famam et for-tunam admirentur, comparat cum adulteris, alienas semper cupientibus mulieres: of os -oXXot xbv iauxwv jBt\'ov, c/ovxa —oXXac oux axsp-st; avauswp^ast;, £(oaiv, scto pAs-—ovxsc ast xat daufiaCovxec aXXoxpta; oóca? xat xó\'/ac, (oa-sp jjiotyot X7c sxspwv yuvatxa;, auxuiv oè xat xcöv iöt\'tov xaxa\'fpo-voOvxsc.

F -7₍ p a c, senectus, metaphorice adhibitum occurrit pag. 736 A., ubi finem autumni anni senectutem vocat: l\'otxc oè xou èvtauxoü Txsptto\'vxoc otov Y\'^pac stvat xb cffttvó-tupov.

T d cp 0 ?, sepulcrum , tropice usurpatum invenimus in vita Bruti c. 2 pag. 985 A., ubi Plutarchus Brutum scribentem facit; EdvDtot xt₍v sjj/^v süspYEatav uTxeptoo\'vxs; xd\'fov d-ovota? iayr/aat x^v -axptoa.

\'EvxacptdCstv, funerare, in metaphora occurrit in vita Dionis c. 44 pag. 977 D.: wairsp svxa^tdaat xt₍v xupavvtöa x^-^ —oAst TrtTcxouaav ÈpoüXsxo (scil. ó Atovuatoc). i. e. tyrannidem ruentem urbis exitio parentare volebat.

Pag. 336 F. dicit exercitum Alexandri post eius mortem dissipatum esse ceu cadaver ex quo anima effugerit:: coaTOp xd vsxpd a(op.axa, xf,; ÈxXt-oyar,;, ouxsxt auvs-

axY/.sv o\'jos au[i.TX£Ciuxev, dXX sctaxaxat xat otaXu£xat d—

3i

o!XXr₍X(uv zat aa—svra xataccfttvstquot; ootuk izeiaa xbv \'AXs:av-opov f₍ ouvajjii; TjOTraipev, sraXXeto, écpXsyiJLaivc, rispotzxai? zat MsXsaYpot; zat SsXsuzotï zat \'Avrtyovot; tuoTrep Trvsufxaot ftspjjiotc £Tt zat ocpuYfiots ota-iouat zat Btacpspofisvot;^- ts\'Xoc ö\' dTïamp;jjiapatvofjisvTj zat cpötvouoa Trspt aur/jv otov soAa; xtva; dvsCeosv djcwtuv paotXswv zat ^■j\'£(i,ovojv (jju^oppayouvitov.

2 a ir s v t a z a - a cp i) r; £ t est Herwerden! emendatio ver-borum misere depravatorum a—£tat zat zeu-fsi. Cf. v. Herw. Plutarch, pag. 12.

§ 5. Metaphorae ab educatioxe et schola ductae.

AtoaazaXsTov, schola, in praeceptis coniugalibus pag. 144 F. sensu translate positum occurrit, ubi tha-lamum uxori scholam vocat aut modestiae aut impudi-citiae: (ó; xbv MXafJ-ov au-yj (scil. -pvaTzt) otoaczaXfitov s\'jTCfci\'a; Tj dzoXaata? •y^£VT(^afV^£V0V*

Pag. 59 F. adulator, exigua tantum peccata repre-hendens, maiora autem nihil ad se pertinere putans, comparatur cum grammatico ob tabellam ac stilum puerum increpanti, soloecismos eius et barbarismos dis-simulanti: \'(méurj ö\' öXtycupi\'a zat —atocov aai).-ia zat d-tjj.t\'a yaji-ctr,; zat quot;po; otz.Etou? u—cpo\'^t\'a zat ■/pr^axtuv oX£i)po; ouSiv saxt -Kpo; aüxbv (scil. xbv zo\'Xaza) aXX\' ot^wvo; iv xouxot? zat otxoX[j,o;, 0)3-30 ypajxjjLaxtzbc é-trX^xxcov zatot -£pt oéXxoü zat *cpacp£tou, aoXotzt\'Covxoc ö£ zat ^apjjapt^ovxo; 00 öozöjv dzou£tv.

Pag. 141 C. habet metaphoram a numerando digitis ductam. Dicit nempe philosophus: 0£r jxr, xot? ojjijj-otat -j\'a[i.Eiv, [iTjöè xor? oazxuXotc, non ocidis, non digitis uxor ducenda est] quam metaphoram ipse explicat, dum pergit:

32

cooTtsp evtot \'l^\'-fi\'aavxcC raaa cpspouaav Xa(i,[3avouotv i. e. quod faciunt nonnulli supputantes sponsae dotem ac divitias.

Pag. 611 A. non totam vitam ob unicum dolorem tristem habendam esse dicit, comparatque earn cum libro, unicam lituram habenti, dum reliqua omnia pura sunt et sincera: oirsp fjfjuv -ocamp;sTv ou —pocY₍xs[ ouzocpavxotjat xov éauTwv ptov, si aiav layyjxsv, coaTïsp p^Xtov, aXot^Yjv sv racat xaUapor? xat azepai\'ot? toT? akXoic,.

§ 6. Metaphorae a litdis depromptae.

Ut poëtae et reliqui scriptores, complures Plutarchus metaphoras petivit a hido tesserarum. Sic vocabulum avappiTuxsTv, quod proprie tessaras vel talos iacere significat, de eo qui periculosum aggreditur laborem, usurpat; v. c. in vita Arati c. 5 pag. 1029 B. avappm-tsiv xb 7:av -po; sva -/tvSuvov, in vita Niciae c. 11 pag. 531 A. cbappt\'iac xov zi\'vouvov, in vita Demosthenis c. 20 pag. 855 B., in compar. Sol. et Poplic. pag. 111 B., in compar. Ages, et Pomp. c. 4 pag. 663 F., in compar. Dionis et Bruti c. 1 pag. loio A.

In vita Bruti c. 40 pag. 1002 D. Plutarchus Brutum dicentem facit, se coactum esse res patriae in unius pugnae discrimen adducere, quod hisce verbis signi-ficat: dva-p.aC\'j\'ji.cvo; otci [jua; avappT\'iat ~bv -spt r^c

—axpfoos x6|j0v.

In vita Fabii Maximi c. 14 pag. 182 B. de Terentio Varrone lesjimus: of.Aoc rv suöuc a-stpia xal flpaauxTTt xbv

O ( quot; 1 quot; ti I I

—spi X(öv oXtuv avapptiojv xujBov.

In vita Coriolani c. 3 pag. 214 D. comparationem a tesserarum ludo petitam invenimus, ubi rege Tarquinio,

33

Roma pulso, ultima experienti ad patriam regmimque recuperandum legimus: jj.quot;a iroXXotc [layat xat fjTxas wo-sp ea/axov xóSov dcptsvxt -XstaTot [xsv Aa-tviuv, tïoXXoi oè zat Twv otXXwv quot;IxaXtwTwv auvsXajxpavov xai ao\'(y.a.Tr^o\\ £-t

gt; c O r

TT₄V 1 (OJXYjV.

A t a x u |3 s u s t v, aleam iacere, sensu translate periculi subeundi dictum occurrit pag. 70 C., ubi Plutarchus Diogenem Philippo, quaerenti num explorator esset, respondentem facit: -avu (xsv ouv xaxaaxo-o? , w lt;l)i\'X[--e , xfjC a^ouXtas aou zal xf^ avotac, ot\' oüösvb? avayzaCovxo? ep^TQ TTspl xfjc paotXetac zal xou ocofxaxo? wpa [xta oiazopsuatov. Cf. pag. 128 A., 606 C.

Proverbium a calculorum ludo ductum pag. 783 A. invenimus, ubi dicit cunctationem et mollitiem a certa-minibus civilibus nos avocantes, cum plurimas alias praescriptiones usurpare, turn ultimam senectutis excu-sationem quasi a sacra linea adducere; uXsiaxa? at Trpbc xou; —oXtxtzouc d-ewvac d-jrozv^aet; zat [xaXaztat quot;poepdast; syj\'jaai, xsXsuxatav a)a-£p xtjv dep\'tepd? ÈTrdfouot xb quot;cfjpa;.

De proverbio xr₍v dep\' tspd? (scil. ypajjififj?) \'LtjCcov ztvstv vide Diogen. V. 41, quaeque ibi adnotaverunt editores.

Denique e talorum ludo petitum videtur verbum -apa-SdXXsoamp;at, quod sensu periclitandi iam apud Homerum II. IX, 322 usurpatum invenimus. (Homerus autem lesser arum ludum non novisse videtur, sed novit talorum. Cf. II. XXIII, 88.) Apud Plutarchum tropice adhibitum occurrit in vita Artaxerxis c. 19, pag. 1020 D. u-èp xwv (jts-ftaxtov TrapapaXXop-cvo;, cf. pag. 995 D. Simili translatione Trapd^oXo? ponitur in vita Galbae c. 1, pag. 1052 B., in vita Dionis c. 23 pag. 968 A. -apajjóXamp;t; 7ïpd-c[iaat, in vita Antonii c. 69 pag. 948 C. spyo) -apot-

3

34

póXo), -apajBoXtu; in vita Arati c. 27 pag. 1039 D., c- 35 pag- 1048 E.

Pilae lusus, qui mutuis emittendi et accipiendi par-tibus continetur, scriptori nostro comparationis ansam dedit pag. 45 E., ubi dicit inter dicentem et auditorem, si uterque recte officium tueatur, quandam concinnita-tem esse, sicut in pilae ludo iacientis et excipientis corporis motus concinni esse solent; oxj-ep sv t(5 ocpoctpt-Cetv Tco ^aXXovxt oet auy/ttvoupevov eupuf)[jL(u; cpspsaöai ~bv 0s)j0|i.sv0v, o\'jtwc £~t xüiv Xójwv sG~i xt? s\'jpüOp-ta zal wept xbv Xsyovxa zat Tcspl xbv axpowjisvov, av éxa-spo; to 7rpo;r/.ov auTogt; ttuXaTTTf).

Hue quoque referenda est imago, quam adhibet pag. 582 E.; r₍ -fcip \'/apt;, ouquot;/ ^xiov oeoji-svr, xou Xa^Savovto?

Tj TOU OtOOVTO; , £C «[JLCpOtV TcXstOUTat Tipb? TO ZaXÓV, ó Öl [AT,

o£;d([j.£vo; woirsp ocpafpav su tpepofjiivTjv zaxïjo^uvsv aTsXr, Tisoouaav.

Denique ad pilae lusum spectat, quod legimus pag. 38 E.; zcuto\'. toT; jj.£v ocpaipt\'Couotv ajxa to5 [BaXstv zal tou Xapsiv TTjV a\'-satpav [xaamp;TjOtc* sv oè r/j tou Xóyov quot;/psi\'a to os^acjamp;at zaXai? tou —posoamp;at TtpÓTepdv eaTtv.

§ 7. Meiaphorae ab arte equitandi petitae.

\'11 v t a , habena, et •/ a X t v 0 ;, frenum, crebras nostro praebent metaphoras. Sic in vita Arati c. 45 pag. 1048 C. Aratus dicitur regni habenas Antigono tradi-disse: Ta; ^vta; -apaosoiuzw; \'AvTiyo\'voj.

*Pag. 13 E. metaphoram a remittendo et adstringendo habenas ductam reperimus; scpsTvat (lege cum Dübnero dcpsïvat) zal •/aXaaat ta; ^vtac ta?; £~ti)\'jjj.!a(c twv Ttatotuv, tots os —aXtv avTtTsIvat.

35

Pag. 580 A. superstitionem frenum idoneum ad popu-lum regendum vocat philosophus. Dicit nempe h. 1. civili-bus viris fortasse non inutile esse, ut superstitione, quasi freno, multitudinem compescant et ad utilia torqueant; TToXtiixot? [ilv dvöpdat xat -po; auöaoïj zat dzoXaatov u/\'j.vt ■^va\'czaaixsvot; Cf₍v oux taco; sau\'v, wo-sp è/. yaXvmj

-■7_ti ostotoatfxovta; —po; tb oup-cpspov avTta-daat zat |j.STa-aTYjaat xou; TTOXXOU;.

Pag. 328 C. Critiam, Alcibiadem, Clitophontem, prae-cepta Socratis neglexisse dicit. Quod, metaphora de equis intractabilibus sumpta, hisce verbis significat; Akka KptTt\'at zat \'AXzt|jtdoat xat KXsttocfwvxss, xbv Xoyov auTou (scil. toü Stüzpa-ou;) wa-sp yaXtvbv sx—uaavTs;, aXXï] ttt] -i:ap£Tpd-Y₍aav. Cf. *pag. 12 C.

Eur₍vioc, tractahilis, facile gubernari et jïecii

potest, proprie dictum de equis, varie transfertur; v. c. ad homines *pag. 7 F. sur^to? avamp;pcoTio;, ad animum pag. 592 A. suTjVtat; iu/atc, cf. pag. 453 C.

Similiter t s t amp; t₍ v 10 ; tropice usurpatum occurrit pag. 90 C. TYjV Tïspt TTjV yXwTTav ÈyxpdTStav ast xciji Aoytj^uquot; TTStamp;TjVtOV systv.

Exempla verbi s - t a t 0 [x t! 3 t v, freimvi iniicere, meta-phorice adhibiti, habemus pag. 529 F. f₍ ouou)-ta sirt-oTOjjtt\'Cst au[i.[3ouX£uov-ac, pag. 67 E. ó £Tr£OTO[itas

xov WXfK-ov, cf. pag. 472 A., in vita Arati c. 1 pag. 1027 D.

gt;\\ tc 0 / a X t v 0 u v, frenuvi detrahere , metaphorice usurpatum est pag. 794 C. a-oyaXtvouv r^v aiow xtov vswv, i. e. frenum verecundiae iuvenibus detrahere.

Similiter ab equitibus metaphoras sumpsit Plutar-chus. Sic pag. 33 F. -po-oc -stilst oti Xó^ou xaamp;a-sp

36

tTTTO\'j; oioc ■/akv/vj. i. e. mores alicuius movent alium oratione, sicut eques freno regit equum. In codicibus iiuttoc legitur, quam lectionem, a Grotio correctam, iniuria Dübnerus retinuit. Nam cum sententia hanc correctionem postulat, tum emendatie confirmatur pag. 801 C., ubi in eadem comparatione nnrsu? est in codicibus. Qui locus autem alio vitio laborat. Excidit enim et turbatum est aliquid. Madvigius Advers. Crit. pag. 660 pro o\'jtü) TCo\'Xtv TïEtamp;stv ou Xoyto aÜA tpÓTrco •/pco[j.£VTjV amp;0-B0 otaxt zat yakvm TroXtttz^v apsr^v x. x. X., quod est in codicibus, legendum putat: outw ttoXiv toi\'amp;siv ou Xoyov ouos xpoTrov aXXa Xoyto zat xpoirw yptop.c\'v^v woTrsp otbtzt zat yoh-jw x^v TroXtxtzvjv apsx^v. Quae emendatie, pagquot;- 33 F- collata, admodum probabilis esse videtur.

In vita Arati c. 38 pag. 1045 B. Aratus cum equite comparatur, qui populum Achaeorum, tamquam equum, non prius conscendit, quam datis obsidibus et praesidio imposito, tamquam frenum ferre didicisset: ou quot;cap ~po-xspov £—S|3r₍ xot; Ayatot; ^ x^ ccpoupa zat xotc ópispot? wu-sp yaXtvoufxsvou? avaaysoöat.

\'A tt 0 o £ t e o 9 a t, proprie significans abiicere equitem , pag. 324 E. usurpatur de superbienti populo Camillum cxpellenti: 0 ö^pio; uóauysvwv a—Eaataaxo xbv Kdp-tXXov. Cf. in vita Arati c. 49 pag. 1050 A.

Admodum frequens est ilia populi comparatio cum equo intractabili. Sic pag. 800 C. legimus, non cuiusvis esse multitudini salutare frenum iniicere et nes iam contentos esse debere, si, ut est bellua suspitiosa et inconstans, nullo visu audituve consternata, rectorem admittat: dXX\' aya—v-xov £t [jiy₍x\' o\'hsi p-^x£ \'-f-wvrj Tcxupó[i£voc, u)a~£p öt₍pi\'ov uttottxov zat TvOtztXov, évoÉyotxo x^v Èixtaxaat\'av.

37

*Pag. 13 F. - w \'L \'j 0 a p. v s r m , proprie de pullis equinis dictum, metaphorice de adolescentibus usurpat: axip-waa vsottjC müXooa(i.veTtat. Cf. Soph. Aiac. 550.

Ab aurigis quoque Plutarchus nonnullas comparationes deprompsit. Sic in vita Galbae c. 6 pag. 1055 D. duces Verginius et Varus, qui suos exercitus a pugna retinere non possunt, cum aurigis confert, habenarum impoten-tibus: xa Ouspytvtou xat Outvotzo; otpcx-suixaxa jjia tou: fjsfjiova;, a)0~£p f₍vióycju; Kpaxf₍aat yaXtvwv [jly] ouvTjamp;sv-as, ei; [j.a-/Y₍v s^svcyzóvTa x. x. X.

Pag. 442 D. dicit corpus parere rationi adhortanti, tamquam equum aurigae, habenas concutienti: -avxot jiipT, Tamp;O aw[j.axamp;; u-azoust, toO XoYta^ou toa-sp f₍vta; aetoavTo?.

Similiter ratio cum auriga comparatur pag. 445 B., ubi legimus rationem gubernare concupiscentem animi partem, velut placidum et obsequens pecus: ó Xoyiapib; fjVtoyet to iraÖYjTixbv (\'ój—sp su^viamp;v ilpspjjia xat Ttpaov, cf. pag. 31 D., 145 C, 588 E.

Pag. 802 C. oratio, quam Nicias habuit ad populum a consilio Siciliae aggrediendae deflectendum, comparatur cum freno laxo, quo populum, ut equum, cohibere conabatur: xaamp;a-sp ap.jSXci yaXtvco xcu Xdyoj —ctpeojj-svoc diTootpscpstv ~bv of^ov.

Tandem Z y jj, a, vehiculuni, in comparatione adhi-bitum reperimus pag. 16 C., ubi dicit Theognidis aliorumque sententias esse orationes, mensuram et gran-ditatem pró vehiculo mutuantes a poësi, ut pedestris incessus humilitatem effugiant: yvco[jioXo-jquot;-at ösóptoo; Xoyot siat ztypafASvoi —apa quot;otr^tx^c, ciua—sp 0/Tjj.a, to |xitpov xal tov oyxov, t\'va to kcCov otacpuywaiv.

38

Sic de introducta loco metricae prosa oratione in tradenda historia et philosophia noster pag. 406 E. dicit; xa-sjÜY] |xlv a-o xwv [xsxpujv waTrsp oyr^axcuv 7) toxopta /.al

T(ö [j-aXiaTa toü [i\'jamp;woou; aTisxpi\'ö^ xb aKrftéc. Cf. pag. 130 C.

§ 8. Metaphorae a venatione et arte piscatoria

sumptae.

Admodum frequentes, cum apud poëtas, tum apud pedestres omnium temporum scriptores huius generis metaphorae inveniuntur. Sic apud nostrum «7pa, venatio, sensu translate positum occurrit in vita Catonis Minoris c. 10 pag. 763 F., ubi de Catone, speranti, se non infelicem fore in Athenodori amicitia comparanda, legi-mus: moxsówv jjlt, dxu^astv x^c ayoa;, cf. in vita Bruti c. 50 pag. 1007 A., pag. 1008 A.

0 v] p a j amp; a t, venari, similiter atque vernaculo sermone verbum najagen usurpatum invenimus pag. 48 A. fl^pw-[asvo; oó^av, cf. pag. 59 E.

Aubzstv eodem sensu usurpat pag. 135 E. oo?ac axap-ouc /.al zsva: otcó/.ovxsc. Pag. 52 B. adulator dicitur f) Tj p e u s t v vsov.

li a X £ u s 1 v, proprie aves capere per allectores significans, pag. 52 B. de adulatore, alios decipienti, adhibet;

r r\\ y r r \\ r

0 xoAac STcpo\'j; iraAsust.

Ft £ p 113 a X X £ t v, circumiicere rete piscibus vel feris, pag. 342 C. de fortuna dicitur Philippum innufneris occu-pationibus circumdanti: ^sr_k xuy^ OtXtTï-to [xupiac TOp[£|3aXX£v doyoXta?.

Hue quoque referendi sunt loci, ubi r/v0c sensu

39

translate adhibetur, v. c. pag. 88 D. l/vo; cptXooocp(a?, pag. 439 F. r/yoi apsxf^. Hinc pag. 87 C. s^r/vsustv xa; djjiapTia;, investigare peccata.

Pag. 58 B. dicit adulatores laudantes facilius latere, cum non laudare, sed aliud quid agere putantur, com-parans eos cum venatoribus, facilius feras latentibus, si non venari se sed iter facere aut pascere aut agrum colere fingunt: wa-sp fctp 01 fhjpeuovxsc, itv jr/r toüto Trotstv a)X\' óootTTopstv \'7, vs[X£iv r₍ YewpYsTv ooztuat, [xaXXov ~a ö-fjpeuojiEva Xavöavouotv, ouuo; of xóXaxs; «TrTovtat [jLagt;aata tots STuatvotc, otav ÈTcaivsTv jrc] ooxwoiv, aXX\' ixspov tt -pa-TStv.

Pag. 520 F. institutio canum venaticorum scriptori nostro hanc suggerit comparationem: xaamp;drap ot tou; ozuXaxa? oüz stoarv sxtpsTrsof/at zat otwxsiv ~aaav óÖ(xt₍v, dXXd xoi? pytfjpatv IXzouat zat dvazpououat, zaamp;apdv auTwv cpuXd-tovts; zat dzpaxov xb aioamp;tjx^ptov sti xb otzstov spyc/v, tv\' suxovwxspov sjji\'i\'jrjXat xot; t^rvsatv, oöxco ost xd? stuc -dv amp;sa|xa zat quot;dv dzouafia xou —oX\'jKpdyjxovo; Èzopojxd; zat TreptTcXav^osis d\'^atpsrv xat dvxta-dv i~\\ xd ypraiaa cpuXdx-xovxa?. Ita ut venatores canes instituunt, oportet curiosos, ad quaevis spectacula et quasvis auditiones excurrentes, caute ad utilia retrahere.

Pag. 344 A. Alexander, in Oxydracis a barbaris inclusus, desertus et auxilii inops, comparatur cum fera cassibus implicita; 0 0\' euvr/jfi paatXeu;, wa-ip i}r₍ptov d\'pz\'jatv svo\'/s-Ost\'c, spr^oc Tjv zat dpo^ÖYjTOC.

In vita Luculli c. 3 pag. 493 D. de Mithradate, terrestri obsidione a Fimbria cincto, dicitur: ysyovoj; svxbc dpzuwv, i. e. plagis saeptus.

quot;0 p v t f)o fgt;f₍ p a t, aucupes, in comparatione occurrunt pag. 800 A. Comparantur cum aucupibus aves capere

4°

conantibus eorum vocem imitando adulatores aulici, qui vocem suam ad imitationem regum componunt itaque eos subeunt et decipiunt; ot (jiv auXtxol xoXotxe;

WUTTSp ópvtamp;oö^pat [JUji,06(i.£V0[ CpwVYj /.al OUV£^0[JL0t0ÜVT£;

éaüto\'j; u-oouovTat fiaXtata /.al Tupocayouat ot\' arA—r^ xoT; ₁3aat}v£uatv.

lam transeamus ad artificium piscatorimn.

Vocabula SsXeócCeiv, inescare, Ö£X£aa(xa, 0£X£ap, «Yrt, passim sensu illiciendi, illecebrae Plutarchus adhibet. Sic in vita Arati c. 17 pag. 1034 D. legimus: tip-atol •/pwjjisvo; (ooirsp Ö£X£7.a[i,ai:\'., cf. in vita Galbae c. 1 pag. 1053 F., pag. 823 D., *pag. 13 A. -fjoov^ dicitur 0£X£ap acpuXaxTov, cf. pag. 210 C., 669 A., *829 D.

Pag. 554 F. flagitii suavitatem cum esca comparat, ubi dicit de homine, qui scelus commisit: tb yXuxu xf^ Gcotxia; u)a-£p öiXEap £;£or₍oox£v, cf. pag. 547 C. jxtxpbv £ÜXoY^t\'^a? ⁰\'^rjV oD.Eap u-opaXXov-s?.

M Tj p 1 v f)0 ;, funiailus piscatorius, pag. 333 C. sensu incitanienti ponitur; oü [xovov [xvt^TjV £XTüXr₍TT£t, aXXa

xat ■7Tpoatp£0[v -aoav xat cptXoxtfjitav xal ópp/^v, £t |jir₍ [i^ptv-i)o\'j; cptXooo\'ft\'a Tr£p[T£amp;£txev. In comparatione adhibetur pag. 748 C.: TaÜTa xa —citr^axa oXov wa—£p Ttcl (XTjptvöot? sXxouat. to aio^a toi; p.£X£atv.

Pag. 494 B. nidus alcyonis comparator cum nassa: tb [xsv a/fjjjLa -£ptaY£; (scil. tf^ vsottta;) w; a)a£\'jttxoü xuptou xal Trpo\'a^xcc aTOpyaCstat 7] aXxutóv.

Pag. 169 C. superstitie cum rete confertur. Dicit nempe Plutarchus de ludaeis, propter sabbatum nihil se moventibus, cum hostes scalas admoverent muris; aXX louoaiot aa^jdtcuv ovtwv sv dyva—tot; /.aftcCo[Ji£vot tiov TtoXsjXKov xXtjjiaxa; -po;ttigt;svttov xal ta t£r/T_j xataXaji.-

4i

j3avóvTu)v, oüx avsoTTjoav aXX\' e|i.stvav tooTrsp sv aajr^j-q jjua tï] ostatöot[|xovi\'a auvöeosfiavot.

P^ag. 592 A. stellas, alias magis, alias minus tluc-tuantes comparat cum taleis suberis, quibus retia in mari indicantur; ftsdaftat xaiv daTÉpojv dTrooaXsuovxa; touc (xèv TjTtov, xou; Sè fxaXXov, wo-sp xou? toc ötztua Ö!aar₍[xat-vovxa? sv ttq amp;aXdaaYj cpsXXou? ópwfisv £7ct^epo{ji£vou?.

§ 9. AiETAPHORAE AB ARTE MUSICA DUCTAE.

Permultas habet noster huius generis metaphoras et comparationes, quarum iam brevem conspectum dabi-mus. Primum videamus de singulis vocabulis musicis tropice adhibitis.

Vocabulum è [x ji. s X yj ? (proprie, qui est sv jxs\'Xst) de omni concinno usurpat. Sic in vita Pelopidae c. 19 pag. 288 A. invenimus: £(i[i.eXsotd-Y;v iroXi-etav, i. e. optime compositam rempublicam; in vita Luculli c. 1 pag. 491 F. de Lucullo dicit: yjv ooy. i-\\ tt₍v ypstav jxóvTjV sjjl[j,£Xr₍c ct\'jxoO ó Xoyo?, in eadem vita c. 16 pag. 501 D. Lucullus dicitur fuisse ó|xiXf₍aat, i. e. accuratus in consue-

tudine cum aliis; cf. pag. 456 A. s^ixeXt,? dxóXouamp;o;, accuratus pedisequus, pag. 544 A., ut alios locos omittam.

O X 7; fx jx £ X v; ; (proprie , qui est Trapa [iiXoc) tropice dictum habemus v. c. *pag. 8 A., 171 A.

FT X r, [J, jj. £ X £ t ot, ttX Yj [i, jo. £ XTj |x a, - X £ p. [J. £ X s ïv, quae vocabula, ut apparet, proprie dicuntur de erroribus in canendo, de omni vitio adhibet v. c. pag. 444 C., 168 D., *12 B.,401 C.,520 B.,39 A.,459 A., 372 A., 361 C.

\'Puöfi.tCstv , ad numeros redigere, viodulari, de musica ad varias res transfert. Sic pag. 350 D. de Isocrate

42

dicit: -a; Tuspto\'Sou? puamp;[Jn\'C(ov, *pag. 3 E. to t-Öo? puft^tCcov, cf. *pag. 8 C.: supuSjira atufAa-wv.

Hue quoque referendi sunt loci, ubi vocabula cxp[j.ó-Cstv, apjxovt\'a, s\'japjjiooTO? sensu translate posita reperiuntur.

\'A p [j. ó C a t v ad matrimonium et nuptias transfertur in vita Alexandri e. 2 pag. 665 B. Xsysxat os OtXt-Tro;— tov yajjiov o\'jtco; apaoaott, i. e. nuptias ita contraxisse; in vita Catonis Minoris e. 7 pag. 762 D. f₍p[xo\'oa-o As-toocv, duxit uxorem Lepidam; pag. 138 C. Musis eoneentum eoniugii effieiendum esse dicit: -£pt tov y7.ij.ov £|j.|j.£-Xstctv r_ip[j,OCTjx£VT₁v -7.psy_£r;. cf. pag. 144 C.

Pag. 3 5 2 F. legitur £af)f₍ta £ u a p [x 0 a t 0 v -po; -aaav wpav, cf. pag. 342 F., 138 D., 141 B.

ü 6 pi cp to v 0 ?, 0 u p. cc 10 via, tropice usurpata occurrunt pag. 139 F., 96 E., F!p0sco00\'; pag. 138 B.

lam transeamus ad comparationes ad artem musicam spectantes. Pag. 620 F. Plutarchus dicit magistrum convivii convivarum ingenia cognoscere debere et ex uniuscuiusque tempei\'amento ad vinum, alios ad potan-dum adhortari, alios ne nimis potent cohibere, comparans eum cum musico, remissiores nervos intendenti, alios nimium intentos laxanti, ut eoneentum efficiat; avHpw-ou oè —po: oTvov xpaatv toü aup,—oatapyr] yiyvcoaxsiv -poct/z^t y.ct! yiyvióaxovtt cpuXa—stv, tv\' tóa-£p apfiovtzb; tov piv s-ttstvwv tyj —oa£t, tov 0 avtst? zal G—o\'p£töofa£voc £ic ópaXo—fjta xat o\'jjx\'fwvtav £x ota\'iopd; xazaaz^arj Ta; cpua£t;.

Pdg. 826 F. tres formas rei publicae esse ait Plutarchus, monarchiam, oligarchiam, democratiam, reliquas autem esse earum corruptelas, ortas inde quod in iis modus excederetur aut aliqua in iis omitterentur, sicut

43

in musico concentu vitia oriuntur, principibus modis seu tonis nimium aut non satis contentis: -ot; yap aXXa? (scil. TToXtTStas) too—£p sv -ore [i-ouotzotc otaypaaaaat tojv TrptoTtov TpoiTtov dv[e(i.£va)v Tj STCixsivojxsvwv ou{ji|3£|3r₍y.s Trapa-xpouasic xat Stacpamp;opa? xax\' È\'XXsciiv xal u-sppoX^v sTvat.

Porro metaphorae a nervorum intentione et relaxa-tione depromptae reperiuntur: pag. 55 D., 809 F., 474 A., 802 F., 88 D., 133 A.

*Pag^-. 3 D. metaphoram sumpsit ab epitonio lyrae.

\'EittTÓviov autem (Latini epitoniuin dicunt) est manubrium, quo vertendo instrumenti musici fides vei intenduntur vel relaxantur, ut acutior aut gravior sonus audiatur; idem est atque ó xoXXodi sive 0 xoXXa|3o?, quem iam Homerus novit. Cf. Odyss. 21 , 407 : s-dvuoas vsio Tuspt. xoXXoTTt //jpOYjV. Aristophanes hoc vocabuium tropice usurpat in Vespis, 572; 7\' auxtil tots r^c ópyr,;

oXtyov xbv xóXXo-quot; dvsiiASv. Ad quem locum scholiasta adnotat: xo\'XXo-sc Xsyovxat ot quot;aaactXtaxot xf,; xtödpa?, et; ou; d—Ci5ca[i,amp;uvxat al vsupal xat xetvovxai axpscpojxsvwv. Cf. Flatonem in re publ. VII, 531 B. et schol, ad h. 1. Verba Flutarchi haec sunt: r₍ auvxpocpta cóa-sp vtóv saxt xy₍c suvot\'a?. Quem ad modum igitur sonus intenditur epitonio vertendo, ita convictu augetur bene-volentia.

Ab harmonüs metaphoram petivit pag. 83 F., ubi dicit nobis ad constituendos nostros in virtute profectus considerandum esse si Aojptoi: {xdXXov ^ri_i Auoiotc, wa-sp ot [jLeXtpooüvxs?, uTreppoXat; ajxapxdvojxsv, quae verba ipse explicat addendo: oxXïjpoxspot —ept xr₍v otatxav ovxsc ^ [j.aXa-xtuxspot. Dorica autem harmonia erat gravis et severa, Lydia mollis et levis (cf. Flut. de musica c. 16. W.

44

Christ.: Metrik der Griechen und Römer, pag^-. 683 sqq.). Itaque „Doricis magis quam Lydiis excessibus peccarequot; idem est ac magis in gravitate quam in mollitie modum excedere.

Pag. 142 D. tibicinium argumentum comparationis scriptori praebuit: oef (scil. T7;v yuvatxa) ota too avopb; XaXstv, [jit, oua/spat\'vouoav, si otquot; aXXoxpta? , warsp

auXrjtr,; , \'-pftiyyciat oajxvd-spov. Obtinet h. 1. verborum lusus, quia yAtoaaa non modo linguam humanam, sed etiam ligulam tibiae significat (cf. de hac significatione vocabuli yXtöoaa Bekker, Anecd. Graec. 32, Plin. 16, 36). Itaque mulier, lingua mariti vocem edens propria graviorem, comparatur cum tibicine, ligula tibiae canenti.

Pag. 41 C. abundantem atque ornatu superbientem dictionem in re tractanda idem efficere dicit, quod tibia in cantando. Sicut enim tibia impedit, quominus audi-tores canentium errores audiant, ita copiosa atque ornata dictio saepe recto rei, de qua agitur, iudicio obstat; to; yap twv utt auXoT; aoovTouv ai mXXal xouc a/.o\'jovia; apLCtpxtat oia^euyouotv, o\'jtw izspittrj xal ao^apa Xsct; av-tXdtfji-si xtp dxpoarrj —pb; xb orXoup-svov.

Pag. 491 A. amici alterius partis studiosi cum sonis inconcinnis in modis musicis comparantur. Non coniunc-tionem sed disiunctionem efficiunt; avtaot cptXot, xaiïd-sp sv otaypa[i|JLaxt [twaixoi cpöoyyot, otaCsuctv ou auvacfVjv Troiouatv.

§ 10. Metaphorae a cultu deorum , a ludis soleejinibus, a mythologia depromptae.

