-ocr page 1-
-ocr page 2-
-ocr page 3-

n .h-i.

Tor f; 7

1

^rsspooR^i^

jy

DE NEDERLAND8ÜHE A ED EE LING op de Wereld-Tentoonstelling te Brussel in 1897.

AMSTERDAM. J. IT, de BÜSSY. 189S.

GEVOERD

gt;\' A 1 A.

/Jj

VERSLAG

UITGEBRACHT

DOOR DE (\'OMMISSIK TOT BIT l ARTK quot;.INC DI- R BF.LANCiliN VAN Dl- NKDI^RI.ANDSCl INZRNDHRS OP Dl\'. W\'I ■ RF.Ll )-TI -.N TOONS Tl-\'T.LI NO,

\'V\\i BRUSSEL 1897.

-ocr page 4-
-ocr page 5-
-ocr page 6-
-ocr page 7-

--quot; d/

DE NEDERLAND8CHE AFDEELING op de Wereki-Tent.ooiistelling to Brussel in 1807.

VERSLAG

IJ ITl! KBKACHT

DOOK Dl\', (OMMISSH- roT BliHAR\'rir.lNl. Dl-K HI J .AM ,i - \\ \\ \\\\. Dl \'. \\ 1 ■.I )l .1\\ LANDS( quot;111 I NZi.XDI\'.RS OP Dl\'. WK LLLD-TLN rO()\\S\'rLlJ.l\\( r

Tl\' BRUSSHF. 1897.

A M TKIII\'AM

.1. II. 61: IUJHSV. 18\'.is.

-ocr page 8-
-ocr page 9-

INHOUD.

PA ci

1. I)i; OKGAMSATH: i)i:i; ÏjATOONsTKu.iMi............7

II. DK NKDKUI.amisi\'III- AKIIKKI.IN\'...........12

S i. (losc.liilt;!iltlt;nis..............12

§ \'2. De Ali||eliitg..............16

S M. Dn Jury..................18

S •!, De. uil rcikiuu\' (hir iHikrcniingoii........22

lil. (iuoKi\'i\'.N rx Ki.a- i:n.............25

S I. Sociale Keonomic. Gr. II VII .... . 25

§ 2. Ilygiine. Or. VIII -XIII .. . . . 20

S 3. Metalen, (Vramiek, Glas. Gr. .Wil.....27

Sj I. Mcubileei-ing. Gr. XVIII.........;!1

S 5. Bouwkunde. Gr. XIX . . .......S2

§ (i, Toegojmstc. Kunst.. KI. C\'.» 71.......■\'!:!

S 7. Book- en Steendriikkorij. Gr. KXIII . . . •\':!

^ S. Muziekkunst. Gr. XXIV..... . . .\'11

S S). Artillerie en Genie. Qr. XXXI, XXXII .... 35

S 10. Werktuigk., Hurgorl Genie. Gr. XXXIV, XXXV. 3(5

S 11. Metaalnijvrilieid. Gr. XXXVII . . . 37

S 12. Chenii«clie Nijvurhoid. Gr. XXXVIII . . 38

S 13. Nijverheid voor Voeding. Gr. XXXIX . 40

S I I. Taba,k en Sigaron KI. 119 . . ... Is

S 15. Weverij. Gr. XL............51

16. Landbouw. Gr. XLH..............51

S 17. Sportiuaii\'rieel. (O\'. X LIV..... . 52

S 18. Vischvangst. Gr. II. . . ... 53

S 19. Handel. Gr. IdV..............5 1

S 20. Koloniën. Gr. LV . . . . . 5.1 I \\r. S 1. 11a.ndelsverklt;!or ...... . . .57

S 2. Bronnen............. ... 61

S 3. |)eeliieining en 10\' uilalen \'

Bijlaokn............... .... I)lgt;

-ocr page 10-
-ocr page 11-

Nederlandsche Commissie.

Hu. Mr. (.1. I»MN TI\'IX, LiijyUTClodoputetTdi!

StuUiii van Noonl-Hitllund, tn Ain^l\'nlam . . . VoorülU\'-r. ,N. J. MOJ/rZEli .I.Kzn., Lid dei\' Provinciiilc ,

Oiuh i

VoOV-zitici\'ü.

Staten \\;ui Xoord-llolland, te Amstordam

Jhr. Mr. W. ïn. (1KVERH DHVNüOT, Adveeaat,

Oiiil-H-iTfl-uris (i.T Kamer van IvMi|iliiilidc.l on j Fabrieken 1c \'s-lifavenhjigo, fcft \'s-(\'3ravoiihagc . • (I. \\\'AN MHSDAG, Lid der firma O. J. van

lIot\'tkn amp; Zn., te Wcesj..........Penningmeester.

Jhr. Mr. K. J. SCEIOÏtEK, Advocaat\'-n l\'rucurcur,

te Amsh rdain.............Seerctari*.

(!. DE JAdEH, Lid dei lirma Vkfjiaerkn tV

l)r Jaokk, Ie Urn --e|...........Clcdrhr/cifd Lid,

li. V. BULTMAK, Lid der l-leisl e Kamer der Htalen-i ieneraal, l\'resident \\an liet Nederlandsch I;andbouw-\'lomili\', Ie Haarlemmermeer.

EÖUARD Cl:UI\'\'ERH, Aroliibrt, te Amstordani.

A. M. VAN ETTION, lnireiiiour san lid Museum van Voor-w rpen ter \\\'üorkuiiung van Ongelukken on Ziekten in Fabrieken on Werktaal. Hl. li Am^ieidam.

Mr. A. FFIi\'F, Héeiviari- \\:in lid Xodcrlandseli Landlntnw-e\'Dniit\', be \'.silage.

P. F. Laren \\quot; A N; IIEEIU)?, I)iri■etenr der Afdeelini; Waarnemingen ter /gt;-o, van liet MeUïorologiscti Inslitiuit, to Ltrei bt.

-ocr page 12-

Tii. \'T llOliiS, Ijjd tier linna Itr.nxiia;, r amp; i\'o, luBni^sol.

\\V. KOLKMAN, Lid Vttii don (!• mrctiirnuid van Durdivdit, te Dordici ht.

Mr. D. MHSRITZ, Advneaai cii IVocureur, ti-t Arnsirrdtuii.

Dr. \\V. P. RÜIJ.SCir, iy§\\\'isiuir aan hel Ü6part()inent van Binaen-landsclic Zaken voor dt- Mlt;- iisrln- gt;■11 Wl. rinaiiv jiolitiü, to \'silavo.

J. W. SWAUTII, l,id der llnna S\\vai;th amp; Kkiiukm.ws, t.- Brnssi-l.

J. BEUN A Hl.» TlMMIliiAIANS Wzn^/uI der firma W. Tim,mi;km.\\ns amp; Zonkn, Voorzitter dor Kaint.-r van Koopliandol en Fabrieken fee Waalwijk, le Waalwijk.

MARTIN WOLl,\'l,\\ Konpipian, t( Amsterdam.

L. I\'. II. WOLVERS, Lidd( i lirnia Woi.vi:iis Am-ieiMam.

A. V\'El! KERK, E.K[ieditour dor (\'omiTiis-i1 ■ le llo; • ndaai en Brussel, t( A instenlam.

-ocr page 13-

VERSLAG

/k Zr/i/ryf // /\'/gt;/ f/t I r (/\' \'ft\'/\'rf \'tï \' Hf/\' Ui (^l

r/ /C

I.

De organisatie der Tentoonstelling.

Voor Bolgitquot; is do Woreliltmitopnstolliny van lslt;-\'7 in elk opzicht een succes gi«woosl. /ij is niot allc-n zooals nu is gebleken, . financii\'iil geslaafd, maar zij is door do doolnoming van bijna allo

lieschaaf\'de natiën hoogst belangrijk voor handel, nijverheid en kunst geweest. Hei was do eerste Wureldtentoonstolling in België dio op don naam „internationaalquot; aanspraak maken mocht. Op de torreiniai in hot „Pare du Cinquantonairequot;, waar de gebouwen van hel, Concours van 18S8 ij.óg stonden en weder dienst deden na, ondergane vergróóting, en in het Park van \'l\'orvuoren mol het Pari; du Oinquantenaire door oen eloctrischen tram verbonden, waren do verschillend\': gebouwen geplaatst.. Do gnnsligo ligging dezn terreinen, di\' belangrijkheid der Kxpositie», hot artistieke Oud-Brussel, hei schoone wodor van den zomer vati Is\'.\'T, alles werkte mede Int het da?en der tentoonstelling en lokte deze. dan ook den geheelen zomer oon stroom liozoekcrs naar Brnssol.

Deze factoren alleen zonden evenwel het sneces niet hohhen knnnon verzekeren, de grdhd hiervoor moet. veeleer wórden gezocht in de uitstekende wijze waarop do tentoonstelling sinds 1 s!),\'} wa.s voorbereid, en de groote. zorg waarmede zij was georganiseerd\', liet is daarom zeker niet onbelangrijk hier een kort overzicht haror orga-nisalie te seven.

-ocr page 14-

8

In I HUB voniuli\' /i\'h t\'\' Brussel een iiiiaiiiloKiK\' vuimuotrfchap ouder don naam van ..Üriix-lh E.\\|quot;jsi(ionquot; niri hol doel ren. te Brusstd Lc hutidcüi h nlutMistrlliiig voor b\'lictxidoti. Nietlc^jiisLèiando Aiitwerpon in I8i»-1 nu i zijnr l-lxiiositic do plauiion dozer voimoolschap doorkruist»\', vvii\'d hot eons opgovutte voorneni\' ii niut upgu^ovon m word nog iti dat\'// Ifdn .iaat van do Rogeering do tuo/egging van har»\'ii steun v» rkreuvn. lgt;7,o .-•t.oun nam latur ten bepaalden vorm aan; de Rf-foonng garaijfloéhlo lt;.ler X\'onripjitscluip d»\' vergoeding\\aii \'■iii lt; \\ontu» \' l te kort tot eon uiaxiinum van 000.000 frets. De Vonnool.-selia 11 /olvo braotit hol boiuiodigde kapitaal sp()edig, bijoen. Maar Raad van Bolii.\'i-i\', (\'onseil d\'Admiiiistratiou, boiioomdo oen Oom ito Exéeuü!\', lui dagélijkscli bi\'stiuir der Vi-ónootsehnp vorincndo. Hot Cuinit\' K,\\i \' ni ifboston»! üitd»\' 11II. Iv on Mut, ad vueaal, wrlliondrr I\'- lii\'iissid, 1\'iisiiliiit, iii uit. ili- loden (gt;. Bdkoiai, architert, (Ji-xuuks Drmrr. Kmh.k Hhov, .Vacuii\'b I,i;monmi:i: Kkm. N-, a-.x. Majoor A. Tiims. Ifet was hei vvii\'k dezti\'Hoeren om aan In I nog .slechtsop papier li»^tLUindlt;! plan Ii\'Vüi te g»\'Viii. Zij x.ijn in (h-zo \'/oo mooilijko taak uitsLokiiid geslaagd Ikïhalvo dit ritvoemndo CJomité werden verschillendquot;Otuiild s ge vorm 1, voor 1\'ii\'s, voor l-Vt-- lm, voor Me lisidien Diëtist, Post-, Telegraaf, Man u ton li»;. Hij Kon. Bdnil vin 17 iXr-. 1.S95 wlt;i\'d oni|».\'r norovoor-/.ii.toi i.-iiae va» Z.K.1J. d»-n (iraal\' van Vlaanderen •■••n ..\'\'omniissiiin Oi_r.a.ni-atri.-i quot; iugeslojd, \\vi«-i taak het wns Iquot; de (•lassifi»-alie ^ter tentoon to htollén vnorwèïpen op te maken, 2quot; progammu\'s voor wed-sti\'nden vast te .stellon, •!! di-selerala vuur te stellen on hot 1»\'drag dor voer de oplo.-dug to 1 e kiiinon p-Mpvij/lt;\'ii te bepalen, I\' de lieoliiendiïg in r.eL\'ie voor teute Misii\'üiittr cm w» l-d.rijd\' n op (.» wi kken, o (•\'on^rt-i ■•n

lil eoll tl i I lie. S ti ■ i H Ua 11 isO\' i\'i. \'0. öit i|(il li\'.i/.em dl/.,! ( inillis -ie

wei»! een (\'omitr (\'entral gevormdj terwijl uit haar te\\i ns »i n President aan elkquot; der voor de II seeliën benooia»lo coimnissio vveitd aaiigowezon. Igt; II -.n. n waanili de T»-i11»quot;»nste]|ing /.öu b»\'Staan waren: 1. Selioone K\'ui). ten, 2. Iv Miomi\' Soiaale, ü. 11 ygii\'iio, I. Rediiiii.-Clt;wez»ai, Kiiiistnijverlu\'iil, o. \\ iiiichling, i\'. Kk i trioiteit, «. Krii-.cskiui\'le. !•. Nij\\-r!i»i I, 10. 8pori, 11. Volks-p-\'lon, 12. Tij»lelijke wedstiijdeii v»M.r land. .-n tnint-ouw, 13. Onderwijs, nijv» rherl der vrouw, II. 11 a.n»lei. Koleaiii n.

-ocr page 15-

!)

in nauw vurbtuid mei»illt;s ijetiooiudi „CoiujitisMion Organisatricequot; wi ld door do llfgooriiig hot „Coiimiissariat ^\'-nii-uL du gouvornoraeul,quot; ingi-stóld. Tot \'otiUnissuiro g.\'in;ralquot; word do graaf A. ji\'Oultukmont b(.\'Uoonid, dio op lioL gobiod \\\'an toiitoonstyllingfüi zijn sj)oron i\'eeds vordiojid had. Door liet Commissariaat dor liogeoring oefende deze t no/, id it uit op alle handélingen van het Connt(\' Hxocutif en der Bociétt\' I inixelles-Expdsitionquot;. Itcglomenten aangaande dienst-baar-ln-id, cireulatio, di\'eorabio, entn\'os enz. werden onder ined(.!Werking van don Regoering.sQbininissa,iis vasl gesteld; hot algemeen o reglement in de eersto plaats. Ter liesulierming van de belangen der bui ton la I id si h.\' deel m ■mors word hot J\'.iiiunissariat drs sGctinnH óti\'a,ngórosquot; i-i\'i vordld, aan bet hoofd waarvan de Heer Cu. I\'l ianat stond. Hol (\'ommis-ariaat voor de Jury werd br-tuurd door den lloi-r .). Oody. Hiiilondion word oen (quot;ommissaris voor elke der M si-.-tir-n door do Hegeering bonoemd.

Do Hogeoring verleende dus hol lii||tnoieelo risieo voor oen doel aan di; Naamloozo Vehiio^ae-hap latende haren sti un door aan do tontoóiistelling een oflieiöel karakt\'i to go von, dal natuurlijk niet weinig er inr h\' iili bijgedra-goii znowol d\' dri\'liioming in België als daarbuiten aan de tentoonstelling to- veiv.okéren. Do stad Brussel stond do torrehii\'ii in het Rark du Cinquantenaiiquot; om niet af, terwijl /,. M. go Koning die roods vroeger liet patronaat dor Expositie had aanvaard, zijn park to I\'itvuoivh hese! i ik baar stolde.

Do I•ring lirt- lu i oi-hler niet hij do ruimo ..araniio en ihai st i un door do. vorscliillfsndo oonnnissa,ria ton xcaieond; op initiatief van den Minister van nijverheid en arbeid Xmsskns, onder wh ns departi\' ment i Ie ten toons I oiling n - - irteenlo, h1-itomde de Kamer i^ii som van -\'i1 )0.()00 fies. voor do he-:!o oplossing der „desidoi\'ataquot; \'-n ,,i|nestions de eoneours\'. welke door de coraniissiên dor vcrse.hillendo soctiën werden goforiuule(!rd. Men verwaehtto dat hierdooi do tontooiistolliiar niet alleen eim synthese der nijverheid nit alle landen zou zijn, maar tevons1 den sii-ot zou goven toi uitvindingen\' ii\\i rfotenngon. Het donklioi.\'ld vafl een dorg\' lijken nit vindiimswi dstrijd is niet nieuw, on moet reed- in de ..Xnvs Atlantisquot; van Bachn \\-,-\\m Vj.;i i i.\\m te vinden zijn. In 18SS had de lieer Lkon gt;Somski-; g«l.ralt;-l»t liet met, zijn

t

-ocr page 16-

1(1

„(jiiicours Inleniaiioiiar\' t,o vorwc/.onlijkon, deze poging misluk te icliter vrijwi l. In liooverre hol Cuiicouis ilifcüiaal vruchten iK\'nl\'t algewoipen is nog niet to w-ggeii, (laar ■lo uitkomst nog iilel, is bekend gemaakt. 1)0 definitie van een desideratum wordt in liet programma aldus gegeven: Le desideratum est une (piestion róclj^nant un jirogrès nouveau, reel et considerable sur d\'.s points [iri\'cisós et dans un sens in li\'|U\' d\'avance. La réponse doit ótre adtiquatf a la quostion et rciidue tangibl\'- par di - objets a • -xp-isorquot;. Van oen „Concoursquot; luidt: de di■Unitie; Le concours porto sur les |)i\'rfectionnemonts realist-s dans la oinfection d\'objets indiqm-s d\'avancc dans un sens et. sur dt-s points laiss(-^ au clioix dr-s concurrents. Om de deelrièmitig aan d- Z\' n we-1strijd te vorgotaakkolükon waren voor inzrudingon van \\vftnns.-liapiifiiJkon aard in de sectiën 1, 2, 8, I, 5, 5\'\' , s, !_\' en 18 inUirnatioualo afileèlingen ingelicht, waar plaatsruimte gratis W\'ril V\'-rstn-kt. en welke hehei rd wofdon door van regri-rinu\'swoge aangi-styliie \'\'i.mimissarissen. Elke di-r;luomi-nde natie had recht op een- vrije ruimte in verhouding; t »t de grootte barer afdtteling. Hoewel de internationale al\'dee.lingon niet onljnlangryk waren, hebben /ij toch niet den vorwachtDii opging gemaakt, en hoeft men later veranderingen in deze regeling gebracht.

Aldus vnorb.-reid en door Hegoering en .Stad gosfceuiul., is het mogelijk geweest, dat de lieer l)i: Mot, President van hef Comité lvv.i t utit, in zij ui\' rej. ■ bij do opening it-r TentOquot; nistelliim- uit.gesprok.-n, kon verklaren, dat 25 natiën aan do roep-tem van België gehoor hadden gegeven en dat. 12000 oxposant.-ort tie. terréliion te Bruxelh -Li2 Hectaren — en te Torvneren innamen.

Het „Palais du (Unquantetiairoquot; tncl zijn 112000 M bood ter naiivv.trnowl ruimte renoeuquot;. Belgi1\'- zelf b -iloeg 25000 MJ, Frankrijk 1 quot;tOOO M1\', Gr. Brittanuië O.\'faö M-, (Jostenrijk 1700 .\\i;. Hongarije 1700 M Nederland 1220 M -, Duitschland 1200 MItalië 1000 M Zwitsorlahd 1.000 M Turkije 720 MV, è. v. Noord-Antorika OSO M-\', I\'et ië- |()5 MBosniëvf:.ferzo\'_ro\\vina 100 M3, Ban Domingo 200 M3, Paraguay 120 M \', Libena o5 M . Chili o5 MJapan, Llixenthnrg, l!ti land Deueniarketi, Spanje, Portugal, Zw-deneii Noorw-gen, en China. Deel waren de/,o rijken oflidt -1 vt i tegenwuordigd, zouals

-ocr page 17-

II

Frankrijk, Or. Brittanii-, Duitschlaiicl, Oostenrijk, Jloiigarijè, dods was de dcupeniiag aan het particulier initiatieC overgelaten. Van ■ loze laatsten na.ni Noderland zoowel wat bclangrijkhoid zijner in/eii-dingen, als wal. oppervlakte aangaat, de eerste plaats in. Van de offlcicole vortogoawoordigdo, dus gesubsir-ordu natiën, was Frankrijk met zijn werkelijk ;-K;liitterende afdoollng Norreweg dt) \\oor,naainste.

Kenu beM-iuijving der terreinen met d\'- zieh daar bevindcncle ex|iositiën z0pi.de «ns Jiier to vér voeren; wij willen sl^e,hts aanstippen, dat zieb tiaar ook bovondon hot „Palais de 1\'alinientation franeaisfquot;, 2000 M2, bohoorende bij de franseho sccl.ie; alsook bel pavilion d Algns en de ïïininior ontbrekende rue du (\'airi-.

