ATLAS-SLAGREGEN
CATALOGUS
VAK EEN ZEER BELANGRIJKEN
ATLAS VAN AMSTERDAM
n
PRENTEN
Dc veiling zal plaats hebben, Dinsdag, Woensdag en Donderdag i 8, i 9 en 20 October i 8 9 2 des avonds te uur onder directie der Firma Frederik Muller amp; C,e Doelenstraat 10.
amsterdam
FREDERIK MULLER amp; C\'
1892
VEILINGS VOORWAARDEN.
])c verkooping geschiedt a contant, met 10 pCt. opgeld. Na toeslag is het verkochte voor rekening en risico des koopers. zonder eenige aktie of refaktie cn zonder eenige verdere aansprakelijkheid van den vcrkooper.
KIJKDAGEN:
Zaterdag, Zondag cn Maandag, /5-/7 Oct ober iSg2, van 10—4 uur.
|
ORDE VAN Dinsdag, 18 October, des avonds Woensdag, 19 » Donderdag, 20 » » |
VERKOOP: te uur . . . Nquot;. 1— 335 » 6K » ... » 336— 670 quot; 6K » ... 671—1005 |
Terechtstelling van Hester Nepping, met de guillotine. Zie laktste afdtcling.
ATLAS VAN AMSTERDAM.
I. Algemeene Beschpijvingen en CeschiedeDis.
„Petri Apherdiani brevis descriptio urbis Amstelodaraensisquot;. Omstreeks lotiO. folio blad.
Deze beschrijving van Amsterdam werd door den schrijver, Petrus van Afferden, corrector aan de Latijnsche School alhier, geplaatst in zijn Epigram-matum moralium libri duo. Antverpiae. 1560. — Zie P. Scheltema Amstels Oudheid IV. 21.
2 L. Guicciardyn, Belgium dat is: Nederlandt, oftebeschryvingederselviger Provinciën ende Steden. Arast-, JGinnes Janssonius, IGiS. Met pinten en kaarten, perk. folio.
Deze Hollandsche uitgave is vertaald en vermeerderd door Petrus M o n t a n u s.
De beschrijving van Amsterdam is versierd met vier fraaie prenten van Cl. Jz. Visscher, voorstellend; De Oude en de Nieuwe Kerk, het oude Stadhuis, de Waag en de Beurs.
Uitmuntend exemplaar, zeldzaam.
ALGEMEENE BESCHRJ.! VINGENquot;.
3 J- J. Pontanus, Rerum et urbis Amstelodamensium historia, in qua... oppidi natales, exordia, progressus, privilegia, eventus, mirabilia cum novis urbis incrementis commerciisque ac navigatie, etc. Amst., 1611. Metplaten. hoorn. band. fol.
Eerste algemeene beschrijving van Amsterdam, tevens interessant als geschiedenis der eerste tochten der Amsterdammers naar het Noorden en naar Oost-Indië.
4 J. J. Pontanus, Historische beschrijvinghe der seer wijt beroemde coop-
stad Amst____Opkomsten der stadt____privilegiën____geschiedenissen....
vergrootinghen____ handel ende verre reysen, enz. Uit het latyn door
P. Montanus. Amst., 1614. Met kaarten en platen, perk. 4o.
Deze holiandsche uitgave beval dezelfde platen. Met latijnschen titel.
5 (O. Dapper), Historische beschrijving dor stadt Amsterdam: waer in de voornaemste geschiedenissen.... en al de Stads gemeene, zoo geestelyke als wereltlyke, gebouwen, in meer als tzeventigh kopere platen vertoont worden. Amsterdam, .ĥ van Meurs. 1663. Met platen, hoornen band. fol.
Fraai exemplaar op groot papier.
Het stel zeer goed gegraveerde platen geeft een juist beeld van Amsterdam in het midden der 17e eeuw.
6 (T. van Domselaer). Beschrijvinge van Amsterdam, haar eerste oor-
spronk uyt den huyze der Heeren van Aemstel en Aemstellant____
Amsterdams kleyne beginselen, outheyt, bemuuring, en verscheyde vergrotingen. Amst., 1665. perk. 4o.
Met talrijke fraaie platen en plaatjes door J. l\'eénhuysen, S. JVebhers en anderen.
Fraaie exemplaren als dit zijn zeldzaam.
7 (A. Montanus), Beschrijvinge der eerste inwoonders van Aemstellandt. Met een historisch verhaal, van \'t leven en dappere krijgsdaden der ...Heeren van Aemstel... beneffens de beschrijvinge van de tegenwoordige gelegentheydt van Aemstellandt. Door T. v. Domselaer. Amsterdam, M. Wz. Doornik, 1667. Met plaatjes door 8. Sarry- perk. kl. 12o.
8 Filips von Zesen, Beschreibung der Stadt Amsterdam. Darinnen von derselben ersten Ursprunge bis auf gegenwiinigen Zustand, ihr unterschied-licher Anwachs, herliche Vorrechte, und in 60 Kupfer-stükken entworfene fïïhrnehmste Gebeue, zusamt ihrem Stahts-wesen, Kauf-handel, und ansehn-licher Macht zur See... vor Augen gestellet werden... Amsterdam, M- TP]?. Doornik, 1661. Met talrijke plaatjes, perk. 12o.
Een der zeldzaamste beschrijvingen der stad.
9 L. Bidloo, Amstela dulcis. Amstelodami. 1674. led. band. 4o.
Exemplaar op groot papier. — Bidloo droeg zijn Amstel-zang op aan Aeg. Valckenier en J. Hudde.
10 C. Commelin Beschryvinge van Amsterdam. Amst., 1694. Mei talrijke fraaie stadsgezichten. 2 dln. perk. folio.
2
ALCEMEENE BESCHRIJVINGEN. 3
11 C. Commelin, Hetzelfde werk. 2o druk. Amst., 1726. 2 dln. leder- gr. folio.
Exemplaar op groot papier.
12 Wegwijzer door Amsterdam____graften, straaten. markten____gebouwen.... marktschuiten, boodens, posten, enz.... Beneevens eene beschry-vinge van het heerlijk Stadhuis; en verklaring van het onlangs gemaakte schilderwerk op de Burgerzaal. Tweede druk. Amsterdam, R. ten Hoorn, 172G. Met plaatjes, perk. 8o.
12* Guide ou nouvelle description dAmsterdam; enseignant aux voyageurs...
son origine..... sa splendeur, son commerce____ses edifices... ponts,
écluses, etc. Avec une description de sa belle maison de ville. Amsterdam, 173\'p. Met plaatjes- karton. 8o.
13 Wegwijzer of korte beschrijvinge der stad Amsterdam... met aanwijzing der graften, straaten, markten, gebouwen, enz. Amst., 1751. Met platen. leder. 8o.
14 Guide ou nouvelle description d\'Amsterdam, splendeur, commerce, edifices, rues, ports, canaux,.... maison de ville. Nouv. éd. augm. Amst., Covens amp; Mortier, 1753. Met plaatjes, h. leder. So.
15 Guide, ou nouvelle description d\'Amsterdam, enseignant aux voyageurs, et aux négocians, son origine, ses aggrandissemens et son état actuel. Avec une description do sa belle maison de ville. Amst. Covens k Mortin-. 1772. Met platen, leder. So.
Ifl Jan Wagenaar, Amsterdam in zijne opkomst, aanwas, geschiedenissen, voorregten, koophandel, gebouwen, kerkenstaat, schooien, schulterije, gilden cn regeeringe beschreven. Amst., 1760—170i. 4 dln. Met talrijke fraaie platen, h. leder. gr. folio.
Standaardwerk over Amsterdam. Eixemplaar op groot papier.,— Het 4e deel (ingenaaid) is zeldzaam.
17 Jan Wagenaar, Amsterdam in zijne opkomst, aanwas, geschiedenissen... gebouwen... gilden etc. Amst., 1760—S6. 13 dln. — Vervolgen. Amst., 1788—1801. 10 dln Te zamen 23 dln. Met platte gronden en platen door li. Vinkeles e. a. dl. 1—13 in leder; 14—23 ingenaaid. So.
Vermeerderde uitgave der folio editie, in 80 formaat; met platen.
18 Beschrijving van Amsterdam verkort, naar J. Wagenaar. Amst., 1782. Met 16 gezichten door S. Fokke en C. Brouwer. So.
19 Souvenirs aan „Amsterdam\'s Historieschrijverquot;, Jan Wagenaar.
Zijn portret, clour y. Houhralten, naar J. Buys, 1766. fol. en 80. — Eigenh. brief aan Jae. Schoemaker. — Begrafenis-brief. — Geteekend stuk. — J .ijkzang door Agatha Deken. 12 bladz., enz.
20 (J. Kok), Chronyk van Amsterdam. Amst., (1760). 2 dln. 1 band. h. leder. 80.
*
21 J. Kok, Amsteldamsche Jaarboeken, behelzende de merkwaardigste geschiedenissen. 1200—1782. Amst. 1781. 3 dln. Met platen, hf. led. bnd. 80. — Onaf gesneden.
ALGEMEF.NE BESCIIRI.TVINfïEN.
22 L. van Ollefen, Verkorte besclirijving van Amsleldam, geschikt voor de opvoeding der jeugd. Amst., 1782. Met prentjes door B. de Bakker, naar 11. P. Schouten- karton. 8o.
Deze geschiedenis in samenspraken komt weinig voor.
23 Fokke, Amsteldara en zijne geschiedenissen in \'tkort. Amst., 1788—92. 6 dln. Met 24 fraaie platen en \'portretten door Vinkeles e. a. h. linnen. 12o.
24 C. van der Vijver, Geschiedkundige beschrijving der stad Amsterdam... lotgevallen,... gee-;telijke en wereldlijke inrigtingen en gebruiken. Amst., 1844. 4 deelen. Met platen- h. linnen, gr 8o.
Hierin komen vele bijzonderheden voor, in deze eeuw voorgevallen, elders onvermeld.
25 C. van der Vijver, Wandelingen in eu om Amsterdam. Amst., J. C.
van Kesteren- 1829. Met 5 platen- carton- So.
De aardige plaatjes zijn door //. P. Oosterhuis geleekend.
26 C. van der Vijver, Jaarboek der stad Amsterdam voor 1830— 34. Amst., 1830—35. 5 dln. h. linnen. (1830 ingenaaid). 8o.
27 L. Th. Zeegers, Beknopte geschiedenis der stad Amsterdam. Amst., 18quot;3. Met platen, linnen band. 8o.
28 P. Scheltema, Aemstel\'s oudheid of gedenkwaardigheden van Amsterdam. Amst., 1855—85. 7 dln. Met platen 8o.
Hierin: De voormalige kloosters. — De eenvoudige leefwijze. — Rariteitskamer. — Het Karthuizer Klooster van St. Andries. — De Oude Kerk. — Govert Flinck. — B. van der Helst. — De Brievenposterij. — Het Klooster der Sint Paulus Broeders. — Willem Eggert, — Aanvang v. d. openbare prediking. — De Weteringspoort. — Reguliersklooster. — Namen v. Schilders.
De groote Vischmarkt. — Cellebroedersklooster. — Ferd. Bol. — M. Hobbema. — Het oude Doolhof. — Jean de Labadie. — Klooster der Oude Nonnen. — Haarlemmerpoort. — Jac. Ruisdael. — Nic. Tulp. — Haringpak-kerstoren. — J. Pz. Swelingh. — Het Klooster der Nieuwe Nonnen. — Joh. Swammerdam. — enz. enz.
29 P. Scheltema, Oud en nieuw uit de vaderlandsche geschiedenis en letterkunde. Amsterdam, 1844—47. 2 dln. 1 bnnd. Met platen, half leder. 8o.
Hierin voornamelijk over Amsterdam.
30 J. ter Gouw, Geschiedenis van Amsterdam. Amst., 1879—92. Deel I—-VIII, aflev. 1. Met facsimile s. roy. 8o.
Compleet, voor zoover verschenen.
31 J. ter Gouw, Amstelodamiana. 3e druk. Amsterdam, 1874. 2 dln. verg. linn- bnd. 8o.
Straatnamen. — Oude namen en bijnamen. — De vergrootingen. — Amster-damsche verhalen. — In de Kalverstraat- — Een wandeling in Amsterdam (1650). — Jan Klaassen, enz.
32 J. ter Gouw, Amsterdamsche tafereelen. Haarlem, 1875—76. In afleveringen. gr. 4o.
Met platen door J. C. Greive Jr. op steen gebracht.
4
PLATTEGRONDEN.
33 J. ter Gouw, Nacht en morgenrood. Een tijdvak uit de geschiedenis van Amsterdam. Amsterdam, 1878. Met platen, linnen band. gr. 8o.
11. Plattegronden.
N.B. Wij plaatsen zooveel mogelijk de opschriften, bovenschriften of titels
tusschen aanhalingsteekens.
34 „De vermaarde koopstadt van Amstelredam, geconterfeyt met allo sijr. Wateren, Bruggen, Straten, Kereken, Kloosteren, Hijsen, Toorens, Poorten, ende Mueren, ende omliggende situatie, gemaekt ter eeren K. M. ende oock der Eersamen Raedt derselver Stadt, ende allen Liefhebberen der Konste, etc. Wigegeven by Cornelis Anthonizoon Schilder, met Octroye der K. M. onsen ghenadigsten Heere, van \'t selfde niet te mogen nae-drucken noch verkoopen binnen den tijdt van ses Jaren lanek gheduerende ende ghedateert van den Jare duysent vijf-honderd drie en-veertigh, op seeckere penen int selfde Octroye begrepen, op dat hem een yegelijck voor schade verhoede mach.
„Dese afbeeldinghe vindt men te koop in die vermaerde koopsladt van „Amstelredam achter de Nieuwe kerck by den voorsz. Cornelis Anthonis-„zoon. Schilder in de schrijvende handt.quot; Volgt iets lager het merk van den meester met het jaartal 1544. Houtsnede, in 12 bladen, bijeengevoegd en op linnen.
Zeer zeldzaam en allerbelangrijkst monument van Amsterdam\'s topographic, tevens de oudste, gedrukte kaart; (het schilderij van denzelfden meester, ten stadhuize, is van 1536).
Fr aai exemplaar, geheel compleet, met den sierlijken rand.
35 Deselfde kaart. Amsterdam, Tj. van Holkema- 1885.
Zeer fraaie facsimilé reproductie, op 12 bladen in 14 kleuren, op Hollandsch papier gedrukt.
36 Plattegrond in vogelvlucht, omstreeks 1580. Uit: Braun amp; Hogenherg, Civitates orhis terrarum. br. fol.
Naar de schilderij van Cornelis Anthonisz. De eerste platte grond van Amsterdam in \'t buitenland verschenen (Keulen).
37 „Amstelodamvm vrbis Hollandiae primaria, emporivm totivs Evropae celeberrimvmquot;. Groote kaart, in vogelvlucht, op vier bladen, door Pieter Bast. Uitgegeven door Herin- Allardt, 1599. zeer gr. br. fol.
Hoogst belangrijke en zeldzame kaart. De latijnsche tekst in het beneden cartouche, vermeldt de vergrootingen van 1515 en van 1593, en zegt dat alle huizen afgebeeld zijn. Dit exemplaar draagt het later adres van Clacs Janszoon Visscher die op de kaart de Beurs heeft doen bijgraveeren.
38 Zeer uitvoerige plattegrond in vogelvlucht, in negen bladen. Bovenaan, een kaart van Amstelland. Gegraveerd door Balt/ut sar Florisz van Berkenrode. Met adres van 1lt; ilips Molenvliet, 1625 fol.
Hoogst zeldzame en belangrijke kaart, door een beroemd cartograaf vervaardigd. Aan dit exemplaar ontbreken twee bladen.
5
PLATTEGROXDEN.
30 „Amstelodamum celebre emporium forma plana.quot; Plallegrond in vogelvlucht, nog met de oude bolwerken, oostelijk gedeelte. Op de koperen plaat is later de lijn van de nieuwe bolwerken getraceerd. Onder aan een profil, en in de\'vier hoeken: het Stadhuis, de Beurs, het 0.1.Huis(1606), het W. I. Huis (1628) en de oude en nieuwere kleederdracht. Claes Jz. Visscher exc. (1630). br. fol. — Zeldzaam.
40 Dezelfde kaart met denzelfden titel, maar op de koperen plaat zijn vele veranderingen aangebracht: b.v. de Haarlemmerdijk en de eilanden (Bikkerseiland) zijn hier volbouwd, het W. I. en O. I. Huis zijn vervangen door vignetten, enz. Cl. Jz. Visscher exc. br. fol.
41 „Amstellodami celeberrimi Hollandiae emporii delineatio nova.quot; Met verklaring 1—111. (Uit Blaeu\'s Stedenboek (1646). br. fol.
Hierop nog de oude bolwerken aan de oostzijde, met de daartegenover Hggende paden. Het plan van de vergrooting van 165S—64 is door de lijnen van de nieuwe bolwerken aangegeven. Op keerzijde, beschrijving der stad.
42 Kaart van het noordelijk deel der stad, mot het paalwerk, de boomen, havenwerken, kranen, enz. Einde der XVlle eeuw. B Stopendml sc. 2 bladen aaneengevoegd. — H. 51, B. 32 cent.
Zeer zeldzaam. Belangrijk als zeer uitvoerige afbeelding.
43 „Afbeelding van de wereldvermaarde.... Koopstad Amsteldam met d\'om-leggende landenquot;. Door G er rit Drngenham. Met adres van Nic. Visser en van IA en J. Ottens, omstreeks 1723. fol.
Belangrijk om de omstreken, waar men de buitenplaatsen vindt aangegeven met de namen des bezitters: Blaeu, van Loon, Witsen, de Pinto, Bueno, Bartelot, Six, Bakker, enz.
ii „Nauwkeurige afbeelding van de wijdvermaarde koopstadt Amsterdamquot;. Uitgegeven door B. en J. Ottens, omstreeks 1720. br. fol.
De kleuren en met goud gehoogde nummers geven de 60 Burger C 0 m-pagnien w ij ken aan.
45 Dezelfde kaart. \'
Door de kleuren en met goud gehoogde nummers worden de Si eilanden aangewezen.
46 Dezelfde kaart.
Hier door kleuren en met goud gehoogde cijfers in 27 Predikantswijken verdeeld.
47 Dezelfde kaart.
Hier geven kleuren en nummers zeer duidelijk de vergrootingen aan.
48 Amsterdam in vogelvlucht gezien. Zeer groote kaart in vier bladen. G. de Broen .Tun. fecit, te Amsterdam, by Gerred de Broen, op \'tRockin hy d\'Oli/slagerssteeg, in Legden Outset- Omstreeks 1750. — H. 95, br. 115 cent.
Zeer belangrijke en fraaie kaart, met uitgebreide lijsten van namen van straten en stegen.
6
PLATTEGRONDEN. \'
49 Dezelfde kaai t Latere uitgave met adres van Gerret en Joannes de Broen. 4 bladen, fol.
De uitgevers hebben de kaart bijgewerkt en het sinds de ie uitgave aangebouwde laten bijgraveeren. Men zie b.v. het terrein om het St. Antonies Kerkhof aan de Muidergracht.
50 Dezelfde kaart. Met adres van J. Cow«s cf\'Zoo??. 4 bladen, aaneengevoegd. Gekleurd en in lijst.
Op deze latere uitgave zijn de verschillende veranderingen die in de stad waren aangebracht, afgebeeld- Zoo vinden wij hier het Werkhuis, het Luthersch Armenhuis, de Schouwburg op het Leidsche Plein, de glasblazerij aan de Wittenburgergracht, enz. enz., die op de vorige uitgaven nog niet voorkomen.
51 „Plan tres exact de la fameuse ville marchande d\'Amsterdam. Gravé et mis au jour par Henry de Lethquot;. Omstreeks 1750. 2 bl. aaneengevoegd, gr. br. fol.
Zeer fraai exemplaar, met zorg gekleurd.
5 2--Dezelfde kaart, ongekleurd.
53 Kaart van Amsterdam, uitgegeven door F. TV. Greehe. 1765. br. fol.
Hierop een tabel der afgaande en aankomende posten, en een lijst der voornaamste logementen.
54 „Plan nouveau et trés exact de la ville d\'Amsterdam . Gegrav. d. C. van Badrsel. Amsterdam, Mortier, Covens amp; Zoon. 1790. zeer gr. br. fol.
De,verklaring wijst zeer vele gebouwen aan, ook alle hofjes en zaagmolens. De Dam heet Revobilieplein.
55 „Plan de la Ville d\'Amsterdam en six cantonsquot;. Verdeeling v. d. stad in den franschen tijd. Amst, Maaskamp, br. fol. — Op linnen, en met een blad franschen tekst.
56 „Nieuwe platte grond der stad Amsterdam. Uitgegeven bij L. Lévèquequot;. {1835 a 1839). gr. br. fol.
De Stad is hier in vier politie-cantons verdeeld. De kaart is omgeven door een randwerk met iS afbeeldingen van gebouwen.
57 „Gaart van de erven op Wittenburg in quot;t perk F. en C quot; Gegraveerd tijdens do vergrooting van 1(558—64. br. fol.
58 „Caarte waar in vertoond werd de platte grond van de Nieuwe Plantage
..... gearresteerd, den 16 Januarius Ao. 1682quot;. Gemeten door Jacoh
Bosch, Stads-ingenieur 1682- Stoopendaal se. br. fol.
59 „Gaart van de Erven op de Binnen-Amstel, Prinse gracht en Kerkstraat als mede het Huys op de Binnen Amstelquot;. Aldus genieten d. M. Walraven 1734. Te bekomen bij P. van der Berge, Stadsdrukker, br. fol. — Zeldzaam.
60 „Kaarte van de Burger Wyk. Nora. I.quot; Teekening met de pen en 0. I. inkt. 2e helft der vorige eeuw. br. fol.
8 PI ATTEGRONDKN.
61 Kaart van Wijk Jso- IV, Kapitein Gerard van Papenbroek. J. (J. Philips del. et sc. 1743. gr. br. fol.
Fraaie kaart met randwerk waarin de wapens van Papenbroeck, van der Werf, Colonius, Wolffers, Burgers en Houtman.
62 Dezelfde kaart.
Proefdruk vóór de letter.
63 Kaart voor Wijk 15, Kapitein Robbert Makreel. L. eau Frankendaal inv. et sc. br. fol.
Met de wapens der officieren Makreel, Vlasvat, Steenhouwer, Vrijburg, Gaudelius en van Orssagen. Voorts afbeelding der wachthuizen.
64 We.chtaanzegging voor Wijk XXVI. Met wapen van W. Guillot. Naar L. F. Du Bourg door Tanjé. 4o.
65 Burgerwijk No. XXVIII. Onder den Ed. Manh. Kapiteyn Johan de Rothe (1740?). Zonder naam van graveur, gr. br. fol.
Met de wapens van Rothe, ter Bosch, Raket, van Blanken en Melissen.
66 Wijk der Burger Wagt No. 35, Capityn Jan Agzes Scholten. Door Corsselia van Jagen. 1732. br. fol.
Met aanteekeningen van 1702—1742 en acht wapens: Schollen, Holsteyn, Westerhoudt, van Gogh. Trip, Sennepart en Munniks.
67 Wijk No. LUI, Kapitein H. van Eyl Sluyter. C. Philips Jz- fee. br. fol.
Met de wapens van: van Eyl Sluyter, Beth, van Santé, Planter en Koogh. Voorts negen vignetten.
68 Burgerwijk No. LV1I1 onder den Ed. Manh. Heer Kapiteyn Corn. Huift. Geteekend door Dirk Truer „Gap. des armesquot;. H. de Leth sc. (1751 ?) gr. br. fol.
Met de wapens van Huift, Boursse, Melissen, Tideman. Knoop, van den Ende, Truer, enz.
69 Wapens der officieren van een wjjkkaart; van der Mculen, Groen, Reyne, Wiselius, en Stokebrand. 4ü.
70 „Caarte van het Ye; vertoonende desselfs diepte voor en omtrent Amsterdam. Door \'tys gepeylt in \'tjaer 1674____ Gepeylt en op \'t papier
gebracht door Nïc. van der lieg dequot;. Zeer belangrijke kaart. 2 bladen, aaneengevoegd. — H. 51, br. 141 cent.
Zeer zeldzaam. De vervaardiger was opzichter der sluizen en der forti-ficalien.
Op dit exemplaar zijn vele latere peilingen van het IJ in handschrift bijgevoegd.
71 „Kaart van het Y en der aangrenzenden hoofdwaterenquot;. Hierbu tafels aanwijzende het verband der oude en nieuwe peilingen. Steendruk door Desguerrois. 8 bladen, groot fol.
Hierbij een plattegrond van Amsterdam met plan van een nieuwe haven.
PLATTE GRONDEN.
1quot;! „Kaart van hel Groot Amslerdanisch Kanaal door Noord Holland.quot; Gegraven van 1819 lot 1825. Maaskamp exc. 1825. br. fol. — Op linnen en gekleurd.
Hierbij een kaart v. h. Kanaal, d. Mui Baars el.
73 „Teekening van de nieuwe walerkeering, leggende ten einde de Brouwers-gragt... gebouwd in 1810.quot; Teekening met O. 1. inkt. Zeer gr. br. fol.
74 Twee Kaarten van de landerijen onder de rooying der Honderd Gaarden. Door B. van Groendyck, 1G69. fol.
Met de namen der eigenaars.
III. Gezichten op de stad.
75 „Amstelredam omtrent \'Uaar 1570quot;. Gezicht op de stad, van hel „Kamper Hooftquot; (hier nog een rond bastion) tot den Krmjs toren\' (Haring-pakkerstoren). Gravure in de manier van P. Bast. br. lol.
70 ,Amstelredam.quot; Gezicht op de stad aan den IJkant, van de Volewijk gezien. Op den voorgrond, een groep goed geteekende kostuum-figuren. Geteekend, gegrav. en uitgegeven door Petrus Bast, 1599. 2 bladen aaneen, br. fol.
Fraai cn zeer zeldzaam. — In zwart houten lijst en met glas.
7 Amsterdam gezien langs den IJkant, in de eerste jaren der XVIIe eeuw. Zeer fraaie en belangrijke gravure, zonder eenigen naam of jaartal, door Simon Frisius of door Claes Jansz. Visscher? 4 bladen aaneengevoegd, groot breed folio.
Hoogst belangrijke en uiterst zeldzame gravure. De teekenaar heeft zijn standpunt dichter bij de stad genomen dan voor de meeste andere profielen geschied is. Daardoor heeft hij alle gebouwen, en den juisten toestand van de Lastaadje, de Walen, het paalwerk voor de stad, het Kamperhoofd, de Nieuwe-brug. Haringpakkerij, het uiterste Westen van de stad, enz. veel uitvoeriger kunnen afbeelden. Van daar het topographisch belang der prent.
De Zuiderkerk (1614) komt hier reeds voor, maar niet de Westerkerk; het Oude Stadhuis heeft nog zijn torenspits, in 1615 afgebroken; de Oudekerkstoren mist zijn uiterste spits, maar deze is door bekwame hand later met de pen bijgeteekend. De Haringpakkerstoren heeft een nieuwe spits, zoo ook de Montelbaanstoren; deze laatste dateert van 1605.
Het IJ is fraai gestoffeerd met vele schepen.
In zwart houten lijst, en met glas.
78 Amsterdam gezien van uit hel IJ, van hel „Rijssen UuofV tol de schans „Hooghe Noordtquot;. Op den voorgrond, Amstel\'s stedemaagd aan wie de volken der vier toen bekende werelddeelen de produkten hunner landen brengen. Fraaie gravure door Harmanus Alardi Coster (die wellicht het stadsgezicht-) en Claes Jansz. Visscher (die den voorgrond graveerde), 1611. 4 bladen aaneengevoegd; aan drie zijden omgeven door een met
9
GEZICHTEN OP DE STAD.
golhieke letter gedrukten tekst, een geschiedenis en beschrijving der stad, merkwaardig om hetgeen van den bloeijenden koophandel gezegd wordt. In dezen tekst zijn vier vignetten geplaatst, gegrav. d. Cl. Js Visscher: Dam, Beurs, Vleeschhallen en Vischmarkt; bij ieder een gedicht, b.v. bij de Beurs: „Amstela zagh hare hinders seere kijven om hare Beursquot;... enz. — Met Visscher\'s adres.
Belangrijk en hoogst zeldzaam.
De Catalogus der Hist. Tent. v. Amst. 1876 (no. 61) vermeldt een exemplaar met Coster\'s adres en schrijft bepaald den tekst aan dezen toe. In de opdracht aan den magistraat spreken beide, Visscher en Coster, van thanc saam dcli-iieationemquot;, en beide plaatsen hun monogram op de prent.
In zwart houten lijst, en met glas.
79 „Arasterdamquot;. Hoogst belangrijk en zeer uitvoerig, huis voor liuis afbeeldend profiel der stad, van het IJ uit gezien. Links vormen ,\'t Hijsen Hooftquot;, de „Sclnit werfquot; en \'t ^Nie.uive Hooftquot; de uiterste grens; rechts de „Sout Keettenquot; en ,\'t Blaewe Hooftquot;. Het IJ is gestoffeerd met veele schepen. Fraaie gravure, met adres van Claes Jz. Visscher (omstreeks 1640). 4 bladen aaneengevoegd, gemerkt 1—4. gr. br. lol.
Hoogst zeldzaam. Onder de torens trekt de aandacht, die van de Nieuwe Kerk waarvan men toen de grondslagen legde, maar nooit volbouwd werd.
De wijze van graveeren wijst voor een deel op Clacs Jz. Visscker, de voorgrond (het IJ met de schepen) doet aan een groven arbeid van Nolpe denken.
80 „Amsterdam aan de Waterkant van \'tY te sienquot;. Omstreeks IGBO. Door (Stoidde ?). gr. br. fol.
Twee exemplaren, fraaie eerste-, en veel latere afdruk.
81 Kapitaal profiel der stad, gezien van het IJ, waarop vele schepen. Fraaie ets door •/. Kip (omstreeks lö75). Met opdracht aan den Magistraat en Aanwijsinge der Cijfergetallen 1—32. 6 bladen aaneengevoegd, gr. br fol.
Komplete en zóó goed als dit bewaarde exemplaren z ij n hoogst zeldzaam. — In zwart houten lijst en met glas.
82 Zeer uitvoerig gezicht op de stad, van het IJ gezien, van (links) „\'islands Magezijnquot;, „Niewe Uytleghquot;, „d\'Smouse Kerckquot; en „Joede Kerchquot; enz , tot (rechts) ^Bickers Toorentjequot; en „Sout Keettenquot;. Gravure, zonder naam van graveur, 2e helft der XVIle eeuw. 4 bladen, gr. fol. — Gekleurd.
Zeer zeldzaam en interessant voor de topographic. Ongewoon is de onderscheiding van »Smousc Kerck\'* en ïjocde Kerkquot;, voor Duitsch Israëlitische en Portugeesche Synagoge.
83 „Repraesentatio Portus a parte maritimaquot;. — „Prospectus Urbis a parte terrestriquot;. — Twee friesvormige gezichten op de stad, van \'l IJ en van den Amstel gezien. Geëtst door B. de Hooghe, omstr. 1675. gr. br. fol.
Zeer zeldzaam. Behooren wellicht bij de serie over de Portugeesche Synagoge. (Zie de afdeeling : Kerken).
84 „Scheepvaart in het Y, voor Amsterdamquot;. Profiel van het oostelijk deel der stad, met vele schepen. Amsterdam, bij A. Allard. gr. br. fol.
Zeldzaam.
10
GEZICHTEN OP DE STAD. 11
85 Gezicht op de stad, Ao. 1(38(1 Naar het schilderij van W.van de Velde Jr., d. W. Writs, 1771. br. tol.
Het kapitale schilderij berustte vroeger in den Schreijers Toren, nu op \'t Museum.
86 , Gesigt uyt het Y ormrent Durckerdam siende naar Zee Burgquot;. Met stof-fage van driemasters en boeijers. P. Schenk exc. (omstreeks 1095). gr. br. fol.
87 .Oostelijk gedeelte van Amsterdamquot;. — „Do haven van Amsterdamquot;. — Naar D. de Jong. 178C, door Sallieth. 2 stuks, breed folio.
Hierop het brengen van een koopvaarder over Pampus met behulp van een scheepskameel, en afbeelding van een ouden moddermolen.
88 Zeer uitgebreid profiel der stad langs den Ukant, omstreeks 1825. Aquatinta-plaat uitgegeven door (Maaskamp?). 4 bladen. — Te zamen ruim twee meter breed.
Fraai exemplaar, gekleurd, en in foudraal. Men ziet hier o. a. de eerste stoomboot op Zaandam.
89 „Gezigt op het Y te Amsterdamquot;. Eon der „boomenquot;. Litho d. J. Plugjer. br. fol. — Zeldzaam.
90 „ Amstelodamumquot;. Uitvoerig gezicht op de stad, genomen uit het Westen. De teekenaar en graveur, Petrus Bast, heeft zich hier afgebeeld; staande in \'t veld te teekenen, daar waar nu ongeveer het einde van den Jordaan is. P. Bast fee. et excud. 1601. 2 bladen aaneen, br. fol-
Fraai. Gezichten op dit gedeelte der stad zijn hoogst zeldzaam.
In zwart houten lijst en met glas.
91 „Amstelredamquot;. Gezicht op de stad uit het Zuid-Oosten, even voorbij de Amstel, ziende van de laken ramen op de Weesper poort. Met gedicht geteekend G. V. Geteekend en gegrav. door P. Rodingh, omstreeks 1050. gr. br. fol.
Zeldzaam en belangrijk o. a. om de afbeelding der laken-ramen. Van den graveur is weinig bekend.
92 ,Amsteledamum a parte terrestri, per Joannem de Ram.quot; Gezicht op de stad van de landzijde bij de „Beere Beijters Herbergquot; genomen. Met aardige stoffage van boeiers, enz. Fraai geëtst door (Stoojiendaal?). Omstreeks 1685. gr. br. fol.
Z el d z a a m. Blijkbaar is op de koperen plaat later de Muyderpoort bijgevoegd.
93 „Amstellustquot;. Gezicht van de Hoogesluis langs den Amstel tot aan den Omval. Fraaie plaat d. M. Poul, door hem opgedragen aan Michel van Overbeke. Leon. Schenk exc. (Omstreeksch 1700). gr. br. fol.
Zeldzaam.
IV. Gezichten in de stad.
Verschillende gezichten, voornamelijk de oude aanlegplaatsen der veerschuiten. Fraai geëtst door 11. Zeeman. 7 stuks. br. fol. — Bartsch 48 —54.
Fraaie drukken dezer zeldzaam voorkomende etsen. Zij geven een goed beeld van de grachten in de Ie helft der 17e eeuw.
Het zijn de volgende :
De Eenhoorn Sluys. De Appelraarckt.