Pauca tantummodo comparationum ad deorum cultum pertinentium exempla exstant apud Plutarchum. Primum

45

habemus locum in vita Fabii Maximi c. 17, pag. 184 C, ubi Eepov et pod[i,0? in comparatione occurrunt. Narrat ibi Plutarchus Romanos post cladem Cannensem omnem spem collocasse in Fabio Maximo et ad eius viri consilium tamquam templum aramve confugisse : f, Twfjo] — —prjz\'S\'j\'iouaa ttq yvcófx-fj ~oli dvopbc wa-sp tspoT zat

\'lepsfov, hostia, ansam comparationi dat in vita Dionis c. 57, pag. 983 A.., ubi legimus Dionem pugione, veluti hostiam, a Syracusanis mactatum esse; sy/siptotoj, zaöaTrsp tspsrov, tov At\'cova d-TrioccaSav.

»17 » -

In disputatione de amore pag. 751 C. Plutarchus dicit nonnullos esse, qui derideant Solonem et Aeschylum, cum velut sacrificulos et hariolos amatores iubeant in femora et coxam inspicere: Its pot jjlev yotp zotTaysAwatv auxwv (scil. SóXcüvoc xcxt Aia^uXou) ei zaamp;aTtsp öuiac zat [xavists sts xd [atjpta zat tVjV oocpuv aTropXeTrstv tou? spaaxd: zsXauouatv.

\'A tt a p / a i, fruguvi priviitiae, quae diis consecraban-tur, in comparatione occurrunt pag. 384 E.: evt\'ous -wv 1 luihziov Xoi\'tov xot? aÜToöt cptXot?, wa—sp aTtapydc, airoataX-Xcov, i. e. ad amicos, istic degentes, quosdam Pythicis de rebus commentaries, quasi primitias mittens.

A 18 a v (u x 0\' ?, thus, natura non olens, cum arae im-ponitur ardenti, odorem exhalat. Uncle comparatio ducta est, quae invenitur pag. 715 F.: svtot ydp sup^xtz^v cpuatv i\'yovTcC, sv os xco vr₍cpstv dxoX|xox£pav zat irsTCr^\'utav, oxav st; xb utvetv IXDwatv, (oa—£p 0 Xtpavcoxo?, u~b ftepjjidxrjxo? dvaamp;up-twvxat.

Pag. 65 D. legimus Alexandrum adulatoribus sese supplantandum tradidisse, cum ab iis adoraretur, vesti-retur adornareturque, ut barbaricum quoddam simula-

46

crum: \'Aycoai os xctl Baycoat? xat \'AyTfjotat? zal Ar₍[i,r₍Tpto[; a\'isiow; svsoiüxsv éauxbv UTCoaxsXi\'Csoamp;at, Ttposzuvoufxsvov xai xataoToXtCoixsvov xal ava—Xa~Td(xsvov utt\' auTÖiv wa-sp ayaXfia jBappapr/.o\'v.

In vita Dionis c. 28 pag. 970 D. Syracusani dicuntur Dionis exercitum spectavisse et excepisse wa-sp fspav -tva -OjJiTc^v. Et paullo inferius c. 29 pag. 970 E. legimus Dionem ipsum ab iis, tamquam deum, votis appellatum esse; wa-sp amp;sbv xbv Ai\'cova xatsu^atc -po;£-

TpSTTOVTO,

A mysteriis Eleunniis petita est metaphora *pag. 10 E., ubi clarissimi antiquorum philosophorum , quales fuerunt Archytas et Plato, öewv tspcicpavxat xal oaoouquot;/ot -rfi ao\'^fac vocantur. Erant autem, quod nemo ignorat, ispo\'-pavtai et oaSoü/ot principes inter mystas.

Mysteriorum initiatio pag. 47 A. hanc nostro suggessit comparationem; otb ösi -óiaystv [jlsv ti xal oaxv£oi)at, jj.quot;^ auvxpt\'^oamp;at öè [i-Tjo\' ai}u[A£iv xov èXsY)ró[jL£vov, aXX\' u)a-£p £v T£X£~(j xarf₍pY|X£vr₍; auxou \'^iXoaocpta;, -ou? Trpwxou? xaflap-jj.o\'j; xal amp;opu8ou; avaa/o;j.£voM, è\'KTZilzvj xi yAuxü xal Xa[i.-pbv £x xï₍c TrapouoTj? dSr^ovtas xal xapa^c. Cf. pag. 81 E.

A Dionysi cultn sumpsit comparationem in vita Bruti c. 15 pag. 990 F., ubi Porciam ad omnem strepitum clamoremque exsilire dicit, earum instar quae bacchico-agitantur furore: ïj Oopxi\'a icpb; Txavxa ^opupov xal jBo^v, loa-sp al xaxaaysxot xot? pax\'/ixot? 7üaamp;£atv, éSaxxouaa, cf. in vita Galbae c. 27 pag. 1065 D.

Pag. 41 D. dicit, sophistarum orationes atque decla-mationes plerumque bacchicum quendam furorem in auditorum animis concitare: ixpaxysuouatv at os xwv TroXXuiv oiaXscst? xal [AsXsxai oocpiaxcuv xous axpow[xsvou;.

47

\'A X e c; t d p ji. a x o v, amuletum, in comparatione exstat in vita Dionis c. 49 pag. 980 A., ubi Heraclides dicitur Gaesula quasi amuleto adversus Dionem usus esse. In Dionis et Bruti comp. c. 4 pag. 1011 B. legimus Cae-saris gloriam etiam mortui erexisse amicos, nomenque eius hunc, qui id gerebat, ita extulisse, ut puer, omni spe destitutus, statim Romanorum primus exsisteret, eo nomine tamquam amuleto adversus Antonii inimicitiam atque potentiam usus: tj oè Ratoapoc öó;a vsA ttsoovto? tópf)ou xou; cptXoi»; xat xoOvofia xov ^pquot;f₍od(xsvov T₍psv sx —atöb; «jjiT^dvciu TrpwTov s\'jfl\'j; ctvat \'Pcop-aitov, wc -ou-o quot;pb; tVjV \'Avtwvi\'ou 7:spta(l/a[i.evov s^öpav zal 5uva[xiv.

Denique hie memorandus est locus, ubi vocabulum TtuXata sensu translate occurrit. Est autem -uXara (pro-prie Tj — uXaia auvoöo?), Pylis Amphictyonum conventus, quo e tota Graecia omnis generis homines, ut scurrae, institores, se conferre solebant. Unde sensu colluviei a Plutarcho usurpatur in vita Artaxerxis c. 1 pag. 1012 A. Dicit ibi probabile non esse, Ctesiam regis, apud quem agebat et quem uxoremque eius et matrem et liberos curabat, nomen ignorasse, quamvis alioqui fabularum incredibilium atque stolidarum colluviem in libros invexerit: aXXa tbv Kr/jofav, si zal SïÜsj. jj.uf}(ov a-tfidviov zal -apa-cpópcuv sjj.^ÉjjA^zcv ct; 7a ^t^Xta -avToSa-^v TruXatav, ouz siz.d; saTiv dyvosrv xoOvofjia xou paotXiw;, ~ap có otsTptjSs ttspa-sutov autov zal yuvatza zal jxYjilpa zal -atoa;, cf. pag. 386 B., 924 D.

lam transeamus ad metaphoras, quas a seen a noster desumpsit. X 0 p 0 c, chorus, tropice positum occurrit pag. 65 C, ubiAIedius princeps adulatorum turbae, quae Alexandrum cingebat, et sophistarum summus dicitur;

48

izaoyo; quot;/cipoü twv ~£pl \'AXsEotvopov xoXaxwv xat aocptoi^]? zopucpaio?. Sic pag. 317 E. reperimus: 6 \'ApsTf₍c yopd;, pag. 406 A. ó nXdxcovo? ■/opoe.

Pag. 479 A. fratrum concordium amici et familiares comparantur cum choro recte institute. Nihil enim dicunt nee faciunt concordiae contrarium; cpi\'Xot zat ouvTjamp;si; wa-sp sp.ji.eXT,; yopo; oüosv ouxs Trpaaaouat ttj óij-O\'ipoaóvTj svavxiov outs Xsyouatv.

Pag. 599 B. in rebus adversis nobis non opus esse ait, qui una nobiscum chori in modum tragici plorent atque lamententur; ou yap auvoaxpuamp;v~u)v zat ouveTutftpïjvouv-quot;(ov, (jua-sp quot;/opwv xpaytzwv, sv xot? dj3amp;uXv;xotc •/pst\'av

SyOjJLSV.

X 0 p Tj y e rv, proprie choruui instruere, choragiim esse significans, sensum praebendi, suppeditandi accipit *pag. 3 C.: Yj csuat? -avxt -mw xszo\'vxt x^v xou yaXazxo; xpocpVjV iyopftrpev.

Ex histrionum per larvas loquendi more imaginem scriptor petivit pag. 404 B.; zat [jlt₍ vo|jitC(«[J.£v auxbv ezstvov (scil. xbv Ö£bv) £tvat xbv xa è\'ttTj auvxtösvxa Trpo\'x£pov zat vuv u~0|3aXXovxa xt] I luiiia xou; y_pT₍a[iou;, ügt;a~£p ez

TtpO;u)TU£t(UV Cpfgt;£Yquot;j\'0[X£VOV.

Aopucpopr^[xaxa, mutae personae, comparationi inser-viunt pag. 791 E., ubi Aridaeus rex, Philippi regis Macedoniae filius, cum muta persona in scena compa-ratur: \'Aptoafo;—coarap £~t mrpffi Sopucto\'pr^a ztucpbv tjv ovojjia jjaatXsoj; zat TCpo\'stoTrov, cf. pag. 337 E.

Ezz uzX £Tv , quod est proprie evolvere ope êzzuzXv)-jx a x 0 ? , i. e. machinae, quae affert res in scena spec-tandas, sensu patefaciendi, enuntiandi usurpat pag. 80 A.; £zzuzX£tv xt Etc ayopav, aliquid perferre in forum.

49

Porro metaphoram, a scena ductam, habet Plutar chus in vita Arati c. 15 pag. 1033 E., ubi Antigonum dicentem facit; „Prius nos despiciebat Aratus, spes suas alibi habens repositas, Aegyptiacasque admira-batur divitias, nunc, cum intus viderit ista omnia thea-tricum esse apparatum scenae inservientem, totum se ad nos convertit.quot; Nuvt ok u-b o/.YjvTjv swpaxw; -avta tgc èxsT i:p(xj[ia~a. Tpaywdiav ovxot zat ax^voypacpiav oXo? f^jiv Trpo?-ze/wpTjXSv. Compara nostrum ; achter de schermen kijken.

In vita Galbae c. 1 pag. 1053 D. dicit Plutarchus post Neronis mortem imperatores in Palatio alium alii successisse veluti histriones in scena: to 1 laXdxiov sv eXaa-oovt xpo\'vcj) Tsaaapa? auxozpaTopa? uTisSsEaTO, xbv [xsv ct?-ctYovxiuv, coa-sp öta azT₍vf₍;, tov 0\' sEayo\'v-tuv (scil. xtov oxpaxtcoTwv).

Graeci arte gymnastica et corporis exercitationibus, quibus omnes fere populos superaverunt, maxime delec-tabantur. Unde optime explicari potest, quod scriptores Graeci multas e palaestra sumpserunt imagines. Prae-cipuae autem huius generis translationes apud Plutarchum sunt haece;

Locutiones X a [3 t, v - a p £ •/ £ t v, — a p a 0 0 0 v a t, proprie ad artem luctandi spectantes, passim sensu translate adhibitae occurrunt, velut pag. 51 F., 61 F., 71 C, 122 C, *149 A

Pag. 38 A. legimus vitiis multas corporis partes mul-taque loca additum spatiumque per se ad animum penetrandi praebere, unicam virtuti, qua adolescentes arripiat, ansam aures esse; xt] asv yap zazta -oXXa -/wpta zat [xspTj xotj atójjiaxos 7tap£quot;/£t ot\' auxtov svSuaav atjjaaSat

XTj? xtq o\' apsxTj fi t a X a [5 \\ xa wxct xwv vsiov soxt\'v.

4

5°

In vita Luculli c. 3 pag. 493 D. de Mithradate, a Fimbria obsidione cincto, dicitur; sic Xa[Bas TtcooxsXi\'Csiv, supplantare, sensu decipiendi dictum reperitur pag. 65 D.

HaXatajxa, proprie artificium luctatorum ad supplan-tandum adversarium significans, metaphorice pro quovis callido consilio Plutarchus usurpat. Sic dolum bellicum significat in vita Sullae c. 18 pag. 577 B., in vita Agesilai c. 39 pag. 618 C. In vita Fabii Maximi c. 5 pag. 176F. Hannibal dicitur, omnia imperatoria experiens stratege-mata et artificia tentans, tamquam peritus luctator, quaerens quanam ratione adversario manus iniiceret, saepius Fabium adortus esse et tumultum concitavisse; ó \'Avvrpac, s-t -ccaav iosav atpatrjixtov oocptafid-wv zat TiaXatafAaxcov -psTtdfisvo? xal Tcstpwfxsvoc, worap óstvo; aftXrjiï,? XajBïjV C-fjiiov TCpos£|3a)vXe /.at o^TapattE xbv (Daptov.

Pag. 3 2 2 A. populus Romanus, vires adversus futuros hostes sibi parans, comparator cum athleta, corpus ad luctationem exercenti: ó KaOa-£p döXquot;f₍quot;r₍? atop-aa-

x^aa; tTjV ouvap-tv.

Pag. 561 A. anima dicitur luctatoris instar certamen habere per vitam, et certamine peracto consequi, quod meruit; ïj u)a~sp aftX^rr,?, xaia xbv ^tov,

oxav o£ StayiDvtar^at, tó~£ tc5v ~po?Tj/Gvt(uv.

quot;E cp £ ö p 0 ;, in athleticis certaminibus is qui superato alteri luctatori succedit, ut cum victore luctetur (cf. Schol. Arist. Ran. 791 ; ó ijtayopivcov ttvwv Trapazadr^Evog xal asXXtuv Tip vEvtxr/.oTt p.ay£oaaamp;at), apud Romanos oladiator tertiarius sive succenturiatus, in comparatione

O

adhibetur pag. 556 E.: u)o-£p £cp£opamp;v tt₍v teXeu-

xatav d-opt\'av, ettei xat; ~po)xat; otr₍Y«)vtaxai [lExptw;.

5i

Neque omittendus est locus in vita Sullae c. 29 pag. 470 D., ubi legimus extremo certamine Telesinum Samnitem, ut athletae fesso instantem tertiarium, haud multum abfuisse quin sterneret Sullam ante ipsas Romae portas: xbv TsXsu-ratov ajtova quot;^aamp;aTcsp s^sopo?

xaxaTïovo) 7:pci;sv£^amp;sls ó SauvtTT)? Ts^satvo; syfu? y^Kih -ou ocpfjXat xal xaxapaXsTv tov SuXXav s-t öupat? -TjC Cf. in vita Caesaris c. 28 pag. 721 C, in vita Pompei c- 53 pag- 647 E.

Pag. 57 D. a ratione luctandi comparatio deprompta est. Confert ibi scriptor adulatores, qui vel se ipsos vituperando aliorum laudationem assequi conantur, cum luctatoribus, qui corpus suum demittunt ut alios proster-nant; wc yip of TzakaiaxoCi to aoj|j.ot —oiouot Tairstvov, o~(o; STspoy? xaxajSaXcoatv , outw T(i) ^£Y^£tv sauxou; sï; to to^;j; izkrpwj ot xóXaxes u~oppsouoiv.

Athletae, ut notum est, ante luctationem adversaries pulvere conspergere solebant, quo corpora, oleo oblita, minus lubrica redderent. Oui mos nostro hanc suearerit

\' 00

comparationem pag. 89 D.: of -oUot XotoopYjOivTs;, xaf)a-£p ot iraXat\'ovTs; Tïjv xo\'vtv, o\'jy sauTwv a—oicTjat toc; Xotoopias, aiJsj. aujJL-aaaouatv aXX^Xou?.

Pag. 80 B. comparatio est ducta a pugilatu, in quo pugnus vel caestu vel pila erat armatus. Dicit nempe nobis considerandum esse, si nostros in virtute profectus constituere velimus, num desierimus orationes ad versus alios velut caestus aut pilas nobis circumligare magis-que percutiendo et deiiciendo quam discendo docendove gaudere : s-taxo-sFv avayxatov, si —s—aófjicfla tou; Myouz coa—sp t[i,avTa; ^ a\'iatpac -sptooufjisvoi -po: xai Tip -azazai

xat xaTa^aXstv (jidXXamp;v t₍ tcö [jlociIsiv Tt xoct otoacat quot;/atpovT£;.

52

Porro comparationes ab athletis petitae inveniuntur

pag. 59 F., 593 D.

Ad gymnica certamina descendentes vestes deponere luctatores solebant. Unde metaphoram sumpsit scriptor pag. 94 C., ubi dicit difficile esse brevi tempore deligere amicos, paratos nobiscum omnem subire fortunam, quod verbis si? dquivot -aarfi \'ó/Jfi ouva7roöuoci|X£vou; significat.

Denuo banc imaginem adhibet in vita Agidis c. 6 pag. 797 F., ubi legimus iuvenes statim et praeter spem Agidi paruisse et ad virtutem una cum eo sese accinxisse: of ijlev vsot Kxyh xat Trap\' ikizioa u~T₍xouaav auto) (scil. to5 quot;Aytot) xal ouvaTteSuoavxo -pb? apsr/jv.

Tandem hue pertinent loci in vita Demosthenis c. 6 pag. 848 D.; onroouvxt Tupb? xb Xsysiv et in vita Bruti c. 15 pag. 990 E.: onroouEoöou ei? d-i-opavofxtav.

11 £ x a u p t a p. ó c, ambulatio in fiine, metaphorice usur-patum reperimus pag. 498 C, ubi legimus hominem, qui varios labores perferat ad quampiam earum rerum, quae beare putantur, consequendam, adeptum quod desiderarit, oborta ambulando in fune fortunae vertigine, discessum quaerere et beatos praedicare eos qui obscuri vitam agant: av öè xu^Yj xtvb? wv quot;oamp;st, axoxootvtaaa? ~pos xbv xr,? xuyr^ -sxauptajiov, a-ój3aatv C^xst xal (xaxapt\'Cst xou? doó^ouc xca docpaXw; Cwvxac.

Passim tropice usurpantur aöXos, cert amen, pro omni labore, v. c. 583 B., et döXov, praemium certaminis, pro omni praemio et mercede, v. c. in vita Dionis c. 54 pag. 982 A., in vita Bruti c. 29 pag. 997 D.

Bpa^sueiv, certamimun sollemniuvi tudtcem esse, sensu translate adhibetur in vita Artaxerxis c. 21 pag.

53

1022 A., ubi Artaxerxes dicitur ppapeuacu tT₍v stp^v^v xot; \'EXXrjOtv.

A corona, quam victores praemio accipiebant, com-parationem petivit Plutarchus pag. 786 F.: zal öst [xr₍ Tcsptopav, (uCTTisp aöXTjTtxbv aTÉcpavov, sv y/jpa ^pav ysvoixsv^v tr₍v oó;av. Cf. pag. 46 B.

In vita Periclis c. 28. pag. 167 D. dicit Periclem post funebrem orationem habitam de iis qui in bello cum Samiis mortui erant, rostris descendentem a mulieribus coronis et fasciis exornatum esse, tamquam athletam victoria potitum: xa-apatvovxa 8\' auxbv a—0 tou p^fiaTo; at [xsv aXXat yuvarxss sös?toi5v-o xat aicCfdvoi; avloouv xat xatvtai;, wa-sp VtXTjCpamp;\'pOV.

OsvTadXov, qtiinquertiiim, continebatur quinque cer-taminibus, quorum ordo talis fuisse videtur, qualis in Semonidis epigrammate invenitur: aX[xa, opo|i.os, oi\'axo;, dzdvtiov, -dXr_r Is qui in tribus certaminibus victoriam reportaverat, victor quinquertii renuntiabatur. Cf. Poll. On. Ill, 151, Lucillium, Anth. Pal. XI, 84, Schol, in Aesch. Ag. 171, Schol, in Aristid. Panath. pag. 112. Quae victoria erat omnium splendidissima, at non unica. Evenire v. c. poterat, ut quis uno in certamine omnes vin-ceret, omnes uno excepto in quattuor reliquis, quemad-modum fecisse narratur Peleus a Philostrato Gymn. 3. Cf. M. Faber: „zum Fünfkampf der Griechen.quot; Philol. 1891.

Comparatio, inde desumpta, legitur pag. 738 A. Confert ibi scriptor litteram a cum victore quinquertii, quia tribus rebus reliquas litteras vincit; plerasque alias eo quod vocalis est; vocales quod anceps; ancipites ipsas, quod semper eas praecedit, numquam subsequi-tur: oto tat? xptaiv, wa-sp of TrsviaöXot, —sptsaxt xal vt/.a,

54

xa [xèv TioXXa ~u) cpwvasv stvat, xa ö\' au cpcovasvxa sv xcp ör/povov, xaOxa ö\' auxa xw Txscpuxsvai xaamp;r₍Y£taamp;a[, Ssuxspsustv öè

[XTjOSTtOXS, jJlTjO\' dzoXou^sTv.

Denique, quamquam proprie hue non pertinentes, sequantur loei nonnulli, ubi scriptor metaphoras e mythologia hausit. Sie óctaspwv ^ co pos, inipiorum regio a pud inferos sive Tartarus, argumentum eom-parationis ei praestitit pag. 165 E., 975 B., in vita Catonis Minoris pag. 761 A. Pag. 170 F. superstitiosus, semper metu vexatus, eomparatur eum Tantaio, eui semper lapis imminet: wo-cp ó TavxaXo? u-sxouvou xbv Xi\'öov sttaitopoujjiêvov, ciuxü) xai ouxo? (seil. ó östaioatfjiojv) xbv cpopov, wc vxf quot;fjxxov u—quot; auxoü TutsCoji-svo?, iya—dasisv av.

Pag. 133 A. Plutarehus xct; óps^st; eum Harpyiis eom-parat. Dicit nempe virum litteris deditum eoneupiscentias veluti Harpyias Musarum ope abacturum esse; xa; opeist;, (oa-£p \'Ap-\'Jta;, otaoo^ast xat; Mouaat;. Cf. de Harpyiis Verg. Aen. III, 209 sqq.

Ab Ulyxis erroribus comparationem sumpsit pag. 476 B., ubi dicit insipientem metu mortis a corpore dependere, id amplexum, quemadmodum Ulyxes caprifi-cum tenuit metu subiectae Charybdis: TOpiTO-XsYjxivov ioa-£p xbv quot;Ooucasa xoT £ptv£(i5, oêooixoxa xt₍v Xapu^oiv u~07.£i[X£VT_jv.

Cf. Odyss. XII, 432 sqq. Alibi pag. 15 D. Sirenarum ab eo praetervectio, pag. 52 E. Circes domus compa-rationes praebuerunt.

Ab Ariadries filo desumpta esse videtur comparatio, quam invenimus pag. 558 D.: dvaXa[3o\'vx£; 8\' aufh;, wa-sp dp/VjV \'/.XtoaxTjpo;, zaf}ooT₁Ywp.£v auxoó;, i. e. quasi glomeris initio repetito, ipsi duces viae nostrae simus.

Pag. 394 E. scriptor alludit ad notam fabulam Cadrni,

55

serentis dracontium dentes, e quibus armati viri surge-ban t ; OTTSt\'povTSS Xófou; /.at öspi\'Covts? suöu; uirouXou?

zal -oXsjxtzou;, wa-sp ot ^-aptot, pXaa-avovia; fjjxtv xat G-o-

cpuojjLSvou;. Cf. Ovid. Metam. III 50. sqq.

Porro Alexander cum Hemde comparatur pag. 341 E., Telephus in comparatione occurrit pag. 89 C., Patroclus pag. 59 B., Briareus pag. 95 E., Lyncens pag. 87 C., Proteus pag. 97 A., Lam ia pag. 515 F., ut alios omittamus.

§ II. METAPHORAE EX ARTIBUS SUMTAE, QUAE QUOTIDIE AB HOMINIBUS TRACTANTUR.

Satis frequentes apud nostrum reperiuntur imagines, petitae ex artibus, quae quotidie ab hominibus tractantur quaeque Graecis familiares erant. Primum recenseamus eas quae sunt ex architeciura fabrilique arte sumtae.

Verba H r, y £ t v, ö S u v e t v, - a p 0 E 6 v s t v, quae proprie significant acuere sensu stimulandi, excitandi, adhibet pag. 143 F.: —apocuvo\'ji.cvoc 0-b tcov cpt\'Xajv, pag. 352 F.: i~i-rVjV ops^iv, pag. 610B.; auvs-tllp^v^astc -apa^youat TTjv XótcTjV, pag. 407 D., 468 B., 595 E., 126 B.

Item d [x p X u ?, d [x X u v s t v, hebes, hebetare, tropice dicta occurrunt pag. 136 A.: atoixa d^^Xu-pb?-d; zaXd; -pdcst;, in vita Othonis c. 8. pag. 1070 C.; dxp-^v dji-^Xóvcivxa xfj? ouvajxscoc, pag. 132 A., 544 B. , in vita Arati c. 47 pag. 1049 C.

Instrument a comparationes praebent pag. 494C. ,ubi de ursa, membra catulorum lingua formanti, dicitur: YXiótty], zaamp;d-sp s p y a X £ t\' w , ota-u-ouoa tou; ujiiva;.

Pag. 468 C. bona ingenia cum commodis, mala cum asperis et distortis instrumentis noster comparat: a \'\\h.[j

56

-paTxsic -rA\'^a-o. -s-taxsufjisvo?, wy «TrXots Tjöeaiv ouSè ■/pr₍aTO?s, waiTcp sucpusaiv opydivots, aXXa xap/apot? xa TroXXa zat axoXiot? StaxovetTat.

Pag. 807 D. civilis viri amicos viva et intellegentia eius instrumenta vocat philosophus: opyava jap 01 cptXot Cwv-a xal cppovouvia xwv -oXtxixwv dvopwv statv. Cf. pag. 801 C.; svt -/pwjxsvoc öpYavtp xw Xoytu, unico utens orati-onis instrumento.

Hue quoque pertinent metaphorae, ubi xavwv, amusszs, et oxdamp;jxTj memorantur. XxdftfiTj enim est funiculus minio tinctus, quo admoto fabri cernere possunt, utrum recte quid positum sit necne. Si autem funiculus colore non distinctus est, discerni nihil potest. Hue spectat, quod de garrulo legimus *pag. 513 F.: l\'axt plv ouv axs/vio? vj XsuxVj axd^ixTj ~pb; xous Xdyou; ó doo\'Xeo^oc, i. e. garrulus est, ubi ad verba venitur, amussis. Est autem

Xsuxy) axdiljj.-^ proverbium, fluxum e sententia, quam legimus apud Sophoclem fragm. 307:

xot; [xsv Xdyot; xotg aofotv ou x£X(jLaipo[i.at.

oü [xaXXov y₍ Xeuxoï Xtflw XsuxVj axdi}[xr_r

Plura de hoc proverbio vide apud Zenob. IV, 89.

Ad eandem metaphoram referendum est, quod pag. 86 A. de iis qui in virtute exercenda proficiunt, dicitur: ouöèv srx.Yj —po;t£vxat xüiv ytYVOjjLSvojv, dXX otov a~o axaflp-Tjc; xoü Xdyou -pocdyj\'jst xal TtposapiJidxxouatv exaoxov.

K av (ov sensu translato adhibetur pag. 2 5 E., ubi nonnulli homines xavdvs; dpsxr,; vocantur. Cf. *pag. 103 A., 780 B.

\'HXo?, clavus, pag. 344 E metaphorice usurpatur de sagitta, corpori thoracem adstringenti; oeapLbc Yjv xal YjXoc xo x\'j^c\'jixa xou fliopaxo; -pb? xb owpta. Conterri potest pag. 718 D., ubi loquitur de clavo voluptatis et

57

doloris , quo animus corpori affigitur: ó yip f_;oovf₍c /.at ccX-prjSdvo; fjAo;, os Ttpbc quot;b awjia x\\j ^r|^uZquot;V^;

Alludens ad proverbium f₍Xci) xbv r₍Xov (cf. Diog. V, 16.) philosophus dicit in vita Galbae c. i. pag-. 1058 D. milites imperatorem imperatore velut clavum clavo expulisse; xoO otpatKo-tzou ot\' (Ïxj—sp 7]Xou; xou;

ixxpouQVTO?.

0 s [i. s X10 s , fundamentum in metaphora exstat *pag. 8 C. : zaXoü yctp y^pw; defxsXto? cv Tratatv f₍ tojv ototiaTcov £U£?ta. Cf. pag. 719 D., 930 A., 320 B.

Pagquot;- 33° D. de Alexandre dicitur; p^aXwv-pay^dcTcov /.a-a_t3aXXd[i.£voc ap/ac, magnarum rerum fundamenta iacens.

Pag, 132 A. caro fundamentum et zophorus, qui-bus reliqui cibi continentur, vocatur: zpÉa;, oTov u—-£ p £ t a ji. a zal 0 c a C w [x a xpocpquot;^;, £_|a|3aXXd[X£VGC.

Pag. 798 D. scriptor dicit administrationi rei publicae substratum esse debere animi institutum, a iudicio et ratione profectum, tamquam solum firmum et validum; -pwtov jjièv oüv ij-ozctafKo TroXtT£[a, zaigt;d-£p £ 0 a \'i 0 s pipatov zat io\'/upov, \'r_j -poa[\'p£ot; ap/^v iyouaa zptaiv zat Xóyov.

Pag. 168 A. citzooclt;[jt,£tv metaphorice usurpatum occurrit, ubi de superstitioso dicitur: £t zat (juzpo\'-axov auxtp zazóv it a\'jix-£7xxcozdc sax tv. aXXa zaamp;TjXat -aamp;r, yaX£7xa zat [X£YaXa zal ouaa-aXXazxa x^ Xu—ïj —posotzooofiaiv.

Ad architecturam quoque spectare videtur proverbialis locutio xbv zoXo^wva £ - t f) £ t v a t, i.e. fastigium im-ponere, ad finem perducere. Cf. Gregorium Cyprium II, 86 zoXotpwva e—ÉÖYjza; : TjXot xb x£X£tov zat —Xf_ip£;. Vide etiam Apost. IX, 93. Alia proverbii explicatie exstat, ab urbe Colophone profecta. Cuius urbis equi-tatum clarissimum saepius finem proelio fecisse tradunt,

58

unde colophonem addere sensu conficiendi in proverbium abiisse. Apud Plutarchum occurrit pag. 549 D.; toj Kó-jw xbv xoXocpwva r^c a-amp;pta? sirtamp;sTvat, cf. etiam pag. 1064 C.

Pag. 554 B. vitiositatem opificem vitae miserabilis esse noster ait: \'?_j os za/ia xwv xoXaarrjpt\'cuv iy êaur^v szaoxov si; au-r^ t s x t a t v s - a 1, ostvou xt; ouaa pt\'ou 0 Y] |jl 10 u p y d ?.

Pag. 529 C. in libello „de vitioso pudorequot; homines, nimium pudorem tollere conantes, adhortatur, ut caveant ne simul cum eo confinem verecundiam eiiciant, comparans eos cum fabris, qui, domus templis vicinas demolientes, cavere debent, ne cum domibus confines templorum partes evertant: wa-sp of zaTaXuovTs?, otxta? tspofs YStTVKÓaa; xa y^£ auvs^fj xal -Xr₍otov scoat xat ot£-pst\'oouatv , outu) ozl -t₍v ouato—tav xtvsTv, ösotd-ac ouvscpsX-xuoaoamp;at xa ó[jLopoüvTa tt,? aioou?.

lam transeamus ad translationes ab arte figcndi et sculptiira depromptas. Verbum - X a ~ t s t v, fingere, for-viare ar gil lam vel cretam, tropica dictum Plutarchus habet pag. 52 B.: -Xa-r-wv sauxbv -po? eispov, pag. 408 D.: TuXa-xsiv aiTi\'as, in vita Arati c. 30 pag. 1041 C.; TrsirXaopivu) rfisi, in vita Cat. Min. c. 63 pag. 790 C.

\'E x X s ou\' v s t v, polire, tropice de defatigationibus usur-pat pag. 131 C.: ösppLoXouai\'a sxXsatvouoa touc xd-ouc.

Pag. 74 D. homines, recta utentas admonitiona ac deinceps aam laniantes, comparat cum statuariis, sta-tuas aspere excisas laevigantibus et polientibus: ouO\' ot wjitcTO\'jvTsc aazzfwz xo —txpov xat or/.xtxov —poc^aXo\'vxs; a-oxpsyouar;, dXX\' óij.tXtatc sxspoc.c xat Xo\'^ots s-tstxlatv èx-—pa\'jvo\'jai xat ototysouatv, waTrsp ot XtftoEo\'ot xa TrX^YÉvxa xat TOptxo—Évxa xtov dyaXfAdxcov s—tXsat\'vovxsc xat yavouvxe?.

59

Pag\'- 35° D. de Isocrate oratore dicit: avxi\'dsxa xat Tzapiaa zat 6ji.oto7:T«)Ta zoXXwv zat auvxtamp;st?, (xovovcu zo-XaTTTfjpat zat iuaxfjpat xa; TOpto\'Sou; a-oXsatvtov zat puamp;fit\'Cwv, nimiam eius orationis componendae poliendaeque curam cum sculptoris opere comparans.

Pag- 337 C. fortunam, ingenium vile magnis ac splendidis rebus extollentem, cum fabro inepto confert, parvo donario magnam basim supponenti: coa-sp yip oE cpauXot xs^vtxat zat paast? [xsyaXa; [itzpot; ucptoxavxs; dvaamp;^-jjiaatv èXiyyouaiv auxtov zat xi; jxtzpoV/jxa?, ouxw? f, xu/Tj, oxav (jitzpbv Tjamp;os £;ap-(j -payfiautv s^ouatv clyzov xtva zat Tispt^avstav, £—töst\'zvuot ptaXXov zat xaxato^uvst acpaXXo(ji.£vov zat aaXsudfjisvov u~b zoucpoxr^xos.

Kal ante jSdosts, ut natum e proxime antecedenti xat cum Wyttenbachio delendum est. Ante xa? pttzpox^xa?, ut mihi quidem videtur recte, Stegmannus (in Nov. Annal. 1890, Vol. 141) inserit jiaXXov, primum, quia alioqui vocabulum zat plane abundat, secundo propter è-t8stzvuot [xaXXov, quod est in apodosi.

Pag. 426 B. dicit deos secundum Stoicorum opinionem ita corporeae naturae inclusos esse ac tamquam clavis immissis adstrictos, quemadmodum simulacra suis basi-bus affixa sunt: {boó?, wa-sp dyaXfjiaxa -pocTjXoüxat zat auvxTjZSxat jSaacatv, ouxwc £YzszXst(i£vous £t; xb atojxaxtzbv zat a\'jyzataysy0jj.cp(01j,i^0ü;.