Aan hei lv vva- (t- verplichting door de Rtjgeerlng opgelegd oni oen afzonderlijke teidiêBlistelllng voor den Congosfctuvt in bel park te- Tervuoren in te riehten. Door doze tweede tentoonstelling die geheel afgoscheiden en ver verwijderd \\a,n het Park du (\'in-i|iiaitlenaire, een geheel afzonderlijke administratie vereischte en hel |}ezoekend )iubliek verdöfildo, wei\'d bet C. E. vnor een zeer moeilijke taak gesteld. Deze tentoonstelling mei inboorlingen, fauna en flora van den Congo, en vooral de uit Congo-ivoor vervaardigde beeldhouwwerken, vormde een hoogst belangrijk geheel.

Belgié beeft met de/,e tentoonstelling den deelnenienden nat ien bowezen, volkomen berokond te zijn voor de laak die hef. op zich had benemen, en ons Nederlaiider- in \'fc bijzonder heelt het getoond wa.1 een klein land vermag waarneer regeering, stad en land hand in hand gaan!

-ocr page 18-

II

De Nederlandsehe Afdeeliny.

S 1. Geschiedenis.

iJuni\' do Bcluisi\'lio Rc^iH\'i\'ing tot iloftlufuüng uan di■ Tentuuii tolling tquot; Bi ns.--\'I iuingfZquot;n;ht. h\'-\'ift dé Ntjdorlaucischquot;! Hogcrring «\'•iiu\'oikI /.ii-li, op grond san hoL votum dor Twcodo Kamer naai aanloidlng dor Tentoonstolling te Antwvrpon in I8s5, van (\' in otTici\'-\'-lo vertegenwoordiging van onzen liaudcl en van onze industrie to inoi\'ten onthouden, gelijk /.ij dit ook in 1.SU3 te Chieago oti-\'jn 1894 te Antwnrpi.Mi deed. 11. II. Kxcellentiën Jhr, Mr. J. Röu^l en I\'m. W. van i.ki; Slkmdkn, toenmaals Ministers van Buitenlandsche Zaken en van W.-itersia.-it, Handel cu Nijverheid, noodiuden cehter ■Ilir. Mr. (\'. J. dkn Tr;x, Lid d^r Oedeputeerdo Staten van Noord-Holland tgt;\' Amsterdam, uit /irh wol te willen holasten mof de vorming eener cómmissie, en aldus liet particulier initiatief, in de plaats te doen treden eener deelneming van regeeringswege. De Heer Dkn Ti:x nam deze iaak op zich on vormde met voorkennis on goedvinden der genoemde Ministers do Oommissie tot beliar-liriir.; der belangen der Nodeiiandsehe inzenders op de Worold tentoonstelling te Brus-ol in is\'.tT, w. lke zich detinitiefconstitueerde den 7 N\'gt;\\eiuber IH\'.itï. Het. Bureau der Commissie was -amen-gesteld uit;

.ihr. Mr. (\'. J. hk.n Tkx, t- Amsterdam, Voorzithr.

N, .1. Mei i/i .I\'.Kzn., iquot; Aiu-\'terdam. /

[ t, ■ i . . . tl t Otïiïf t \' ^ O gt;/ I I I (. I •.

.Ihr Mi VV. In. (ii;vKi Di.v slt;gt;gt; «t, ! 1 •lia.quot;-. \\

(I. van Mi.-omi, Ie \\\\\'ee p, l\'enninynui-v/cr.

-ocr page 19-

Jhr. Mr. K. J. Scmioukb, to AniHterdain, Sccrctaris.

(1. in: Jaciki:, te Brussel, Gedeleffeei\'il Lid.

Lednii waren de Hoeren:

11. I1\'. Bl\'lt.man, te Ilaarkïinmermeei\'.

Mn. Ci 1.11\'krs, te Amsterdam.

A. (\'. M. van K\'i\'tks, te Amstcrdan).

Mr. A. l*\'i:iir, te \' llauv.

1\'. I\'. liaron van Hioehdt, to I ! rn-ht Mr. 1). Mkshitz, te Amsterdain.

Di\'. \\V. T. Ri\'vsi ii, ti! \'s-lla.^e.

Martin Wolpf, te Amsterdam.

I.. 1\'. 11. Woi.vKiis, te Amsterdam.

De samenstelling der Coimmssie weid in de Staals-Courant dd. 2\') Nov. 189(gt; openbaar gemaakt en aan de Belgische Regeering door onzen dezant t-i\' Brussel gecommuniceerd.

De Commissie assumeerde zich later nog de Hoeren: Ti/, \'t Hoen, te Brussel.

W. Kolkman, te Dordrecht,

J. \\V. .Swak\'CH, te Brussel.

.1. B. Tiumkkmans, te Waalwijk.

\'l\'iirloops zij hier ojigonierki, dat on/e commissie heeft gemeend, dat, aangezien zij geene llegeeiingscommissie was, de titel van i\'ómrnissaris-generaal door haren voorzitter niet kon worden aangenomen; daarom werd dan ook aan hel te Brussel wonende lid der commissie de titel gegeven van „gedelegeerd lidquot;. Hoewel oii later is gebleken dat men in België en ook in andere landen zii-li niet strikt aan deze opvatting houdt, houden wij die toch voor de eenige Juiste. W\'ordi daaraan echter niel. strikt de hand gehouden, dan kan zulks tot misversta,nd aanleiding geven, zooals wij tot ons leedwezen moesten ondervinden.

De Commissie stelde zich terstond in verbinding mét-het C. K. ter verkrijging van een geschikt emplacement in hei hoótdgebonw. Zij slaagde hierin geheel naar wensch. De Nederlandsche afdoeling lag aan den hoofdingang van den rechtervleugel van het gebouw en vormde al \'I ware den doorgang naar de Fransehe afdeeling,

-ocr page 20-

1)

\'lii\' mon wist het reeds toen — het glanspunt der tentoonstelling zou uitmaken, terwijl zij aan de andere zijde, don ingang, werd bi-grnnsd dour Luxemburg. 60 M. lang en p M. breed Besloeg de N\' dciiiindsche aldoolingoon 0|gt;itervlukte van 1200 M3, waarbij later nog 2(5 M3 worden gevoe.gd, Welke van Imxemburi!; werden overgenomen.

De voinwaarden waarop plaatsruimte verhuurd werd, waren dezelfde; voor alh natiën, en in het contract werd ook de clausule, waarbij de Nedorlandsche Commissie op den voel deriBieest begunstigde werd behandeld, opgenomen. Het was de taak van het Kegirrings (\'oininiss.\'vriaat om voor do naleving dezer clausule te waken, lüj dit fontract had de Commissio de werkzaamheden der zoogenaamde nia,iiutenti(in aan het C. K. opgeilragon, welke regeling tot geen enkele klacht van de zijde der inzenders aanleiding lieel\'t gegeven.

Het Bureau dor Commissie werd in October 1896 go vos i igd in de N. Di\'ielquot;iisti\'aat 20 te Amsterdam, vanwaar de circulaire, waarin iet deelneming werd uitgenoodigd en de voorwaarden bekend gemankt benevens e. n exemplaar van liet Algemeen Üe^ienient en inse.hryvingsbillot, in grooten getale door liet land werden verspreid. 1).- prijzen voor plaaJshnur in de afdeoling waren gestald quot;P J \'•» pei M1 algezonderde en ƒ 30 niet algezonderde ruimte, terwijl de strekkende M. wandvlakte eveneens ad /30 werd bBrekond, Aangezien de (IccüratU: der altleoling, de mauuteiitio de bewaking en de expeditie hierin begrop\'-n waren, wnsdit tarief — hetzelfde als dal der gesubsidieerde Belgische a.fdeeling - zeker zeer billijk te noemen.

Dp daartoe gedane aanvrage werd door Z. E. den Minister van Financiën bij resolutie d.d. 3 Maart 1807 No. 48 (Inv. en Acc.) b(:paald, dat (inder zekere ald.aar geiuieindo vftorwaardun, voorgoodorxn van de (ejitoonstelling arkomslig, bij wederinvoer vrjjdoro van reehU\'iU znu worden verleend.

I\'e, li. IJ. Spoorweg Maal schappij en d\' Maatschappij t. Kxpl. v. S. S. kwatnon don inzei;dei gt; te gomoot door ie bepialon dat ondc i zekere vf)orw!i,arden van goedoreii besleim.l voor de Tentoonstelling slechts de uhH\'I der vracht zonde te voldoen zijn.

I).\'! werkzaamhedtMi der expeililie had de (Vimmissio voor lia,ro rekening genoinen en yortrouwdf.; zij de zor^-.n daarvoor toe aan den

-ocr page 21-

15

lihir A. A. J. Vbbkerk, directeur der Mossagcrii\'s Intorimtlonalos, voorhoon Fiungoi.s Janssen, te Ainstcrdain, welke zich tot- grootc tevredenheid der inzenders van dczo taak ficëft gekweten.

Om zich \\ali eeuc tijdige aankomst; dor goederen te Brusfcl fc(! verzekeren een goodeloos wacliten di-r goedoron te Brussel te voorkomen — het uitoelonen van contrnle op de door spoorwegen on douanen geëischte fonnalitoiten door den expediteur mogelijk te maken, meende de Commissie, dit alleen te kunnen hereiken door de goederen tlt; verzamelen. Rozendaal wees zich van zelf door zijne zuidelijke ligging als verzamel plaats aan; toch is hel der Conmiissie later gebleken dat de beschikbare ruimte aldaar ten eenenmale onvoldoende is, zoodat de expediteur hij do terugzending der goederen ziclv biet aan die veizamolplafts heeft kunnen houden. In de (-irculaire ..Kxpeditioquot; werden den inzenders de noodigc inlii-hlingen gegeven en hun verzocht de goederen vóór 8 April te Rdzemlfial te doen nniveeren. Slechts een zeer klein gedeelte gat\' hieraan gevolg. In \'t algemeen kan wol gezegd worden, dat data in lentéoiislellingszaken genegeerd worden

De Conutijssie, oordcelende dat in eene Nederlandsche urdeeling de seheepvaïiit niet mocht |ntbreken, had (op initiatief van haren Voorzitter) getracht, een, zij het dan ook kleine marlt ieme afdeeling le vormen. II. M. de Koningin-Bêgenles had hiertoe welwillend een model-oorlogsschip afgestaan, terwijl hel, Ministorin van Marine modellen, zeeva:iri kundige instrumentc.n on uitrustingsstukken ter hi :chikking der Commissie stelde.

Zonder eenig subsidie van llegeoringswege was de Commissi*» aldus in stiia,t den Nederla.ndschon handel en nijverluiid de deel neming aan de tentoonstelling bij onze zuidelijke naburen mogelijk te maken. Een geschikte plaatsruimte was verkrotron, hel tarief der plaaishuur was gering, faciliteiten waren verleend deor douanen en spoorwegen, circulaires on reglement waren in groeten getale verspreid maar de termijn van inschrijving tot 15 December opengesteld verstreek en er waren toen sleehls eenme Inschrijvingstiil-letlen ingekomen! It-ntk zij celiter den ij\\er va,n o(»nigo loden der Commissie die de industriëelcn, waarop ons land tereeht i.rolscli

-ocr page 22-

1G

mag zijn, persoonlijk b6zochben| kwanum lang/ffinei\'hiUHl in de volgende niatui\'den de inteekenaiirs; zelfs nog in Mei en Jlini en wafc niei to voorzien was gcwt-csb dö Conmiissio nioestton slufcte aanvragen weigeren, nu ttog een stuk van Luxoinburg l)ij de afdeelin^ to holiben getrokken. Toch is de deelneming uit Nederland niel naar veiiiondiitg van de lielungrijkiieid vun het handeisvciïteer mot België geweest. Voor ren groot deel moet deze terughoudendheid uun doi vele lentooii-ilellinuen dei\' laatste jaren, Antwerjien l.sfi-1, Ainsterdiiia worden toogostdirctvon. degels is zij vöör het gevolg vun hel Belgische douanen•gime der jaren 1.S95 un 180(5, waardoor N\'edorlan I in zijn export naar Belgir zeer getroiTen woi\'dt. Niettegenstuundo deze onistandiL\'liedéii bedroog ton sjotte hot aantal hi/enders llu, waarvan sommigen in N\'orscldllendo klassen exposeerden, zoodat d(\' Katalogus 12(i nummers telde.

^ 2. De AJcleoling.

De lieer Kkuab» (\'la.ii\'iais, architect te Amsterdam en lid der Commissie, belastte zich geheel belangeloos met. de inrichting en versiering dor afdeoling. Aan de indeeling der inzendingen, n-Amsterdam op het papier gemaakt, leel\'i de architect zich bij de plaatsing in hooldzauk kunnen Iiouiien. De farad\' dei afdeeling waarin het paviljoen der Staats.-pnor was opgenomen, werd met groóte in;,\'(;nomoidioid dooi\' hei j\']. goedgekeurd, i\'e lieerCt ijckks was bij de verdere inrichting van bot idee nitgejaan. dat do bruine en zwarte etalagokasten uil den lijd zijn, eö wilde daarom langs de luide Wiindon der afdeoling vertrekken van uoiniddold 8.5 M. hij ■gt; M. in rich ton die uilen gelijksoortig jesidiildord on ge^p\'ooreord, de tentoongestelde voorwerpen lol hun recht zouden doen komen, om tevens op deze wijze oen einde te maken aun het chaotisch aanzien, dut maar al te dikwijls A\'edorlandscho aldeolingen luïett gekenmerkt.. Het heeft moeite gekost om bij onze industrieel, n dit denkbeeld ingang te doen vindon, en de lieer Ccijpeus heeft lad dan ook lechts aan eiaie zij do der afdeeling, wtiar negen zulke \\ei:rekken waren, kunnen d.quot;irzotten I\'dj de versiering dor iddeeling wa afgeweken vat de tegenwoordig algemeen ge-

-ocr page 23-

EXPOSITIE VAN JOOST \'T HOOFT A; LABOÜCHKRE TE DELFT KN W. STEVENS TE KIULINCEN

-ocr page 24-
-ocr page 25-

volgde wijze va,n do waiulon nn\'b \\-olnms to overspannen; in de aföeoliiig wai\'on oranjo banen van uil hut midUon van het dak naar do wanden ^« spannrn, dii waren daar waar de hanen werdon oii.u\'ononien do wapens van Nederlandse] 10 steden en provinciën iuuiKohvac.lit. Terwijl de vrdunm o.a. der Duitsche ardeodin^ wjigedig iimlor stol\' bedolvfMi, het zee sidiaarsciie licht niol moer doorlieten, blei-l\' do Xcileriiii Kisclui afdeeiing tot den laalsten dag lirldoron v rooi ijk. Do wanden war* 11 versierd mot roclame-tahloanx. welke ten getale van viei\' en twintig lezamen een rocl!une-o]itoc.ht voorstelden. Deze wolgo-slaagde ve.reenigiiii.Lï van reolamo en decoratie was uitgevoerd volgens aanwijzing van den Hoer Cn.iPi:i;s. De installatie, der afdoeling, de kleuren, do vrTsieriim, dn tiibleanx aan don wand vormden oen nitsiekend gohcel. Do Jury van kl. 64 (\'gt;7 heeft het werk van don Heer \'\'u ieKks np pi\'ijs gestold door hem als collaborateur der Noder-lantlsche Commissie hot Kerodiidoma toe te kennen. WaniK\'er mon weef, dat er s|(f ld s vijf van deze diploma\'s aan architecten gegeven zijn, dan heeft dit een gmoto waarde. De NedorlinidBcho (\'onnnissie \\Mrd voor de decoratie niet 0011 Eerodiploma, voordo installatie der al\'deeling m d «•■•n Gondon Medaille hekroonp

Do Comm issii. liccCt /.ich •.r.-lukkig geacht in denbeerCri.n\'Fus een architect bieten te hebbou, die met den hom eigen smaak (ai met ohvorflauwdon ijver zijne moeilijke taak heeft volbracht.

Zeer te Ixitreuren wns h\' i dat, terwijl het zich in den beirinno liet aanzien da t wij (■■■n der eersten gereed zouden zijn, ten slotte do afdeeling door het te laat korneu van enkele inzenders oen gornimon tijd don indrulc van niet-al\' maak ie.

Toen den L\'!April de Expositie voor bezoekers werd opengesteld, was niet alleen on/- afdtteling, maar ook neg geen andere, allerminst do Bel^isi-be. gerottil, Horst begin Juni was werkelijk alles ter plaatwo. De ofïicjamp;le opening door Z. W. den Koning had 10 Mei in togemviquot;)i\'dighlt;-ld der tontoonstellingsautoriteiten en hot corps diplomatiquo pin its, Z. M, betuigde dien dag bij hot bezoek der afdeeling z.ijue ingenonienhoid met de dtteineniing van Nederland. Goilnrende. den zoin?-r horhaaldo Z. M. zijn bezoek.

De Ne\'deiiandsehi.; afdeeling maakte een zeer aangonameti indruk

-ocr page 26-

18

lior-v. n behalve — aan decoratie en indeeling - voor een groot deel het gevolg was van de flinkr (leclrierning onzer kunstnijverheid, ver-((■.:gt;-nwoordigd lt;1(\' r aardewerk, gedi\'evén zilver, gouden werkt-n, tapijt\'-n, smeedwerk, lakw\'erken, meui)elen. Hot was ditmaal niei alleen boter, kaas en koek.

Niet alleen in het h\'iofilg.-höaw, ook op de terninen was Nederland verte^Miwoordigd. In het jolige Bruxelles-Kermesse — in den gei-st van Oud-Holiand on Oud-Antwerpen vinden wy het huisje der firma Erven L, Boi.s, allen Hollanders bekend. Aldaar had ook de firma Catz cv Zoox i-. n gebouwtje voor Catz-ElLxer. Op de terreinen vinden wij de paviljoens dei\' firma\'s Orootks, Blookeb en h : Lreliouwtje dor Hollandsere-IJzeren Spoorwei:-. niet: Ihjzonder fraaie tegols der Plateelbakker^ Roswsnburg; tegenover het Palais de PAlimentation Verkoch! de firma Hajduih on Mdkus de. voon benzolen barer fabriek te Oisterwijk.

De bewaking der afdeeling was toevertrouwd aan een detaehe-nienl matrozen onder bevel van een stuurman der Marine. De jioede houding, de medailles onzer Jantjes trokken niet weinig de aandaobt. Ontvreemdingen van belang vonden niet plaats.

De • peciale Katalomis der afdeeling, in do afdeeling verkrijgbaa r ■••• teld, heeft bij de bezoeken der jury goede diensten bewezen, daar le AL-me ae Katalogus xu-h niet in alle hariden bevond.

^ 3 De Jury.

I lij vri irjg*Te W\'reldb nb ■■ nisiellingon was bet gebruikelijk de werk-zaaiidi den d\'-r Jury te verdeel, n o\\ . r de ,jury tie elassequot;, do ,.jury de. ^rou|ioquot; ou de „jnrv sui. rienrquot;; deze\' wijze van werken werd niet gevolgd in bet reglonie.nl. dom lui rege\'ringscommis-ariaat vastgesteld. De ..Jury do group\' quot; do tweede in iantie — verviel terwijl de ..jury de ••h- •••quot; nu w-rd vendingen door dn „jury d\'oxameriquot;, wior nu vee; .iinva.nlt;-\'i ijker arb. id werd vonrbereid door insi rueteur\'-rapportours. !gt;• reclame tegen do beoordeel in--\' der ..juries d\'examenquot; werden voorgebra\'-iit bij de jury sup.aaenr; cb\'/.e verwees de zaak, indien zij er gr.aid. n vnor vond, naar de destietreifonde jury d\'examen terug, Oek kon zn naai de jury d\'t \\amen vorwijzon in gevallen

-ocr page 27-

lit

waar In i „rógloinenb du juryquot; niet juist was toegepast. Zelf mocht zij du uitsiirakcn der jury d\'oxainen niet wijzigen. JJc uitspraken der jury d\'examen werden niet offlciööl bekend gemaakt, doch werden allen desgevraagd medegedeeld; dientengevolge bestond er geen ol\'flcicole termijn voor reclames en kon door deze geheimhouding dan ook in enkele go vallen een onjuiste benordeeling niet woi\'ileii hersteld. Onder de bekwame leiding van den Commissaris voor de jury, den lieer Gody, hoell deze Aercenvoudigde regeling overigens uitstekend voldaan en is zij gebleken minder omslachtig en tijdroovend te zijn dan de vroegere drieledige verdeeling in „jury de classequot;, „de groupequot; en „supérieurquot;.