De Noorder Marckt met de Kerck. Het Leytsche veer.
De Roowaensche Kaay. Het Naarder veer.
Het Veer v. d. Uytersche Schietschuiten.
Hendrick de Keyser, Architectura moderna. Bouwinge van onsen tyt. Bestaende in verscheyde soorten van gebouwen zoo gemene als bysondere, als Kercken, Toornen, Baedhuyse, Poorten,... binnen deze stat Amsteldam als elders alle gedaen by... Hendrick de Keyser en in weesen gebracht by... Cornells Danckerts mr. m\'etselaer... Amstelredam, C. Danckertsz. 1631. perk. io.
Merkwaardig boek van onzen oorspronkelijksten bouwmeester. Hierin afbeeldingen van de poortjes, torens, enz van de Zuider-kerk, Westerkerk, Noorderkerk, enz. Verder afbeeldingen van de huizen van: Hans van Wely (den vermoorden juwelier), van Nieukoop, de Vlamingh, enz.
Ook vindt men hier een afbeelding van het graf van Willem van Nassau, te Delft en een afbeelding van de sgalderyequot; op het slot Frederiksburg, in Denemarken.
„Amstel-Gezichtjes- Door Jacobus van Ruisdaelquot;. Stel van zes fraaie gravures door A. Blooteling, omstreeks 1660. br. 4o. — Wessely 105—110.
Zeer fraaie drukken, eerste staat, met adres van //. Sweerts.
I. Gezicht op de Hooge Sluis van de Utrechtsche zijde gezien. — 2. „De meulen bij de Blaeubrugh.quot; — 3. iDe Blaeubrugh.quot; — 4. uDe Jacht-haven.— 5. 1 St. Anlhonis Poort.quot; — 6. De Heer Huijdecoopers Huis van achterenquot; (thans Singel 548).
Merkwaardig voor de topographic. Op het laatste blad ziet men b. v. het afgraven van de oude Stads vest.
Ph. Vingboons, Gronden en afbeeldzels der voornaamste gebouwen, van alle die Vingboons geordineert heeft, t\' Amsteldam, Justus Danckerts, 1688 (1648)—1674. 2 dln. in één lederen band gr. folio.
Fraai exemplaar van de origineele en compleetste uitgave.
Onder de 135 platen, geteekend door Ph. Vingboons, gegraveerd door door B. Stoof endaal, vindt men de afbeeldingen der huizen van: M. Paeuw van Achtienhoven, Nicl. Sohier, R. Pauw van Nieuwer-kerck, Jacob Kromhout, J. Huydecoper van Maarseveen en N e e r d y c k, enz.
Het meerendeel dezer gebouwen werd in Amsterdam opgericht.
Zeldzaam.
GEZICHTEN IN DE STAD.
98 Ph. Vingboons, De gronden, afbeeldingen on beschrijvingen der alder-voornaamste en aldernieuwste gebouwen nvt alle die door Ph. Vingboons binnen Amsterdam in de nieuwe vergrooting, en daar na aldaar en elders geordonneerd zijn. Leyden, P. van der Aa, 1715. perk. folio.
Deze uitgave bevr.t 74 platen, waaronder de plannen van het ^Trippenhuisquot;, geteekend door Justus Vingboons, gegraveerd door Joh. Vingboons. — Deze plannen komen in de vorige uitgave niet voor.
99 Afbeeldingen der voornaamste gebouwen van Amsterdam. P. Schenk excudebat, omstreeks 1710. breed folio.
Aardige serie van pittoreske stadsgezichten, opgedragen door den uitgever aan den nontfanger gencrael C. de Jonge van EllemeeV\\ Hierin ook verscheidene gezichten op de grachten, die in afzonderlijk verschenen platen, weinig zijn afgebeeld.
100 Gebouwen, gezichten en oudheden der stad Amsterdam. Met liguuren. Haarlem, Joh. Marshoorn- 1741. hf. hoorn. kl. 80.
De platen, ieder uit kleine compartimenten bestaande, door J. Lauisvcll gegraveerd, hadden voorheen gediend voor Roel. van I^euve\'s Amsterdamsche Beurs.
101 Gebouwen, gezichten, en oudheden der stad Amsterdam. Haarlem, Joh. Marshoorn, 1744. 80. — Onafgesneden.
Met ruim honderd gezichtjes gegraveerd door Folkema.
102 Description de tous les principaux edifices de la fameuse Villa d\'Am-sterdam, représentez en tailles douces. Amsterdam, Jean van der Heiden. 1749. Met platen, led. band. breed 4o.
Zeldzaam.
103 „Verzaameling van alle de huizen en prachtige gebouwen langs de Keizers-en Heere-grachten der Stadt Amsterdam, beginnende van den Binnen-Amstel en eindigende aan de Brouwersgracht, bestaande in ruim 1400 prachtige en trotsche gebouwen, origineel van huis tot huis geteekend. Amsteldam, hij Bernardus Mourik (1768—71). 20 bladen aaneengevoegd, titel en lijst der inteekenaren. fol.
Fraai exemplaar van dit monument der bouwkunst te Amsterdam, dat ons de oorspronkelijke gevels onzer twee voornaamste grachten bewaart. Zeer velen zijn in deze eeuw gemoderniseerd en vaak verknoeid.
Hierbij het hoogst zeldzame tBericht van inteekeningquot;, dat evenwel den naam van den graveur C. Philips Jcz. niet vermeldt, wel de wijze van uitgaaf, namelijk gedurende drie a vier jaar, a 6 vel per jaar.
Voorts een origineele recu van inschrijving op dit werk.
104 Nieuwe Atlas van de voornaamste gebouwen en gezichten der stad Amsterdam\', met derzelver beknopte beschrijvingen. Amsterdam. D. J. Chang uion en P. den Hengst. 1783. 2 deelen. Met 100 gegraveerde platen. hf. led. banden, fol.
Het belangrijkste recueil van Amsterdamsche gezichten, een beeld van de stad zooals zij in het midden der achttiende eeuw er uitzag. P. Foiiquet Jr. was de ondernemende uitgever die deze gezichten had laten
13
gezichten in de stad.
teekenen door //. Schouten, J. de Beyer, C. Philips Jz., J. de Vlaming, S. Fokke, P. van Liendey en N. Kenn. Hij had daartoe de voornaamste gebouwen gekozen, maar met hunne omgeving, zoodat het meerendeels gezichten in de stad geworden zijn.
Er bestaan een viertal uitgaven, die ieder van elkaar verschillen. Op de koperen platen werd namelijk het hier en daar in de stad veranderde ook gewijzigd. Een uitvoerige collatie der drukken levert aardige verschillen op.
105 Vues choisies d\'Amsterdam et ses environs. Dessinées d\'après nature par C. de Kruyf et autres artistes. Amsterdam, Frans Buff a amp; fils, 1825. groen marokijnen band. verg. op snede. gr. io
Zeer zeldzaam, z.ijnde meestal door buitenlanders als souvenir meegenomen. De serie bestaat uit 45 aqua-tinta platen door A. LiltzznlV. H. Hoog-kamer.
Fraai exemplaar.
IOC „Hoofdgebouwen en gezichten der voornaamste steden van Hollandquot;. Amsterdam, Desguerrois. (1836). 4o.
Geïllustreerde omslag en zes gezichten in Amsterdam, door P. Lauters.
Schilderachtig hoekje aan het Y, met allerlei scheepsmateriaal. Titel van een serie etsen door II. Zeeman. „ Verscheiden schepen en gesicMen van Amsterdam.quot; br. io- — Zeldzaam.
Gezicht op het Oosterdok, en \'s lands Oorlogschepen achter het Marine-Magazijn. Links de sinds lang afgebroken „Oesjesbrugquot;, IJgracht, Kalkmarkt en Nieuwe Waals-eiland (dit alles nu Prins Hendrikkade). Dooi (.7. van Call). In kleuren gedrukt (procédé Teyler), de lucht geaquarelleerd. Omstreeks 1750. gr. br. fol.
Zeldzaam.
109 „Gesigt van de Kraans boom siendc naar de Schreyers-hoek,quot; enz. „Ge-sigt uyt de Braaw-Waal, siende naar het Wagt-huys van de Oude Waal,quot; enz. Twee bladen, aaneengevoegd; in het midden het stads wapen. 11. de Leth fee. br. fol.
Zeldzaam.
110 „Gezicht bij de oude Jagthaven naar \'t Blaauwhoofd te zien.quot; S. Fokke fee. Fouquet exc- (1765). br. fol.
111 „Het Both Huysje te Amsterdam in het Y.quot; Ets door II. van H(ilten), 1769. br. io.
Twee staten. Zeldzaam.
112 Het Bokin, ziende van de N. Z. Kapel naar de oude Beurs. J. de Beiier del. •ƒ. Folkema fee. Omstreeks 1770. br. fol.
Proefdruk vóór veel arbeid en letterdruk.
113 Gezicht op de Oude Zijds Achterburgwal, genomen uit een voormalig nu geheel veranderd gebouw, behoorende aan het Binnen Gasthuis. Schilderij in olieverf door C. N. Looman, 1857.
Paneel, in vergulde lijst. — Hoog 3S, br. 46 cent.
u
107
108
GEZICHTEN IN DE STAD.
114 De O. Z. Voorburgwal, ziende op de Oude Kerk- J. de Beyer del. P. van Liender fee. 1760. br. fol.
115 „Gezigt van de Jooden Groenmarkt langs het Huis (O. Z. Huiszittenhuis) naar den Binnen Ainstel.quot; Grav. zond. naam. (Omstreeks 1725). br. io.
116 De Binnen-Amstel, van de Doelensluis, langs Rondeel tot voorbij d? Halve-Maansbrug. Door (J. van Call). Kleurendruk, procédé Teyler, omstreeks 1750. De lucht geaquarelleerd, br. fol.
Zeldzaam.
117 „De Binnen Amstel van \'t Rondeel na de Halvemaans Brug te zien.quot; Naar J. de Beyer d. l)e Coppier. Fouquet exc. (1765). br. fol.
Eerste druk, vóör de verandering van het Rondeel.
118 „De Oude Schans en Mont-Albaans-Toorenquot;, ziende naar het IJ. J. de Beyer del. S. Fókke fee. 1760. 1\'. Fouquet Jr. exc. br. fol.
119 ,Gezicht van dc Mont Albans Tooren langs de Oude Schans te zien,quot; ziende naar de Zuiderkerk. Ets door S. Fokte. F. Fouquet Jr. exc. br. fol.
120 Gezicht op den Singel, van het hoekhuis Koningsplein (voor twee jaar door de Verzekerings-Maatsch. Kosmos verbouwd; voorheen „De\' groene Lampquot;), ziende naar den Munttoren. J. de Beyer del. Paid van Liender fee. 1760. br. fol.
121 Gezicht van den Singel niet. de Luthersche Kerk en Haringpakkerstoren. J. de Beyer del. F. aan Liender fee. 1760- br. fol.
122 De N. Z. Voorburgwal met het oude Postkantoor, den onvolbouwden toren en achterzijde v. h. Stadhuis. J. de Beyer del. P. van Liender fee. 1760. br. fol.
123 De Heerengracht, gezien van de Leidsche straat naar de Spiegel- en Vijzelstraten. Door (.7. van Call). Kleurendruk, procédé Teyler, omstreeks 1750. De lucht geaquarelleerd, br. fol.
Zeldzaam.
12i Heerengracht bij de Spiegelstraat. Vijf gevels op drie bladen gegraveerd door (J. van Call) en in kleuren gedrukt, procédé Teyler, omstreeks 1750. 4o.
Zeldzaam.
125 De bocht van de Heerengracht bij de Leliegracht. Met den beroemde Renaissaince-gevel (huis van De Veer). C. Sprinjer pinx. Ets door Arendzen. br. fol.
Fraaie proefdruk, vóór alle letter.
126 De Keizersgracht, ziende op do Vleeschhal en Westerkerk. J. de Beijer del. P. van Liender fee. 1760. br. fol.
127 „De Prinsengracht ziende naar de Leidsche Straat. Met het Aalmoezeniers Weeshuis.quot; Naar en door 11. Schouten, omstreeks 1760. br. fol.
15
GEZICHTEN IN TIE STAD.
12S Gezicht van de Prinsengracht hij de Reguliersgrachl, door en naar H. Scholden, omstreeks 17G0. br. lol.
Fraaie proefdruk voorde letter.
De volgende 19 platen, ofschoon door verschillende uilgevers in het licht gegeven, en door verschillende teekenaars en graveurs vervaardigd, kunnen geacht worden een serie te vormen, daar zij in denzelfden stijl en op gelijk formaat gehouden zijn. Zij vormen te zamen een belangrijk beeld van Amsterdam in het eerste vierendeel der 18e eeuw, zoowel wat betreft de topographic der stad als het kostuum en in het algemeen het leven en vertier op straat.
Zeer fraaie exemplaren.
120 Allerheerlijkst gezicht van de stadt Amsterdam in haar geheele uit-gestrektheit langs den scheeprijken Ystroom.quot; Het IJ vol vaartuigen, o.a. liet fraaie jacht der O. 1. Compagnie. Verklaring 1—27. H. de Leth fee. Adres: Joh. Covens lt;(\'• Corn. Mortier. b2 bladen, gr. br. fol.
130 „Gesigt uyt het V tussen Amsteldam en Zee burg, te zien naar Durcker-dam.quot; Aardig tafereel van watersport, met admiraalzeilen, enz. A. van der Laan del. Leon. Schenk fee. et exc. 2 bladen, gr. br. fol.
131
„Gezigt van de Haringpakkers Toren nevens de Haarlemmersluis en
nieuwe Vismarkt ..... van :t Y aan te zien.quot; Zonder naam van graveur
16
of uitgever. 2 bladen, groot br. fol.
de nieuwe Vismarkt die in een
Merkwaardig o.a. om de afbeelding van houten gebouw of galerij gehouden wordt.
„Gezicht van den Ykant af bezijden den Schreiershoek Toren langs de Keulsche en Geldersche Kaei, naar de Nieuwe Markt, St. Antonis Waeg en Zuider Kerk.quot; H. de Leth del. et fee. Adres: Amsterdam, Andries en Hendrik de Leth. 2 bladen, gr. br. fol-
„Gesigt langs de Bierkay en Groenmarkt te sien naar de Oudekerk tot Amsterdam.quot; Naar A. Rademaker door Jan Schenk. Met adres van Leon. Schenk. 2 bladen, gr. br. fol.
„Gezicht van de Bosjes sluis af, langs de Kolveniers Burgwal naer de Zuider Kerk Toren, het O. I. Huis, Dolhuis, Brouwery van \'t Amster-damsch Wapen, den Toren van de Kolveniers Doelen en den Binnen-Amstel.quot; Zonder naam van teekenaar of graveur. (Naar A. Bademaker). 2 bladen, gr. br. fol.
De naam tBosjcs sluisquot; is ontstaan uit gt;Bushuis sluis.quot;
„Gesigt van de Nieuwe Merkt en S. Antoni Waag te sien na de Brouwery van de Haan tot Amsterdam.quot; Met veel stoffage, als volksvoorstelling op de markt, uitstallingen, enz. Leon. Schenk fee. et exc. 2 bladen, gr. br. fol.
„\'t Gesigt van de Portugeese en Hoogduyse Joden Kerken tot Amsterdamquot;. Met de nu gedempte Houtgracht en zeer aardige stoffage- (Naar en [door?] A. Radeniaker). F. van Gunst exc. 2 bladen gr. br. fol.
132
133
134
135
13G
GEZICHTEN\' IN DE STAD.
137 „Gezicht van de Oude Schans, alwaar men zien kan de Monckelbans Tooren, Zuyder Toeren, en \'t Westindis-Huys van \'L IJ af te zienquot;\'. J. Smit del. et fecit. Met adres van de Weduwe Nicolaas Visscher. 2 bladen, gr- br. fol.
138 „Gezicht van \'s Lands Admiralityts Magazijn en Werf nevens de oorlogh-schepen leggende in het Dok, te zien van het West-Indisch Huys naar de Oosterkei k\':. A. van der Laan del. ./. W. Wimlter fee. Norimbergae. Adres van And. en 11. de Leth. 2 bladen, gr. br. fol.
De groote vloot, afgetuigd in \'t Dok liggend, doet vermoeden dat deze prent na de vrede van Utrecht, 1714, vervaardigd werd.
139 „Gesicht op de Schapen Markt naer den Reguliers Toren, de Munt, en een gedeelte van de Doele Sluis, nevens het Rondeel... Binnen-Amstel... Halvemaensbrugh... Ervveten Marktquot;, enz. Met veel stoflage, 0. a. een statie-koets, een dame hare sleê verlatend, een kwakzalver, het opbrengen van misdadigers, enz H. de Lath fee. Adres: And. en Eend. de Leth oj) de Beurssluis in de Visser. 2 bladen, gr. br. fol.
Merkwaardige afbeelding van een nu geheel veranderd terrein, o.a. der nEngelsche huizen^ (nu Sophiaplein). De Munt was toen reeds »een voorname Herberg die sedert korte jaren merkelijk vei groot is.quot; — In lijst, met glas.
140 „Afbeeldinge van het Stadhuys, Nieuwe-Kerk, Waag, etc. tot Amstel-dam.quot; Kapitaal gezicht van den Dam, fraai gestoffeerd, en met gezicht langs het Damrak. Igt;. Stoopendaal fee. Adres van Nic. Visser. 2 bladen, gr. br. fol.
Met de beide hoekhuizen, ingang Kalverstraat (nu Groote Club); het tweede huis van de hoek is de beroemde: Kaart Winch el van F. de /-F/Vquot;, waar ook een groote Kaart is uitgestald.
141 „Gezigt van de (Oude) Koorn-heurs staande op \'t Water by de Oude Brug... gebouwt 1()17.quot; A. van der Laan del. Jan Schenk fee. 2 bladen aaneengevoegd, gr. br. fol.
142 „Gesigt van de Jan Roode Poorts Tooren, te sien naar de Luytersche Nieuwe Kerkquot;. A. Rademaker accurate del. Leon. Schenk fecit et exc. 2 bladen, gr. br. fol.
Op het opzetpapier, in HS., eenige aameekeningen betreffende dezen toren, o.a.; het opschrift van de klok, die voorheen in den toren van het oude Stadhuis gehangen had, en in 1616 bij de vernieuwing van den Jan Roode-poortstoren daarheen werd overgebracht. Bij de slooping van dezen toren, in 1S30, werd zij verkocht en te \'sHage tot geschut omgegoten.
143 „Gesicht van de Gingel verby de Kerk van die van de Ausburgische Confessie naar Jan Roonpoorts Torenquot;. A. Rademaker accurate del. Jan Schenk fecit. Leon. Schenk exc. 2 bladen, gr. br. fol.
144 „Gezigt langs de Heere-graft, te zien van de Leidsche straat na de Spiegel en Vysel-straatquot;. Met adres van H. de Leth. 2 bladen, gr. br. fol.
Een der zeldzaamste van deze serie. De lucht wat afgesneden.
17
GEZICHTEN IN DE STAD.
145 .Gesicht van de Groen-markt van de Reesluys te sien naar de Wester Kerkquot;. Met druk marktvertier- A. Rademaker accurate del., Jan Schenk fee. Leon. Schenk exc. 2 bladen, gr. br. fol.
146 „\'t Gezigt van de Binnen Amstel en Schut Sluys naa de Blaauwbrug en Diaken Weeshuys en van de Amstelbrug af te zienquot;. D. Stoopendaal fecit. 2 bladen, gr. br. fol.
147 „Amsteldam aan de land zijde van den Buyten Amstel aan te zien.quot; Gezicht genomen naar de Hooge Sluis; links de uitspanningen de „Paauentuinquot; en de „Berebijtquot;; op den Amstel. het Admiraalzeilen-Geteekend en geëtst door A. van der Laan. Met adres van And. de Leth. 2 bladen, gr. br. fol. — In lijst, met glas.
148 „Gesigt van den vermaakclijken Overtoom gelegen buyten de Leydsche Poort... te sien naar de groote en kleyne overhaalquot;. Aardig gestoffeerd, o. a. met de tentschuitjes toen in de mode. Leon. Schenk fecit et exc. 2 bladen, gr. br. fol.
Zeldzame proefdruk vóór alle letter. L)e titel is in handschrift.
Haerlemmer Poort 1617. Raam Poortie.
St. Antonis Poort 1636. Heyligewechs Poort 1638.
V. Poorten en Torens.
149 „Nieuwe en Eygentlycke Afbeeldinghe der Stads-Poorten van Amsterdam. In \'t licht gebracht door li. N. Ze.emanquot;. Met adres van Danclter Danckerts. Serie van 8 fraaie etsen. kl. br. fol. — Bartsch 119—126. Zeldzaam. Fraaie drukken. Hierbij.
De Stads Herberg.
Regeliers Poort.
De Nieuwe Reguliers Poort.
Saaghmeulens Poortie.
150 ,Gezicht van de Schreijershoeks Torenquot;. .7. de Vlaming ad viv. del. 1769. C. Philips Jz. fee. 1769. br. fol.
151 „D\'oude St. Anthonis Poortequot;. Fraaie gravure door S. Frisius, omstreeks 1600 H. Laurenss exc. br. 4o.
152 ,St. Antonis Poort 1636.quot; Fraaie els door R. Zeeman. C. Danckerts exz. br. fol. — Bartsch 125.
Zeer fraaie druk.
153 „Heyligewechs Poort. 163Squot;. Fraaie ets door R. Zeeman, br. fol. — Bartsch 126.
Zeer fraaie druk.
154 „D\'oude Regulliers Poorte tAmsterdamquot;. Omstreeks 1600. Fraaie gravure door S. Frisius. br. 4o.
18
{ i l\'
I
POORTEN EN\' TORENS. 19
155 „Regeliers Poortquot;. Fraaie ets door li. Zeeman. C. Danckerts exc. br. fol. — Bartsch 120.
Zeer fraaie druk.
156 „Gezicht van de Reguliers- of Munt-Tooren van den Amstel te zien\'. J. de Beijer del. S. Fokte fee. P. Fouquet Jr. exc. (1765), br. fol-
157 „De Nieuwe Reguliers Poortquot;. Later de Waag, op de Botermarkt. Fraaie ets d. R. Zeeman. Dancker Danckerts exc. br. fol. — Bartsch 121.
Zeer fraaie druk.
Bij de uitlegging in lóoi werd deze poort van hout gebouwd, en in 1655 in gehouwen steen vernieuwd.
158 „Haerlemmer Poort 1617quot;. Fraaie ets door R- Zeeman, br. fol. — Bartsch 153.
Zeer fraaie druk.
159 ,Gezicht van de Haarlemmerpoort-Poort op de Buiten-Singelquot;. Met levendig ijsvermaak. II- Schoute del. et fee. F. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Proef- en letterdruk. De eerste is nog onafgewerkt b. v. in de figuren, achtergrond en lucht.
160 „Gezicht na de Haarlemmer Poort.quot; Met het onbeplante Haarlemmer Plein. C. Philips Jz. del. et fee. 1765. P. Fouquet Jr. exc. br. fol.
161 De oude Haarlemmer poort. C. Springer pinx. 1854. Sluyter sc. 80. — Groot papier.
162 liet vaarwel der Haarlemmerpoort bij hare slooping. Amst. 1837. — Vrijmoedige bedenkingen bij het sloopen. Amst. T. Wiering. — 2 Stuks.
163 „Saagmeulens Poortie.quot; Fraaie ets door R. Zeeman. C. Danckerts exc. br. fol. — Bartsch 122.
Zeer fraaie druk.
164 „Gezicht na de Zaag-Moolens Poort,quot; van de stadszijde genomen. C. Philips Jz. del. et fee. 1765. Fouquet Jr. exc. br. fol.
Hierbij een onafgewerkte proefdruk.
165 „Raam Poortiequot;, Fraaie ets door R. Zeeman. C. Danckerts exc. br. fol. — Bartsch 124.
Zeer fraaie druk.
166 „Gezicht na de Raam Poort,quot; van de stadszij gezien. C. Philips Jz. fee. 1766. Fouquet exc. br. fol.
167 „De vernieuwde Raam Poort .... van buyten te zien 1776.quot; C. Philips Jz. sc. 40.
168 De Poort en wal van den buitensingel gezien. Aquarel door D. Verrijk-— H. 17, br. 24 cent.
20 POORTEN EN TORENS.
1G9 „De Raampoort te Amsterdam bij hare slooping. Door P- Knuttel Dzn.quot; Amst. 1845. So.
Zeldzaam. — Met afbeelding, gelith. door G. Lamberts. De dichter, die deze pennevrucht uitgaf ten voordeele van lijders aan mislukte aardappeloogst, was een voorbeeld van het uitstervend genus quot;tevreden burgerquot;, b. v. ; Ja, menschenliefde stiert de daden Van hen, van Amstels Achtbre Raden,
\'t Jaar Dertig gaf een proef daarvan ;
Wat blijk van menschenmin was grooter Dan die belasting op de boter.
Waaraan men thans nog offren kan !
170 „Het laatst vaarwel der stervende Raampoort.quot; Met vignet. Amst., F. G. L. Holst. fol.
171 „Gezicht aan de Leydsche Poort,quot; van de sladszijde. C. Philips Jz. del. et fee. 17G4. /\'. Fouquet Jr. exc. br- fol.
172 „Gezicht na de Weteringspoort,quot; van de stadszij gezien. C. Philips Jz. del. en fee 17GG. Fouquet exc. br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
173 De blokhuizen, twee met geschut versterkte gebouwen, opgericht in den Amstel na den mislukten aanslag van Willem II, 1G50, doch afgebroken als hinderlijk voor de scheepvaart. Fraaie ets door 7?. Zeeman, br. 4o. — Bartsch 94.
Zeer zeldzaam.
174 „Afbeeldingh van de twee Blockhuysen op den Amstel \'. 1\'. Xolpe fee. br. fol. — M. 2001 a.
Eerste druk, vóór de verandering in het onderschrift. Hierbij een plano blad: Aen de Blokhuizen, etc.
175 „Gezicht na de Utrechtsche Poortquot;, van de stadszijde genomen. C. Vhi-lips Jz. del. et fee. 17G4. P. Fouquet Jr. exc. br. fol.
176 De Utrechtsche Poort van den buitensingel gezien. Aquarel door B. Vinkeles, 1769. — H. 15, br. 24 cent.
177 „Gezicht na de Weesper Poort,quot; van de stadszijde. Het Weesper Plein toen onbeplant. C. Philips Jz. del. et fee. 1767. P. Fouquet exc. br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
178 „Gezicht van de Muider-Poort, ziende naar de Planlagiequot;. J. de Beijer del. S. Fokke sc. P. Fouquet Jr. exc. br. fol.
179 „Gezicht na de Muyder Poort.quot; Uit de Plantage gezien. C. Philips Jz. del. et fee. 1767. Fouquet exc. br. fol.
180 „Afbeelding van de Muyderpoort... zo als die zig vertoonde, na dat deselve tussen den 29 en 30 Januarij 1769, bij de 16 voeten in de grond gezakt was.quot; H. Keun fecit, br. fol.
■ Hierbij: dezelfde poort tijder,s den afbraak »soo als deselve zig... vertconde den I Februarij 1769quot;, door II. Schouten — en twee kleine etsen naar de ingezakte poort.
POORTEN EN TORENS. 21
181 De nieuwe Muider Poort. Plan, voor- en achtergevel, zijgevel, doorsnede en hek. Door en met adres van C Philips Jz., 1771. 6 bl. fol.
182 „Gezicht van de nieuw gebouwde Muyder-Poort,quot; van de stadszij gezien. C- Philips Jz- del. et fee- 1771. br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
183 „Gezicht van de nieuwe Muider Poort,quot; van den builen singel en van de stadszij gezien. IL Keun del. 1771. B. de Bakker fee. F. W. Greehe exc. 2 bladen, br. fol.
184 Dezelfde poort, van de stadszijde genomen. II. Schouten del. et fee. (1778). br. fol.
Fraaie proefdruk vóór de letter.
185 Dezelfde poort, van de stadszijde. Lith. door A. Vinkeles (1830). br. fol.— Zeldzaam.
186 Klachten der onlangs ingezakte Muiderpoort. (29—30 Januari 1769). — Roskam voor den schrijver daarvan en verantwoording. — 3 stuks. So.
187 Gedichten by het slopen van gebouwen en Amsterdamsche Nieuwjaars-en Kermisprenten. 18 stuks.
Klagend Waag-gebouw iSoS. — Klagende Haringpakkerstoren 1829. — Troostende Schreijers-toren 1829. — Misnoegde Jan Rode poorls-ioren 1S29. — Bierdragers huisje. — Klaag- cn jubelzang van de Spuistraat, enz.
VI. Mapkten en Pleinen.
188 „Den Dam en Markt tot Amstelredam omtrent \'t jaar 1570.quot; Gezicht genomen van „De paerdestal nu de Beurssteeg\'\'. Met veel marktgewoel. (Manier van Hondius). br. fol.
Blijkens deze plaat werd op marktdag een gedeelte van den Dam met ketens afgesloten. De stads paerdestal moest plaats maken bij hel bouwen van de Beurs, in 1611.
189 „Figuerlijcke afbeeldinghe van \'t Stadthuys, de Waegh ende de Marckt ghenaemt den Dam.quot; (Clues Jz. Visscher) fee. (1610). 4o.
190 „Forum Amstelodamense Den Dam vulgo vocant.quot; Gezicht op den Dam van de Vischmarkt naar \'t Stadhuis en Nieuwe Kerk, de laatste met den hoogen toren, die onvolbouwd gebleven is. Omstreeks 1660. Met adres van F. de Wit en later adres van J- (Mens. Vers van J. Koenerdiug en uitlegging A—H. — H. 41, br. 51 cent.
191 Dezelfde voorstelling, maar met weglating van den Nieuwekerkstoren. De stolfage is dezelfde, met weglating van den jongen met kruiwagen (rechts). In de ondermarge: Hollandsche titel en 3 regels Latijnsch onderschrift. B. amp; J. Ottens exc. — H. 49, br. 40.5.
-- MARKTEN EN PLEINEN.
192 Dezelfde voorstelling, maar met den toren en iets verkleind. Met Hol-landsche verzen van Heyhlocq. G. Valck exc. klein br. fol.
193 Dezelfde voorstelling, ook met den toren. (Manier van Schut). F. de Wit exc. kl. br. fol.
194 Gezicht op den Dam, van de Kal verstraatzijde naar \'t Damrak, mot aardige stoffage. J- Kip designavit et sculpsit. \'t Amsterdam, hy Jan Kip op de ouwe hierlcay. (Omstreeks 1670). br. fol.
Zeldzaam.
195 ,Afbeelding van den Dam, het Stadhuys, de Nieuwe-kerck, de Waag
---- nevens vertooning van :t effect der Geoctroyeerde Slang Brand-
spuyten.quot; Naar Jan van der Heiden door J. van Vianen. gr. br. fol.
196 Gezicht op den Dam, met Stadhuis, Nieuwe Kerk en Waag. S. Fokke fee., omstreeks 1765. br. fol.
Fraaie proefdruk.
197 De Dam, ziende van het hoekhuis (nu Crétier). S. Fok Lx del. et fee. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
198 Gezicht op den Dam, met Paleis en Waag. Fraaie kleurendruk. London, li. Bowyer. 1814. br. fol.
Zeldzaam.
199 „S. Anthonis Marckt met de Waeghquot;. Fraaie ets door li. Zeeman. F. de Wit exc. br. 4o.
200 „Gezicht van de Nieuw Marktquot;. C. Philips Jz. del. et fee. 1767. br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
201 De Botermarkt, met den Waag, de door Listing ontworpen Koepelkerk en veel aardig marktgewoel; onder anderen van kwakzalvers. Fraaie gravure, 2e helft der XVIIé eeuw. groot br. fol.
202 „Gesigt van de Beguliers Markt en Waag, gemenelijk genaamd de Botermarktquot;, genomen op marktdag, met veel stoflage, ziende van de Utrechtschestraat naar de Reguliersbreêstraat. (Naar A. Rademaker r) P. Schenk exc. omstreeks 1700. roy. br. fol.
Belangrijke afbeelding van het Rerabrandtsplein. Zeldzaam.
203 De Botermarkt (Bembrandtsplein) met de Regulierswaag, ziende van de Amstelstraat. 6\'. Philips Jz. del. et fee. 1768. br. fol.
Fraaie proefdruk.
204 „Gezigt van de Bloemmarkt, Pypemarkt en het Stadhuys van Amsterdamquot;-. Ie helft der 18e eeuw. J. Smit fee. gr. br. fol.
205 „Vue du Marché aux fleurs et d\'une partie du Palais Royalquot;. C. de Krnyff del. F. C. Biertveiler se. gr. br. fol.
Zeldzame aqua-tinta plaat, in kleuren afgewerkt. Aardig o. a. om de Empire kostumen. Uitmuntend exemplaar.
5
MARKTEN EN PLEINEN. 23
206 Het Leidsche plein met de nieuwe Schouwburg en Leidsche Poort- Uit Fouquets recueil, (1772)- br. fol.
Proefdruk.
207 „Gezicht van do Noorder-Markt eu Kerk.quot; H. Schoute del. et fee. F. Fouquet Jr. exc br. fol.
208 _____ klyne Vismark. Of zamenspraak tusschen twee misnoegde jarige
Visvrouwen.quot; Boekdruk (1799). kl. fol.
Curieus. Met beschrijving dezer markt die op palen terzijde van de Nieuwe Haarlemmersluis gebouwd en voorzien was van 52 vischbanken.
VII. Openbare gebouwen.
209 Het Oude Stadhuis. Claes Jz. Visscker sc., omstreeks 1615. kl. fol.
Het Stadhuis heeft hier nog zijn fraaien klokketoren, wiens spits in 1601 overhelde, in drie dagen wêer recht gezet, maar in 1615 wegens bouwvalligheid werd afgebroken. — Hierbij een afbeelding met afgebroken spits.-
210 Dezelfde gravure.
Hierbij ook een afbeelding van \'tStadhuis zonder spits.
211 Het oude Stadhuis. Links het voormalig St. Elisabeths-Gasthuis. Fraaie, in kleuren gedrukte facsimile gravure d. A. van den Bosch naar een teekening van P. Saanredam, 17—20 Juli 1G41. roy. br. fol-
Saanredam had later op zijn teekening aangeteekend; »/»/ yaer 1632 den 7 yulii is dit oude Statslmys .... afgebrant in j uren tyts sonder meerquot;.
212 Het oude Stadhuis. Rechts een gedeelte van den Dam tot voorbij de Vogelsteeg. Fraaie, in kleuren gedrukte facsimile gravure d. A. van den Bosch, naar een teekening van lfr. Schellincks. roy. br. fol.