Pag. 622 F. amatores, amasiorum laudationes canti-lenis et versibus exornantes, confert curn sculptoribus statuas auro distinguentibus: otb zat ypacpovxa; syzwpita xtov zaXwv È-tzoatjtouotv auxa \'xiXsai zat [xixpot? zat (ooat;, cócj—£p £izdva? Xpult;jlt;;) zaXXu)-tCovx£c, z. x. X.

A statuarum et donariorum inscriptionibus metapho-

6o

ram noster petivit pag. 3 26 E., ubi de fortuna, sibi res ab Alexandre Magno gestas adscribenti, dicit: toT; xaamp;-opamp;u)[i,aaiv aamp;TT₍v STCiypa\'foooav. Conferri quoque potest pag. 331 C., ubi Alexandri Magni cicatrices virtutis eius et fortitudinis inscriptiones vocat; oux ifxaXumófievov ouoz xaxaxpuirTovxa xa? ouXa?, aXX wazsp sixdvas £y/.a%a-paYiiivac dpazf^ zat avSpayaftta; Tzspttpépovca.

Etiam ab ar/e ferr ar ia Plutarchus sumpsit imagines. Sic o t 0 [i, 0 u v , f er rum indurare , ad exercitus latera transfert in vita Antonii c. 42 pag. 935 D.: xa; TtXsupa; Éxaxspa; axrgt;[jLU)(jas. Et in vita Lycurgi c. 16 pag. 49 E. dicit Spartanas mulieres infantes vino abluere existimantes ita xoc ppecpf] (xaXXov oxojxoüoamp;ai xat

xpaxuvsaamp;at x^v e^tv.

-L x 0\' [j. lt;0 jj. a, f er rum induratum, , tropico sensu roboris occurrit in vita Flaminini c. 2 pag. 369 E.: lt;Igt;!At--(o yap YjV axó|ji(0[jia |jisv si? d-o/paiv fj Maxs-

oovwv apy_T_r In eadem vita c. 3 pag. 370 B. de Quinctio Flaminino dicitur; xoüc dxfxaCovxa; sxt xat TCpoöujxouï ava-AajBwv (oa-sp axdjj.ü)[Aa xptcjytXtou; Y^evof^A£^vou?? ^TV \'H-stpov do\'faXw; otsTcépaosv. Pag. 326 B. Romanam potentiam ac roborem veluti aciem Italiae praepositam esse legimus; Trfi quot;IxaXta? xr₍v ev \'Pojp-Tj ouvajitv xat dXx^v wa-sp axd-[xwjjLa —poxsxayixsvTjV.

2 cp u p r₍ X a x 0 ;, malleo cusus, vocabulum proprie dictum de artis statuariae et fabrilis operibus, imprimis statuis solidis . quae totae sunt ex aere, v. c. ex auro, neque illitam modo superficiem et inauratam habent, pag. 65 B. de amicitia adhibetur: oxav ouv eXa^pb? wv xat è\'irtxTjXxoc xat d-axr^Xo? (scil. cpt\'Xo;) syyudsv dvxs^sxdCfjXat ■irpb? dXvjötv^v xat SfxjBptö^ (ptXtav xat ocpup^Xaxov, x. x. X.

6i

\'EziivjXTos, illiius, est lacobsii coniectura pro irJ-xTTjto;, adscititius, quod est in codicibus. Qua coniectura recepta optime opponuntur sXacppb? et sjjtppiamp;r,?, levis et gravis, aTcaxr^b; et dXTjamp;tvd?, fallax et verax, stti\'xTjZtoc et acpopfjXaxoc, illitus et solidus.

Pag. 408 E. habet a\'-pupvjXaxov vouv, cf. *pag. 5 11 B.

Pag. 567 C. scriptor agens de animarum purgationibus apud inferos, genios, qui instrumentis suis avarorum animas lacubus ferventis auri, frigidissimi plumbi asperique ferri demittunt extrahuntque, cum fabris aerariis com-parat; xat xtvoc; scpsaxavat (scil. xauxat; xar? oai\'-

[jLOva?, (ooTTSp ot yjxX/.zlc,, opyavot? avaXa|jipavamp;vxas zal xaihsvxa; sv [jispct xa? xtöv öc drX^axiav xat -Xso-

VsEt\'aV TOVTjpwV.

Creberrimi vero sunt loci, ubi ferri tinciura in com-paratione occurrit.

Sic pag. 73 C. libertatem reprehensionum, amicis adhi-bitam, postquam laus eorum animos relaxavit, cum ferri tinctura comparat philosophus. Sicut enim aqua frigida ferrum, vi ignis emollitum, densat atque durat, ita amico-rum animos confirmat libertas reprehensionum, postquam eorum recte facta laudavimus; Sef, agt;a-£p 0 otoYjpoc Txuxvouxai x^ -spti\'j^Et xat olysxat x^v axo\'fjwuatv, dvsamp;sl; Txpwxov UTcb amp;ep[idxr_jxos xat jxaXaxb; -j-svojicvj?, o\'jtio xot; cpOvOt; otaxs/tgt;}i.£votc xat Ospji/jts ouotv u—b xwv s—at\'vcov wjixsp dxpsfia xr₍v 7TappT₍atav s-dystv.

Pag. 433 A. vim praesagientem animi augeri dicit refrigeratione et densatione spiritus, sicut ferrum frigidae inmissione duritiem consequitur; quot;sptiucst xtvt xat —uxvwast xoü Trv£ü[iaxo;, olov pa\'fifl atSr^pou, xb TcpoYvtuaxtxbv ^.o\'ptov svxstvsaamp;at xat oxofioudftat xf₍s iuyf,; o\'jx dSuvaxdv saxtv.

62

Pag. 988 D. animi fervorem aciem et indurationem fortitudinis vocat: iTj? [xèv dvBpsta? otov j5acf7₍ tic ó amp;ujjioc soxi zal aT0p,(0[i.GC.

Pag^-. 622 D. dicit hominem parcum et sordidum, in amorem incidentem, largnm mitemque fieri, sicut ferrum vi ignis emollitur; ^etocoXb; dv/jp ts xal (juxpoXoyo?, sjj.—ïawv etc eptoxa, y.aOaTCsp sic Tuup at\'ÖTjpoc avsamp;st? xat jxaXa^amp;st\'c, (XTraXb? zat uypb? xat ïjotwv ytyvsTai.

In vita Dionis c. 7 pag. 961 A. de Dionysii tyrannide legimus: uz\' uiv (scil. spcÓTtov) f, -upavvtc, wo-sp atÖT₍po?, [laXaooojjisvTj xot? jjisv dp)ro[x£votc scpdvr, cptXavöpto-oc.

Pag- 334 A. de Alexandra, Pheraeorum tyranno , cum spectaret tragoediam, ad misericordiam commoto, ait: fjUTo; ;j.sv ouv [itzpoG xat orxr^v £-pd;aTCi tbv tpayfooov, on TTjV aÜTou, xaf}a-£p otoTjpov, ÈjxdXacïv, i.e. paullum

abfuit, quin poenas a tragoedo exigeret, quod is ipsius animum sua tragoedia, quasi ferrum igne, emollivisset.

Denique hue referendum est, quod de Bruto legimus in vita eius c. 1 pag. 914 A.; dlX\' sxstvos, a);-£p xd \'buyy^Kaza twv Ittpöüv, axXrjpbv r/(üv xb i. e. gladii

instar, qui eandens in aqua frigida exstinctus est, prae-duro ingenio praeditus.

Porro conferri possunt pag. 136 A., 712 B.

Pag. 433 A. scriptor dicit divinandi facultatem, vaporem, consentaneum quidpiam et cognatum animo habentem, laxas eius partes implere ac continere, comparans eam cum stanno, quod illiquefactum aeri, raro et multis hianti meatibus, simul hoe stipat densatque et splendidius puriusque reddit; xal [j,^v ó xaoat\'xspo? jiavbv b\'vxa xat TïoXu-opov xbv ^aXxbv Èvxaxstc djxa asv eazqce xal xaxs--uxvwosv, d\'[jia oè Xa[i.~pdxspov d—sostcs xat xaamp;apwxspov,

63

o\'jxto; oüoèv aTrsyEt iTjv [xav-ixr₍v dvaamp;u^itaatv, otzstov ~gt;. -af; \'iiü/af; /.at auyY^vs? r/ouaav, dvaTrX\'/jpouv xi ₍aavot zal ouvi^stv svapixoTTCiuaav.

Denuo comparationem deprompsit ab ea stanni pro-prietate pag. 491 A., ubi amicum decere ait accommo-datum esse utrique fratrum, suaque communitate eorum stipare benevolentiam mutuam, sicut stannum aes ruptum commitdtur atque ferruminatur; u»; ^ zaooixspo; payevta tov yaX/.bv ouvapfiottst zal o\'jyzspavvuat toÜ \'jiaustv eza-épou iripa-o;, otzsito; ó^OTuaamp;V^ yiyvojxevo;, outto öst tov cpiXov suapjjioo-ov clvxa zal zotvbv djjicpoTcpot? tot? dosX^ol? rrpoczaTa-ttuzvoOv TTjV suvotav.

Denique ad stanni et aeris mixturam spectat compa-ratio, quam invenimus pag. 753 A., ubi Pisias, loquens de matrimonio iuvenis cuiusdam Bacchonis cum Ismeno-dora, muliere divitissima, dicit Bacchoni cavendum esse ne uxori obnoxius fiat, sicut stannum, aeri admix-turn, aboletur: zr^ ó ttXouto; saxt cpuXazxso; xo)

vsaviazo), aujjL|j.tcavx£; auxbv oyzto zal jjaos¹. xooouxo) Xaöwjxsv (ita cum Herwerdeno Plutarch, pag. 27 syn-taxi postulante legendum est pro Xaamp;otjxsv) wa-sp sv yaXzo) zaaotxspov dcpavtoavxsc.

Pag. 619 A. Plutarchus dicit amatores, eodem flagrantes igne, nisi quidem eiusdem amore sive maris sive feminae ardeant, invicem coalescere, sicut ferruminatione con-glutinatum ferrum: xw yap auxto fgt;aX-ó[ji£vot -upl (xdXXov aüJj.w\'j dvxtX-^ovxat (scil. ot spioxizot), zaf}a-£p ó zo)Jab-jji£vo; otoquot;/]po;, av jxr, xou aüxou xu/ioaiv r₍ xy₍? auxvjc £piovx£c.

Pag. 556 C. comparat malitiae duritiem cum facile retun-dendo ferri vitiosi rigore : xb yap azX^pbv £v zazt\'a, zalgt;d-£p £v ccauXto atör.po), aafloov saxt zal xb avxtxu-ov £uamp;pauCTXov.

t ( t ? i \'

64

Pag. 50 A. adulatores, omnibus in. rebus amicos imitantes, comparat cum vasis, e falso auro factis aurumque modo specie referentibus: cóoTrsp -rot t^suoamp;\'/puaa y.o\\ ~a ztpOTjXa ttjv Aajjt—po\'-r^a -oCi ■/puaoö xat tb yavtuixa (jLtfisttat jjLOVQV, o\'jTujc eotxsv ó xoXa;, xoü cpt\'Xou xb f₍ou xat xr/otptapivov exfjitfjiou^svoc, dist -apsystv fXapbv xat dvÖTjpbv xat —pb; ji,T₍oèv avxtpatvovxa [irfi uTusvavxtoufxevov éauxdv.

Pag^-. 783 F. dicit quosdam iniuria a viris civilibus exigere, ut vigore aetatis praeterlapso domi desideant otioque patiantur virtutem agendi absumi, tamquam rubigine ferrum; evtot xous -oXtxtxou? actouatv, oxav Trapax-[xaawatv, oTzot otxcupisvou; xaft^oamp;at xat dixoxeroöat, xai)d-£p tw at\'ÖYjpov, \'j-¹ dpyta; xvjv Tupaxxtx^v dpsxYjv apEwufievYjV Tcsptopwvxa?.

Pietura quoque subinde metaphoris et comparationi-bus ansam dat.

Sic verbum sS-aXst\'ff stv, proprie de colore dictunr, sensu translate tollendi occurrit pag. 84 A.; fj xaxta xwv -po-xo-xdvxtov eotxsv , sis extstxeaxspa Trdör, [jLci^taxajxevr,, xaxa jxtxpbv scaXet\'cpeadat, pag. 88 D.: s^aXstcpetv xf^ ^uyY₍c, st\' xt XavOavov soxt cstX^oovt\'ac lyvc?, pag. 111 F., 562 B.

Vocabulum oeuaoTroto\'s, quod proprie dicitur de colore quo lana ita est imbuta, ut elui non queat,metaphorico sensu scriptor usurpat pag. 270 E.: osuooTrotou apjiaxou, pag. 779 C: xTjV pa^v oux dvtévxa xr₍? xupavvtoo? , sv toXXoI XP⁰\'^vlt;P osuarj-otbv ouaav, pag. 990 B.

Contrarium sensum habet vocabulum éi-txTrjXo?, quod tropice positum reperimus pag. 68 C.; xb ysXciiov s^t\'xTjXov èxotst XTjV 7cappT₍otav, pag. 549 D. , 551 D.

Adulatores cum pietoribus scriptor comparat pag. 53 D., ubi dicit adulatoremimitari intemperantiam,superstitionem,

65

acerbitatem adversum servos, diffidentiam erga familia res et cognatos, quemadmodum pictor ineptus . cum pulchra assequi nequeat, in rugis, verrucis cicatricibusque similitudinem retert: u)a~sp ot cpaOXot Cwgt;Ypac£oi, tcuv xaXaiv s\'^ixvsroamp;at [XY] ouvdjxsvot 01\' aoamp;svstav, sv puttat xar zaxolg zat oüXaT? xa; ó[jLOtdTY]Tas dva^spouotv, outuj? szstvo; axpa-oi\'as jr^exai , osiaioat^ovtas, azpo^rAi\'ac, -txpt\'a;

~pb? otxsta?, aTTtotta; -po? otzstou? zat aoyY^^st;.

Pag. 5 7 C. nonnullos dicit adulatores, dum contraria vituperent aut traducant atque derideant, occulte eorum quibus assentantur vitia laudare, sicut pictores lucida ac splendida appositis umbrosis et tenebrosis illustriora reddunt; sxspot xotvuv, wa-sp ot Ccoypdctot, xd \'itoxstvd zat XajjL-pd xot? aztspotquot;? zat ozoxstvof; STiixstvouotv èyyhz -apa-xtftsfjisvots, ouxto xoT \'jisystv xdvavxta zat XotoopsFv ^ oiaau-pctv zat zaxaysXdv Xavamp;dvouot xd Ttpo^dvxa zazd xoTc zo-Xazsuopisvot? £—atvouvxss zat xpscpovxs;.

Cui loco conferri potest pag. 473 F., ubi ait philosophus in animo res- maxime nitentes ac splendentes proponen-das iisque tetricas opprimendas esse, sicut pictores in tabula nitentibus coloribus obscuras temperant: ost ö\', wa-sp sv —tvaztoj ^pwjjidxwv, sv x-rj iu/Oj xiov —payp-dxajv xd cpatopd zat Xaji-pa Trpo^aXXovxas d-ozpuirxstv xd azuf}pa)-d zat TitsCstv. è^aXstóat ydp oüz soxt TravxaTcaatv vjo a-aXXayr^ai.

Pag. 64 A. adulatoris facta nihil iusti, nihil veri , nihil simplex habere dicit, ipsumque sudare, discurrere, clamare, vultum contrahere , ut laboriosae et festinatae operae speciem praebeat, comparans eum cum affectata aut inepta pictura, quae audacia quadam colorum, in-flexis plicis, rugis et angulis evidentiae speciem indu-cere conatur ; xb oè xou zo\'Xazoc spfov ouoèv zysi ot\'zatov

66

ouo dcX-fjihvbv ouö¹ ancXoDv quo\' éXeuOepiov, a)X töpwxa xat zpauY^jv xat otaopofiVjV xat ouvxaotv —po^u\'j—ou -otoüaav £[i.cpa-otv xat ooxTjjtv s-tTcdvou ypstac xat xaTS(ut£UO(ievYj? , wa-sp CcuYpacpr^a TusptspYov dvatösat «papfiaxot? xat xsxXaajxsvat; cjToXtot xat \'puTtot xat ycuvtat? svapysta? cpavxaotav £Tr!Xjrj[iavov.

Pag. 347 A. eum optimum historiae scriptorem vocat, qui in narratione personas affectionesque tamquam in pictura referat: xat xwv foxoptxaiv xpaxtatoc ó Tr₍v ot^Yr,otv, tua-sp Ypa\'f^v, -damp;sat xat -posw-otc stSwXoTCOt^aa?.

Pag. 80 F. legitur; amp;a-sp Ccoypafripa Ttposxtdsk ftsav xb 7U£-paY[i.£vov, i. e. factum suum, tamquam pictu-ram, spectandum proponens.

In probitatem picturae contrectatione inquirere pos-sumus. Unde sumpta imagine pag. 409 F. Plutarchus de Epimenide ait: [i.uamp;ou TxaXatou, xaamp;d-sp Ci«YP^a^!^J-^aT0;5 d\'ffj a-o-stpwjxsvov.

Creberrimae sunt metaphorae, quas ex ar/e medico. deprompsit Plutarchus.

Sic dxstaOat tropice usurpatum reperimus pag. 5 2 3 E.; xpo\'fij) [xev x^v x^c xpocpf,? émdufitav-fjxsaavxo, pag. 983 D.

\'Av^xsaxo? eodem modo atque apud nos metapho-rice positum occurrit pag. 538 E.; aufi^opa? dv^xsoxou;, in vita Quinct. Flamin. c. 19 pag. 379 F.; dv^xsaxov £-/tgt;pav, pag. 82 A., 825 F, in vita Pelop. c. 26 pag. 291 E., in vita Arist. c. 7 pag. 322 D.

quot;Id3igt;at, mederi, sensu translate scripter utitur pag. 384 F.: xd: -£pt xbv 3tov d-optac tdaflat, in cemp. Alcib. et Ceriel. c. 2 pag. 234 B.: -oXXat; -peojSstat? jxt\'av twfjisvwv opY^v, in vita Sullae c. 6 pag. 455 B.: uojjtivou? xb djjidpxY₍(JLa ot dvopayaamp;ta;.

67

\'1 a a t [A o ?, sanabilis, *pag. 12 B. de puerorum pec-catis dicit; TtavisXü); slalv taatjjiot.

\'I 7 p. a, remedium, sanatio, in metaphora occurrit pag. 427 C.: ta[j.a axo-ca;.

lt;1) d p [x a x 0 v, medicamentum, noster tropice dictum habet pag. 74 D., ubi dicendi libertatem maximam et validis-simam in amicitia medicamentum vocat: zat oio. TocOtct osl zat -cpt TTjv -appr₍at\'av cptXots^vstv, oato [xsytOTOv saxt zat zpaxtaTov sv tptXt\'a ^apfjiazov.

Pag. 5 50 A. deum poenam adhibere dicit tamquam medicamentum malitiae; ó Osoc, (ó: cpapixazov, ~po;cpcpct T^Jr₍v zamp;Xaatv.

Pag. 46 D. sermonem arguentem cum medicamento mordenti comparat: vouftsatac Xdya) eXsyxovxt, wa-sp ^apfidzo) oazvovxt, ^pio[i.svr₍c.

Pag. 66 B. dicendi libertatem intempestivam nocere dicit, tamquam medicamentum intempestive adhibitum: zatxot, xai)d-£p aXX(p xtvt cpapjjtdzio, zat tco -app^atdCsai^at, [j-t, tw/ó-jti zatpou, to Xu-£tv ctyp^aitoc zat -apdxtstv —sptsait.

Pag. 123 B. legimus; ouo^patvstv, w; sdpfxaza, xd attt\'a.

Pag. 61 B. adulatio cum cicuta comparatur: xaMrap tov azpaxov aXXw? poT^oiivta ~pb? to zwvstov, av £[i,[it;agt;at —poccjji^aXovTs; auTw, zojjiioTj Ttotouat tvjv toü cpap[i,dxou ouvajxtv dpo^jihjxov , o;s(oc dva^spojxsvrjv s-t Tr₍v zapotav uïto rtipjjioTTfjTo;, o\'jtw TYjv Tzapp^atav s-taTdjxsvot jxÉya povjamp;Yjjj.a -po: TYjv xoXazst\'av ouoav ot —ovr₍pot otquot; auTvj; xoXaxsuouot tt₍c -appTjat\'a;, i. e. sicut vinum, alioquin adversus cicutam valens, ei admixtum, veneni vim immedicabilem reddit, ita dicendi libertas, alioqui remedium contra adulationem, cum ea coniuncta, adulationis effectum auget.

\'I 0.tp 0\':, medicus, sensu translato adhibetur in prae-ceptis coniugalibus pag. 143 D., ubi Venus optima

68

medica iurgiorum inter coniuges vocatur; \'AcppoSixr;;, iatpbv ouaav twv totoutwv dptg-^v.

Pag. 61 D. Plutarchus verum amicum semper meliori animi parti se monitorem accommodare dicens, eum comparat, cum medico, sanitatem augenti et conservanti: ó jjtsv cpOvO; ici to) xpshtovt (scil. t?₍c iuy^c) -cxpsoTt au[X|3ouXoc, cóoTrsp ia~pb? to uytarvov au^cuv /.at otacpuXaTTtov.

Iterum amicum cum medico confert pag. 63 D.; —Jj\'/jAyac , toa-sp iaTpbc Xafidiv samp;spa-suos, xai cpiXo? locts-Xt₍0£V (XYVOOUVTOC £-tji,£Xr_iamp;£l\'?.

Pag. 73 D. dicit et verum amicum et benignum patrem et magistrum ad morum emendationem magis laudibus quam vituperationibus gaudere, comparans eos cum perito medico, febrim somno potius et cibatu, quam castorio et scamonio depellenti; to? jap totTpb? sufvtufxtDv SouXotT\' av S-vtu /.at Tpocpif) (xaXXov t₍ xaaTopt\'to zat a/.aij-wvt\'oj tb vóaquot;/][xa Xuaat tou /.otjxvovTo;, outo) /.at cpt\'Xo; £—t£i/.T₍c /.at tïatï₍p quot;/p7,0to; /.at otoaaxaXo? È-atvo) [jtaXXov fj óoyo) yatpct —pb; £—avdpöwotv Tjöou? /pw^svos.

In compar. Dionis et Bruti c. 2 pag. 1010 B. Cae-sarem velut lenissimum medicum rebus in re publica, unius alicuius imperium postulantibus, divinitus obti-gisse ait: dXXa /.at osojisvots £oo;£ (scil. 6 KaTaap) Tot; —pa\'cijiajt [j/jvctpyt\'a; -paoTaTo; a)a7:£p iaxpbs Gir auTou tou öat|jtovo; o£oóaf}at.

In vita Dionis c. 27 pag. 975 A. Dion comparatur cum medico, Syracusanorum civitatem, a tyrannide velut diuturno morbo liberatam, in accurata et sobria diaeta continere cupienti: ot o\' (scil. of Supaxouotot) ioa-£p sx. j j. ax pa: dppwoTta; if,? Tupavvtoo; so flu; £-t-/£tpoovT£c £;a-vt\'aTaaamp;at xat -potTTctv Ta tojv auTovo[jiou[ji£vtüv Trapa x.atpóv,

69

eo\'faXXov-o jjtèv autol ia;; TtpaS-satv, stiiaciuv 51 ~bv Atiova, PouXojisvov (oa-sfi taxpbv sv dxptpsr xat ow^povoóo^ otat\'-Y) Y.O.-\'XajZVl TTjV TCÓXtV.

Pag. 818 E. vir civilis cum medico comparatur. Sicut enim medicus multo corrupto sanguine subducto modica innoxia alimenta suggerit, ita vir civilis magna aliqua re damnosa sublata vicissim exiguo aliquo et hominibus accepto munere cives a reprehensionibus avertit; u»? -pp ïaxpo\'s, dcpeXwv uoXu tou ötscpöopóxo; at\'^axo?, óXt\'yov apXajSous Tpocpf₍c Tupoa^vsY/.sv, outojc ó raXittxo; avr₍p, [xsya tt twv aoó;cov r, [3Xaj3spü)v TrapsXdjxsvo;, sXa\'fpa -aXtv quot;/aptti xal (ptXavOpwirtp xb ouazoXarvov zal [xs^\'j/tfAOipouv Trap^yopTjOsv.

Pag. 553 A. saevitiam implacabilem tyranni aut magis-tratus molestam asperitatem deum nonnumquam adhibere scriptor dicit ad civitates castigandas et corrigendas, sicut medicus fel hyenae et phocae coagula, foedorum alioquin animalium, usurpat ad morbos sanandos: coa-sp yap uatv-fj? /\'h\\ zal cpwxfjC —uxta, öïjpuov xaXXa [Atapwv, ïyyjai xt Txpbc xa; vóoou? ^p^atp-ov, o\'jxoj: svt\'ot? orjfjirjij oso[j!,£voi; zal zoXaasioc sjx^aXtov 6 9sb; Titzpiav xrva xupavvou ouojxsiXizxov zal xpayux^xa yaXs-^v apyovxo?, ou —póxspov srsiXs xb Xuttouv zal xapaxxov ^ xb voooüv a-aXXa?ai zal zaamp;f₍pat.

Sic in sequentibus Phalarim tyrannum medicamentum Acragantinis vocat; xoiouxo zal OaXapt? f₍v \'Azpayavxtvot? ctapfxazov.

Pag. 69 A. eum qui dicendi libertatem homini infelici adhibeat, iram dolori addere dicit, sicut medicus, oculo conturbato atque inflammato medicamentum, quod visum acuat, adhibens, oculum non sanat nee dolorem minuit,

7°

sed inflammationem exasperat: ó öè T.apprpiav y.oCi orjfxbv dvöpw-cu oüoxu^ouvTt Trpocaycov, woTrsp ö^uoopxtxbv o[jL[jiaTt xapaooojxsvu) xal (pXeYfxat\'vovTi, öspa-sust jxèv oüöèv ouo\' acpaipót toü XutoDvto?, ópy^v oè Xuirïj -po^Ti\'fi^at xal Tiapocuvst xbv dvtwjxevov.

Pag. 22 B. dicit nos poëmatum deteriores sententias debilitare oportere, ea verba et nomina in iis occurrentia adhibentes, quibus id consequi possit, sicut medici cantharidis alas et pedes adhibent ad vim eius morti-feram dissolvendam: ost, toa-sp ot taxpot xrj? xavöapi\'oo;, ouar,? davGtatjjiou, xou? Trooa? zal xd -xspd

oïovxat xal dvaXusiv XTjV ouvajj.iv, ouxw? èv xot? -oir^aoi, xav clvojia xav pr^a Tcapaxsi\'jxsvov dp-^Xuxepav ttoisT xr^v -poe xb quot;/cTpov d-aYiuyTjV, s7:tXa(X[3dvsoamp;a[ xal Ttposotaaacpsrv.

Pag. 70 F. peccati reprehensionem occultam dicit esse debere, tamquam ti;rpis morbi sanationem: ost ydp, tuc vciof^axo; oüx eu—ps-ouc, xr₍; djxapxtac xr₍v vouösxrjotv aTcdppTjXov slvai.

Pag. 518 B. aures curiosorum, pessimos semper ser-mones ad se trahentes, comparat cum cucurbitilis, pessimum humorem e carne educentibus: w; quot;cdp at atxuat xb ystptaxov éx xf₍c oapxb? e\'Xxouatv, ouxa» xd xwv -oXu-payptovtuv wxa xou? cpauXoxdxou; XdfCiü; s-ta-dxat. Cf. pag. 469 B.

Porro comparationes ab arte medica depromptae in-veniuntvir pag. 468 C., 453 D., 87 D., 81 F., 141 B., 73 A., 71 A., 55 A., 74 D., 67 E.

A nendo comparationem Plutarchus petivit pag. 564 A., ubi malorum animas, turbido motu apud inferos agitatas, confert cum fusis; xd? oè (scil. ^uyd?), waTiep ot dxpaxxot, Ttcptaxpc\'-popLEva? xuxXo).

Pag. 134 A. imaginem habet ab eluendis vestibus

7i

ductam. Dicit nempe h. 1. vomitus, medicamentis provocates, magis quam alios corpori nocere, sicut lintea, quae saponibus aut nitro detergentur, magis extenuantur, quam si aqua eluerentur: (uq pp ofhma, pu^aat xal yaXaotpat\'ot; TcXuvdfisva, [xaXXov XcTïTuvsxat (Sic Herwerdenus Plutarch, pag. 6 pro èxirXuvszat) kuv uoaxoxXuoTwv, outioc ot [icxa (papfitxxwv è\'jjiSTOt Xujxat\'vovTai toj ato|j.clt;T\' xat otacpamp;stpouotv.

(XaXaoxpaïov est genus quoddam nitri. Cf. Plin. Hist. Nat. XXXI, ie, i.)

A geometria comparationem sumpsit pag. 140 A., ubi oportere dicit uxorem non proprias habere affecti-ones sed mariti seria, ioca, austeritatem vultus risumque subsequi, sicut lineae et superficies non se ipsis moven-tur, sed motus corporum comitantur; os? 0\', wa-sp ot Y£a)[i,£tpai Xéfouat ta; ypajx^a; zal xa; s-icpavsta? ou xtvstbamp;at xaö\' Éauxac, aXXa au-^xtvsiaOat xot? oio[xaotv, ouxw xTjV -c^uva^^za [XTjOev ïoiov Traöo? s/stv, aXXa xotvcuvsrv xcp avopt xal 07X0007]? xal —atotd? xal ouvvoia? xal ysXwxo?.

Eadem imagine utitur pag. 63 C., ubi aclulatorem, semper alterius vocem, sensum iramque subsequentem cum linea et superficie comparat; ok yap of {xa^fiaxt/ot xas s-Kfavst\'a? xal xac XÉyouot |i.r_ix£ xa[XTrx£Cjamp;at

[xr_jx£ otax£tv£af}a[ [xt₍x£ xwstavlat xafl\' êauxac, v/^xac xal aawfxaxou; ouaa;, ouYxa[xitX£oamp;ai öè xal ouvötax£tv£aamp;at xal a u 1 j. jj. s I gt; ta x a a f) c. t xot? acojiaatv wv Txspaxd £ictv , ouxco xbv xo\'Xaxa cptupaaEt? dsl ouvETXtcpaaxovxa xal auva-oc5atvó[x£vov xal a\'jvTjOOfjicvov vvj Ai\'a xal auvopYiCo\'ix£vov.

Pag. 444 A. contemplatricem veri mentem, prima stabilia unamque semper naturam servantia, quae nullam admittit mutationem, tractantem, deliberandi vacationem habere Plutarchus dicit comparans earn cum geometra, non

72

deliberanti de triang-ulo, an tres eius anguli duos rectos aequent necne: zadchcsp ó Yso(is-p7jc ou |3ou).£us-at irspt too Tpiytóvou, s? ousrv óp flat\'s i\'aac ïyzi tgcc svtos ycovt\'a;, oOJJ oïösv (at yap jSouAat -spt -wv aXXox\' aXXto; sr/o\'vtojv, ci\'j ~£pt tüiv pspatwv zat d[i,£xa~(ot(i)v)\' outco; ó OstupT^xtzb; voü?, -£pt ta —ptuxa zat [xdvtjxa zat [xtav ast «póotv syovxa [iv; os^o^s\'v^v (jisxa_|3oXas svspyuiv, dir^XXazxat xou [3ouX£usoöai.

§ 12. Metaphorae a mercatura sumptae.

Ad hoe genus translationum primum referendi sunt loci, ubi vocabula w v t o ?, venahs, et w v s To ö a t, emere, tropice usurpata occurrunt.

Sic pag. 135 B. legimus: ou yap dpyta? tovtov fj uyt\'sta zat a-pa;ta;. Cf. pag. 326 E., 465 C. Exemplum verbi tbvstaamp;at metaphorice positi habemus pag. 711 A.: [jl^xs öa—dvTj? —oaXy₍c , jj-\'^xs xwv —po; aXXa ^pr₍at[x(uv zatptov («vstaamp;at xb paf}u[xstv.

In vita Bruti c. 23 p. 994 D. imago deprompta est ab auctione publica: umcuv xwv oxpaxo—söwv, (óa—sp u—b zr₍p\'jzt Txpocxtilspisviuv xoj ttXsov ot\'öovxt.

Crebriores sunt loci, ubi a ponderatione noster petivit metaphoras.

\'Ps-stv, vergere, quod proprie de lance dicitur, eadem translatione atque apud tragicos et comicos (cf. v. c. Aesch. Sept. 21. Pers. 432. Choëph. 238. Soph. Antig. 718. Aristoph. Plut. 51) apud Plutarchum passim positum invenies, v. c. pag. 95 B.; at cpuast; ouz s-t xauxd ps-ouatv, pag. 372 F.: \'lat; ps\'-ouaa Trpo; xo ^sXxtov, pag 447 F.: ps—st ydp suamp;stav po-r₍v ó d-ailr,; Xoytap-o; sirt xo ot\'zatov.

73

\'Po-Zj, proprie inclinationevi lands significans, sensu translate) pro qua vis inclinatione ponitur velut pag. 62 B., ubi de adulatore legimus; trj yzlpmi poTCTj TcpoïTiamp;st; eauxo\'v. In vita Artaxerxis c. 30 pag. 1027 B. de sene Artaxerxe dicitur: r₍v [xsv ouv s~l ajjitxpac po~7jc ó \'Apxa-Esprfj? otot to -^pa;, i. e. minimo ad mortem indigebat momento. Cf. Soph. Oed. Reg. 961; -aXaict

ocóii.aT\' süvaCsi po-r_r Sensu momenti etiam occurrit pag. 323 A.: ji-syaXr, po—Vj f₍ -6/r₍ ea-tv. Cf. *pag. 12 D. 346 E., 598 C.

OS-uppoTtos, vocabulum, proprie de trutina, quae facile hue illue inclinatur, dictum, de hominibus usur-patum invenimus in vita Dionis pag. 965 C., in mora-libus *pag. 103 F., 380 A, 642 A, 951 D.

Frequens est apud scriptorem nostrum comparatio: (o c s TC i ~ a a 11 y J 0 ?, to a - s p s -1 C u y 0 0 , z a a - s p Tc X a a -1 y y a. Sic *pag. 11 D. ait; -dfiz xötzsTas [xsxa/.Xtvujv, (ó; sict TcXdaxtYYo;, ~poc ouösTSpov psiat ouvafiat. Vide etiam pag. 76 E., 21 D.

Pag. 485 F. dicit fratres lancibus in trutina similes esse non oportere, ita, ut altero elato alter deprimatur: dosX\'fip os /pr, [jiTj xaamp;d—sp psTcstv £-1 -ouvav-tov,

u\'jloufjisvou taTCSlVOU(x£vov aüxo\'v.