1 v basis waarop op voordracht dor verschillende comraissarissen-generaal, do juryleden door het Belgische\' g-.uvornement werden benuemd was op elke 30 a 40 exposauteu één lid; hot aantal plaatsvervangende leden mochl niet gi\'ooter zijn dan do helft der effeetiove. Voor Nederland was deze regeling bijzondei- ongunstig. De belangrijkheid onzer inzendingen in overweging nemende, werd hierop een uitzondering gemaakt, en werden ons op 110 exposanten l-\'i effectieve en 4 plaatsvlt;^mingende leden toegekend.

De 1 loeren die op xiitnoodiging van Jhr. Mr. lt; den Tkx zich bereid verklaarden deze function te aanvaarden en wier Imnoeming in den Monitmr lt;ld. I Aug. Is\'.)7 werd opgenomon, waren do volgende: N\'Oer klasse. .Iutn d\'examen. Hlfectief. Huppléant.

Xquot;. 13. Dr. W. 1\'. Ui Msi ii.

„ 18. N. M. Bouvs\'.

.. 19. A ]/.\\üoi:ein m;.

58.

59.

00 -63.

64 li?.

74 -78. Ml\' 115. 128 121».

. 20. A. l.ir-eMTi:.

A. Sm.m,

Kn. CiJMPnici.

i. ii. iiiiiiMi(.

Dr. l1. •!. Kaiskb.

A. lt;\'. M. v \\ •. Ivi -ikn.

ti m m i\',i\' m a

1391

( \'lli;. ( i I.\'io\'n:-.

1 f I

48.

1\'. L. M. 1 l0,0oi;\\v|.;o i n .

1

10 i.Mir.v or

-ocr page 28-

20

1

46.

Nquot;. 50.

1,. F. H. Woi.v

KliS.

162

Kid,

,. 59.

P. H. Ih l.TMAN

182

185.

., 66.

P. P. BN. VA\' lil

■:KKT)T.

191

198.

„ 09.

(i. VAN Mi-SDAe

191

199,

7igt;.

M. J. S. Bowiacs.

k. a. 1 ,.im:(i i;ri.n n,1.

De heel |\'.

1\'. liaron

van 111 i:hi)T werd

tel, voorzitter zijner

Jun d\'i xaineii, en de hO\'-i-\'-n A. l,Ai!OUt.niKi;K on A. (\'. M. van Et\'ckv inl onder-vói irzitt,eis benffimd.

In do •lury supi\'riinu\' werden de htihmgen vun N\'edoiiand door den Hoer (N. .1. Moi,t/i:k J. Kzn, l)elilt;irtigd, tor\\vijl hol; godi\'le^ri rd lid, de Hct dk JA(i]-:i!, ook zitting daarin luid.

Am de natiwgi\'/.rfchoid wminnedo do Noderlundscho juryledon di\' belangen dor inzenders waargi\'iionrtrn hi\'bbiMi, is lu i te «Iftnki-n, dat do Internat ionaio Jury, waarin e.-n klein land zee licht verdrongen W\'fdt, de Nederlandsclio afdeeling naar waard\'• hoeft geschat, zeoal.s

uit iiot volgende o\\\'i\'rziclit kan blijken:

Hei. aantal inzenders bedraagt.............MO

Het aantal nununers van den Katalegus........1^(5

Tor oi.ilnistering buiten mededin^iiig. ....... . 5

I\'.uiten mededinging als lid der Joiry....................■\'gt;

(t ranil prix......................................5

Dililómes d\'honneur................................I:~\'

Diploma\'s dor gouden medaille............2*gt;

„ zilveren medaille...........29

bronzen medaille ...................II

,, „ eervolle vermelding....................s

\'! ol.ml der bekroningen .... . . HM» Hekroriingen teogekond aan

f.\'OLLA BOlïATEIJ RS.

Diplöino d\'bonpenr.......... ..........I

Diplöma s der gouden medaille....... .... 4

., /ih\' ivn nicdaillo . . ................10

-ocr page 29-

ruol\'KHATKl US.

DI|)loiria\'s der zilveren inodutUilt;........... I

,, bronzen ïnedaift........... 13

v n eervolli: vernielillnf;.......... 2

Tot»al der aan CoUïl.\'borateurs en CoOporafceurs bO(*gekoiido

bekroningen....................

De plechtige ,.l\'i\'oeiaiiia,iiiin des H/\'Componsi\'squot; had den 20 tcquot; Oct. in de Salie des Fèlcs der Tentoonstelling plaÉs in tegenwoordigheid van Vu M. den Koning, het hol\' en het corps dlplonia,ti(|ue. De ojciëele opgave der l)ekroningen werd door de eominissnrissen-gonoraal in ontvangst genomen; voor Nedorland door den Voorzitter der (\'ornmissie.

Door den graaf n\'Oui.Tm;\\ioNï\' word den L\'s ■1 Juli den Juryleden een schitterend banket aangeboden.

liet ligt buiten liet bestek van dit verslag de eongressen en feesten en raouts die, gedurende de. Tentoonstelling plaats vonden, bier ie ineiuoreereii, doch willen wij hier niet een enkel woord het feest gedenken dat door den Voölv.itter dor.Neclerland.-ehe Coramissie ter gelegenheid van den verjaardag van 11. M. de Koningin den :;k 1 Augustus werd gegeven in hei reslanrant ...\\u (Jhien Vertquot;. /.Iv\\c. de Minister van Buitenlami-ehe Zaken bad in zeer hartelijke beweordingen zijn leedwezen betuigd niet te kunnen aanzit ten. Onder de aanwe/igen bevonden zich /. Kxe. de Minister Nijsskxs, de Burgeinoester van Brussel, do leden der Regoerings-cominissariaten en van hot Comité Mxécutif, terwijl .\\e Ierland vertegenwoordigd was door onzen waarnemendeii (leza,nl te Brussel, do Commissie en .luryleden. De woorden hij deze get geilheid gesprnk\'-n getuigden van de sympathieën welke II. M. do Koningin ook bij on/e zuidelijke naburen bezit. In het tentoonstollings\'.;ehonw en op de terreinen liet men dezen dag niet onopgemerkt.v^orbij gaaii. De Nederlandsi he afdeeling was versierd, op de terreinen wapplt;fflo onze driekleur en \'s avonds werd ei-n selii tl erend \\ uurwerk afgestoken!

-ocr page 30-

S 4. De uitreiking dor bekroningen.

lt;gt;|\' Juni IH\'.AS had leu liui/.f Cot ruuiKit tlt;- Aiiislofiiuiu, in i\'^i-uwoordigheitl der Icloii der coimnis.sie tot; behartiiiiiig der belangen der iXederlandseliu inymdors up de WereldlentoonstellinK ie Brussel in IS\'-h i\'ii viior de 1gt;■■len der Juiy diiploelitigt! uitreiking der diploina\'s en me\'lailles plaats. De inzonders met hunne cell.e borateurs en eeiiperateur- warm in gn-olen getale aanwezig.

Alvorens tot de uifcr(-iicing ovw te gaan, vereonigdo-ie \\\'olt;gt;rzittlt;-i de (\'onnnis-de ea dd-klo haar mede, dat hij door de beividwilliglfid der Ministers zoowel te Bru-sel als in den Haag in slaat wa- gesteld op dezen dag de (Jomuiis.sie in kennis te, stellen van de benoeming \'Ier HM. C\'. N. J. Mor/rzia; J.lv.x, P, \\\'. Baron van lli-aaü\'T, Mr. D. Mi:-i::\'r/. en Dr. W. I\'. Hn is.n tot Olïieier, \' n de 1111. Jhr. Mr. \\V. i\'u (1i: .ki;s Di\'.VNöer, (i. van Mi: eAe, Jhr. Mr. K. ,1. öcflOKiat, i-1\'- \' i i-\'i-kuw, A, (\'. M. van Kttkn, Mr. A. Fia^P, Mautin Woia r en L. 1\'. 11, VVoivKiis tot liidd-\'r in de ordi van Leopold.

De Voor/.ittnr, de lle^r Dkn Tex, -piak de aanwezige inzenders toe en zeide ónder meer, dat de Commissie hare taak niet als hequot; indigil had be^ehouwd, dan na de inzenders in het hezit der behaaldi? bekroningen te beliben gesteld, waarmede: hij hun geluk-\'a 1 ns\'-hl. Bij de diploma,\' i- in^\'volm eeti later besluit vauZ.KNe, den Mim t\' r Ai.rssiA-: ( en bronzen iierimiejiiigsinodaMlé gevoegd. Do \\ oor/il tri\' wee^ (, (i|)) d.-it het aantal i lur behaalde liekroningeii v-quot; gt;i de .Nederland ep, aldeeliir-; een i\'i, - i --ew.. i m dat Z. M.

de Koning van I\'igie hem met dit ......... hij de proeliilpation des

reenmiienses ie Urn, ii id geluk uewen.-ehfc en zijne hoogo tevroitén^ h\'\'id had uitgesprekeii, dat een betrekkelijk kkan aantal in/ondingen zooveel liekroöingi\'ii had behaald, hetgeen zooals de Yoorzltter ten antwoord daarop opmeikte voortkwam Uitliet tdjzonder goede gehalte dei itizofidiiu\'on. De \\\'oorzittel* ^in-- in korte trekken dt Wordiiurs-\'si\'liiedeuis dei (\'■\'muui-siM i n ileraiiieeliiu-i\'na en wees de aanwezigen op de lactoren ilio enne inzending doen slagen en haar yopr don exposant, p|ii(luctie( maken; meer in het bijzonder de Vertetren-woordidng bij hun ( tfiie.re, die 7,c«gt;gt;vlt; 1 te wenschen overliet, en

-ocr page 31-

w.-iaïaan dooi do Xodorliuulsclio intlusi riio.ioii véfl to wuinig y;(-!\\vic)ii wordt gohorht. iSprokrr woos or op hocvool /ij in ilo/o knniicii loon.ai van do Fmnsohon, wior afdooling ovo.i\'al oen Ndorbeeld v;i,a organisatie kun wonlcu v^noomd. De Voorzitter dankte do intlus-briöolon voor don stoun van lion ondervonden on voor do niedeworking door hen verleend. Mogen zij dio nu wellicht mintler tevreden zijn mot de behaalde bekroning eens nagaan ol\' de, orirzaak dier beoor-dooling niet voor een groot dee] gologen is in de mindere zorg aan hunne, inzending bestml, zoowel in de wijze van «\'talfon-n, als in de vertegonwoordiging tier tinna. I Lot was dón Heer Di:n Ti:x oen groot gonoogen hier te kunnen mededoelen, dat hoi den Koning van België had behaagd to boiioomon in do orde van l.éoiiold de volgende exposanten, tot oflicior Dr. I\'. .T. Xaiskü, verilieabair van \'s liijks ze\'einstrumenton te loeiden en tol, ridder de li II. A. I.AiiOunn.uK, chef der tinna. Joost Tiiooft Lai a imnr te Öblft, JuKRrAAX Kok, directeur dei\' t\'lateolbakkerij ..Itozenburgquot; te \' ; Ilage, X. M. llorvv, lil der tinna .1 J. 13. J. Bouw te Dordrecht. De Heer Di n Ti:\\ overhandigde den Heoren het insigne der orde on hot decrèótliunner bonooining. De eerewijn werd aangeboden, waarop do uitreiking een aanvang nam. Een zeer groot aantal exposanten nam het diploma met de horimieruigsmedaillo persoonlijk uit handen van den Voorzitter in ontvangst. Van do, werklieden die als eoöpératours hunner iiatioons bekroond waieii, waren bijna allen oi\'gekomeii oni de hun Iooge\'ki\'tide ondorsoheiding te ontvangm.

Nadat de Voorzitter dc veigaderin:: bad ge-loten, trad dolleer P. J. 13. Kiujls naar voren en prak don Voorzitter tunneim de exposanten hun da.nk uit voor de wijze, waarop door hom hunne belangen waren behartigd. Hij deelde rm:;de dat zich.|ijt de inzenders een cemmissie had gevormd die don Voorzitter als blijk van de goede versta,ndhouding welke gedurende do tentoonstelling had ge-heorseht een smiveihr wensi-j^e aan to bieden. Iliermi^de overreikte de lie r Kia\'j.s een jardiniè\'re in zilver gedreven \\\\;;.a.rnp aan de éono zijde op bet .-oeistuk een opdracht, aan de anderquot; een silhouette der laeade van het höefdgobouw wa geirrav eerd. Do jardinitTO was gevuld mol, zeldzame bloemen. De Voorzitter dankte den Heer

-ocr page 32-

Kun.s voor /.ijhp woorden on voor hol. g.-schonk, dat blijk dat 11II. cxim isantcn fcovrcdon wan mi nn-i don slnm liun door do (\'om-inissio vcrloond, . n ,ia(, hij ,11,■ hidcli^ (laii mik alloen kon Ijoschouwon als aan de Ooniniisir u\'ohrarlil \' ii hnar il;in ook alleon kon uanvuaiilon omdal hij do cor had Voor/,ittèr dioiquot; Ooinndssiö to zijn. Do Cunutiissio wlt; lke /ii li tor luuibiodinjj; van dil. souvenir uit de jnzondor.s had -\'ovnrind, 1-.-stond uit do illl. I\'. .). U. K\'nn.s, J. A. IIoktixg, W.

\'I\'zn- Hiiaxtii:-!, D,. nainon il- r d.-cha iii.-r.- wan-n g.--illi\'-iiafci\'id in o\'-ti album vtTvat, waarop door don lloi-r Ivküls wa[)oii van d, n Jlnor l»i;s Tkx was godfevon in zilwr.

-ocr page 33-

lil.

Groepen rn Klassen

S 1

Groep II VII Sociale Economie.

/ilwn li Mothüllc M.i:ilsc,|i:i,|ipi| voor den Wnrktindon

Stand...........Anistrrdam.

Bronzen ,, Miiatschappü voói? d®j Werkenden

Stand...........

„ VVroeniging Industrie.......Üoesiniig.

Ivi\'v. vmneldiny M. P. dk Clkuihj...... . Ila.a,rlein.

„ Vakven^enlging voor Vakuiid^rvv ijs

voor Schnemnaker.s......IIa/\' .

De. 2 Sectie; Sociale Economie omvatte de groepen: Eigenlijke arbeid; Vriligheid on regeling van den arbeid; Werkmansleven; Wel-geving on geschiedenis van den arbeid ; Spfarkansen en vöoiyjeniglicid; (\'rodiet- en besi bormings-instellingen; Weldadigheid. De, Commissiun organisati i\'-c had aan de uitwerking van hel ))rogramma dezer afdeeiing hare bijzonder^\' aandacht gowijil, ook met het oog op het op te richten museum voor veiligheid in weikplaalsen en fabriekmi. iS\'ii\'l minder dan 7*1 „desiderataquot; en „rinestions de conconrsquot; waarvoor hoogo geldpremiën waren uitgoloöld, had zij voor deze afdeeling Ipgesteld. Kene wereldtonto(|fstelling zoude, op doze wijze niet alleen een overzicht der uitvindingen, der middelen, van den toe tarnt

-ocr page 34-

diM\' iiijvt i\'hisitl geven, tn.uu :■ \\ ••n- den toestand tin vuOi\'fcbronjïi.\'rs, der wcrklic.di-iii aansohouvM lijk maït\' ii. Lk Play, de or^anisjitor dlt;;r ti\'iitoonstolliiig te Parijs 1867 en I.i.hn Say op do Parijsrhe van is.s\'.t hadd«n gotrac-lit in (•■•n afd\'vlingS\'tCialo Iv oaomic dii, dmklH rld to vcr\\vi«oniyklt;\'(i. In dozr ^••gt;•1 waren lt;!«• inxondingon van Dnilschland (Ileichsvnrsicliorungs-ainljt) en Onsiciirijk van groot belang. Hoow-d door dó i\'oinmi ■ evn circaiiairn verspreid werd, waarin gewezon wlt;\'rd (.gt;[) de gunstig.- bepaling (vrije plaatsruiinte) a,an inzondiiignii dnzer aide ling toegestaan in do Intornationalo afdeelingen, was de dci\'lii.\'iniiig uit Nederland zeer gering; zij bestond uit tien iii/eiidingen, waarvan de belangrijkste! die van het Museum van voorwerpen ter voorkoming van ongelukken en ziekten in fabrieken en w erkpiaal sen was. (I.uiteu mededinging).

Aan het „Coticoursquot;\' wèlid in deze afde^ling dt\'dgonomon door tien Heer M. 1\'. or. (\'iaa.en. tlaariem. wiens inzeudiiiL;- bestemd was l;ei beantwoording van desideratum ;j.s eu 3!.i en .luestinn de euneoürs f.s en GD. l)e uitslag van het coneonrs is nog niet bekend gemaakt.

S 2.

Groep vni [X X XI Xllf, Hygióno

Hors cnii\'.\'. . Dr. W. P. Rur.iseu, Uil der hinj . Ilage. lt; iond\'ii Medaille, .). W. II. Uvtkm^mm.aai. i . . . l.\'i n-olil.

Zil\\ \' l ell

II. Kikkkis

\' llaje.

.\\msterlt;laMi.

liiniizen

Dr. n an ILamii, Ro.)s i n Ma;;mj,\\s. Anislerdain.

(i Hoi.\'wia.isi;

Vlaardingen.

Nederl. I\'al\'riek v.a.n gecoin \'intrci\' Ie

v.if.\'dingsmi\'ldelen

ir. J. van Si\'AN.ir, .

\\V. \\\'i a: , Vi- !:. Landbouw

kantoor .........

\\V. I . \\\'e ■ . , Vi LamlboilW

kantoor ....... .

A. .1. DakK i,i......

-ocr page 35-

Vuur iii/.Hidingou van woUsiiscliappelijkt\'ti tianl, dii- gcoii coinmcr-cii\'nl karakttsr mochten dragon, was ook in du/.o aliiooling oen intornatiunaJo .lt;i\'ctio opongcst^ld. ILk^voI hieraan in Nfilorhvnd dooi\' do runnnissio publiciteit word gogovon, bleof iiot aantal dier inzendingen boperkl tot vijf.

Van do alleen up Hygièno betrokking liebbend(! inzoudiiigen -olïiors in den katfilogu-i opgenoinon wordon om haar hygièiiischo oigoiiao.liapiMsn in üo/,o ardeoling bekroond was de meest belangrijke de colloctie tandheolkandigquot; instrmnenten oeiior Utroi-lilsoho fabriek. Do inzending dozer nog Jonge fabriek werd wegens eenige nieuw toêpassingen dor eloctricitoit en wegens do keurige afwerking der instrnnienten door de Jnry nu l goud bokrooml. Dexo industrit is bij ons nog aan \'t opkomen en de afzet in Üelgië kan dus nog sjeelits gering zijn; onder „nistrninents et appareils scieiitiHquosquot; geeft do liolgisclie statistiok voigt;r don invoer uit Netlorland een bedrag van 17,(WO fn . aan. België wordt liiorvan door Frankrijk en Dnitsehland voorzien. To meer is liet een succes\\ nor den exposanl goweosl dat gedurende de Tontoonslelling zijn expositie ineorniaien is verkocht.

De bolainn-yko uitvoer van plantaardige, geneosiniddolojl (de invoer uit. Ncdeiiand Ix-draagl 910.OOi) fres.) w.ms in dezo afdooling niet, x\'orteginnvoordigil.

S 3.

Groep XVIÏ. Metalen, Glas, Ceramiok.

Klasse* 5(5 en 57. Minuien.

\'london Med,-i,ille. t. •!. 15. Kiaa..............Amslordani

I. A. IbiirnM. .... ,,

13. Kl; vm.us . . . . . .

.1. .1. .Mia.nai,..........

\'J. Biaiiaa;..... ..li reidit.

\'!\'• ii p-vulgo \\\';in den lijdondoii locslnnd onzer diainantindnslrio was hol to vuoi\'zitn, dat gem (liainanton onze aldenlhijifzoudon sieren, l\'o^ingi-n hiertoe aaiuri-woad bleven zniidei resultaat. Ten slotte word de/e tak onzei\' nijverheid - m hel buitenland no;.;\'

-ocr page 36-

28

steeds als i■eiii• Ni\'dcrl.\'iiulscho bij vutncmcndhoitl geldlt;Milt;1 o]» be-sciifidcn M-haai door non AniHtcTdmn.schi! ünna vrrle^enwoördi^d.