213 Het torenkamertje van het Oude Stadhuis(?)- Anon. gravure; op de keerzijde italiaansche tekst (beschrijving van Amsterdam). 4o. — Zeldzaam.
214 Brand van het Oude Amsterdamsche Stadhuis, 7 July 1652. Gedicht op het in lichtelaaie staande en reeds gedeeltelijk instortende gebouw. Fraaie, gelijktijdige ets door J. de Baan. br. fol. — F. M. 2027.
Fraai exemplaar, met breeden rand.
215 Voorstelling van de brand en van het blusschen volgens de oude wijze met brandemmers. De Dam overvol met helpers; het huis, hoek Kalver-straat (nu Groote Club) wordt met natte zeilen beveiligd. Naar Jan van der Heide door (J. van Vianen?) br. fol.
Fraai gekleurd en met goud afgezet. Eerste staat, vóór het eenregelig bovenschrift.
216 Dezelfde gravure. Met het bovenschrift.
I
24 OPENBARE GEBOUWEN. — HET STADHUIS.
217 Afbeelding van \'t Stadt Huys van Amsterdam, in dai ligh coopere plaaten, geordineert door Jacob van Gampen; en geteekent door Jacob Vennekool. Tot Amsterdam, Bij Dandier Danckerts, 16(51. leder. gr. folio.
Met fraai portret van Jacob van Cam pen en dertig platen.
In denzelfden band:
Het eerste deel van de voornaamste statuen ende ciraten, van \'t konst-rijk Sladthuys van Amstelredam, tmeeste in marmer gemaeckt, door
Artus Quellinus, Beelthouwer der voorseyde stadt____ Geteeckent ende
geëtst door Hubertus Quellinus, ende gedruckt ten huyse van Artus Quellinus. Anno 1655. Met 48 platen.
Deze eerste uitgaven van de architectuur en vooral van het ornament van het Amsterdamsch stadhuis zijn zeldzaam. De prenten zijn bijzonder fraai van druk.
218 Afbeelding van \'t Stadt Huys van Amsterdam, in dartigh coopere plaaten, geordineert door Jacob van Gampen; en geteeckent door Jacob Vennekool. Amsterdam, Frederick de IVidt, 1664. — Eerste (en tweede) deel van de voornaemste statuen ende ciraten van \'t koustrijck Stadthuys van
Amstelredam, tmeeste in marmer gemaeckt, door Artus Quellinus____
Geteeckent ende geëtst door Hubertus Quellinus, ende gedruckt ten huyse van Frederick de Witt, 1665—1668. 3 din. 1 h. led. bd. folio.
Compleele verzameling van 121 platen bevattende de afbeeldingen der zalen, en van de ornamenten ; festoenen, bas-reliefs, beelden, lijsten, enz.
Zeldzaam zóó kompleet,
219 „Afbeeldinge van het uytstekend Raadhuys lot Amsteldamquot;. Voorgevel achter- en zijgevel. „De stoffatie van buiten cjeinventeerd en geëtst door L. Schermquot;. Met adres van Nicolaas Visscher. 3 bi- gr. br. fol.
Zeldzaam.
220 Voorgevel, achter- en zijgevel. Vier gravuren uit de 2e helft der 17e eeuw. gr. br. fol.
Zeldzaam.
221 Gezicht op het Stadhuis, noordzijde, en op den onvolbouwden toren van de Nieuwe Keik. (Naar Pronk- door C. Philips Jz.). br. fol.
Proef- en letterdruk.
222 „Het Stadhuys van voren.quot; Naar E. Vinkeles door F. de Bakker, br. lol.
223 , Palais Royal a Amsterdam.quot; Een der eerste afbeeldingen met het op last van Louis Napoleon aangebrachte baicon. (Lutz) fee. br. fol.
224 De Burgerzaal (ot Groote Zaal), als salie des pas perdus gebruikt. Kapitale ets, zonder eenigen titel of naam van graveur. Eerste helft dei-vorige eeuw. gr. fol.
Zeldzaam.
225 Dezelfde ets.
Uiterst zeldzame onafgewerkte afdruk, gezegd tmet het witte beeldquot;.
OPENBARE GEBOUWEN- — STADHUIS. 25
226 „De Groote Zaal____ naar Schepenskamer te zien. Mei hel uitgaan der
Heeren Schout en Schepenen, tol het doen der eigenpandingequot;. P. van Licnder del. et fee. 1765. fol-
227 ,Gezicht van de Groote Zaalquot;, enz. Even als op de vorige prent, is hier het gezicht genomen naar het beeld van Atlas- Keun del. Bogerts sc. fol.
228 „De Raadkamer____ zo als de Vroedschap aldaar \'s jaarlijks op den
28ste January vergaderd is quot; Nu gewoonlijk de Mozeszaal genoemd naar het groote schilderstuk van Jac- de Wit. IC. Kok ad viv. del. X. van der Meer Jr. sc. 1790. roy. fol.
229 „De Schepens Kamer op het Stadhuis te Amsterdam.quot; W. Kok ad viv. del. et fee. 1793. roy. fol.
230 Dezelfde gravure.
Fraaie proefdruk, vóór de letter.
231 De „Metaale Kaggel,quot; geplaatst in Schepens-kamer, 1773. J. E. de Witte inv. C. Fhilips Jz. sc. 4o.
232 „Meeting en uytreekeiiing van de Atlas-Kloot.quot; Door Pieter van Beren-dregt, „Contrarolleur en Eyk-meester der Schoepen.quot; lol.
233 „Meeting en uytreekeiiing van de Atlas-Klootquot;. Een andere berekening als de voorgaande, hoewel ook door P. van Berendregt. kl. fol.
Zeer zeldzaam.
234 Begrafenisbriefje en portret van Pieter van Beerendregt, scheepsmeter en eikmeester van Amsterdam. 2 st. io. fol.
235 „Nette Prent-verbeeldingen van de twee kloecke houte Modellen in de
Maandt Juny 1699 vervaardigt____tottet nog goet-maakon----van het
schoone en kostelijke dak over de grootte Saaiquot;. Waarschijnlijk een plan van N. Listingh. Titel en 7 Waden. fol.
Zeldzaam.
236 „Het Stadshuis te Amsteldam in brandquot;. Oct. 1762. S. Fokke fee- 4o.
237 Description de l\'Hotel de ville d\'Amsterdam, avec explications des em-blèmes, tableaux, etc. 3e éd. Amst, 1745. Avec planche. veau. 8o.
238 Geschiedkundige beschrijving van het Stadhuis van Amsterdam. Door J. Fokke- Amst., 1808. Met platen. So.
239 Het Amstcrdamsche Stadhuis (thans Paleis). Naar onuitgegeven bronnen, door A. W. Kroon. Amst., 1867. 8o-
240 Beschrijving en aanmerkingen over alle de schilderijen op het Stadhuis te Amsterdam. Door Jan van Dijk. Amst., 1758. 8o.
241 Kunst- en historie-kundige beschrijving van alle de schilderijen op het stadhuis van Amsteldam. Door Jan van Dijk. Amst., 1790. So.
OPENBARE GEBOUWEN. — ATHENAEUM, ENZ.
Wagenaar\'s beschrijving van Amsterdam gevolgd, in eene aanwijzing van de sieraden der publieke gebouwen. Amst., 1790. 80.
Beschrijving der kunstwerken, als Regentenstukken, enz. toen ter tijd nog in de publieke gebouwen.
243 --Hetzelfde werk, met een aantal ingevoegde gezichten op Amsterdam.
244 Ontwerp van een nieuw Stadhuis, door Philip Vinghoons- Plattegrond en voorgevel. 2 bl. folio.
Omworpen na den brand. Aan van Campen\'s plan werd de voorkeur gegeven. Vingboons geeft aan als reden; ndoch zijn. de heeren sedert veel verandert van verdeeling\'\'
245 „Gezicht van het Admiraliteits- of Prinsen-Hofquot; (nu het Stadhuis). Gezicht op de binnenplaats. II. Schouten ad viv. del. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
246 ,Gezicht van \'t Admiraliteits- of Lands-Magazijn.quot; Met het Kattenburgerplein. Door //. Schouten. Fouquet exc. (1765). br. fol.
247 „Gezicht van liet Admiraliteils-Magazijn en Scheeps-Timmerwerf.quot; 11. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
248 Licent der Admiraliteit voor Schipper Gijsb. van Beeren, 1715. Perkament met vignet. — Zegels van het College ter Admiraliteit tot Amsterdam. 2 stuks.
249 Het Kommandantshuis, op den Dam: „Afbeeldinge der Voor-gevel van eenige Stads Wooningen tegen de Groote Vismarkt.quot; C. Philips Jz. fee. 1776. br. fol.
250 „Gezicht van het Doorlugtige School tot Amsterdam.quot; Met het fraaie Agnietepoortje. II. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc, (17G5). br. fol.
251 „Gezicht van het Doorlugtige School van binnen.quot; Tijdens een oratie. ƒƒ. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
252 Zinneprent op het 3e Jubileum van het Athenaeum, 1832, — en opvoering bij die gelegenheid van Vondel gekroond. Door 7eter van Elven. 2 stuks.
253 Zinnebeeldige voorstelling ter gedachtenis van het 2e eeuwfeest van het Athenaeum lllustre, Jan. 1832. Naar Oosterhuis door D. Sluyter. gr. \'bl.
254 Series Lectionum van het Athenaeum lllustre voor de jaren 1829—30 en voor 1830—31. 2 stuks, plano.
Hierbij lidmaatschaps-bul van het slechts kort bestaan hebbende studenten-corps -uNe praeter modnm.quot;
255 Album academicnm van het Athenaeum lllustre en van de Universiteit van Amsterdam. Amsterdam, 1882. gr. 80.
26
OPENBARE GEBOUWEN. — TUCHTHUIS, BEURS, EFZ.
256 „Gezicht van hot Lt.tijnsche School lot Amsterdam.quot; 11. Scholden del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
257 Inrichtingen ten nutte der wetenschap: Athenaeum Illuslre, Hortus Botanicus, Theatrum Anatomicum, Latijnsclie School. 10 stuks, foh, 4o. en 8o.
258 „Hooft-Wagt der Schutterij. Boven de St. Anthonies Waag, op de Nieuw-markt.quot; 1L van Hilteri fee. br. fol.
259 „Hool\'d-Wagt der Schuttery, boven de Reguliers ^Vaag, op de Boler-markt.quot; (H. van Hilten). fee. br. fol.
260 „Hoofd-Wagt der Schuttery boven de Hal, op do Westermarkt.quot; (li van Hilten) fee. br. fol.
261 „Gezicht van het Mannen-Tuchthuys. of Rasphuys.quot; Een gedeelte van den Heiligen Weg en het fraaie Rasphuispoortje. 11. Srhoute del- ad viv. P. Fouqnel Jr. exc. (1765). br fol.
262 Hetzelfde. Gezicht op do binnenplaats, met het rasphout en een geese-ling. 11. Schouten ad viv. dol. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef-, en zeer goede letterdruk.
Het goed gesneden beeld, op den paal waaraan de boef wordt afgestraft, bevindt zich nu ter vergaderzaal van de Commissie tot Zedelijke Verbetering der Gevangenen.
263 „Hot Vrouwen Tuchlhuys of Spinliuys van binne.quot; Met de arbeidende tuchtelingen. — Hetzelfde, van buiten, met den O, Z. Achterburgwal. — II. Schouten del. ad viv. 1\'. Fouquet Jr. exc. (1765). 2 hl. br. fol.
264 „Het Willige Rasphuys na de Oosterkerk te zienquot;. In \'t verschiet de Oes-jesbrug, sind geruimon lijd afgebroken. J. de Bejer ad viv. del. S. Fokke fee. (1765). br. fol. — Zie No. 299.
265 „Byrsa Amstorodamensisquot;. De Beurs, van binnen, ziende naar den ingang (Rokin zijde). Onderaan een gezicht op Amsterdam van \'tlJ gezien. Met zesregelig gedicht, Noptunus tot Mercurius:
„Opdat dijn dienstig Volck, Mercuri, sou hequaam
„hij een oerc/haaren, is dees beurs scer aenghenaem
,, Voor cooplien opgerecht van d\'Amsterdamsche heeren, enz.
Gravure door (Ifondius?). Met adres van Franc. Antonius lt;(\'■ Corn. Ju-hannes. (1615). br. fol.
Deze beurs, door Hendrik de Keyzer aan \'t eind van het Rokin opgericht, 160S—1613, werd vergroot en verbouwd in 1671, en afgebroken in 1835.
266 Dezelfde gravure. Excusmn in aedibus Joannis.
Latere staat, maar met een nieuw gezicht op Amsterdam.
267 „Byrsa Amstorodamensisquot;. Gezicht op don gevel met don toren. Fraaie gravure door Claes Jz. Visscher. Ao. 1612. kl. fol.
Zeer karakterieke afbeelding van de oude Beurs.
268 „Byrsa Amstorodamensisquot;. De Beurs van binnen, ziende naar den ingang, hier mot oen hek gesloten. Gravure, omstreeks 1650. J. Ottens exc br. fol.
27
OPENBAKE GEBOUWEN. — BEURS.
269 De Beurs gezien a vol d\'oiseau, met de brug over \'t Rokin, midden waarop de beurspoort zich bevindt; daarnaast een sierlijke toren en eenige winkels. F. de Wit exc. (omstreeks 1050). br. fol.
270 Dezelfde gravure, maar veranderd na den herbouw van 1071. De nieuwe gevel met kleinen toren is nu vóór de brug geplaatst. De oude toren en de winkeltjes zijn verdwenen. F. de Wit exc. br. fol.
271 De Beurs van binnen, na de verbouwing van 1071. Gravures d. {Schut ?) — Dezelfde, honderd jaar later. H. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1770). br. fol.
272 „De Groote Beurs te Amsterdam.quot; Gezicht op de oude Beurs; de personen op den voorgrond zijn kennelijk portretten. Fraaie in kleuren uitgevoerde aqua-tinta door L. Portman, br. fol.
Uitmuntend exemplaar, met vollen rand.
273 De ingang of poort van de Oude Beurs. Aquarel door 11. G. ten Cate. (omstreeks 1830). br. lo.
274 P. Scheltema, De Beurs van Amsterdam. Amst., 1846. Met platen, karton. 8o.
Hierin gezichten op de oude- en nieuwe Beurs.
275 Platen voor „de Beurs van Amsterdam, door P- Scheltema.quot; 1). J. Sluijttr sc. 1846. 6 sluks. 4o.
De oude en de nieuwe beurs, gedenkpenningen op beide, enz. — Groot papier.
276 De Hulpbeurs, op den Dam vóór het Paleis, opgericht Deo. 1835, weggenomen 10 Sept. 1845. J. W. Kaiser sc. br. 8o.
Men zeide er van op de beurs :
»Wat zegt gij van dit paalgebouw ?
»Van buiten is \'t een praalgebouw !
»Van binnen is \'t een kaal gebouw !
a\'tls overal een schraal gebouw!
»Als kunstwerk een schandaalgebouw !
Hierbij eenige curiosa: Afscheid der klagende Hulpbeurs. Holst exc. — De Belegering der Kooploods te Utopia. — Amstels Stedemaagd starende op de Hulpbeurs Parodie op de alleenspraak van Gysbrecht v. Amstel.
277 Inwijding van de Beurs, 10 Sept. 1845. Verschillende souvenirs aan deze gebeurtenis: proza, poezie en afbeeldingen.
278 C Loots, Dichtstuk ter gelegenheid van het tweede eeuwgetijde dei-Beurs van Amsterdam, Amst. 1813. 8o.
liet slotvignet stelt de oude Beurs voor, gegraveerd d. Vinkclcs.
279 G. Loots, Dichtstuk bij het tweede eeuwgetijde der Beurs van Amsterdam. Amst 1803. Met. titelpl. en portr. — Idem, De Hollandsche taal. Arnst, 1810. 1 deel in rood marokijn, verg. sneden. 8o.
Exempl. op zwaar papier, met geteekenden opdracht des schrijvers aan J. H. Kemper.
28
OPENBARE GEBOUWEN. —
20
BEURS, WAAG, ENZ.
280 Portret van Johannes de Paep, Beursknechl, in 1043 Borstbeeld door Corn. Visscher. sc. 4o. — Wüssin 38.
Zeer zeldzaam. Dit exemplaar heeft geen onderschrift.
281 Nieuw.jaarwensch van den Beursknecht. „Anno GIOIOCXLIII. Fraaie cartouche geëtst door {Salomon Savnj) waarin een gedicht van Vondel. (Boekdruk), fol.
Zeldzaam; uitmuntend exemplaar. Het gedicht is in de cartouche geplakt, daaronder komt het nog eenmaal voor, in cursieve letters gedrukt.
282 Varia over de Beurs on den daar gangbaren wisselstijl, enz. 8 deelen en stukken. 8o-
(R. van Leuve) \'sWaerelds Koopslot of de Amsleldamsche Beurs. Amst. 1723. — Gross man n. Die Amsterdammer Börse vor zwei Hundert Jahrcn. (1672—1673). Haag 1S76. — P. Schel te ma. De Beurs van Amsterdam, 1S46. Met platen. — W. 11 u n k, Amsterdamschc Graanhandel, enz. enz.
283 „De Klaagende grondvesten der Amsterdamschc Koornmarktquot;. (1768). 80.
Zeldzaam boekje, naar aanleiding v. d. herbouw, den draak stekende met den eersten steen legger, van Milligen (1768). In de noten veel merkwaardigs over den Korenhand el.
Zie ook No. 141, gezicht op de Korenbeurs.
284 „De Waeghquot;, op den Dam. (2e Waag). Fraaie gravure door Claes Jz. Visscher, omstreeks 1(510. kl. fol.
285 „Gezicht van den vernieuwden Waag op den Damquot;. (Vernieuwd 1778, van daar 3e Waag). H. Schouten ad viv. del. P. Fouquet Jr. exc. br. fol.
Bij deze vernieuwing verloor de Waag zijn schilderachtig dak, met balustrade; de nieuwe stoep kreeg de zware balbekroning.
286 „De St. Anthonies Waegh op de Nieuw-Markt.quot; //. Schouten del. et fee. S. Cruys exc. br. fol-
287 A- Fokke Sz., Historie van de Waag te Amsterdam. 1808. Met 3platen. 80.
288 Het O. I. Huis, Kloveniersburgwal, en het gezicht op de binnenplaats. II. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). 2 stuks. br. fol.
280 „Gezicht van het Oostindisch-Zeemagazijn en Scheeps-timmerwerf.quot; 11. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Hierbij: hetzelfde, uit het IJ gezien. Ets door J. Spaan.
200 Het O. I. Gompagnie Magazijn, in welstand — en hetzelfde na de instorting, 14 April, 1822. 2 Grav. door J. Wijsman, br. fol. — M. 6172, 77.
201 Gezichten op de ruïnes, van de W. en O zijde gezien. 2 Lith. van Arum exc. br. fol. — M. 6175.
202 De Piuïne van het voormalig O. I. Gomp. Magazijn, ingestort April 1822, van twee zijden gezien. 2 Aqua-tinta gravuren, in kleuren, door G. Overman. br. fol.
Op een der platen ziet men het ontlasten van het niet ingestorte gedeelte, waarop nog 1263 last graan lag. Onder de puinhopen lagen 1656 last.
30 OPENBARE GEBOUWEN. — GEBOUWEN VOOR MANDEI. EN ZEEVAART.
293 „Gezicht van liet West-Indisch Huys, op de Binnenplaats te zien.quot; H. Schouten ad viv. del. F. Fouquet Jr. exc. (1705). br. lol. — H. 28.3, br. 37.4 cent.
294 Hetzelfde gezicht, door denzelfden en met gelijk adres. Maar met minder stoflage: 13 figuren in plaats van 38. — H. 27; br. 36 cent.
295 „Gezicht van het Zeeregt aan den Kamper-Steiger.quot; H. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
296 Dezelfde gravure.
Zeer fraaie proefdruk vóór alle letter.
297 „Kweekschool voor de Zeevaart binnen Amsterdam.quot; J. Bulthuis ad viv. del. C. Brouwer sc. (1786). br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
298 Dezelfde gravure. Met adres van JI. G art man, 11\'. Vermandei en J. If. Smit.
299 „De Kweekschool voor de Zeevaart in 1786.quot; [S. Fokke fee-) Adres van Conradi amp; v. d. Plaats 1787. br. fol.
Dezelfde gravure als No. 264 Willige Rasphuis, welk huis in 17S5 werd veranderd tot Kweekschool.
300 De voorgevel. B. Mour ik exc. 1786. 4o. — Proef- en letterdruk.
301 Gedenkschriften betreklijk tot het Kweekschool voor de Zeevaart- Amst 1791. 80.
302 Het Entrepot-dok van twee zijden gezien. Litho door P. J. Lutgers, 1833. 2 Bladen, br. fol. — Chineesch papier.
303 „De 2 Vleyshallen.quot; Gravure door (Claas Jz. Visscher). br. 80.
304 ,\'t Comtoir van het St. Pieters Gild op de Groote Vismark .... 1769.quot; Ets door 11. v{an) Jl(ilten). br. 4o.
Proefdruk- en letterdruk a rebours. — Zeldzaam. — Deze vischmarkt is 12 April 1S41 gesloten en naar de Nieuwmarkt overgebracht. •
305 „Op de Zyde-Hall der Stad Amsterdam. Opgeregt in den Jaare MDGL.quot; Gedicht door G. Klinkhamer (1773). Met lijst der Hoofdmannen van de Zijde-Hal, 1656—1773, in handschrift aangevuld tot 1780. Plano.
Zeer zeldzaam.
306 Het Oudezijds-Heerenlogement, met den Grimburgwal, ziende op het Gasthuis. J. de Beijer del. C. Philips Jz. sc. 1763. br. fol.
Fraaie proefdruk.
307 „Gezicht van hel Oude-Zijds-Heeren-Logement ... van binnen te zien, benevens de manier der verkoopingen van schilderijen aldaar.quot; II. Schouten ad viv. del. P. Fouquet Jr. exc. (1765). fol.
308 „Afbeelding van het Oudezijds Heerelogement .... benevens de manier
LOGEMENTEN, FELIX MERIÏIS.
31
OPENBARE GEHOUWEN. —
van \'t verkoopen van schilderijen aldaar.quot; S. Folie ad viv. del. et fecit, 1774. fol.
De schilderijen werden op de binnenplaats, in de open lucht geveild; de voorname liefhebbers zaten voor de open vensters.\'
309 „Provisioneele lijst van die Schilderijen uit het Cabinet van wijlen den Heere Gerret Braamcamp, welke 31 July 1771 verkogt zijn.quot; fol.
In deze veiling werd veel voor Catharina II gekocht, o. a een beroemde Dou, maar hare aankoopen verongelukten in de Oostzee. Ook de Heer de Winter kocht hier eenige stukken.
310 „Gezicht van het Nieuwe-Zijds-Hecren-Logement.quot; De Vleeschhal op de Haarlemmerdijk bij Heerengracht, later Luth. Weeshuis. //. Schouten ad viv. del- P. Fouquet Jr. exc- br. fol.
311 „Gezicht van de Nieuwe Stads Herberg.quot; In het Y. Naar J.de Vlaming, 1769, d. C. Philips Jz. br. fol.
312 Hotel Garnalen Doelen, Singel no. 30. (Nu Universiteits-Bibliotheek). Adres-kaart, op naam van C. Kraetzer Si wc. de \\V. 11 eiwer. (Omstreeks 1825). Met afbeelding. Lith. br. 4o.
Zeer zeldzaam.
313 Adreskaart van: „\'t Nieuwe Logement het Wapen van Amsterdam staande op de Colveniers Burgwal.quot; Nu de bijbelbinderij, papierhandel, enz. der Firma Brandt amp; Zoon. C. Philips Jz. fee. 4o.
Zeer zeldzaam. — De eigenaar, Reynier Welters, had Mei 1771 het Logement \'t Rondeel verlaten, en beveelt nu zijn nieuw hotel aan.
314 „Afbeelding der Teeken Academie zooals dezelve tot den jaare 1767 ge-houJen werd boven het Corps de Garde van de Leydsche Poort.quot; Met staand model. R. Vinkeles ad viv. del. 1764 et fee. 1768. Fraaie ets. br. fol.
315 Dezelfde ets.
Uitmuntende proefdruk, vóór alle letter.
316 Dezelfde ets. Met zittend model.
317 Felix-Meritis. — Grondteekeningen van het gebouw der Maatschappije van verdiensten, ter spreuke voerende: Felix Meritis. Opgericht volgens de plans van Jacob Otten Husly. Amsterdam, C. S. Roos, in het Huis van Trip (1794). gr. fol.
Hierin ; Titel, 4 bladz. tekst behelzende de geschiedenis en de werkzaamheden van de vereeniging, en 13 fraaie platen waarvan 9 van architektonischen aart zijn. De vier laatsten geven evenwel een bijzondere waarde aan het werk, omdat zij de beste gravures zijn in de vorige eeuw in ons land verschenen, de eenige uit die eeuw die in het buitenland gezocht zijn. Zij zijn geteekend door den beroemden y. Kuyper, gegraveerd door R. Vinkeles.
Het zijn :
I. De Gehoorzaal. (Met fraaie bosltimen uit de periode der incroyables). II. Zaal der Natuurkunde. (Tijdens een vooidracht van Prof. van Swinden).
III. Muzyk zaal. (Tijdens een concert, ook belangrijk voor het kostuum).
IV. Teekenzaal.
Exceptioneel exemplaar, namelijk de platen in vier staten; onafgewerkte etsdruk, proefdruk vóór de letter, enz.
32 OPENBARE GEBOUWEN. — FELIX-WERIÏIS.
318 Hetzelfde werk.
l\'raai, on afgesneden exemplaar met zeer goede drukken der platen.
319 De zaal der Natuurkunde. Uit de vorige serie.
Uitmuntende proefdruk vóór de letter, op Chineesch papier. Deze komen zeer zelden voor.
320 Allégorie op de verdiensten der Maatschappij Felix Meritis voor de kunst. Ets door J. Kuyper. 1784. 8o.
Zeldzaam.
321 De Koffiekamer van Felix Meritis met de beroemde damspelers E. van Embden (schrijver der verhandeling over het Damspel) en G. Zillesen, waterbouwkundige. Zwarte kunst. io. — M. 5592.
Zeer zeldzaam. Proefdruk vóór alle letter. De letterdruk heeft als titel: ■tik heb dam.quot; Volgens overlevering zou dit de koffiekamer van Felix zijn. Waarschijnlijker evenwel een koffiehuis in de Kalverstraat.
322 Historische beschrijving van het gebouw der Maatschappije. Amst. 1800. Met 3 portretten, h. leder. 8o.
323 J. H. van Swinden, Redevoering en aanspraak ter inwijding. 1789. — Trieper, Lofrede op Hidde Heeremiet. 1823. Met portret, enz. 3 dln.
32i Feestzangen, boertige verhandeling bij de inwijding van Felix Meritis, enz. 5 stukken. 8o.
325 Varia over Felix-Meritis. 20 platen. 4o. en 8o.
Verschillende gezichten van het gebouw. — Inwijding. — De Teekenscliool. — Bekroonde teekeningen. — Bewijs van toegang. — Vrouwenloodje. —Portretten der stichters, enz.
326 Maatschappij Arti amp; Amicitiae: „Tableaux vivants voornamelijk voorgesteld door de gewone leden, 2 Dec. 1864, in de Stads-Schouwburg by het 25-jarig bestaan.quot; Titel en 5 etsen door F. Molenaar naar J. C. Greive Jr. roy. 8o.
327 Doctrina amp; Amicitia. Afbeelding dezer Societeit in 1802. Anonyme gravure. io.
Hierbij: «Doctrina op het bal van Amicitia. 14 Nov. 183Squot;. — «Een nieuw lied op het 50-jarig bestaanquot;, enz.
328 Feestvieringen van verschillende Maatschappijen te Amsterdam. (Gedichten). 13 stuks. 1 half led. band. So.
Maatschappij tot redding van drenkelingen. 1793. — s Hierna volmaakterquot;. i 1799. — gt;Tot Nut van \'t Algemeenquot;. 1809 en 1840. — Felix Meritis. 1818 — Stads Armenscholen. 1822. — jEendragtquot;. 1823.
329 Getuigschrift van „Schoolarchenquot; van de kweekschool van het „Nutquot; aan Jac. Oostveen, onderwijzer. 28 April 1800. — Perkament met zegel.
330 Trippenhuis, gebouwd door Justus Vingboons. Gevel, plattegrond, enz. 9 bladen, fol.
OPENBAUE GEBOUWEN.
331 Typisch oud huisje; met aardigen gevel, omstreeks 1660. Twee teeke-ningen met O. I. inkt door (W. SchelUnkx?).
Op de keerzijde: »Diï was een hnys in de Stilsteegh bezuocnt bij een Smiit\'\\ enz. — Hierbij nog een dergelijke oude woning. Aquarel.
332 „Hof van den Ed. Heer d\'Acoste.quot; (Op de Nieuwe Heerengracht?). Fraai geëtst door {J\'. cle Uonghe.) P. Persoy exc. br. fol.
333 „Hof van den Baron Belmonte.quot; (Heerengracht?) Fraai geëist door {R. cle Hoofjlic.) P. Person exc- \':,r- f0\'-
334 ,Hof van de E: Heer de Pinto.quot;\' Breestraat tegenover het poortje van het Zuiderkerk\'s kerkhof. Fraai geëtst door (ƒ?. de. Hooghe.) P. Persoy exc. br. fol.
Deze drie zeldzame etsen (332—334) verschenen met die van de Portugeesche Synagoge, als hulde aan de voornaamste bijdragers tot den bouw.
335 Het huis van den Heer G. Ploos van Arnstel- ontworpen door J. 11. Müniz, 1769. 15 Teekeningen door den ontwerper, voorts van zijn hand een „Korte verklaring der Teekeningen can het geprojecteerde gebouw voor den lieer C. Ploos van Arnstel. 6 hladz. io.
VIII. Kerken.
a. Roomsch Catholieke Kerken.
336 Afbeeldingen der kloosters en van eenige andere Roomsch Catholieke godshuizen te Amsterdam. 90 Stuks.
Uitgebreide verzameling. Hierbij ook een en ander over het Amsterdamsch Mirakel.
337 De Mozes en Aiirons Kerk, van binnen: het koor met het hoofd-altaar, enz. Kapitale gravure, zonder eenige inscriptie of naam, ie helft der XVHIe eeuw. 2 bladen, aaneengevoegd, groot br. fol. — H. 51, br. 83 cent.
Zeer zeldzaam en zeer belangrijk, ook als uitvoerige afbeelding der fraaie kunstwerken die het koor versierden, b. v. de schilderstukken van Jacob de Wit, de beelden, het kleine orgel op de koor-gaanderij, enz.
338 De Mozes en Aarons Kerk, van binnen: het schip, met de gaanderijen en het orgel. Kapitale gravure, zonder eenige letter, maar door denzelfden meester als de voorgaande plaat. 2 bladen, aaneengevoegd, gr. br. fol. — H. 75, br. 89 cent.
Even zeldzaam als de vorige en deze completeer en de.
339 „Processie in de Moses en Aarons Kerk. Op Witten Donderdag. A. Hulk ad viv. del. 1784, J. L. van Beek sc. kl. br. fol.
33
R. CATHOLIKKE KERKEN.
340 „Beschrijving van de in den jare 1839 nog in aanbouw zijnde Roomsch Gatholyke Kerk met twee torens voor de gemeente Moses en Aaron-Door Johannes van Straaten, Architect.quot; Titel, voorbericht, beschrijving en 5 platen, fol.
341 „Naauwkeurig gezigt van de nieuwe verbouwde Rooms Catholieke Kerk \'t Boomtje genaamt.quot; Kerk der Franciskaners. Anon. gravure (Atelier van Picarl, omstreeks 1725). gr. br. fol.
Zeldzaam.
342 „Roomsch Gedenkstuk MDCCXCtlquot;. In het midden, de Aartsbisschop van Nisibi (Brancadoro) het Vormsel bedienende in „Het Boomptjequot;. Voorts afbeeldingen der Sacramenten, en der 7 werken van barmhartigheid. J. C. Schultsz fee. roy. fol-
343 «Gezicht van binnen der Roomsch Gatholyke Kerk de Paau; in de Keizer-straat.quot; II Keun ad viv. del. 1769. C. Philips Jz. fee. br. fol.
Afgebroken in de eerste helft dezer eeuw.
344 Het ontsteken van de Paaschtoorts op Goeden Vrijdag (Kerk rl)e Paauw). — Processie der Hostie naar het Graf op Witten Donderdag
(„Mozes en Aaron\'s Kerkquot;). — J. E. Grave sc. 8o. — Proefdruk.
345 „Gezicht van de Roomsch Gatholyke Kerk op de Boommarkt bij het Spui.quot; De Fransche Kerk, van binnen. 1L Keun ad viv. del. 1769. G. Philips Jz. fee. br. fol.
346 De R. G. Kerk op het Begijnhof, van binnen, tijdens de bediening des Vormsels door den Aartsbisschop van Nisibi (Gesar van Brancadoro), 10 Junij, 1792. W. Kok del. et sc. br. 4o.
347 De R. G. Kerk „De Poolquot;, op de Ugracht. Anon. grav. 1805. 4o.
348 R. G. Kerk de Pool. — H. Beukman, Leerrede ter gelegenheid van de vernieuwing des voorgevels. Amst., 1804. 8o.
349 „De Roomsch Gatholyke Kerk „De Liefdequot;, builen de Raampoortquot;, van binnen naar \'t altaar ziende. D. A. van de Wart del. ad viv. 1790-D- Veelwaard se. roy. br. fol.
Opgedragen aan H. F. ten Hulscher, Aardsch Priester over Holland en Zeeland en Pastoor te Amsterdam.
350 „Afbeelding van de roomsche Kerk, buiten de Raampoort... gebouwd in 1786quot;. B. Mourik exc. 1789. 4o.
350* Achterbuurtje aan de westzijde der stad, met het torentje van de R. G. Kerk „De Liefdequot;. Aquarel door G. Lamberts, onistr. 1830. — H. 14.5, br. 19 cent.
351 De R. G. Kerk het „ Vrede Duifjequot;, Prinsengracht bij de Reguliersgracht. In den gevel \'t jaartal 1796. Schultz fee. 4o.
352 De kerk genaamd „het Duifjequot;., gebouwd in 1796. Schilderij in olieverf, einde der vorige eeuw. In zwart houten lijst.
Paneel. — Hoog 41, breed 51 centimeter.
34
R. catiiolieke kerken.
„ Afbeelding van de nieuw gebouwde R. G. Kerk de Zaaijer le Amslerdam, door Johannes van Straaten... 1837quot;. Titel, beschrijving en 3 platen.fol. De eerste steen gelegd 22 Aug. 1835 door Pastoor J. Loncke. — Hierb\'j:
Vreugdegalm bij het Inwijdingsfeest, jo Mei iSjy. Door j. W. van Dit mar.