Lectio u\'jioujxsVju non sana esse videtur. Requirimus subiectum huius genetivi absoluti. In cogitatione -oü stspou sive toS dösX\'foö supplere, num liceat, dubito. Certe talis omissio satis rara est. Quam ob causam mihi melius videtur cum Bernardaki scribere: u^oujiivo) virgula transposita post uioDfxsvio. Turn constructio haec est: ^pv] [j.t₍ tatc£ivou|xsvov otutov pÉTcsiv stc\\ xouvavrtov ud»ou[i£vcp aosX\'^oji.

74

Pag. 488 B. dicit in fratrum dissensione ius velut pro bilance adhibendum esse et sine ira ac studio momentum rei esse considerandum : a/Xa xaxsT (scil. in fratrum dissensione) cpuXaxxsov, otuu; toc -pa-cjxaTa xaö\' aCcra\', [i-rjosv sx cptXovtxt\'as fi.T₍o\' Tïaamp;o? TrpocxtOsv-

Ta;, aXX\' (LoTTsp s-t \'iuy/j tou otxatou xr₍v po—quot;VjV xotvw? aTTodswpouv-as. Cf. pag. 447 D., 469 C., 75 C, 754 B.

ü - a amp; [x 0 v a y s t v , pondus habere, metaphorice noster usurpat pag. 96 B., ubi dicit non eiusdem ponderis esse inimici memoriam iniuriarum et amici gratiam : oüx t\'oov cTj-st OTaamp;jjibv syiipoO (xv^oixaxta xal cpi\'Xoo yapt;. Cf. pag. 599 C.

Pag. 581 A. legimus : w; yotp óXx.Yj |j.ta xaf}\' iaur^v oüx ayst (Herw. xatayst) xbv Cuyov, iaoppo—ouvxi os [Sdpst -po?-iamp;£fJiivr₍ xXt\'vst xb a\'jjjirav scp\' eauxTjv, ouxou; scpapijio\'ast xXTjöwv t₍ 11 xotouxov aófjipoXov*** xal xoü^ov, s^SptOr, Btavoiav £—to-aoaoamp;at -pb; -paSiv ousiv o\'svavxi\'tov XoYiatiwv Odxspo) -po?£Af)u)v (Dübner correxit -poc£X!)bv,J sAuas xTjv a-optav, XYjC taoxTjXos dvaipsamp;ct\'ar^, (ocjts xtv^oiv Yrj\'vsaJtcc. xat óp^v. Hoe loco miserrime corrupto Plutarchus comparat cla-morem ominosum vel aliud eius generis signum cum drachma parva. Per se non potest tale signum, quia parvum est et leve, gravem animum ad actionem in-citare, sed, cum animus cogitationibus diverse trahitur, alteri parti accedens, dubitationem dirimit, sicut drachma parva pro se lancem trutinae non commovet, adiecta autem aequali ponderi ad se totum inclinat.

Complures critici huic loco sanando operam navarunt. Cum Herwerdeno Plutarch, pag. 19 legendum videtur oXxt] arxpi pro óXxt₍ jjn\'a et xa-dr^t pro iïysi. Dübner pro -po?£Xamp;«)v dedit -po:£Xi)ov. Wyttenbachius correcto scpap-

75

jxóost lacunam sic explet: ou-w? oux apxsast xXt₍ou)v r_t tt toioütov cju[ipoXov autoquot; {xizpov 3v^gt; xat xoöcpov. Hol-

werda (in Dissertatione : „de disp. verb, in ling. Graec., ling-. Lat. et apud Plut.quot; Traiecti ad Rhenum pag. 139) pro scpapfjioosi legere malit: ècp\'iauxr,? et lacunam exple-tam cogitare verbis, qualia douvatov saxt jjitxpbv ov, dum addit: „Opponitur igitur oupipoXov, quod alicui rei Tupos^Xamp;s, ei, quod sit scp\' eaur^s, quemadmodum etiam óXx^, quacum comparatur, aliud agere dicitur xaf}\' aGtTjV, aliud alii ponderi TcposTtamp;siJLSvTj.quot; Lectio , quam Bernar-dakis in editione sua proponit; o-jtoj r-apjjib; ifj xX^otov — oupipoXov (itxpdv saxt xai xoO\'^ov minus placet. Lacuna enim in codicibus maior est, nempe 16 vel 14 litterarum.

Ad mercaturam faciendam pecunia opus est, cuius metaphorice usurpatae exempla satis frequentia apud Plutarchum occurrunt.

Sic x t j3 0 7; X 0 ? , u - 0 / a X x 0 s , - a p a a r₍ jx 0 ? , vocabula, proprie de nunmiis adulterinis dicta, passim sensu translate adhibet; pag. 49 D.: (pt\'Xos xtpo^Xo; , pag. 65 B.; xoXa; u-oyaXxo;, *pag. 4 C.: avOpwiro^ Tuapaor^ot;, pag. 65 B. de adulatore dicit; cpiXtav utu\' aüxoü -apaar^ov YtyvsoSat wa-sp vd[xio[i,a. Cf. *pag. 1 B., 59 D., 535 F., 823 C.

Ndfiiajia tropice positum reperitur pag. 93 F.; siïvota xal yap ie [isx\'apsxfj? vopLtopia cptXta; saxtv.

De examinatione numismatis comparatio sumpta est pag. 421 A.; cóa—cp vojjitaixaxa cavtxa xouxou? xou; Xdyou? SoxtpiaCctv. Cf. pag. 49 D., 94 D.

Pag. 406 B. usus sermonis cum numismatis mutatione comparatur. Sicut alio tempore aliud numisma in usu est et valet, ita tempus fuit, cum pro numismate ser-

76

monis homines carminibus metrisque uterentur: ajxoiSifj joep eoizs vo{jitcrfi.a-o? yj tou Xdyou ypsta, zal odzi[xov [isv auiou to auvYjM; soxt zal Yvtoptjxov, aXX^v sv aXXot? ypóvoi? ia^uv Xa^pavovTo;* f₍v ouv Sis Xdyou vo[xta(xaotv s^pwvxo [AÉtpcii? zal [JisXsat zat tooa?;. Cf. pag^-. 599 E.

9 Yj o a y p ó s metaphorice usurpatur *pag. 1 B.; zaXó? ouv —appTjOiac ö^oaupo? suysvsia.

Pag^-. 44 B. agens de recta ratione audiendi, Plutarchus dicit molestum esse auditorem qui, ad totam orationem immotus, silentio et fictitia gravitate atque habitu opi-nionem constantis profundique hominis venetur, tuo-sp XP^aaTOJv , -(ov s-atvcov oaov d\'XXo) [xstaotocuatv , auxciü oozcov a\'fatp£raf)at.

*Pag. 106 F. vitam debitum fatale vocat, quod, a maioribus nostris contractum, nos solvere debemus: Xpso? [xotptotov sivat Xsysxat xb , w; a-oooÖTjodjxsvov, 0 söavstaavxo t^j.ojv of -po-axops?.

In vita Othonis c. 2 pag. 1067 A. dicit civitatem poenam Tigellini exposcere wc ^pso; orjjxo\'otov, cf. in vita Bruti c. 10 pag. 988 D.

*Pag. 116 B. vita cum deorum deposito comparatur, quod apud nos, ut mensarios, est depositum; syojxsv yap xo C\'^v, wa-sp Txapazaxaflsjiivotc dsoTc iz avayz^c, xal xouxou -/pdvoc ouösi\'? saxtv wptcjjiivos XTj? a-oooascuc, cooixsp o\'joè xoi; xpa-sCtxat? xfjC xtuv fhixaxcov, dXX\' aovjXov, —of}\' ó öou; a-atx^ost.

Ad verba Txapazaxaösjxevot? ösor? requiritur vocabulum, unde pendeant. Wyttenbachius putat excidisse öbroowoovxes post avayzTjS. Bernardakis scribit -apa zaxaamp;s^évoi; öcotc Cui tamen lectioni sententia loei obstat. Non apud deos, a/gt;i/d nos vita est deposita. Qua re melius videtur

77

cum Herwerdeno (Mnem. 1890 pag. 371) legere: s/ofisv yap to —rx[j \'r_i [j. T v zaxaTsamp;st^évov ösotc (i. e. Gzo amp;£«jv) s? dvaYXTj?.

Cf. in vita Ciceronis pag. 868 C.: -otpaxaTctTifkaflou toc -pdcYjxaTa xoT? uTuaxot?, i. e. rem publicam consulibus com mittere, in vita Bruti pag. 1010 A.: -a ató[j.aTa xoT; oirXot? TCapa/.aiaTtdsaamp;at.

§ 13. Metaphorae a re navali depromptae.

Cum apucl omnes scriptores Graecos, non aliter quam apud nostrates, nulla est metaphora frequentior illis, quae sumptae sunt a re navali, turn apud Plutarchum creber-rimae metaphorae et comparationes huius generis occur-runt. Primum videamus de singulis navis instrumentis metaphorice adhibitis:

\'A y /.u p a , ancora. \'H t sp b.. «yzupa, ancora sacra, quae ad extremum periculum reservabatur, tropice dictum occurrit pag. 815 D., ubi civilis viri agendi libertas in extremo urbis periculo cum sacra ancora in tempes-tate comparatur: ost \'[h/j ou —otstv auxamp;v (scil.

tov —oXtttzov), dXXa p/V, -pamp;Xt-srv ÈTUiTrsaovicuv ouos xtvsiv ttjv tj\'jXvi sirtocpaXu)?, atpaXXojxsvTf] os zal ztvouvsuoua-/)

f)srv, (\'óa—sp ctyzupav tipdtv , dpapicvov s; auxou xvjv -appTjOtav £~t xot; jjLsytaxot;.

Verba contextus miserrime sunt depravata. Primum -poXi-siv propter antecedens -otsïv mutandum est in -poXsi\'-stv. Verba oüos ztvstv xt₍v -o)av melius leguntur ante dXXot [XTj -poXst\'-stv. Vocabulum szcacpaXwc plane abundat. Quid tandem postrema verba significent, prorsus me latet. Exspectamus aliquid in banc fere sententiam: a)a~£p ayzupav tspav zaamp;svxa x^v -appTjatav.

78

Conferri potest pag. 812 B., ubi pro fspoc ayxupa dicit tepbv axsuo;.

Hue etiam pertinet comparatio in vita Coriol. e. 32 pag. 298 F.; STOxveXamp;dvKüv os xwv —psapetuv azouaaaa fj pouXv;, xaf)a—cp ev tuoXXw xa). xXuoiovt -r₍e ttoXscuc,

apaaa TTjV fspav ayxupav d^ijxs. Sic enim pro codicum leetione r^v dep\' tspic dcpvjxsv legendum esse puto cum W. F. H. Coenen (in Dissert, „de compar. et metaph. apud Atticos praesertim poëtas.quot; Traiecti ad Rhenum 1875 pag. 72), qui ad hunc locum adnotat; „Corrup-telam inde natam esse puto, quod in margine lector aliquis adscripserit: Tr₍v depquot; tspd;, ut notaret alteram loquendi formam, quam notam marginalem in textum irrepsisse pro genuinis verbis crediderim. Quid enim magis cum rei natura convenit quam, ubi de xXuowv et ■/stijKuv mentio facta sit, pergi imagine ex eadem re sumpta, et memorari dyxupav pro salutis consilium!\'\'

Pag. 601 F. mens et ratio cum ancora comparantur, ubi scriptor homini, cui suppeditent res ad vitam toleran-dam necessariae, mentem et rationem adesse debere dicit, tamquam gubernatori ancoram, ut quovis portu, ad quem delatus fuerit, uti possit: r/Etv osT vouv xal Xoytajj/jv, wa-sp ayxupav -bv xupspv^tTjV (xbv inseruit E. Graf. Nov. Ann. 1888, vol. 137, pag. 561), ha -oevxt quot;/p\'^aflat )a|isv[ T:pci;op[i.taamp;£l; ouv^xat.

E tt d y x u p a c d - 0 o a X s 6 s i v, proprie in salo stare in ancoris significans, de cupiditatibus dictum reperirnus pag.493 D.: opsSiv xou xaxd cpuatv d—ooaX£uouoav, i.e. cupidi-tatem a natura alienam. Item paullo inferius: xa ÖYjpta, dXcyou? ópjid? xal ópÉcst; i\'/ovxcc xat ypioptsva -Xdvatc /al -£p!0p0[j.a?;, t.\'j)jay.it ou [xaxpdv dXX\' «j; s-\' dyxupa: x^c \'i^rja£co: aalzvzi.

79

In vita Solonis c. 19 pag. 88 D. Solon dicitur insti-tuisse duos senatus (senatum quadringentorum et Areo-pagitarum) existimans, rem publicara, duobus senatibus quasi duabus in ancoris stantem, minus fluctuaturam esse; o[d[xsvo; £-1 ouoi JBouXat; lóu-ïp ayxupai; op^ouoav TjTTOv sv aaXm Tr₍v tcoXiv lasoamp;at. Cf. pag. 731 D.

Passim tropice dicta occurrunt vocabula x u _t3 s p v a v , x u 3 e p v Tj o t c, velut pag. 321 B.; ys Nojia [3ao[X£fav e\'jzuyia 8t£/.ijj3£pvT_ia£ i)aujjiaaTr₍, pag. 611 A.; Tot; £;u)amp;sv xu^pvaaöat izrA~[[).aai ^ pag. 37 B. : a^cubr^ 0£l tw vito xUiSspv^asu)?, pag. 369 C.: oux axupipvTjTov ai(up£t-at to Tav.

Viros civiles, imprimis in libello praecepta rei publicae gerendae continenti, saepius Plutarchus comparat cum gubernatoribus. Sic pag. 802 B. dicit oportere ipsi sciant regendi civitatis artem neque indigeant adiutoribus, quamadmodum gubernatoribus opus sit celeustis: of |jl£v ouv \'b. -Xola xu^pvwvTs; itÉpoi; ypiovta\'. \'/sksuQzoXt,, 0 öè -oXtTtxb; £v iauTol jxèv ócp£tX£t xbv xupspvaivTa voüv sy£tv, £v Éa\'jTco o£ xbv £YX£X£uo\'(i,£vov Xo\'yov. Cui sententiae non respondet ea, quam legimus paullo inferius, pag. 812 C.; 10; or xU|3spvY]Tai xa [jlIv talc ysoat ot\' éotüTwv T:pa~ouat, toc 0 opyavot; sxspot; aTrwdsv xadr^vot TOptdtYOUoi xat o~p£\'jouac, ypwvtat 0£ xat vauxat? xat 7:pipp£uot xat x£X£uaTat?, xat -06-T(üv ivtouc avaxaXouji.£vot -oXXaxt; £tc ~pu|xvav iyy^tpt\'Couat to 7rr₍oaXtov, o-jtco to) —oltTtxw —po;r₍x£t -apayiopstv ixèv sTspot; apy£tv xat TrpoxaXstaftat -po: to Sr^a [jl£tquot; £\'j(x£v£ta; xat cptXavamp;poüTTt\'a;, xtvsr; oè rJrrsj. -o. Tr₍; -o\'X£iuc Tot; auTou Xo\'yot; xat ^TjCptafiaotv r_t -palsotv, dXX È\'yovTa. —toTou? xat ayafloiic avopa; i\'xaoTov sxaoTT) yp£t\'a xaTa to oix£Ïov TTpoc-ap;i.0TT£tv. Cf. in vita Arati c. 38 pag. 1044 F.

In vita Bruti c. 46 pag. 1060 B. Brutum Cassio

8o

mortuo comparat cum nautis amisso gubernaculo. Sicut enim fracto gubernaculo conantur alia ligna aptare atque affigere, praesenti indigentiae utcumque subve-nientes, ita Brutus post mortem collegae, paris oneri, coactus erat iis, quos habebat duces, uti: toa-cp sv -Xw T.rficüdou auvTpipsvTo; ëzepa i-uXa y.a\\ 7cpocap[xotTS[v

£~t)(Sipci\'ja[v, oüx so (jLsv, avayzara os, (xa^d(xsvot —po; rVjV ypstctv, outu) Bpouxo; sv ouvdfist xoaauxTj zat (xs-swpot? -pa-\'aaatv oüz r/cuv iooppoTïouvTa aTpair^bv \'/pvjaamp;ai to?; -apouotv.

Alibi pag. 452 B. ait multis in rebus mentem, affec-tibus omnino ex animo evulsis, esse otiosiorem, sicut gubernator, postquam ventus cessavit, non admodum habet, quod agat: tcov os ~ai^l)u)v —avra—aatv ftvatp£f)sv~tov sv -olXoiz apyotspoc ó Xoyo; zat djxjÜXuTspo?, wa-sp zupsp-vyj-y;; —vsu^iGtTOC STtiXt—ovxoc.

Eodem pertinet metaphora, quae exstat pag. 34 A.: 0 o\' Gcp fjoovr^ zat lópa; (Los zazst {iSTOtaztCo\'fiSvo; s-aptaxspoc zat aps\'jBatoc sax tv.

Pag. 33 F. legitur : xpo\'-os -stüst ota ^aXtvoö, zaamp;airsp z\'j^spvYjxr^ ota -r^oaXtou, i. e. mores alicuius movent alium oration e, sicut gubernator clavo regit navem.

Denique hue spectat comparatio, quae pag. 788 D. invenitur, quo loco Plutarchus dicit civitates, in metu ac periculo a senibus regi cupientes, saepe iam seni ex agro accito clavum rei publicae tradidisse: at -o\'Xstc , oxav -xatcmjcr; r₍ aopTjamp;wat , -psa.Suxspiov —oöoüotv ap^V —tov zat TxoXXazt; i; aypoö zaxayouoat yspovxa quot;^vayzaaav , wa-sp oiaztov scfaódp.svov, st; doctaXs; zaxetax^aat xa -pd-Yp-axa.

lloOc in re nautica est inferior junicuhis, quo velum vel adstringitur vel remittitur.Latini pedem dicunt, nostrates

81

schoot. Unde comparationem petivit scriptor pag. 95 E : xadd-sp -00a vsw; svoiodvTi zat Trpojayovxt Ta?; •/petat; rgt;jv cptXtav. Simili comparatione usus est pag. 818 A.: 7roXiTi/.(\'oTspov [xizpov TOGO? /akavxi [isjaXifj xufAaxo; dXx^. Cf. Eurip. Orest. 706. Soph. Antig. 726. Arist. Eq. 434.

Metaphora a navibus, vento latus praebentibus , de-sumpta est pag. 28 D. ; ~av~t Aoyo) TrXdytov, coaTrsp tcvsu-[xatt, Trapaotoou? eauxov. Eadem metaphora occurrit patf. 66 B. : jamp;a-Tovmt yap oüx s~atvoujjLSvo[ jxovov dzat\'pu); , dXXd xat (psyofASvor zat toüto [idXtata Tot\'s zoXactv euXr,--tous zat -Xayt\'ous Trapaotowotv. Vide etiam pag. 706 E.

Propria significatio obtinet in vita Themistoclis pag. 119 C. de Persarum navibus in pugna Salaminia, quas -0 Tïvsüfjia -apsotoou -Xayt\'a? toï; quot;EXX^atv oSrsco; -pocctsoojii-vot;. Cf. in vita Pyrrhi pag. 392 B., in vita Antonii pag. 947 B.

0 u p 0 ?, 0 u p 10 v tc v s 5 [i, a, ventus navigantibus secundus, in metaphora occurrit pag. 467 E.: dXXd Tt? ditTjVTTjCTcV sz ota^oX\'^c r₍ cpamp;o\'vou ouoT₍[x£p(a zat ozopaztajxo;; £~t Ta? Mouoa? o\'jptov to 7:v£U[j,a zat Tr₍v Azaor^u-tav, woTrsp riXaTwvt, ^ctfiaoftsvTt TOpt TTjv Atovuatoo cptXtav, i. e. infelix es et contumeliose tractaris per calumniam vel invidiam? Secundo vento ferri licet ad Musas et Aca-demiam, sicut Platoni, postquam naufragium fecit amici-tiae cum Dionysio.

FpoTcata TiVcUfjiaToc, ventus a elver sus, in comparatione reperitur in vita Galbae c. 26 pag. 1065 A.; £[i,j3dXXovTos o£ (scil. toü rdXjSa) £?c tt;; dyopdv, u)oir£p Tpo-ata -v£U[j,aToc, d-r_JvTT_io£ zpaT£tv tov \'Ofltuva toü

OTpaT£6fiaTo;.

Pag. 663 E. cibi cupiditas comparatur cum vento in

6

82

marl: to; os Xa^pov ~vsamp;[ia xUj3spvT₍Tai izoWo.ic, fiT^avat? uTioasuYOuat, quot;cc\'jaajxsvov os xat [xapavamp;sv ouostc Tta)av szpt~\'\'aat xat ototasraat ouvaxo? saxtv, outwc TCpb? ópsHiv svoTf^vat [isv xat xoXaaai tb TiXsovaCov aüx\'^c [^T® ~PT^rjV 5 ^fj£

xajivouoav quot;po zatpoü xai [i.aXamp;axtCc;|i£VT₍v xal aTroXsiTrouaav -b otxsTov svisTvai xal avaCto-up^aott TraYyaXs-ov, i. e. sicut multis artibus gubernatores vehementiorem ventum fugere possunt, ubi autem consedit, excitare de integro nemo potest, ita facile nimiam cibi appetentiam reprimere possumus, praepropere autem deficientem resuscitare pergrave est.

2 u o- s XX e tv, proprie de ve/is contrahendis dictum, passim noster coërcendi sensu usurpat. Sic pag. 89 E.; 7; suXapsta auj-ziXXouaa xa -A\\Yr_n pag. 70 D.; Sxav -«tcsivoi ysvajv-at xat aucjTaXwat, pag. 128 F.; ója-sp b-tov xb awfxa ouoxsXXstv, pag. 128 A., *111 F., 471 D., 590 C.

Non rariores sunt loci, ubi corpus cum nave compa-ratur, praesertim in libello praecepta sanitatis tuendae continenti. Sic pag. 128 B. corpus, quod cruditate laborans in balneum trahitur, comparatur cum nave fragili et rimosa, quae in mare deducitur: -oXu 0 atcr/tov av cpspotc a-s\'it\'av xat jBapuxrjXa xat TCkrppovrp 3wp.axoc st? SaXavsTov êXxojxivou, xaDa-sp sic OdXaaaav oaamp;pou -Xot\'ou xat jxT, axsYovxo;.

Pag. 127 B. homines gulosi, qui corpus nimis edendo onerant, deinde purgando et proluendo evacuant, comparantur cum stultis naviculariis, qui, ubi multa ob avaritiam in navem ingesserunt, assidue deinceps aquam exhaurire coguntur: ost [jly; , xafla—p ot vauxXTjpot,

TroXXa ot¹ dirX-fjaxtav sfi^aXop-svot, xoüvxsöamp;ev TjOT, otaxcXoDotv dvxXamp;tJvxc; xat Girscatpoüvxs; x^v ödXaoaav, o\'jxojc Èji-X^aavxa;

83

to awfia xccl papóvavxac u-ozaöat\'psiv auf)t; zat utoxXuCsiv, dXXot otat^psiv suaiaXs? x. t. X.

Haud dubie gcyociV\' depravatum est. Non recte enim dicuntur boni, qui exemplum vitii fugiendi ponuntur. Incerta est emendatie. Wyttenbachius dedit aöXtot, Mad-vigius Adv. Crit. pag. 623 aamp;sot, Bernardakis a-Xoou Her-werdenus Plutarch, pag. 6 avórjo!, quod in versione reddidi.

Pag. 136 A. Plutarchus imaginem petivit a navium subductione. Hortatur nempe civilem virum, ut parvis in rebus remissionem admittat otioque indulgeat, si {Sou-XsTai -po; tot? xaXac -pa;£(; xal [isyaXai; ota-ovov systv tb atofia, ji.r₍o\' a-ayopcuov, dXX\' (\'óa-cp sv

vswXxta TTj o/oXrj Tsdspa-sufAsvov.

Hue ([uoque pertinet elegans imago pag. 476 A., qua dicit portum mortis, si vitae laboribus, tamquam vehe-mentibus procellis, obruamur, in propinquo esse, ad quem e corpore, tamquam e scapha rimosa, omni tempore enatare possimus: -apaXóyou os -tvo? xotl [isyaXou xaiaXapovxo; xat xpar/jaavro;, s-\'-\'u: ó xat -dpsaxiv

a—ov^caaflat toü aiojxaxoc, too—sp ssoXxtou u/ir aTsyovtoc.

Alibi quoque X: ij. r₍ v comparationem nostro praebuit, velut pag. 778 C., ubi alta quies cum portu ab undis tuto et silenti comparatur: 70 dyaObv sv ttö -f₍;

fp\'j\'/jat, cocj—cp sv ax.Xuaxio Xt[j.£vt xoti\' xtucpoï Tifh\'jjLSvoc. Cf. pag- 550 C, 123 E.

Denique hie memorandus est usus metaphoricus verbi x a fgt; 0 p ja t C £ t v pag. 455 C.; xctflopptt^tv êauxbv £t; Y₍a\'j-/!av.

Vitam cum nave comparat Plutarchus pag. 604 D., ubi ait plerosque nullo cogente revulsis ancoris vitae navem ad alium portum transferre; ot..TrX£To-ot [j.T₍0£vb; avayxdC^vto;

84

aüTol tb «Yxuptov ipdcjjLcvot [xeOwpjitoavco TOU; St\'ciuc zat [jLST£a-r₍cjav ot [j.èv sic AO^va; oF oè s; \'Aörjvwv.

Similiter vitam cum nave confert pag. 751 D., ubi de Solone dicit; wa-sp ix CaK\'ffi /.at •/S\'.jjkovoc t(ov -cxtot-xiov spcó-(üv sv zvji \'lalr^-q -r_t irspl xbv yx^io-j zat zOjj-avsla-j Osjjtsvoc xbv St\'ov. i. e. vita veluti ex aestu et tempestate puerilium amorum in tranquillitate matrimonii et philosophiae collocata. Cf. Plat. Rep. VI, 10.

Pag. 321 C. urbs Roma, vexata vicinorum ac finitimo-rum odiis atque inimicitiis, comparatur cum nave,exa-gitata turbulente aestu conturbatoque mari: /.af)a-sp sv zXuöiovt OoXspto zat -siapaYiiivcp -sXayst, ~fj xiöv rapotzwv zat ystTovojv syflpa zat yaXsTroxTj-t -t₍v tzóXw cpspofjis\'v^v.

Pag. .3 21 D. a navium fabricatione elegantem philosophus duxit comparationem. Dicit nempe Romam, multo labore a Romulo conditam, non statim, postquam condita esset, sustinere debuisse bella et pericula, sed tempus ei non defuisse virium confirmandarum, comparans eam urbem cum nave oneraria aut triremi, quam, vi multa com-pactam, malleis clavis cuneis serris securibus adhi-bitis, stare ad certum tempus necesse est et coalescere, dum vincula roborentur et clavi firmentur; quod si recenti adhuc et lubrica compage in mare deduceres, omnia concussu fatiscerent et aquam admissura essent: u)cr:sp yap óXza: rj tpt^p^-/;; vau-rjsniat [jlsv u-gt;j zat

pta; -rjU.r^, octupat; zat yJjjic apaaaojjisv-/] zat -\'ojj/fcoij-aat zat —ptoat zat —sXszsat, ysvofxs\'vrjv os or^vat ost zat —ay/jvat au[JL|j,stpov ypóvov, scoc ot ts osap-ol zatoyot ysvtovtat zat auvTjöstav ot Y⁰\'l^J-\'f ^rjt Xajjcoatv, sav 0 Oypot; stt zat TtsptoXta-Oavouat totc ao[Aot? zataarraai)quot;^. tAtsj. yaXaast otaxtvay-usvTa zat oscsxat ty₍v ^aAa~av o\'jtco t^v I w|jLr₍v z. .. A.

Offendit vocabulum auv^amp;stav. Exspectamus potius vocabulum , quod cohaerentiavi, coniunctioneni significat. Itaque Wyttenbachius proposuit auvs^siav, Bernardakis auvacpsiav. Qui retinent auv^ftstocv, explicant, ut sit Jinnitas, quae ex consuetudine exsistit. At dubitari potest, num linguae ratio earn interpretationem admittat.

Pag. 549 E. disputationis arguraentum cum nave comparat, quae fluctum decumanum sustinere non potest eoque obruitur: tt \'{h/j osT to Tprrov è-zvsj/.zw züjjia zal TrpoczaxazXóaat xbv Xoyov, si Ta -pcÖTa ouvaTo; ïaTai ötwaaof}at jj-TjO\' d-ocp\'jysrv i^/Xr^xc/\'a.

Tertius quisque fluctus Graecis maior videbatur et periculosior navibus quam duo praecedentes, Romanis decimus. Unde apud Romanos Jhictns decumamis. Cf. Plat. Rep. 465 D., Aesch. Prometh. 1017 Tf/tx-jjj.-\'a zaztov, Eurip. Hippol. 12 13 etc.

Pag^-. 319 F. Cleopatra cum scopulo, infra superficiem maris latenti, comparatur, ad quem Antonius naufragium fecerit et elisus sit: -spl r₍v (scil. KXso-aTpav) tó; sp₍aa xatsou (scil. \'Avtwvio;) zoet ouvstptptj.

In vita Arati c. 41 pag. 1046 D. Aratus, in patriae periculo omni spe destitutus, dicitur iactatus esse sv oaXü) zat ztvouvco a)a~£p £-1 va\'jayiou tt^c TrotTptooc.

Similiter in vita Phocionis c. 1 pag. 741 E. Plutarchus dicit Demadem contendisse sibi ignosci debere, si ipso gerente rem publicam Atheniensibus non omnia pros-pere procederent; etenim se TroXt-susaftat toc vaodyta tv;? ttóxsto?. Et paullo inferius addit: Ar^dor,? au toc t^v vaud-ytov o\'jtoj; dasXyu); jjtcóaac zat OTXtTSuadjxsvo;. Cf. in vita Phocionis c. 3 pag. 743 A.

Pag. 622 B. vauaystv, naufragium facer e, sensu

86

translate occurrit; au[x-ciotou os jBaoiXsu? dazsiov aftXov av xat fipoii Trpocamp;srr, xco -atotav dvuppta-ov skTj^aajiivco zat xép^w d)cpÉXt[i.ov, zat ys/aoTa jxcójxou jj-TjO\' uppsw? aXXa yapfroc zat cptXocppoaóvTj; éxatpov, sv otc ta TrXstaxa vauayst au|i,-óata {xy; Tu^ovxa TratoaywY^? ópamp;^c.

Pag. 606 D. spem cum rate noster comparat, dicens de hominibus, semper a futuris pendentibus et absentia desiderantibus; co; i-\\ cr/sot\'ac ota\'fspov-at vrfi sX-Koc.

Pag. 707 D. eos qui convivis concedunt, ut alios secum ad convivium adducant, comparat cum navium locatoribus, qui sinunt vectores impedimenta sua in navem iniicere: cóa-ip ot xa -XoTa vauXoüvxs; oxt av 9spïj xt; ÈijLpaXXsafiai -api/ouatv, ouxw; r^éiz xa a\'j|i,-oata -apa-oo\'vxs; êxspotc -X^poyv dcptsjxsv sz xwv -Txposxuydvxiov, av xs yapLSvxc; toatv av xs cpaDXot.

E re nautica etiam pag. 128 D. imaginem deprompsit, ubi homines, parum decorum ducentes in suspitione morbi et corpore non bene affecto unum diem in lecto consumere ciboque abstinere, deinde per plures dies, dum purgantur et medicamentis oblinuntur, decum-bentes, comparat cum nautis, quos pudet tempestate orta in litore manere quique deinde, in altum provecti, conturbantur atque nauseant: wa-sp yap dfjiXet tcXsovxs? evtot -/cttxam; ovxo? aiooövxat otaxpt\'jBstv s— azxquot;^;, stx dvay-ösvxss ataytaxa otdzstvxat potovxc? zat vauxtcövxs;, ouxwc sv UTO\'|ta zat -po-aamp;et\'a owjiaxo; dyswè; ^you^svot [xt\'av f₍fispav sv zXt\'vïj otdystv zat Trapaamp;soöat (malim Txapaxtamp;soöat propter praecedens otd-cstv) xpd-sCav, ataytaxa TXoXXd; Tjjjispa; zstvxat, zaflatpop-svot zat zaxaTïXaooófisvot zal öwtxsu-ovxsc iaxpou; zat öspa-s\'jovxa? (ita enim cum Herwerdeno Mnem. 1890 pag. 372 legendum puto pro Ospairsuovxs;,

87

scil. eos qui continuo curandi causa et ministrandi adsunt aegrotantibus. Belgice ; verplegers , ziekenoppassers), otvov aixouvis? Tj diujpbv uowp, a-o-a zat ~oXXa -otsiv zal

cpamp;syysaamp;at oiot tov ttovov zal ~bv cpópov u-ojjiivovTS?.

Simili comparatione usus est pag. 798 D., ubi ait muitos, forte fortuna ad rem publicam delates, reverti non posse ad otium tranquillum, comparans eos cum navigantibus, qui vi tempestatis inviti in altum propel-luntur: vs/.ixi paot\'w; a-sXftsTv ouvavxat, xayxb xor? sic —Xotov atwoac yap tv, sTt\' a—oa-aoamp;sTatv etc -éXayK. TTSTtOvdoTÊs , SCtO ^XsTOUat va\'JTtCOVTSC zat T!XpaiTÓ|XSVOt , ;j.£V£tV 03 zal ypfjaflat tot; irapouatv avayzTjV ïyytzzt. Cf. etiam pag. 460 B., 787 E.

riopfljjtctov, navis par va et lev is, qua freta, a nines etc. traiichintnr, in comparatione occurrit pag. 679 F.; ot yap a-avt\'eo; eaiuovisc avayzdCovTat xbv ó-coaoüv s—tr^oatov t₍ Yv«)pi[JL0v zaxaYpacsstv, ot os auvs^sotspov zaxa Tpstc r₍ TSTTapa; avaXafi^avovTs;, wa—sp -opö^sta, ta a\'j|j.-data zoucsoTspa (ita enim cum Herwerdeno Plutarch, pag. 27 scripserim pro z 0 ü a - s, quod est in codicibus) —otouatv.

Porro comparationes e re nautica petitae reperiuntur pag. 466 C., 804 D., 820 C., 438 B., 754 C.