Van goudon en /.iKcim wnkcn zijn Ütiilsciiland en rrankiijk on Ht-ii^i»\' de, irii por beur-;, llim invooi\' ovci\'treft dion van Nederland nu l oiignvwir heb biondiibbolf Do invoor van gtiudon nu zilvrivn werken ill Belgir- igt; vrij, voor |oovor zij ge ran ^se,hi kb wurdeii under bijonböfie, t\' rwijl orfT\'^rio 3 pCb. ad valorem Vietaalb. Van do laatste kabogorio \\\'oort Neilerland in aan g(nid«n werken voor sloc^its 100 fn-s., a ui zilveren voer I (Vs., terwijl wij van de eersbeinvoordon aan gouden vóbr 10,\'{«8 fi\' s., aan zilveren voor t),07quot;i fros. Do invoer van Jgt;e|gië naar Nederland van deze artikelen is van zeer weinig

beteekellis.

Do beide tlnna\'s waarvan do gt; ■ no de gouden, de andore de zilvoron werken voor liaro rekening had gonoiiion, legdf;n zich voonil toe op den detaiI\\\'1 rkoop. De uibkomston d-\'or deze tinna\'s vorktï-gen zijn zeer bevredigend.

Kvonals do goud- en zilversmidskunst — de naboobsing van oude. vormen en di/sseins herinnert, aan vrO(\'geron bloei zoo ilt; ook de smocdkun.sb bij ons in verval goraakb. I leb wekte dan ook de verbazing der Belgische archibecboü in do N\'e kirlandselie ardoeling zulk fraai uit do hand gesmeed ijzerwerk t.ezlén, dat i-ti\'.geen opziclil-voor het lieroemde Belgische behoefde onder te doen. De Jury erkende de verdiensien dor smeden, 1!. Kkanius en ■f. -1. Mki.ikk t,e Amsterdam door hunii\'- hekken, die de afde.\'ling Bouwkunst afsloten, mei goud t\' bekronen. Hoewel niet aan te nomen is, dab uib Nederland de invoer van smeedwerk een grooton omvang kan uannenien, is hel boeh een verblijdend bteken, dal wij voor dezen bak van kun lt;1 nijverheid niet, moer op het; buitenland zijn aangewezen.

KI. 58. («lus.

Hors (\'on . . .1. .1. B. .1. Bouw, N. M. Hoevy,

lid der Jury......

Zilveren Medaille . ii. i,. Zaimi: i:s \'/.quot;\\\\• .

Bron/i\'ii , . A. .1. Bakkkh.......

Eervolle\' vi rrnehling. Gf. IfAWiXKia.s .... .

I aadreeht. \'s-i lage. Amsfi rdam. Swrdnien.

-ocr page 37-

29

Onze glasindustrie was door do liier bovenstaande firma\'s good vertegenwoöïdig® Aan den ingang der afdoeling bovond zich hei jiaviljoon uit gebogen spiegelruiten der lirma Bouw, welke tut voor korten lijd niet in ons land worden vervaardigd.

I)c glasindustrie, is in België inhceinsfttï, en lii.j ons vim veol jongeren datum. Te opmerkelijki r is liet, dat, terwijl dn invoel \\ :in Bllgiö ö:i;u\' Nederland aliiecinl, do iivvuer uit Nederland niuir i5elgigt;\' gestadig groot,er wnnlt.

Onder de rubriek ghisvverk (daaronder niel begrepen gebrokeè glas) geeft de Belgische Statistiek de volgende cijfers.

In 1895 werd uit Nederland ingovnord voer 109 duizend francs.

I89(! „ „ „ „ 378

Vooral wat flesschen betreft is deze vooruitgang opmerkelijk. Wij nntlecnen aan het verslag van den Neilerlandschen consul to Brussel, opgenoirion in de Consulaire Verslagen van 15 Sept. 1897 het volgende: „Terwijl de invoer van dit artikel uit Duitschland met eon cijfer van ongeveer 4.5 mill, kilo statiommir bleef en die uit andere landen van geene Iwiteekériis is nam de invoer uil X. derland helaniM iJk toe.

In IW)4 werd doöi\' ons ingevoerd;

22-1,097 kilo.

In 1895 .... 367.869 „ 1896 .... I187..\'i()9 .. quot;.

Voor hetzelfde artikel is do invoer uit België van 19;}9 duizend kilo in 1894 lol 588 duizend in 1K96 geslonken.

Van gla. werk (spiegel-en venstórglas) wnnlt In pet. ad valorem, van gewoon glaswerk 1 franc do lOn kilo geheven bij den invoer in België.

KI. •)!gt; (\'cramick.

Hors (one.

Diplnme d\'henn, liroiizen Mei lal II

•loosr I noo) i en I u;oi lt; m.

L \\ i ;oi i 11 ia; iLid dt r Jvt\'j/ I \'lateelbakkerij ,, l.\'ozi Wed. N. S. A. Hhan\'i

Delft.

quot;s-l lage.

Purmerend.


-ocr page 38-

30

Gaven in enkele groepen en klassen de inzendingen een gebrekkig beeld van de belangrijkheid t\'-ner industrie, ten pnzeiit, in tli.\' afdeoling ..(Jcrami.\'kquot; was dit door de (ieidneniing di\'-r Delftsehe fabriek van aardewerk, Joos-r Tiiooj-t en Lai;ouenÈia*; en der Plateel-bakkerij „Hozenburgquot; niet het geval. De artistieke expositie Delfl.-ch in bet midden der afdeding en de origineele faiencos van lio/enbuiquot;~ trokken stei-ls con stroom van nieuwsgierigen. Hel blauwe Delftseh heeft ten gevolge der deelneming aan de Tentoon-••lulling te Parijs in 18,s!) neds het wereldburgerrecht verkregen, dueh het „Rozenburgquot; in het deftig paviljoen aan den ingang der l\'ran-ehe afdeding was voor hei publiek oen nieuweling. Aan dit in kleur en vorm zoo geheel eigenaardige produet der Haag.scbo fabriek liet de Jury allo e- r wedervaren. Zij verwierf buiten hel ei-rediploma m deze kias.se, een eerediploma voor het kunstgehalte haror faiences in de klasso „Toegepaste Kunstquot;.

NiettegenstEiande do rechten bij den invoer in België gohevon vrij hoog zijn, zij bedragen 10 pCt. der waarde, neemt de invoer van aardewerk uit Nederland gestadig toe.

Van 797 duizend fres. in 1895 steeg dezo tot 855 „ „ 1896.

In hetzelfde tijdperk nam de invoer uil België naar X\'dei land af van

722 duizend fres. in 1895 tot 208 „ „ „ 1896.

Ook de Xedeiiandscho Statistiek wier djlers van die det Heigi.M-ho zeer vcrseliiliend zijn — geeft onder hel hoofd „Aardewerk, lijn van alle soortenquot; een vermeerdering van don uil voer naar Beltrië van 631.gt;lt;17 KO. van 1895 op 1896 aan. Deze industrie neemt bij ons in bloei toe. Nog steeds worden nieuwe fabrieken opgericht naast de, bestaande Ie Utrecht, Amsterdam, Purmerend ook in de afdceling vertegenwoordigd -- en in \'t .Voorden. Bijna zonder uitzondering werken doze fabrieken ,,nadi beruhmb n Muslern ; maar ook zij dragen e| toe by ons aardewerk in hel buit.enlil.11d bekend te maken.

-ocr page 39-

ol

S 4.

Groep XVIII. Meubileering en versiering van de woning.

KI. lt;io (W.

Moro-Diplnmn . . II. F. Jansk.n amp; Zquot;ni:x.....Xmntortlaui.

n i! • • W. Stiovkks........Kralingoii.

Zilvwron Mi-daillej \\V. Bkuknua Tz\\.......\\msi\' rdmii.

„ ■■ ■ J. C. OosTKIMiA ,\\N............„

Bronzua „ . G. van Hiltkn.......Wormnrveor.

De moubelmakors haddon zich niet gtmoigd g(\'toond tob docl-noining, zoodat den oenigen deelnemer, de firma i 1 F. .Ianskn cV Zomin, do lt;■\' r te beurt viel hel gilde te vertcgenwoordigéfl. De Javasche Bon\'h-J\'jxploitatie-Maatschappij -tond voor dit doel dcii llecr\'ii Jaksmn van haar djatihout af\', waarmede binnen zeer korlen lijd een kanier-araoublemont mol betimniering en haan) \\vrd vorvaardigd, In oen dei- vertrokkoö aan den doorgang was deze expositie uitstekend «\'■plaatst.

België voor/iet wal dit artikel aangaat hoofdzakelijk in zijn eigen bi\'hoelte. De invoer uit Nederland is .steeds gering geweest in vergelijking met dien van Frankrijk, Dnltsehland en Engelamk Toch neemt de invoer van nu ubdon uit Nederland toe; deze bedroeg iquot; 127, in 1890 148 en in 1896 107 duizend fres. Deze bed ra go n zijn zeer gering in vergelijking van die, welke de invoer uit België naar Nederland bereikt. In 1891 beliep die invoer 1.402, in 1895 2 002, in 1890 ü.ö()6 duizend fres. De uitvoer naar Nederland bedraagt ongeveer de helft van den goheelen uitvoer. De Neder* landsche statistiek geeft andere cijfers; voordon invoc.r (tot verbruik) uit België ƒ 740, Kil; voor den niIvoor (uit hef vrije, verkeei\') ƒ 8(i;?,:.i;!S voor hot jaar 1890. De invoeiierhteu verschillen in beide landen, ISelgië heft 1.0 |i( i.. Nederland ö pet. der waarde.

l\'iOno ruinile van 19 vierk.-mle meier werd in het midden der afdeeling ingenoinen door de fraaie expositie tapijfon, vervaardigd in de fabriek van den Heer VS^. St.p;vi;ss te Kralingen. Dezo inzending vond o|) de geheok ï\'e.ntooristoiling haar weerga niet.

-ocr page 40-

Door de wijziging bij wot van 12 Juli 1895 in do douane-tariown gnbnu-ht, waarbij de invnerrociilon op dit artikel aannierkolijk vi-rhoogd Ns onlon. en door eon veramloring in do rlassificatio, is eon vvrgolijking van den invoer ine! dirn van vorige jaren onmogelijk. ( Jrool is de uitvoer naar Bélgifi, het land der taiiljien, nooit geweest fii het valt te betwijColon of dc/e na do [nalsto vnrlioot-\'ing dt-r reehton is toegenomen.

De Heeren ( kistiatüaax en van I[ii.ti:\\, in ilf/n klasse Iti\'kr-Miiid, waren ii( . eidionstdijke scliiidiM\'H der Sootie en dor Reclaineitaneelcn.

8 5-

Groep XIX Bouwkunde en Bouwnijverheid.

hors (one, . . en. c\'rupeks, lid (hr Jury . . . anistordnin.

......a. s..vt,m......

Eoro(li|.ilortia . . .ious. Muttgks........\'s-Tlago.

. . (\'enunisHio tot be\\\'ordering d^r lx;-

langen der Nederlandselio inzendeiiv Am-lerdani. lt; Jfiudiii Medaille. C. i!. [\'ostiu mi s Mi;i.n::s ....

-lAn. van Steaten......

.1. Vkki(Hi\'iiii igt;ZN.......ilotterdain.

Zilveren Medaille. N. I\'. Hm i.am........Anislerda.ni.

„ I\'. J. de JoMilI.......

,, !•;. I\'. Ehnli:........\'s-J lage.

W. KiiOMirofi.........Vmsterdam.

W. Sami:b.........

(i. van ai.\'ki:!....... . ,,

Hamkks en Mkeii ......Oisterwijk.

Bronzen Medaille, Limburg..........VHage.

Op ve.r-chillenilo Tentnonste.lingen o. a. ook te Parijs in IS8!) was het gebleken, dat do inzendingen der aretiitect.en in do afdeejing sehooiie kunsten naast de se.hilderijon stiofinitoderlijk worden behandeM, daarom bi loot de (\'■ .mmissio aan deze inz\' iidingi n vrije ruimte ai\' te staan i?n deze als ter opluistering cler afdeeling

-ocr page 41-

t(\' beschouwen. De goiioofcsrhapiton Majitschappy tot BiiVordoriiiL dei\' liouwlcuust en Arcliildctuni et Ami\'ilja wcnlon uiigeiioodigiquot; met deii arehitecl dei1 Coinmissio in ovei\'len\' te ircden \'-n Imtgovolp hieryaii was, dal: (gt;m vcoi-i iwit:!.! iiizejidingen in een algozundevdc ruimte werden .totitootigilt;Hto|d. I \'e door de jury fcpogokeJHltJ?j»«!kroniij gun zijn een bi\'Wij:- v.tn de iK^langrijicliiBiil dezi\'r jlauvkunljg\' afiU\'C\'l ing.

lvirdi|iloin:i, fJouden Mi\'i

Im\'I\'v )11(! Vi-nneld

Aan de Cu afdt•(■liim 11)egekei

S 6

Toegepaste kunst

KI. (Ü* 71

i\'lati^elbakkerij „Üd//

(\'nmBiis-ie tuf, heliari igin^ der lie hingen der .Noderlandsi lie in/m

ders.........

•J. C. I »(gt;sTKItll \\ AN .... I i. VAN ilii.i . .

issio word de bukroninir van d \'si i age.

Anislcrdam.

Wul\'jni\'rviM\'r. inslaliaIin der


s i

Groep XXIII. Boek en Stcjndrukkcrijen.

Hors eonc. . . Roi\'Liii\'zi;\\ amp; ^Ohnrr Lid der .Jnrgt;i

„ ■ . C\'irgt; LoiMia.m\'X . .

Uouden Mfdailli L. van amp; Co......

Amsterdam.

Jjeniickom.

Amstordam.

I iron zon „ .1. 11, d;: lir ^\'r

A! was het getal der inf5endingon in df/i\' gro u\'diaire iiet niets ld wi-n ■ iien ovi\'r. De intepi «-santé expdsiliën de.r Anisti-rdanisclic fiiina\'. ira-vcn alles i, /Jeu wat op liel gelVii-d van drukknnst, galvanoplasi-.iek en aanverwantquot; prorquot;\'dlt;-; vvnrdl geleve.rd.

quot; p gering, liet

-ocr page 42-

Xwloiiand nneirii achter Fianknjk cu Duifcsohlamp;ud de denk\' plaats in iMi li r di: landen ö\'us ^\'produits typegraplilqui^squot; in Belgii\'invöèreii. I\'O waardquot; van mcii invoer uit Neder laud was in Is1.»:» ■jr.s, in 1S96 ■ gt;l-l ilui/.eiid francs, en is du tiiei,tegt.?iist,aan(ie sinds 185»5 oen recht va li i\'i p(\'i. later IS j.Cl-. op priidvüts tvpographiq^e.. non dcaiprnrni\'S andi.\'i\'è dan i^ekeii, tijdschriltcii. gravures) — do invoer onderde/.e kala.\'orie bedra e.rl voor Is96 IOö.s 1 quot;gt; francs ,L;oheven wonII, tDencniende. I.»e invo-i\' van Boiuiiquot;\' naar Nederland had in isur» e.en waardquot; van 4o-j, tn I s?«gt; c ue van 734 duizend Iran s, en noenii dli; eveneen» toe. .Nederland neemt na frankrijk de twe.\'de plaats in ondei d(\' landen waar Uelgiiquot;\' drukwerk iuvoert.

S 8,

Groop XXIV. Muziekkunst

\' enden Medaille M. J. II, Ktgt;si i -........Tilhurg.

Het was y.eer tquot; ti(d:renren dat lt;le frmiio collectie muziekinsfcru» inent i n, wia aardigd in de K\'oninklijke fabriek voor M n/iekinstr innen ten ti Tilburg, duor oen minder gélukkige plaatsing zoo weinig tót haar re. hl kwam.

De handel in inu/iekinslrumemen met Bdgië is niol groot, T. genoV\'r der invoer van Frankrijk en Duilsdnand ter waarde van 1.5 mill, heeft onze invoer ter wrardo van oM.SS!) j\'rcs. zeer weinig te heilt; fik\' nen. Xn in I •v.)5 (wei van 12 Juli} de invoerrechten l\';e.quot;lidjen van r, pCt. op ]() pet. der waarde uebraclit zijn, zal de invoei z k r niei to. nianen. Ivoert vooi 2.5 ton fres. instru-ui\'iit\'ii uit, waarvan op Nod\'-rinml een bedrag van 81 duizend fres. komt.

Groep XXVI. Verlichting.

/il\'\'Ten Medaille, Ned\'rl. Metaahvarontabriek . . . Anisterdam.

Groop XXVII. Verwarming,

r.i\'izen Medaille. W • i. J. !•\', Hink Zoon , . . Amsterdam.

-ocr page 43-

In de Imvi-nstnamlc p:roe]i(Mi wuk de decliKMiiiiig zeer ^frin^on onbelangrijk, ook ten gevolge der geringe zor.;\' ami d(j exiio.sitiën

lu\'Sl Hl-d

§ 9

Groep XXXI. Artillerie.

Brönsci-\'.n Mcd.dllc. liiparliiinetft va.ri Marine......H-nge.

Groep XXXII. Genie.

(.irnnd Prix. . . DepartenioiiL van Maiine.....\'s-Iiage.

i\'e lt; -imiiiis-ie \\\\a-: er in gr^laagd eene was lp i dan ook kleine maril ieme afdeeliug te vormen, die den liGzoeker er aan 1 ter!hui\'I\'do dat wij nog steeds fit de /eevarende natirn ftoliooriii.

J\'crloops zij hier \\\'\' iniolii, dat door hei uitgeleide aan de ter zuidiiool-expeditie, uirgemsti\' „r.elgicaquot; door 11. M, ,ykoiienaerquot; \'.\'.vdaa.n, onze Marine dezen zomer in ]{«L\'i\'quot; hijzonder jiopulair was.

11- M. de Koningin llegentfs bad welwillend hel: model van M. M. pant- Tdek-rhip ,,Koningin Williojniinn der N\'. i.-rlundenquot; ter o|)lnislc.riiig afgestaan. Iiü model, geheel uit ziher\\ervan,rdigiidoor \'Ie werklied()n der Koninklijke Fabriek te Voorschoten, trok ie midden van gowt.ren, kanome n, vlaggen, liyzeiider de aandacht

Hei Ministerie- \' an Marine luid de inodeiUin van ï I. M. paat-er-schip „l-A-ertsenquot; en van 11. M. panlserdek-chip Hollandquot; ter beseJiikking .der Conuni^sio gesteld. Uit Leiden had Br. P. J, IvAisia;, adviseur-vi-ipcatenr van \'s Rijk.; Zeeiiistrumenten, de e.implete eollectie nautische instrumenten bealeind \\oor ei-n llettielje-vaartnig in de tropen den toen nog in aanbouw zijndeii „Serdangquot; Ingezonden. Door deze laatste inzending waren onze in het Diiiie.nUind zoo gunstig b.-kond st-aaiido instrument-makers, als vervaardigers dezer zeevnarlknndigo Instrumenten, tevens vertegenwoordigd.

-ocr page 44-

36

Vofpii wij hit*rliij nog do modollon tor opluistorins? ing(!zi|iden duur St\',. mi vaart Jfaatsdiaiipy ,..\\gt;\'d\' il.-mdquot;. di l\'aküi va;irtiiiaa( • :--i\'tia]ipij, di\' Zeflaud, do Koninklijke Stoombootmaa.isclia.pplj, on de tal rij k« iiitrustiii^^sl ukken afkomstig van de Marino te Amstei^ani, •.■•quot;lgt;iaa(sfc aa-ti don ingang der ufdooliiig, dan was liimlonr wol ^oou ■ \'quot;\'••ld vi-rkn-.u\'i-n van Nodorlands Marino on Solioopvaarl. maar dc-i\'iiinmis-io li.id lm ar dool gohool bereikt, ii|i dezo wijzo Noderland als Z\'-ovai\'ondo natio in hol lutitoidand Vfiriogoiiwoerdigd Ir /ion.

s 10

Groep XXXIV. Materieel en Stelsels van de Werktuigkunde.

Iv f -Iii| aii i . T. M. IT.\\am.n-............^otl\'Tiiam.

Groej) XXXV. Materieel en Stelsels van de Burgerlijke Genie.