Afbeeldingen van de nieuw gebouwde Onze-Lieve-Vrouwekerk, op de Keizersgracht bij dn Westermarkt. Amst. 1856. 7 platen en 1 blad tekst, fol.
Hier had voorheen de suikerfabriek van Rupe amp; Co. gestaan, die in 1845 afbrandde. De kerk werd gebouwd naar de plannen van F. Molkenboer, 1852—54*
„\'t Amstelredamsche Mirakel is gheschiedt in \'t jaar 1345. 1G Mar.quot; Allegorie: bovenaan, de hostie in de vlammen, in het midden een schrift-tafel betreffende de transsubstantiatie en aan weerszijde hel Geloof en de Hoop. Onderaan vier kerkvaders over hetzelfde leerstuk handelend en aan weerszijde hunne uitspraken. Fraaie gravure door (P. Nolpe?). — Hoog 2!), br. 22 cent.
Hoogst zeldzaam en onbeschreven.
Uitvoerige voorstelling van het Mirakel en do daarop gevolgde wonderen. 16 Gravuren door Boetius a Bolsivert. So. — Uit Marius, Amsterdams eer ende opcomen.
Bij het wedervinden der oudste afbeeldingen, in de N. Z. Kapel, bleek dat Bolswert (of de teekenaar) deze gekend heeft. — Hierbij twee afbeeldingen van de N. Z. Kapel (Kalverstraat en Rokin), omstr. 1Ö60.
Vormsel briefje, uitgereikt door Ant. Antonucci, Vice-Superior der Holland-Zending. (circa 1830). Anon. grav. 80. — Hetzelfde, uitgereikt door Baron van Wykerslooth, Bisschop van Gurium (1835). Met bericht in HS. - 2 Stuks.
„Bediening van het Heilig Sacrament des Vormsels door.... Gesar, Graave van Brancadoro, Aartsbisschop van Nisibi, Oversten der Missie;
in de Kerk van het R. G. Maagdenhuis____ 8 Juny 1792quot;. Uitmuntend
geteekend d. J- Bulthuis ad viv. D. Vrijdag sc. roy. br. fol.
b. Protestantsche Kerken.
Oudekerk.
„S. Nicolaes ofte Ouwe Kerk tot Amsterdamquot;. Van deri Voorburgwal gezien. (Cïaes Jz. Visscher) fee. (1610). br. fol.
De stichting klimt op tot het begin der XIVe eeuw. De kerk werd meermalen vergroot. Deze afbeelding geeft ook de beide kerkhoven.
De Oude Kerk van binnen ziende naar het Koor. Op den voorgrond, de teekenaar, N. Listing}), die „dit Perspictief van de oude en eerste Hooft Kerchquot; opdroeg aan Joannes Hudde, voor de 18e maal Burgemeester. Zeer groote gravure in 2 bladen aaneengevoegd, br. fol.
Zeer zeldzaam. Listing is ook bekend door zijn ontwerp van een kerk op de Botermarkt. Zie no. 411.
35
36 PROTEST ANTS CHE KERKEN.
361 Zeer groote platte grond der geheele kerk, met aanwijzing der graven. Met opdracht door N. Listingh aan Burgemeester Francois de Vicq. „Doen sijn IJ\'el Eed\' Gestr. voor veele jaren de mede opsicht daar over hadde doen teekenen. Nu in kooper geetst en als er nog eygendom aen hebbende i egtmatelyk opgedragen.quot; Zeer groote gravure, in 2 bladen, gr. fol.
Zeer zeldzaam.
302 De Oudekerk van binnen en van buiten van verschillende zijden gezien. Bovenaan 4 ledige wapenschilden. Gravure uit de 2e helft der XVHo eeuw. gr. fol.
363 „Caartie van het Doophuis in de Oude Kerck.quot; Gravure uit de XVIIe eeuw. br. fol. — Zeldzaam.
304 „Gezicht van do Oude Kerk van binnen te zien.quot; Naar H. Schouten. P. Fouquet excud. (omstreeks 1705). br. fol.
305 Gezicht op de Oude kerk met een gedeelte der O. Z. Voorburgwal. Naar J. de Beijer door P- van Liender, 1700. br. fol.
Onafgewerkte proef- en letterdruk en kopie. 3 stuks.
3G6 „Gaart vande Sitplaalzen inde Oude-Kerkquot;. D. Stqpendaal fecit, gr. br. fol.
367 bc6c figure I)cbt gl)i) beminbe 8c§cr [;ct bclwDrp cnbc afcontrcfcl)t?d
bant Ijoutocrcf..... banben Sijporen bcr oubc .tertf tot Slmëtcvbammc.
SSdcic Soorcn iö bolmacdt gf)ciiiccöt in ben Snvc.... MDLXVI____ Sit
patroon is afgetreden 80 al8 l)et ccröt o^gi)crcd)t iö gl)ciiiccët boor Slbrlaan ©anifertjj.quot; Zeer groote houtsnede, in 3 bladen aaneengevoegd. GH)C-briict3t t\'.Jpaarlcm, boor ©anicl be ei)ger____ 1013.
Zeer zeldzaam.
Met den bouw van dezen toren was in 1558 aangevangen.
368 „Bediening van het H. Avondmaal.quot; P- Wagenaar Jr. ad viv. del. 1784, C. Philips Jz. sc br. 4o.
369 „Nieuwe Jaers Wensch gedaen van de Klocke-luyders van de Oude Kerks Tooren, 1708.quot; Amsterdam, gedrukt by Willem van Bloemen, in de Kalverstraat. gr. br. fol.
Met een gezicht op de stad, in houtsnede. Onderaan een fries van IC wapens, merkwaardige houtsnede van de XVIe eeuw. — Zeldzaam.
Nieuwe Kerk.
370 ,S. Catrijnen ofte Nieuwe-Kerck tAmsterdam.quot; Van de stadhuiszijde gezien. 6\'. J. Visscher fecit (1610). br. fol.
Belangrijke afbeelding, o. a. om de beide kerkhoven, zoo nauwkeurig door Hooft in zijn Warenar vermeld.
PROTESTANTSCHE KERKEN.
371 „Amstelaedamense cum turri novum (ut ajunt) templum Ao. 1666. Gezicht op de Keik, met uitvoerige afbeelding van den ontworpen toren. Goede gravure met adres van Clemendt de Jonghe. gr. fol.
Zeer zeldzaam.
Na den brand van 11 Jan. 1645, waarbij het dak en\'t inwendige van de Kerk voor een groot deel verwoest werden, werd tot het bouwen van een grooten hardsteenen toren besloten. In Mei 1646 ving het graafwerk aan, waarbij men 55 palen, in 1565 voor een klokhuis ingeheid, terugvond. Daaraan werden nog 4593 zware palen en 1715 stopmasten toegevoegd. Cornelis Backer, zoon van den Burgemeester, lag den eersten steen, 20 July 1647. Na eenigen jaren arbeids, toen ongeveer de halve hoogte bereikt was, werd het werk gestaakt en er een ijzeren leuning op geplaatst. Tot dit staken droeg veel bij de dood van Burgemeester Backer, die in den Raad aan \'t hoofd stond van de partij die den torenbouw steunde.
In 17S5 is deze toren tot den grond afgebroken. In 1846 is door het aanbrengen van een tweede verdieping en van een raam de tegenwoordigen toestand verkregen,
372 „De Nieuwe Kerck is begonnen Ao. 1414, volbouwt en toegewyt de Maget Maria en St. Catharina Ao. 1470quot;. P. H. Schut fee. N. Visscher exc. omstreeks 1055. — Dergelijk gezicht omstreeks 16G5. — 2 bl. 4o.
Op de eerste afbeelding is de »onvolmaakie toren\'\' met planken afgedekt — op de tweede, van een ijzeren leuning voorzien.
373 De Nieuwe Kerk van buiten (Damzijde) en van binnen, ziende naar \'torgel. II. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). 2 bl. br. fol.
374 „Afbeeldinge van de Silplaatsen inde Nieuwe-kerkquot;. D. Stopendaal fee. gr. br. fol.
Hierop 2 vignetten; de Engelsche Kerk op \'tBegijnhof, en \'t St.Jacobs-torentje bij de Hassetaarssteeg.
375 Platte grond der Nieuwe Kerk met aanwijzing der graven. Teekening, „aldus opgemeten en geieekend July 1849 door L. A. Schoonees, van den jure 1830 timmerman derzelce kerh.quot; — Hoog 71, breed 50 cenlim.
Zeer belangrijk. De namen, merken, wapens, enz. der grafzerken die door de betimmering met banken zelden zichtbaar zijn, vindt men hier afgebeeld.
376 Het Koperen Koorhek, ontworpen door Joannes Lutma den vader, beroemd goudsmit Ie Amsterdam. (Rembrandt etste zijn portret). Joannes Lutma junior delineavit et fecit aqua forti. br. ful.
Zeer zeldzaam.
377 De beroemde predikstoel, een prachtwerk van A. Vinckenbrinck. Ets door P. Holsteyu. fol.
378 Dezelfde ets. Weerdruk.
379 ,\'\'t Slotthout van de Nieuwe Kercks Toornquot;. Gravure met: Kort rerhael .... van den ongeluckigen Brandt van de Nieuwe Kerck.... en vooral van \'t liegen van den toorn, in boekdruk. Amsterdam, Jasper Adams
Star. 1647. fol.
Zeer zeldzaam.
37
PaOTESTANTSCHE KERKEN.
380 Trouwplechtigheid in de Nieuwe Kerk. P. Wagenaar Jr. ad viv. del. 1785, J. L. van Beek sc. br. 4o.
381 Begrafenis-briefje van Joost van den Vondel ^oid 92 Jaren, ivoomchtijh
op de. Cincjel, over de Warmoesgraft....... in de Nieuwe Kerkquot;. Met
den naam van Jacob Leeuw als uitgenoodigde.
382 De Oudezijds Kapel. Van buiten, en van twee zijden gezien. 11. Schouten ad viv. del. P. Fouquet Jr. exc. (1765). 2 bl. br. fol.
383 „Caarte van de sit plaatsen inde St. Olofs of Oude Zyds Kapel.quot; Geteek. en gemeten door X Walraven, gecrav. d. IL de Leth. gr. br. fol.
384 De Nieuwezijds Kapel, van binnen en van buiten. Vier gezichten op één blad. Gravure omstreeks 1700. gr. fol-
385 De Nieuwezijds Kapel. Twee gezichten: van binnen, met begrafenis — en van buiten (Kalverstraat). H. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1765). 2 bl. br. fol.
38fi „Gaart vande Sitplaatsen inde N. Z. Gapelquot;. D. Stoojwndaal fee. gr. fol.
387 „Gezicht van de Gasthuys-Kerkquot;. Van buiten. H. Schouten del. ad viv. P- Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol-
Hierbij twee meêdeelingen, in IIS., van het prediken in deze kerk door Jacob Mauritius, (dichler, geleerde, gouverneur van Suriname), als kind van 61/0 jaar, li Jan. 1699.
388 De Gasthuis Kerk, van binnen. Met de zitplaatsen en de wapens der kerkmeesters: van Oudekerck, van Buren. Gilles, Temminck en Roms-winckel. C. Bogerts del. et sc. 1774. gr. br. fol.
389 De Gasthuis Kerk met den dienst van Joh. Hamelau, 3 Aug. 1791. ])■ Schuurman exc. gr. 4o.
390 Oude en Nieuwe Testament, met de Psalmen en Gezangen. Oudejucht-led. band met sloten. Op het plat: Gashuis-Kerk. 1807.
391 Zuiderkerk: doorsnede, opstand en toren. Zeven bladen uit JI. de Keyzer\'a Architect ur a mod erna. kl. fol.
392 „Afbeelding vande Sitplaatsen inde Zuyillrkerkquot;. P. van den Berge dtl. et fee., omstreeks 1700- gr. br. fol.
393 Gevel, doorsnede, toren, en de verschillende fraaie poortjes van de Wes-terkerk- 12 Bladen uit Hendrik de Keyzers Architectura moderna.
394 Do Westerkerk van binnen. 11. Schouten ad viv. del. C. Bogerts fee. (1765). br. fol.
395 „Gaart van de sitplaatsen inde Westerkerkquot;. Geteek. en gegrav. door 1gt;. Stopendaal. zeer gr. br. fol.
396 Dezelfde kaart, fraai gekleurd.
38
PROTESTANTSCHE KERKEN.
397 „De Noorder Kerck is begonnen te bouwen Anno 1620, ende gereet
geweest____ 1623quot;. Door (Schut?)- F. de Wit exc. (Omstreeks 1675).
br fol.
398 De Noorderkerk. Drie gezichten. Uit H. de Keyzer\'s Archiiectura. fol.
399 Kaarte van de Silplaatsen in de Noorder Kerkquot;. Platte grond omgeven door drie gezichten (van binnen, en van buiten), twee bladen met wapenschilden en bovenstuk met tilelbanderol. P. van den Berge fecit (omstr. 17Ü0). 7 bladen aaneengevoegd, gr. fol.
Zeldzaam. Zesr fraai exemplaar.
400 --Twee dezer gezichten; van binnen, en van buiten naar het Z. O.
te zien. — Proefdrukken.
40 1--Plattegrond der zitplaatsen, afzonderlijk uit no. 399.
402 Amstelkerk. Met het Amstelveld- Door (Stopendaal ?), omstreeks 1680. br. fol.
De imvijdings-predicatie werd gedaan 9 Maart 1670.
403 „Gezicht van de Amstelkerkquot;, komende van de Reguliersgracht. H. Schouten del. I\'. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef- en letterdruk.
404 Dezelfde gravure. — Gezicht op den zijgevel. Door (en naar) H. Schouten. P. Fouquet exc. 2 bl. br. fol.
405 „Zitplaatsen in de Amstelkerkquot;. 1 Blad grondplan en 1 blad titelbande-rolle. gr. br. fol.
406 Oosterkerk, van buiten. Door {Stopendaal?), omstreeks 1C80. br. fol.
De eerste steen gelegd 4 Oct. 1669, ingewijd 25 Dec. 1671.
407 „De Oosterkerkquot;, met gezicht van de Kaltenburgergracht, naar de Kat-tenburgerbrug. J. de Beyer del. P. van Liender fee. 1761. — „DeOoster-Kerk van binne quot; H. Schouten del — 2 bl. Fouquet exc. (1765.) br. fol.
408 Platte grond der zitplaatsen in de Ooster Kerk. Daniel Stopendaal fee. gr. fol.
409 De Eilandskerk, van uit de Houttuinen gezien. J. de Beyer del- Paul van Liender fee. 1761. br. fol.
410 „Afbeeldinge van de sitplaatseii in de Eylands Kerk.quot; De wapenschilden oningevuld. H. de Leth fee. gr. br. fol.
411 „Niew desseijn tot een seer groote____ coupelkerck met een hooge
tooren____op de Booter-marckt, ontworpen door Mr. Nicolaas Listingh.quot;
Titel, grondplannen, opstand, gevel, toren, enz. Tezamen 22 bladen, plano.
Zeldzaam. Hierbij ook de fraaie plaat van de Botermarkt met levendig marktgewoel en met de ontworpen kerk, die evenwel nimmer gebouwd werd.
412 Plan voor een koepelkerk ontworpen door Dirk Truer om de houten Amstelkerk te vervangen. Amst., li. lt;C\' ./. Oltens. 1726. Vier bladen, fol.
Hierbij een ander plan voor een Icoepelkerlc door D. Danckerts.
39
PROÏESTANTSCHE KERKEN.
De Oude Walenkerk, voorheen Kapel der St. Paulusbroeders, maar veel vergroot en verbouwd. Van binnen en tweemaal van builen ; van de Achterburgwal en met het St. Jorishol\'. C. Pronk dol. C\'. Philips Jz. se. (omstr. 1750). 3 1)1. br. 4o.
Hierbij de sCaarle der sitplaatsen1\'. (Incompleet).
Dezelfde gravuren.
Fraaie proefdrukken vóór alle letter.
„Gezicht van de Oude Waalen-Kerk. 77. Scholden del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (i;65). br. fol.
„Gezicht van de Nieuwe Waalen-Kerkquot;, Prinsengracht bij het Molenpad. H. Schouten del. ad viv. P. Fouquet Jr. exc. (1760). br. fol.
Voorheen Stadsschermsehool, in 1686 tot kerk ingericht naar aanleiding van de komst van vele Franschen na de herroeping van \'t Edict van Nantes. Van het begin dezer eeuw tot andere doeleinden gebezigd, b.v. stads-school.
„ Gezicht van do Engelsche-Kerk op hot Begynholquot;. //. Schouten del. ad viv. Fouquet exc. (1765). br. fol.
„Gezicht van de Engelsche Kerk op het Begijnhof.quot; Van builen, met het hof. li. Schouten del. ad vivum. 1\'. Fouquet Jr. exc. br. fol.
,,Templum Chrislianum Amslerdamiquot;. Gezicht van het bouwen van de Remonstrantsche Kerk, ingewijd 8 Sept. 1630. Fraaie gravure door F. Brun. gr. br. fol. — M. 1603.
De Magistraat liet deze prent verbieden en ophalen, vreezendc dat ze aanleiding tot verzet zou geven. Later werden de exemplaren aan den uitgever De Wees teruggegeven.
De Remontstrantsche Kerk van binnen. 11. Keun ad viv. del. 1770. C. Philips Jz. fee. 1771. br. fol.
Predikbeurten-briefje der Doopsgezinden en Remonstranten, 14 Febr. 1847: het eerste waarop de naam van een gereformeerde voorkwam (Prof. W. Moll); ook was daarom de vroegere titel „Bij de Bemon-stranten\'\' veranderd in: „Bij de Eemonstrantsch-Gereformeerde Gemeentequot;. — Hierbij 2 anderen ter vergelijking.
„Gezicht van de Luthersche Oude Kerk van binnenquot;. 11. Keun ad viv. del. 1769. C. Philips Jz. fee. br. fol.
Voorheen het pakhuis nZk Polquot;; in 1632 tot kerk verbouwd.
„Winter-gezicht op de Singel, voor de Luthersche Oude Kerkquot;. 11. Schoukn ad viv. del (el fee.?) Fouquet exc. br. fol.
De muur, hier afgebeeld, werd in 1775 door een ijzeren hek vervangen.
„Gezicht van de Luthersche Oude Kerck.quot; Met het nu gedempte Spui en het Wapen\'van Bern, thans de Societeit Eensgezindheid. 11. Schouten del. ad viv. Fouquet exc. (1765). br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
PROTESTANTSCHE KERKEN. 41
425 De Luthersche Oude Kerk tijdens de aardbeving, 8 Febr. 175(i. S. Fokke fee. br. 4o.
426 Dezeli\'de kerk, met „Hoofdvergadering tot Nul van \'t Algemeen. 1791. Naar D. Kerkltojj\' d. C. Brouwer, br. 4o.
427 De Luthersche oude en nieuwe kerken, als vignetten op twee calligra-phisclie composition. Naar J. Kamphuizen en H- P. Schouten, gegraveerd door Visser en Hakker. Met twee bladen verklaring.
428 „Luthersche Nieuwe Kerck in Amstelredam.quot; De gevel: aan den Singel met Luther\'s portret en de namen der Ouderlingen, Diakenen, enz. F. Rodingh fee. Just. Danckerts exc. 1080- gr. fol. — Zeldzaam.
De eerste steen voor deze Koepelkerk werd in 1671 gelegd.
429 „De Lvtherse nieuwe kerck tot Amsterdam verbeeld in het opstal, in de profiels ende in de onderscheidene gronden/\' Titel en acht platen, groot tol.
430 „De Luthersche Nieuwe Kerk van binnenquot;. II. Schouten del. ad viv. (1765). fol.
431 „Afbeeldingc van \'t Orgel in de Lutliorsche nieuwe Kerkquot;. J. C. Fhilips sc. 1721. roy. fol.
432 „Bediening van het H. Avondmaalquot;. -/. van Meurs ad viv. del. 1785. J. L. van Beek sc. br. 4o.
Fraaie proef- en letterdruk.
433 Brand van de Luthersche Nieuwe Kerk, 18 Sept. 1822. Vier afbeeldingen; de Kerk vóór den brand, van binnen en van buiten, het hevigste van den brand, do ruïne. Door A. Lutz a l\'aqua-tinta en in kleuren. E. Maaskamp exc. br. fol.
434 „Afbeelding van de brandtquot;, etc. Tijdens het blusschen. Gekleurde gravure- br. fol. — Met dagbladbericht.
435 De brand en de ruïne van verschillende zijden, van buiten, van binnen, van de stroomarkt, enz. Vier aqua-tinta platen, met adres van II. Moolen-ijzer. br. 4o. — M. 21S6.
436 Dezelfde serie. Drie stuks in kleurendruk.
437 Brand van de Luthersche Nieuwe Kerk. Gezicht van den Singel met den uitslaanden brand. Aqua-tinta door G. Overman, br. fol. —M. 6189.
Fraai in kleuren uitgevoerd.
438 Twee stukjes koper van het dak v. d. Luth. Kerk, van wege denKerke-raad gestempeld.
439 „Vrucht der Weldadigheidquot;. De verrezen Luthersche Kerk, met allegorie.
./. Kamphuisen inv. D. Sluyfer sc. fol.
440 De Hersteld Evangelisch-Lnthersche Kerk (ingewijd door Ds. Hamelau 1793). Verzameling van afbeeldingen: voorgevel, steenlegging door Anth.
PROTESTANTSCHE KERKEN.
Ebeling 5 July 1792, prediking van Hamelau in de Gaslhuiskerk, karikatuur op de afscheiding: „Het oude en nieuwe lichtquot;, vele brochures, spotverzen, advertentiën, nominatie van den Kerkeraad, 1793, enz.
B e 1 a n g r ij k e verzameling. Aanleiding tol de scheiding gaf het niet beroepen van den orthodoxen predikant Izaak Schollen, die daarna met Hamelau de eersle predikanten der jHerstelden\'\' waren. Dat zij eerst de Gasthuis-kerk gebruikten en daarna het Dolhuis tot een kerkgebouw herbouwden (door den Architekt Ziesenis), gaf aanleiding tot veel zoutelooze grappen, (zie deze verzameling).
441 Verschillende Doopsgezinde kerken in- en uitwendig, ook met godsdienstoefening. Door Fokke, Follcema, Philips, enz. 10 stuks.
Bij \'t Lam, — de Zon, — by de Toren, — Arke Noach, — de Kerk in de Bloedstraal, enz.
442 „Gezicht der Mennont. Kerk hü \'t Lam van binnen.quot; J. van Meurs del. ad viv. D. Veelwaard sc. 1794. br. fol.
443 j.Doop-plechtigheid---- in de Kerk bij quot;tLamquot;. P- Wagenaar del-ad viv.
C. Philips Jz. sc. br. 4o.
444 „Treurklagte van de weerlooze Kerk over het droevig afsterven van____
Pietcr Noortdijk, leeraar.... overleden den 20 Nov. 1708.quot; Allegorie; op den achtergrond, een gezicht in hel kerkgebouw, ziende naar de Predikstoel. Zwarte kunst d. A. van Halen. kl. fol-
Zeer zeldzaam.
445 „Gezicht der Mennont. Kerk de Zon, van binnen.quot; P. 11. Schouten del ad viv. B. de Bakker fee. 1790. br. fol
446 De Arke Noach van binnen. (Doopsgez. Kerk, in de Prinsenstraat). C. Philips Jz. fee. Proef- en letterdruk. — Gezicht op de preekstoel. Tee-kening. — 3 bladen, 4o.
447 Varia mennonitica: portretten der Amsterdamsche predikanten en andere souvenirs. 85 stuks.
448 Kerk der Evangelische Broedergemeente (Hernhutters). Later het gebouw Tecum habita, Hefrengracht bij Hartenstraal. Voorgevel en gezicht van binnen. J. C. Schultsz del. et se. 1800. 2 st. 4o.
Hierbij de liederen -nZur Einweihung\'\\ 21 Aug. 1799-
449 Vergaderplaats der Vrienden, Kwakers genaamd, van binnen gezien. (Keizersgracht, nu 110. 140) P. Wagenaar del. 1780. C. Philips Jz. sc. br- 4o. — Proefdruk.
450 De Armenische Kerk, tijdens den dienst. P. Wage naar del. 1783. C. Philips Jz. sc. br. io.
451 „Gezicht van de Armenische Kerkquot;. Tevens gezicht van Kromboomsloot. H. Schouten ad viv. del. Amst, P. Fouquet Jr. (1765). br. fol.
42
KEUKEN. — SYNAGOGEN.
452 „Bediening van het H. Avondmaal in de Grieksche Kerkquot;. (O. Z. Voorburgwal tegenover de St. Annastraat). J. ran Meurs ad viv. del 1786. .ƒ. L. van Beek se. br. 4o.
Proef- en letterdruk.
453 De Portugeesche Synagoge, gebouwd 1670—75. Verschillende etsen door Romein de Hooye, uitgegeven naar aanleiding van dezen bouw.
a. De feestehike inwijding, 12 Aug. 1675. gr. br. fol.
Zeldzame en iraaie ets. Het randwerk vermeldt de namen der Parnassim ; de Pinto, Pereyra, Mendes, Henriquez da Costa, Byeno de Mesquita, da Silva, Jesurun, de Seuza, etc.
h. „\'i Profil van de Kerk\'\'. Met gezicht van de nu gedempte Houtmarkt (Jonas Daniël Meyerplein), den Hortus Medicus, enz. br. fol.
c. „Het voorhof en ingang der Vrouwenquot;• P. Persoy exc. br. io.
d. „De Predikstoel en Binnen-Transenquot;. P. Persoy exc.
e. „De Kas der Wetboekenquot;. P. Persoy exc.
f. „De Scholen, Suyverplaatsen, etc.quot; P. Persoy exc.
{/. „De geweesene Kerk der Jodenquot;. P. Persoy exc.
h. „Begraefnis der Joden buyten Amsterdamquot;.
i. „Gedenkplichten op de gravenquot;.
Alle deze etsen zijn zeldzaam. Voor de beide laatste heeft R. de Kooghe kennelijk de platen van Ulooteling geraadpleegd (zie No. 459). Hierbij behooren ook de No. 332—334.
454 „La dédicace de la Synagogue des Juifs Portugais a Amsterdamquot;. Herinneringsfeest der inwijding van 1675. B. Picart del. et se. 1721. gr. br. fol.
455 „Gezicht van de Pooi tugeesche Jooden-Kerk van de Breestraat te zienquot;. Aardig gezicht in de Breestraat. Naar (./. de Bejer ?). P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
450 „Gezicht van de Hoogduitsche Jooden-Kerk op de Houtmarkt te zien.quot; Naar (./. de Beijer?) P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Fraaie proef- en letterdruk.
457 Het Haman\'s feest. Gezicht eener synagoge, van binnen. Goede gravure (school van Picart). br. fol. — Proefdruk voor alle letter.
458 „Afbeelding van den gewaenden, nieuwen Joodschen Koning Sabetha Sebi niet zijn bijhebbende Profeet, opgestaon in den jare 1665.quot; Gravure, zonder naam noch adres. Met tekst in boekdruk, fol.
De tekst geeft een verslag over dezen tgt;Messias1\'. Op den u en 12 Meert 1666 in hare Synagoge tot Amsterdam, met het aansteken van lichten, sing en van Psalmen^) toonden de Israëlieten alhier belangstelling in dezen Sabetha Sebi.— Zeldzaam.
De Synagogen. Zie No. 130.
43
44 GESTICHTEN VAN LIEFDADIGHEID.
459 „Begraef-plaets der Joden buyten Amsterdam.quot; Twee fraaie gravures, naar Jacob Ruisdael, door A. Blooteling, 1670. br. fol. — Wessely 111 en 112-
Uitmuntende drukken, met het adres van den graveur.
400 Godsdienstige pleclitigheden, huiselijke feesten enz der Israëlieten. Verschillende gravuren door B. Picart, C. Philips Jz., J. J. Grave, Huilt. enz. 20 stuks. fol.
Hierbij de plechtigheden in de Synagoge, huwelijksplechtigheden, een gemaskerd bal bij gelegenheid van het Purimfeest, het joodschc bad, enz enz. Belangrijke verzameling.
IX. Gestichten van liefdadigheid.
401 Het St. Elisabeths-Gastliuis, op den Dam, naast het Oude Stadhuis waaraan het in de 2e helft der 10e eeuw getrokken werd. De ingang. Fraaie teekening met O. I- inkt door IF. Schellinkx (omstreeks 1640). — H. 23, br. 16 cent.
Uit het cabinet Ploos van Amstel.
402 Het Oude- Mannen- en Vrouwen-Gasthuis. Nu de Universiteit. Twee gezichten op de toen nog onbcplante binnenplaats. Omstreeks 1750- 2 st. br. fol.
403 Platte gronden van het Binnen- en van het Buiten-Gasthuis. Naar H. Varossieau door 1gt;. Veelwaard. Omstreeks 1800. br. fol-
464 „Het Leproozen-Huis te zien van de binnenplaats. MDCCLXV. J. de Beyer del. S. Fokke fee. Met randversiering van de wapens der regenten, fol.
464* „Gezicht van het Jongens (en Meysjes) Burger-Weeshuys.quot; (Kalverstraat). De binnenplaats. 2 Gezichten. 11. Schouten del. C. Bogertssc. 2st br. fol.
465 Van Speyk\'s monument door Regenten in het Weeshuis opgericht. Links een gezicht op de binnenplaats, met spelende wezen. Fraaie kleurendruk (aquatinta) d. C. Sigatdt. gr. br. fol.
Zeldzaam.
460 Kwitantie voor naailoon van de Linnenmoeder van \'t Burgerweeshuis. 1814. Met gegraveerd vignet.
407 Verslag der feestviering bij het driehonderd jarig bestaan van het Burgerweeshuis. 1820. karton, gr. 4o. — Exemplaar op groot papier.
408 „Inzeegeninge van het Nieuw-Gebouwde Weeshuys der Diaconyequot; (1(557). Met voor- en achtergevel. Gedichten en namen van Diakenen, enz. in boekdruk. Gedrukt bij S. van Almeloveen. gr. fol.
Eerste steen gelegd, 20 April 1656, — ingewijd 15 Dec. 1657, — voor drie jaren door een nieuw gebouw vervangen, ontworpen door den architekt C. B. Posthumus Meijes.
409 „Gezicht van het Diaconie Weeshuys.quot; Met den Binnen-Amstel. Naar .ƒ. de Beijer door Fokke, 1760. br. fol.
GESTICHTEN VAN LIEl-\'bADKiUElD.
470 „Het Aalmoesseniers-Weeshuisquot;, op de Prinsengracht bij Leidschestraat, nu Paleis van Justitie. Zeer proote plaat in drie bladen. Naar J. de Wit en C. Pronk, door J. Punt, 17.jS. gr. fol.
471 „Gezicht van het Aalmoezeniers Weeshuys.quot; Met de Prinsengracht. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
472 „Het Aalmoesseniors-Weeshuis, van vooren.quot; Zonder naam van graveur, br. fol.
473 „\'l Huys der arme weese van de wale kerckquot;, gesticht Ao. 1030 in de Laurierstraat, verkocht Ao. 1071. door {Schut?) br. fol.
474 „Gezicht van het Waale Weeshuys-quot; Met de Vijzelgracht. C. Philips Jz. del. et fee. 1768. br. fol.
475 Verhaal van het plechtig jubilé van hel Waale Weeshuis, 22 April 1771. Met plaat- 4o.
476 Ordres et régiemens de la Maison des orphelins, des vieillards, des vieilles femmes de l\'Eglise Walonne d\'Amsterdam. Arnst., 1772. hf. led. band. 4o.
Exemplaar van een der Regenten, met vele aanteekeningen in handschrift, lijsten der Regenten en Regentessen, bijgehouden tot 1S07, enz.
477 ,Orders to be observed by the Orphans and alimented in the Orphan-house and Hospilal of Ihe Reformed English Church in Amsterdam.quot; Tweede helft der vorige eeuw. Een blad plano- — Zeldzaam.
478 Gezicht van het Luthersche Weeshuys op de Binnen-plaats te zien.quot; Na de verbouwing van 17G3. II. Schouten del. (et fee.). P- Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
479 „Gezicht van het Luthersche-Weeshuisquot;. Na de verbouwing van 1763 (1757 ?). Met de Muidergracht. P. Wagenaar del. C. Philips Jz. sc. 1787. br. fol.
480 „Gezicht van het Nieuw Gebouwde Luthersche Diaconie Huysquot;. Met de Muidergracht- H. Schouten del. (et fee) F. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef- en letterdruk.
481 Dezelfde gravure, latere druk met vele veranderingen, o.a. is de gracht vóór het Huis nu beplant.
482 Hetzelfde gesticht, maar van de tegenovergestelde zijde gezien. (H. Schouten del.) br. fol.
Uitmuntende proefdruk vóór alle letter.
483 De fraaie deur in de eetzaal van dit gesticht, ontworpen door J. O tien Husly. Vinkeles sc. 4o. — Met de wapens der Burgemeesters-
484 „Gezicht van \'t Mennoniten-Weeshuysquot;. Met gezicht van de Prinsengracht bij de Reguliersgracht- IL Schouten del. (et fee-), i\'. Fouquet Jr. exc. (quot;1765). br. fol.
In iSii is het ontruimd, vertimmerd tot Stads-Armenschool, en in 1867 tot vier burgerhuizen verbouwd.
45
4-0 ÜESÏICHTEN VAN LIEFDADIGHEID.
485 „Gezicht van het Jongens-Wees-huys der Roomsch-Gezindenop de Lauriergracht, üe binnenplaats. H. Schouten del. P. Fouquet exc. (1765). br. fol.
486 „Gezicht van het Maagden-Weeshuys der Roomsch-gezinden.quot; (Afgebroken in 1785). Met gezicht op het nn gedempte Spui. H. Schouten de]. (et fee.) /\'. Fouquet exc. (1765). br. fol.
487 Hetzelfde gebouw, alleen de gevel waarin het jaartal 1629. B. Mourik exc. 4o.
Proef- en letterdruk. — Hierbij een telcst van 2 bladz.
488 Het Maagdenhuis, kort na den herbouw. Schilderij in olieverf. In zwart houten lijst.
Paneel. — Hoog 41, breed 51 centimeter.
489 Het nieuwe Maagdenhuis, gebouwd in 1785. Naar A. van der Hart lt;C-P- M\'arjenaar. C. Bogaerts sc. roy. br. fol.
Uitmuntende proefdruk.
490 R. C. Maagdenhuis. Monument voor do verbouwing waarvoor de eerste steen gelegd werd 16 Junij 1784. Afbeelding, allegoriën en calligraphie. F- Schoenmakers inv. B. de Bakker fee. 1788. gr\', br. fol.