§ 14. Metaphorae ab itixere faciexdo petitae.

quot;0 oó?, via, sensu translate rationis positum reperitur in vita Pompei c. 52 pag. 646 F.; TOtauiY] 0\' óöciï rrapsX-öo\'vts; i-\\ -TjV ap-/r₍v, in vita Caesaris c. 15 pag. 714 E.: zaiaotav-o; st; exspav Ttva St\'ou zal -pay^aTiov zatvwv ooov, in vita Catonis Minoris c. 6 pag. 762 C: zaamp;o\'Xou os toT? tote

88

.Stoic xat xots £7rtrr|0£U|xaatv o Kattwv xyjv svavtiav óobv 0[amp;(is-vo; osTv paoi\'Cetv, *pag. 112 C.: zat yap twv atofxaxtxcov Ttaamp;Tjixa-wv f₍ -a/Jaz^ —7fi iTzalXcufrfi óob? d[jLStV(ü)V, pag. 804 D.; óoot ouo TTj? TioXtTSt\'ac etot\'v, cf. pag. 964 B., 1129 F., in vita Camilli c. 5 pag. 131 D.

\'E cf 0 0 10 v, viaticum, metaphorico sensu adminiculi scriptor adhibet *pag. 8 C.; sv vso-Yj-t sutaEt\'av xat ttjV aw-ppoauvrjv scpo\'otov sic xb y^pas a-o-tamp;£cjfgt;at, pag. 472 C.: urapo\'jit\'a xat TisptcppovTjOts (scil. xoö irXouxou) fisya irpos cptXoao\'ftav scco\'Stov, pag. 476 B.; ou [xtxpov syst t^c —poc xov ptov ci/fiuatac scpootov xt₍v ~pb; xbv ftavatov acpojStav. Cf. pag. 87 A., 125 E., 322 A.

Pag. 77 D. eos qui philosophiae student comparat cum hominibus, iter incipientibus in terram ignotam; TzoXXat; d-optat; xat ~Xdva.tc xat [XExafxeXst\'at; TTpocxuy/dvouatv ot cptXöaocpoüvxs; xb -pwxov, (La-sp ot y^v d-oXt-cIvxsc, r₍v toaot, [xtjos-u) oè xaamp;opwvxs; scp\' y₍v —Xsouot.

§ 15. Metaphorae a re jiilitari sumptae.

Primum hue referendi sunt loci, ubi arma in metaphora occurrunt. Sic\'pag. 548 B. Plutarchus, consuetudinem sequens optimorum scriptorum, qui saepius id quod sive acute sive acerbe in aliquem dictum est, taraquam telum missum esse dicunt (vide v. c. Soph. Aiac. 1261, Electr. 571, Antig. 1084 sqq., Aristoph. Thesm. 903, Nub. 943, Plat. Theaet. pag. 180 A., Pind. Isthm. IV. 47, Isthm. II. 3), Epicurei dicta cum telis comparat; a/X o\'jo\' st paXwv , xaXw; sr/s -sptopav xb SsXo?

EYXstjasvov.

Pag. 631 E. sales cum telis hamatis comparantur:

89

{xaXXov ouv -ra aziojj.u.ato; oazvst zaHa-sp ta - a o yj y z t a t o (u jj. i 7. JBs\'Xr, TiXstova /póvov £[i.[X£vovTa.

Ad barbarorum morem sagittas veneno inficiendi spectat, quod legimus pay. 458 E.: tov [jisv yap jtöt₍pciv svtoi quot;(uv pap 3 dp er; cpap^daaouatv, ■?] 0 avopsta yo/v^c ou SsrTccf ₁3s_t3a7ïTai yap u-b tol» Xo\'you.

Pag. 810 E. maledictum, in prudentem virum iactum, in auctorem reverti noster dicit idque comparat cum telo, quod propter scopi duritiem in eum qui miserit, redeat: zaM—sp yap twv jSsXaiv oaa —po: tov j5aXovTa cpipsTai TraXtv pw^\'d Ttvl oozsT xal GTEpsoTTjtt toü 7rXr₍Y£vt0? avaxpoüo\'jj-sva touto iraa^stv, outco to Xsyamp;èv u~b pioij.r^ xal ouvsasw; too XotoopTjamp;svTo; stcI too: Xotoop^aavTac avaaTpi-

cfstv £olx£v.

Conferri quoque potest pag. 825 E., ubi scriptor ait oportere in iudiciis inter cives nudis et puris argumentis rem gerere neque ea argumenta, ut tela, convitiis minisque tamquam acuere ac veneno imbuere, ne discordia insanabilis fiat, ut vulnus telo venenato inflic-tum: £v o£ Tat; zptasai xat Tai: or/.cxi; -po; too; —oXhac a|jL£tvov saTt xaamp;apaT; xat ótXai; Tat; atTtatc ypcojjisvov aycovi-lajth.\'.. xat [jlt] xaigt;a-£p Ta —pay^aTa yapaaaovTa xat

\'japji-dtaoovTot Tat; ^Xaacpr^tat; xat Tat; xaxor^lstat; xat Tat; a-£tXat; avf₍x£aTa xat [jtsyaXa xat or^Jio\'ata Tiotstv.

T 0 ; s ó £ t v, areu iaculari, sensu cupide appetendi occurrit in vita Arati c. 15 pag. 1033 F.: Tat; [xèv ouv ota—upot; To;£uo[ji£vat; Iptoot tptXtat; ^aotXitov xat Tupavvwv. Cf. pag. 647 E.

\'AaToy£tv, a scopo oberrare, apud nostrum tropice adhibitum invenimus in vita Galbae c. 16 pag. 1059 F.: aaToy£tv too -p£-ovTo;.

9°

Pag. 458 E. Lacedaemoniorum iram in hostes cum modico pugione, facili receptu, scriptor comparat; avaza-Xouviat tov amp;u(xbv tóaTusp ~a a\'jajj.ctpa twv SYysiptötV; suava-3lt;o[j.iaTov wia.

In vita Artaxerxis c. 11 pag. 1016 F. Ctesiae narra-tionem de morte Cyri comparat cum hebeti mucrone, quo Cyrum vix conficiens tandem interfecit; xotooxoc [xèv ó KxTjatou Xoyo;, lt;0 xatla-sp djxpXsr aoXt; avatpwv

TOV OCVÖpWTTOV dvTjpTjXcV.

Pag. 481 E. facillimum esse dicit amicos et compo-tatores alios parare, prioribus armorum aut instrumen-torum instar amissis: XtjIotoI jisv ts cpOvOt xat auja-oxat, Kov —pibT(ov tóoTrsp OkXwv quot;Tj opyaviov ota\'f^apsvTwv.

Pag. 562 C. s\'XuTpov, involucrum hastae vel clipei, sensu translato positum occurrit; CTtvoupftav, IXuxpo\'v -1 TfjS zaxiac.

O a p a o z ^ v 0 0 v , iuxta ten der e, sensu metaphorico adhibitum invenimus pag. 753 D. : 01 os cpuXXoyoot [Afjve? ttu ystji-tovt —apaazTjVoüvTS?. Cf. pag. 51 E.

Item aixoazTjVouv metaphorice dictum reperitur pag. 344 B.: outw [xazpocv a-saztjvwzst xa toxa xwv Mouawv.

Sirsvoeaamp;at, foedus inire, pacisci, de superstitione usurpat Plutarchus pag. 165 E.: -fj ostatoatp-ovta oü o-sv-osxat quot;po; xbv uttvov. Cf. pag. 40 B.: ost x^ cptX^zota -po; XTjV \'^t/voooct\'av o-stoajisvov óczpoccoftat xou Xsyovxo; tXswv.

Ex bellicis calamitatibus translationes habet v. c. pag. 133 A., ubi XsTjXaxeiv , agere et ferre, vastare, tropice de ventre usurpat: cptXóXoyov 0\' avopa zat ccrXdjj-ouaov sv zatpo), osofxsva) ppaouxspou ost\'-voo, ota-\'pau-aa —otpazctiisvov 7] xi jjtjjXKtov Tj Xuptov oü Trpotsvxat x^-^ yaaxpl XsTjXaxou-fisvov, i. e. ubi tardius coenare oportebit, semper

9i

aliquid, aut proposita aliqua geometrica descriptio aut libellus aut cithara impediet, quominus vir doctus ventris praeda fiat.

Viros ignavos praedam mulierum vocat pag. 753 F.: IXaOov ysvoiisvoi Xst\'a Yuvat/.cov. Cf. in vita Pyrrhi c. 19 pag. 395 A. : Xaovac zal MoXoaaou; x^v ast Maxsoovwv Xst\'av.

A victoria deprompta est metaphora pag. 457 D.: xb sv \'L\'jy-fj arrpoLi /.vrA ftujiou xpoTratbv sail /.al vtxr,-

Ttxyj; ix/óoc.

\'E ~ t o t t t C s 0 amp; a t, pabular i, cibos et commeatus au f er re, metaphorico sensu positum invenimus pag. 78 E.: 01 irXstoxoi toÏ? otaXszTtxoi; svouvts? £\'j9u; STïiotTi\'Covxat ~pbc oocptoxstav, i. e. plerique interius se induentes in dialec-ticam ex ea quasi pabulantur et subsidia capiunt facti-tandae sophisticae.

Sic pag. 12 7 E. homines gulosos, reluctante corpore et ad quietem trahente cibis se implentes et ad propi-nationes festinantes, cum metuant ne febris se impran-sos corripiat, Plutarchus comparat cum civibus obsidione imminente commeatu se instruentibus: \'odX\' ofxws auxou [xovovou^i xou atójjiaxo? dvxtxstvovxos /sA xaxao-tüvxo; £~t xb xXtvt\'otov xat xr₍v f₍ou^tav of jjIv uzb XatjxapY¹\'®? fX\'^öo-vt\'a; eauxou? èm xa ^aXavsta xal o-suoouorv stxI

xa; Trpoitoasts, (ï)a7X£p si; ixoXtopxtav ÈTxiotxtCo\'fxsvoi xal osotoxs? fXTj \'iilaarj xaxaXaj3d)v auxou; ó -upsxb; avapt\'oxou?.

Pag. 708 E, is qui ab alio ad convivium vocatus , omnes suos secum eo adducit comparatur cum duce, ex hostico commeatum petenti: ó [j.èv ouv xaXo6[i.£vo? ucp\' sxspou xal xaAwv êxspouc, Tcpwxov, oljxat, xou —Xy₍ öous \'^£io£af)ai otxato\'ï soxt, [xr^ xaamp;d7:£p sx -oXcjxta; ójxou Txaai

toÏ; Tïspl auTov siriaiTiCojjLsvo; •/.. r. Cf. pag. 525 C. , 125 E.

A munimentis et obsidione scriptor sumpsit metapho-ras, velut pag. 558 D., ubi id quod dictum est, muni-mentum vocat, obiectum hominibus nimis acerbis et ad vituperandum propensis : zal Tauxa [j-sv, scpvjv , coa-sp dv--izrA\'(iia~a aoi xetaOcu — ooc ayotv -txpou? zat zaxTjoptzous szsi\'vouc.

Pag. 344 D. de Lymnaeo, Ptolemaeo, aliis, qui in proelio ante regem Alexandrum constiterant, dicit : Tsr/\'j? dpsquot;^-?;? Tjoav.

A10 p u x t £ t v sensu translato positum invenimus pag. 87 C. ; otopui-cwv ia pouXsuojxsva , i. e. tamquam per cu-niculos inquirens in consilia.

Comparatio ab obsidione ducta legitur pag. 454 A., ubi Plutarchus, agens de cohibenda ira, dicit remedia adversus iram e philosophia desumpta nobis in animum comportanda esse, sicut obsidionem exspectantes ante hostium adventum necessaria in urbem congerunt: toa-sp ot TToXtopztav TCpo;o£^ó{jLSvo[ auvayouat zal TrapaxtDsviat T\'/jOsta quot;a; sccoflsv aX—toa; a-syvcozÓTs;, ciutw [jiaXtaxa ost -a —pbc xbv öüfjibv Sorjör^ata Tüdppioamp;ev Xafxpavov-a; sz ^tXoaocpt\'a; zatazojxtCsiv si; rrjv , wc , oxav ó r7₍?

ypsi\'ac dcptzTj-at zatpo?, [ay; paotcu; TrapstaaYsiv ouvTjOOfxsvamp;u;. Cf. pag. 87 E., pag. 91 B.

Ad proverbium spectat, quod legimus pag. 41 B. : lt;0; yap TuoXsfiou, zal dzpoaasco; TcoXXa xa zsva saxtv , i. e. ut in bello pauca sunt, quae rem ipsam conficiant, pleraque fiunt opinione et ostentatione , ita etiam in auditione multa inania sunt. De proverbio confer Diogen. VII, 80, ubi adnotat: rsXkb. zsva xou ttoXsjjiou.

93

\'Htoi ota xb TToXXa xaf)\' u-o\'votav cpspstv ^ o-t Aazsoatfjioviot xsvatc o\'isvödvatc zat vsuoat; siocpouv ™b; sz—Xr.Etv tcov

I * I quot; tl i * • quot;

-o/^tjLt\'wv. Cf. Cic. ad Atticum V, 20, 3.

Pag. 593 C. scriptor dicit deum paucos per se idque raro compellare, plerisque signa suggerere, comparans eum cum rege et duce, qui, fidis et familiaribus ipsi coram sententiam exponentes, cam exteris per faces ardentes, praecones, tubas nuntiant: cóc-sp yap tcov paotXswv zat Tor; otpattjywv ty₍v ötavotav of |j.sv szto; aioflavovTat zat Ytyvwazouat —upaot; Ttat zat zY^uyiJ-aat zat G—0 aakT.r^ny), Tot; oè -taTot? zat auvY₍amp;satv autot cppaCouotv, outio to fgt;stov oXtyot; èvTuy^avsi ot\' auTou zat a-avtio;, Tot; os üoXXot? arjjLSta ototuatv, é; iov -fj XsyofisvY] jj-avTtzr, auv£CTT₍zsv.

In vita Eumenis c. 7 pag. 587 B. imaginem sumpsit a proelio navali. Pugnam enim Neoptolemi et Eumenis describens, dicit eorum equos magna vi triremium in morem collisos esse; tiov i~iov iz svavTta? pta aufitrsaovtiov (\'óa-sp TptTjptov , Ta; fjVt\'ac dcpsvTa; dXXr₍X(uv È-£0pa;avT0 Tate yspatv, z. t. X.

§ 16. Metaphorae ab admixistratione rei publicae,

magistratibus, iurisdictione petitae.

Pag. 454 B. Plutarchüs dicit opus esse ira in se habeat, quo opprimatur, comparatque eam cum munita tyrannide: zal yap u-spYfavo? zat auöaor,; zat oXwc ucp £T£pou 6 il\'jjxo: ouaztvr^TOC (üv, (óa—£p o^ypa Tupavvtc s: sauTYj? r/ótv ócp£tX£t auvotzov zat auyyevs; to zaTaXüov.

Et paullo inferius pag. 455 C. iram tamquam tyran-num opprimi ait, si ei non pareamus: ÈVct yap Tt? -ptórr,

94

xaM-ep Tupavvou xaxdXuats tol» öufiou, [j.^ -stamp;£aigt;ai [jiTjÖ\' u-a/toustv TCp0STa~0VT0? auxoü [Asya 8amp;av, •/.. X.

Pag. 748 D. legimus saltationem regnare in theatris, taraquam tyrannum: /.at yap aurr, (scil. rj rjp-/r₍at;) xpaxsi ösaxptüv, wa-sp xópavvo;, Ott^xoov iauxYj p/yjatx^v

óXrfou xTjV a\'-aaav.

Pag. 166 D. de superstitioso dicitur: xv-₍v xwv dscov apy-^v (ij; xupavvtoa cprj3o6[jisvo;.

Pag. 768 B. amorem cum dictatore noster comparat. Sicut enim Romae, dictatore creato, reliqui omnes magi-stratus abdicantur, ita, si quern amor dominus invasit, posthac soli paret amori; xaMizsp yap sv \'PwfiYj (paai zou xaXoujjLSVou otxxaxwpo; avayopsuösvxos diroxtamp;soamp;at xdc aXXa? dpyi; xou; s/ovxac, ouxto; otc av quot;Epw; xupto; syyEV^xat, xiöv aXXwv ösottoxwv xai apyovxtuv sXsuamp;spot xat d^sxot xafld-sp tspooouXoi otaxsXoüotv.

Pag. 789 F. canitiem venerabilem esse dicit, compa-rans earn cum corona ac diademate; xafld-sp ó vojios xo otdoTjjxa xal xbv axscpavov, ouxw xr₍v —oJadv ^ \'^uat; evx[(j/jv •/iY£[xovtxamp;5 oufAjSoXov icuojj.axo: £7i[~i\'ör₍(3tv.

Pag. 523 A. respicit ad divisionem Atticorum civium in tribus (cpuXd;), curias (cppaxpta?), gentes (ysvT,). Dicit enim hoe loco calumniatorum genus e curia curio-sorum esse: xat yap xb xwv ouxocpavxwv ysvo; sx x^c xiov TioXu—paY|j,ov(«v \'ipaxpt\'a; saxt\'v.

Pag. 124 E. eos qui cibis, non esurientes ad edendum invitantibus, tum modo utuntur, cum est necesse, comparat cum civibus, qui pecuniam, spectaculis impendi solitam, in usum militiae convertunt; -ptLxov jxèv ó üwxpd-xTjC -apaxsXeuoixsvo? csuXdxxsaMat xtov ^pojtj.d.xojv. oaa [xy₍ —£tvd)vxa; Èaötstv dva~£t\'Ö£t, xat xwv —(ujidxwv oaa —tv£tv ij.^

95

otiuWia;, \'vj/ a—Xw; xb xouTot; a-rjópsuasv, aXXa

^pTjaftat osojxsvou? sotoaaxs xai xb r₍o\'j xaxaxaxxovxa; auxwv sl; xo avayxaiciv, (oa7:sp ot xa f}stoptxa ttoioövxs; sv xa¹.: -oXsai oxpaxtfuxtxa.

Spectant ea verba ad civitatem Atheniensium, ubi Demosthenes brevi tempore ante pugnam ad Chaero-neam factam impetravit, ut a Pericle instituta fhwptza in usum militarem converterentur. Cf. in vita Periclis c. 9 pag. 156 E., 157 A., in vita Aristidis c. 24 pag. 383. E. Harpocr. in voce ttswpr/óv.

Pag. 128 F. cruditates, aestus torporesque, quae febrim imminentem nuntiant, Plutarchus comparat cum nuntiis et apparatoribus, metum vocationis in ius iniicientibus: osT [ayj -eptpivetv a-sit\'a? xod otappotac (aTjOÈ ilsp[j.aata; vapxa;, ucp\' or; ïvioi aoAt: war.ao ut: r₍ zXY₍xdp(i)v,

Tuupsxciu ~£pl [J\'jpa; clvxo; YjOT, , Oopupoufjisvoi ouaxsXXouatv éauxou;. Cf. pag. 127 D.; ai -Xstaxai (scil. vo\'aoi) zafgt;a7:sp TrpoaYY^Xou? xat —poopoptouc xal x^puxa; sy/juatv xai

ouaxtvTjOi\'a;.

Fp«[ifxaxocpuXaxsTov, tabellariuin, metaphorice noster adhibet pag. 520 B., ubi memoriam eorum qui non car-minum curiosi sunt, sed vitarum lapsus et mendas colligfunt, iniucundum malorum archivum vocat: ot

o ⁷

xoi\'vuv -oXuTtpaYP-oves ou oxfywv o-jos -otr^JLaxwv, aXXa puov aaxoyy [j.axa xal TxX^fi^sXrjjxaxa xal aoXoixia^oü; avaXcyojxcvoi xal ouvayovxs?. a^ouooxaxov xal axsp-saxaxov xaxiov 7pa|J-;j.axo-cpuXaxstov xr₍v sauxcov [xvy^TjV TOprfspouatv.

lam transeamus ad iurisdictionem. In vita Arati c. 38 pag. 1045 C. dicit Cleomenem a Phylarcho rerum scriptore ubique defendi, Aratum accusari in historia tamquam in iudicio; svamp;ouata quot;_t\'ap (scil. 0 OuXapyo;) oxav

gó

ï\'Vt-ai xoij KXso[jl£vciuï süvotot; xat zafla-cp sv oizy) ttj toxopia tco jjtsv av-iSixwv, toï ol auvayopsuwv otocts^sr.

Pagquot;. 46 A. in libello „de recta ratione audiendiquot; eos qui iure iurando adhibito cum dicentibus opinionem communicant, comparat cum testibus coram iudicibus testimonia dicentibus: acpoopa 0\' sioi y.^rA A [xsf}\' opzou

tol; Xsyouotv (uoTcsp ev ötzaorr₍puo tc(c jxapTupia; a-oötoov-s;.

Suv^\'Yopoc, cattsaruni patronus, sensu translate posi-tum occurrit pag. 127 E., ubi de hominibus gulosis, cruditate laborantibus, dicitur; xouc ös irXstou; dzpaot\'a xal fjtocXaxta auvr₍yopov ïyvjGO. r^v -apot[xtav 2X7:1; avaTusfOst zat -poays-ai paoi\'Cstv dvaotav-a? ha^co: s-1 Tr₍v auv^fistav, co; ol\'vio or, tbv otvov, zpatraXï) 61 TYjv zpanrdX^v È;sX(ov-a; zat oiacpopr₍oovTa?.

\'Azpaaio. zal [j.aX7.zi\'a est Madvigii correctie (cf. Adversaria Critica pag. 623) pro codicum dzpaota zal ixaXazta. Respicitur ad proverbium -diTaXo; tco Tra-taXtp Èzzpo\'Jciai, clavus clavo extruditur (de quo vide supra sub voce r^oc.); ajsXojvTa; zal oiacpopr₍aovTa; Wyttenbachius correxit pro codicum sS-sXo\'vxa; zal otacpop^oavTa;.

Pag. 62 B. legimus; cpiXoc ouv^opo; del toT zpstTtovt rr,; \'LuCf. etiam pag. 435 F., 61 D.

lt;I)iopav ^furtum investigare, Plutarchus tropice usurpat pag. 87 C, 31 C.

Ad iurisdictionem quoque referendum est, quod legimus pag. 360 C.: zsvoTTjXa zal dXaCovstav TxposocpXo\'vTs;.

A carcere et vinculis comparationes sumptae sunt, velut pag. 37 D.: xd; s-iamp;ufxta? toa-sp sz osafjicTv; Xuamp;st\'oac. In vita Arati c. 24 pag. 1038 B. dicitur de Arato: (óo-sp s; stpzxT,; XaX\'jjiivy] xï] o\'jvdfj-S\'. xwv Ayaior; i\'f 0, xt jjO\'jXotxo quot;/pójjjLSMoc. Cf. pag. 131 D., 344 F.

97

Hue quoque referendus est locus in disputatione de fraterno amore, pag. 491 A., ubi amicus ambobus fratribus communis auvosajjioc zffi cptXaosX^tac vocatur.

Pag. 140 E. coniugum communitatem augeri noster dicit reciproca benevolentia, sicut vincula alternis nexibus robor accipiunt: wj-sp ot 0£j[i0t xaxa -r^j s-aXXa|tv layhv oi dXX^Xwv Xajxpavouatv , outoj; éxa-spou it₍v suvotav avTtoipo\'-pov aTToStoovio; Y] xoiviovta atoCs\'at ot\'

Pag. 554 D. sceleratum dicit in vita detineri, tam-quam in carcere, unde effugere non possit: xbv -C)vr₍pbv cppoupoupievov sv -co pto), xaamp;a-sp sfpx-nrj, [i,r₍os[xtav [xsTavaaxaatv èyvja-q jj-TjOÈ otacpsu^tv, suioyi\'ac öè TioXXa? ota pioou xat ~paY[xa-£ta; zal oóastc xal ydcptTa; zal -aiotac, aia-so

£V OSafllOXTjplÜ} XU^SUOV-WV Tj TTSTTSUÓVTWV , UTTSp Zc\'^aXquot;? ?

tou ayotvt\'ou zpsjxafisvou.

Ultima verba „fune super caput pendentequot; ad Damo-clis historiam respiciunt, cui in medio exquisitissimi convivii apparatu, e lacunari gladium fulgentem, seta equina aptum, demitti iussit Dionysius, ut eius cervici impen-deret. Cf. Cic. Tusc. V, 21. Horat. Cam. Ill, 1, 17.

§ 17. Metaphgrae ab agricultura et vita

rustica ductae.

Agricultura quoque et vita rustica complures meta-phoras et comparationes Plutarcho suggesserunt. Sic vocabula a y p 0 t x 0 ?, agrestis, a y p 0 i x t a, vita rustica, passim sensu inhumanitatis, inscitiae, apud nostrum occurrunt, velut pag. 57 C., 66 C., 124 B., 81 E.

\'AvairoXsTv, quod proprie den no_t ver sarc agrum sig-nificat, sensu secum reputandi, in memoriam revocandi.

98

reperitur pag. 556 A.; ~au-\' eixb? tt₍v \'\\)oyr^ dvanoXsiv èv auttj.

K £ v - p t C £ t v, óoves ar antes s timulo (xsvxpo)) adhortari, tropice de laude ponitur pag. 84 C.; liratvos xevxpt\'Ciov.

Pag. 529 B. philosophum, qui adolescentium animos excolit, scriptor comparat cum agricola. Sicut enim agricola, silvestrem plantam et inutilem exscindens ligone adacto radicitus proruit, aut igne adhibito cremat, ad vitem autem, malum vel olivam putandi gratia acce-dens, caute manum admovet, metuens ne quid utile laedat, sic philosophus, agrum animi colens, invidiam, avaritiam, studium voluptatis intemperans, tamquam herbas inutiles et nocentes, radicitus ex animo evellit, nimio autem pudori orationem correctricem applicans, summo studio cavet ne imprudens simul cum vitio vere-cundiam eiiciat: 10; yap 0 y^Sü,PY\'^j? aTP^t0V l^x^^v jamp;aor/jiia xal , aüxo\'amp;sv acpstow; £p.j5axüjv to axa\'-pstbv

dvsxps\'jis TTjV pi\'Cav \\ -üp -po^ayaYiuv STcaxauoev djx-sXo) oè

TCpOJlWV TOfifj? 0£Ci[X£VYj VsA [IT^éoLZ Tj TtVO? èXaiCHC, aTTTOfJlSVO; ,

suXaSüic STCt\'-fépet /etpa, osotu)? (jly; xt xoü uytai\'vovxo?

dTcoxu\'fXwoTfj* ouxio? ó cpiXdaamp;cpo; cpöo\'vov (aIv ê^atpwv viou tyuyrfi, dY£vvè? pXaoxYifia xal 8uoxiMa£uxov, r, cptXapYuptav ocwpov, Tj cpiXr₍oovtav etcixotuxuiv axóXaoxov at[idaa£t xat xai xofxTjV -otsl xal ouX^jv paö^av oxav oè xpu\'f£ptS |J.sp£i xr,? Au\'/fj? xal d-aXoö xoXouovxa trposaya^ï] Xo\'yov, otóv S3tt xb ouaco-oupLcvov xal 8taxp£Tco\'|jisvov, £\'jXa_l3£Txa[ [i,^ Xdi)7j xouxot; ouvairoxo^a? xb aioo6[ji£vov.

*Pag. 2 B. educationem puerorum cum agricultura comparat. Indolem solo, magistrum agricolae, semini-bus praecepta atque instituta respondere dicit: -pfj [xèv £0[x£v YJ cpuois , 7£ü)pY«) Ö\' Ó tt:at0£uu)v , OTC£p|xaXt 0\' af xwv //j-\'(uv UTTOöf/.at xal xd irapaYY^Xpiaxa.

99

Putant agricolae se rosas et violas meliores facere, si allia et cepas iuxta plantent, quod in ea excernitur quidquid alimentis acerbi inest et foetidi. Unde imagine petita pag. 92 B. Plutarchus cum alliis et cepis comparat inimicum qui, ad se pertrahens nostram invidiam malignitatemque, benevolentiores nos amicis reddit; (\'ua—£0 yj.o rA ^apisvxs; xa pooa zat Ta ta

TOtstv vofit\'Couot azopooa /.at zpó[i[xua irapacpuTSÓovTs; (aTïoxpt-vsTat yap si; sxstva -av ooov evsott tiq optjxo zat

ouacoosc), o\'jtw zat ó £quot;/i)pb; avaXa[ji3av(ov zat Trspto-cov (i. e. detrahens sive pertrahens scil. ad se. Ita enim legendum esse puto cum Herwerdeno Mnem. 1890 pag. 370 pro TOptsTOov, i. e. tractans, fovens, colens, cuius verbi nulla significatio hue quadrat) -b zazoVjamp;s; zat [Baozavov, eü(X£vso-xspov Ttapscst as tot? \'ftXot;.

A secernendo tritico ab agrestibus seminibus compa-rationem petivit philosophus pag. 51 A.; wa-sp quot;cap twv dyptwv a—£p[i.a-wv 00a zat ayrjj.a zat [asjeDo; ~apa—X^atov r/ovta T(j) -\'jpco oujxfisfitztat, yiXs-r^ ï/Bi a-ozaamp;apatv

Tj Y^P OtcZTÏt—T£t XIOV aT£VU)X£p(ÜV TTópOJV, Y₍ OUV£ZTrt\'7r-

T£t ota twv supfwv (Ita enim cum Herwerdeno Plutarch, pag. 2 legendum est pro ota tcöv dpatwv, quod ipsa docet oppositio oxsvwtspwv), outw; r₍ zciXaz£ta r?,; \'itAtac, st; ~av —dflo; zat —av ztvT₍[xa zat •/p£tav zat auvr₍Ö£tav éauTTjV zaxafitYvuamp;uoa, Suo^tuptoxo; saxtv, i. e. quemadmo-dum agrestia semina, quae tritico permixta eiusdem atque illud sunt figurae ac magnitudinis, difficulter secernuntur, aut enim non excidunt per angustiora cribri foramina aut simul cum tritico ampliora permeant, ita adulatio, omnes affectus, motus, usus ac consuetu-dines amicitiae imitata, difficulter ab ea secernitur.

IOO

6spo;, messis, in comparatione legitur pag-. 52 D., ubi noster de adulatore dicit: xaxaxsips-at o\' 6 ttco-\'ojv . axj-sp axapirov ftspo;, i. e. barba adulatoris tondetur, veluti infrugifera messis. Quam imaginem a Plutarcho e comoediis sumptam esse putat Wyttenbachius (cf. Annot. in Mor. I, pag. 443).

§18. Metaphorae a re pecuaria et vita pastorali

sumptae.

Paucas tantummodo imagines a vita pastorali et re pecuaria ductas habet Plutarchus.

Verbum jSouxoXsTv, proprie boves pasccre signihcans, *pag. 13 E. sensu translato decipiendi occurrit. Conferri potest Theocritus XI, 80, ubi TOtjxatvstv simili trans-latione dictum invenitur: rM\\±^rjhzvj apcoxa, fallere amorem.

Vocabula [3 0 0 /. s t v, j5 0 o z s a f) a t, passim , ut iam apud antiquiores scriptores, de hominibus dicuntur.

/, £ G Y 0 ;, proprie de duobus bobus vel equis sub iugo coniunctis dictum, de hominibus usurpatur in vita Caesaris c. 5 pag. 709 E.; Csu^Tj [xovofia^wv, in vita Agidis c. 2 pag. 796 C, pag. 93 E.

1 u C u 7 0 s, proprie sub eodem iugo significans, *pag. 11 A. tropice quot;ponitur; svafiiXXa os xouxot; xal auCüya OsoxptTo: st-sv.

A grege ducta est comparatio pag. 329 B. Agens nempe de rei publicae forma, a Zenone, Stoicae sectae auctore, tradita, earn ad unum hoc caput tendere dicit Plutarchus, ut non per urbes et pagos habitemus, sin-guli proprio nobis iure ab aliis distincti, èXkh. (ita pergit) Ticr/Tac dvamp;ptÓTrou; fjiupsSa or^ÓTac xat —oAttac, st; os jjtoc

IOI

r zat /.óo[jlo; , o)a~£0 ouwojjiou vofxw zorvto ouvtps-

\'idfisvr^.

Alibi pag. 713 B. imaginem sumpsit a pastorum more pecora sibilis et strepitu vocis inarticulato aut fistulis ac conchis excitandi et rursus sopiendi: co; y^p i}pi|j.[j.7.Ta Xóyo\'j jjièv ou auvr^at otavotav r/ovio;, atyp/jT; os xat Troiruofiots «[isXsotv, ^ aupiyri xat aTpo\'a^otc s-cstpouoi /at zaTsuvaCouot raAiv of vsjiovts;, o\'jtcoc ooov svsatt i\'jy^ cpopjSaoixbv zat aysXatov zal d^uvsiov Xoyou zal avr₍zoov, [jlsAsji zal puöfiot; STTiiaXXovts; zal zatauXouvts; so Ttamp;sv-ai zal za~a-pauvouotv (scil. of ztfiapwool zal au\'Kr^aï).

Metaphorae et comparationes a natura petitae.

§ i. Metaphorae ab animalibus sumptae.

Creberrimae imagines a variis animalium generibus sumptae apud Plutarchum reperiuntur. Primum recense-amus locos, ubi vocabula amp;7] p tov, metaphorico

sensu adhibet. Sic pag. 330 B. de Alexandre legimus; eöv/; oua/.aamp;sxxot xat (jt.a^o[i.£va zaamp;a-sp Cwa Ttamp;aasócov, pag. 329 B.; Trpoccpspd[xsvoc tor? jSapjSapoi; w? Clt;«^rJt;,pag. 93 E.: 7] cpi\\(a ouwofiov satr Clt;pov.

Pag. 462 F. ira cum fera comparatur; otzsiottc oè xat TtoXtxats xbv amp;ujxbv wa-sp dt₍ptov scptsasv. Pag. 1100 D. legitur; ö^ptioows C^v, pag. 133 B.; tb xuvixbv xat ötjptwos; twv opsS-siov xaxs^siv. Cf. pag. 809 D., 86 D., 33 F-

Vocabula a-j-pto? et r₍ jas poe, proprie de animalibus dicta, varie transferuntur, veluti ad luctum pag. 609 E.; aypia tcsvamp;y), ad tempestates pag. 38 B.: dtYpt\'ous/si^uivac, ad homines in vita Caesaris pag. 717 E.

Simili translatione ayp10üafgt;at dicitur de vento in

los

vita Pyrrhi pag. 392 B., de hominibus in vita Periclis pag. 171 A. Cf.etiam pag. 101 A.; Stayptatvsiv toc Traflr,.

\'Hjxspouv de urbibus dicitur pag. 328 F., 328 D.

T [ amp; a lt;3 0 ?, cicur, xtOaasuat;, cicuratio, - tdaasustv, cicurare, tropice dicta occurrunt pag. 802 D., 441 E., 61 E., 51 E., in vita Galbae c. 29 pag. 1066 C.

Similiter ■/ £ t p gt;gt; r₍ fgt; ^ ?, mansuetus, in metaphora legitur pag. 453 B.; xb acpoopbv (vehementia) ysipo^ftsc toj Xo-yiapu} fsyé^Tai. Cf. pag. 123 B.

A a x v e t v passim tropice positum invenimus v. c. pag. 134 A., 611 B., 91 B., 92 B., 631 E. Cf. pag. 55 E.: aoTjXTQ? ófiiXta, pag. 619 A.: 0f₍y[xa spwxos.