(Irainl I\'rix. . . A. !•\', Smui-dkus ... . , RoMordam. (louden Modaillo. li. M. Ovini. Jr. . . ...

i\'u. van i\'i:K Loo Sr......Dieron.

l.)o deelneming was ook in dozo groopen zoor goring do

liellt;nxtiiden zijn dlt;.....nL\'-- ifizoiidor.s. Ouzo iiiai liino-iTndiotrio begon

zich toch reeds, zeOals liet bootte,, \\ oor Parijn 1900 veor to bereiden, terwijl onb ln labriekon zoo overladen mot ojfih\'acliten waren, dat /.ij goon L\'i -rhikto voorwerpen besclukbaar hadden.

Te ronovei don nil vnor van nuuh norit - n van België naar Nederland in 1895 tor waarde van 2,050 dni/i nd l\'n . 18!ui .. .. 11 t „ „

staat ei n iii\\ -ii i\' tril, Nederland

in I Ler waarde van B6| duizend l\'res., . 18!quot;\' ,quot;.quot;.0 No I \'land ■ fd.rok in I.H96 ui. coveei 1.5 millioen kilo moor dan in 18!Ci. /ondal de uitvgt;quot;\'i uaa.r dit rijk wotlor gelijk word aandien

I : 1801.

-ocr page 45-

\') é

Du k.vhioii hij don iiivour ^diovon zijn nani v.-ui IihI

iiïatorirt.\'l waaruil do iriaehinonoOn voi\'vimrdi^il zijn, voi\'.soliillënd, tl och na IS!gt;5 niet voi\'lioogd.

Mcfc frankrijk is Notloiianil de groolslt) afaomur. van Bol^isché stocii, In isofi vocnii1 BolgijÖ\' bij ons in 201.).Hl-J dnizond kilquot;. Ioumi 2S().M)7 dui/end kilo in IS\',)quot;». Do ia voer va a Notltiiiaiid gaat zeer vóóruit; van ■1.737 duixond kjr. in IS\'.).quot;» is deze ^.vsli\'^on tol 12.572 dnix.ond kg, in 1896. Hiennulcr zijn begrepon 3.8fl.S.(»ri(i kg. strnatslotumn, waai\'van Kodorland uit Hclgir- botrnk in l\'sfji; ;,s.t)5l.72i) kilo, Log.-u -19.0-17.610 kilo in J.S95.

S 11

Groep XXXVII Mctaalnijvorheid.

(louden Mi-daillt!. Xaandoozo V\'-uaooBi-liap tot Kxploilatii- van Veiwür\'s Vernis on Sidoinnudaal-

drtikkorij........Ivroiriiiiénio.

/iilvoron .. W. C. Vinskh, Vi-scks handlMiiiw-

kantoor..........\\ mslcrdam.

W. .1!\\ Tzn.......

(\'. 1\'. J. \\an liKiiKia.....1 \'tro.idii.

Do mótaalindiisli ie heen in do laatste- jaren /efvr groote vorde. ringen gemaakt. zoDdat wij op \'t oogenblik oonigc fahrii\'kcn mat oen groot en export rijk zijn. Vooral do gedeoort erdi- niotaalwareu de in do al\'deeling g(gt;ëxp\'islt;-crdo \\varen afkomstig nil de talihek |e Krommenie. vi\'r.-ierd mol reprndnel m n \\ a,n I lulland: • he land-sehappen, tegels, enz., hebben .-en grootén afzet in hot buitenland. Do lahriek van den Heer rkvknoa ie Anisierdain veitooinh- haar vuurvast, vevlakie- nietalon voorwerpen, waarop de kleuren door middel van een eigenaardL\' prot i de worden aange.hraeht. Heiden linna\'s mocht het gelukken oenige debouches \\\'oor hai\'tt artiki\'lfn ook in andere landen dan tUdgië te openen, e\\ onw(-l wordt een\\ oo:rdeeiig export zee]- henïöoilijkt floor tlo in enkele landen op deze artikelen .\'ohevon i\'echttai. D.elgiC- o.a. heft 15 pi\'i der w nrde Idj d\' li in\\nei-.

-ocr page 46-

S 12.

Group XXXVIII Cliemisclie Nijvei\'lieid.

Hol\'; \':lt;•!quot; . \\V. Tim Jl KI! MA NS vV Zuxi;n, .1. II.

I\'nr.n.rMA.N-. Lid drr Jury. . Waalwijk.

lt;•■■11 ii.\'ii Mclaill\'/ .1 \\ \\ l\'ia ........Wnrincrvcer.

. I\'. on K. van (Sii:i\'.KiiGi:N . . . .Ür\' la.

Zilvlt;i\'i m M\' \'lail!i . Bi.kns amp; lt; o........Ajin-rsjuorl..

Bi\'quot;» iüoii „ ■ t\'. A. ViMi\'isi:nI)|ii■ i\' iV Zonkn . J».trilro(;hb.

Kfivoll.\' \\\'tTmol(liiJu Th. Vi;uiioi vi;n......Ulfceln.

I let lirhoolt iiicr iiuuwolijks lïciiuiinn\'icrd to wonliii, dut up hel ir. •bied dor diemis\'-ln» ifltlnstrii: «\'\'Oil land zich op \'t oogonblik öint Ünil-\'ililand kan meten.

i.)c «jriienlc iiiv-\' r ai België in 1S96 bedraagt 87 injllioon l\\-cs, wan rv.sli Imid Ir.vort I.\'.iü\'.i dni/.cnd fros , terw ijl hol, ovcfigo duur

Frankr jk, Jgt;uiischland, (\'hili lt;•» enkele andure landen wordt ingovoord. I i\'L\'om \'\\vr liel /.oucvon geno\'-iud\' budnig van den invuur uit Neder* Ifiml i11 I s\'.Hi geeft de rubriek produits cliiniHiues non spi\'cialoinont tanfi\' -; voor Is1.».\'» op euii waarde van 3324 duizend fres. Er lu\'eft . das \' ii vermindering van onzon invoer plaats gehad, dodi ook do lot, al invo\'-r heoi\'r. .•iH\'.-nómfii; tgt; \'■ a hol: gonoi ind(! bedmg in 185)6 hal ili /o IjUifsto in 1895 .-.•a waarde van 95 niillioen. In Setzeifdc t ijd-lii\'-lok steou\' di.\' waarde, van deii invoer van eheniiselu! producten n.i ir \\ cd1 rlii.ud van oj1 (i,3(i-t duizend fros,. b-rwijl wa.-ird\'»

van (|0u lutaa\' ui j vi n.-r uii Bidui\'- in diez^ilde iaroii bi\'droeg 47,(505 en »5,5!;«) rhiizoud fro4,

V quot;.ir een )•■ •langrijken tak der ehemi cho industrie, de zi \'^pziedorij, is d • iuvo-r in I; I..quot;\'.:\' -ia I-. ]..S\')5 und \'w :o a aan e il r- lil van li.\' pf\'i dor waarde voor roil--f•«•.■]) en (» tras. de 1U0 K(.i. voor undore • terwijl vo .rln n o n en ander !gt;elast was met I fros, de 100 KO. 1 ■ klas teele dan ook - \'■ - iil ■ een iNedorlandsidien inzondor, die on- med\'deelde dat, pietiegonstaando den ongunstigi\'ii toestand waarin zijn Industrie verkeer to hu opzi-dite der genoonidfi rechten,

-ocr page 47-

39

hot hem guiukt is in Bdgir- cou di.\'boucht\' voor /.ijn t»;

Oil\' \'11\' \'11.

].)(! Bolgisuhc sbutisl iek vai bei do katftjoricöu, koiltil on aiidrh\' sjcop — sauu\'ii, m wijst wurkolijk eon sterkmi aclileruitgang van ou/.on invoer aan. Terwijl dc/e in 1895 nog 128 duiiSend iVes. botlrtx\'g, is bij in 1890 gesloivtien tot 38 duizend. Möm moot liiori.ty ociitor in \'t oog houden da( de iotaaiinvoer niet. minder sterk daalde en wol van 5N55 tul: llöl duizend liv . \\ an 189quot;) op Is\'quot;).

De uitvoer uit Bolgir hiorlilt;-on$eliep in i s1.).quot;) 300 in 189\'» 218 diii/ond fros. e,u wijst dus evenals do tolaaluitvoer, die van 687 tot 25:1 viel, een vormindering aan.

De loorlooojerij en de tabrikago van looistofl\'-n, liooj\'d/.akolijk in \'t zuiden geN\'estigd, was nietiemiu slcehts door twei; firma\'s vor-t(jgiïlMoordigd. liet handelsverkeer met lamp;lgiö in dit artikel, waaronder zooliöèor liegrei\'en, is niet groot. Doei|io fabrikanten wordt dit: ioe^-e schroven aan flo rechten van 25 pGt. dor waarde door België van hun artikel icelieveit. Tot staving van de/e béworlng wijzmi /ij or op, dat voor het in werking t reden van dit tarief hun afzet in Bolgiö aanmerkelijk grdal\'T, ja zelf.-- zeer a.an/ionlijk geweest is. Do achteruitgang do/er industrie ten onzent wordt geweten aan den vrijen invoer van huiden eii geprepareerd ledor. Oiutivui do al of niet juistheid dezer argumenlen kunnen wij hier niet in besrhouwingen treden. I)\'■/.\'■ industrie kan alleen uitgeoefend worden in gi\'Oóto thbrieken, lie-olvikkend övor aan/ienlijki^ drijfkracht: en workknichten, en mogelijk wordt aan deze vereischton in liet lïptenlaiid boter voldaan dan bij ons. Uit Nederland werd ingevoerd in België

in 1S95 77.613 KO. ter waarde van 121 Dui/.end fres. togen 1890 86.065 „ „ „ .. WS gelooide of andere geprepareerde of bereide huiden.

\\ De t || ai i lil V\' I\' T brilt\' :

in 38!I5 2.1l.si)9 KG. ter Waarde van 1 I 11 Dni/eiid ti\'-s. „ 1896 1.006.042 „ .. 12.165 ,,

Igt;el.;ië voerde uit naar Nederland:

in 1895 805.826 KW. ter waarde van 1564 Duizend f „ 1896 531.088 „ „ . 2291

-ocr page 48-

40

1 Jö tötaii 1 ui 1;voor uil Mi■!lt;£ii 1 m .Ir*n1^;

In IS\'t:, 3.170,891 Kc. ter vv.-ianlc van üU.:!71 dui/cml IVc-, „ ilt;s9() -i.oi1 rgt; „ „ )i l.i.Ogfi

Dn invoor uit NoikTltind nam in w;uii\'il«gt;ui\'((locli toü\'in gowidit) in vorlioudin^ lot dn vrnniiulciin^ van den totaalinvöer; doch tel wijl dr tutaaluiLvonr van Buigié vcrinindcrdt\', nam du ulfcvyiu* naar N-di-iia.nd aanmorkelijk roe. Dit viT^chijnsel is koren op den melon van hen die beweren, dat terwijl Frankrijken Duitsehland Imn ^ren/en sluit.mi, en Kn-idand uverstroomcl wordt met Amerikaausrh leii. Nederland voor do omliggonde land.ai mei hun goedkoop fabrikaat het brsL gol« •gen afzel;gebio»l moet zijn, en dat de inlieemscho ifidusl rio hier ti-gun niet is opgewasKeu.

Luoist.rflT\'n werden in Bolgiö vrij ingeveerd. Ons Is modi g\'-de\' ld, dal voor dit artikel ih expositio goedo rostïlUilon heelt opgeli\'verd.

« 13.

Groep xxxrx. Nijverheid voor voeding.

V alt or in enkele groopnn\' to klagen ovct de geringe deelneming in do grO\'p „voedingsmidtlolon\'\' is het aatital en do helatmrijkheid dei-inzending.-n oonius/.in.s in vlt;.\'rtiondiiig tot do [Éials din de/,^ nijverheid in hol handelsverkeer met België\' inneemt. Mei gehalte der inzendingen was /..\'er goed; van de l\'i werden 22 hekrnend, waaronder 4 mei diplome-: iriiomienr en ■ én mot grandprix terwijl drie inzendingen hors r-oncour- waren, daar do firmanten deel ii|tniaakteii der Jury.

Di\' i sehilliaidi prodncteMi de/er groep Werden op eiikelr nitzonderiniren hij do laalsto reuquot;•ling der invoenv.-hten bij wet van 1_\' .Inli is\'.h» in later, wnl-teir, Ift/ij zwaarder, hetzij voor \'teorsi, hi t-ist; Nederhmds .-xport naar Bc.-igjiquot;, dio v«gt;.»r.oon zeer groot ^ deelte in v.M\'dingsmidlt;lquot;ion lidstaat, wordl hierinir gotrollen.

MnkHe. -quot;n ieren, hoi• wel niei in de Ardeeling \\\'eii ego|iwoordigd willen wij hier i\'.oh in \'i kort vermeiden, om d.\' behingrijko plaats welke zij in ons hmdi Uverk\' it mot Belgii innenuai.

-ocr page 49-

In do ri-rsic pla;iLs do maiyarive. In den uitviior naiir .Hol^iö looft zicli, ten govo]y:o dlt;T voiiiouging van lifi recht van 5 lot i\'O tres. por I\'tn K(K, tHüi sterko vormindcrin^ doon gevoelen l\'i tul.aalinvoor is evonwel evoiKioiis zoor slork vennindord; ilozo bcilreeg in 181)5 1.038.650 *) KG., ter waarde van frcs,,

„ 1890 833.408 .. „ 383.413 „

ilaa\'van l)(:Kli:oog do in\\\'oor nit Nederland

in I8U5 5.641.000 KG. !■ r waarde van 6.187.000 (res., h 1896 272.000 „ „ „ „ 313.000 „ Do invoer is das vermindord met

5.369(600 KG. Ier waarde van 6.174.000 frcs.

Men moot hierbij evenwel in aanmerking nomen, da,i vele Nederla.ndselio fabrikanten suecursaios in België Itobben opgericht. Do l\'a brik age van margarine is in België aan een aecijns van 5 fn-s, do 100 KG. onderworpen. Die accijns bracht in l.Si)6 328.265 lie,-, op, terwijl iakomsten uil; do douanerocliten vermihfbrden van 207.965 frcs. tot 66.680 frcs. in do jaren 1895 en 1896. De uitvoer van margarine nit België komt niet in aanmerking.

De Xederland.selie Statistiek geefl geheel andere eijfers en volgens deze bedraagt in IS\'-m; do algoineene uitvoer van maryarhu uit Nederland:

lt;(• Metbarc en alle andere surrogaten van boter. 881.046 KG.

b. Ruwe.............. 8.060 680

De uitvoer uit h. v. v. in 1806 naar DHi-\'ië;

«. Ëetbare suit. 880.970 K\'G, t. w. v.....j 704.781

b. Ruwo „ 3.042.67s ,, ........1.369.205

liet vei\'soliil dezer cijfers in de Belgische en Nederlandsche iStalistiek is lantongewoon in quot;I oog loopdnd. Wij bidioiiden ons V\'i u\' hierop tinnig te komen.

Validen gehe^lon invoei\'van vi\'i\'xchc hotcr in I HOC» (5.808,833 Klt; •.) voord\'\' Nodetiiind in 4,26i),4ti( KG-. ter wamde van 10,460,197 li\'-, in is\',).quot;) 5,415,000 I;).6l:\',n00

-ocr page 50-

II\'quot;wi I mik voor I.Mih-r lii\'t m-lil van •) op IVc.s. ^Gbi\'iicht is, ln\'iil\'i ilii ^\'oou gruot;0fl inviowl -;t!ha.il op oii/en Invoer.

].)(: invoer van /.•lt;#«» ^■■••hitMit nog 8loeds uit, Nfil.-rlami i-n is vi ij vaji Imvm\'rri \'\'ut. \\ :ui ii. ii \'.\'viii\' lm invoi r vim K\'d.

It-v. ; a wij ó,77-\'gt;.OfX) •

sinds is\'.r\') wordt op die vroe^i-r vrij was. ivn rorlii van llt;gt; pCi. it r waarde ^ehev\'-n, waardoor oiizr (lestillufcours, die M1 I u\'isi naar litiiexpórtoerden, eoH groot Yódios Ie ion;

De iuiaalin\\.. i 1».-.iru\' g in :

is\'.tó \'.(.035,000 (Ves.

iS\'.if\') 5.37\'\':\',0UO ., voor |n.7v.t.i-,;.j K(i.

Ne Ierland luid Serin oen aandeel ter waanlo va,ii :

in 1805 1,832,000 fn s.

„ 18lt;Mi 1,215,000 voor 3,7lt;.)(),00o K\'d.

Kcho vi\'rmindi\'ring dus van 3,627.000 j\'n s.

\\llt;-dgt;\' ais -■•Milir hiiTvan werd ook o. a. dOquot;i do Dellisilie Hidritusf\'iiVii\'iek eotl siiecnrsale in Btdgiö opgericiit.

Door de niouwe iarilir\'i ring en clas-dfloatin dor góéderen na Iseir. is in vergelijking van dmi iir.n\'r van vardunrzamndc Irvi /\'■-micldrh.\'fi niet, in-u- lijk In 1890 bcdraagt-hij uit N\'od\'-rlaiid 156,780 k j. niet eon waarde van 201,0 C) fi-i s. Van de/e waron wordt een reelit varioorend tnssehon 10 en 30 i\'iv- per 100 kg. geliovon.

Minder ge- hikt om ten! jong.....n-ld ie worden zijn oiv/s\'gfocnlw,

• Twe n, iloonen, lin/\'sn, worden bijna uUsluitend ilit N-derland ine\'i ■ voorl. I)e toiaülinv.M-r had ••-•n waarde van d.77V-quot;a(i fram-s. waarvan op Nederland kwam J\'. 108.185 \' ranos.

Kv iu- iif zijn wij d lovoranciers van aardappelen. In 1895 wm I uii N\' taland ing.-v-H-rd ter waard ■ van l.Sül.ooO Ira.ir ■. in 1890 tei waaiMe van l.l-\'IM.OOO iVjinr.^. terwijl de totaal invoer Van tieid\' ■ ja o\'li bod ia .3.UHM)00\' fraiie m 2.472.00( gt; tra e- ■. (i nu ai ten en aardap|ie;eii worden vrij ingevoerd.

-ocr page 51-

Iv I 140 M olcii na i\'sIkmI rij I\'

(Icmilni Gebrs. I.aa--..........Wförnicrv 11 r.

T. Oj.v.......... Zaan.lijk.

» ■ Nederl. I^abrick voor ((ecuiu ctir

trcci\'do V\'k\'i 1 iiiirsi11jiIdoliai . , .

Zilvoivn .1. Z\\VA,Vftigt;KMAKi:ii Ilzu...../Mandani.

liuiigi- oiiy.it nil- : liok\' ndo /aansclic firmaV hadden de pm-(.lui\'i,öii liaror ))elloi\'ijoii ii\'iM xpusi i id; (iclu\'oi dern ],.aan fi- Woniu.u\'vrei «\'ort, J, ZwaAHDi.MAKiat Zaandam gerst, ï. Olv te Zaaadijk rijst, Jan 1 \'kins AVonnorvi•■•r oliën en lijnkockiM. De bci.ui^ou \\vriko di-zo iiHliiHtrk on in Belgiö hciilien, zijn groot. Zoo bedraagt o. a. do invoer vmyvrst uit Nederland van 18!»ii Hi.aHs.Oijl KG. tegen K(.l.

in 1895. Met iMun air- (75 mill. IvC.) Rusland (51 mill. KG.) en di V. iS. van Xoord-Anieiika. (51- mill.) is Nederland de grootste importeur van g\'Tsi. Aangaandquot; de rijst zegt In t roods geciteerde Consulaire Verslag; „Onge.peld werden in 18U(J uit Kngelsch Iniïjë ingevoerd \'i\'• millioon KG., ti!gilt;u niillioou 18\'.\'4. en 82 miliioon in 1805. G(speld iiéemt de invoer uit N(;de\'rla,nd even zoowel toe als die uil Kngeland at\'neeinl on bedroeg in het vorige jaar (185K») ruim (».5 ralllioori KG i,.)mgekeerd word van hetzelfde artikel door België naar Nederland uitgevoerd in 1895 4 niillioen KG. on in 1896 siec.hts inillioen K(.i.quot; Gort, gersten rijst worde» in BeL\'ië vrij ingevricrd. I\'e invoer van rijst uil Nederland bedroeg in 1896 7078.900 KG., in 1890 5-J47.000 KG.

Na l\' rank rijk hooft Nederland het grOötste aandeel in den invoer van vogetale oliën (nonalinr nlairei in liolgië. Van

1.27! .000 K(;. niet f. n waard» v. 597.000 (Vs. in 1805 is dezegest egon tot! .108.000 ,, 701.ouO ,. .. 1801).