Hierbij een verklaring van een dergelijk 2 Gedenkstuk.quot;
491 Varia over de Weeshuizen te Amsterdam. 6 stukken. 80.
Hierbij; De Roever, De Amsterdamsche Weeskamer.
492 „Plaüe gronden van het Oude ZJjds Huiszitten Huis en Huiszitten Weduwen Hof benevens deszelfs opstallen.quot; Het eerste op de voormalige Leprozengracht, nu Artilleriehuis, het tweede in de Karthuizerstraat. A. van der Laan fee. 1735. 2 hl. fol.
Zeldzaam.
493 Het Oude-zijds-huiszitten-huis. Omstreeks 1675. Door {Stopendaal?) br. fol.
Drie verschillende staten, waarbij de eerste, vóór de letter.
494 „Gezicht van het Oude-Zijds-Huyszitten-Aalmoesseniershuys.quot; Met de Leprozengracht. II. Schouten del. (el fee.). F. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef- en letterdruk.
495 „Nieuwe-Zijds Huyszitten Huys mitsgaders het Weduwen Hoff.quot; Het eerste op de Prinsengracht bij Leliegracht, het tweede in de Karthuizerstraat. Voorgevel en platte gronden in een rococco cartouche. Naar (C. Fronk door J. Punt?). Kapitale gravure gr. br. fol.
496 „Gezicht van het Nieuwe-Zijds-Huyszitten-Aalmoesniers-Huysquot;. Met de Prinsengracht, ziende naar den Westertoren. II. Schouten del. (et fee.) F. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
497 „Gezicht van het nieuwe St. Joris-Hofquot;, Spinhuissteeg bij de Walen-kerk, die op den achtergrond zichtbaar is. 11. Schouten del. (et fee.) F. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef- en letterdruk.
GESTICHTEN VAN LIEFDADIGHEID. 47
498 „Gezicht van het Diaconie Oude Vrouwenhuysquot;. Met den Binnen-Amstel ziende naar de Blauwbrug. C. Philips Je. del. ol fee. 1768. br. fol
Uitmuntende proef- en letterdruk.
4.99 ,Vue de la nouvelle Maison de force... Het Grooten averk Huys.quot; (Werkhuis). Le Campion sc. 4o.
Zeldzame kleurdruk.
500 ,Gebeden voor het Nieuw Werkhuisquot;, plano.
501 ,Gezicht van het Nieuwe Armen-Huys der Roomsch-Gezindenquot;; genaamd Het Huys van Barmhartigheid, Keizersgracht bij de Weesperstraat. //quot;. Schouten del. (et fee.). P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
502 Programma van een prijsvraag voor een gesticht v. R. Cath. oude vrouwen en mannen. Amst., I860. 4o.
Het St. Jacobsgesticlu in de Plantage. — Hierbij eenige brieven aan Outshoorn.
503 \'t Suyker-Holje op de Lindengracht, in 1670 gesiticht uit de nalatenschap van P. Jansz. Suijckerholf. — Wagenaar, II, bladz. 35S.
12 declaratiën, kwitantiën enz. van S. van Limborch te \'s Hage enz. in een proces van de executeuren van genoemd hofje, J. van Wieringen, C. Mesch-man, enz. tegen J. Grave van Groesbeek ende Maria Eusebe de Taxis Gravinne van Rupelmonde, 1692—1710. — Vier obligatiën van ontvangen gelden van P. J. Suyckerhoff. 1663.
504 Het Corvershof, Nieuwe Heerengracht bij do Weesperstraat: „Het Diaconie Gebou gestigt uyt de Erfenisse van.... Jan Gorver en Vrouwe Sara Maria Trip, 1723.quot; Voor- en achtergevel. J. Smit fee. 2 Kapitale grav. ieder in 2 bladen, gr. br. fol.
505 Het Corvers-hof. Serie van acht gezichten op deze patricische woning, vóór de verandering tot een gesticht Voor- en achtergevel, de tuin, enz. J. Smit del. et fee. (1723). fol.
506 ,Gezicht van het Gorvers-Hof.quot; Met de Heerengracht. H. Schouten fee. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef- en letterdruk.
507 „Gezicht van het Brantzen-Rus-Hofje. H. Schouten fee. P. Fouquet Jr. exc. (1765). br. fol.
Uitmuntende proef- en letterdruk.
508 De Soeploots in de Houttuinen, 1800. De oven voor het koken der „Oeconomische alias Rumfort-soep.quot; 2 Afbeeld., naar van Gelder door Boosing. Met beschrijving. 4o.
Hierbij de oorspronkelijke circulaires belangrijk als documenten voor den hoogen nood tin eeue stad, waar zelfs geen dronk waters, zonder geld, te bekomen is.quot;
509 Soeplootjes gered uit den brand van de loots aan weldadigheid gewijd, 3 Juli 1835. Twee stuks.
GKSTiCHTEN VAN LIKFDADIGHEIU.
510 „Toevlngl voor behoeftigen.quot; Gezichten op de Palmgracht voor en na den bouw 18i2—1850: de eel- en slaapzaal. Lithographie zonder naam. gr. lol.
511 Liefdadige gestichten. 7 stukken. 8o.
B. A. van Doorn, Schets der Diakonie der Nederd. Herv. Gemeente. 2e dr. 1854. — Idem, De Weeshuis-kwestie. 1869. — Weezelenburg, Eeuwfeestviering van het Corvershof. 1823. — Beschrijving van liet Luthersch Diakonie-huis. Met ploot) enz.
512 C. J. Nieuwenhuys, Proeve eener geneeskundige plaatsbeschrijving dei-stad Amsterdam. Amst., 181(5—20. 4 dln. h. leder. So-
Met platlen grond der stad, platte gronden van liet Spin- en Werkhuis, van liet Aalmoezeniers Weeshuis, van het St. Pieters Gasthuis, van het Buiten-Gasthuis en talrijke statistische tabellen. Zeer belangrijk voor de geschiedenis van Anisterdainschc instellingen, gestichten, enz. enz.
X. Schouwburgen.
513 (J. Fokke), Historie van den Amsterdamschen Schouwburg. Amst., 1772. h. leder. 8o.
Met de afbeeldingen van den brand door S. Fokkc.
In denzelfden band: Ontzaglijke doch nuttige beschouwing van het akelig treur-tooneel. — Zeedig doch noodzakelijk antwoord aan den schrijver van het zotte en verwaande geschrift. — Brief van een Amsteldamsch heer. — Verzar-meling van een zes-en-tnegentig-tal differente gedichten.
514 C. N. Wijbrands, Het Amsterdamsche tooneel van 1G17—1772. Utrecht. 1873. Met portret en platen. 8o.
515 „De Arke Noachsquot;. Een weekblad gedeeltelijk aan de letteren, maar voornamelijk aan den Nation. Schouwburg gewijd. Amst., 1799. No. 1-23. 8o.
Geestig tijdschrift onder redactie van A. R. F a 1 c k , D. J. van L e n nep, J e r. d c Vries, e. a. — Zeldzaam.
516 .De Sterquot;, Amsterdam, 11 Maart—10 Juny 1806. (No. 1—40). Met plaat. — Amsterdamsch avond-journaal. 19 Juny—2 Aug. 1806. (No. 1—20). h. linnen. folio-
Weekblad onder redactie van Jac. Scheltema, J. F. Helmers, Jo. Melchior Kemper e. a., waarin veel over het Hollandsch en Fransch tooneel, het optreden van Snoek, Wattier-Ziesenis, enz.
517 A. L. Barbaz, Amstels Schouwtooneel. Eerste deel. — Van No. 1 tot No. 43. Amsteldam, 1808. h. leder. 8o.
Vrij zeldzaam werk over het tooneel dier dagen.
518 Coster\'s Nederduitsche Academie. De eerste schouwburg; omstreeks 1617. C. Philips Jz. sc. br. 4o.
SCHOUWBURGEN.
Hl9 Schouwburg (Keizersgracht)- Gezicht op het tooncel met de daaraan onmiddelijk grenzende loges. Aldus ingericht in 1G37. Met de wapens der Regenten in 1G58; Wittenoom, van der Kruyssen, Jan Vos, van Domse-laar, Scrwouters en Vennekool. Met gedicht van Jan Vos. Kapitale gravure door (Sal. Savry). groot br. fol.
Zeer zeldzaam en zeer belangrijk voor de kennis van het toen overal gebruikelijk tooneel met onbewegelijke dus steeds dezelfde blijvende
decoratie.
520 Gezicht in de Schouwburgzaal, met bezette loges en gaanderijen. Mot vers van Jan Vos. Pendant van de vorige plaat. Kapitale gravure door (Sal. Savry). groot br. fol.
Zeer z e 1 d z a a in.
521 Het Tooneel. Verkleinde herhaling van No. 519. Met dezelfde wapens, br. fol.
522 Tooneel en zaal. „Vertimmert in I(gt;(!■\'gt;.quot; Verkleinde herhalingen van de voorgaande platen. Met verzen van Vondel. 2 bl. br. 4o.
Op het tooneel ziet men hier niet meer de beelden van Ileraclitus en Uemo-eritus, noch de bustes op den achtergrond.
523 De goden van den Olympus en de Muzen. Groote vertooning in Goster\'s Akademie, bij hot eerste jaarfeest; 1 Aug. llilS. Naar /\'. Vinckcboons, door Claes Jz. I \'isscher. br. fol.
Fraai en z e 1 d z a a m.
521 ,Jubelfeest dos Amsterdamschen Schouburgs 1738quot;. Zinne- en spotprent, waarop Luther, Calvijn en Men nu Simonsz hun oordeel uitspreken. Door
(A. Allard?) gr. br. fol.
Zie over dit feest: Historie v. d. Amst. Schouwburg. I772- b\'- \'7. cn Wij-brands bl. 178—1S5.
525 Do Amsterdamscho Schouwburg heropend 28 Jul ij 1749 met „ Leeuiren-daal hersteld door de vredequot;. Ets door S. Folcke br. fol. — M. 3971. De Schouwburg was sinds 1 Mei 1747 gesloten.
52G De decoration van den in 1772 verbranden schouwburg. Naar (I \'inkcleft) door J. runt. Serie van 12 gravuren, br. fol. — M. 42(ji.
49
Tierg van Parnas. liet Bosch. Gemeene Buurt. De Hel.
Italiaansche Straat. Behangen Kamer. Gestoffeerde Kamer. Kloosterkerk. Nieuwe Tuin. Zonnehof.
Aloude Ilofgalerij. Nieuwe Hofportaal.
Hierbij de gewoonlijk bij deze serie gevoegde Nieuwe Hofzaal, naar P, Barbiers 1766, door C. Philips. — Fraai egaal exemiilaar.
527 Dezelfde platen. 9 stuks.
Fraaie drukken vóór het aanbrengen der passepartouts, die het orkest, par terre en zijloges voorstellen.
50 SCHOUWBURGEN.
ö2S Decoratiën van den afgebranden Schouwburg. Naar TC. Writs 17G0—71, door S. Foklce en N. van Franlcendaal. 0 stuks. br. 4o. — M. 4205.
Fraaie drukken, onafgesneden. Hierbij zijn gevoegd 2 proefdrukken.
520 Een groote verzameling tooneelen van stukken te Amsterdam opgevoerd, zooals die als frontispice voor de uitgaven gediend hebben. Meerendeels 18e eeuw. 100 stuks. kl. 8o.
530 De Nieuwe Hofzaal. Naar P. Barbiers 17GG. door C. Philips Jz. br. fol.
Merkwaardige en zeldzame proefdruk, niet alleen vódr de letler, maar ook vóór den groep der acteurs. — Hierbij een letterdruk.
531 „Generaal gezigt van de geweezene Schouburg quot; Van en naarbet tooneel, tijdens een uitvoering. II\'. Writs del. 1772. iV. van Franlcendaal sc. 2 st. br. fol.
532 Dc Schouwburg tijdens het bezoek van Willem V en gemalin, 1 Juni 17(»8. Het tooneel met een scene uit Demopbontes, en de zaal met de „Vorstelijke loge.quot; S. Foklce fee. 2 platen, br. fol.
533 „Vier schetsen der Vorstelijke Loge door A. van der Groen, ongevraagd op de Amsteldamsche Schouwburg gehragt en daarover de gedachten van Jan Srnit. Mr. Timmerman quot; Geëtst door A. Smit. (17G8). br. fol. — M. 4219.
Over deze loge-ontwerpen ontstond een kibbelarij, waarin Jan Wagenaar als schrijver van «liet verheugd Anisferdaniquot;, ook gemengd werd.
534 Tooneel (!te) uit de opera T)e Deserteur. Naar Rijssrlioot door C. Bogeris. br. fol. — M. 4251.
Proef- en letterdruk. — Bij de opvoering van dit stuk brak dc brand van den Schouwburg uit, II Mei 1772.
535 De voorpoort aan de Keizersgracht. Het voorplein met de binnenpoort. Door 11 \'rits. — De veranderde ingang (na den brand), d. JS. de Bakker, 1773.
53G Brand van den Schouburg op de Keizersgracht, 11 Mei 1772: gezichten in den schouwburg tijdens den ramp, de brand van buiten gezien, do puinhopen en verdere varia. 23 stuks. fol. en 4o.
Fraaie verzameling.
537 Zinneprenten op den brand van den ouden- en op de inwijding van den nieuwen Schouwburg. Door X. van der Meer en S. Fokke. 3 stuks.
538 „Afbeelding van den Brand der ouden Schouwburg.quot; Grove houtsnede-J. van Egmont exc. fol.
539 „Gezicht van het aangaan des Schouwburgs.quot; J. de Beijer ad viv. del. S. Fokke fee. omstreeks 1765. br. fol.
540 Twee „dank-erkentenissen aan Regenten van het Weez-en Oude Mannon-huisquot;, voor het toestaan van twee spelen, enz. 1755 en 1759. Met adres van J. Duim. plano.
5il „Pygmalion of het Beeld bezield door de Liefde; zo als hetzelve door Carolina en Charlotta Frederic, oud 9 en 7 Jaaren, op don Amsteld.
SCHOUWBURGEN. 51
Schouwburg.... 1758 gedanst is.quot; G- van der Mijn ad viv. del. J. Punt SC. fol.
Zeldzaam.
Schouwburg Leidsche Plein. — „Gezicht van den nieuwen Schouwburg. Met Leidsche Poort, gezien van de Lijnbaangracht. H. Schouten del. ad viv. Fouquet exc. br. fol-
Hierbij: Opvoering van Vondel\'s Gijsbrecht. Door Fokkc, — Zinncprent op de inwijding. Door z. cl. Meer, — en liet affiche voor het inwijdingsstuk.
543 De nieuwe Schouwburg van voren, van ter zijde, met het plein, van binnen, van- en naar het tooneel te zien. Door iSr. van der Meer Jr. 5 stuks. br. io.
Hierbij de prospectus van de uitgevers G. IVarnars en P. den Hengst. 514 „Afbeeldingen van den Schouwburg te Amsterdam, geïnventeerd door J. K. dn Witte, gegraveerd door 11. en H. Vinkelesquot;. 14 platen, br. fol. - M. 4287.
Détails van het gebouw, gevel, beeldwerk, plafond, deuren, betimmering, tooneelgordijn, en/,., alles in Louis XVI stijl.
545 Dezelfde serie.
Proefdrukken vóór de letter.
quot;)4ö De decoratiën van den nieuwen Schouwburg. Met het orkest, gedeelte van het parterre en cenige loges. Naar J. Bulthuis, door C. Brouwer, Jonxis, enz\' 14 platen, br. fol. — M. 4288.
Abdijkerk. Moderne Zaal.
Bosch. Romeinsche Hofgalerij.
lioerenwoning. Kerker.
Ouderwetsche Burgerkamer. Straat van Londen.
Legertenten. Tuin.
Gothisch Paleis. Winterbosch.
Hollandsche Straat.
Vi7 Tooneelen in den nieuwen Schouwburg opgevoerd. Naar Barbiers, v. d. Groen en Numan. Door II- en H. Vinkeles, 1775—77. J. Smit amp; Zoon exc. G gravuren, br. fol. —: M. 4289.
Zeer fraai, egaal exemplaar. Met rand.
Armoedige Woning. ITedendaagsche Kanier.
Bosch. Kloosterkapel.
Burgerbuurt. Italiaansche Straat.
548 Dezelfde gravures.
Uitmuntende proefdrukken, vóór de letter en met egale randen.
549 „Gezicht van de nieuwe Schouwburgquot;. Bij avond, tijdens het uitgaan. //. Schouten del. ad viv. Fouquet exc. br. fol.
550 Platte grond van het Tooneel, sedert 183fi. Met schaal. Litho. fol. — Zeldzaam.
551 Twee tooneel-gordijnen van den Schouwburg. J. C. Schultsz en I). I \'eel-ivaard sc. 1800. 2 st. 4o.
552 «inwijding van den Amsteldamschen Schouwburg met zang en dans. Door Barlh. Luloiïs. Amst. 1774\'quot; 12o. — Met vignet.
52 SCHOUWBURGEN. — DOOLHOF.
553 Ernst en Eduard Eichhorn, viool-virluoozen in hot Théatre Franqais te Amsterdam, Febr. 183ü. — Hunne portretten (tweemaal), affiche en levensbeschrijving.
554 Geïllustreerde aanplakbiljetten voor „De Flescliquot;, mot typen naar Cruick-shank, 1848 — en van „Igt;e Schipbreuk van de Medusa\', 1850. plano.
555 Dg Fransche Schouwburg op den Binnen-Amstel (Erwtenmarkt). Nu Schotsche Zendingskerk. (C. Bog erts) sc. 12o.
Fransche voorstellingen werden van 1752—54 op den Overtoom gegeven, waar nu het Gesticht »De Eendrachtquot; is. In 1782 richten eenige liefhebbers een ibeslotenquot; franschen schouwburg op in nDc Gouden Balquot;, een herberg op den Kadijk, later, na onderhandeling met de Regenten van den Nederd. Schouwb., in een openbaar tooneel veranderd, waartoe een houten tent op het Leidsche Plein, Z,O.lijk, van den grooten Schouwburg gebouwd werd. Vandaar verhuisden de fransche voorstellingen naar de Erwtenmarkt. Duport\'s Fransche Schouwburg was op \'t Singel tegenover het Gymnasium.
550 „Monsieur Vautrin sur lo cheval de bronzequot;. Spotprent op de vlucht v. d. direkteur der Fransche Comcdie, in Is:,7. Litho. br. fol. — Zeldzaam.
557 De Hoogduitsche Schouwburg, Amstelstraat. A. ran der Hart inv. J. C. Schültsz sc. (1790). 4o.
558 Doolhof. — Een bandje met hoogst zeldzame uitgaven dor „ VerHaringequot; van het Oude Doolhof, op do hoek van de Looiersgracht, en van het nieuwe op de Rozengracht. 4 Stukken, 1 led. band. 4o.
Zie over de Doolhoven en over dezen merkwaardigen band, uit de verzameling van Jac. Koning afkomstig, D. C. Meijer Jr., in Oud-Holland (ie Jaargang) en Mr. de Roever\'s vervolg, Jaarg. VI, bl. 103. Het bevat;
I. Verklaringe van treffelijcke Konstighe Wercken, en haer beweginge, door oorlogie werek gedreven......Alles in den Ouden Dool Hof, tot Amsterdam op de hoeck van de Loyers-Gracht, t\' Amsterdam voor Cryspyn van iter Pas, — Met platen door de Pas gesneden.
Dit Doolhof was oorspronkelijk een buiten-tuin van Vincent Jacobs
Coster, wijnroeier of peiler, vandaar nScnte peylder1 s iuiri* genaamd.
Zijn portret volgt. (No. 558:S). •
II. Verklaringe van verscheyden Kunstrijcke Wercken en hare Bewegingbe, .... t\' Amsterdam, W. Gort, in de Prince-Straet. 1668. Met gedeeltelijk andere platen, o. a. een uitslaande, David en Goliath voorstellende. Deze, aan Vincke-brinck toegeschreven beelden, bevinden zich nu in het Rijks Museum.
III. d\'Oprechte Aanwijser tot verscheyde Kunst rijeke Wercken, en haer wonderlijke bewegingen .... t\' Amsterdam, by Alex. Jz. Lintman^ in de Beuling-straet. 1674. Met de afdrukken van de nu zeer versleten platen.
IV. Den nieuwen en vermaeckelycken Dool*Hof, staende op de Roose-Gracht, bij de derde Brugh; Alwaer vertoont worden verscheyden seer konstighe wercken, soo van Fonteynen als Astronomische Uurwercken,......
gepractiseert door Meester David Lingelbach van Franckfort. (Amsterdam circa 1648). Met portret van Lingelbach en afbeeldingen door Cr is pijn de Pas.
David Lingelbach, de vader van den schilder Joh. L., was eerst pachter van het oude Doolhof (Looiersgracht) geweest, en stichtte omstreeks 164S het nieuwe (nu, sinds 1741» Rozenhofje).
DOOLHOF. — BLAAUW JAN.
558* Portret van Vincent Jacobs Coster, wijnroeier; eigenaar en eerste aanlegger van den buiten-tuin, die later het oudste doolhof werd. (Zie boven). Borstbeeld, met den wijnroeiersstok in de hand, Aet. 38, Ao. 1591. Door J■ de Geijn. 12o.
Zeer zeldzaam. — Passavant beschrijft dit fraai portretje ten onrechte als dat van Ludolf van Geulen. De kalkoen in zijn wapen, ontleende Vincent Jacobs aan het uithangteeken van zijn huis in de Niezel: Dc Witte Calkoen.
551) David Lingelbach\'s Nieuwe Doolhof op de Rozengracht, (nu Rozenhofje). „/) j Nieuwe Italiaensche Fonteynquot;, goed geelste afbeelding op een bekendmaking (in boekdruk) dat deze fonteyn, ,7 Spel de Straetsburger
Tooren, en veel andere rare Werd,-en____alle daghen speelen ten drien,
ten vijven en ten sessen uur en preciis.quot; fol.
Uiterst zeldzaam.
5G0 Volksprent met 24 afbeeldingen der merkwaardigheden van het Oude Doolhof. Houtsnede, van Staden exc. fol.
501 Het Doolhof. (Omzwervingen door Neêrlands hoofdstad). Door Jan Kijk in dc Wereld. [Leeskabinet. I8i5j. So.
Aardige beschrijving der Doolhoven, voornamelijk van de oudste. 42 Bladz. met 4 afbeeldingen en 2 vignetten.
5G2 Verschillende souvenirs aan het Ouden Doolhof, waarbij het origineele aanplakbillet van den verkoop in 1852, Bericlit van den verkoop in 1862, beschrijvingen, quitantie voor het afhuren voor een geheel gezelschap, advertentie, enz.
503 „Waerachtighe Historie van Gatharintje Herprin en Ghristoffel Theun haren man, dewelcke sy op den rugghe gedragen heeft over berghen, deur bosschen... 430 Mijlen. Beschreven door Nicolaes a Wassenaer Doctor in Medecyne tot Amsterdam. De voorschreven vrouwe met haren Man zijn tegenwoordich lot Amsterdam, tusschen beyde de Reguliers Poorten int Wapen van Dietmarsen. Amsterdam, bij Jar. Mont anus, 1023. 4o. — Met vignet.
II oogst zeldzaam. — Theun, rentmeester van Pfaltsgraaf Fredcrik V, was bij het verdedigen der bezittingen van zijn meester door den vijand vergiftigd en daardoor geheel verlamd.
504 Drommedarissen te Amsterdam vertoond, in 1033. Naar een teekening van Bembrandt geëtst door Kapitein Bailly. br. 4o.
505 „Afbeelding der Binnenplaats van de Herberg van ouds genaamt B I a a u w J a n.quot; Een voorlooper van onzen Zoologischen tuin, op de Kloveniersburgwal (nu gebouw Werkenden Stand). Kapitale gravure (door Fritzsch?) Met uitlegging in boekdruk. T. Crajenschot exc. 1751. gr. fol.
Uitmuntend exemplaar. Behalve vele dieren ziet men hier ook den reus Cajanus, en den dwerg Wijbrand Lolkes.
500 Blaauw Jan: „Een wilde, Sycknecta genaamt, van de Mohawk uyt Noord-
VEUSClllLLEN\'UE UlTSl\'A.NNINGSLOKALEN.
Amerika^ tc zien geweest in Blaauw Jan J7üiquot;. iJ. Barhiern ad viv. del-Els d. A. Smit. kl. lol.
Zeer zeldzaam.
•jü? Klaas Verlaan, gedurende 25 jaren „de eer der Amslelhaven knechtenquot;. Op den achtergrond de jachthaven met nitvarenden hoeier. Zwarte kunst door J. Greenwood, fol
Zeldzaam. — Deze afbeelding vindt men geschilderd op een der merkwaardige oude llesschen bij Wijnand Fockink.
5üS Het eerste Panorama te Amsterdam; op de Houtmarkt 1803. Afbeelding van binnen en van buiten. Met 7 bladz. beschrijving, ook over de uitvinding der panorama\'s door R- Barker, io.
569 E. Maaskamp, Beschrijving der stad Amst. in het panorama op het Leidsche Plein. Amst., (1810?) Met plaat. — (B. S. Navier), An address to the respectable inhabitants of Amsterdam: relative to a picture of this Metropolis. Amst-, 1824. — 2 stukken. 8o.
Deze stukken zijn zeer zeldzaam. Over de merkwaardige persoon van Nayler geeft A. C. Kruseman in zijn Geschied, v. d. Ncderl. Boekhandel een aardig overzicht.
570 „Het vermaarde Nachthuis van Toontjequot;. Nes, hoek Hermietensteeg. Gekleurde gravure, omstreeks 1800. br. io.
Zeldzaam. In \'t begin dezer eeuw ook door fatsoendelijke lieden bezocht om ververscliingen te gebruiken na afloop van de Schouwburgen. Toen Spek-man\'s inrichting in de Kalverstraat in trek kwam (nu weer vergeten, ofschoon men nog wel eens hoort aanhalen ••ha// zacht Spekman!quot;) werd Toonlje\'s publiek van minder gehalte, totdat het voor eenige jaren verdween.
571 ,Vuc de l\'intérieur du Musico nommé Pyl dans le Pylsteeg it Amsterdamquot;. Maaskamp exc. (omstreeks 1800). br. 4o.
Dit vermaarde danshuis werd voor circa 25 jaren getrokken bij de gebouwen der Likeurstokerij van Wijnand Fockink.
572 Het Vauxhall, ontworpen door P. J. Annokké, in navolging van het beroemde gelijknamige uitspanningslokaal te Londen, te verrijzen buiten do Muiderpoort. Afbeelding van den gevel, geteek. d. B. II7. ][. Zieseni-s. Met gedrukten tekst: ontwikkeling van het plan en voorwaarden van lidmaatschap. Amsterdam, 13 Febr. 1802. gr. lol.
Z e 1 d z a a m. —■ Een voorlooper van de latere 1\'arkonderncming.
573 „Groot Frascatiquot;. Zeer curieuse voorstelling van een der avondvermaken onzer grootouders, ook belangrijk voor het kostuum. J. Steyn del. C. C. Fuchs sc. a Taqua-tiiita., omstr. 1820. Moolenijzer exc. br. fol.
Zeer zeldzaam.
574 ,Souvenir aux soirees musicales champêtres pendant la foire de 1841, au salon Frascatiquot;. Lilh. door Eïlhracht. br. fol.
575 „Fète du Carnaval. Salon Grand Frascati. Samedi 12 Févr. 1842. Bal masqué et paréquot;. Aanplakbiljet, geïllustreerd door J. HU verd ink. Lith. gr. br. fol.
Uiterst zeldzaam, zoo niet uniek.
54
OMSTKEKEN. Oü
570 „Salie Frascali. Souvenir des Soirees Ciuimpêtres pendant la l\'oire ISli.quot; Lith. (!. J. W. A. H. Adres v. Jr. II. Schuhkrafft. br. lol.
Zeldzaam.
577 „La Salie Frascali a Amsterdam décorée pendant la l\'oire de 1845 par le propriétaire Mr. Ed. Stumpffquot;. Lith. door J. llüverdinlc. Desguerrois exc. gr. br. fol.
Zeldzaam.
578 Paleis voor Volksvlijt. — Afbeeldingen door W. Hekking. — Witkamp, Histor. beschouwing, met afbeeld- der Utrechtsche poort. — Bestekken en voorwaarden, enz. !) stuks.
XI. 0 ffl s t p e k e ii.
579 De omstreken van Amsterdam. Verschillende gezichten gegraveerd door S. Frisius, Geerlniida Roghman, Esakis eau de Velde, eau Liender, Schweyman, enz. GO stuks. kl. fol. en 4o.
580 Gezichten in cn om Amsterdam. Vijf oude plaatjes door Claus Jzn. Visscher, enz.
sChartuijsers zuytzijdequot;. — 2Oud-Diemens-buert.quot; — jD\'Oude lijnbacnquot;, enz. — Z e 1 d z a a m.
581 D. Willink, Amsterdamsche Buitensingel nevens de omliggende dorpen, opgeheldert door aanteekeningen over veele voorname geschiedeniszen. Amst., 1723. perk. 80.
De aardige plaatjes zijn door A. Stork getcekeud.
58 2--Hetzelfde werk. 2o druk. Amst-, A. van Huyssteen, 1738. Met
platen. 80.
583 D. Willink, Amsterdamsche Tempo of do Nieuwe Plantagie, nevens den Amstelstroom- 2e druk. Amst., 1721. Met platen, perk. 80.
5S-i D. Willink, Amstellandsche Arkadia, of beschrijving van de gelegenheit, toestant, en gebeurtenissen van Amstellandt, met deszelfs... ambachten, lusthoven, wateren, enz.... nader overzien door G. Schoemaker. Amst-, 1737. 2 din. perk. So.
De fraaie prentjes, gezichten langs den Amstel, enz., zijn geteekend dour Com. Pronk.
583 --Hetzelfde werk. Tweede druk. 1773. 2 dln. Met platen, h. leder. 80.
580 „Den Omvalquot;. Gezicht aan den Amstel. Fraai geëtst door (J- Leupenlus). C. Allard exc. omstreeks 1675. br. io.
Zeldzaam.
!-gt;lt;) OMSTREKEN.
587 ,/t Molentjequot;. Gezicht aan den Arastol. Fraai geëtst door (■ƒ. Leupenius), omstreeks 1G75. br. 4o.
Zeldzaam.
588 „Het fontijnwerk op de Hofstede Tulpenburg aan den Amstel. Na de natuur getekend 1785, dog zedert geslooptquot;. Teekening met O. I. inkt en met wit gehoogd, op blauw papier. Door J. Andriessen ad viv. — H. 23, br. 32 cent.
Merkwaardige tuinversiering.
580 „Gesigt van de Herberg genaamt do Steene Brug op den Amstelquot;. L. F. van Nieuwland ad vivum del. et sc. 17G1. F- IF. Greebe exc. br. fol.
Zeldzaam.
5\'JO Ouderkerk aan den Amstel. Naar -J. de Bejer, door Writs- br. io. — 1\'roef- en letterdruk.
591 \'T Huys te Kostvcrloren bij Amsterdam. Door S. Frislus, omstreeks 1G00. br. io.
592 ,Hoiitewael by Amsterdamquot;. Fraaie gravure door S. Frisius, omstreeks 1000. br. 4o.
593 „Den Overtoom bij Amsterdamquot;. Fraaie gravure door S- Frisius, omstreeks 1G00. 4o.
Fraaie druk, voor het nummer.
594 „De Diemer- ol\' Zeedijkquot;. Het gemeentelandshuis, met gezicht op de stad. Ets door {Writs?), omstreeks 1780. br. fol.
595 Diemermeer. — Keuren van de Watergraaffs-of Diemer-meer. Amsterdam, Is. Duim, (1755). So-
Hierbij: Naamcn der Ilecren Ilooft-ingelanden, Dijkgraven, Bailliuwen, Ilccm-raeden, enz. — Z e 1 d z a a m.
590 Het Slot te Abcoude. Belangrijk gezicht der ruïnen. Teekening met O 1. inkt door (.7. Stellingwerf) 1723. — H. 12. br. 19 cent.
597 Het Slot te Abcoude, van binnen. Aquarel door 1). Kerlcltojf, 1811. — H. 32, br. 40 cent.
598 Gezicht op het Slot te Muiden, met den mond van den Vecht. Fraai in kleuren geteekend door (!. Lamberts, omstreeks 1825. — H. 29, br. 43 cent.
599 Gezichl op de stad, met den Haringpakkerstoren, bij winter. Fraai met spijkerinkt en O. I. inkt geteekend door G. L{a»ibcrls), omstreeks 1815 — H. 14, br. 22 cent.
GOü Topographische atlas van Amsterdam, bevattende een menigte plattegronden, een duidelijk overzicht gevende van de vergrootingen en veranderingen der stad, voorts gezichten op- en in de stad, afbeeldingen
OMSTREKEN.
der poorten, kerken, openbare en bijzondere gebouwen, enz., enz. — 450 platen, folio, 4o, en 80.
B c 1 a n g r ij k e verzameling, w a a r b ij vele weinig voorkomende platen.
In een nette portefeuille.
XII. Arastepdamsclie gebeurtenissen afgebeeld en beschreven.
GOl Geschiedkundige atlas van Amsterdam, zijnde eenc verzameling van gegraveerde afbeeldingen der voornaamste gebeurtenissen, van den grafelijken tijd tot bet begin der XlXd0 eeuw. 340 platen, fol., ■io. en 80.
Opmerkelijke verzameling, waarbij meerdere curiosa. In een nette portefeuille.
(j02 Geschiedkundige monographiën betrclTende Amsterdarnscbe gebeurtenissen en toestanden, fl Stukken. 80.
P. Schel te ma, Leicester te Amsterdam 1586—S7. — Dez., De IJzeren Kapel. — Dez., De oudste regten. — Ter Gouw, Oorsprong en afleiding van de namen. — Hofdijk, Amsterdams opstanding, 1578, enz. — Engel-b r e c li t, Mirabeau te Amsterdam, enz.
GÜ3 Oproeren te Amsterdam. 8 Stukken. Met platen. So.
Oproeren der Wederdoperen. (1552). Door L. Ilortensius. — Aansprekers-oproer. 1696. — Historie van het trumult (sic). 1748. — Het voorgevallene in 1848, enz.
GOi Historie der Hoeren van Amstel, van Ysselstein en van Mijnden, tot opbeklering van Wagenaar. In den Haag, 1807. So.
(iO.j De intoebt van Philips den Schoone binnen Amsterdam, 27 Juni, 1497. Geschiedkundige aanteekeningen. Leiden. 1880. Met portret, linnen 1x1. So.