AtacpopsTv, proprie devorare significans, sensu popular! di positum reperimus in vita Galbae c. 4 pag. 1054 C; Stacpopslv xa; sTiocp/ta;. Cf. in vita Bruti c. 6. pag. 986 E.

Sirapaxxstv, lacerare, quod proprie de bestiis dicitur, ad homines transfertur pag. 122 C, 653 C., in vita Cimonis pag. 485 C.

Pag. 87 A. Plutarchus stultos homines comparat cum animalibus morbosis et imbecillis, prudentes cum validis et sanis: woirsp yotp xot piupiaXsa xoTc axo^a^ot? xal uytcttvoxaxa xuiv Qióuiv Zfziz eoamp;tovxa xaxaTCSXXSt xal oxopixtouc, ot oè aiy.yjn xal voawosts apxov zal oTvov 7rpoccpspó[x£voi vau-xttoaiv, ouxco? of [xèv ötvo\'ïjTOt xal xa; cpiXi\'a? otacpdstpouaiv, ot oe cppo\'vt[i.ot xal xa? syflpac £[i(ji.£Xtö; ypf₍aamp;at ouvavxat.

In vita Dionis c. 16 pag. 964 C. Dionysius, tempore et convictu assuefactus Platonis consuetudinem sermo-nesque sustinere, cum fera comparatur, quae tempore consuescit attingere hominem; quot;/po\'vo) os xal auvotatx^ost, xaödTxsp t{;au£tv avöpwTxou ÖT₍piov, ÈOtoftst? uTOjJisvstv xt₍v ó[xtX[\'av auxoü (scil. xamp;u FlXaxtovos).

io4

Aquilae et leones in comparatione occurrunt pag. 520 F., ubi scriptor ait curiositatem nobis non hebetandam esse vilissimis in rebus, sed ad graves res reservandam, sicut leones et aquilae unguibus in ambulando parcunt ne ad pugnam debiles hebetesque sint redditi; wa-sp yap ot dsTot zal of Asovts: sv to7 Tuspiiraxsrv auoxpscpouotv etaw tou? wj/a;, iva \\rf_l rVjv dx[jiT₍v auxwv zal rVjv ö^óirja zatatptjSioatv, o\'jtio tb -oXó—payptov xou cpiXo|j.a0o5; az[xr₍v Tiva zal aTojxcojj.a vojju\'CovTS? £quot;/£iv , [xy; zatava.Xtaz.(0jj.£v sv Toi? ayp^cjTot; jXTjo\' a-afAjSXóvwjxsv.

T p a y 0 ?, hiracs, imago est libidinis pag. 139 B., ubi Plutarchus, praecepta coniugalia proponens, mulieres esse dicit, quae cum viris intemperantibus et libidinosis velut cum canibus aut hircis consuescant; yuvaTxa? ouvou-aa; toic £; azpaatac zal cctXYjOOvta; z£zpa[X£voi? u)j-£p zualv

tpayot?.

Canis apud antiques imago est impudentiae et saepius summo cum contemptu ab iis nominatur. Sic iam apud Homerum legimus: zuwv avatorj?, zuiov do£r₍?. Cf. A.rist. Nub. 489. Eodem sensu apud nostrum pag. 133 B. invenimus; to zuvtzov twv óp£c£(ov. Cf. etiam pag. 601 E.

\'T - a t z d X X £ 1 v et G-o aa tv£ iv, vocabula proprie de cane dicta, sensum adulandi induunt pag. 530 E., 65 C.

\'E ? 0 X a z t £ 1 v , latrare, de hominibus dicitur sensu invehendi in aliquem pag. 39 B., in vita Arati c. 50 pag. 1050 C.

Saepe canes cum latratu homines persequuntur. Unde scriptor imaginem petivit pag. 551 C: at otza»oa£t; zuvb; otzTjV ÈccuXazxouoai zaxazoXou^ouat xoTc d[iap-r₍[xaotv.

Pag. 68 D. cum canibus ignavis confert eos qui in mensa tantum libere loquantur et agant, dum sobrii

^io5

libertate abstineant: avavopdv èaxtv sv toï v^stv a~7opY₍-ataaxov ovtcx -appTjatdCsaamp;at -apcc xpaTrsCav wj-sp ot ost-Aoi /.\'jvs;.

De libidinis imagine, vide supra sub voce Tpa-p;.

equus, in comparatione occurrit pag. 338 C., ubi scriptor tyrannos, alias super alias uxores ducentes, equorum instar in mulierum armentis promiscue versari dicit: iocj-sp sv dféXaiz Yuvaixwv dvsoTjV

OlTjjJLSpSUOVTCUV.

lt;1) p 6 a y [x a, fremitus equorum, pro arrogantia, ferocia usurpatur *pag. 1 C.: cppDayjiaTo? sjx-tji.—Xav-at zat [xsyoc-Xau^i\'a? of -fovsojv Staa^jxwv. Cf. pag. 754 C., ubi ait philosophus iuvenes vix longo temporis decursu ferociam libidinemque exuere: [j,d)vt; sv /povw ttoXXw to ^puaj(xa zat -V₍v öjSptv a\'^taatv. De reliquis imaginibus ab equis ductis vide § 7 pag. 34 sqq.

Aafcoot, lepores, scriptori comparationis ansam dede-runt in vita Arati c. 26 pag. 1039 B., ubi tyrannorum paucos leporum instar violentam mortem effugere dicit: oXtyot ~bv ix TcXrjr^ öavaxov wa—sp of Aayojol ots^uyov.

A porcis imaginem noster deprompsit pag. 716 E., ubi homines qui in convivio silentes cibo se impleant, tam-quam porcos agere dicit: atcu-wvra? (jtlv yotp sjx-t\'jji-Xajamp;at ijlst\' aUdjMyj, xojxto ig o\'jwosc saTtv.

Alibi pag. 535 F. eos qui adulterinis a laudibus non caveant cum subus comparat, cum, sicut porci pruritu et titillatione, ita adulatione deleniantur et se tractari patiantur ex voluntate adulatorum : zat [xt₍v s\'-atvov -(■s ztjBoYjXov ovTa -avTa-aat ost \'iuAaTTsaflat zat [xr, 7:ai)o; -aa-quot;/stv uwos;, £1-0 xv7ja[xoö zat yapYa^tajjioO ~aps^ovTa yp^ailat paaTa tio oso|xs\'v(o zat zaTa^aXXstv iauTov O-ozaTazXtvo\'pisvov.

io6

Mik, mus, comparationem nostro suppeditavit pag. 526 B. Comparantur ibi avari, per vitam nihil liberis dantes, cum muribus qui, in metallis chrysitidem voran-tes, aurum non reddunt nisi mortui et dissecti: Cwvxs? (scil. ot cptXóiuXouTOt) toT? uatotv ouoèv [xsxaotooaatv, dXX\' coa-sp Ttov [x\'jwv tcov sv toT; jxsToiXXot? t^v ypuaTxiv èoötdvKuv o\'jx èazi tou ypuuioo iis\'aXafisrj, si aYj vsxpwv zat

dvax[i.T_jamp;svT(üv.

lam videamus, quas imagines Plutarchus ab avibus petierit.

n-spouaamp;at, a latum esse, de hominibus alacribus usurpat in vita Artaxerxis c. 24 pag. 1024 B., de amanti pag. 766 B. Cf. etiam pag. 589 A.

\'Q /. u tt t s p a , alae veloces, (vernaculo sermone : slagpennen) in comparatione occurrunt pag. 752 F., ubi ait scriptor prudentes maritos ipsos, tamquam alas, uxorum praecidere nimias divitias, quibus elatae saepe avolent; oösv 01 vouv s^ovts? auxol TcsptxoTtTouoiv ója-sp lozuTTispa twv yuvatxcov xd -sptxxot ^pr^axa , ugt;v STiat-po[j.cvct[ TcoXXaxt? dTuoTOxovxat.

Pag. 48 A. homines, semper de eadem re interrogantes, comparantur cum implumibus pullis, semper ad alienum os hiantibus: TroXXdxts exTruvöavdjxsvoi Ttspt xwv aüxwv , toa-ep dnrxTjvs? vsoaaot xe^Tjvdxsc ast Trpb? dXXdxpiov axdjia. Respicit h. 1. Plutarchus ad II. IX, 323 :

ui? 0\' opvt? dirxfjOi vsoooorot Tcpocpspïjot jxaoxax\', STTSt zs XdpTjOt , xaxw? o\'apa ot TrsXst aux^.

In docentis descriptione pag. 80 A. imaginem Ho-mericae avis similiter secutus est: ouoèv ó xamp;toüxo? oo\'ftaxy;; Statpspst xïjc \'OfAT₍ptxf₍? opvtöos , oxt av Xdj5ot xoic [jiaamp;r₍xar; wazsp d-x^at vsoaaotc otd xou oxo\'fiaxos Trpoccpépiuv,

loy

„xaztt)? os\' t£ of ~éXsi auxoT\' , (xt₍0£v si; ovtjoiv oïxstav avaötSóvit, [jiTjOs zaxaTclxxovTi Twv Xa[i.pav0(x£v(i)v.

Eadem comparatio apud luvenalem Sat. X, 230 extat, ubi de sene legitur;

ipse ad conspectum coenae diducere rictum suetus hiat tantum ceu pullus hirundinis, ad quem ore volat plano mater ieiuna.

ru\'ji, vultur. Solent vultures ad odorem carnis putidae ferri, puram et sanam non sentientes. (Cf. Aelian. Nat. Anim. III, 7. IV, 18.) Unde imaginem petivit noster pag. 87 D., ubi inimicos et osores, imprimis vitia nostra aggredientes, dum virtutes intactas relinquunt, comparat cum vulturibus, carne pura et sana relicta statim ad putidam se convertentibus; xaamp;a-quot;sp \'A YÜTrec em ia; oajxa; twv 8t£(p8opamp;T(«v awfiaTwv cpspovxat, twv os xaOapamp;v zal amp;YtatvdvTU)v ataamp;TjOtv ouz e^ouaiv, outco ~b. voooüvxa toü [3tou zal cpauXa zal irsTrovdoxa zivst xbv £yamp;pbv zal ~pb; TOtüf)\' ot fitoouvtss aixouat zal toutiov aquot;ovTat zal OTrapaxiouoiv. Cf. pag. 1096 A.

\'A X z u u) v, alcyon. Alcyonibus incubantibus mare tran-quillum esse videri antiquis (unde dies alcyonii dicti) nota res est. Cf. Arist. Hist. Anim. V, 8. Aelian. Nat. Anim. I, 36. Plut. de Sollert. Anim. pag. 982 F. Unde petita est comparatio quae legitur pag. 126D.: 8\'G-ft\'sta xat; fjOCivaT?, waixsp quot;fj faX^VYj xa?; aXzudoiv, aacpaXfj zal zaX^v YÉvsoiv zal Xoystav svotowatv.

K 0 X 0 tot, graculi. Graculi gregatim vivere solent, unde imago sumpta est pag. 93 E.; cftXi\'a oü\'z saxt C«jov zoXotwos?. Cf. pag. 619 A.

N u z x £ p 10 s ? , vespertiliones, in comparatione occurrunt pag. 567 E., ubi animae, a se invicem pendentes, com-

io8

parantur cum apibus et vespertilionibus; evtaic oè (scil. fyw/ai-) xat -\'jKLat ajxa -rwv sxyovtuv ï1e\'(e ouvTjpr^oamp;at, zafla-sp [isXtTTGt; y₍ vuxTSptöa? aTsyvco; syojAsvac zal -siptYuta? utto |j.Yp zat opyfj?, cov £—aamp;ov ot\' auxa;. Sumpsit Plutarchus hanc imaginem a personate Homero, qui ita procorum animas a Mercurie ad inferos deduci facit. Cf. Odyss. XXIV, 5—10 : (ó; oxs vuzxsptoec avxpou amp;£a~£otoio

xpt\'Couoat quot;OTsovtai, e—ei\' zs tt; a—0—soTjatv ópfxaamp;oü sz TïÉTpr,;, ava t\' akXr^rpvj ïjo-j-ai, w; at TSTprcutat a\'jjiquot; Yjtaav, \'^pys o\'apa acptv \'EpfASta; azazTjta zatquot; supwsvxa zsXsuamp;a.

\'A X£z t p u u) v, gallus, pag. 794 D. hanc nostro com-parationem suggerit; öst xbv -psajj\'JTTjV sv i/.y\'laph. \\):i_i St\'zr₍v aXsz.Tpudvos avxaostv xot? cp^SYjofjiivot;.

Pag. 516 D. curiosus, in medio sitos sermones et historias, et de quibus nemo prohibet aut indignatur quaeri, praeteriens, occultata vero mala cuiusque fami-liae colligens, comparatur cum gallina, quae saepe, multo proposito alimento, in angulum aliquem domus sese subducit, ubi vel in sterquilinio unicum apparet hordei granum ; co? yap opvt? sv oizt\'a -oXXdzt; xpocpf^ ■KoWffi ~a.pazct|j.£VT_jc si; ywvt\'av zaxaööaa azaXsuet „svamp;a ~(i tou otscpatvsamp;\' ax\' sv zoTCptï) at7. zptör₍-apa-XTjOt\'w; ot vroXu--paYjJ-ovs?, GirspjSavxs; xouc sv [isaw Xoyciu? zat toxopta; zat 5 [XTjOstc zioXust Ttuvamp;avsoamp;at (jtTjo\' otyamp;sxat Truv9avo|jisvcits, xa zpu—xojisva zat Xavamp;dvovxa zaza TtaoTjC otzta; rzXEyouotv. C. F. Hermann, Rein. Mus. 1846 pag. 456 legendum esse putat zaxa -aaa; otztac. Quae coniectura, ut mihi quidem videtur, est admodum probabilis. Curiosi enim potissimum occultata et latentia sciscitari conantur, quae tamen non per se mala esse debent.

log

msxttxat, apes. Notus est mellariorum mos apes fumo abigendi, quo facilius iis mei subducant. Cf. Verg. Georg. IV, 228 sqq. Quern ad morem alludit Plutar-chus in comparatione pag. 595 F., ubi Diotonum ita coniuralos Thebanos adhortantem fingit: [üsX-aov slvat TrpossXamp;ovia? sv u-ai\'amp;po) -pb; [aXX^Xouc] (cf.

Herwerdenum Mnem. 1891 pag. 292) douv-axxous xal otto-paoa; f₍ [xivsiv sv oixioxoi xai^lgt;stp;av~a; kutou; , waüsp s:c.tpsf}Tja0p.sv0u? utco xwv TtoXsp-twv. Cf. pag. 42 C.

Pag. 601 C. in disputatione „de exilioquot; dicit philosophus nos, uno loco expulsos, maerere, tamquam formicas aut apes, si uno nido aut alveari exciderint: y^jlsT; , coa-cp pLUp[xr₍x£; r_{ jjiXtrcat jjiup[ji.r₍xtac pita; r₍ xu\'jisXr,; sxtïscovtsc , aotjpiovo\'jjjisv.

Strepitus in alveari Plutarcho comparationis ansam dedit pag. 824 A., ubi civitatem confert cum apum alveari: ot pièv sp,—sipot flspaTrsta? xc.1 xpocpT]; p-sAtTitov tbv [j.7,/.(at7. sop.jjoüvto\'. tu)v ot[x|3x(ov xött dopupgu jjlsoxbv toutov sudrjvsrv xat uytaivstv voptfCouotv tó os xoij Xoyixou xal quot;oAi-Ttxoy ap./vo\'jc eTctjjieXstav systv 6 Osb? locoxsv, rpw/ia p-dXtaia xat —paoTTjtt o\'/₍p.ou xsxpiatpeTat £uoa[p,ovtav.

Bombum apum in comparatione scriptor adhibet pag. 567 E.: c};uya; xaamp;a~£p p.cX\'\'quot;a; T£-pr₍\'utac.

Pag. 461 A. continuas et crebras ac paullatim in animo collectas iras, quas sui amor et morositas cum luxu mollitieque iuncta nobis ingenerant, confert cum apum aut vesparum examine: xat p/V^ -a? j£ a\'jv£-/_£t; xat -\'jxvac xat xaia pitxpbv sv itj -L\'jy^ auAA£Yop.sva; opyas ptaXtaxa cptXautta xat ouoxoXt\'a p.sira xpucffj? xat p.aXaxta.c oTov ap-TjVjC ■?, a\'fTjXtav T₍pitv svxtxTouatv.

Pag. 145 B. maritus, optima quaeque undique uxori

I IO

colligens, comparatur cum ape; ty) yuvatzi Travxa/oflev to ^p^otfjiov auva^wv wairsp at [xsXircar.

Pag. 467 C. homines prudentes, e rebus adversissimis saepe conveniens aliquid et commodum decerpentes, comparantur cum apibus, quibus mel praebet thymus, acerrima et aridissima herba: ot oe cppdvi{iot, zaftairsp xat; jxcXtTTat? cpspst [ic\'Xt to opt[i.uTaTov xal EYjpoxaTov ó igt;6|xos, outco; a~h twv ooa^epsaTCXTcov —oXXaxt; —payixdTwv oixsiov ti zat ^pTjatfAov auTot; Xafi^avouatv.

Pag. 144 D. Plutarchus respicit ad opinionem, apes aversari recentes a re venerea homines. Cf. Aelian. Nat. Anim. V. 11; loTt oè zat awfpoouv^v azpoTaTr, (scil. f₍ jJisXt—a), yhofy jodv zat öpu\'jitv [ispitar/.s- zat to jxapTü-ptov* tov */ptad[j.£vov jjiupto otiózst ts zat sXauvst, ok —oXsfxtov avTjZsaTa opdaavTa\' otos os zat tov TtpocsXödvTa sc dzoXaata? zat ófitXta; TfjS irpó; Ttva, zat otwzst szeTvov ota otqtou s/ötaTov. Dicit nempe nobis puris intactisque meretricum consuetudine ad uxores accedendum esse, sicut ad apes solemus, quas creditum est irritari et pugnare, si quis eas re cum muliere habita aggrediatur: dotzóv saTt (at,, zaamp;ditsp Tar? [j.£/aTTatc, at oozouat ouo/spatvstv zat jj-d-ysaftat toTc |j.£Td yuvatxamp;v Ysvojxsvots, dyvou; zat zaöapsuovTa; e T a t p co v (ita enim lectionem codicum eTÉptuv Larsenius in Studiis Criticis in Plut. Mor. pag. 138, ut mihi quidem videtur recte, corrigit propter praecedens vocabulum ETatpat;.) ouvouata; -po;t£vat Tat; Y^uvai\'^t\'^v*

Non satis perspicua est comparatio, quam legimus pag. 344 E.: ou jap ota xuy^v dyaflcov paatXswv ETaTpot quot;po-a-oflv/jazouatv Izouauo; zat Trpoztvouvsuouotv, dXX £pu)Tt T\'Tjc d.p£TYp, WOTTEp LtTZO ft^TpOJV [XÉXtTTat, T(0 dp^OVTt TtpO^Ep/OVTat zat TTposTiEcpuzaatv. Comparantur ergo ii qui, virtutis

111

armore commoti, principi periclitanti se adiung-unt cum apibus qui philtris alliciuntur. At mihi nihil de tali apum more cognitum est nec quidquam usquam repe-rire potui, quod hanc Plutarchi sententiam confirmet. Itaque mihi persuasum est vocabula uxj-sp utto cpt\'Xxpwv vitio laborare et sententiam postulate wa-so uttquot; avamp;swv [isXtx-at aut tale quid.

Rex apum in comparatione occurrit pag. 813 D., ubi dicit scriptor civilem virum naturae ratione semper esse principem civitatis, sicut regem inter apes: cpuost jxlv ouv ap^wv ast tuoXsw; ó ttoXhixo; wo-sp fjYctj.wv sv jisXtxtais.

Porro comparationes ab apibus ductae inveniuntur pag. 79 C, 30 D., 32 E., 765 D., 138 D.

2 9 z e s, vespae. Pag. 96 B. alludens ad oraculum Timesiae Clazomenio, Abderae conditori, datum : „ajxf₍va [xsXiaoawv ta/a toi /.at acpf/.s? s\'oovxatquot; dicit Plutarchus: o\'jtw; ot cpOiwv C^toOvts; sajjibv ifXaamp;ov s^amp;pwv (jcpT₍xiat? Treptirsadvxes, i. e. amicorum g-regem quaerentes, incauti in examina, tamquam vesparum, sic inimicorum inci-dunt. Cf. pag. 461 A.

Mutat, muscae. Pag. 473 E. homines qui, rerum iucundarum obliti, molestas semper recordantur, cum muscis confert, in speculis de levi superficie delaben-tibus asperitatibus autem ac fissuris inhaerentibus; /.axsïvo [ictXXov (scil. xYjV suamp;u[jL\'\'av s-txapaaasi), oxav, coa-cp at [ji\'jtai xtov Xct\'wv xottcov sv xo?c xaxoTixpoi? airoXtaamp;avouat, xat; oè xpa^uxTjOi Tzpoié/ovzai xat xai; ajj-u^at;, oyxw; avilp(o~oi xcov tXapwv xat TxposTjVwv aTroppeovxs? Sjx—Xsxiovxat xatc xwv dr₍Sü)v avafAVfjOEOi.

Kavamp;apo?, cantharus. Pag. 710 E. is qui innoxias omnino voluptates abominatur cum cantharo, unguenta

I I 2

aversanti, confertur; toc; a^XocpsatdtTa; vjoova?, coa-sp o[ zavamp;apot xa [Jiupa, posXutTOfxsvo;. Cf. pag-. 1096 A.

Pag. 473 E. Plutarchus homines qui, ubi in malo-rum commemorationem inciderunt, inde se revocare et recreare nolunt comparat cum cantharis qui, ubi in „cantharolethrumquot; inciderunt, exire inde nequeunt per-petuoque circumversione pereunt: xdxsivo jxaXXov (scil. •fj cüöufjua i-iTapdaast), otav, ojcj—sp sv OXuvamp;o) tou? zav-öapouï XsYOuatv, st? ~i ywrjim spLpaXXovxa; 0 xaXstxat „xavamp;a-pwXsamp;povquot;, szjSfjVat [J,r₍ Suvap-évous a/X\' szsi oTp£^o[xsvou? xat /.uxXouvxas svaTTodvTjOxetv, outio; cic Tr₍v twv xaxwv |xvr|j.Tv üTroppusvtss (scil. avOpu)—ot) dvevsY-xstv [i.7] ösXwot dva-uvsuoat. Causa non est, cur cum Bernardaki in editione sua s^pdXXovxa? mutemur in sjApaXovtac. Sermo enim est de re identidem repetita. (Cf. Herwerdenum Mnem. 1891 pag. 287.)

K a v amp; a p t s, insectum quoddam frugibus nocens (vide Plat. Comic, apud Schol. Arist. Pac. 72. Aristot. Hist. Anim IV, 7) in comparatione occurrit pag. 537 F., ubi scriptor ait invidiam maxime adoriri bonos, comparans eam cum cantharidibus, maxime adultis iam frugibus et rosis florentibus incumbentibus: xaftórap at xavamp;apios; sjxïiüOVTai jjLocXtata tw dx[xdCovti atTco xat xoT; suOcxXsoi pdoot?, oütoj; ó ^amp;ovoc d~s-at [j.dXtaTa taiv -/prp-wj.

M 6 p jj. 7] x £ c, formicae. De assiduo formicarum labore imaginem sumpsit pag. 525 E., ubi divitiarum cupi-ditatem eorum qui difficilia omnia perferant ad plura adipscenda nec partis divitiis fruantur, formicariam vocat: Tauxa irpbs xr^v ovwoyj xat tj.\'jp[j.Y₁x(jjoY_l Xsyw xauxTjV cptXoTxXouxtav. Asininam earn divitiarum cupidi-tatem vocat, alludens ad balneatoris asinum supra

ii3

memoratum qui, ligna et malleolos identidem apportans, fumo semper et favilla oppletus, minime fruitur lavacro, calore munditiaque.

T s t t t y £ c, cicadae. Ex cicadarum more semen dimit-tendi in scillam aut tale quid imaginem petivit Plutar-chus pag. 767 D., ubi homines qui, non amore ducti sed solum liberorum procreandorum causa matrimonium ineunt neque uxoris amorem curant, confert cum cicadis, semen in scillam dimittentibus: ot jjiv, ttkiocdv osofisvot [xctXXov r₍ yuvatxüiv, wa—£p ot leTuys; si? axt\'XXav Tj xt xotouxov XTjV YOVTjV acptaaiv, ouxco ota xa/ou; oTc £xu-/e awjAaatv éva-o-yewTjaavxec zal xapTübv dpafisvoi quot;/atostv swatv TjOTj xbv yap-ov Tj (jlevovxo? ou cppovxi\'Couatv oüoquot; dEtouotv spdv ouoquot; Èpdaamp;at.

Apd^vat, araneae. Pag. 358 F. scriptor imaginem ab araneis petivit. Comparantur nempe poëtae et fabu-larum scriptores, ex se ipsis gignentes historias nullo fundamento innixas easque pertexentes, cum araneis, filum ex se ipsis ducentibus. Verba loei valde corrupti sunt haece: oxt o\' oüx eotxs xauxa zojjuoïj |xu{gt;£u[jiaatv dpotioT; zal otazévot? TrXaajiaaiv, ota TroiT₍xal zal Xofoypatpoi zai}d~cp ot dpa^vat yswcuvxe; óiz êa\'jxwv a-apy_a; dvu-oösxou; üctat\'vouot zal diroxstvouoiv, dXX aysi xtvd; d-opta? zat —aöwv Strj^ost?, auxif).

Primum omnes criticos offendit vocabulum aüx^. Recte iam Squirius et Reiskius animadverterunt post auzr (pro aux-^) interiisse verbum. Squirius dedit ópdc, Reiskius otafla. Wyttenb. öst\'cst aüxó. Baxter olofxat ostv, dum s^stv scribit quod est in nonnullis codicibus. Nuper Stegmannus Nov. Ann. 1890 Vol. 141, pag. 200 proposuit auxr, zattopac, qua lectione hiatus vitatur. Sed videtur in ceteris quoque locus esse corruptus. Baxter et Bentley pro d-ap/i; dvu-oamp;sxoóc

8

ii4

dederunt a-quot; zpyjfi avu-oamp;éxou, quam lectionem Wytten-bachius, Parthey, Bernardakis receperunt. Qua tarnen lectione fit hiatus, quem Bernardakis tollit legendo auvu-cpatvoyat pro urpahouai. Stegrnannus minorem mutationem vult. Legit ysvvwvts; ócs sauxtuv ap/a? avuTuoamp;sxouc (i. e. indem sie grundlose Stoffe aus sich selbst erzeugen) stabilitque hanc coniecturam loco ex Platonis Re Publica pag. 510 B. Postremo vocabulum a—opta; secundum Stegmannum non recte se habet. amp;—oWa? quod Mark-landus proposuerat reiicit ut longius recedentem a codi-cum vestigio, Reiskii autem et Wyttenbachii coniecturam foxopta? probat, si modo codicibus nititur. Si non, scribere mavult aTrdp^ou? [oTop\\,i\'a;. Mutare cum Hol-werda -aamp;wv Birjrjasn (Cf. Holw. „De disp. verb, in ling. Graec. et Lat.quot; Traiecti ad Rhenum 1878, pag. 106 qui legit Xóywv Stacpaost?) opus esse negat. Retinet -aamp;to-j otrj^astc, dum confert pag. 1093 B., ubi etiam coniunguntur [azopiai et otrj^asis (toxoptat = narratiunculae. cf. pag. 78 F.) Totum locum ita vertit; „Das diese Erzahlungen nicht durchweg (xojito-rj) luftigen und eitlen Erdichtungen gleichen , wie sie Dichter und Logographen nach Art der Spinnen zusammenweben und ausdehnen, indem sie grundlose Stoffe aus sich selbst erzeugen, sondern nur einige wunderliche Erzahlungen und Dar-stellungen von Erreichnissen enthalten, das siehst du selbst.quot;

Xa[i,atXsa)v, lacertae genus, subinde et cauda et oculis et toto corpore colorem mutans, reddensque semper quem proxime attingit, praeter rubrum candidumque (Cf. Plin. Hist. Nat. VIII, 51. Plut. Quaest. Nat. pag. 916 F. Aelian. Nat. Anim. II, 14), comparationem nostro

¹¹5

suggessit pag. 53 D., ubi adulatorem cum chamaeleonte confert; ó os y.\'jLai ats/viu; 10 xvj /aixatXsovxos to-ovamp;sv. èxsTvo; ts yap a-aarj ypoa toü XsuzoD oüva\'^ojjlotoütat,

zat ó jcoXai sv toi; aztotc a—ouofj? ojjiotov éauxbv s^aouvaxwv —v/A/zvt, ouosv diroXst\'-si xwv aia-/p(ov aiju\'ij/fjiciv.

Item in vita Alcibiadis c. 23 pag. 203 B. Alcibiades dicitur ipso chamaeleonte in mutanda forma celerior fuisse: ocuxipa; -ps-ójxsvo; -po-a? tou yafxatXsov-o;.

A serpentibus quoque Plutarchus subinde imagines deprompsit. Sic pag. 564 E. dicit nonnullas umbras nigris notis viperarum instar compunctas esse; aXXous, tóa-cp ot s\'/st;, [jisXaafjiast xaxsoTtY^svou;.

Iterum comparationem a viperis ductam habet pag. 567 B., ubi ait animas binas, ternas aut etiam plures complicatas esse : \'-j/J\'/a?, wa-sp -a; s/tovac, Ttspt—s-Xsy^svac auvouo xai auv-pst; zat TrXst\'ova;.

Pag. 517 F. curiositatem, omnino in malis versantem , comparat cum serpente, semper in letali degenti materia: st os? -avTw; \'h —aotcpyov èv cpauXot; xtatv wo-sp sp-sxbv £v Havaat\'fxotc uXat; ast vsjxsaflat zat otaxpt\'Sstv, z. x. X.

Denique imago a serpente petita est in vita Arati c. 26 pag. 1039 C., ubi tyrannus Aristippus, e cubiculo descendens, cum serpente, ex antro prorepenti, confer-tur; xópavvov ws-sp ép-£xbv iz. \'SioXaoü zaxsp^ojxsvov.

Aliorum quoque animalium antra in comparatione reperiuntur pag. 169 E., ubi superstitiosi dicuntur ire ad templa delubraque deorum, non aliter quam si ad ursorum caveas aut draconum foveas cetorumve specus irent: xoxs yap af}Xt(\'oxaxa zat zaztaxa -paxxouotv ot ostot-oat\'jxovs;, (03—sp apz.xcov cptoXsot? t₍ \'/s\'.ca: opazovxtuv r_l zt₍x(ov xot; (jlèv ösuiv [isyapotc avazxo\'pot? -po;tovx£c.

116

quot;EXfAtyi, taenia, pag. 524 D. est imago insatiabilis cupiditatis: r₍v (scil. cptXo-Xoutt\'av) av (i.r₍ xtc sEsXr^ai t?^ , woTTSp ê\'Xfirj\'Ya TiXatsrav, ou —aujovxai osojisvoi twv —3-ptxTwv [toutsotiv sttiamp;u^oDvtss u)v ou osovtat]. Verba Touxsaxt— osovxctt haud dubie spuria sunt. Cf. Herwerdenum Mnem. 1891 pag. 288. ^(jLtYYa quot;XaTctav Bernardakis est coniec-tura pro obscuro sXtfjxa -Xaytciv. C. F. Hermann. Rein. Mus. 1846, pag. 456 legere proponit -t aAystvov,

dum confert Soran. de signis fract. pag. 45, ubi iXrcjjia de fractura vel laesione cranii usurpatur. Mihi tamen emendatie Bernardakis probabilior esse videtur. Nam taenia tamquam imagine insatiabilis cupiditatis usurpata omnia recte se habere puto.

Opr-cc, teredines. Pag. 49 B. Plutarchus adulatores cum teredinibus comparat. Dicit nempe adulatores ple-rumque a generosis, frugi placidisque ingeniis recipi et ali, sicut teredines potissimum in lignis teneris et dulcibus vivunt; coarsp ot dpiras svSuovxat jxaXioxa tot; a-aXot; zat yXuy.éai $6Xois, outw toc cpcXoxijj-a xwv zat ypr^Ta xal

STnetzf, xbv xoXaxa oi/sxoct zat xpscpst Trpo;ccud[i.svciv. In nonnullis codicibus legitur ijx\'fuovxat, quod Wytten-bachius praefert, quia teste Theophrasto Hist. Plant. V, 5. IX, 15 teredo in ipsa radice nascatur. Cf. Wytt. Annot. in Mor. I pag. 421.

^Tj-ta, sepia. Notum est sepiam, cum capi peri-clitatur, atrum liquorem emittere, ut piscatoris oculos effugiat. Cf. Cic. de Nat. Deor. II, 50. Plut. de Sollert. Anim. pag. 978 B. Unde imaginem petivit philosophus pag. 565 C., ubi lividum colorem, quo malevolentia animam tingit, confert cum atramento, quo mare tingit sepia: zazamp;vamp;ta xb uuosc dcct^otv , (La—sp at ar^t\'at xb (iiXav.

li?

SxoXo\'-svopca, scolopendrae. A scolopendrarum more hamo vorato se invertendi imaginem sumpsit noster pag. 567 B.: oaot os —xat oó;av dpsifj? TrsptjSaXdjjLSvoi oispuojav xaxia Xavamp;avo\'jaïj, quot;^vayxaCov é\'xspoi —sptsaTioxs; szxps—saftat xa svxb; s;(o x^c iXua—wfjisvou; —apa

cpujtv xat avaxa[x7rx0[j!,£vcius, wa—sp at amp;aXaxxtai oxoXó—svopat, xaxaTxtouoat xb ayxtoxpov, £xxp£~ouatv ëauxa?.

quot;Ooxpsov, conchy Hum, pag. 135 B. in comparatione invenitur: óoxpsou xtvb; -urfi -poisoixói saxt xb «[xsxaaxaxov xoüxo, i. e. illud immutabile genus vivendi simile est conchylii vitae. Eandem comparationem habet Plato in Phileb. pag. 76 E., in Phaedr. pag. 346 D.

n¹o u X u - amp; u ?, polypus. Polypi secundum Aelianum Var. Hist. I, i sub scopulis latitantes sedent et eorum colorem induunt atque idem cum scopulis esse videntur. Cum igitur pisces, tamquam ad scopulos, ita ad polypos adnatant, illi suis cirris, ut retibus, imprudentes impli-cant. Cf. etiam Plut. de Sollert. Anim. pag. 978 E. Unde Plutarchus pag. 52 F. adulatoris mutationes cum polypi conversionibus comparat: xa? os xou xoXaxo; wa-sp tuouXutcooo? xpoTxa? paoxa \'^wpaastsv av xt; x. x. X.