Van de/e oliën wordt evenmin een reeht bij den invoer [TOlUiVell.

-ocr page 52-

11

Ki II \'. Hakkorij, KookliakIvt\'i\'ij.

Zilvcrmi Modaillu. lt;1. A. van Baaki.k van L\'ili . . Bmdu.

„ „ I [oil Hu • linporl ei- \'......\\in.si( rdain.

„ Sum i.iMi amp; Co........N. I\'dkcla.

Broii/isn .. \\Vr. Uuou.i:n\'.........I »unliri li!.

(i llui WILLING........\\lllskT(laUl.

Knck, waarv.iu fcw«;o inzciidiii^oii in »lrii Katalogns voorkwatnon, bt irokt lïi\'lgii\' vuoï lii^L nioeromltscl uil. NetlarUvud. Va.n (U-üi gdioolfii iiivimr van. 27.005 KÜ. tor waardu van L\'é.oO-J IVc^. luvi.-rt NcdiTland 21.2-1:1 KQ. Ind; con waardo van 19.II7 fru.s. Ten gevolge der belasting van dit vroogei by den invoer vryo ailikrl met 18 IV,-. do 100 k\'(:i., bcblit ii (■oiiigo N^\'doilaudselio fabrikanten in I-!eigi\' labiie.kon opgeriehl.

KI. 1 10. (\'hocoludefabrikttgc.

Ilei -:. cone. . . D. amp; M. (ii;o(rn:s, Gkiir.

Ciiu. (iKooTi:s, iicl clcr J urn ■ Wistzaan.

I\'ipl. d\'luiniK ur . A. Dku:- ■ n.........Rotterdam.

,, „ . Erven H. mk .Idno.......Wonners\'ecr.

(ioudiii MI\'d,ii lie. Kdiiinkl. Fabriek van Suikfi\\sorken.

\'\'lie. uliidquot; eh Likeuren, nr. l luN\'i

en l.i.iiTiA.........\\ms|i\'idain.

,, . IvKi iiMKi. en di; Wri......Arnhein.

Broir/eti „ . Xaaml. \\\'i iiiiMiitsrii;ij) Xi leiia-ndsche

(\'acaulVdirii k........1 leltiKind.

V an onze indiistrier-n was dc cacao en clioroludelabrikage door do grooto labrii\'kou hob volledig^i vt;rtogonwoordigd. De lirma\'s Dei i ■■■■ kn, di; .Ioni;, Qumrri:-, or Bont en Levtk.v, do Helm\'s (,\':n iiolabiiek zijn nilt; i all\'^n bij ons good bekend, doch zijn ook in hel buitenland geen vreemden. In BéUrië hebben de meeslén dezer linna\'.-. een goeden alzot, en IiocavcI zich ook daar te lande di\'/.o industrie ontwikkelt, neemt doze nog steeds toe. De invoer van eacao voor een boditèg van :

-ocr page 53-

45

220,481 K( i. Iquot;.(jr waarde van ().\'!7,000 In s. in 18?»5, steeg tol 413,858 „ 1,053,000 „ 1890.

])lt;■ rota al in voor nam l;oo van ;

1,056,507 K(gt;\'. ter waanle van 3,37(\'),00(i fres. in 1805, lot 2,929,488 .. 5,1 18,1)00 18i)(j.

Noflerhuid levert Viijna nitsln^nd tie cocnobokr voor B«l^iö. Do lotaaJinvier in Isor. bfiiraagt:

227,260 K(i. tor waarde van 659,080 frcs , waars an Neilorland 225,520 „ ,, „ (154,008 „

Ook van de cacao onder do rnbriek cocan i»r(\'paré non de-iiomirn* (cocao broyé, rataliovit, chocoiut»\', taploi-a) levert Nedia\'land 28,678 Kfi. met een waarde van 51,622 frcs., terwijl de gelu?ele invoer bedraagt 81,209 KG. met een waarde van 5(5,285 li-es,

Als importeur van chocolade noe-mt Nederland achter Zwitserland en frankrijk do derde plaats in. Iliero]) beilraa^t het recht bij invoer, voorheen 45 (V\'-s. por 100 KO., thans 50 frcs. per 100 KG,; evena-ls bij ons waar liet ƒ 25.— per 100 KG. is. Cacao wordl in boide, landen vrij ingovoord.

Wat de wijze van exposerren dezer wi\'rc^ldlirma\'s aangaat, zoo is het oiw oen genoegen te kunnen opmerken» dat de firma Ümi\'saEN een werkelijk origineeie en van smaak getuigende étalage, had opgesteld, terwijl wij hier neg ochk in herinnering willen brengen, dat de traditioneele zwarte vitrine- nu eens werkelijk niel meer voor don dag moe.sten komen.

KI. 140. Biorl\'rojnvery.

i)ipl. fl\'honn. . Stoombio\'brouweriJ \'t ilaanije. . , Amslenlani.

Den overgang tot de meer sterke dranken voimde de/,e klasse niet het bier der bovengenoenide brouwerij. In België het land van faro- en Lambiek — wordt veel en goed bier gebrouwen, zoodal er weinig uit het buitenland wordl betrokken. Hot gebruik van hier in Belgir bedraagt 165 L por hoofd!

De geheele invoer van bier neemt toe. Tegen

S6.500 HL. met een waarde van 2.185.000 frcs. in LS\'.»51 bedroeg hij 93.180 3.332.000 , 1806.

-ocr page 54-

If,

Pc invoci\' van Notloiianfl, dal na Duitschlunfl mot 67.000 IIL. in Enu\'i\'liiiid mot :U.igt;00 IIli. do dordo plaals inneénit, sti.iui van

(i.31-quot;) ILL. mot non waarde van 205 000 fiva. in 1895, tot 8.(\'.:5I „ , „ 294.000 „ , ISiMi.

Do uil vort\' van fielgilt;quot; i.- zoor goring, 4.0-3 HL. in 189G, waarvan naar Xodorla.ild 111 III., tor waarde, van 10.000 1i\'rgt;.

P,ii den invoei wordt in lielgii\' gehovrn van lüer in vatHi 5 tres. igt;er HL., in llisschon .\'{ tres. per IIL., hetgoon \\ rij wol over-c. nkiiml nii\'i ons n lit van j 3 pi r III

KI. 117 Distillecirdwü

Hors Coueonr . . Èrvon L. Bcilh. C. N. .I^Moi/rziatJ.K?k.

Lid dei\' Jiu\'y Supci\'ii\'Hi\' . . Aiusterdam, .... li i.-TKAjip «k ZN. amp; NTOLI-IN. P. L. M.

1 lii()fii:\\vi:i.i:N. Lid der Jvr/f. . RnttordïViVi. (1 rand Prix. . . \\ an I)i i.ki s Wi:ii.am) k Go. . . „

l»i|ilonio d\'lion. . lev .ü. \\ issi;u Zoni \\ .... Schiedam,

. (\'at/, iV Zoon van IVk\' la. . . Grlt;minden.

Bron/.fii Medaille . Mnjiiia, Bétuknoi(Ubi.....1 ururao.

Onder de in/.ondi-rs in dozo klasse vindon wo eonigo onzer t-i-rsfco luiiz\'n. Onze .Scliiedam ( n likeuron heldion ook in IVI^\'u een /\'■er gooden naam \'ii zijn ook inderdaad van bistere kwalitoU dan di* inla.ndsclio .jHas^eltquot; en andere foozekvclitif-\'quot;\' dranken.

L)i ree]iten hij den invoer in BolgW gehevi-n zijn in de laatsli Jai\'n Icriiaaldt ;jk gowijzi-\'«i, le l laatsto hij Avet, d.d. 1. Juni 1 (Moniieuf No. 155), waarhij /.ij aanzienlijk verhoogd worden.

Ter ver.;,■lijking diono d-\'/o opgavö\':

viMjr IhOO wet v. 17 Jujii 1800. op fust, . . . ... per HL. 100 tri s, prHL. 15U lies.

lor ( ■ k( 1 u\'i\'aa i ho\\ i.|i r.ciquot; I i.1...... - , .. .. •\'•

op flcs-eh\' ii •■•n V\'lt;• tr iikeur\'-n ,, -quot;O .. ■ •• 800

andere aleoholhoudendo slo\'i-

stollen...........131 .. ., „ :;00 „

rin zijn do {ireijn^on he^repcu.

-ocr page 55-

Ton gevolge van deze en vroegere verhoogingon is een kleine verininderiiig in dm totanliuvoer van gi-distilloenl in lielgiiquot; i.-besiKsnren, zooals nit onderiBtaande cijfers kan blijken:

I8!i-1 18.041 HL ter \\v;i,arde van l.Sörj.OOO fres. 1895 18.28() ,, „ 1.350.000 ..

IS\'.K) 17,fill .. .. „ .1.888 000 ,,

I let, gemiddelde van den totnalinvKenvas van I NS I \'00.1 :!0171-11.. De producties van gedistilleerd in Rcigir bedraagt:

in ]805 0J8.4.\'{-J III.. in 1800 540.171 ML Igt;6 e \\|hirl uit België bedraagt:

in 1805 4704 HL.

„ 1800 8770 „

Hel verbruik bedraagt:

in 1805 (Ml.977 HL.

.. 1800 500.;i97 Voor likouïen is Frankrijk de conenrrent \\an Nederland in Jielgië. De invoer \\an andere landen kumt bijna niet in aanmerking. Onze in\\\'iMi\' win aleoholhondende v][peisl,olfon en likeuren is in de laatste jaren stationnair gebleven, doch in 1800 een weinig

De uivoer uil Nederland bedroe;.,;:

in 180-1 4040 HL. Ier waarde van OOO.OOO IV, .. 1805 -1201 , , ;!22.000 .,

LS\'.n; 8820 .. , 201.000

lu dezelfde jaren bedroeg de, invoer uil Frankrijk:

In 1804. . . 11231 HL, tof waarde van 8:37.000 Ires. „ 1805. . . 1,1408 „ „ „ 8 10,000 |

„ 1800 . . 11547 „ ., „ 8()9.000 „ \\ oor Nederland splitst zich hel bedrag van den invoer naar België in 1890 zijnde 8826 HL. ter waarde van 201.000 francs in de volgende onderdeelen:

• iedisfcilleord van alle soort, op l\'usl 8585,09 HL. t. w. v. fi s, 218727. —

)■ , „ .. in (lessch. 25,00 ...... , n 708O. -

Likouïen ...... op fusl 20,07 „ ,, ,, ,. ,, 80ol.

» i- i, in flesseh. 187,25 ,, ...... „ 50178,—

-ocr page 56-

48

De invoer van Belgiö in Ncdorland is /ooi\' oabcdiiidond 011 bfloojtfc vrgt;or hei Jaur 1S9() 115,68 111^. ttü\' waartic \\;iii 56()2 Bij ons wunli van ecu 111,. j ;{.50 iin oerrecht en ƒ 63.— accijns gelieven.

Oncver oh likcuivn zijn niet bijzondtM\' gischikte voonvorpon vofgt;r ceti c.\\|Hisilic. Temeer verdient jmfc slrevcii der lirma l\'!iivi:\\ I,. Boi.s te Amsterdam, waardecring, wier produeten in een mei smaak ingerieht vtü trekje aan den iiool\'dingang der afdeeling bewezon. dat ook van de/e artikelen een aantrokkeiijlce expositie le maken is. Van eenige inzendingen dezer klasje kan alleen gezegd worden, dat zij niet beantwoordden aan den wereldnaam hunner inzenders.

S 14.

KI 1Tabak en Sigaren

d\'iien. . . Kbm-:st M.viitin . . . Ilozeiidaal Bordeaux, (■oiulen .Medaille, iIamkkh amp; JIkkiis . . . quot;islcrwijk.

Bronzen . J. Jl. Duaijku .... Delft.

De Cummissic! hequot;Cl getracht erne eollectic ruwe tabak uit on/c Koloniën voor de expositie fe voi\'krijgen, doch de te/,waren aan quot;quot;ii zoodanige expositie veihondnn waren vele ; in de eerste plaats zonden de teidoongesl■ ilch■ tabaksplanten, om toonbaar te blijven, telkens moeten worden \\ernienwd. hotgeen groote kosten met zich zon brengen. Hot gevolg was, dat onze groothandel zich van expquot;Squot;eren onthield.

lgt;e vertegenwoordiging onzer ^igaronmakerij door drie lirma\'s .■•huid in hoegenaamd geen verhouding tol de go wichtige plaats, die deze ten onzent inneemt cn allerminst tot den omvang dien onze invoer in Bekri\' lieert. Jlet is work»dijk te betreuren, dat-bij eene industrie als deze, dii- toch vooral op den export is aangewezen, de meening schijnt, inuang gevonden te hebben, dut eene

expositie ......a land dal ondci haar beste afnemers telt;, vóórhaar

overbodig is.

-ocr page 57-

ANquot; quot;EK\'lt;KX»■■ ■\'■ Mkl \'kR I K AMHTKI{I)AM.

UIT DK

-ocr page 58-
-ocr page 59-

■I\'.)

In dc beliisling van tabak bij tien invoer in Helgiö is in don laats ton lijd ecti gowichtigo verandering gebruchfc, die zeker haren in\\loed op den invoer uit Nederland /.al doen gelden.

Bij \\V\' t van 17 April 189(1 werd in art. 3 S I do acrijns op de tabak^-ultnur aigeschatt. Euwe tabak uit hel liuittmland aangevoerd on gedroogdo inlandwhe bliiven aan een accijns van 1quot;gt; I\'its. do 11)0 Ki i. ondorworpen.

Kvfin-ens werden bij genoomdo wet de invoerrechten gewijzigd en wi\'1 /.i\'d verhoogd.

17 April IHüB vooiiKH^n

RuWt Tubal,\\ goHtripti (óc\'quot;gt;tlt;;). • 10O KG. 75 fres. en accijns 70 fres.

andon.....lnO .. ÖO...... 70 ..

Bi-rvklr Tahal;, sigaren en sigaroth -n 100 GOU 300

andere (prai-s) . . 1.00 120 70

Ingevolge deze regeling is de invoer van sigaren verminderd, tei wijl ilo aanbouw van tabak in België dooi\' .il-ebafling van den acrijns op tie eultuur z--\'\'!\' is toerronoineii. in 180quot;) werden 70.807,37:» i)lanti*n geoogst, in 1890 bedroeg hel aantal 91.724.07-.I planten.

Op don invoer in zijn geheel lx-eft, do nieuwe regoling nog uoen melkbaren In vlo d kunnen oclenen. Tegen 7,960.008 K(in |8(.ir., hi droeg de invoer in 1896 i),3ö7,O30 KG., en is dn \\ • nm ■ rd-a\'d mei I.:i97.322 K(i.

Uit Nederland betrok België:

Rmi\'i\' Tabak. Sifjann, enz. Totaal,

in 18!).quot;) 1.751,000 -KG, 3i).791 KCI. I.7\'S7.7\'.)3 KG

„ 181)6 . . 1.931.00:6 .. 23.9«3 ,. I,\'dril.os;:

In 1895 had do invoer een waarde van 2.433.000 fres.

1*96 ,. ,, „ „ „ 2.400,000 ,,

Do Uitvoer van ruwe tabak nit Ned.-rlandSjam dtts toe, terwijl do invoer van sigaren afnam, liet reeds aairgehaaldo Oonsulaii Ver lag zegt dienaangaande: „Hierbij (sigaren) had e ^ vorinlndering van invoer plaats- nit Nedei oid van ........... 5000 1\\(Mot bel

-ocr page 60-

50

i-, .vnv.-l in 1890 door Bolgiï .............

[Hini iiBi.2quot;:. Ki\'. |, r \'■v;i:!, ! ..... \'\' p(,i..i^-hc ninrkt \'/,i]ii \'1quot;

.................................

................

;:....... ua *• lt;«■» i»» *»»•

hl 1.lt; f\'« \'ntquot;™quot;\'1 quot;\' v s,v,S..A»i:»ii,i.

Xl.j.KIM.^AM\'- --——\'

K\';\'m , ,!.v. v. ■ :N:VO;.002

lluwr till-alv . ■ \'■

O .)( \\

Uibbcii mi pvni-^. quot; 1\' R.vNKHi.ik.

Si-aivn rit -gt;4,207 OOOOtTö

i gt;i s.if, üO\'.i 1

M.r:n\' t0 n . 10- v.9. V. N. AMKHIKA

H, :i0s,0V-gt;

lii■ ill i■!oak ■ NKUMK.

|\'\'u \\NKUI-IK

13,SIU \'7,

level.

•\'■•■in \' .\'U i - in 189t)/^lfgt; v.-n De . xpin t van 1quot; \'ft1*quot; 1

II Ü 1 1 7 K(

in 1S05 . • • • •

„ isor,

m l^W!) ■ • ■ 7o(l()() ,,

11 iJl\' K,\' il „i,.l in \'Aiquot; -

K11 ■. ti -■ a \'■iquot;-....... n quot;inistiquot; afzctgeigt;i«-l blyN\'-n.

. 11 zal i\' clH Voor ÓOW Inbak u ... •• — 4ti,.k ^.n.-n zien i i . «Ti gt;•\' ui wij onzon ui ■ quot;i1 1

r- lib n, \'I\' - \'\' .Iriikl-HlKlon :w riin is ■ mtlu \\lt; n. 1SIII\'. v:\\ll Ui\'quot; \'\'lm\'.....

-ocr page 61-

1)1 S 15.

Groep XL Weverijen en aanverwante takken van nijverheid.

Zilviwn Modaillo. \\rki:voorn amp; Van Cüanksbukuh. . Loiflen.

Groep XLI. Kleermakerij enz.

volle Vcnnelilinjr. ■. (\'■ Van Dkimmi-^en .... iiottcvdnm

Mot nitzoiKlofiii^ van tk- ^vengienoomde firma\'s hadden onze weverijen in Twente, de lakenindustrie te Tilliurg zu lionthouden van deelneming.

Ingevolge de wijzijiing in de cluss®catio der artikelen in de lioknselie statistiek on in de tarieven der douanen, is liet. niet mogelijk don invoer dezer industrieën niet dien in vorige jaren te vergelijk i\'ii.

S 16,

Groep XLII. Landbouw.

Zilveren Medaille, W.C. Visskr, Vissrr\'s Landbouwkaufc. Araslerdani

De exj.o,-ii ie van Visskk\'s landhouwkaiitoor te Anislordani, bestaande uit werktuigen in gebruik bij de zuivelbereiding, werktuigen voor den landbouw en eheniisehe producten, wnvierf\'drie zilvi ren modailles en wel in de klassen 42, I I, in de kl. en in de kl. 1.(gt;2, I6 i, en tw-o liron/\'ai medailles i\'. n in de kl. |;! en quot;(\'■n in kl. Iquot;)(.), r,2.

Op initiaiiet van hot. i\'agelijkseh B.-slnur »an het Noderlandseh l.andbeuw Cninib\' wendde, dis Nède.i\'lalldselie 1 i.egclering zicli in lie! bi -in van IS\'.iT tol de B( r-n-rlio K■orimr, nn-t de vraair, -t \\vlt; vonr do inb i nat lonale TeiitooristidliiiL\': te l\'.nisscl Icstenid, in r.i lgi\'\' \\aii uit Nederland zoude mogen worden ingevoerd en wederom teruggevoerd naar Nederland,- liet antwoord daarop luidde-, dat vooralsnog, zoolang het mond- mi klauwzeer in Nederianddieeisclil. ::een toi-siennning daartoe kon worden verleend, maar dal- wéllichl vóór Mei de ziekte zon zijn nu \'-i^eid en alsdan nadei hierover zonde Wonlen o \\i\'i\'wogen. Mond- en klauwzeer bleven beer .-lii-n. zoodal

-ocr page 62-

•■«ui li\' i pla» om in to zenden op de tijdelijke vvfjéstryden te Torvucron .-t1 \'ii gevolg kon worden gegrvuru

Het \'\'oiisiilnir Verslag z gl: aangaanilis den invoer van vee: De uil voer was onbeduidend, daarentegen was, doèr de weder-op\'-nslelling der greii/en vuur vi-gt;- nil Nederland, de Invoer bijna di \'\'inaal groot nis in IS95, zooals uit don Volgenden si nut blijkl Van ISH.quot;) 18\'.\'4 (10 jiü\'bn).