GOG (L. Marius), Amstelredam\'s eer ondo opcomen, door de denckwaerdighc miraklen aldaer geschied, aen ende door bet H. Sacrament des Altaers. Ao. 1315. Antwerpen, IJ. Aertssens, 1039. kl. 80.
Met 16 fraaie prentjes door Bo\'cthis a Bolswert. — Fraai exemplaar van dit werkje dat veelal in sterk gebruikten staat voorkomt.
007 --Hetzelfde werk. — Groot papier, gebonden in perkament.
G08 Is. Ie Long, Beschrijving van de reformatie van Amsterdam... Met vele ...oudheden van desc landen... kerken, kapellen, kloosters, gasthuyzen, enz. Amst., 1729. Met platen, ribben bd. folio.
Met de groote plaat voorstellende de door N. Listing ontworpen kerk op de Botermarkt.
G09 J. Kok, Amsterdams eer en opkomst door middel der gezegende Hervorming in 1578 Amst., 1778. perk. 80.
Glü B. Rulolfs, Amsterdam bervormd. In drie zangen. Amst., 1778. Met platen en portretten, hl\'. led. band. So.
O/
AMSTERDAMSCHE GEBEUUÏENISSEN.
,Twt,e notie Aftecckeningen, of platte grondenquot;, enz. van \'t Kasteel dat Alva in 1570 op de Lastaadje wilde oprichten. Afgekocht voor 200.00U.— guldens. Zonder naam van graveur, br. fol.
Zeldzaam.
Vergecfsche aanval der Amsterdamsche bezetting op de schans door Sonoy op den Diemerdijk opgeworpen. Juni 1573. Door Hogenherg. — Hetzelfde, verkleind.
Mislukte aanslag van Helling en Ruyekhaver op Amsterdam, 23 Nov. 1577. Het verrassen van de Haarlemmer Poort. Hogenherg fee. br. fol.
Satisfactie voor die van Amsterdam, ghemaeckt endebesloten tusschen... den Prince va(n) Orangien... en(de) den... Inwoonderen der voorsz. stede... 8 Februarii 1578. Ghedruct tot Delft, bij Aelbert llendricxsz. 4o.
Pointen ende articulen van een Satisfactie die van Amstelredammc ghegheven, ende gheaccordeert, etc. Gheprint tot Amstelredam, hij Harman Jansz. Muller figuersnyder, woonende in die Warmoestraet in de vergulden passer. (1578). perk. 4o.
In denzelfclen band: Extract wttet register vande Willekeuren ... nopende het maeeken, melen, ende vercoopen vande eatoene, bombazijnen ende trijpen, etc. Ghedruckt t\'Amstelredam, by Barent Adriaansz. 1600. — Extract... nopende de veerschuijt- voerders.. . tusschen Amsterdam ende Leijden 1600. — Hand-vesten ende privilegie(n) van Amstelredam... Placcaten... vanden banqueroeten, douarien, ... asseurantien, enz. 1597.
Op het schutblad, de autograaf van Simon van Beaumont sj/j 1661.quot;
P. Scheltema, Hendrik van Brederode te Amsterdam in 15G7. Amst., 18i6. Met portret- So.
„Over de wateringen van de stad en de grenspilairnen.quot; — ,Over het doorsteken van den Dam in den Amstel door de Stichtschen ter iunun-datie van Amstellant.quot; — Twee stukken in handschrift, folio.
Jan van Wely, Amsterdamsch Juwelier, door Prins Maurits naar \'s Hago ontboden, wordt in diens paleis door twee dienaren vermoord, 1 Mei 1016. Afbeelding van de moord, portretten der schuldigen, het vinden van het lijk, en do executie der moordenaars. Naar W. Bwjtenwech geëtst door Esaias van de Velde. br. fol. — M. 1310.
Zeer zeldzaam. In veiling-van der Keilen met f So. - betaald.
Het geval baarde veel opzien, daar bij het onderzoek bleek dat de paleiswacht vaak vroeg inrukte opdat de rachtelijke uitgangen van den Trins minder ter sprake zouden komen. Daardoor hadden de moordenaars het lijk ongezien buiten het Paleis kunnen brengen. Uytenbogaert meende als hofprediker Maurits hierover te moeten onderhouden, waardoor bij de gunst van den Prins verloor, hetgeen zeker van invloed is geweest op den gang der remonstrantsche beroeringen.
In H. de Keyzer\'s Architectura Moderna komt het huis van van Wely voor. Zie No. 95.
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
ül9 J;ui van Wely (Vervolg). — Warachtich verhacl vaude confessie van de twee moorders Jan de Paris en Jan de la Vigne. 161G. — Sententie over de groüwelycke moordt. 1010. — 2 Stukken, do.
020 The confession, together with the sentence of John de Paris: touching the horrible murder commited upon the person of Mr. John de Wely, merchant jeweller of Amsterdam. (1610). 4o.
Hoogst zeldzaam verhaal van dezen moord. De litel ontbreekt.
021 Portret van den moordenaar, Jan van Parys, geboren te Versigny. „Gamerlingkquot; van Prins Maurils. (Atelier van de Pas). 4o.
Zeer zeldzaam.
022 Publicatie ghedaan binnen Amsterdam den 21 cn 23 Februarii 1017, tegen insoleatiën ende moedtwille aldaer ghopleecht, etc. Amst., Broer Janus. 1017. 4o.
023 .,Haec liberlatis ergo, Papieren geld geollert op het autaer van de Hol-landsche Vrijheidquot;. Scherp gedicht op het drijven der contra-remonstranten, voornamelijk tegen Schout Bont (Leiden) en de Predikanten Kloppenburg cn Smout, plano.
021 „Triumphe tot Amsterdam over het Incomen van... Mauritius Prince van Orangieii. Met... uytlegginghe op de verthooninghe van alle de Gamers... 23—25 May, 1018.quot; Tot Leyden, Bij Uldrick Cs. Honthorst. -lo. — Met titelvignet.
025 „Eendracht maeckt machtquot;. Tocht van 230 Amsterdamsche schutters naar Zwol, bij den inval der Spaansche bezetting van Lingen in de Zevenwolde. 20 Sept. 1022. Afbeelding van het drillen der schutters, links Zwol, op den achtergrond, de schansen. Ets door (Cr. can Scheijndeï). br. fol. — M. 1473.
Zeldzaam.
020 Diego de Mendosa Furtado Goeverneur-Generaal van Brazilië en Domingo Goïnia „Jesuyt Provinciaelquot; met meerdere Portugeezen, door Admiraal Jac. Willekes gevangen genomen, worden in het schip van J. Kz. Speelman naar Amsterdam gebracht, 17 Oct. 1024, en in het W. 1. Huis en in quot;t Glarisse Klooster gevangen gezet. Afbeelding van het gezelschap ; S. Salvador in \'t verschiet. Door Claes .Is. Visscher. Met „Steyger Praetjenquot;, iu boekdruk, fol. — M. 1509.
Zeer zeldzaam.
027 „Amsterdamsche Beroerte, dat is Waarachtigh Verhacl van den Oproer die Paesch-maendagh lest-leden binnen Amsterdam is voor-ghevallen. Ghedruckt Anno 1620.quot; 4o.
lielangrijk pamflet over het oproer van liet anti-remonstrantsch grauw, waarbij een huis op de Oude Schans geplunderd werd.
028 Gopie van de requesten van de goede gehoorsame Burgeren en\' de
59
AMSTEUDAMSCHE GEUEUUTENISSEN.
gemeente deser stede... Placcaet... 1 April 1G28... Requeste van de dolerende Burgeren... over het ...placcaet, enz... Anno 1C2S. 4o.
Verzameling van vcrzoekschrifien aan Frederik Hendrik tegen de Remon-stranlen,
ü2\'J Intocht van Maria de Medicis, 31 Aug. 1638. — C. Barlaeus, Medicea Hospes, sive descriptio publicae gratulationis, qua... Mariatn de Medicis, excepit Senatus Populusque Amstelodamensis. Amstelodami, J. et C. Blaeii, 1038. karton, folio.
Met portret van Maria de Medicis ten voeten uit, afbeeldingen van de cavalcade, van de eerepoorten, zinnebeelden, enz.
Deze prenten geteekend door J. Martsendejonge, S. de Vlieger en C1 a e s M o y a e r t, gegraveerd door S. S a v r y en P. N o 1 p e, zijn belangrijk voor de Amsterdamsche topografie.
630 Hetzelfde werk, maar met Hollandschen tekst, lederen band. fol.
(331 Afbeeldingen dor feestelijkheden en vertooningen bij gelegenheid van dit bezoek. Complete serie dezer fraai geëtste platen door S. Savry, naar de tcckcningcn van Martsen de Jonge, does Moeyaert, en S. de Vlieger. lü bi. fol. — M. 1793.
Hoogst belangrijk monument van Amsterdam\'s grootheid in de X VI Ie eeuw. De ontvangst der Koningin, ofschoon c.oor Richelieu verbannen en zonder politieken invloed, was vorstelijk. Merkwaardig en origineel zijn ook de feestelijkheden en versieringen, oneindig artistieker dan wat nu gewoonlijk opgedischt wordt.
Men vindt hierbij onder anderen :
De optocht met eerewacht van Amsterdamsche Patriciërs, langs de juist voltooide Haarlemmer trekvaart.
De triomfboog op den Vijgendam.
» tgt; aan de Oude Doelenstraat.
» tgt; » » Doelensluis.
» » in het Rokin; de beide laatste met waterfeesten.
Waterfeest op het IJ.
Vertrek en afscheid der vorstin van het Oude Stadhuis.
\'i-Ü Het afscheid van Maria de Medicis van de Burgemeesters, vóór het Stadhuis. (Uit de vorige serie). — M 1793: 106.
Fraaie onafgewerkte proefdruk, met den hond zonder kop, enz. Zeldzaam.
033 Den vier Burgemeesters van Amsterdam: A. Oetgens van Waveren, A. G. Burgh, P. Hasselaer, en A. Boom, wordt op het Raadhuis door C. van Davelaer de aankomst van Maria de Medicis aangekondigd. Th- de Reyzer pinx. Jonas Suyderlwef\' sc. br. fol. — M. 1793 B.
Goede druk van deze merkwaardige plaat : een monument van de hoogheid der Amsterdamsche burgemeesters.
034 Maria de Medicis, vergezeld door Amalia van Solms, op prachtige wijze te Amsterdam ingehaald door een eerewacht te paard onder aanvoering van den Advocaat G. van Davelaar, Heer van Petten, 31 Aug. 1038.
()ü
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
Uitvoerige afbeelding van den stoet den Haarlemmer poort intrekkende. Naar Martsen de Jonge door Pieter Nolpe. 6 bladen, br. fol. — M. 1790. Fraai exemplaar.
Hierbij twee zeldzame bladen, namelijk:
1°. Een blad met een titel in capitale letters, bestemd om boven de plaat van
den intocht geplakt te worden : Iconismvs tvrmae.....Petro ab
Hoorn, (een ander blad als Muller 179I) I0)-2°. liet portret van Maria de Medicis in cartouche door engelen gesteund. G, Hondthorst pinx. (C. Holsteyn) sc. br. fol.
035 Joh. Huydecooper (Burgemeester van Amsterdam, Schepen, enz.), gehuldigd als Heer van Maarseveen en Neerdijk, 13 Aug. 164-1. In een ruim vertrok (het Raadhuis van Maarseveen?) bevindt zich Joh. Huydecooper, omgeven door zijn zonen waarvan een een valk op do hand heeft. Een commissie van zes leden heeft een gedreven beker overhandigd en complimenteert den nieuwen Heer. Rechts, bij de deur, vele toeschouwers; links, door het open raam, ziet men het vreugdeschieten. Bovenaan, in cartouche, do opdracht, geflankeerd door de wapens van Huydecooper en Maarseveen. In den onderrand oen Latijnsch godiclit van Jacobus Augustini Praetor Maerseveen amp; Neerdyck. Gravure door Hen. Winter. — H. 31, br. 39 cent.
Allerzeldzaamst en onbeschreven. Fred. Muller, die voor zijn beschrijving der historieplaten bijna alle verzamelingen raadpleegde, trof deze gravure nergens aan.
030 Henriette Maria, Koningin van Engeland, vergezeld van Frederik Hendrik, feestelijk ingehaald, 20 Mei 101.2. Afbeelding v. d. stoet bestaande uit de koetsen en de eerewacht van 13i schutters, meest leden dor aristocratie van Amsterdam, aangevoerd door Dirck Tholinx, even voorbij Sloterdijk. rider Potter (vader van Paulus \'i pinx. 1\'. Nolpe fee. 3 bladen, aaneengevoegd, gr. br. fol. — M. 1802.
Zeer fraai exemplaar van den eersten staat, vóór liet adres van de Wit.
In den stoet ziet men leden der geslachten Alewijn, Dicker, Huydecooper, van Loon, Blaeu, de Graef, Six, de Raedt, Tyssen, Scholten, de Wael, de Marees, enz.
037 De zes vertooningen en de vier eerepoorten bij het bezoek van Henrietto Maria, te Amsterdam. Serie van 10 platen. Door P. Nolpe. — M. 1803 a — k.
Complete serie, zeer zeldzaam. De voorstellingen hadden betrekking op de huwelijken der Engelsche Vorsten of Vorstinnen met de Nassaus.
03S Jan Vos, Uitlegging op eenige vertooningen, die door last dor burge-meesteren t\'Amsterdam op de markt vertoont zijn. t\'Aemsteldam, 1018. \\o.
Feestelijkheden bij de vrede van Munster.
039 Wedstrijd in het schieten met den Kruisboog te Amsterdam, 15 Juni, 1049. De uitnoodigingsbrief, met do voorwaarden en afbeelding der kruisbogen en der prijzen (zilveren bekers, enz.). Reproductie naar de
G1
AMSTERDAMSCHE OEBEL\'UTEMSSEN.
unieke houtsnede. Procédé Asser. gr. fol. — M. 1004 A, 1). — Jochems, Schutterij-verzameling 30.
Zeer zeldzaam. Slechts in een dertigtal exemplaren gedrukt.
OiO Kaart van het beleg van Amsterdam door Willem II, 1G50. br. fol.
Bovenaan, een gezicht op de stad van de Amstelzijde, met gewapende uitleggers, en figuren van schutters.
041 „Politique Tractaten, Ao- 1050, rakende Amsterdam.quot; Vele stukken in één hoornen band. io.
B e 1 a n g r ij 1lt; e verzameling pamfletten over de twisten van Willem II met Amsterdam, de Bickers, Vondel\'s spotverzen daarop (plano), lijsten van de officieren der schutterij, van de afgedankte officieren, enz.
0i2 Amsterdamsch Journael. Vervalende korLelijk van dag tot dag alles watier gepasseert is van 30 Julij lot den i Aug. 1050, soo in het blokqueren der stad.... Mot een korte beschrijvinge.... van Amsterdam. Zonder plaats. 1050. io.
Hierin een uitslaande kaart van de omstreken van Amsterdam, ter verklaring van \'s Prinsen aanslag. Met vignet en schutterskleeding.
043 „Den Ommeganek van Amsterdam ofte onderrichlinge over het ver-seeckeren van eenige Hollandsche Heeren door den prince van Oraengien; ende blockqueren van Amsterdam.\'quot; Hand schri ft van 1650. 10 bladz. 4o.
044 „Onbescheyt over de belegering van Amsterdamquot;. Spotvers. Zonder eenig adres, plano.
045 „Extract uyllet Justilie-Boekquot;, nam. vonnis van W. Breeckevelt tot ksak, geeseling en ban, wegens het drukken van Bickers Lauren-Krans en Bickers-ral, „wesende heyde seer vuyle, fameuse en injurieuse Pasquillenquot;. 18 Jan. 1651. plapo.
646 „Vertoninge ende nae \'t leven afgebeelt het doorbreecken van de St. Anthonis Dyck.quot; 5 Maart 1651. Naar W. Schellinkx door P. Noljoe. br. fol. — M. 2018.
Bij dezen doorbraak stroomde het water over de Warmoesstraat, Nieuwen-dijk, enz.
647 Dezelfde doorbraak. Twee afbeeldingen, boven elkander: de breuk bij Jaap Hannes en die bij Houtewaal. Naar J. Colin en J. Esselens, fraai geëist door P. Nolpe- br. fol. — M. 2020.
648 Jan Vos, Beschrijving der vertooningen, door last der Burgemeesleron, op de Vreede lusschen Engelandt en Nederlandt____op de Markt vertoont. Amst., 1654. 4o.
649 Brand op de Oude Schans en neerstorten van den gevel op de oude spuiten. 5 Dec. 1058. Naar J. van der Heide, door (.). Mulder?), fol.
650 Bezoek van Louise Keurvorstin van Brandenburg, dochter van Fred. Hendrik le Amsterdam, Aug. 1650. „16 Stasiewagens vertoont binnen Amsterdam, voor haar Doorluclilige Mevrouw Keurvorstin van Branden-
02
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
burg en Mevrouw Princesse van Oranje, Vorsten Anhalt en Nassou, etc.quot; 16 Vignetten, de wagens voorstellend, op 4 stroken gedrukt. Amst., Michiel de Groot. 1659. — M. 2144.
Zeer zeldzaam.
651 Dezelfde staatsiewagens, maar beter gesneden en met de beschrijving, titel en opdracht. Hierbij: „Beschrijringe der Vertooningen die in de Schouwburg voor... Keur-Vorstin van Brandenburg en Mevrouw haar moeder de Primes Douariere... vertoont zijn... door Jan TW. 12 bladz. br. 12o.
Zeer zeldzaam en niet bij Frecl. Muller vermeld.
652 „Eysch van de Burgers van Amsterdam, dat aan de Beurs heeft geplakt gestaan. 29 Aug. 1672.quot; Voorts eisch der Schutterij, fol.
Orangistische wenschen.
633 „Gedenck-teecken hoedanich zijn Hoogheyt____als stadt-houder door de
Hr. Burgermeestoren cavallery en manhafte schutters... aldaer den 12 Aug- 1672 ingehaelt en den 15 dito uytgeleyt is.quot; Fraai ruiter-portret van Willem III, omgeven door standbeelden zijner voorvaderen. Onderaan een geestig geëtst vignet van het „uytgeleydequot;. 7?. de Hooghe fecit, gr. br. fol.
Uitmuntend exemplaar, eerste staat: met de groote hoed met pluimen.
654 „Dit sijn de schelmstucke van de bovengenoemde heeren en nu kan de prins sien hoe hij door Valckenior verleyt is.quot;
Copie van een biljet op de deur van de Oude Kerck aangeplakt in 1672. Onder de sbovengenoemde heerenquot; vindt men Jan Blauw, Jacob de Graef, Willem Blauw, Hans Bontemantel, Willem Backer, enz.
655 Amsterdam en Willem III. Verscheiden pamfletten betreffende de omkeer in 1672 en de disputen in 1684. 15 stukken. 4o.
656 „Brand van d\' Admiraliteits oude Lijnbanenquot;, 12 Jan. 1673. Fraaie gravure naar Jan van der Heiden, br. fol.
Hier werd de nieuwe spuit voor de eerste maal, en de oude voor het laatst gebruikt.
657 „Ausbrueg der Dammequot;, etc. Het doorbreken der dijken bij Amsterdam, Muiderberg en de Helder, 4 amp; 5 Nov. 1675. 4 Etsen boven elkander geplaatst. Met Duitsche titels, fol.
Zeer zeldzaam.
658 Plechtige begrafenis van den Maarschalk Paulus Wirts, April 1676, in \'s lands dienst overleden. De stoet trekkende in de Oude Kerk, waar de schutterij onder kapitein Geelvinck opgesteld staat. Ets van Romein de Ilooghe. Met portret, br. fol. — M. 2587.
Zeer fraaie druk.
659 „De maniere van de Lyk-statie van den Doorluchtigen Michael de Ruyter.quot; 18 Maart 1677. De stoet op den Dam. Kapitale ets (door R. de Hooghe). gr. br. fol. — M. 2602.
63
AMSTERDAMSCHE GEBKURTENISSEN.
000 Dezelfde lijkstatie, maar do Dam meer uitvoerig. Stoopendaal fee. br. fol. — M. 2G04-.
G01 Dezelfde lijkstatie- Ets door Jan Luylcen. Met verklaring in typographic, br. fol. — M. 2005.
002 Apotheose van Miehiel Az. De Ruyter. Het lijk van den gesneuvelden held op een praalbed, omgeven door allegorische figuren en vele vignetten zijn overwinningen afbeeldend. Kapitale ets door li. de llooyhe. gr. fol. — M. 2007.
003 Zware brand in de looierijen en huizen tusschen Elandsgracht en Elandsstraat, 27 Juli 1070. Fraaie gravure naar .7. van der Thiden. br. fol.
Merkwaardig gezicht op een gedeelte van den Jordaan, toen nog groolen-dcels met liouten huizen betimmerd.
001 Brand van een Terpentijn-olie-branderij op de Passeerdergracht, van de Zcepcrij de Brninvisch, van een bakkerij op Vlooijenbnrg, enz. 5 gravures naar ■htn van der Ileiden, fol.
00.quot;) Brand in de Lijnbanen, Juni KiSO- Met de ruïne. 2 Grav. naar J. van der Heiden, br. fol.
000 Een gedeelte van de Hecrengracht met een door den slangbrandspnit gebluscht huis, 20 April 1083. Naar ./. v. d. Heiden. Fraaie grav. fol.
007 Brand op de Leidsche Gracht, 12 Jan. 1084. Tijdens en na den brand. 2 Fraaie gravuren naar Jan v. d. Heiden, fol.
008 „Afbeelding van de konst en vreugdevuuren voor de Kleveniers doelen aangestoken, op den dag van de kroning ter eeren van.... William en Maria. 21 April 1689. Gezicht op den Binnen Amstel bij de Halvermaans-brug. Ets door A. Sclwoneheelc. gr. br. fol.
Fraai en zeldzaam.
009 Schending der privilegiën van Amsterdam door Willem Bentinck, als gemachtigde van Willem III. 1090. „Hollands hollende koequot;. Caricatmir Ets door 1\'. Bouttats. Met spotvers, fol. — M- 2790.
070 „Groothans met de Privilegie-soeker.quot; Spotprent op denzelfden. Met vers. Ets (d. R. de Hooghe). fol. — M. 2797.
Hierbij een gedicht: Het Kerkhof \'der privilegiën, enz. 7 bladz.
070:lt;\' „Aan de Manhafte -Schutterij van Amsterdam. Ter gedagtenis van hel voorgevallene binnen Amsterdam, den eerste, tweede en derde Februari Anno 1000.quot; (Het Aansprekers-Oproer). Fraaie samenstelling der schutters, op hun loopplaats te zamen gekomen met vaandel, trommen, enz. Els d. li. de IlooffJie. Tekst in boekdruk. Jue. Robijn exc.gr. fol. — M. Suppl. 2848 A.
Zeer zeldzaam.
071 Bezoek van Frederik I, Koning van Pruisen, te Amsterdam,20 Juli, 1702. De vorst, uit een jacht gestapt, wordt verwelkomd door drie Burgemeesters. In \'t verschiet een sluis. Ets door Piefer van den Berge. Met
()i
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
gedicht, in boekdruk, door A. Alewijn: Ter intrede van____ Frederik
de eerste Koning van Pruyssen, elc. lol.
Zeer zeldzaam. Fred. Muller vond in de Nederlandsche Atlassen geen enkel exemplaar; alleen het Archief der Genie te \'silage bezit de prent. Zie Hist. Prent. Suppl. 3285 A.
De drie burgemeesters, hier afgebeeld zijn: De Roever, Witsen en van Teylingen.
G72 Het zeer fraai gebeeldhouwde jacht door de Staten Generaal aan Frederik I, Koning van Pruisen vereerd, afgebeeld liggende in den Spree voor het Koninklijk Slot. Met onderschrift: ,Liburnica LXXXI1 pedeslonga, lata XXIII, tormeiitis bellicls aeneis XXII armata, omnis generis in-strumento navali et supellectile splendidissinia instrncta.... quam Fre-dericus august. Bomssiae Hex.... maritimae navigationis imagine et voluptate inter Marchici coeli oblectamenta fruereturquot;. Aedilicavit et pinxit J. Madersteg, aeri incidit J. G. Wolfgang (1711?) groot folio.
Zeer zeldzaam.
673 Hetzelfde jacht, op stroom geankerd vóór Amsterdam. Met profiel van de stad. Links, in oen cartouche: ,,Celsissimo Augustissimoqne principi Frederico quarto liegi Borussiae etc., etc-, liane lange pretiosissimae Liburnicae delineationem... dedicat Joan Luder a Wolfgang auctorquot; groot br. fol.
Zeer zeldzaam. — Hierbij een Amsterdamsche Coiirant; van 17 Juny 1720, met bericht van de komst van den Koning van Pruisen te Amsterdam.
G74 Zinneprent op de weigering van den verkoop der Ambachlsheerlijk-heden van Amsterdam tot goedmaking der oorlogskosten, 1706. Triomfboog met de wapens der vroedschap: in \'t verschiet de Dam. J. Mulder fee. fol.
675 Het crimen nefandum gestrafd, 1730. 6 Vignetten op één blad, waarbij het ophangen, enz. der schuldigen voor het Stadhuis. Met gedicht van G. Tijdens, fol. — M- 3715.
676 „Collecte... voor de verdrevene Piemontoisen.quot; 10 Sept. 1731. Grav. met gedicht, fol. — M. 3724.
Hierbij: Lijs te van de collecte . . . binnen Amsterdam, die hier f 125.S67.— en in Nederland meer dan f 300.000. - opbracht.
677 De vrijmetselaars richten een loge op in de Stilsteeg, Nov. 1735; maar in Jan. 1736 door den Magistraat verboden. Tabel der voornaamste loges meest in Engeland, doch ook een in Boston, Hamburg, etc. Met
vrijmetselaars-vergadering. L. F. Dubourq inv. J. F(_ollcerna) sc. br. fol.
t
678 „Lof der onzijdigheidquot; Zinneprent op onze onzijdigheid tijdens den Oosten-rijkschen successie oorlog. Ets door S. Fokke. 80.
679 Historische beschrijving v. h. algemeen misnoegen der Burgerij van Amsterdam. Met den oorspronk en voortgang der beroeiiens. Ie (eenig) deel. Amst. 1748. 80.
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
680 Afkondiging der verheffing van Willem IV, op den Dam, 2 Mei 1747. H. de Winter del, ad- viv. O. J. Marstaller fee. br. fol. — M. 3863.
68 1--Dezelfde gravure.
Proef vóór het onderschrift.
082 „Vreugde-Bedrijven in Amsterdam____ bij de aankomst van.... Willem
Garel Hendrik Friso.quot; 11 Mei 1747. (Vervolg en Tweede vervolg). 2 bladen, met adres van Steven van Esvelst. Plano- — Zeer zeldzaam.
683 Pachters-, Wijnkoopers- en andere oproeren- Verzameling van zeldzame pamfletten- 1748—1751. 38 octavo\'s en plano\'s in één band.
Hierin o. a.; Het groote gildt der hedendaagse financiers. — Aan de man-hafte . . . schutterije . . . binnen Amsterdam. — Aanspraak aan de manhafte burgeren- — Eysch van de burgers van Amsterdam, dat aan de beurs heeft geplakt gestaan. — Geessel-roeden voor de Doeliaansche overlieden der eed-zweerende wijnkoopers. — Aanspraak op de Kloveniers-Doele. — Het Amsterdams straadt-praatje, over vier gewesene heeren van den eersten rang. — Amsterdamsche Kiekkas, enz.
084 Oproer te Amsterdam over de ambten, 24—28 Junij 1748. De terechtstelling op den Dam en het door misverstand schieten op de toeschouwers. J. Smit del. et fee. Met tekt. fol. — M. 3938a, Jochems no. 53-
085 --Hetzelfde, zonder bovenschrift of tekst. — M. 3938Ö.
080 „Executie voor de Waag.... 28 Junij Ao. 1748.quot; S. Fokl.e del. et fee. 4o. — M. 3043, Jochems 54.
Proef- en letterdruk.
087 Plundering van het huis van den wijnkooper A. M. van Arssen, Singel bij de Huiszittensteeg, 24 Juni 1748. S- Fokhe del. et fee- 4o. —M. 3940. Proef- en letterdruk.
688 „Vergadering der Patriotten op de Burgerzaal in de Cloveniers Doelen te Amsterdamquot;, 9 Aug. 1748. Door (Philips Jz.?) br. 4o. — M. 3948.
Fraaie proef- en letterdruk. — Interessante afbeelding van de koffiekamer in de Doelen, waar toen nog de beroemde Doelenstukken hingen, nu in \'t Rijks Museum.
Hierbij een merkwaardig adres aan de Burgertje op den Kloveniers Doe/e vergadertquot;, door D. Raap en de zijnen. Amst., Gijsb. Oudshoorn. 9 Dec. 174S.
689 „De bleyde inkomste van____ W. K. H. Friso binnen Amsterdam.quot; 2
Sept. 1748- De stoet op \'t Haarlemmerplein. Amst-, G. van TIattum. br. fol. — M. 3952 b.
690 Notificatie waarbij Willem IV de regeerende Burgemeesters en de vroedschap ontslaat en nieuwe benoemt, 7 Sept. 1748. plano.
691 Het instorten van de Koningssluis, Heerengracht tusschen Leidsche straat
en Koningsplein, 16 Jan. 1752. br. 80.
692 Spotprent op de begrafenis van D. Raap, op een slee en bij nacht om het lijk uit de handen van het volk te houden, 1754. Anon. grav. Met
60
A.MSTERDAMSCIIE GEBEURTENISSEN.
een blad tekst, verklaring der nummers 011 een betere verklaring in HS. fol. — M. 4058.
In den stoet wordt Dr. Isaac Bilderdijk, de vader van den dichter, ook opgevoerd.
G93 Oproer voor het huis van D. Raap, zijn begrafenis, enz. 3 Plaatjes door (C. Brouwer). 12o. — 4-057.
Proefdrukken. — Hierbij : Pertinent verhaal. . . van het geen gebeurd is bij de begraaffenis. Utrecht iquot;S4- 44 bladz., -— en een spot-begrafenis-brief.
094 Aanslag van een krankzinnigen bakkersknecht (Jean Langele) op Ds. Francois in de oude Walen Kerk, 12 Oct. 1755.2 Vignetten. S. Fokke fee. 8o. — M. 4072.
695 „Ad perpetuam rerum praeclare peractarum memoriam ac honorem Frederici Ut Borussorum regis.quot; Amstelaedami, J. G. Pruys, 1759. piano.
Uit latijnsch gedicht, geheel uit chronogrammen zamcngesteld, is gesigneerd door F. A, van Achter Gymn. Vcsp. Rector.
096 Het springen der Kruitfabriek Sollenhery, aan den Overtoomschen weg, 14 Aug. 1758. Door P. van Liender, Vinkeles, enz. 3 gravures, waarbij proefdrukken, fol. en 8o.
097 Brand van de lijnbaan het Speel-jacht, 13 Nov. 1701. Door (C. Philipn Jz). 12o. — Proef- en letterdruk.
098 „Het wisselvallig wonderjaar 1703.quot; Spotprent op de vele bankroeten aan de Beurs. fol. — M. 4143.
099 Brand in Hilversum en collecte voor dien ramp. Gravure en gedicht. ƒ\'. J. Entrop exc. fol. — M. 4192.
700 Inkomst en verblijf van Willem V en gemalin te Amsterdam, 30 Mei—4 Juni 1708. Titel en 14 fraai gegraveerde platen door S. Fokke en R. Vinkeles. br. fol- — Muller 4210, Jochems 70 en 71.
Onder de afgebeelde feestelijkheden komen voor: een maaltijd en een bal op het Stadhuis (deze laatste een zeer fraaie gravure door Vinkeles), een illuminatie van den Dam, en zeiltocht, twee gala-voorstellingen in den schouwburg, enz.
Fraai, onafgesneden exemplaar, waarbij twee weinig voorkomende boekjes, door Wagenaar, e. a., en de Amsterdamsche Dinsdagsche Na-Courant van 31 Mei 1768, allen handelende over deze feesten.
701 Bijzonder fraaie proefdrukken, vóór de letter, uit de voorgaande serie, namelijk\':
a. Titelprent. Door R. Vinkeles.
b. Aankomst bij de Haarlemmerpoort. Door S. Fokke.
c. Aankomst op den Dam. Door S. Fokke. 2 staten, waarvan een nog zeer onafgewerkt.
d. De Raadkamer met het verwelkomen. Door R. Vinkeles.
e. Groote maaltijd op het Stadhuis. Door S. Fokke.
Proef op zwaar Japansch papier. Zeer zeldzaam.
f. Illuminatie van het Stadhuis. Door S. Fokke.
g. Zittingnemen van den Prins ter Admiraliteit. Door Vinkeles,
h. Het treurspel Demophontes, Door S. Fokke.
(i7
C8 AMSTERDAMSCIIE GEBEURTENISSEN.
i. Afloopen van een schip. Door R. Vinkeles.
k. Afscheid cp den Builen-Amstel. Door 5. Fokke.
Proefdruk op zwaar Japansch papier. Zeer zeldzaam.
Deze proefdrukken worden per sluk verkocht.
702 „Zeiltoglje hunner Koninklijke Hoogheden____31 May, 1768quot; S. Fokke
del. et fee. br. fol. — M. 4210 (5).
Aardige watersport-prent. Alle luxe-vaartuigen der Amsterdammers hadden den Prins naar Zaandam vergezeld.
703 Intocht van Willem V. De stoet op de brug van de Haarlemmer Poort. Ets d. (Spilman?), br. 8o. — M. 4215.
704 „Het vorstelijk Paar.... verwelkomt door de Amsteldamse Maagd.\'quot; Gravure en gedicht, roy. fol. — M- 4217.
705 „ Uitstrooj ing van zeker papiertje, bericht genaamt door de Boekverkopers
IJntema en Tieboel____ tegens .lan Smit____ 10 Sept. 1768. Gezicht in
de Kalverstraat tusschen St. Lucien-en Jan Pioelensteeg. Ets d. (./. Buys P) 4o. - M. 4222.
Hierbij dat, nu zeer zeldzame, papiertje, de verantwoording van Wagenaar.
706 „Afbeelding van de wooning der Boekverkoopers IJntema en Tiboel zo als dezelve zich vertoonde... 10 Sept. 1768quot;, namelijk tijdens het strooien van het papiertje. Anon. grav. Kok exc. br. fol. — M. 4221.
Hierbij een zeldzaam gedicht ter verdediging van Jan Wagenaar in deze zaak: nEerkroonquot; enz., plano.
707 Hevige stormen, 14 Nov. 1774 en 21 Nov. 1776. Gezichten op het IJ vóór het Blaauw Hoofd en voor het Huis Zwanenburg. Door S. Fokke en N. van der Meer. 2 Grav. — Met proefdruk.