Hue pertinet etiam comparatio pag. 51 D., ubi legi-mus saxt [xsv ouv öta xauxa Suacpwpaxo; 6 avvjp (scil. ó xoXac), (ój—sp xwv ÖTjptcuv oaa Tiscpuxdxa xtjv ^po\'av xps-—saf)at auva\'^ojxotouxat xotc UTXoxstfxsvot; ^pwpiaat xal ^coptotc. Eandem comparationem habetEupolis; dv^p TxoXtxr,; txouXu-tcou; s; xou; xpo\'-ou;. Locutio ttouXuttoSos xpoTxat proverbii vim accepit. Cf. Diogen. I, 23. Zenob. I, 24.

A cirris polypi imaginem noster deprompsit pag. 61 D., ubi ait adulatorem curiositatem, calumnias malignitatem-que suam, velut polypum cirros, in ipsas usque domus

118

et gynaecea protendere; ó y.\'jkac si; ta otujjtatta zat -r₍v Yuvaixüjvtrtv, wa—sp TüXsxxava?, sxTSi\'vet xo TroXuTupaYfiov xat 8ia[3oXov xal xaxor₍0sc.

§ 2. Metaphorae a satis et herbis petitae.

Permultas metaphoras et comparationes scriptor noster hausit ex iis rebus, quae ad arbores herbasque pertinent.

Sic pXaoxavstv, gerviinare, metaphorice usurpatum occurrit pag. 584 D. de cupiditatibus: a-ivbjjuat SXaa-a-vouaat, pag. 562 A. de malitia: ■/.a/la pXaoxdvouaa èv vsw Tjamp;st, in vita Arati c. 3 pag. 1028 B. de corpore Arati legitur: jüXaaxavov si? jiiysOoc.

\'P [Ca, radix. *Pag. 4 C. institutie proba pt\'Ca zocXcrxa-yaftiac vocatur. Pag. 601 F. quamvis urbem patriam fieri scriptor dicit homini, qui rebus uti possit radicesque habeat, quibus vivere ubique et ali queat: dvamp;pwrap pt\'Ca; syovxi -avxayoü Cvgt;. Cf. pag. 345 A., 321 D. Pag. 451 A. legitur: xo TraÖTjXixbv wa-sp ex pt\'Cr,? avapXaoxdvst xr,? óapxo\'s. Pag. 553 C. de deo, suo tempore a tyrannis poenam exigenti, dicitur: ó amp;sb; svoo^ou xat paatXtxoö ysvouc pt\'Cav -rgt;vf₍pav xat xpa/stav oux dvatpst Trpoxepov r₍ cpuvat xbv Trpocr/.ovxa xap-bv d-\' auxr^. Cf. pag. 439 B., 409 A.

quot;F t C 0 5 v, tropice positum occurrit *pag. 6 E.: ptCouv xv^v ouva[xtv, confirmare potestatem. Cf. pag. 81 B., 321 D.

II0X6pptCo?. Pag. 787 F. Plutarchus metaphora a vetustis arboribus sumpta xt₍v [xaxpdv iroXixstav -oXup-ptCov vocat.

^-£p[i,a, semen, in metaphora adhibet pag. 731 D.: o-spjxaxa voatuv, pag. 56 B., 539 F., 48 C.

119

0 a X X s i v, florere, sensu translate dictum reperitur pag. 479 A.; otxo?

quot;A v 1) 0 ;, flos, pag. 765 A.: avOos dpsTf,?.

E ü ot v amp; Tj s, bene flor ens, *pag. 120 A de aetate dicitur: süavamp;sotarr] /jXixi\'a. Cf. pag. 500 D.

\'AvOsTv de floribus ad varias res transfertur, veluti ad familiam pag. 553 B.: ysvo; T^örjOs, ad gloriam pag. 360 C, in vita Arati c. 13 pag. 1032 E., ad tragoediam pag. 348 C,, ad homines pag. 93 D., pag. 804 E., ad urbem in vita Othonis c. 6 pag. 1069 D.

\'Ec avftsTv, efflorescere, tropice positum invenimus in vita Thesei c. 6 pag. 3 D.; sSfavfh-jaav xa/.tai. Cf. pag. 563 B., 432 C. Sensu transitive efferendi, emittendi legitur pag. 353 F.: sS-otvfbr ~h. ató[j.aTa Xs-pav, in vita Eumenis c. 16 pag. 593 D.: Trsotov ècr^A)si zovtv. Cf. pag. 546 C.

\'ETuavamp;sTv, efflorescere in aliqua re, metaphorice dictum usurpat Plutarchus pag. 646 C.: yaptv s-avamp;oüaav. Cf. pag. 54 F. In vita Periclis c. 13 pag. 159 F. de eius operibus dicitur: s-avils? tt; xouvoty;;.

Pag. 317 C. lectio s-ctvamp;st non constat. Est Cobeti coniectura pro -otpsyst, quod est in codicibus. Nuper Stegmannus Nov. Ann. 1890 Vol. 41 pag. 196, aliam emendationem proposuit; sTrtxpeyst, quae propius ad codicum lectionem accedens, optimum sensum praebet. In codicibus vocabulo -apsyet praecedit xafgt;so-r₍xóc. Itaque littera t. facile excidere potuit post C. Plura vide apud Stegmannum 1. 1.

K a p - ó ?, fructus, metaphorice usurpatum invenitur pag. 549 B., ubi de iniuria dicit noster; tbv zap-ov s\'jftu: wpalov d-oototoatv. Cf. pag. 610 E., 44 A., 73 D.

120

quot;A x a p it 0 ? , sterilis. Pag. 38 C.; azap-o; SXiu; zat «jSXaarr^ ocaixsvstv -po; apsr^v. Cf. pag. 135 E., 316 C, 556 D., 15 E.

ApsTrsaamp;at, decerpere, sensu colligendi, fruendi legi-tur pag. 43 C., 646 C. Eodem sensu a-oops\'-saöai occurrit pag. 79 D. DIcit ibi scriptor de iis qui Pla-tonis et Xenophontis opera legunt nulla alia de causa, quam ut Attica munditie et integritate orationis fruantur; lós-cp öpoaov /.\'A po-jv a-oops-ojjLSvou?, rore et lanugine, quae sunt in pomis, eleganter translatis ad integritatem et teneritatem orationis.

*Pag. 9 B. animus, qui moderatis laboribus crescit, nimiis obruitur, comparator cum arboribus, quae medio-cribus aquis aluntur, abundantia aquarum suffocantur: (óa—sp yap ta \'iu-a to?; [jlsv [xsxptot; uöaat tps\'ietat, xoT? oè -\'jIJja\', -vt\'ystat, xbv autov tpo-ov t₍ xoTc jjlsv oujijji-

-pamp;t; aO\'^sxai -ovot;, toi; 0quot; O-sppaXXouac |3a—iCsxat.

K t t t 0 ; , he der a , quae se erigit amplexa validam arborem, imaginem Plutarcho suggessit pag. 805 E., ubi, praecepta rei publicae gerendae proponens, de Aristide, Lucullo, Catone, aliis viris nobilibus ait: tout(i)v s/.acrco;, a)a~cp of zixxot xotc ia^uouat xwv osvopwv TrsptTrXexo\'ixsvot ouvsjavtoxavxat, ixpojopap-wv zal dvopt ~pcO-puxspo) sxt vso;, zat aöo;o; £voo;co, zaxd [xtzpbv atpo\'^svo; uixb xrj; —spl szefvov ouvdjisto?, zat auvauSavopisvo;, Testae zat zaxsppt\'Cwasv éauxbv sic xr₍v —oXtxEtav.

Item hederam in comparatione adhibet pag. 45 A.: ostvo; saxt ó spto; waTrsp ztxxb; auxbv sz —aor^ dvao^oat Trpo\'f doctus, i. e. valet amor hederae instar se qua vis arrepta ansa applicare.

Ab arundine comparatio sumpta est pag. 77 Alt;

12 i

Comparantur nerape ii qui initio magno cursu ad philo-sophiam contendunt, deinde nullum ad meliora profectum sentientes crebro offendunt, ad extremum omnino defa-tigantur at desperant, cum arundine, primum celeriter sese in altum erigenti, deinde paullatim deficienti: w: yap f, tou xaxdcjjlou jsxaoiyjat;, s^ouaa izxaiazr^ a-quot;

apyffi si; [xfjxo; ófiaXbv /.al , to Trptuxov sv otaaTYjiaat

ji-iYocXot; oXtya; XapijBavouaa -poczpouasis xal avTtxo-ac, siftquot; otov aaamp;|xaTo; avw ot\' aoamp;svstav aTrayopsóouaa —oXXot; svia/stat zat —uzvot; xoic ^ovaat, to\'j -vsujjiaTo; —Xr^a; zat Tpójxou; Xapi^avovTo;, o-jtwc ooot to -ponov [jisydXat; szopo-[xat; S\'/pTjCavTO -pb? cptXoao\'f tav, sha —oXXa zat a\'jvsy ^ —po^zpo\'jjjLaTa zat otaaTtaafjiaTa Xa[i|3avouat [jl^osvo? ota\'-sopo\'j quot;po; to jjsATtov e-ataamp;avofAsvot, tsXsutwvts; scszajxov zat a-rjo\'psuoav. Habemus h. 1. in arundinis imagine alteram metaphoram, quae deprompta est ab homine, celeri cursu exanimato. Arundo enim defetisci dicitur, velut qui ob anhelitus angustias in adscendendo deficit. Larsenius „Stud. Crit. in Plut. Mor.quot; Hauniae 1889 pag. 81 in postremis verbis toü -vsu^aTo;—Xa^SavovTo; haeret. Intercidisse putat aliquid ante tou tvs\'jjjtato? in banc fere sententiam: toO aTsXsyou; Gtco toü -vsuptaTo; etc. Maud dubie verba toü -vsójjiaTo; -Xyja; zat Tpo\'[i.ouc Aap.-[BavovTo; admodum obscura sunt. At dubito, num recte de arundinis caule ots\'Xs/o; , truncus, dicatur. Itaque potius pro tou otsxs/ou; legerim toü zauXou, aut voca-bulo Otto ante toü trvsufxato; inserto xajx^avovto; mutarim in Xa^pótvouoa.

Sicut apud nostrates suberis cortex levitatis est imago. Sic pag. 127 D. Plutarchus ait corpus nobis servandum esse habile et expeditum, ut etiam, si aliquando pre-

122

matur, ob levitatem suberis instar sursum se efferat; (kr to aojjj.a ötattjpsr; süotaxss, ottoj;, xav tots,

CpsXXoÜ OtV.TjV UTib XCiUCpOTTjTOS ava\'fspTjTat.

\'A X ó Tj, «/öt^;. Aloës suci acerbitas comparationi in-servit pag. 141 F.; oei fap stvat r7₍; otxooeo-otvr,; wo-ep ot\'vou to auattjpbv tbcps\'Xtjxov xal f₍ou, ijlVj —ixpbv wg~zci dXór,?.

Pag. 607 E. in disputatione de exilio dicit philoso-phus animam, quia non reminiscatur, ex quanto honore et quanta beatitate demigraverit, de coelo et luna in terram et terrestrem vitam delatam, cum exiguum locum ibi alio loco mutaverit, aegre ferre mutationem comparat-que earn cum planta , translatione alium in locum emares-centi; silK f, \'itr/v, oti to [jir₍ [xvr^ovsustv „ic otV₍? quot;

\\ rr r n » r -gt; v \' ^ \' a lt;1 \'

ysv. ooaou fi\'/j/.so? oApou [xsitsotTj-zsv , ou -apostuv Aür^va; oyoè Roptvamp;ou Ay₍[xvov Tj 2xtjpov, aXX\' oüpavoü zat asXr₍vy₍; ■j\'fjv a[j.stia[i.£vt₍ zat tov £—t quot;pj; j^tov, sav [xtzpov svTaüfta totcov sz tó~oü —apaXXac\'(], ouaavaoysTSt zat Esvo-aftst, za-ftatcp csutov d-yswèc a^ofxapatvojaévtj. Sic codices habent. Displicet tamen lectio a-\'evms:. Nee magis Reiskii con-iectura suyevsi; placet. Si recte locum intellego, Plutarchus animam emarescentem non cum vili planta comparat, sed potius cum planta quae, alium in locum translata, crescere et florere non potest, sed emarescit. Quare legendum esse suspicor (puTov dXXoYsvs;, i. e. planta alio loco genita.

Sentes in via, ut notum est, liberum incessum impe-diunt. Unde petivit Plutarchus imaginem pag. 709 E., ubi dicit malos, quanto magis nos apprehendere stu-deant, tanto magis sentium instar amoliendos esse et transsiliendos: tol»; [xo^fbjpou;, oaco jxaXXov s-tXap-^lavovtat fjfAwv zat aujjL-Xc\'zovTat, zafld-sp pótTou?, zaöatpsTsov zat

123

•j-sppaTÉov so-t\'v. Raamp;atpsxsov Wyttenbachii est coniec-tura, a Dübnero recepta, pro codicum avatpstv. Madvi-gius Advers. Critic, pag. 654, alterum substantivum cum fla-ou; coniungendum in avatpstv latere putans, coniecit paxou? zat avöaptxa; (aristas, spicas) 6—sppaxsov soTtv. Si alterum substantivum requiritur, praeferrem «Traptva; quod etiam pag. 94 E. cum vocabulo pocTou; coniunctum occurrit. (zat quot;(ap airapt\'vTjV zat jBaxov ïrtXaa-Savo^iv^v u-spjjavxs;). Multo tamen leniore mutatione mihi locus sanandus esse videtur legendo avatpsisov pro avatpstv.

Notum est dumetum, germinans iuxta sativas herbas, earum incremento molestum esse. Unde petita est imago, quae reperitur pag. 497 C Comparantur nempe vitia, quibus amor prolis, natura homini inditus, debili-tatur, cum fruticibus, sativas iuxta herbas germinantibus: sEajxaupouvxat yap quot;aOxa (scil. amor prolis) b-h rTjs zazt\'a?, cóa-sp Xó/ij-TjC -QiipoiQ o-spfxaat -apa^XaotavoóaY,;.

Quaedam herbae, cum sint per se silvestres et incremento suo noceant hortensibus seminibus ac stir-pibus, ab agricolis tamen pro certo indicio soli egregii ac pinguis habentur. Qualibus cum herbis Plutar-chus pag. 528 C. confert eas animi affectiones, quae, cum sint ipsae non bonae, ingenii tamen boni sunt indicia: evta ttov sz ty₍? cpuamp;fisvwv auxa [jlsv saxtv aypta zfi csuast zat azap—a zat pXapspav xot; r^spot? OTcspjxaat zat z\'jzciïz tVjV au^ifjotv I\'/Civxa, ar^asTa 0\' auxa Trotouvxat ywpa; ot YSwpYoüvxs? ou TuovTjpd; a)J.a ysvvat\'a? zat -t\'ovocquot; ouxto ot₍ zat -damp;r, iuyf^ eaxtv ou /prfi-d, ypr^-r^ ok cpuosw; otov scavamp;^jxaxa zat Xoyw -apaoystv Èpyaatp-ov £auxr₍v s-tstzw; ouva[JisvYjs. Cf. etiam pag. 552 C.

¹²4

Vitis quoque et vitium cultura nonnumquam nostro comparationum ansam dederunt. Sic pag. 15 F. poësis cum vite comparatur. Nam si vitis silvescit (uXojJiavsr), i. e. per luxuriem. et fecunditatem stirpes frugibus nocen-tes profert, putanda est, non exscindenda. Eodem modo ait philosophus jj-rfi\' ouv -r₍v —otr^r/.fy -^[xspi\'öa

sr/ó—(ü[X£v, otcou jxsv uXojiavsr, to [jluamp;wos? aurf^ zat

OsaTpf/.ov £TriXa{X|3avó[xsvo[ zoXoucofxsv.

Iterum poësin cum vite comparat pag. 28 E.: amp;a~sp ev «[xttéXou zuXXrjt; xat xXv^aotv süamp;aXoüat TroXXazi; ó zap—b; aüoxp\'j—TStat zat Xavamp;avst za-aaztaCo\'jxsvo;, oötu); èv rotTj-Ttz-rJ Xs^st zat [xuösófiaot -cptzsyujjtivot; icoXXa Stacssuyst tbv vc\'ov (ocps\'Xtfxa zat -/pr^atfjia, i. e. sicut inter vitis folia ac palmites copiosos saepe occultatur fructus subque umbra latet, ita in dictione poëtica et fabulis circumfusis com-moda multa et utilia adolescentem praetereunt.

Pag. 138 E. in coniugalibus praeceptis comparat eos qui primas virginum dissensiones non sustinent cum iis qui immaturae offensi uvae sapore maturas aliis relin-quunt: 01 os Ta; -pi\'oxa; -wv -apamp;svtuv otasopa; [j.^ \'jtojj-Si-vavte; oüoèv d-oXet\'-oucit twv ota Tbv oiji\'-faza -r₍v o-acpuXT₍v é-épot; Tcpotsjxsvtuv. Ducta est comparatio a proverbio: StzsXb; ö[AcpaztC£~a[. Cf. Zenob. V, 34. Diogen. VIII, 15. Suid. s. v. StzsXo;: fjt£tr_iv£Z7at 0\' d-b twv 2tz£Xü)v zac appojtou? oficpaza; zX£7:tovtojv. Aristaenetus Ep. II, 7 pro-verbium usurpat de amatore virginis nondum adultae, cuius hera ei obiicit: 2ltz£Xb; ö{ji^azt\'C£aöat ooz£T?, —apa-xpuytov Tratötazdptov zat tou cptXY₍|xa~o; aixafis;. Conferri quoque potest Horat. Od. II, 5, 9; tolle cupidinem immitis uvae.

Vitium cultores stirpibus vitium pedamenta apponere

125

solent, ut iis applicatae in altum se erigere et recte germinare possint. Quibus cultoribus scriptor *pag. 4 C. confert magistros probos qui, tamquam pedamentis, accuratis praeceptis admonitionibusque adolescentes suf-fulciunt, ut eorem mores recte inde germinent: zaamp;a-sp ia? ^apaxa? ot Yswpyol Tot; -apaxtamp;saatv, ootio; ot

v0[xtfjL0t -iov otoaaxaXwv sjjifiiXst; ia; u-o^f₍xac /-at quot;apatvi-ast? TcapaTcrjvuouat toic viot;, tv\' ópigt;a toutwv SXaoTavT) toc tjütj.

Pag. 15 F. mandragoras, iuxta vites nascens suamque vim sopiferam in vinum diffundens, in comparatione adhibetur. Confertur nempe poësis, facilem et gratam adolescentibus philosophiae perceptionem praebens, cum mandragora efficienti, ut suavius dormiant qui vinum biberunt: wa-sp 6 [lavopaydpa; tat? ajx-sAoi; Trapacpudjisvos xat otaötöou; Tr₍v ouvap-tv si; xbv otvov p.ocXaxü)-£pav Tiotsr Tïjv xaxacpopav xor? Tct\'vouotv, outw touc Xo\'yamp;u; ^ izoirpiQ i/. cpiXooo^ta; dvaXafjijSavouaa {jitYvu[ji,£vouc -pb; xb ptudtoos; s)_ka-cspav xat -po^cptXf, -arAyzi xot; vsotc rgt;₍v jjLaamp;T₍i3tv.

Non satis clara sunt verba (i,tYvu|i.£vou; -pbc xb [xuiho-osc. Sententia postulat, ut cum Xylandro interpretemur; „poësis e philosophia doctrinam desumens eamque fabu-lis permiscens facilem eius et gratam adolescentibus perceptionem praebet. At lectione [jit-fvupivous retenta non patet, quod ratio requirit, ab ipsa poësi philosophiae praecepta fabulis admisceri. Vocabulo [i-rpiujiivouc mutato in activum xat [xtyvGoa omnia recte se haberent. Quae tarnen mutatio est satis magna. Itaque probabi-lior mihi videtur coniectura Larsenii qui in Dissertatione; „Stud. Critic, in Plut. Mor.quot; Hauniae 1^89 pag. 33 pro fxtyvupiwj; scribere proponit: ptYvup-svou voü, dum ora-

126

tionem sic interpungit; ouxw — ötvaXa[xpavouoa, [xtyvuixsvou vou Tzohz to [xuamp;wos?, sXa\'^pav x. t. X. Turn genetivus absolutus artius cum sequentibus coniungendus est.

§ 3, Metaphorae a physica et astro.nomia ductae.

Pag. 317 A—D, elegantissimam comparationem Plu-tarchus deprompsit ab elementorum pugna et eorum per terram in concordiam redactione. Cf. Ovid. Met. I, i sqq., Lucret. V, 417 sqq. Dicit nempe antiquissimis temporibus, maximis hominum potentiis atque imperiis fortuitis casibus iactatis et inter se collisis, quod nemo unus imperaret reliquis, vellent omnes, inexplicabilem fuisse cladem et errorem ac mutationem continuam omnium, postea, Roma vires nacta et aucta et in se constringente cum gentes et populos, tum peregrina etiam ac transmarina regna, maximas res fundamentum, cui inniterentur, et firmitatem adeptas esse, imperio in pacatum statum circulumque immobilem redacto, com-paratque eas hominum potentias atque imperia cum cor-poribus, coëuntibus et commixtis, communem autem ex omnibus formam naturae praebere nolentibus, sed compre-hensionem ac nexum effugientibus invicemque certamina exercentibus, et Romam cum terra quae, magnitudinem ex compactis et agitatis corporibus nacta ac firmata, etiam reliquis in ipsa aut circum ipsam subsistendi oppor-tunitatem dedit: (uc yap ot cpuatxol ibv zoa[i.ov Xsyouatv oux zhai xdo(xov ouo\' sfHXstv za. awjxaTa, auvsXöovTa xat a\'jij-jxiysvTa, xotvbv sx TïavTtov sloo; tt] cpuosi -apao^siv, aXXa T(OV [J,=V £Tt [JLtXpCOV XOCl aTTOpaOTjV cpspojxsviov OtCiXtOamp;aVOVTCOV xal O—\'/ic\'jyo\'vTiov -ac svaTfjXr^stc xoct —spt—Xoxdc;, twv 0\'

127

flcopoxsptov zal auvsoTrjxdTcov TjOTj ösivou; aytovac -poe a/JaJ.a y.ai otaxapa^a; Xa^jSavovxtov, xXuowva zat ppajfjibv civat xal cf ft óp O\'j xat TuXavTjS zat vocuor(Wgt; [Xcati -devxa, Tuptv ys Tr₍v y^v jjLÉysamp;o; Xapoüaocv sx xwv ouvtaTaixsvwv /.al cpspojisviov topuamp;Tjvai\' -to; aur^v zal xoi; alXoiz töpuatv sv 7\'jTfj zal -spl auTY₍v -aoaayzvy outio twv [xsyiaTwv sv dvamp;pwrat? öuvd[xsa)v zal fjYsp-ovtüW zata t\'jya: sXauvojxs^wv zal aup-^spoiicSor; u-b toü [itjosva zpaTslv, pouXsaamp;ai oè -avxa:, -^v

\'fopa (Legendum esse suspicor cpöopa, cf. supra ccödpou zal TcXavTj? etc.) zal —XavTj zal [XETapoXr, -aaa -dvTwv, ixi\'/pi ou, rf₍s quot;PójjXTj? layhy zal au^otv Xajjoua^c zal dva-otjoajxsv/]? touto [jlsv sövTj zal ö^jjloi»; sv aütyj (Legendum esse puto s: aur?^. Cf. pag. 322 E.; dvsosixo rr₍v fjs-[jiovtav sê sxstvTj?, pag. 243 A.: sz tou cctXozdXou tyjc dvaooufisvo; rV₍v irtattv, in vita Dionis c. 26 pag. 970 E.), touto 0quot;dXXocpuXo\'j; zal otairovTtou? paotXswv f₍ys[i.ovta;, söpav days Ta ijisytcTa zal datpdXstav, si; zo\'a|xov £tpr₍vT₍c zal i\'va zózXov t-7₍c fjYïji.ovta; «TTTatoTov TusptcpspojxsvT,;.

Post iSpuO^vat ttw; Stegmannus Nov. Ann. 1890 Vol. 141, pag. 198 inserit zal. Ita enim oppositio magis elucet zal aÜT^v z a 1 tois aXXotc. Madvigius Advers. Critic, pag. 627 dpL^yavoc t₍v correxit pro dijir^/avo: f_r

Pag. 416 E. eos qui geniorum gentem non admittant, nullum inter deorum hominumque res commercium relin-quere nosterait, cum vim interpreten! atque administram tollant, comparatque genios cum aëre, inter terram et lunam interiecto: quem si quis subduceret, universi unita-tem ac cohaerentiam solveret, vacuo inter eas et nexus carenti spatio existente: coa-sp ouv si tov aspa tt? dvIXot zal u-oa-dasts tov [xsTaiu yvjc zal osX^vfj;, sv jxsaw zsv?,; quot;/at dauvösTou ywpa? ysvofisvr^, r^v svÓTT₍Ta otaXuast zal

128

i\\v xoivtuvi\'av -oü TravTo\'s, oütwc ot oatfxdvwv ysvo? jxTj a-amp;-Xst\'-ovTsc, avsTTtfitzTa toc twv Dswv /.a\\ avöptu—wv —otouot zat douvaXXaxxa, ~V₍v ep^TjVSUTtxTjv zat ötazovtz^v dvatpouvis? \'^\'jatv.

\'HXtoc, W, in comparatione occurrit pag. 764 C. Dicit ibi Plutarchus amorem post iram et aemulationem reconciliato amasio suaviorem esse et acriorem, sicut sol calidiores mittit radios caligine et nubibus remotis: toc 0 fjXto? £x vscpwv zat ijlciC ó^t^XrjV dspjioxspo?, otmuc \'Eptu; [isxquot; opyf^ zat C^XoxuTTtas spwjjisvamp;u otaXXayÉvTO? fjOt\'cov zat optfiuTspos. Lectio (xet opyf^ zat C^XoxuTrtas non recte se habere puto. Nam amor non, dum irati sumus et aemulatione vexamur, maior est, sed ira et aemulatione sublata. Porro codicum lectione retenta comparatio claudicat. Nam etiam .sol non nebulis obscuratus, sed nebulis remotis demum calidiores radios mittit. Itaque legendum esse suspicor asx\' opy^v zat CvjXoxtm\'av.

Pag. 432 A. philosophus ait animum non corpore egressum demum vim divinandi adipisci, sed semper ea praeditum esse, caecari autem permixtione et confusione cum natura mortali, comparatque eum cum sole, non turn, cum nubes effugit, splendorem accipienti, sed splendorem quidem suum semper habenti, quem quo-minus ostendat impeditur interdum nebulis obortis: wa-sp yap ó f₍Xto; ou/ oxav oiazuyrj xa vscpr, yt-j-vexat Xajji-poc, aXX eaxt [xsv dst cpatvsxat 0\' r₍[j.tv sv ójxt^Xif) ouocpar,; zat 7|j.a\'jpocquot; ouxu); t₍ xr₍v [i,avxtzT₍v ouz s—tzxdxat ouvajxtv

ezpaaa xou awptaxoc cóoTOp vsctou;, aXX\' s\'/ouaa zat vüv xucpXoüxat ota xr₍v —po? xb Ov^xov avdfjttctv aüxf,? zat auyyuctv.

Pag. 806 A. viri civiles qui ad finem usque suos coluerunt praeceptores et exornaverunt idem facere

129

dicit quod obiecta soli corpora, ut id quod ipsos illus-traverit vicissim ex se augeant et cum splendore reper-cutiant: of 0 StXXoi y.ah»c /.at TCoXtn/.to? y.ot! aypi tsXou: samp;spairsuoav zat ouvsirszóajiTjaav (scil. tou; zafgt;7]Y£[xovac twv —pazTswv), (óa^cp xa irpbc r₍)aov O\'itjraixóva acó|iaTa, to XajjiTTpovov a\'jto\'j; quot;aXtv a\'i sauzdrj a\'jzwzzc zat auvsz/iwit-COVTS?.

Pag. 538 A. Plutarchus, invidia, inquit, prosperitatem sequitur iisdem vicissitudinibus atque umbra solem. Quo magis crescit prosperitas, eo minor fit invidia, sicut umbra eo magis minuitur, quo altius sol se attollit; wa-sp 6 f₍Xio; tov av u—èp zcipucpf,? -[évr^ai, zata/sofisvo; zh zw: 7_l —avxa-Traat tYjV oztav avsTXsv ^ jj-tzpav s7:oiT₍asv, outw quot;oXu twv cUTLT/Tjji.aTtov u\'Vjc XajSovTwv zat y£vo[jisv(ov zata zscpaX?,; tou (föo\'vou, auoTsXXsxat zat ava^wpst zaTaXajx-op-svoc.

A lima philosophus imaginem deprompsit pag. 564 ü., ubi agens de colore animarum apud inferos dicit; tciu; [jlev, (oa—sp f₍ z.aamp;apwxarf₍ TravosXrjVo;, sv ■/pwixa Xetov zal auvs^è? zat óp-aXÈc [ivia;.

\'Aoxpov, stella. Pag. 326 B. Alexandrum Magnum cum stella comparat; \'AXEcjavöpou, (o(j-£p aatpo-j, \'f EpopiÉvoü zat otaxTovTos £~i ooajxa: s: dvaxoXtov.

Oio;, lumen. Pag. 66 B. dicendi libertatem confert cum lumine. Homines, inquit, ad adulatores se avertunt, nisi morum lenitate et iucunditate temperata est libertas dicendi, sicut in umbram confugiunt ob nimium luminis fulgorem: o£t xr₍v TrappYjatav T₍amp;£t z£zpdof}at zat Xoyov ex^£tv acpatpouvxa xb d-j-av zat xb dzpaxov auxf^ (\'óa—sp (uxo\'s, t\'va [XTj xapaxxotjtsvot dXyouvxEC u-b xcov d\'-avxa [i^picopiviuv

zat -datv iyzaXouvxcuv zaxa-feuytoatv eïc xr₍v xoü zo\'Xazo; aztav zat —pbc xb p.T₍ Xu-oCiv d-ooxpicpajvxat.

9

13°

Pag^-. 76. B. discrimen esse dicit profectuum in virtute comparans pravitatem cum umbra cedent!, dum ratio sensim animum illustrat: otacfspouotv ai irpoxoTrat, xaddirsp CTziófs, avsast -f,? [xo/iVjpia: toO Xdyou ota\'fum\'CovTO? dipsjjia Tïjv \'^\'y/r^j.

^xta, umbra, metaphorice positum occurrit pag. 165 F.: oxtav \'fsyyovTs; a-arrfi. In vita Demetrii c. 27 pag. 901 E. opinio umbra veritatis dicitur; uk XTjv oo\'cav xf,; dXr₍amp;sta; axtdv ouaav. In vita Galbae c. 22 pag. 1062 F. Hordeanius Flaccus erna vocatur. Cf. pag. 407 A.

Sxdxo?, caligo, sensu translate legitur pag. 169 A.; to rr₍; 8stoioa[|i.ovtas oxo\'xos, *pag. 146 B.: Trpotwv 6 ypóvo? —oXu axo\'xoc £-dcsi tote quot;pd\'CfAaatv. In vita C. Gracchi c. 12 pag^-. 840 C. legimus C. Gracchum inimicis ipsum deridentibus dixisse, risum eos ridere Sardonium non intellegentes, ooov aüxotc axo\'to? sx twv autoD Ttspcxs^uxat 7uoXix£U[xax(«v. In vita Ciceronis c. 25 pag. 873 B. Cicero dicitur Munatium rogavisse: au yap sxstvïjv x^v oi\'xTjV d-s\'iüysc ötoc aauxov, oüx £[jlo\'j tcoXu oxóxos sv cpwxt xto otxaoxTjpto) -spf/iavxo;;

\'0 |x 1\' y_ X Yj, nebula. Pag 460 A. scriptor dicit per iram res videri maiores, comparans eam cum nebula impe-dienti quominus recte videamus obiecta; o)? ydp oi\' opi-yXr^ xa atófjiaxa, xal 01quot; ópy?,; xd -pdyiJ-axa [ist\'Cova «patvsxat.

XdXaCat, gr an dines. Pag. 567 C. animae avarorum dicuntur apud inferos in lacubus plumbi indurari, tam-quam grandines; iu/ds xwv ot\' d-X\'/jaxictv xal TtXeovs^t\'av TC0VT₍pu)v auxo\'öt (scil. sv XÉfjivTj xoö jxciXt^oou) YSVOjxÉva; oxXTjpd?, u)a-£p at ^aXaCai, x. x. X.

A fulmine philosophus duxit imaginem pag. 343 E., ubi Alexandri Magni in Oxydracis saltum terribilem, cum

i3i

de muro se ipse in hostes demisit, hastis iaculis strictis gladiis eum excipientes, comparat cum fulminis igne, cum impetu et flatu se proripientis: \'AXslavSpoo o\' sv O^uopaxai? to ostvbv sy-sfvo zal S-taiov dxououot

zat i)c(o|j.c\'v\'j!c ^cijBepov, sz tsi/wv acpÉvxo; éauibv si; xouc TroXc^-tVjuc öopaat zal jBsXsot zal jtcpsat YiijivoT; szosyopisvouc, Tt\'vt av tic stzdastsv r₍ irupl zspauvtoj paysvTt zal cpspojxevw {icTa ~vs\'j[iaTo; :

§ 4. Metaphorae a terra ductae.

Primum vocabula opoe, finis et ji-sflóptov, confininvi, sensu translate dicta saepius apud nostrum reperiuntur, veluti in compar. Bruti et Dionis c. 3 pag. 1010 E.: lipoutov, s/Upoic opto zal cpt/a\'a? évl ^pwjjisvov toT otzauo. in vita Galbae c. 16 pag. 1060 B.: tou öè irpdyplato; opov o\'jz 3quot;/ovto;, pag. 126 A.; tou; opou; t^c -Jjoovf,; [i-stat!-Dc\'vat si; To\'jjx-poaftsv. Cf. in vita Bruti c. 42 pag. 1003 F.

Pag. 740 E. anima Elpenoris non manium in numerum referenda esse dicitur, sed insepulto corpore tamquam in confinibus terrae et orci etiamnum vagari: f, [isv TAtty]vopo; (scil. Óü\'/yJ , o\'jttw zaTajxsijLtYjjLSVTj Tai; sv aoou otot to jjlt, Tsamp;acpigt;at tov vszpov, toa-sp sv [isftopt\'ot; TrXavaTat.

Pag. 416 C. ait philosophus naturas esse quasdam, veluti in confinio deorum atque hominum interpositas: \'.i\'jast; stat\' Ttvs; coa7:sp sv (AsUopt\'io flsibv zal dvöptÓTrtuv. Cf. pag. 133 D., 132 E., 777 C.

53° A. pudor vitiosus, turpissimis quibusque rebus et vitiis occupandum se praebens comparatur cum loco humili et molli, facilem aditum omni hosti prae-benti: of)sv, wrnrsp quot;/wptov 3~tov zal jiaXazbv r, ouaw-ta.