Invoer. i itvoer. Verschil. (; uiid\'leld: . . I!l,;jl;i 21-i:!quot;) 98s.7S

in 18!),quot;) .... 15.131 |()2 15.02\',)

1896 .... 111.057 325 110,733

Wiii de inzending van paarden betreft, het Maandschrift ..IJrf Paardquot; zi gt daarvan het volgende: Kla-se Duitsidn\', OosleiirijkseiH mi Nederliindsidie dekhengsten. Do eerste en tweede prijs werden in. - honden; de derde prijs, 1000 fr-.-s. en bron/on nn diiille, viel ten d\'-i-l jiiin Kniser Wilhelm van den fleer Gulim^; te tSpaarndannrifi--polder; de vierde prijs, 500 frcs. en bronzen nxeilaille, aan Nelson lil Van de v.^-i .-trging Dordrecht. Ook van de twee klassen Dnitsclie, * in \'eiirijk .«;hf en Noderlandsi he un-i n-\'-n, waai In \\vi ;tiig coruairrent ie wa-, kwamen enkele prij/nn aan do heei\'on s an hkn Bi i.-\'i to I laarlem en van (ii;i,ei;x.

^ 17

Groep XLIV Sportmateriëel.

Zil voren Mediiillc. M Mi:ijkb........De Bilt.

„ Vi:i;\\vi:i-i;i:n amp; Kok. . ... Amsterdam.

De rijtuigen van don Hoer Mkijer te De Bilt (17.) hadden in do uldeeluig gt.-on plaats meer gevonden on waren Ondergebracht in den vleimel t-\'gcnovor het „Balais de 1\'alimentationquot;.

Onze invoer van lijhugen in l ielgii\' is zeer gering, en bedraagt voor isnc, :gt;5,ol8 frc-. op den trnhoelen invoer van 3f)4.90() frcs.; :• i wi.: O- v.-u, I gt;fL\'i\'quot; naai NVderiand ITO.OBi fre-, bolooptoi.

deii gelièelen hit .oei v:itl lOL\'5!gt;l fro . voor dat jaar.

-ocr page 63-

Mof iiivoi\'rre.clil op rijtiiigi.Mi is 12 .lull 1895 van 10 pCi. o[) II\' iler waanle gelirar.lifc.

Di\' rijwiel- m uiachiiiufiigiick „de Ifiml quot;, di-r llccrou Van

(il.NK, i\' l\'T. BuL\'i\'MAN amp; (Jü.. Was h n sluik: do .•••lli^ OVi\'lillijN\'i\'lldtó va,n im\'ih aantal groote tabriofeén, die geneigd schenen te oxpo.sooren, doch zich hiler terugtrokken. De stand \'der labriek maaktr een zeer goeden indruk: deze inzending was pliten hiedediiiging.

Onze rijwielindustrie exjiortoen ze.-r woiiiig naar In 1MM3

bedroeg de invoer S,S.9-}0 frcs., terwijl Belgii\' bij oil\'s iniportecrde voor (jii.\'i.[)(;:! iVoèij oiigovlt;•(■))• de heill, van den gelii olen uitvoer |.-r hoogt»• \'.au 1.673.618 frcs. Ë\\r|t.ls voor do rijtuigen is hei recht van 10 op 12 |)0t. ad valorem uobïaeht.

S 18.

Groep IL. Visclivangst. Vischteelt.

Ei\'i lipluina . 11. IviivKHUT.........VlHardingen.

De met gröoto zori; sarnensesteide en ze^r vöjlc.li-e . xpositi.\' di\'i\' tinna 11. Kikkkut te Vlaardingeii l»i•stond uit een vorza.ineliiip: visriitiiig in gohruik bij de haring- en kaholjouwvi-si herij, uil vor-si hiilende verj)akkingi;n, kui|ieivgeiv iM-lia)), inodelli\'ii van i en hoeker bij de haringvitfigst in gehrnik van 17;!\') - Issf) en van een loggvr in ge.bruik van 1H75 al\'tot héden.

De invuei\' van visch uit Nedfiiiand is zn-r l-i-lnnurijk; zooals men uit de v»ilgende cijfers ziet, voorzien wij België behalve wal di\' verdüui\'zatttnde visch in tnissen, enz. jiatigaal bijna nitsluitortd van dii voedingsmiddol; e n der weinigen die niet mei i n hoog invoerrecht zijn helast.

pe gohei\'le invoer, die weinig toe of alm\' int, bedraagt: in IS\'IT) t\'i.iiSl.itsO K(i. ti-i wa.-irtl-- va a ! Ii\'iö.O\'h i te IS\'.\'(5 D\'i 72 I.87S „ „ .. :M .POU.OOO

Daarvan Beel\'l Nederland ingevoerd:

in Is.\'C) ;gt;5.125.000 Kii. ter waarde van 11 J-Vi.OOO te

-ocr page 64-

ni

hi iiivuri uit i:inquot;l s|»litsl - I\' ll in ilc vulgomlo k-i.lrn^un,

\\,t\'iquot;gi!lekèti mot den gelioi\'ltsn invncr:

Ni:i\'i i.i.ami, Totaai.invokh.

Kti. lis. Ktr. IVs.

O\'■-iter.-..... 720.63$ 72\').(t:J2 1.272.0\'.gt;8 1.272 008

M.....ijko 21.271.07(5 2 07S.n;;5 21.282.244 2.07(.).r)M

H u ml;.....ti..\'14-7.]gt;..quot;gt; 1.2(50.437 10.047.S7() 2.180..quot;gt;70

Vf.rdiuir/.auuuli\' in

lm \'ii, ilou/m rii/,. (5.•)].\'! 7..gt;)-i (502.110 SO(5.81;!

Andere .... (5.77.!.121 i;.7 73 1 24 11.(520,511 14.020.7)11

Iv nc vitrgriijkiiig \\;in dun iiivurr uit Xwlerlaiul inet din van vi-ri gt; J.-uvn i- nirt mi ••.•■•lijk. tia:ir door dr imitste wijziging der i ui ■■■. iin, waarliij dr vm\'diuuv.aanuli- viscli mol lopCI.. ol\' 12p(\'i.ad v.dcr.rm W\'i\'d Oelast, in de statisti\'-k oen andere classilii-atio is ingeviji\'rd. in liet algéin\'u.di kan men zeggen, dat onze invoer stationair blijft.

in \\vr_Hijking \\\'an onzen im|)orl in Belgi\' is de export van-ilaai\' n i ir X\' ii ii-uid -nng. In IsOii bcdro-\'g dcz-- 350.000 IvO. ter waarde \\an 250.000 (Vs

S 19

Groep L1V Handel

(irand l\'ri.x. . Maai • happij tol É.xploitati- van

Siaais-Lioorwi\'gcti......IMrecht.

Iv-n Diplmii.i . . Kun. N\'-d, .Stiipnivaarfcmaal schappij

Zei L-ind.........Vli.-sing\' ii.

\'■iiiid\'-n Mt\'dailln. J. II. ük Iji - ^...... . Amsterdam.

lloll. IJzeiri\'ii .8porir\\vegnia;it-:(;lia])[iij

i)e Maat \'-liappij tijt iixpl. van S.S. lia.d in saaccinging nid Ivm. N\' il. SiilónOquot;üitmaat-ii hapjii.! lt;-11 df Mij. /,1 i land aan den i .\'.\'i . :• ! X lè) i-tfid-\'-lii Al--- • !•!!•.? f.,-n paviljoeji geplaatst, ten uinde daar inlii litingeji aangaand\' reisrouten en goederen verkeer to

-ocr page 65-

ver,strekken. Het ^i\'houwije Vonudg -liet miilileiipmii der fnijade en slool zich in htijl en kleur ^olierl bij ile dc-coml-\'K! (Jït aftlooUiig aan.

Do II. IJ. o. M. had em gebouwtje in (jon tuin, dm ook ijmir de fraaie irgelpanet\'l\'ai der Platefslbakkerij „iiu/\'idmr.e,\'\' dé aaiuiai-ht lrok.

Ter opluistering hadden de Stoomvaart-Maal.scdiappij Nederland en de l\'akei vaartnia:i.l.«-h:ippij inodelirii haver booten afgestaan;

De Mereiiure\'i\'le dei1 hnna Dv Bes- v wvrd iu de/.\'\' afdeeüng met goud bekroond.

S 20

Groep LV. Koloniën.

Hei- i\'oiir, . I\'arak in Salak Tlii-.-oiuh-rii\'-inin:\'

1\'. A. i.. ie; (ijii\'i i ! i:i5, lid der tlnrij. Anislrrdain. diaiid l\'ri.\\ . • Xi\'dorlandselidndi-i ho llaiidolsbaDk (iondiii Modal lb ■. lava--\'he Huseh-iilxi^ Ma.-itsi-happij,

voorle i\'ii P. Buwawia amp; CIo.

Zilveren „ i loll. \'1\'lieo Import Cie......

l)c afdeeling koloniën was door de al/.niai\' ilijko expnsitle van don (.\'uiiuHsiaai !•« ïoi \\ ucron op doze tenfoonsielling ze(^rb(gt;la.tigriik. To meer waarde heeft de liöogo bokroninu:, toegeken| aan «t ver zaïiH\'liiig Indische prudin-üïli, ehinino, indigo, .^om, kul\'lio. gt;-inkor, door de Xed.-lnd. 1 i mdol bank te Am o rd^m inge/.onden.

In vta\'i\'.elijking nn-t don invoer uit Hnge.lseh-lndiö — in isyC) 50.228.001) fre . (in IS\'.);! 71.ol2.000 fivs. cu in |so:,k;,, (mu iiv

is do dii\' Cto invoor uit onze\' bezilitingeii in Indio, bebalye van siükor, ia bilk, koi\'lir. zeer geiinK eu bc\'dioci: vixir ISOO ij.osj.ss] fn s.

Van onk( le di r l)ovengenoenido produe.ton nio.\'gt; pj,.)- ,, n ,11 ander aangaande den rei ld; trerks^tien invoer uit on/.i O.-I. lie-zittinL;i,n in Helua■ volgen.

Do invoor \\an koffie, N\\aar\\\'aii onucbraud 10 fre,-. en gebrand l-i fii\' , d\' loo Kii. v. irdl \'jehi\'A\'èh, be liaai-O vi\';»r Isunuit Me l.-liidji 1 07\'r.;J81 Kr. loi waarde van iV- . Uil X- lot land werd

-ocr page 66-

. Mgt;

iim-vn -rd (),75U.7JO K\' J. I:lt;t \\v;i:ii-.h- v.-iu I I [.0-quot;gt;(5 iViin Isih; !■ .fii y.4i\')7.0()Ö Kil. In 1895, waarvan dquot; \\v;i:iriU\' was 7.5)74.000 d\'- i-\'jiH-urn ut i.s hiuF Brazilitquot;-, dub in iöi.Ki 10,061 97(1 Ku.

iiih i-en waarde van 22.923.230 fn . imporleerdo.

In Belui\'quot; wiirlfc Verbruikt s.030.7-18 K(l. ruwerielmih r, \\\\aarvan in onze koloni\'-n l\'-\'.-I.) zijn u»!»-\' uu . .-rd 5,021.528 KIT. Dp die uil. N\'i\'d.-lndir- afk-mustiu, v-)!_\'i de iv^yptisclic suiker nu;i. 1.285.2(59 K(i. Onder de landen die ruwe suikerinvneron (ötik booivvorbelsuiker) li.u\'Liiquot;\'-rt X.\'d.-Indië nv-l 3.1 |n.212 Klt; i,. ter waai\'de van 1.207.7s-. In ,, dr. ge.heelo inv--x wlt;irdl in diquot; rubji\'.-k li-Tijr.-rd óp 9.y5s.,,i48 Kd. De rnWe rietsuiker is onderwtH\'jjen aan ren accijns. \\ ai ir-erende I ■ ii.-n êii en 30 [re-, pur 100 !lt;(),, doc)i is vrij van in\\qerrtHhb.

Van gpccerijni nuiskaatuoten, kruidnauolen, peiier voorziet N1 di-riand Belui1quot;\' voor (-.-n uroofc deel. Van den uehti-leïl invo. i van •••gt;\'gt;,() 13 (\'re-, levert iS\'-derlönd ter waarde van 2S2.s 15 Ire-, en X\'-d.-lodië voor 60.046 Ircs., en overlrefl hlerfiiodf- den invijli van ialu-land ter waarde van 22.589 fres. Uij d\'-u invor is e.-n n gt;-ht van 15 pCt. der waarde versi-liuldiU\'l.

Aan 77/i ■ w rdt uit Nederland u- inporti-rd 7«gt;37 K(gt;. i r waai\'d-- va. 14.77s IV.-.-t( \' \\vi,il d.-l oiaalinvni-r 59.098 Kd.d.edraaul, uaarvau (\'iiiii:i 25S(\' Kc. en 1m .-id 1!».lol KO. lev.-ivn. Hel i\'\'! hi op 1 in i onl.-uius i:\'U\'--\':iiaft; hel b-droe^ UO IVi s |. r 100 Kd.

Béliaivo door de in Lerens,- ui te verzatnelintr iiroducten der N\' l.-ind. Ila.ndids!)atik war-mi onze 1gt; zittingen véfteu^Èwoordigd doer e ai-- Inzending ej itilnut d r .hu isclie Bosdi-,Ex[)loil,a,tie \\laal-e|ia|\'pij I-, \\insterdain, l.)ez. ha l zitdi niet do nieubelinakers II- 1- J.\\N--;ie-\' iV Zoni;:, t.e Ainra.•rdain v- r-aaan en deze haddtai nit het fraaie hard\'- hout ■ ai aaneublenr-ut ne-i Éi\'d-iinnii.a\'ing vervaardigd. Inu\'-voerd Wordt. dlt;Iiom -oorl in België neg nr-t.

-ocr page 67-

1\\

S 1. Handelsverkeer.

Wij hebbon gomeend in de vciomigaande beschrijving der verschillende groepen, waarin inzendingen uit Nederland voorkwamcu. ook een en ander mede te deden, aangaande ons handelsverkeer met België niet van belang ontbloot was. In het volgende willen wij nog eenige overzichten geven, waarvan het handelswrkeer der heide landen in zijn geheel het onderwerp zijn zal.

Volgens de Ncdeiiandsche .Statistiek bedraagt de totaal uitvoer nit Nederland (uit het vrije verkeer) in 1895 ƒ 1,1T8,07\'.Mgt;87, ii: 1*9\') /1,337,449,863. Bij vergelijking der cijfers dor beide jaren blijkt dat de uitvoer met ruim 13.33 pCt. is vermeerderd van 189-1 op 1896.

De invoer (tot verbruik) is niet. in die mate toegenlt;pen: In 1895 werd ingevoerd voot /1,443,839,400, in 1896 voor ƒ 1 ,(gt;34:,930,703. Eene vermeerdering van den invoer t. v. met 18.23 pCt.

Wij laten hier een staat volgen waarin de rijken — de zes voornaamste — zijn gerangschikt naar den omvang, dien hot handels-verkeer bij den invoer en uitvoer met die rijken bereikt.

Handel van Nederland met de voorniiainste ItijkiMi.

Invoke tot verbruik. Uitvoek uit hkt vhuk vkrkeer.

(millioen gulden). (inillioen gulden).

1895. 1896. 1895. 1890.

1. Pruisen......272.4 278.7 I. Pruisen......175.3

2. «Jroot Ürittannie . 238.2 255.7 2. O root Brittannie . 2ii7.7 290.2

3. Java en verdere

O. I. Bezittingen. 202.4 239.2 3. België.......154.2 164.0

4. Üusiand ...... 198.2 223.4 4. Java enz............52.0 52.8

5. België.......166.1 171.1 5. V.S.V. N.Amerika. 37.5 46.5

6. V.8.V.N.Amerika. 110.9 166.8 6. Frankrijk..........15.2 23.4

Zooals uit het bovenstaande overzicht blijkt, neemt België onder de rijken waarheen wij exporteeren de derde plaat h in — onze uitvoer u. h. v. v. naar I Wtlgic is 13.1 $Ct. van den gehedje-n uitvoer -

-ocr page 68-

quot;is

en onder de njkon die bij ons invoeren de vijfde, en is het bedrag van den invoer uit België in is;»» 11.5 pCt. van den geheelen invoer. Volgens deze cijfers overtreft de invoer van België- naar Nederland, den uitvoer van Nederland naar België met 10.1 nüllioen gulden, terwijl de Belgische statistiek juist liet tegendeel aanwijst. Deze geeft aan; het totaal van den invoer (commerce special) uit Nederland in België is 176.7 millioen fn.s. terwijl de uitvoer uit België naar Nederland bedraagt 171.2 millioen fn.s.. de invoer overtreft dus den uitvoer met 5.5 millioen frcs. of met H pCt. Volgens de Ned. statistiek overtreft de invoer uit België naar Nederland den uitvoer uit Nederland naar België.

Het volgende overzicht geeft de plaats aan die Nederland inneemt onder de zes voornaamste rijken, gerangschikt naar den omvang van hunnen invoer in België-, en den uitvoer dien België daarheen heeft.

Kanilel van Uelgië met d»- voornuam.ste rijken IVM»

Invoer tot verbruik. Uitvokh nr het vrije vebkkkr.

(niillioen frcs.) (millioen frcs )

1

Frankrijk.....

310.0

1 Duitschland ....

327.

9

O

iu

Duitschland....

215.8

2 Gr. Brittannië . . .

291,

.)

3

Gr. Brittannië . . .

205.0

3 Frankrijk.....

■ 287.

5

4

Nederland ....

11 ti.7

4 Nederland ....

171.

o

5

V. ft. v. N. Amerika

173.0

5 V. S. v. N. Amerika

48,

.1)

0

Rumenië.....

128.5

0 Brazilië-.....

37,

,4

Nederland neemt dus in beide rubrieken de vierde plaats in. De totaalinvoer uit Nedcrlaml bedroeg in 1^95 174.t) millioen tres. tegen 176,7 millioen in 1896 en is dus met 2,1 millioen frcs., of wel 1 pCt. op 1895 toegenomen. (Wij zagen reeds boven dat de Nederlandsche Statistiek een vermeerdering van 155,2 op 104,0 millioen gulden van 1895 op 1890 voor den uitvoer naar België aangeeft; een vermeerdering dus van 9,8 millioen gulden). 1gt; vermeerdering van dei-invoer in 1890 had plaats vooral van vee, granen, beetwortelen, most, drogerijen, cacao etc., terwijl vermindering ondervonden: boter en margarine, gist, geweven goederen, ehemische producten, paarden, koffie etc.

Wii laten hilt;-r een overzicht vohien van die goederen welke

-ocr page 69-

5! I

voornamelijk door ons in België worden ingevoerd, vergeleken over 185)5—96, gerangschikt naar de waarde van den invoer in 1896.

Invoer tot verbruik uit Nt1 (Ierland in

Volgn.

BENAM1N(! DER GOEDERENquot;.

185)6. 185).quot;). Millioen f\'rcs.

1.

Hoornvee.........

27.8

1 1.4

Yisch..........

11.7

3.

10.4

13.6

4.

10.3

7.7

i (Jroenton,

5.

Voedingsmidd.^wfappo\'ün\' , .

9.8

j rijst, zout,

\' eieren, govogoit-o.

6.

Planten en plantaardige stoffen .

9.3

6.1

7.

Mineralen.........

8.—

7.8

8.

Verduurzaamde levensmidd. . .

8.4

waaronder begrepen kaas. . .

6.7

H.7

i Vlas,

lt;).

Grondstoffen voor de weverij : hennep.

8.4

10.1

f katoen.

10.

Koffie..........

6.7

7.9

11.

Beetwortelen........

5.8

3.8

12.

Hou t............

5.2

5.2

18.

Veevoeder (récoltes et fourrages)

4.6

2.7

14.

Huiden..........

3.2

4.3

15.

2.4

2.4

16.

Hars en aardpek......

2.4

3.5

17.

Mest...........

2.4

1.8

18.

Drogerijen.........

2.2

1.()

19.

Paarden ..........

2.1

3.3

20.

Chemischo producten.....

1.9

3.3

Do totaahdhoer naar Nederland uit lïolgi\'quot;\' Ix\'droeg in 185trgt; 1(35,0 millioen fn-.s,, in 185)G 171 ; eon venneerdoring dus van 6,2 millioen of 4 pCt, in vergelijking van 185)5. Terwijl de invoer

-ocr page 70-

(iO

in Belgif uit Nederland met 1 pCt. toenam, vermeerderde de uitvoer van België naai Nederland in hetzelfde tijdperk met 4 pCt. Ver-moerdering deden zich voor bij steen, metalen, linnen, geraffineerde suiker, machines, etc.; verminderingen bij ruwe suiker, voedingsmiddelen (rijst), drukwerk etc.