708 Naauwkeurige Hollandsche Almanach. 1777. Amsterdam. Adam Meyer. 32o.
Behalve aardige spotprentjes op de kapsels, bevat deze jaargang twee gezichten op de overstrooming der Martelaarsgracht en der Haringpakkerij.
709 „Excecutie aan J. B. F. van Gogh____4 April, 1778quot;. Anon. gravure,
met adres van D. Schuurman, br. fol. — M. 4322.
Een cause célèbre ! van Gogh had zijn geliefde, Anna Smitshuizen vermoord. Het schavot was opgericht voor het raadhuis (Paleis).
71 0--Dezelfde gravure- — Proefdruk.
711 Uithoorn door brand vernield, 23 Juli 1781. De brand, de ruïne, platte grond. 4 Grav. door Jonxis, Vinkeles en Philips.
712 Het afbranden van den Stadswatermolen aan \'t IJ, benoorden de Haarlemmer Poort, 29 Maart 1783 Anon. ets. br. fol. — M. 4510.
Zeer zeldzaam. Door Muller alleen in Atlas-van Stolk aangetroffen.
713 „Het te water loopen der drie scheepen van de werff der O. I. Compagnie..., 2 July 1783... te weeten de Meermin, de Batavier en Doggersbankquot;. J. Andriessen ad viv. del. C. Brouwer se. br. fol. — M. 4512.
Deze schepen werden in 4 a 6 maanden gebouwd tijdens den oorlog met Engeland.
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
714 Lijkstatie van Wolter Jan Baron Bentinck, bij Doggersbank zwaai-gekwetst en 17 dagen later overleden, 24 Aug. 1784. Gezicht langs het Rokin. B. de Bakker fee. — De stoet op de Doelensluis. R. Vinkeles fee. — Portretten, grafschrift en andere souvenirs. — 13 Stuks. fol. en 4o.
715 (R. M. van Goens), Politiek vertoog over het waar sistema van de stad van Amsterdam, met relatie tot de algemeene belangen der Republiek, benevens consideratien over den tegenwoordigen oorlog en het voorgevallene in 1777—80, mitsg. Deductie over de geheime onderhandelingen tusschen den Pensionaris van Berckel en de Engelsche Colonien in America, en het tractaat met dezelve gesloten te Aken, 4 Sept. 1778. (Utrecht,) 1781. h. leder, folio.
Zeer scherpe beschuldiging van de stad Amsterdam en haar politiek vooral gedurende den Amerikaanschen oorlog. Zij veroordeelt de indirekte hulp door de Stad Amsterdam den Amerikanen bewezen.
Deze origineele uitgave is slechts in klein getal voor den schrijver gedrukt; zij is hoogst zeldzaam.
710--Hetzelfde werk. Nadruk buitea kennis des schrijvers gedrukt te
Amsterdam, 1781. leder. 8o.
Met gegraveerden titel waarop het portret van van Gocns.
717 „Do half-geschoorne Ouderlingquot;. De oranjegezinde kousenkooper P. Joosting, wordt in zijn winkel, half geschoren, door den barbier in den steek gelaten van wege zijn schimpen op van de Capelle, Juny 1781. So. — Mot de verklaring. — M. 4506.
Zeer zeldzaam.
718 Bericht van den Schout en Schepenen der stad Amsterdam aan de staten van Holland in de zaake van J. C. Hespe en Jan Verlem. Amst., (1785). 8o.
De eerste is de schrijver, de laatste de uitgever van De Politieke Kruyer, berucht Patriottenblad.
Hierbij: Declaratoir, sommatie en protest v. J. C. Hespe tegen W. C. Backer, Hoofdschout 17S8.
719 De zaak van Mr. J. G. Hespe en J. Verlem, vervolgd wegens de uitgave van De Politike Kruyer in 1785. 7 stuks. 80.
Bericht van Schout en Schepenen. — Hespe en de braeve burgerije bij zijn ontslag uit de gevangenis. — Noodige ophelderingen. — Brieven enz. — Voorts over Verlem\'s Diemer of Water graafsch Meers che Courant.
720 Andere verzameling over Hespe en Verlem. 13 stukken in 2 banden. 80.
Bericht van Schout cn Schepenen. — Amsterdamsche brieven (door H. Cal-koen). 1785. Met antwoorden van F. A. van der Kemp. — Journaal van Amsterdam. — De brief van Geelvink beantwoord. — Memorie ter adstructie van het verzoek door Hespe en Verlem. 1786. enz. enz. — Zeldzame contemporaine collectie.
721 ,Maaltijd ter gelegenheid der Alliantie met Frankrijk,quot; 27 Jan. 1786, in het Logement De Doelen. Jonxis sc. 12o.
69
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
722 „Afbeeldingen der monteeringen van de gewapende schutterijen en Burgercorpsen in Nederland. Amsterdam, bij IF. Ilontymaff, Boekver-kooper in de Hartestraat. 1 Blad titel en tekst en 1 blad met 35 uniformen, in omtrek gegraveerd en opgekleurd. gr. br. fol. — M. 4879 en 4880., Jochems 444—446.
Het blad tekst vooral is zeldzaam en van belang daar het de uniformen der verschillende stedelijke corpsen beschrijft. Het aangekondigde 2e blad is nooit verschenen.
722*--Dezelfde prent, ongekleurd.
723 Uniform der „Amsterdamsche Ruitersquot;\'. Anonyme gravure. 8o. — Gekleurd.
Zeldzaam.
724 „Het Nut der Burgenvapenmg.quot; Zinneprent. 1785. Naar P. Coyoti door A. Hulk. br. fol. — M. 4G33, Jochems !)0.
Hierop een groote schaar van vrijcorporisten. Zij oefenden zich buiten de Leidsche poort achter de herberg Malta.
725 „Vuurwerk van het Genoodschap, Tot Nut der Schutterij____ 17 Sept.
1785.quot; A. Fol\'ke Simonsz exc. 8o. — M. 4650, J. 96.
720 „Het Amsterdamsche Exercitie-Genootschap Tot Nut der Schutterij.quot; Gezicht op de exercitie, die buiten de Leidsche Poort, achter de Herberg Malta plaats had (nu ongeveer de ingang v. d. P. G. Hooftstraat). Naar J. hlff\'ers door N. van der Meer. br- 4o. — M. 4743, J. 93.
727 „\'t Genootschap Pro Patrio.\', zo als het zig vertoonde in de Nieuwe
Kerk____ bij het ontfangen der geschenken, op den 11 Febr. 1786quot;.
J. Bulthuis dol. ad viv. C. Philips Jz. fee. br. fol. — M. 4687, J. 99.
728 „Plegtigheid van het overgeeven der vaandels, enz. aan het Exercitie Genootschap Tot Nut der SclnctteriJquot;, 13 Mei 1786. N. van der Meer del. et fee. gr. br. fol. — M. 4711, J. 105.
Fraaie plaat. Met \'tzeer zeldzame igt;Bericht van inteekeningquot;. — De plechtigheid had plaats op den Buiten Singel achter de Herberg Malta.
729 „Toewijzing van een Kunst-plaat aan alle Heeren leden v. h. bloeijend Exercitie Genootschap Tot Nut der Schutterij.quot; Door N- van der Meer Jr. plano.
Hieruit blijkt dat behalve de twee vaandels ook nog zes bijlen en een cier-lijk kledri voor i/cn Tamboer Majoor door de schutter-lievende dames geschonken werd.
730 „Aan de heeren bestuurderen, exerccerende en honoraire leden,... van
het Wapen-Genootschap____ „ Tot Nut der Schutterijquot;. Amsterdam,
(1785). 8o.
Dit boekje, een verslag van genoemd genootschap, is geheel in \'t koper gegraveerd. Met vier afbeeldingen van de vaandels die op de vorige plaat worden uitgereikt.
731 „Gezigt van \'t Genoodschap Bato\'s Kroost zo als het zelve zig vertoonde bij de overgaaf der geschenken, op hun Exercitie Veld buiten de Lijdsche Poort... 16 Julij 1786.quot; Naar Kerkhoff door Grave, br. fol. — M. 4723, J. 108.
70
AMSTEHDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
732 „Vaderlijke onderhandeling van.... Burgemeester H. Hooft Dz. met de burgerijquot;, over het afdanken van den Rijngraaf van Salm, waartoe de „kwade Regentenquot; besloten hadden, 26 Febr. 1787. G. Grjpmoed del. K van der Meer sc. br. fol. — M. 47ü6, J. 112.
Gezicht in het Stadhuis, (nu Paleis), voor Burgemeesterskamer.
733 --Dezelfde gravure.
Latere uitgave, na de restauratie : het woord vaderlijke veranderd in bekende.
734 „Toejuiching der Weidenkenden aan---- Burgemeester Hooft, op den
Dam, 26 Febr. 1787.quot; A7, van der Meer del. et fee. br. fol. — M. 4769.
Eerste staat vóór het uitslijpen van \'l woord welden/tenden.
735 Deputatie van Colonel Isaac van Goudoever, P. Witmond en en H. van Blomberg aan Burgemeester Hooft, om remotie van negen raden te verkrijgen, April 1787. G. Grijpmoed del. Ar. van der Meer fee. br. fol. M. 4793, J. 117.
Het portaal is dat van de Garnalen Doelen, nu Universiteits Bibliotheek.
736 Allegorie ter eere van I. van Goudoever, oudsten kolonel der schutterij. 1787. F. J. Pfeiffer fee. fol.
737 „Het plunderen van het huis van Burgemeester Bendorp, 29 Mai 1787,quot; Singel 292 tegenover de „Zwaanquot; (toon een brouwerij). C. Brouwer sc. 12o. — M. 4816 a amp; b.
Proef- en letterdruk. — Hierbij: »Echte lyst van de geplunderde Huyzen, 29 en 30 May, 17S7quot;, — en sado of verbeterde lystquot;, enz. — Zeldzaam.
738 Monument voor Amsterdam. In drie zangen. Te Amsterdam, in de ye-
plunderde boekwinkels. (11. Arends, TF. Coertse en J. 11. Trojp.) (1787). Met platen. 80.
De eerste titel luidt; Arastels driedaags Treur-toneel, 29, 30 en 31 Mey 1787. — De gedrukte omslag heeft den volgenden titel: Het driedaags treur-toneel, geopend binnen Amsteldam, 20 Mei 17S7 en twee volgende dagen. Met de aanleidende omstandigheden, en een menigte anecdotes daarop betrekking hebbende.
739 „Volledig Dagverhaal van al het gepasseerde binnen Amsterdam----
29 Mey 1789 en volgende dagenquot;. Door een lid van het Waapengenoot-schap Tot Nut der Schutterij. Amst., J. Weeye, 1787. 4o. — Zeldzaam.
74Ü L. van Ollofen, Gedenkboek van Amsteldam, inhoud, onpartijdige aanteek. van het voorgevallene aldaar (1786—88). Amst., (1788). Met platen. h. leder. 80.
741 „De Kattenburger patriotjes Bakker.quot; Spotprent op den Orangist, broodbakker Schreuder, die „patriotjesquot; bakte. Zijn huis werd geplunderd (Mei 1787). 80. — Zeldzaam. — M 4818.
742 „De vermeestering van Kattenburg, 30 May 1787, door eenige leden der
Schutterij en van het Exercitie Genootschap onder het bestuur van____
Abr. Valentijn en H. Nobbe.quot; Gezicht van het wederzijds vuren, genomen van de (nu niet meer bestaande) Oesjesbrug. TF. Kok del. C. J. de Iluyzer fee. gr. br. fol. — M. 4819, J. 125.
71
72 AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
743 „Overmeestering der Kattenburgerbrug.quot; Het loshakken van de opgehaalde brug door Kamper Toon, een jongen matroos. J. Bulthuis del. K. J. Bendorp fee. br. tol. — M. 4850, J. 12(5.
Eerste staat.
7ü .Gevecht aan de Kattenburger Brug den 30 May 1787quot;. Op den voorgrond wordt den gesneuvelden kanonier Hilmers weggedragen. Door {van der Meer?), br. fol. — M. 4821 b, J. 128.
Hierbij een ; sVerhaal van het veroveren van Kattenburgquot;. 3 bladz.
745 „Kattenburg door Burgers beschooten den 30 Mey 1787.quot; Gezicht genomen van de Oesjesbrug. br. 4o. — M. 4925*, J. 127.
Hierbij het plunderen der huizen van Rendorp, Eooy, Arntzen, enz., de boekverkoopers Arends, Trop, enz. Kleine vignetten, op 2 bladen. So. (Uit Mommient voor Amsterdam),
740 „Afbeelding der overwinning op de Eylanden Kattenburg, Wittenburg en Oostenburg.quot; M. 4124. — „Afbeelding van de actiequot;, enz. en andere kleinere gravuren. — ö stuks.
747 Begrafenis van Joh. Rannink, gesneuveld op \'t Kattenburgerplein, 30 Mei, 1787. Zijn lijk werd „(/oor de erroneuse begrippen van dien tijd!\' aan de galg gehangen maar bij de restauratie afgenomen, in eer hersteld en in de Oosterkerk begraven, 8 December 1787. De stoet op \'t Kattenburger Plein. Anon. grav. br. 4o. — M. 5050. — Geldeurd-
Hierbij: Zijn begrafenisbriefje, — een dito van Hendrik Hilmers, Kanonier, bij dezelfde actie gesneuveld, maar aan de zijde van de Patriotten, — gedichten op Rannink. — 5 stuks.
748 Dezelfde gravure. — Hierbij „Lijkstatie van Johannes Ranninkquot;, enz. De stoet op weg naar do Oosterkerk. — M. 5051. — 2 stuks. br. 4o.
749 „Afbeelding van het plechtig ter aarde bestellen van het lyk van Johannes Rannink.quot; ./. Cf. Visser ad viv. del. et sc. W. Coertse exc. br. fol. — M. 5049.
Hierbij zijn begrafenisbriefje, geteekend Breeman.
750 Het afnemen van Ranninks lijk van de galg op de Volewijk en zijn begrafenis. 2 Grav. 12o. — M. 5052.
Hierbij eenigc varia over hem, o. a. een begrafenisbriefje kapitein J. Dekker uitnoodigend vmet de bylquot; achter \'t lijk te gaan. Geteekend J. Janszen.
751 „Gezigt van het uyttrekken der Amsterdamsche Burgers naar Muyden, 1787quot;, van „Lokhorstquot;, Weesperzijde, 7 Junij. — ,Gezigt van het aankomen.quot; — Twee anon. gravures, br. 4o. — M. 4831, J. 140 en 141.
752 „Plechtige verkiezing van twee nieuwe Burgemeesteren____7 Julij, 1787quot;,
namelijk W. Bakker en J. Geelvinck. Gezicht op den Dam, waar o. a. ook de Burgercavalerie dienst doet. W. Kok del. et sc. 4o. — M. 4856, J. 146.
Fraaie proef- en letterdruk.
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
753 „My dunkt de Maagd bezwijkt,quot;. De Amsterdamsche Maagd adergelaten, nam. door het afzetten der beide Oranjegezinde Burgemeesters Dedel en Beels, vervangen door Backer en Geelvinck, 7 July 1787. 4o. —M. 4S5S.
754 (Spotprent op den nieuwen Patriotschen Burgemeester Backer, July 1787?) Dronken vrijcorporisten vallen een heer aan, die een aap aan een keten vasthoudt: „Meester Backer alias Dier\'quot;, enz. Grove ets. 4o.
Zeer zeldzaam en onbeschreven. — Of is dit een geval den Orangistischen bakker der tpatriojesquot;, op Kattenburg, overkomen ? (Zie no. 741).
755 „Gezigt van de Doeien op de Garnaale Markt alwaar het Defenzie Wezen... vergadert is geweest 1787.quot; (Universiteits Bibliotheek op den Singel). Anon. grav. br- fol. — M. 4861 a.
Eerste staat. — Men ziet hier de Amsterd. schutters zich inschepen om Utrecht tegen de Pruisen te verdedigen.
756 „Uittogt van zes honderd gewapende Amsterdamsche burgeren na Utrechtquot;, 17 July 1787. Gezicht van den Amstel bij de Beerebijt waar de vrijcorporisten zich inschepen. G. GriJp]iioed del. E. Grave sc. gr. br. fol. — M. 4862, J. 147.
Fraai exemplaar van een goede prent.
757 --Dezelfde gravure.
Proefdruk vóór de letter.
758 „Gezigt van hot uyttrekkenquot;, enz. — en Gezigt van het aankomen der Amsterdamsche burgers te Utrecht. 1787.quot; — 2 Grav. br-4o. — M. 48G3, J. 154.
750 Het vertrek der schutters van de Berebijt. C\'. Brouwer se- 12o. — M. 4865, J. 149.
Proef en letterdruk.
760 „Gezigt van de Militaire Hooftwagt op de Botermark... 1788.quot; Bij liet Beguliersplein. Anon. grav. br. 4o.
761 Dezelfde hooftwacht en die op de Torensluis. 2 stuks met adres van B. Mourik. 4o.
762 Afbeelding van een spot-medaille, „ter groote vaneen boter-schoteltjequot;, (niet geslagen) op de Amsterdamsche Burger-officieren, vooral op P. Witmond en H. Bastert, na hun terugkeer uit Utrecht. 1787. br. fol. — M. 4929.
763 --Dezelfde gravure. Afdruk in rood.
764 „Gezicht van de parade der Amsterdamsche burger cavalerie op het Koningsplein, 1787quot;: Naar J. D. Teissier, door 1\'■ J- Pfeiffer, br. fol. — M. 4951.
Fraaie proefdruk vóór de letter. Zeldzaam.
Dit vrijwilliger-corps te paard, opgericht door De Vilattes, had allerlei bijnamen, als IPafelnüters (om hun bezoek aan de kramen), blikketi-ruiters, ban-quet-ruiters, enz. Het Koningsplein heette nog langen tijd naar hen het Ruiterwachtsplein. — Zie: Kapitein Jochems, Verzameling Schutterij No. 177.
765 --Dezelfde gravure.
Fraaie druk, met de letter.
7(36---De origineele teekening voor bovenstaande gravure. Zeer
73
AMSTERDAMSCHE GEBEüRTENISSEX.
uitvoerig geteekend met 0. I. inkt en gesigneerd door J. D- Teissier. — H. 31, br. 47 cent.
767 De batterijen rondom Amsterdam aangelegd bij de komst der Pruisen, 1787. Stel van 14 anonieme gravuren, br. 4o. — M. 4955, J. 180.
Fraai exemplaar. Op het opzet eenige aanteekeningen in HS. over het lot dezer batterijen. Zij werden door onze schutters kloek verdedigd. Op twee plaatsen evenwel wisten de Pruisen door middel van schuiten de verdedigers in den rug aan te vallen, waardoor de tegenstand gebroken werd.
768 --Dezelfde gravures.
Proeven vóór de letter.
Hierbij een : Korte beschrijving van alle verschantsingen.. . in den omtrek (van) Amsterdam. Bielefeld, /•\'. IV. Uonacus ijSqquot;. i6b]adz.4o. — Zeldzaam.
769 „Particuliere Kaart van Amstellandtquot; etc. Amsterdam, J. Covens amp; C. Mortier, gr. fol.
Hierop zijn door een tijdgenoot met roode inkt een gt;gt; Vorslellnng der Preussi-schcn Aitacquenquot; en de redoutes der verdedigers geteekend.
770 , Carte des environs d\'Amstcrdam représentant d\'un coup d\'oeil les avenues
fortifiées avec les inondations____les quartiers des troupes Prussiennesquot;,
etc. Sept. et Oct. 1787. Door den Luitenant C. G- de Schaikoivshy, gegrav. d. G. Tischhein. 2 bladen aaneengevoegd. Zeer gr. br. fol. — Zeldzaam.
771 „Aanval op de Stad Weesp, door de pruijsische troepen, 30 Sept 1787,
en verdedigd door Amsterdamsche en Weesper Schuters____ onde^
commando v. d. Luit. Col. H. v. d. Poll.quot; Maas van Altena del. C. Brouicer sc. gr. br. fol. — M. 4960, J. 181.
Zeer fraai exemplaar, even als de volgende prenten.
772 „Aanval op de Stad Muiden door de pruijsische troepen onder Genl. Calkreuth en verdedigd door Amsterdamsche Schutters... ondercommando v. d. Col. Mattha. 1 Oct. 1787quot;. Maas van Altena del. Strunclc sc. gr. br. fol. — M. 4961, J. 182.
7/3 „Aanval op Amstelveen door de pruysische troepen onder commando v. d. Hertog van Brunswyk en verdedigd door Amsterdamsche schutters... onder commando v. d. Col. Grave Des Portes, 1 Oct. 18S7. J. D. Teissier ad viv. del. C. Brouwer sc. gr. br. fol. — M. 4962, J. 183.
774 „Aanval op de Duyvendrechtse Brug door de pruysische troepen onder commando v. d. Col. von Borstel, en verdedigd door... Mr. Harm. W. Daandels, 1 Oct. 1787.quot; J. D. Teissier ad viv. del. Th. Koning sc. gr. br. fol. — M. 4963, J. 184.
775 „Aanval bij Ouderkerk aan den Amstel bij de buiten Bullewijk door de pruysische troepen onder commando v. d. Generaal Calkreuth en verdedigd door Amsterdamsche schutters... onder commando v. d. Luit. Col. G. H. de Wilde, 1 Oct. 1787.quot; ■/. I). Teissier ad viv. del. C. Brouwer sc. gr. br. fol. - M. 4964, J. 185.
74
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
77G „Aanval bij Ouderkerk aan den Amstel bij de Binne Bullewijk over het Joden Kerkhof, door de pruysische troepen onder commando v. d. Generaal Calkreuth, en verdedigd door Amsterdamsche schutters.... onder commando v. d. Luit. Col. G. H. de Wilde, 1 Oct. 1787quot;. J. D. Teissier ad viv. del. C- Brouwer sc. gr. br. fol. — M. 4905, J. 186.
777 „Aanval bij Ouderkerk aan den Amstel op de afgebrooke brug bij het groote Loopveld... door... Gen. Calkreuth, en verdedigd door Amsterdamsche Schutters... onder commando v. d. Luit.-Col. G. H. de Wilde, 1 Oct. 1787.quot; .7. D. Teissier del. Th. Koning sc. gr. br. fol. — M. 4967, J. 187.
778 --Dezelfde voorstelling, verkleind- Anon. ets. io. — M. 4967, J- 188.
779 Begrafenis-briefje van Gornelis Joolemans, 179n, gewezen kanonier, in Oct. 1787 bij Amstelveen gekwetst en door de Pruisen van zijn handen beroofd. 4o.
780 „Monument voor Amsterdam. MDCCLXXXV11.\' 4 Voorposten-gevechten, de Garnalen Doelen, zetel v. h. defensie-wezen, en de Leidsche Poort door de Pruisen bezet. J. can Metirs del. J/. de Sallieth sc. br. fol. — M. 4978, J. 194.
Fraaie proefdruk. Met Bericht van den uitgever. 40.
78 1--Dezelfde gravure.
Fraaie afdruk, in roo.1.
75lt;2--Dezelfde gravure- Onafgewerkte proefdrukken.
783 „Naauwkeurig historiesch Verhaal van de Verrichtingen der Pruisische Troupen voor Amsterdam.quot; Amst., J. de Jomjh. 1788. Met haart. 80.
Blijkens een noot op laatste bladzijde behoort dit werkje bij het voorgaande Monument. Het put ook uit Pruisische bronnen en brengt hulde aan de flinke verdediging.
784 „Monument voor Amsterdam, No- 2, MDCCLXXXVI1.quot; Hierop: het aanstellen van 1 Burgemeesters, remotie van 9 Raden, Wachtparade op \'t Koningsplein, enz. 11\' Uoutgraaff exc. br fol — M- 4979, J. 195.
785 „L. Hovy wegens het niet dragen van oranje 011 de Beurs aangevallen.quot; 6 Dcc. 1787. R. Viiikeles sc. 80. — M. 50i8.
786 Spotprent op Burgemeester Hooft, die geknield voor Willem V vergiffenis vraagt. Anon. gravure. 4o.
Hierbij een plaatje ter zijner verheerlijking.
787 „Amsterdam in a dam\'d predicamentquot;. Geestige spotprent op de onderwerping van Amsterdam, d- -/. Gillray. London. Fores, 1787. br. fol. — M. 5033. — Zeldzaam.
788 „Optocht en vreugdebedrijven der Scheepstimmerlieden bij de herstelling der oude Constitutiequot;. Dec. 1787. De stoet op \'t Kattenburgerplein. J. G. Visser ad viv. del. et sc. br. fol. — M. 5053.
75
76 AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
789 Plechtige optocliten van de werklieden van de:
Admiraliteits Scheepstimmerwerl\',
Oost-Indische Compagnieswerf,
Stads Sch ii it en makers werf.
December 1787. Naar en door J. C. ScJntllz, 3 zeer groote platen.gr.br. fol. - M. 5054.
Zeer belangrijke platen, waarop de optochten met de insignes, zinnebeelden, werktuigen, de illuminatiën, ook de kleederdrachten uitvoerig zijn afgebeeld. De uitgever Trop was een groot Orangist, zoodat dan ook zijn huis in October door de patriotten geplunderd werd.
Hierbij: »Order der Optocht van de werktiedetiquot;, enz., een uitvoerige beschrij» ving, waarbij ook de namen van de officieren der Schutterij die geassisteerd hebben. Voorts een lange lijst van inteekenaars op deze prenten, waardoor men een overzicht heeft van de ijverigste Orangisten in Amsterdam.
790 „Afbeelding van de Eere Poort voor den Stads Schnytenmaakers Werfquot;. ScJndtsz fee. Trop exc. io. — Zi-hhaam.
791 Bezoek van Willem V te Amsterdam, 1 Sept. 1788; „quot;t gelukkig voordt boegseeren van 7 sloepenquot;, enz. Grove ets. br. io. — M. 5099.
Zeer zeldzaam.
792 „Voorval tusschen een Jood en een Keeshond dewelke om bij zijn Meester te komen den Israliet door de Haarlemmervaart heeft gesleept. 1789.quot; br. 8o. - M.-5121.
Bij dit zeer zeldzame plaatje is hier een relaas in 1IS., waaruit blijkt dat deze jood gewoon was te roepen sZ/f/ is gedaan met de Keezenquot;.
793 Amsterdamsche Clubs: 18o eeuw. 15 Stukken. 8o.
iConeordia et libertatequot;: Redevoering bij \'t25jarig bestaan. 1773. — — «Pro patria et libertatequot;\': Artikelen. (Oranje koffiehuis in de Kal-verstraat). — iBurger-Sccieteitquot;: Reglement enz. — »F e 1 i x 1 i b e r-t a t equot;. 1795, enz. — Aanmerkingen der ïSocietcit van een- en ondeelbaarheid.quot; 2 stukjes. 1797. — Stukken van het Patriott. Gen. »Pro Veri-t a t e, P a c e,quot; etc. 17S1. — Stukken betr. de Amst. Loge van Vrijmetselaars, enz.
794 Zware mist te Amsterdam, 31 Dec. 1790. De Keizersgracht met Felix Meritis. br. 80.
795 .Zware brand van \'sLands Zee Magazijnquot;, op Kattenburg, 6 Julij 1791. J. van Meurs del., J. L. van Beek sc. br. fol. — M. 5140.
Het gebouw was in 1656 in negen maanden gebouwd. De schade bedroeg 2 millioen.
796 \'s Lands Zee-Magazijn in welstand, in brand, als ruïne. Naar {Bulthuis). 3 grav. br. 4o. — M. 5147.
797 Verschillende afbeeldingen van deze ramp. 0 gravuren, io en 8o.
798 .Jammerlijke brand te Amstelveen,quot; 25 Juni 1792. •ƒ. G. Visser sc-So.— Met uitvoerig verslag.
799 Hespe, berucht Amsterdamsch pamflettist, met meerdere Patriotten te Breda: het Legioen Bataven in het leger van Dumouriez. Maart 1793. Scherpe spotprent, br. 4o. — M. 5212.
AMSTERDAMSCHE GEBEUFITENISSEN.
800 „Zijn de Fransclien er al!!!?quot; Spotprent op P. Witmond, ijverig patriot, kl. 4o. — M. 5008«.
Hij wordt voorgesteld wegschuilende in een kruik, omdat hij deed in kruiken met Spa-water. Zie Jochems, Schutterij-verzamel, bl. iS.
801 Th. Jorissen, De Patriotten te Amsterdam in 1794. Amst., 1874. — Dezelfde, De overgave van Amsterdam in 1795. Amst. 1884. — 2 Stukken. So.
802 Organisatie van de gewapende burgermagt der stad Amsterdam. 1795.8o.
803 „Gezigt van het in Triumf uithaalen der Burger Deputatie uit het Werkhuis____ 19 Jan. 1795, gearesteerd zijnde wegens het prezenteeren van een
request aan de vroedschap.quot; — „Plegtig verwelkomen der Burger Re-questranten voor het Huys der Gemeente.quot; Gezicht op den Dam. — Naar T). Kerkhoff door ./• L. van Beek. 2 bladen, br. fol. —- M. 5328, 29.
804 „Voor Vrijheid en Vaderland.quot; Architectonische compositie, waarop zijn aangebracht de portretten der G Requestranten: C. W. Visscher, W. Janssen, A. Hardenberg, J. v. d. Heyden, H. v. Calcar en H. Heuskens, den 6 Nov. 1794 op \'t Werkhuis gevangen gezet en 19 Jan. 1795 bevrijd-Ook afbeelding van het presenteeren v. hun request, het vertrek waar zij gedetineerd waren en hun bevrijding. Naar (Kloek door van Beek en Wijsman), gr. fol. — M. 5331.
805 „Tot Nut van \'t Vaderland.quot; Opgericht in Amst. 28 Jan. 1795. Gegraveerd Diploma, op naam van burger H. van Coppenaai. 12o. — Zeldzaam.
800 ,Feest der Vrijheid, gevierd bij de inwijding van den Vrijheidsboom.... op het Plein der Revolutiequot;. De Dam van do Kalverstraat gezien. 4 Maart 1795. .7. Kuyper ad viv. del. R. Vinkeles sc. gr. br. fol. — M. 5349, J. 211.
Uitmuntende proefdruk vóór de letter van deze geestig ge-teekende gravure, een der fraaiste van dit tijdvak.
807 --Dezelfde gravure.
Uitmuntende proefdruk, vóór de letter, en met vollen rand.
808 „Het eerste Feest der Bataafsche Vryheid, bij gelegenheid van het inwijden van den Vrijheidsboom.... 4 Maart 1795quot;. De Dam naar het Stadhuis gezien. Aqua-tinta plaat door IT. Kok. br. fol. — M. 5350, J. 213.
Zeldzaam.
809 „Vreugde Feest ter inwijding van den Vrijheids-Boom in Amsterdam.quot; De Dam gezien van de Nieuwendijk-zijde. Fraaie kleurendruk door 11. Xinnan. gr. br. fol- — M. 5351.
Zeldzaam. Uitmuntend exemplaar. De origineele teekening kwam voor in de ie afdeeling van dezen atlas.
810 Het planten van den eersten Vrijheidsboom, op den Dam, 19 Jan. 1795. C. Brouwer sc. 8o.
Hierbij : Verhaal van het gebeurde vóór en hij het planten, enz.
77
AMSTERUAMSCHE GEBEURTENISSEN.
812 De diie voornaamste vrijheidsboomen: die van 19 Jan., die van 4 Maart (heide op den Dam) en die van het „Burgerpleinquot; (Koningsplein). Op één blad, met verzen door J. G.... roy.-fol. — Gekleurd. — M. 0307.
Zeldzaam.
813 Takje van den eersten Vrijheidsboom, geplant op den Dam 19 Jan. 1795. Verzegeld en met beschrijving door B- Bekker.
De boom was gehaald uit Frankendaal toenmaals toebehoorende aan Jan Gildemeester Jz.
814 „Afbeelding van de Vrijheids Boom ingewijd den 4 Maart 1795 op het Revolutie Plein of den Damquot;. Afbeelding in kleuren. Met de aanspraken, gr. br. fol. — M. 5357.
815 „Feest der Alliantie tusschen de Fransche en Bataafsche Republieken____
19 Junij 1795\'\'. Gezicht op den Dam naar de Kalverstraat ziende. Geestig geteekende voorstelling door J. Km/ver. li. Vinkeles sc. gr. br. fol. — M. 5405, J. 220.
Pendant van No. So6.
816 „Monument voor het volksfeest..,. 19 Juny 1795quot;. Het Alliantie-feest op den Dam en 10 afbeeldingen van verschillende decoratiën in Amsterdam. X. van der Meer fee. gr. fol.
817 Versieringen, Chassinctten en ll uminatiën bij het Alliantie-feest te Amsterdam, 19 Juni 1795 Serie van 15 platen, in kleuren. 8o. — M. 5407.
818 Dezelfde versieringen. Gravuren door A. Schol Jr. Serie van 11 bladen, br. 4o. — M. 5409.
De complete serie, fraai gekleurd.
819 Dezelfde decoratiën. (No. 1, 2 en 6). Geëtst en gekleurd, br. 4o. — M. 5410.
820 Dezelfde decoratiën. Geëtst door A. Verkerk. Adres: ./. B. Poster exc. 9 stuks. br. fol. — M. 5411.
Zeer zeldzaam. F. Muller bezat hiervan alleen 4 bladen. Daar op het laatste alleen de namen van etser en uitgever voorkomen, bleven deze hem onbekend. De platen zijn geheel als aquarel behandeld, daarom zeker in weinig ex. verspreid.
821 Dezelfde illuminatiën; in het midden de Vrijheidsboom met het Stadshuis. Het geheel tempelvormig geconstrueerd. Zonder naam van graveur, gr. br. fol. — M. 5415.
Zeer zeldzaam. Proef vóór de letter, gekleurd. F. Muller vond alleen één ex. in den Atlas v. d. Heer van Stolk, te Rotterdam.
822 De vrijheids-boomen en versieringen. Voorts het binnenrukken der Franschen. 10 Plaatjes op 4 bladzijden, nog onversneden.
Onbeschreven en zeldzaam.
823 Uitvoerige en opgewonden beschrijving van alle deze decoratiën. 2 bladen (4 bladz.), boekdruk, zonder adres. gr. fol.
Zeer zeldzaam, en onbeschreven. Zij zijn afzonderlijk verschenen, niet bij een der seriën.
78
AHSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN. 79
824 Beschrijving van hel plechtige volksfeest gehouden te Amsterdam, 19 .Tuny, 1795. Bij gelegenheid van het installeeren, der ... Bepresentan-ten ... en de Alliantie ... tusschon de Fransche en Bataafsche republieken. Arast. 1795. 8o. — Onafgcsneden.