132

[XYjosfJuav svTEüctv £;«)oat ijlTjO\' dcTTOOipsiiat ouvajxsvr,, -otc aia^toxots pdtai[i,ó; èaxt -damp;soi zat -pdcY^aot.

Pag. 650 D. Plutarchus dicit in senum corporibus vinum moras facere siccitate attractum comparans ea cum regionibus siccis, in quibus aqua facile subsidit; oj; ouv Ta pêüjjiaTa ~ojv jjièv —uxvwv aTroxXóCsToct yioouo\'; zal Tr/]Xbv ou —otsT, toT? 0quot; dpaior? dvafuyvuTat ^.aXXov, outto; ó oTvo? sv lotc twv YSpovxcuv awjjiaaiv ï\'/v. oiaipi^v, sXxo^svoc G-b TTjC CTjpÓTYjTO?.

§ 5. Metaphorae a mari, fluctibus, ventis petitae.

Amplam metaphorarum et comparationum materiem mare, fluctus, venti Plutarcho praestiterunt. Primum translationes a mari ductas recenseamus.

Sic -él-a y\'i c in comparatione occurrit pag. 1107A., ubi infinitum in quod animus post mortem effunditur cum vasto mari confertur: t^c wo-sp sis TrsXayo;

dyocvs;, to azstpov sxysojj-lvrjc.

In compar. Aristidis et Catonis c. 1 pag. 353 B. Cato dicitur in Romanorum rem publicam tamquam vastum aliquod mare se immisisse; 6 os Katcov d^fjzsv sautov, (\'óa-sp si; —ÉAayoc dyavs;, X7]v sv \'Pwij-Tj TroXtTStav.

In vita Alexandri c. 32 pag. 683 C. soni incerti vocesque confusae ab hostium castris auditae compa-rantur cum strepitu maris: a-szixapTo; os tt; cpwv^ aoij.-jj.sa\'.yjj-ivr, zat Oopupos zat iocio; sz xoö axpaxoTTSoou zai)d-sp sc ayavouc —po:Y₍yst —sXdyou?.

In vita Ciceronis c. 6 pag. 863 E. de rumoribus, nullo vestigio relicto oblivioni datis, eadem imago occurrit; tots [xsv ouv scailuji^aat -avTa-aatv, si zaflattsp si;

133

TrsXayo; a/avs; -r₍v —s[jl~£0(jüv ó Tuspl aÜTOÜ Xoyo;, ouöèv £t; öó;av £—toTjXov ^sttoiTjXsv.

Item ad maris infinitatem spectat imago pag. 399 A., ubi tempus cum mari infinito comparatur; StpuXXai o\' a\'JTat zat Baztösc (\'óa-sp si; tto\'vtov ótTsz^aptco; xbv ypovov /.a-£|3a)v0v xal oisa-sipav to: ïvr/s. -avToöa-tov óvd[ia-a zat pr^j-aTa -af)ojv y.at au[x~io[jLaT(ov.

Denique hue referendum est, quod legimus in vita Aemilii Pauli c. 25 pag. 268 E.: ó Xo-fo: xa-aou;, coa—p stc irsXayo; ayavs;, tov aratpov ZyXw.

^aXo;, sahnn, sensu perturbationis passim occurrit, velut pag. 129 A.: oaXou? tou awaaTOc. In vita Pompei ^c- 53 P^agquot;- 647 D. civitas perturbata post luliae mortem comparatur cum mari fluctuanti: sui^u; yap £xu[xatvsv yj —oXtc zat —avta Ta quot;paYpiaTa aaXov sr/s-;. Cf. in vita Alexan-dri c. 11 pag. 670 B.; ~h. —payp-aTa -oXuv adXov sfyov-a, in vita Phocionis c. 3. pag. 743 A.; rr^ TOXTpt\'qo; -oXuv odXov , in vita Galbae c. 10 pag. 1057 B.: sv

odXo) YsvcijxsvTjV Tïjv PaXaTtav, in vita Arati c. 38 pag. 1044 F., c. 41 pag. 1046 D.

Item z X 6 5 to v in metaphora occurrit in vita Fabii Maximi c. 16 pag. 183 D.: sv zXuotuvt tt₍c in

vita Coriolani c. 32 pag. 228 F.; sv zXuotovt -Y^-óXsto;, in vita Marii c. 11 pag. 411 D.: -oXs\'ptou zXuotova, in vita Galbae c. 26 pag. 1065 A.: toö cptopstou, zaamp;a-sp sv zXuotovt, osüpo zazst ota^spojxévou. Cf. in vita Pyrrhi c. 24 pag. 405 D., in vita lulii Caesaris c. 33 pag. 724 A., in vita Agesilai c. 31 pag. 613 B.

Similiter /_ s t jx to v multis locis tropice positum repe-ritur. Sic pag. 129 A.: ystpitova; tou acojjiato;, in vita Arati c. 38 pag. 1044 F.: sv xooouxtu ystjxwivt Ttov-pay-

134

•idtxwv. In vita Pyrrhi c. 21 pag. 405 D. de Pyrrho, pugnae strepitum intuenti, dicitur: scpopoiv tbv Trspts^ovra •/c[[j.(ova xa\\ zXuocova Pag. 515 C.; ~af}r₍ ycijitovac it) iuy-fj TCQtpsyciVTa. Cf. etiam pag. 555 A., 501 D., 126 C.

K u jo, at v £ t v , fluctuare, aestuare, metaphorice dictum invenitur de iuventute pag. 754 C.: xa vsa xujxaivst, de acie in vita Pompei c. 69 pag. 654 B.; xo -Xstaxov xf,? axpocxta? xu[xarvov , de convivio pag. 7 13 E.: sv aufxiroat\'o) zu[i,ai\'vovxt, de civitate in vita Pompei c. 53 pag. 647 D.: fj TCo\'Xts ixu[i,aivs. Conferri quoque potest in vita Numae c. 2 pag. 60 E.

quot;Pdötov, iindarum strepitus, translate dictum inve-nimus pag. 323 F.: xb pddtov -ffi si? xoaauxr,v ouvaatv zal aiïJ-Tjotv opp.^;. Pag. 819 F. aura popularis dicitur xb —apa xojv d^Xwv po\'amp;iov.

KaxaxXuCstv, inundare, metaphorice usurpatum repe-rimus pag. 324 C.: xpta/.ovxa piupiaoss avoptov xaxaxXuaooaiv IxaXtav.

Pag. 731 C. ab e[fusione maris imago petita est, ubi anima affectiones intra certos fines coërcere dicitur, sicut mare effusiones: r/st öi xtva xdctv xb axaxxov aux^s xal xa |j.sxpa x\'/jpsT (scil. tj iuy^) xoi; iraOsoiv, too-sp r; HaXaxxa xa?; u—cpxsyjosotv.

\'A x u p. (o v, proprie de mari dictum, ad vitam otiosam transfertur. Sic pag. 602 C. Tiberius dicitur Capreis non habuisse axóp-ova xvjv vTjaiumv f₍ouytav. Cf. *pag. 8 A.; jSi\'ov axufiova, pag. 465 A., in vita Galbae c. 10 pag. 1057 D.

F a X Tj v 7], maris tranquillitas, passim in metaphora legitur saepissimeque cum £ ü 01 a coniungitur, velut pag. 126 C.; sv aapxb; suota xat yaX\'/jvr], pag. 759 B.:

i35

-fj Tluöi\'a T^rj*j xpmooo? szpaoa sv •(aKr^r_i y.a\\ otaxsXsr,

pagquot;. 477 A.; süotav -ctpiystv pi\'to zat \'(akf^r^. Cf. etiam pag. 751 E., 610 A., 777 A., 136 C, 45 B., 662 C

quot;Pstv quoque et composita frequentissime sensu translate adhibita occurrunt. Sic psTv dicitur de fama, rumo ribus pag. 394 B.: xa; xotauta? posi\'oa;, in vita

Numae c. 2 pag. 60 C.: puTjvat xbv Xamp;yov. In vita Aristidis c. 14 pag. 326 E. de equitatu impetum facienti usurpatur; r?,; nnrou pu=tar₍c stt\' aoxou;. Pag. 327 D. legimus: xb Ospar/bv ^puoi\'ov ota xtov ix.aoxa-/ou dr^a-fwjör; psov sxtvst xTjV IlsXoTtdvvTjOov, of. pag. 167 F.

Xuppsiv. In vita Ciceronis c. 10 pag. 866 B.; xwv öè tïXouxwv sic aysweTc xat xairstvou? auvsppu^xoxcuv avamp;pw--oui, in vita Agidis c. 5 pag. 797 D.; xf,? suTOptot? st? oXtyou? ouppustoTjC, in vita Sullae c. 13 pag. 460 A.

\'Etctppetv. Pag. 49 D., 324 C, 479 B.

\'Yiuoppstv. Pag. 405 E., 437 D., 465 E.

\'Airoppstv. In vita Arati c. 51 pag. 1050 F.; ó 0\' \'Apaxo; ötTcoppscüv y₍öt₍ xt₍s auXf₍?, i. e. Aratus se iam ex aula subducens. Cf. pag. 465 B., 473 E.

\'A-óp poot. Pag. 99 C.: at xr/vat a-oppoat\' stat tppo-vr₍o£(oc. Cf. pag. 422 C.

Eupota. Pag. 323 F.; supota xiöv -paYp-axiuv, in vita Periclis c. 20 pag. 164 A., in vita Ciceronis c. 4 pag. 862 C.

In vita Quinctii Flaminini c. 9 pag. 374 B. legimus: -ffi ö\'jvdtpisws supoouoTjs. Cf. pag. 548 E., 24 F.

Peüfjia tropica dictum reperitur pag. 514 D.; psupiaxt —oXXoj cpspsai^at st? xtva, pag. 168 A.; pcüfxa oat(xóvtov axr,; ^spsxat. Cf. pag. 41 C., 609 B., 658 C. In com-paratione legitur pag. 346 D., ubi Thebanorum copiae,

136

urbem Mantinensium adorientes, cum fluctu compa-rantur: wc psujxa x^v ouvajxtv adpo\'av Sfjnciircouaav. Cf. pag. 68 A.

Tempus, ut apud nostrates, cum flumine comparatur pag. 432 B.: to\'j ypwo\'j zaamp;otTCsp psófxaios ixaoxa Trapa^spovTo;.

Xstjxappou;, torrens. Pag. 5 E. Plutarchus bellum cum torrenti, omnia proruenti, confert: 0 ys |X7jv TidXsjxo;

quot;/StJJLGtppO\'j OtXT₍v —GtVTa OUpWV.

Pag. 324 B. Hannibalis exercitum, in Italia omni Carthaginiensium subsidio destitutum, cum torrenti com-parat, qui aqua deficiente exarescit; outo? (scil. ó ooujxwv tcov \'Pa)(xai\'a)v) \'Avvtpav xov Kap)jtjoovtov «yöóvu) zat ta?; -oXsfjuzats s/flpatc jxr^svb; oiV.oöev srtppsov-o; wa—cp yst-jxappov scsquot;/33 zat zatav/jXtoos —spl ty;v IxaXtav.

Pag. 134 B. fames per medicamenta et vomitus excitata cum turbulente torrenti comparatur; Ytpovrat yap c/i Trsrvc.t, zaamp;d-sp xa zoTuxojxeva psiflpa, xpaystai zal ■/apaopwost; zal pta xr₍v xpoc5r₍v IXzouatv asl Xuxxwoat. Offendit vocabulum zoTcxdfjisva, quod Wyttenbachius explicat ut sit agitata, percussa remis contis aliave ratione, quibus continuo deinceps et vacuus fit locus et repletur. Malim tarnen cum Madvigio Advers. Critic, pag. 624 legere dtvazoTrxo\'ixsva, i.e. quorum cursus retro cogitur. Quae coniectura stabilitur loco ex vita Caesaris c. 38 pag. 726 C, ubi de flumine aestu maris retro averso dicitur: -po: os xv^v Tx^r^p-upav xf₍; daXaxxr,; zal xr₍v avxt\'paatv xoü zXóocovo; aypiaivtov ó —oxa[i.b; zal xpayu; a[xa zal zxu—(u iicyaXto zal oz^paTs a v a z 0 — x 0 jx £ v 0 ; otvat; a-opo; Tjv ptaailfjVat xol zupspv/jxYj.

] I Tj 7 r,, /owx, sensu translate originis invenitur *pag. 8 C.: zaXozayaflta; ~h vo^tjjiou xuysiv -atosta;, pag.

137

38 C; Ta; scp\' rfiwrfj ópfxa; au~6yl\\wj.Q ~r\'(at voar^jtaTOJv oO\'aac, pag. 56 B.; to tjamp;o; Trrj^ tou ptou.

In vita Pyrrhi c. 21 pag. 397 C. scriptor dicit Pyrrhum proelio ad Asculum facto magnam partem militum ami-sisse, toTc os \'Pco^oaVji; (La-sp sx otxoamp;sv èirtppsoucY;;

ava7rXf₍pouoamp;a[ sü-opw; zal tol\'/u to aTpaTo-eoov. Cf. in vita Pompei c. 50 pag. 646 A., pag. 100 C, 467 A., 437 C, 557 E.

Pag. 411 E. oracula non amplius extantia confert cum amnibus exsiccatis: r^v Botomav svsza ^pTjar/jptcov TioXucptovov ouaav sv toi? irpoTspov ypóvoic vuv s-tXsXor-s xofitoVj zafla—sp jaijsj-a zat tcoXu? £-c\'a-/r₍z£ [j.avt!zyc au^fxb; ttjv \'/wpav.

Ps-to- 93 F- amicitiam, si in muitos dissipetur, evanes-cere dicit, sicut amnes in muitos divisi alveos, inertes fluunt ac tenues: cóa-£p ot -OTajjiot -oXXa; ay\'astc zal zaTaTO[xa; Xa[i.jüavovT£? daflcvsi; zal XstttoI psouotv, outio to cptXsTv sv \'L\'jy\'rj ocpoopbv tts^uzo; si; ~oXXouc [xsptwojxsvov s^ajjiaupouTat.

Pag. 164 E. deorum inscitiam atque ignorantiam confert cum flumine iam inde ab initio in duos rivos dima-nanti, quorum alter durum, alter mollem alveum habet. Quemadmodum durum solum omnino non bibit aquam, molle vero nimis cupide aquam haurit, ita animi deorum inscitia varie afficiuntur: dura ingenia negant esse deos, mollia ad superstitionem dilabuntur: tt,; -spl flsamp;v ajjiaöi\'a: zal ayvot\'ac sufFu; iz apy^c or/a pustar,; to [asv agt;a—sp sv ■/(optoic azX^poFc, toTc avmutuot; Tjösat tt₍v dSsoT\'^ta, to 0\' (\'óu-sp sv GypoF;, to?; diraAot; tvquot;₍v östoiöatjxovt\'av sfx-s-orfjzev. Cf. etiam pag. 66 B., in vita Alexandri c. 75 pag. 706 B.

Denique imagines quaedam a ventis ductae sequantur.

138

Sic pag. 88 E. Plutarchus vitam vitiosam opprobria ad se trahentem comparat cum caecia nubes contrahenti; to; yxrj ó xazia? Ta vscpTj zat 6 ^auAoc j3tos è\'f\' sauxbv s\'Xxst tgc? XciiSopt\'a?.

P³-»- 555 A. (licit acerbam audacemque pravitatem usque ad ipsum facinus peractum summa vi praesto esse . postea autem animi tamquam venti impetu deficiente mollitam abiectamqvie metui deorum hominumque ob-noxiam fieri: f₍ yap iTaftdir,; ezstvY] zal xb ftpaau ~\'7fi zazt\'ac aypt -töv aotzvjjjLaTtov tayjpov soxt zat Trpo^stpov, etia ~ou -aamp;o\'j; tóa—sp -vsó^axo; u-ciXstTrovto;, doamp;svè; zat xa—stvbv Otto—mist toic cpópots zat xaT; östatoatfiovtatc.

Ps-g- 97 E. in disputatione „de fortunaquot; imago legitur a vento pulverem et sordes exagitanti ac dissipanti ducta: si xa xf₍; süpouXta; epya xf,; otzatoujxsv

stvat, [i.£amp;£[jL£v\'jt xwv oizstwv Xoytafxaiv st? xvjv TÓyrp eauxou; aCpU)(x£v, tt)0-£p u—b tcv£u[XaXO? ttoXXoö zovtopxbv t₍ oup^sxov, iXauvofxivou; zat öta\'f£po(ji£vou;.

sj 6. Metaphorae ab igne ductae.

Frequentissimus est usus metaphoricus verborum a |3 £ vv 6 v a t, a-oapsvvuvat, zaxaa^vvuvat, cpXEystv, |x a p a t\' v £ t v.

Sic a p £ vv u v a t, extinguere, sensu translate usur-patum reperimus de dolore pag. 61 o F.; è\'ojikas xb Xutoüv , deavaritia pag. 523 F.; cptXap-pptav w apivvuatv dpyóptov, de furore pag. 361 D.: aps\'aaaa xvjv piavtav, cf. pag. 366 B.

Raxaj|3£vvóvat de pulchritudine in vita Antonii c. 82 pag. 953 E. : Yj {Asvxot yapt; ixsvrq zat xb xr₍; copac txafxbv vj zax£a₁3£oxo —avxd-aatv , de seditione in vita Ciceronis c. 22 pag. 872 A.; jxÉYtoxov xwv tcwtcox£ v£(üx£ptajxö)v

139

xaxsopsos, de spe pag. 129 C: xaTaa|Sevvóouat xa; sXTit\'oa?, de invidia pag. 538 A.; at öè kov zuvjyqjATurj G-spoyat zal XafXTrpoT^TS? TroXXazi; xbv (pamp;dvov xa-aa^svvuouatv, cf. pag. 168 F., 954 A., 372 A., 446 D.

\'AiüooSsvvuvat de vento pag. 419 B.: aTcoopevvóvat xb -vcOjjia, de gloria in vita Dionis c. 24 pag. 968 B. ; xf₍s xupawtoo? xo Xaft-pbv ct-oa^sastv, de morte in vita Artaxerxis c. 30 pag. 1027 B.: suftu? u-b hj-r^ zat öuaöufjua? dïrsojSaof}-/], cf. pag. 167 B., in vita Philopoemenis c. 20 pag. 368 B.

Mapatvstv de dolore pag. 610 B.: oüz swaat xVjV Xó-TjV auxTjV sci\' éauxfj? [xapav8f₍vat, de ira in vita Bruti c. 21 pag. 993 D.: oxav [lapavfH] xb x^c opyr^, de vento in vita Pyrrhi c. 15 pag. 392 C.: (xapatvci[iivou xoö tivsu-[jiaxo;, de fortuna in vita Dionis c. 24 pag. 968 B.: ï\'fpaCs Ssotsvat, [j.r₍ at zaXal -pa^st; (jiapavamp;töot, de potentia in vita Bruti c. 8 pag. 987 D.; X7]v o6va[i.tv jiapavamp;fjvat, de hominibus in vita Eumenis c. 11 pag. 590 A.; auxwv u-b xf₍c G(-pa;ta? [i,apatvo[X£vtuv, cf. pag. 366 E., in vita Caesaris c. 3 pag. 708 D.

Kat\'stv de amore pag. 61 A.: \'Avxumov ot (pt\'Xot xr,; Atyj—xt\'a; spwvxa zat zatd[j,£vov avsustamp;ov, cf. pag. 753 A.: spaxat \'[acj aüxou zat zatsxat.

lt;l) \\ s y s t v de homine in vita Marcelli c. 28 pag. 314 D.: ot [xavxEt; zaxstyov auxbv £v \'PiojaTi a-ap-j-wvxa zat cpX^o\'jjisvov, pag. 46 D.; aiayuvYj (pXsyóiisvov x^v diuyr^v, pag. 451 E.: cpXiYsaflax avota, cf. pag. 610 C., in vita Philopoemenis c. 9 pag. 361 B.

Saepius quoque apud nostrum occurrit proverbium -up £-1 -up, de quo vide Zenobium V, 69. Confer nostrum: olie in V vuur. Sic pag. 61 A; av 0£ Tupbs

140

s-ai\'pav Tj [xor/sótptav spto|xsvT₍v xvvj^aó: Ttc s; opyr^ zat CvpvOiu-ia; i-flérr^oii, rapsoTtv süamp;u; ji.3TGt -appr₍atac Xaji.--pac fj zoXaxsta, -Op £~t -Op siocpspouaa zal StxatoXcyoufjiévrj zal za-YjYOpoüaa to\'j fpor/to: (o: avipaoia tzok\'ka zat Q\'/XtxA zat vsfisafj-a -otoov-o;. Cf. pag. 143 F., 123 F., 610 C, in vita Artaxerxis c. 28 pag. 1025 E.

A v a C w ~ u p s t v , proprie follis fiatu ignem excitare significans, tropice adhibitum reperimus de inimicitia pag. 616 E.: £)rOpav tquot;fj cptXoTtfAt\'a -aXtv dvaCw—upou[X£v, de moribus pag. 941 C.: aj^svvjjxsvov t^gy] to quot;EXXr^vtzbv otbv avaCw-upTjaat, de cibi cupiditate pag. 663 F.: t^v opsctv avaCw-\'jpf₍aat -ay/aXe-ov, cf. pag. 695 A., 600 B.

Pag. 138 F. Flutarchus amorem cum igne comparat, dicens recens coniunctorum acrem amorem, qui ex corporea formositate accenditur, non stabilem nee dura-bilem putandum esse, nisi circum animum occupatus animique pulcritudini se applicans spiritalem ipse habitum nanciscatur, sicut ignis in paleis, ellychniis aut pilis leporum facillime exardescit, mox autem extinguitur, nisi materiam , quae ei sustinendo et nutriendo sit apta, inveniat: wa-sp to —Op £;a-T£Tat [j.sv s\'r/spwc sv ayupot; zal OpuaXXtöt zal f)pt;l Xayióat:, apsvvuTat os Taytov av jj.^ Ttvo: £T£po\'j ouvaij-svoi) aTsystv a[j.a zal Tpscpstv STTtXdpTjTat, outdj tov a-o aio[j.aTo; zal wpac öEuv sptoTa tiov vsoyajxtov avaciXsYOfJ-svov os? [xt; otapzquot;?] (j.t₍o£ ps\'patov vojxt\'Cstv, av ij.^ -spl to r₍ f)oc lopuiislc zal toO \'^povoOvTo; a6aij,ivo: siA\'ioyov Xaj^T] otaamp;satv.

Alibi pag. 454 F. simillima imagine iram cum igne confert: zaOa-sp ouv tt₍v cpXo\'ya Opt;l Xaytpatc ava—tojjlsv^v zal amp;puaXXtat zal aupcssTco pa\'ötov saTtv s-toystv eav 0\' i—uA-jsvjtat tugt;v otspswv zal pdamp;o; syovttov, öts\'^dstps zal

i4i

auvsiXsv „u\'jitjxbv f^Saaocoa tsxtovwv ttovovquot; t\'ó; cpt₍oiv AioyuXoc* o\'Jtiu; \'i to7 fjujjlto -posr/wv sv ioyr] zal xata [xtzpov sx xtvoc /vC.Xtac zat |3(M[xoXci)rta; aupcps-woou; ópwv za~vtCov-a zal ota-zaofxsvov , «j\'j [jtSYaXr^ ostxa\'. -pay^aTSta;, dXXa -oXXazt; aut(igt; toj atw-^aat zal y.^rj.~jj.\\).it ~cp^rj.i zats-auasv.

Pag. 633 F. nascentem adhuc amorem et latentem irasci iis, qui ipsum detegant, manifestum autem atque auctum ali iocis, iisque quasi afflatum arridere dicit comparans amorem cum igne, quem initio ab imbecilli-tatem facile spiritus exstinguit, auctum autem nutrit ac roborat: (ó: yap to -up sv apy/j jJ-sv a—oa^svvuat 70 -v£Ujj,a 01a rV₍v daamp;svstav, aucT₍igt;£v:t os Tpocpvjv rsjrAyv. zal p(0jj.7,v, oStco ^\'jo\'fisvos ó spw; eti zal Xavödviov ouazoXatvst zal d-cavazTsr -pb; xou; d-ozaXu~ov-a;, sz.Xdfx^as os zal ota\'iavstc, TpscpsTat zal —porcsXa toic aztoij-ijiaat cpyocojxevo;.

Pag. 474 D. cum flamma vento agitata comparat voluptatem divitiarum fruendarum quae, ut nimia cupi-ditate optatur, ita maximum timorem iniicit ne nos non stabilis comitetur: ^ -^p acpoopa -spl Izaatov (scil. —Avjtov , ooSav, 5\'jvatxtv, ap-/r₍v) è-t^Ufii\'a, acpoopótaxov cto^ov sjx-otoOaa toO [AT, -apaixsvïtv, doamp;svfj ty^v yap tv -otst zal a^s^atov wa-sp \'iXo\'ya zaTa-vsojjLsvTjV.

Pag. 824 F. seditionem Plutarchus cum incendio confert. Dicit nempe non semper contentiones de publicis negotiis excitare seditionem civitatis, sed saepenumero ex rebus et offensis privatis in publicum propagatas lites exagitare civitatem, sicut incendium non saepe a sacris et publicis exoritur locis, sed plerumque neglecta in domo aliqua lucerna aut inflammatus sordium acervus ingentem edunt ignem ac publicum detrimentum afferunt: coa-sp Èazp^aab; ou —oXXdztc Èz quot;ottojv tsptov otpysTat zat o ^jjtoauüv, dXXa

142

hjyyoi tic sv oJzt\'a TrapaiAsXrjöst; r, oup\'fsxb; otaxaet? dtvfjXS zXója -oXXfy zat or₍jjLoaiav (pöopav a-spYaCsxai* o\'jxw; oux ast axaaLv TtoXecu? af ttsoi xa xoiva (ptXovtxtat otaxatouatv, aXXa TcoXXaxt; ex 7:paY(^JL!*~^{(UV zat} irposxpoufjiaxtov iot\'wv si; ör₍[i.óoiov af öta\'fopal -posXDoüaat auvexapacav a\'-aaav xr₍v iroXtv.

INDEX VERBORUM.

144

145

146

THESES.

*

THESES.

i.

Xenophon Memor. 1, 3, 3; outs yap toT? ftsot? ïcpr, xaXui? r/stv, st xat; [i-syaXat? öuatat? [xaXXov r, laTs [itzpar? s^atpov TToXXaxi? yap av au-oTc ta Trapa xwv TiovTjpwv jxaXXov Tj toc irapa xuiv ^prjoxtov stvat zs^aptojisva* out\' av xorc dvamp;pwTrot; actov stvat C\'^v, si xa Trapa xwv Trovr₍pcöv fidXXov rjv zs^aptajic\'va xoFc dsot? y₍ xa -apd xtov ^p^axoiv.

Lege: 0 u x\' a u.

II.

Xenophon Hell. II, 3, 27; ok ös xauxa aXrfi-q, xaxavovjxs, supi^osxs ouxs ^syovxa ouosva [xaXXov BïjpafJisvou; xouxout xa —apovxa ouxs svavxiouftsvov, oxav xtva szTroowv ^ouXwtj-srta TrotTjOaoamp;at xwv 0Yi[ji,aYquot;gt;Y«gt;v.

Legquot;endum: wc ös xauxa dXr,^, supf₍osxs, xaxavofjxs ouxs ^syovxa x. x. X.

^I5⁰

III.

Plutarch us in vita Artaxerxis c. 28 pag. 1026 A.; ou [xvjv akka to to -rfi zp/tfi zat tb zpb; xbv

q/o-j lou Aapstou osos utco\'ösoiv to) T\'/jpt^aCw —apatys\' Ku-poyéyaia ö\' oü -djx-av avccrrtoc, Yj TTj? \'Aa-aat\'cc? d\'iatpsat?.

Delenda sunt, ut glossema, verba; f, Tr₍c \'Aa-aota? dcfatpsat?.

IV.

Plutarchus de fortuna Roman orum pag. 317 C.: l-lS\'/pt OU TTjC \'PtOfJLTjC io^UV XOCt aU^TjOlV Xa|3oUOYjC XCCt dvaOTj-aajjLSVY^ TOUTO |xsv sdv^ xat of^ouc s v ot u t tq, touto 0\' aXXocpuXou? zat otaicovTtou? paatXswv ïiY^£l^Jlamp;vt\'^a? 5 sopav è\'a^e Ta [ji£Y^l(3~^a z. T. X.

Legendum puto: s S a u t vj;.

V.

Plutarchus Amator. pag. 751 E.: ó So\'Xiuv .... (La-sp sz Cólrrfi zat ^stjxaivo; zat Ttov —atotzóuv èpwTtov sv Ttvt quot;(■aX^vTj TYj Ttspt Tbv ydii-ov xat cptXooottt\'av ösfjisvoc ~bv ptov.

Legatur: wa-sp sz CdXr₍(; zat ^stjiuivo; tojv -atotzwv £pa)TU)V z. t. X.

VI.

Plutarchus Amator. pag. 764 C.; wc 0\' f₍XtO(; èz vs^wv zat [xsf)¹ ójjtt^XTjV OspftÓTspo?, outws quot;Eptu; [x s t\'0 pf\'Tj s zat CïjXoTu-ta? sptofisvou otaXXaysvTOS ïjofcov za\'t optfxuTspos.

Lege; (jlst\' öpy^v zat Ctj X ot u tï t a v.

^I5^I

VIL

Plutarchus Quaest. Conviv. VII, 6 pag. 709 E.: xous (lo^amp;Tjpous, oaco [xctXXov è-tXafipavovxat yjjjoj xat au[x-Xsxovxat, xaMirep paxous, dvatpslv zat u-sppaxsov soxtv.

Legatur: avatpexsov.

VIII.

Plutarchus de exilio pag. 607 E.: f, iuyr,. . . sav [ii/.pbv svxaüamp;a xotïov ex totzoü TtapaXXdEïj, ouaavaa\'/sxer xai Isvo-ads? xaJtó-sp «puxbv dysvvs? a-ojiapatvojxsvr,.

Legendum puto: \'^uxbv iXXojsvés. (Cf.dissert, pag. 122).

IX.

Plutarchus de fortuna Romanorum pag. 317 B.: djiYj^avo; cpopa xott TrXavfj xat [xexapoXTj ~daa —avxtuv x. x. X.

Lege; (pOopa. (Cf. dissert, pag. 127).

X.

Recte Aeschines contendebat per leges Atheniensium non licere Demosthenem in theatro corona donari.

XI.

ludicium Neumanni (Geschichte Roms I, pag. 450 sqq.) de Livio Druso prorsus iniquum est.

XII.

Ihnii (Röm. Geschichte V, pag. 243) sententiam de lege iudiciaria Livii Drusi approbare non possum.

152

XIII.

lus iurandum sociorum, a Diodoro XXXVII, 11 memoratum, fictum puto a Drusi inimicis.

XIV.

Velleius Paterculus non adulatus est Tiberio.

XV.

Taciti expositio de Germanici expeditione in Germaniam et de morte Germanici vituperanda est.

XVI.

In historia Spurii Maelii fragmenta Dionysii, anno 1848 reperta, fide digniora sunt quam traditio vulgaris.

XVII.

Errat Mommsen (Röm. Forschungen I, pag. 257) contendens senatores pedarios non habuisse ius sen-tentiae dicendae.

XVIII.

Livius XXII ,8,6. Prave quidam legunt: et quia et consul aberat, a quo uno dici posse videbatur, nee per occupatam armis Punicis Italiam facile erat aut nuntium aut litteras mitti, nee dictatorem populus creare poterat, quod numquam ante eam diem factum erat, prodictatorem populus creavit Q. Fabium Maximum et magistrum equitum M. Minucium Rufum.

153

Legendum videtur: nee dictatorem praetor creare poterat, quod numquam ante earn diem factum erat, dictatorem populus creavit etc.

XIX.

Livius XXII, 3 , 6: et laeva relicto hoste Faesulas petens medio Etruriae agro praedatum profectus etc.

Faesulas hand dubie spurium est. Legendum sus-picor; Mensulas.

XX.

Livius XXII, 18, 2: luce prima sub iugo montis proelium fuit, quo interclusam a suis ievem armaturam facile — etenim numero aliquantum praestabant — Ro-mani superassent, nisi Hispanorum cohors ad id ipsum remissa ab Hannibale pervenisset.

Cum Gronovio legendum est: supervenisset.

XXL

Cicero pro Coelio § 22. Hoc ex genere si qui se in hoc iudicium forte proiecerint, excluditote eorum cupiditatem, iudices, sapientia vestra; ut eodem tempore et huius saluti et religioni vestrae et contra periculo-sissimas hominum potentias condicioni omnium civium providisse videamini.

Lege; impotentias.

XXII.

Tacitus Histor. I, 71; Otho interim contra spem omnium non deliciis nee desidia torpescere: dilatae

154

voluptates, dissimulata luxuria et cuncta ad decorem imperii composita, eoque plus formidinis afferebant HSsamp;e virtutes et vitia reditura.

Legatur: eoque plus formidinis afferebat: falsae virtutes et vitia reditura.

XXIII.

Horatius Od. II, 14, 25 sqq.:

Absumet heres Caecuba dignior Servata centum clavibus et mero Tinguet pavimentum superbo Pontificum potiore cenis.

Legatur; superbum.

CORRIGENDA.

Pag. 4 vs. 13 scriptum: perdat atque vastat leg.: perdat ac vastet „ 4 „ 31 „ extat „ continetur

„ 6 „ 27 sqq. „ Quae autem imaginum coacervatio maior est in operibus moralibus, ubi ipsa rerum enarratio nimiam illam copiam fere excludit, quam in vitis parallelis. Lege: Quae autem imaginum coacervatio maior est in operibus moralibus quam in vitis parallelis, ubi ipsa rerum enarratio nimiam illam copiam fere excludit.

Pag. 8 vs. 5 scriptum: auctoribus leg.: scriptoribus

„ 9 » ²⁶ gt;gt; j\'s 11 quot;s

„ 11 „ 22 „ dicit „ scriptor dicit

„ 14 „ 14 ys\'jótievus „ ysvóusvos

,, 14 „ 19 ,, ysuirauTamp;at „ ysiitrscGjac

„ 14 „ 28 „ dicit „ noster dicit

„ 17 „ 6 „ dicit „ dicit Plutarchus

„ 41 „ 23 ,, „ Tï/vauuttcr.

„ 80 3° » quot;■oquot;; \'j ^7ro\'-\'-\'

Leviora corrigat lector benevolus.

\'^ ^ .J^-.J^ -.\'^^r^quot; ^ \' ^V : \'^ * \'* \' \' r ^ ~ %% ^.\'i^ \', ^.\'^\'quot;\'C %J^i\'.

SJ, ■ \\ • / - .^ -

■ • ■ • : . \' ■ quot; ■ \' \' . ■ .

\': ;j