Het volgende overzicht geeft de artikelen welke België voornamelijk naar Nederland uitvoert, in 1895 —1896, gerangschikt naaide waarde van den uitvoer uit België in 1896.

I itvocr ii li. v v. van ItHgië naar Netlerland

3896. ] 895.

BEN AMINO DER GOEDEREN.

Millioen fres.

1.

. * taai, k\' per, tin, ijzer, i /ink, io.„|

27. —

22.r)

• gt;

• .) •»,

. \\ meoi

( «ranen . ......

t granen

Oanai..........

1 17.4

10.4

, M i

4.

, I,

Oeweven goederen, linnen, jute,

ziide, enz.........

Huiden, ruw, gelooid, bewerkt. .

9. — 8.9

7.1

(gt;,

Steen...........

8.7

7,4

7.

Suiker, ruw en geraffineerd . . .

8.7

11.2

s.

Plantaardige stoften en planten .

s.c.

8.1

(i.

Mineralen, ruw.......

7.2

7.2

10. 12.

Aardew\' rk. steen, enz. , . , , Machines, spooru • grijtuig\'-n, enz,. Chemische proöucb\'n.....

6.0

6.5 6.3

4,2 6,9 6.5

18.

steenkolen.........

6.1

5.5

14.

Orondstoflen voor de weverij .

4.-

2.3

ir,.

(«laswerk, spiegel, venster en a, .

3.4

2.7

16.

Mest............

\'i 3. —

2.9

17,

Papier..........

2.7

■ ) .)

IN.

2,. -

1!».

2 2

1.7

20.

Hars en aardpek, petr, geraffin. .

1,8

1,4

-ocr page 71-

S 2. Er on nou.

Bijna uiLsluiboiul zijn dc tiMMLieliaaide l»quot;Ira^-n omIIlmiiI a.iii In-I; „\'r.ibloiii al du Oumlilorri\' dü la, 15.-lgiquo uvr.-. los payrf

\'•InuifJCiTs. immknt l\'anuiv IS\'.)0quot;. llit-r mi daar zijn (quot;ik Vfriimld dn cyUrs, ontloond aan dn Xuk-rlandsdiM „Stati.stiok van don in-, uit i\'ii doorvoor u\'oduivndo hol jaar 18U6quot;, wolko aainm^rkolijk verschillen van «lo lii\'l.ui^oho, waar hot bobrcl\'D hob handölsvmkeor InsM-tu\'ii du boide rijken. £tj hcido sbatisbioken \\\'^don wamp;on nota. aangaando de juistheid on den aard dn- osvon oijlOis. welke tevens de oor/a,ak dlt; r afwijkingen In de .statistieken der heide lijken bevat. L)r Ni d rland.-rhr Stalisbiek iiegb op pai:. XXill; „iiij ilen invoer en uitvoei te lande en langs rivieren en kanalen is altijd liet öngrenzende Rijk. pis België of Pruisen, als land van horkoinst of besbeniining ^enonien. (ioodoreö por spoor ingevoerd, door- of uitgnvcMn\'d naaiquot; Frankrijk zijn dm begrepen in de cijlbrs betreffende llelglë.quot; De 1 Belgische Statistiek deelt oj) lgt;ag. Vill, na ÖV\'do moeilijkheid om liet land van herkonisb ol van h(\'.s|i■!nnriloi tn bepalen te lieliben uitgeweid, iriedo : „II ne taut done pas perdre do vue que les relations conimereiahw mlir la 1)\'\'i_;ii|ui\' et ri iiain- pays r-trangers peuvont lt; tiv gins on moins iiiiisidorahlcs que li\'• rindiquent les rele\\i s de la douane. Ainsi des inipprbabinns et (k:s exporkitions par tern; fle et par i\'Antrielie el la Suisse peuvont avoir eté puriees an eonqdo de l\'Ass,M-iatiun cnininereiale Allemande. l)e memo, le oompto de la Francti pont edihpronclrc uno pari ie do nobre inonveniont céiniliorcial par ierre avee l\'Kspagne, I\'liaho, el la yuisse.quot; De eijfer- der beide Statis l-iekon geven derhalve ge# juist beeld van het handelsverkeer van Nederland \'of België mei de aangrenzende rijken, omdat In dio c-.ijlbrs hedragon zijn opgonoinen van goquot; leren t- leind v®r of afkomstig nil rijken, welke door de aangrenzende landen doorvoeren. Op de/.t wijze laat hel zich verklarenj dat de oijf r- dei Xeilerlandsi ho Stat is riek zon/,eer afwijken van die dor B^loa-che. ZO\' mis wij r(\'ds opmerkten, voort Belgitquot;, vot.\'on- de Xodorlaiolselie slat is( lek. voor 10 millieen euldon meur in Nederland in dan Nederland in Belui-\',

-ocr page 72-

1„.|, ............. .1. quot;T

inv,»r u, l\'.ti. \'li\'quot;

lllin llvs, .ivnln 11. Iquot; l-\'lquot;\'®quot; \'!\' •

(,„i aa,„„.-,kl4i,k. Wi,, kaquot; ^

i.K r. \'üiquot; ii.ui\'.r ......... h-\' \'f1,1\'-quot;quot; : . \'t.

. , om.i-it in \'1\'\' boilragen, door «!lt;■

hf i\'io nikm ii, quot;ii» ■

--im)i-■(ifk gc-evti oii\'lfiquot; quot;\'00.r {commrc- spmal) \'•quot;« -

v Irrhnnl \\vl uokI.uvu bi^laraü naar amhru lanaon,

naar ïsciu) umd. \\\\u iquot;1quot;quot; \' ., , , ■

Ni iU\'iland, zuUi\'il zijn quot;II.-quot;quot;1»quot;quot;. . quot;

„,.„„.1 ......... lumr m .\'■*■«« » *\'***\'

mm**, ....... oii\'i\'quot; \'tequot;

V,In \'!\'■ ivi^iscl,quot; «ttrtMW Jquot;i 11\'

............I-\' \'iquot;quot;\' i:«uHt!\' -quot;quot;\'\'quot;r; T ^

i. .li, en l\'i iiikriik. Ftic.nmïde li«bb.lt;-!ii.?wg

Ill Ifof, l\',!\' \'\'Isiiic bti.lt-lsiiU k 111

du nii-b wilk\'-n zoKgon, dal •!- gt;Ul. In -

jnist\'-r zijn, dan di ■ der N-U-rbud-d.-, ■quot;

■ven moor dan een zoer rulatief juist b.-W •

luidon

in hrf. quot;.quot;\'quot;iquot;!\' .quot;val 1quot;quot; ......... ..................va,, N\'-\'l \' 1.quot; gt;

ri| ,,, U.lavtkoiyk j,,,quot;!quot;,\' zi,,. \'lquot;quot; \'i\'\'

................ \'1quot; B\'teis-l,quot; .I\'- .......

................. t»\'-« ..............................

otvel\'-.st, kumini wij niet: 1quot; \' M-dei-lori, . .

Wniir eiifT. ........... zijn L ■U-d., t.nzij hn «•^n.-lvl ^i-

,,, i,i w \'Ml, inv.quot;T .Ot V\' li,ruik (. \'innimv, h,..-. ml) gt;\'1 ui v» i gt;gt;\' l,(.t vrij.\' vek\'. r (nmim.\'ivr .i.rciai) bciofl-l.

^ 3 Deelneming cn resultaten.

,lt. ti, dor t-ih-i hobbon wij reeds a-.ini.-fliiiu\'

,n i/n licrhaiiMtdijk- quot;p 1\' Hink.au cd

,,r ;nidfirn lak xau nijv\'rl. id riioi, in verboudtu. .iond lol

n

-ocr page 73-

p wichl iii\'\' plajits »Uo (te/.o in bel, liatidelsvei\'ki ii\' mot fii-lgi»quot; innam, int gekll nubumiijk ook van de iltvliiHrniii}.; van Nwlorlantl in luiai gniuiul. Waar Jandfn als (i ist •-nrijk. Ilongui\'lj©, Spanje en Zwit.sgt;Tlault;l vvior invoer in li •IgR\' vonv U\'-hl r staat (Oostenrijk (3.2 mill., Spa^ijo 22.0 inill., Zwitserland ö,\'.) mill.) bij dim van Ninlcrlaiid, liet noodig oordeelden, hetzij oftb iöol, bellij ten govolg.-. van parl.ic.ulior initiatiel\' te B|iissel niet achter te blijven, vraagt men zich al\' wat wel onze industrieölen het standpunli dor Uogoering berustte op ante-redenten — in den beginne zoo deed aarzelen. Door hen zelf werd hierop ton antwoord gegeven, dat hu de Regeering zich onthield er toch niets van een Neder), mdsehe al\'docling terecht kon komen en de deelneming w-l zond- kosten, veiorts dat de lentoonstellingen elkaar te spoi.\'dig lt;ipvlt;gt;lgdiüi een bezwaar dat reeds in tsTe naar aanleiding der ten toon stelling- te Philadelidiia werd geuit, maar meestal sclieen allen de i\'XpMsitie te parijs in 1900 voor tez\\vev.-n, waar zoeab bet heette di\'elnemin j: om niet zou zijn! Wel

meenen wij dat het wegblijven van velen moot worden geweten aan de tariefregolin.r hij wet van 12 April 1895 en volgende door den Kelglscbon Wetgev(;r ingeveerd, waarhij artikelen als boter, margarine, verduurzaamde levensmiddelen, gist., gedistilleerd, ze» p, sigaren, gew»•ven goodemi, di;els zwaarder en dikwijls zeer veel zwaarder b. v. sigaren \\an ;!nO Op HOO livs, de 100 K(l. dééls voor \'t (,\'eisl werden belast bij dén invoer. Onder deze. artikelen zijn er die voor o»:ii \'/,(■\'\'V groot gode»)lto uit Nederland in België werden ingevoerd en nu valt bet niet te ontkennen dat de lust om in België deze artikelen ten toon te stellen al z.ee.r gering iihm sl zijn. Doch van de indu tri»-lt;quot;11 voor w.-llo- de/e ii-den niel g(jld wier invoer in B»:lgi»\' aanzienlijk is en wier g»M!deri\'ii ni» i belast zijn bij den invoer hadden eenievn het, evemnin n».»»jilig geae-ht hun ariikelen l.quot;n toon té stellen. Om b.v. de ;• 1 ijrsel-hiilust:ii( tó no»\'inen. Van »le ongeveer .s millin-n l\\»i. .stijfsel die in l.syt» in België wei\'deii in^evocnl, levert N\'(!deiiagt;iiil I rnillioen Kit. Van »le 0.-i millloen KG. kan:- loveit; Ned\'iland 5.(5 nnllioeu K(i,, (K;eis betaalt 12 l\'n s. de 100 Klt;hij di-n inVquot;quot;r). Olii\' oivi vlt;quot;•(■••n wij in SOO.OOO K\'O. Ook deze n iikeh-n waren ni»d in dt alil»\' liir.\'aanwezi .

-ocr page 74-

(.\'it mercantiel tKgt;«|gt;uiïl \\v;is de afwozighoiil van do Icvcns-mi\'ltlolon ic holrcinvii, -1 ich het aitoiiijk Oer .afVIci linj; licdï (.-rztrki-r ni\'-t lgt;ij V\'■licm.\'ii; De voorÊiacng-clcn onzer kun.stiiiüusiric aatólc werk, zilvoreu en ^oiulou werken, tjipijtoft\', nirubelcti, gesmrod ijzyr, l\'. drov.n zilvi\'i-, scliil\'ii-rw-rk voMoeii op ei-n tentoonsioiling betei\' da a margarine, gist. boi r en kaas.

De uitkomst..11 die de pleelnemiiig te Hnisscl voor do inzeitders heeft Qfiireloverd 11:1 te .•aan. blijft steeds mueiolijk. Het konil; ons voor dal velen vnn een tentötÉistèllhig Ie /■•er onnijftdcllijke uilkoinsten vcrvvacti^tu en uit het o^g vniieztii, dat een ten-toönKtoliing voor hen eon middel van imhlicitcit moei zijn, waarvan do uitwerking liet beste Ie Vef-relijken is mot die. welke eene atmotiee Ir • ft. liet is om- / quot;bleken, dat inzcaiders die mei hunne exjuMtiquot; alochts bedoeld hadden onze nijverheid to rojtfe-enteeren, in iaat zijn gewei:-it niotiwe ({••bouch- ■. ook in andere landen dan Bej-.\'i\'quot;\'. v...ir hunne waren te ontsluiten. Voorts komt heb ons voor, dat dquot; a inzeiiderB, die met oofdcol en smaak geexjios\' erd hadden, resultaten waren te bereiken, en ook bereikt werden, maai dat velen door het a l\'abandon laten hunner ótajfgo of door een gebrekkige wijze van exposeeiv.n, zich van den beginne de kans op ennig sut/ees hadden afgesneden.

Doeh bij de oj) nnunng iter vurscliillende Ihetoreu die een ■ ,.;nluelt;\'l siagiiii onmö;:eiijk maken, mogen wij zeker hier niet ver -■el,. ii; de repruh ntatie. Hieronder zijn to verstaan do persunoii di(-de ijelangon dor afwezige inzenders vortogoÉWoórdigen. sleebt-eiikolo inzenders vonden het noedig hiervan werk te maken. Hoven-dien was de keuze van velen nog buiteiigówoon ongelukkig. Het komt tins voor dat hei gebrek aan organisatie onzer induslrit en bi rijven, zo .ah tie Fransebt n die in hun ..syndicats profos Lionelsquot; bezitten, mede hiffvaT) de oorzaak is. (leen samenwerking onder de exposanten, geen collectieve inzendingen, en dientengevolge slechte of in \'t geheel geen veciegenwoordiging welke voor den enkelen inzender, eie niet .1- \' ui\'inaakl \'eetjer colloctiviteit, meeslal ta kquot;.- i i.iMu i-! Wanneer men daarmede wrueiijkl de n stal van Im-tnmwbafe (iersonon dien tie Fmtise.he industrie zich gevormd heeft,

-ocr page 75-
-ocr page 76-
-ocr page 77-

dan verwnndert nun zich eignidijk niet nu\'T ()\\cr de dccciiiirgt; waarovttr N\'dciiandsidir oxpDsanten iiH i ncn b» moeten klauon,

Wij willen hier öpg vermelden dat na alluop dor TentooriJ-itelling ons door vi i .-ehilleiul\' ï)idusfcri(\'Olen i-- vorklnurd, dal. t hun achlora! speel niet te hebben deelgenomen.

Met den Katalogns der afdeeling vornif dit Vei\'slag do geschiedenis der N\'oderlamiscJie aliieidiiiL\'. op de Wereldteidoonstclliiig ie Brussel in 1897.

Indien de vermelding der cijfers van het handelsverkeer mei België bij de verschillende goederen, die door Nederland aldaar vorden ingevoerd, den handel ol\' de industrie van nut mochten zijn. is daarmede hel denkbeeld, dat bij de vermelding voorzat, verwezenlijkt. Wij zijn overtuigd van do onvollediglieid waarmede dit geschied is. Een onderzoek naar de prijzen der dem andere rij kon ingevoerde goederen, der grondstoffen, en de hoogte der arbeids-Ioenen zou ons té ver gevoerd hebben.

Hel zij ons veroorloofd op deze pla ns onzen welgemeendeii dank uit te spreken aan hen. die door on- gedane vnuen aangaandi afzet, concurrentie, invoerrecht hunner liederen in België, zoo bereidwillig hebben beantwoord en ons zoodoende hebben gesteund bij de samenstelling van dit verslag.

A; Secrdaris der Coninii*fiie lot heharlifiiiifj der brlnrir/cn der Kudt rl. Jnsendr.rs lt;lt;/gt; dj Wiri\'.ldltniloiiii dcJUny h Bru -/ /.SO/\',

Jhr. Mr. K. J S(11\') 111%l!

A gt;e i laueui, Jnm IS\'.is,

-ocr page 78-

BIJLAGE

hhk roningi:n

Tu; gt;.. !lt;! Ml AAN

Collaborateurs en Coöperateurs.

COLLABORATEURS A. Ecrediploma.

\'■ ( l MPEUS, Arcliitc-f, Amstiiimiam. • •Itrninissiè tfi\' iHihartiirini; der bèlangcii der Nrdcii. Inzi\'iidiis.

B. Diploma der gouden medaille.

I. Dr. P. J. KA I\'S KR, 1, ckn, V\'mliual\' ur van V Rijks ze^instrumonlion.

Dopartoinont van murine.

liK\'\'lt;)MTK Jixivr liiouiT iV LAiMiiniKiiK. IJI-lit.

O KI\'Hl!.MA NB ■ Jngt; -.vr Ti! gt; r amp; LAi;niM\'jii:i;i;, Di\'i.i-\'i.

\'■ II. K I I VAN DUF.KKN W DIIiA.NI) amp; ( I i\'i i T I KI; HA M,

C. Diploma der zilveren medaille.

1 s. BKXK Joost ïhooi r ^ l/ABOticiii:ui-;, JJki.kt. I. M. \\ IBHCR .Ikigt;st I\'kooft amp; ],Aiinirc;ii])j;i,i.\'t.

II IIERMANI s 11. K. .Iansi;\\ A*. Xunkn, Avstkijkam.

1. R. Vos VAN 11AVEB \\TK II. K. Jansen amp;Zom:n, amstmui.am.

\'AN WIND 11 ZN. II K Ovj.vd Jr., Kottkrdam.

\'*■ \' In 11A A N M: li .\'i iV 1,1:11 ln, A MS 11:1; dam

\'• Mr; II. SKE( i RUS dk B(Vn i amp; Lki.itkn, Amstiiisuam.

s- ■ \'KI 1 jgt; sl R\' KJ 1). amp; VI. (i 1,1 iiiTi:-- (I 1 ; !;!; ) Wl.sTZAAN.

1 -\'\'dl.SA \\[. Id\'i •! Hl - lil I.SI\'KAMI\' amp; Zoon amp; Mul,UN. I !i i\'l 1 i:i:l) A M.

Iquot;. KIKT VAN OdA\'OühHN Ki.v.n H. Hui,.. Amsterdam.

D. Diploma der bronzen medaille.

\' \' 1 \'• ^\'N\' ^\' N i\'.i i . Mautin. lins: niia ai.

-ocr page 79-

C O Ö P E U A T E U R S.

A. Diploma der zilueren medaille.

.1011. STKÜK - n. Kikkkkt, Vi.aaui.im.i\'n

B. Diploma der bronzen medaille.

JOÏIANNIOS KAlTKrX - J. J. Mki.ikr, AmwkiïOam.

CORXELIH LUIT J. J. MKI.HCH, Amstuidam.

p. VI\'UiriAOEK .T«»nT Tuookt amp; I.Ar.on iii:n;, ])i;i,rr,

li. T. BA UTKl.SM A N 11. F. .Ianhbn amp; Zonkn, A.mm f.kdam.

W. B. Ü O KB AS 11. F. Jassen amp; Zonks, Amsterdam.

F. M, 11 KM MEK FN 11. P. Janskn amp; Zoxi\'.x, Amstkiiham

(iKHRIT BLAUW Vi nnootsi hap Vr.i;wi:i;. Kiiommimk.

ERNEST MAKS VIINN. .-r-niAi\' VCUWKK, Khomjiknii:

IIKNDKJK KNTGEL D amp;■ M. Gkwith (Giasii.), Wi:.-t/,a.\\n.

1). A M. Ghootcs (Cnr.ii.), W\'kst/.aan.

J. IK MK1.LMAK -K. C, DK HAAN Al: II\', N no KI» AM JAN KoKXAKT

11 r j.STK A MP ijc ^ÖÖN amp; Moiii.iN, KOTTI:I;T)A M .

Da nuquot;, r, Vissni: A Zonkn, Sciiiiikam.

11. Kikkkkt, \\ I, A A1:1 \'I N1. IN.

C. Diploma der eervolle vermelding.

JIJLES KA V Kun r, i Maktiw Kn- .laai,.

JAN IvKIEK Vi;Ns«i(iTM-iiAr Vi rwi.i-. Ki^immkni;;.

(). 7. s. !). ld II.

-ocr page 80-
-ocr page 81-
-ocr page 82-

: -i ■J:: ; : ■ i i : B

. \'\'JÉ \'5 !\']:M

A ^ | .. 1

P ,;ƒ,: ■ M\'

-Sp ■■ piiHi |H||^^^9hH|

-ocr page 83-

: •

I