Met 15 gekleurde platen, afbeeldingen der zinnebeeldige versieringen, als; »Kunsten en wetenschappen, op de Noordennarktquot;, sVernietiging der Aristocratie op de Westermarktquot;, sDe revolutie op \'t Burger Pleinquot;, »De vernietiging der oude Constitutie op de Botermarkquot;, enz.
825 Beschrijving van hot feest der Revolutie, gevierd in Amsterdam, (1795). 80.
826 „Volkszangen vervaardigd op verzoek van het Comité Revolutionair te Amste\'dam, ter viering van het Vrijheidsfeest,quot; den 4den van Lentemaand, 1795. Arast. (1795). 80. — Zeldzaam.
827 „Zangen vervaardigd op verzoek van het Comité Revolutionair.... ter viering van het feest der Alliantie...quot; 19en v. Wiedemaand 1795. Amst. (1795). So. — Zeldzaam-
828 Dagblad van de vergaderingen der representanten van het volk en der Municipaliteit van Amsterdam, 10 Juny, 1795—31 Oct. 1801. Met Bijlagen. Amst. 1795—1801. 21 dln. 80.
Zeldzame verzameling.
829 Gewelddadigheden van eenige Artilleristen in de Raadzaal der Municipaliteit... 11 Mei 1790.quot; (Mozeszaal). Naar Bulthuis d. Vinlceles. br. /to. — M. 5463.
830 „Staatelijke optogt dor Muider Processie.quot; Aug 1800. Bedrog door een landloopcr gepleegd op den lichtgeloovigen Luit. Kolonel D. G. van der Meulen, wien hij het opgraven van een schat had voorgespiegeld. Goede houtsnee d. {Ooftman), fol. — M. 5590.
Hierbij: »Uet boek Slenderhenkiiquot;, — en een spotvers.
831 Verschillende caricaturen op dit bedrog. 5 stuks.
832 „Illuminatie voor het Stadhuis op het Vrede-feest, 2 Juny 1802.quot; Vrede van Amiens. (Schultsz) sc. 4o.
S33 „Lijst der Hollandsche Koopvaardü-Scheepen in de Engelsche Havensin beslag gehouden.quot; Een gevolg van het verbreken van de vrede van Amiens, plano.
834 „Aankomst der Noord-Hollandsche vlugtelingen te Amsterdam.quot; Overstrooming van 1805. Lith. naar Schotel, br. 4o.
835 „Overbrengen der Zege-teekenen op het Stadhuis... 1 Aug. 1800.quot; Gezicht v. d. Dam hoek Kalverstraat. Grav. br. 80. — M. 5681.
836 Brief van een heer uit Middelburg... over de verplaatsing der Koninklijke residentie naar Amsterdam, \'s Hago, 1808. 80.
837 „Vertrek van de Gardes d\'honneur____ buiten de Weesper Poort.quot;
li. Virikeles sc. br. 4o.
80 amsteudamsche gebeurtenissen.
838 C. van der Aa, Verslag van de oproerige bewegingen... binnen Amsterdam, 15 en 1G Nov. 1813. Amst, 1813. 8o.
839 „Komst van Z. K H. Willem de Eerste ......Souverein Vorst, 2 Dec.
1813quot;. De stoet op het Koningsplein. T. Koning fee. br. 4q.
840 „De souvereine Vorst gaande naar de Vergadering der aanzienlijken.quot; — „Inhuldiging van den souvereinen Vorst.quot; — 2 stuks d. R. Vinkeles- br. 4o.
841 „Het beëedige der Constitutiequot;, enz. door Willem I. in de Nieuwe Kerk. C. van Waard del. N. van der Meer sc. br. fol. — M. 5947.
Hierbij het portret van Ds. P. Haack, die de toespraak hield. 1\\. Vinkeles sc. fol.
842 „Landstorm der Stad Amsteldam en deszelfs Buitenwijken.quot; Amst. 1814. 4o.
Hierin de namen van alle officieren der Schutterij.
843 De groote Zon-eclips geobserveerd te Amsterdam, 7 Sept. 1820. 2 st fol.
844 „Bij gelegenheid der bediening van den H. Doop aan den vierden zoon van... Prins van Oranje... in de Nieuwe Kerk... 18 Juny 1822.quot; Aqua-tinta door van der Meiden, fol. — M. 6182.
Zeldzaam.
8i5 A. Vautrin, Le depart de la garde nationale d\'Amsterdam. Représenté pour la première fois sur le Theatre Francais d\'Amsterdam. Suivi de la romance du vieux soldat (sur musique) 1830. So. — Zeldzaam. Zie No. 556.
846 „Vertrek der Schutterij uit Amsterdam 1830quot; (29 Oct.). D. Sluyter sc. br. 12o.
Hierbij de Aanspraak van Burgemeester F. van de Poll, en een versiering bij de terugkomst der schutiers. Teekening.
847 Het uittrekken van de „Mobiele Schutterijquot;, van de Beerebijt, 29 Oct. 1830. — Maaltijd te Abcoude, 5 Sept. 1834. — Terugkomst door de Muiderpoort, 5 Sept. 1834. — Aankomst op den Dam, 5 Sept. — 4 Grav. zonder naam. br. fol.
848 Versiering van de Muiderpoort bij de terugkomst der Schutters. 5 Sept. 1834. Teekening door (Postma). ld. fol.
849 Herinneringen aan den heldendood van J. G. J. van Speyk, 5 Febr. 1831. 9 stuks.
Praalgraf in de Nieuwe Kerk, — Gedenksteen in het Burger-Weeshuis. — Uitnoodigings-kaarten voor de onthulling van beiden, enz.
850 „Plegtige Lijkstatie van ...... van Speyk varende door de Boom van
\'s Rjjks Werf, 4 Meij, 1832.quot; Lith. d. Thepas. br. fol.
Hierbij meerdere souvenirs als: facsimilé van een brief, — Verslag der pleg-tigheden. — *£i/t L or ben eisquot;, enz.
851 „De oostelijke Doksluizen____tijdens de afschouwing____7 Sept. 1831quot;.
P. Kiers pinx. et lith. roy. br. fol.
AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN.
852 Spokendans op de Oude Schans- 8 en 0 Oct. 1833 Lith. d. TI. A. Swaluw. br. 8o.
Een studenten-grap lt;lie veel opziens baarde.
853 G. van der Vijver, Jaarboek der stad Amsterdam voor 1830, 32, 33 en 34. 4 dln. 8o.
854 „Het huis van J. Potharslquot;, en „Het Café du Nordquot; Nieuwendijk, hoek Dubbele Worststeeg, verbrand 23 Sept. 1836 . 2 Lith. br. 4o. — Met bericht.
855 Brand in de Warmoesstraat bij de Kerksteeg, waarbij 5 menschen omkwamen, 27 Dec. 1837. Lith- fol.
850 Intrede van Willem li, Willemspoort, 27 Nov., en Inhuldiging, Nieuwe Kerk, 28 Nov. 1840. 2 Lith. door C. C. A. Last. br. fol.
857 Eerste wedstrijd van do K. Nedcrl. Vacht Club, op liet IJ. 10 Sept. 184(i. Lith. in tintdruk d. JJreuJmis do Grout, br. fol.
858 A. L. G. Toussaint, Gedenkschrift van de inhuldiging des Konings Willem 111, binnen de hoofdstad, 12 Mei 1849. verguld, karton, gr. 8o.
Met platen en portretten ; in kartonnen omslag.
859 Programma van het Rembrandtsfeest. 1852. Met plaat. — Schenkman, Jeremiade van Rembrandt, enz. 3 stuks.
Bijzonderheden van Jan Theunissen de Jonge, bouwmeester te Amsterdam.
8110 H- W. Bloem en J. ter Gouw, De tentoonstelling voor onderwijs te Amsterdam in 1801. Amst., 1861. Met platen. 8o.
861 D. G. Meyer Jr., Wandelingen door de zalen der Historische Tentoonstelling van Amsterdam. Amsterdam, 1876. Met 13 phoiographiën en een plan van Amsterdam in 1665. linnen, gr. 8o.
862 Catalogus der Historische Tentoonstelling van Amsterdam in 1870. Amsterdam, 1876. Met 7 phoiographiën. 2 stukken, linnen, gr. 8o.
863 M. Kalft\' en S- Caliscb, In \'t Oumanliuis. Kijkjes op de Tentoonstelling. Amst., 1876 8o.
Met 7 platen: vertrekken uit de 17e en 18e eeuw.
864 Brand van de Suikerraffinaderij op de Lauriergracht, van Beuker amp; Hulshoff, 8 Jan. 1880. Lith. door ./. M- de Vries. br. fol.
865 Amsterdamsche belangen van den nieuweren lijd. 21 Brochures. 8o.
Hierbij stukken over hel Centraal-Station, Amstel Hotel, Kanaal door de Geldersehe vallei, uitbreiding der stad, enz.
Herinneringen aan de Pest en aan zeer strenge winters.
866 De Pest te Amsterdam: „De Slaende Handt Godts----in \'t bezoeken
met de pestilentiale siekten____ 1609—1664.quot; Statistieke opgave dei-
sterfte in verschillende steden. Haarlem- Jan Pietersz. (1664.) Plano.
Zeer zeldzaam.
81
82 AMSTERDAMSCHE GEBEURTENISSEN. — PEST EN STRENGE WINTERS.
867 „Nolificatiequot; van Burgemeesleren, waarbij zij wegens de „vyerige ende be-smettelycko siecklenquot; eenige experte Doctoren, enz. committeeren, met opgave hunner namen en adressen. 13 Oct. 1663. plano.
868 ,Getal der dooden, de 32 Weeck van ____ 1664quot;. 4o.
Met opgave van het aantal gestorvenen, in HS. bijgeschreven over het geheele jaar, namelijk 23.165, terwijl het vorig jaar 9752 stierven. In 1656, ook een pestjaar, was de sterfte 16.727.
869 „Afheeldinge en besclirijvinge van de drie aenmerekens-waerdige Wonderen in den jare 16B4 t\'Amsterdam .... voorgevallenquot;. Drie vignetten: de pest, de staartster en de schade aan de boomen door de vorst. Met nitvoerigen tekst. Amsterdam, M. Doornick. gr. fol. — M. 2196.
870 Begrafenis-briefje van 20 Aug. 1664, met de woorden „onheschroomt hoceri\' (te komen), ter aanduiding dat do overledene niet aan de pest gestorven was. 4o.
Hierbij een ; Lijst der dooden 1663 en 1664 (2 pestjaren).
871 Sterftelijst gedurende een epidemie te Amsterdam, waarbij in 19 weken (16 Aug.—27 Dec. 1727) 8857 menschen stierven, tegen 4918 in de voorafgaande weken (1 Jan.—16 Aug.). Handschrift.
872 „In den Jare onses Heeren.... XVCXLVII soo is binnen der Stede Amsterdam ghecocht t\'Last Rogghe voor LXV1 goutgul Jensquot;, enz. Hierop volgt wat men in \'t volgende jaar voor diezelfde som kon koopen. Gothische letter op perkament. Alckmaer, ghedruckt bij Jacob de Meester, 1600. plano.
Zeer zeldzaam. Merkwaardig voor de prijzen van een aantal zaken.
873 Gedicht op den buitengewoon strengen winter van 1667, toen men tot in April op de Zuiderzee liep. Handschrift.
874 .Verhaal van de aanmerkelijke winters 1739, 1740 en 1748, in Amsterdamquot;. Kreupelrijm van H. Luyt. plano.
Hieruit blijkt o. a. hoezeer onze vaderen geleden hebben door gebrek aan drinkwater.
875 „Harde winter van het jaar 1740quot;. Met ijsvermaak. Anon. grav. br. 4o.
876 Merkwaardige aanteekeningen over de strenge vorst van Maart 1809. Handschrift van Corn. Pronk.
83
XIII. Varia over Amstepdam.
Bestuur. — Keuren en reglementen. — Handel en Nijverheid. — Zeden en Gewoonten. — Physiologie van Amsterdam. — Causes célèbres.
877 „Wapenkaart der Ed. Achtbaare Heeren XXXVI Raaden der Stad Amsterdam, seder... 1578.quot; Door en met adres van Hendr. de Leth. 5 bladen, aaneengevoegd.
Dit exemplaar is door een vorig bezitter gecompleteerd tot het jaar 1790. Ongeveer 430 wapens van Amsterdamsche familiën.
878 „Wapenkaart van____ Burgermeesteren \'tzedert Ac. 1578 tot 1790.quot;
Zamengesteld uit 171 gegraveerde of met de pen geteekende wapens, met bijgeschreven namen.
879 „De Wapens en Namen van... Burgemeesteren.quot; Van 1578—1731. 120 Gegrav. wapens. 2 bladen, aaneengevoegd, fol.
880 „De Heeren XXXVI Raden der Stad te Amstelredamme.quot; Met de namen der overige regenten. Amst., Otto Bz. Smient. 1663. plano.
881 Naerdere en oprechte lijsten van de namen der heeren, die door de borgerije zijn genomineert, om uijt de zelve tot vroetschap gekoren te werden. Amsterdam, 1672. plano.
882 „Namen der Ed. Heeren XXXVI Raden en verdere Regeering der Stad Amsterdam, voor den Jare 1688.quot; Fraai door Adr. Schooneheek geëtst randwerk, zamengesteld uit allegorische figuren en de wapens (48) van magistraatspersonen. In dit randwerk, in boekdruk, hunne namen. gr. fol.
Zeldzaam. Niet vermeld in F. Muller\'s Hist, prenten.
883 „Namen van de tegenwoordige Regeerende Heeren in \'t jaar 1GSÖ. Hunne namen in boekdruk omgeven door een fraai geëtst randwerk uit 51 wapens en eenige allegorische figuren zamengesteld. Adr. Schooneheek fee. gr. fol.
Zeldzaam. Een andere compositie als No. 882.
884 „Vreugdegalmen op de gewenschte verkiezing van Ferdinand van Collen, Heere van Gunterstein tot Burgemeesterquot;. 1727. Met portret, perk. 80.
Zeldzame bundel waarin gedichten van Chr. Beudeker, Brouërius van Nidek, W. van Swaanenburg, enz.
885 „De Heeren Ses-en-dertig Raden der Stad Amstelredamme.quot; Amst., P. Schouten. 1781. plano.
Hierop de namen van vele magistraatspersonen.
886 Wapenkaart der Hooft-officieren van Amsterdam. 1578—1790. 26 wapens deels gegraveerd deels met de pen geteekend. br. fol.
887 Naamwijzer waarin de namen en woonplaatsen... der Regeerders, enz. Amst. 1757. — Idem 1758. — 2 dln. 12o.
Hierin ook de lijsten der Kapiteinen van de Schutterij, der Predikanten en Professoren sedert de Hervorming, der Makelaars, enz.
VARIA OVER AMSTERDAM. — BESTUUR.
888 Recueil des pieces authentiques, concernant leleetion des eschevins de la ville d\'Amsterdam, et de plusieurs autres pieces. Cologne, 1690.2 dln. 1 karton, bd. 12o.
Zeerzeldzaam.
889 Geremoniboek van de Regeering der Stad Amsterdam. (2e helft der 18e eeuw), fol-
Zeer merkwaardige bijdrage tot de kennis v. d. stedelijke regeering vóór 1795. Met 9 plattegronden (3 bladen) waarop de wijze van zittingnemen van Burgemeesters, Schepenen, enz. is aangeduid, o. a. bij executie van misdadigers.
890 Verzameling der oude reglementen van orde voor den Raad, de Wethouders, enz. 11 stukken. 80.
Concept-reglement. 1795. — Reglement 1796, 1801—03, 1S23. — Reglement op het uitbrengen van de stem der gemeente. —Reglement van orde voor vergadering van Wethouders. 1804. — Lijsten van ambten, welke vacant zijn, enz. — Zeldzaam.
891 Reglement van gemeente bestuur der stad Amsterdam- 1802. — Reglement van orde, voor de vergaderingen van den Raad. 1804. — Reglement voor het justitiewezen. 1803. — 1 band. h. leder. 80.
892 Reglement voor het stedelijk bestuur der stad Amsterdam (1815). — Reglement van orde voor den achtbaren Raad der stad Amsterdam. (181G). — 1 hf. led. bnd. 80.
Exemplaar, voorheen in \'t bezit van een lid v. h. Stedelijk Bestuur, die er in handschrift aan toevoegde ; een Rooster voor de begeving der Ambten door de Leden van den Raad. Met aanteekeningen van hun overlijden.
893 Verzameling van oude reglementen. 17 stukken. 4o. en 80.
Reglementen op de gewapende burgermacht, — op inwendige dienst van Arrondissementsrechtbank, — op de Secretaryen der stad, 1796, — desolate boedels, 1777, — op de indirecte belastingen, 1815 (jenever, bieren, steenkolen, azijn, brandhout, brood, meel en wijn, enz.), — idem, 1822, — op pensioenen van ambtenaren, 1845. — Reglement concernant la petite voirie, 18S2. — Reglement stedelijke politie, enz. enz.
894 (J Koning), De merkwaardigste stukken uit de oudste archieven van Amsterdam, aangaande de vroegere privilegiën, van deszelfs poorters en inwoners. Amsterdam, 1821. Met platen en facsimiles. 80.
895 P. Scheltema, Inventaris van het Amsterdamsche archief. Amst., 1866—74. 3 dln. 80.
I. Charters of perkamenten brieven.
II. Papieren of losse stukken.
III. Geschreven registers en gedrukte boeken.
896 P. Scheltema, Het archief der ijzeren kapel. Amst., 1850. karton. 80.
84
VARIA OVER AMSTERDAM. — WATERSTAAT, BRANDSPUITEN. 85
897 Octrooi door Staten Generaal verleend aan Arent Smith, te Amsterdam, voor een machine om de grachten of geïnundeerde landen droog te loggen. 1621. Gravure door (Claes Jz. Visscher). Met tekst in boekdruk, fol. - M. 1450.
Hierbij een afbeelding van de nog steeds bij droogmaling gebruikte thandt-meulenquot; met archimedisclie schroef.
898 Vertoogh van de oude grondt van Amsterdam. t\'Amstelredam, Jan Benningh, 1C36. plano.
Verslag van de boring van een waterput in \'t Oude-Mannen-Huys, diep 232 voet.
899 Verzameling van geschriften over de toenemende droogten in het IJ. Door Steenstra, Brandligt, Creutz, enz. 2e helft der XVIII0 eeuw. 80.
900 Afbeelding der scheeps-kameelen en het brengen van scheepen over Pampus. 3 grav. br. 4o.
901 (J. van Watteus), Plan of ontwerp wegens het circuleeren der wateren binnen Amsterdam. 1765. — Tweede plan. 1766. — Amplificatie v. h. tweede plan. 1767. — 3 Stukken. 4o.
Zeer zeldzaam, vooral zoo volledig.
902 G. ten Sande, Project om het water door de stadt Amsterdam bij alle Ebben en Vloeden te doen loopen als een Riever (rivier), en daar door als het eenigsle middel de stank van het water weg te neemen. Amsterdam, 1767. Met kaart. led. verg. band. 4o.
Fraai exemplaar. Zeldzaam.
903 --Hetzelfde werk.
Hierbij een ontwerp om den Amstel, Drecht en Aar bevaarbaar te maken voor grootere schepen. Door J. de Jong. 1825.
904 G. Rooseboom, Recueil van verscheyde keuren en costumen; mitsgad. maniere van procederen binnen Amsterdam. Amst., 1644. perk. 4o.
905 Jan van der Heyde en Jan van der Heyde de Jonge, Beschryving der brand-orders, en wijze van brandblussen, tegenwoordig binnen Amsterdam in gebruik zijnde, \'t Amsterdam. 1695. 4o. — Zeldzaam.
906 J. van der Heide, Beschrijving der nieuwlijks uitgevonden en geoctro-jeerde slang-brand-spuiten en haare wijze van brand-blussen. Amst., 1690. perkament, gr. folio.
Eerste uitgave van dit merkwaardige werk, gezocht om de 19 prachtige etsen naar teekeningen van den schrijver, den beroemden schilder en uitvinder der slangbrandspuiten.
907 — Hetzelfde werk. 2e druk. Amst., 1735. perk. groot folio.
Deze uitgave is met 6 platen vermeerderd.
90S Brandkeure der stad Amsterdam. 1685. io.
009 „De Bedienaars van de Brandspuyt Nieuwe-Jaars-Wensch.quot; 1743. Met houtsnede. Amst., Reijnier van Dtimer. fol.
86 VARIA OVER AMSTERDAM. — GILDEN, KEUREN, ENZ.
910 St. Lucas-gilde. Reglement. Amst., 1797. 4o.
911 Smidsgild. — Ordonnantiën en willekeuren van St. Loyen of Smits gild. t\'Amsterdam, 1750. io.
912 Fraai gegraveerde gildenpenning van het linlwerkers gild, met afbeelding van: ,S. Martinm Patroon van de Lint werckers 1736quot;. — Koper.
913 Penning van de: „Passement en Lint Werckers Knegtsquot;. — Koper.
Dirks, Gildepenningen. Plaat VI, 65.
914 Aanstelling tot , Vis draegherquot;, volgens ordonnantie van 26 Jan. 1597. Met vignet.
Hierbij het fraai gedreven en vergulde vischje dat de vischdragers ^gehouden sullen -luesen te draghen op de slincher horstquot;. — Zeldzaam.
Met een brief van Wiselius over een en ander.
915 Nieuwjaarswensch van „wy arbyders van de werf altegaer wercken casse overzeese drooglir waren....quot;. Populaire houtsn., 1765.fol. — Zeldzaam.
910 Ordonnantie bjj... den gerechte der stadt Amstelredam... op \'t stuck van de bruyloften, maaltijden, enz. Amst-, 1655. 4o.
917 Ordonnantie bij den gerechte der stadt Amstelredam... op \'t stuck van \'t bidden ter begraeffenisse, het verhuyren van rou-mantels, doot-kleeden, enz. Amst., 1654. 4o.
918 Keure en ordonnantie op het dragen en begraven van doden binnen Amsterdam. 1696. 4o.
919 Rekening eener gewone begrafenis in Amsterdam, in 1749, betaald voor wijlen Laurens Botsont, R. G. (NR /\'4475.— !!). 2 bladz. fol.
920 Beurtschipperij. — Zeldzame verzameling van reglementen op de Veeren op Zaandam, Alkmaar, Kuinre, Blokzyl, Hasselt, Zwartsluis, Workum, Groningen, Rotterdam. 10 stuks. 4o. en 80.
921 Willekeuren... waar na de Brood- en Koekebakkers... zich hebben te reguleeren. Amsterdam (omstreeks 1740). fol.
922 Willekeur op de ongeregelheyt der dienstmeyden-quot; 12 Jan. 1663. — Idem „tegens de ongeregeltheyt der dienstboden en derselver besteedsters.quot; 1682. — 2 Stukken, plano-
923 Notificatie van J. Ploos impostmeester van de Paarden. 1714. Met vignetten.
924 „Patent tot het draagen van Hairpoederquot;, 1806- — Idem, voor 1807. — Spotverzen op de „ Amsterdamsche Poederhollenquot;. — 3 Stukken.
Door deze poederbelasting gingen de pruiken spoedig uit de mode.
925 Sauvegarde voor het laten passeeren met den postwagen van een persoon van Amsterdam naar Rotterdam. 19 Aug. 1823.
926 Le Moine de l\'Espine en Is. Le Long, De koophandel van Amsterdam, naar alle gewesten des werelds... verhandeling over de wisselbank, beurs en koorenbeurs.... loon der makelaars, enz. Rotterdam, 1753. 2 dln. h. perk. 80.
VARIA OVER AMSTERDAM. — HANDEL. 87
927 Lc Moine de l\'Espine en Is. Le Long, Hetzelfde werk, 10de druk. Amsterdam, 1801. 4 dln. h. leder. 8o.
028 De Amsterdamsche handel. 19 stukken. 8o.
Hierbij: Bunk, Amsterdamsche graanhandel. — Stuart, Amsterdamsche makelaardij. — Mo 11, Desolate Boedelskamer. — Warin, Influence du commerce. — Voorts andere stukken over makelaardij, waaggeld, assurantie-wezen, wisselstijl, enz.
929 „Voornaamste takken van Nederlandsch bestaan.quot; Met de Beurs van Amst. en Rotterdam, den Dam, enz. TT. Kok del. et fee. 1794. fol.
Etsdruk — en afgewerkte druk a l\'aqua-tinta.
930 Lodewijk de Geer- Eene bijdrage tot de handelsgeschiedenis van Amsterdam in de 17e eeuw. 2e uitgave. \'sGtavenhage en Amsterdam, 1841. Met portret. So.
Belangrijke levensbeschrijving van dezen beroemden Amsterdamschen koopman; een vriend van Gustaaf Adolf; bouwer van het aHuis met de hoofden.quot;
931 Louis de Geer. Notice historique. 1587—1652. (Brux. 1847). lt;So.
932 P. de Witt, Un patricien au XVlIe siècle. Louis de Geer. Etude biogra-phique. Paris, 1885. 8o.
933 Assurantiën. — Eenige -stukken en bewijzen, dienende tot het ontdekken van het schelmstuk, wegens \'t schip de Juffrouw Helena, gevoert geweest bij schipper Abraham Sörense of Severynsz. Van Udewal na Amsterdam gedestineert.
Bedriegelijke scheeps-assurantie van Zweedsche kooplieden.
934 Grondige onderrichting van het juiste getal en het vermogen der gezetene inwoonders van Amsterdam. (1718). lol.
Met twee dergelijke finantieele stukken.
935 „De bankroeten te Amsterdam, in deji Jare 1763quot;. Zinneprent d. J. C. Philips. 8o. — M. 414G.
936 „Stoombalance quot; (1834). Verschillende caricaturen, waarbij één gekleurd, en twee stukken in handschrift betreffende deze zaak. 7 Stuks. — Vergelijk Muller 6923—29.
Zeldzaam zoo volledige verzameling. — Hierbij ook het vonnis, opgenomen in het Handelsblad van 14 Juni, 1834.
937 Distilleerderij. — „De Lof der Jenever. Gedicht door Rob. Hennebo.quot; 16 bladz.^ met portret, kl. 8o-
De dichter was waard in het Gulden Vlies, drie huizen van het Prinsenhof (nu Stadhuis), iibcfaanuldoor hetpr/pareeren van roesöief, taelingen en kottehttenquot;.
Uit zijn gedicht leert men dat er al heel wat jenever in Amsterdam gedronken werd omstreeks 1700. De beste werd gestookt te Keulen, Rijnberk, Weesp, Schiedam en Amsterdam.
938 De Giro-bank ontworpen door de HH. J. J. A. Sanlhagens, Prof. Bake en Mr. P. A. Brugmans, 1836, doch niet tot stand gekomen. Lith. (12
VARIA ÜVEEl AMSTERDAM- — HANDEL.
vign. op één blad) cl. (Jhr. F. v- Loon), met bijscliril\'ten van J. van Lennep. roy. fol. — M. 6958.
De origineclc uitgave cn de copie.
939 „Amstei-damsche Omnibus-Onderneming, gepvivilegeerd door de H. IJ. Spoorweg-Maatschap.quot; Amst., Gehr. Diederichs. 1839. br. fol.
Kaart waarop een voorlooper van de A. O. Maatschappij hare IO lijnen aan-geeft. De onderneming was prematuur en werd gestaakt.
940 Spoorwegen. 5 Stukken. 8o.
Bericht wegens den spoorweg tusschen Amst. en Keulen. 1834. — Bedenkingen daartegen. 1834. — (W. C. Brade), Over de intrekking zijner benoeming als direkteur der Holl. Spoorwegmaatsch. — Soelens, Asphaltspoor tusschen Amst. en Rotterdam, enz.
911 Adreskaart van G. H. Nieman, Mr. hoedenmaker. XVIHe eeuw.
Hollandsch met poging tot fransche vertaling, waarbij s A Jr. Hoedemaketquot; wordt vFabriqiicur in hoede!quot;
942 Adreskaart van Bianchy, Primavesi amp; Go., „maakt en verkoopt allerley
soorten van Mathematische____ instrumenten.... en Zeyde-waaren.quot;
Louis XV ornament. XVllIe eeuw.
Zeer zeldzaam.
943 Adreskaart van Coenraad Rijkel „Mr. Fluytemaker____ maakt en verkoopt alderhande Blaas instrumenten, woont in het zelve Huijs, daar
met zijn Oom R. Haka hoeft gewoond op het Spuij____ in de Vergulde
Bas-Fluijtquot;. Gravure door Ign. Lux- (Omstreeks 1690). kl. 4o.
944 Adreskaart van „Jan Smit, Fabriceur in Kamer behangzels woont eever. benoorden de Lijdze poort op de Schans in de Nieuwe tapytmakerye, werde gemaakt cn verkogt veelderhande soorten van Nieuwe geinven-leerde kamer behangzels, als geschilderde met Historie, Landschappe, Boschagie, Harte, Wildeswyne, .... ditto een Fraaye soort met goude ornementen verbeeldende goud Lakense stof....quot; etc. Met afbeelding der behangsels en van het goudlaken. A. van der Laan inv. et fee. 1734. gr. 4o.
Zeer zeldzaam zoo niet uniek.
945 Verschillende adressen van Amsterdamsche firma\'s. 28 Stuks.
Hierbij twee gezichten van den winkel van Sinkel in 1S21. (Met begrafenis-briefje), — vele adressen van tabakshandelaars, enz.
946 De Diamant, 19 Oct. 1763, in het N. Z. Hceren Logement voor/\'80,000.— verkocht. Afbeelding. Met bericht.
947 Afbeelding van den Onyx, 11 Sept. 1765 in de Munt verkocht voor f 5,500.—. B. Mauri li exc. 4o.
88
VARIA OVEK AMSTERDAM. — KERMIS, LOTERIJ, ENZ.
948 Amsterdamsche zeden en gewoonten. Varia. 65 stukken.
Hierbij; herinnering van een strengen winter, optochten, ceremoniën, begra fenisbriefjes en dergeiijken.
Aardige verzameling.
949 A. Fokke Sz., De Amsterdamsche Kermis, oorsprong, voortgang en tegen-woordigen staat. Haarlem. 1801 Met 4 \'platen. 8o.
950 „Amsterdamse Kermis vertonende de Burgerij in de Wapenen sig ^ presenteerende aan de Groot Agtb. Heeren Burgermeesterenquot;. Merkwaardige afbeelding van den geheelen Dam en het Water, met duizende toeschouwers van de wapenschouwing der schutters. Geteekend en geëtst door Daniël Marot. Met zijn adres te \'s Hage en dat van J. Gole te Amsterdam. (Omstreeks 1685). 2 bl. groot folio. — Jochems 41.
Zeer fraaie afdruk van deze uitmuntende ets.
In den onderrand vindt men de namen der officieren, als de Backers, de Bickers, van Loons, Graafland, Huydecoper, Corver, Elias, Calkoen, van Hemerl)Rendorp, van dc Poll, enz., met aanwijzing van hun standplaats.
951 Amsterdamse kermis-liedt; over den tegenwoordigen droevigen oorlogh. Voys; Sa trompen en trompetten, enz. (1672). plano.
952 „Het Boyale Geldt Loteryquot;. Afbeelding van een hasardspel dat omstreeks 1695 geregeld gespeeld werd „in dot Gouden Kroon, op de Nieuwendijkquot;, eenigszins in den geest onzer speelbanken. Het was uitgevonden aan het hof van Karei II. Gravure zonder naam. br. lol.
t Hoogst zeldzaam \'. Muller Hist, prenten 2904.
953 „Verbeelding op wat voor een wijze de Loterije tot Amsterdam werd getrokken Ao. 1696 in Mey.quot; Ets door 1\'. van den Berrje... Kalverstraat in de Groene Berg. br. 4o. — M. 2951.
954 „Collecte der Loterij, op den Dam 6 Juny 1763\'\' Anon. gray. br. 80. — M. 4141.
In hetzelfde huis waarin dit nog plaats vindt: ^het hekje van Crctierquot;.
955 „Afbeelding van het trekken der Loterije van de O. I. Comp. op de zaal boven de Manege... 1785.:\' B. Mourik exc. 4o.
!J56 Het door Deumier uitgevonden bestuurbare (?) luchtschip. 2 Gegrav. afbeeldingen, met tekst. Buiksloot. Gebr. Baalde. 1784. fol. — Zeldzaam.
957 Origineele intcekenlijst: „op den luchtbol welke vervaardigd zal worden onder directie der HH. van Nooten en Ebeling, door H. Aeneae.quot; — Curieus-
958 Afbeelding van den gescheurden ballon „Lust tot Onderzoek,quot; van Hopman en Loude. Gravure. Met relaas van hun mislukte poging, 1804. 4o.
Hierbij een spotvers in HS., een verslag van Hopman\'s te Rotterdam wel geslaagde luchtreis, — verhaal van Augustin\'s luchtreis, 19 Mei, 1808, enz. Met
gekleurde af beelding.
89
90 VARIA OVER AMSTERDAM. — ZEDEN EN GEWOONTEN.
959 Omgang der leprozen; „De Sieckgem zijn zeer verhlijt / Als sy sien de Copper tyt / om te maliën de kanne- wan / De Trommel sy dan reppen / met de dappen sy deppen / en spelen met Janne-man. Fraaie gravure. Claes Jz. Visscher fee. et exc. 1608. br. 4o.
960 --Dezelfde gravure. Latere druk met Clemendt de Jonghe exc.
961 De liereman. Door Claes Jz. Visscher. br. do-
Pendant van de vorige gravure maar veel zeldzamer.
962 „Jaarlijkscbe ommegang der Gildens en Leproozen op Koppermaandag... opgehouden Ao. 1604.quot; A. van Nieuwland pinx. S. Fokke fee. 4o.
Proef- en letterdruk. — Het zeer fraaie schilderij berust op \'t Archief.
963 Het loopen met de ster, en het zingen van liedjes op Driekoningen. P. Molijn inv. Jan van de Velde fee. 4o. — Fr. amp; v. d. Keilen 110.
Fraaie eerste druk, vóór Visscher\'s adres, van een karakteristiek prentje.
964 Het omgaan op Vastenavond, met dc rommelpot. Aardige voorstelling van deze volksgewoonte. F. Molijn inv. .ƒ. van de Velde fecit. 4o. — Franken amp; v. d. K. 111.
Zeer fraaie druk.
965 Het loopen met de ster op Drie Koningen. Fraaie ets door Rembrandt. — Bartsch 113.
B ij z o n d e r fraaie druk.
966 „Hier word u, o Jeugd! gegeeven, Tetjeroen zijn kluchtig leevenquot;. Volksprent, met adres van 11. Rijnders. fol.
Hierbij een zwaftkrijt-teekening naar een hoogst zeldzame gravure, Tetjeroen afbeeldende voor zijn ton, grappen verkoopende aan de menigte. — Voorts een verhandeling over dezen kwakzalver-grappenmaker, die meer dan een halve eeuw in Amsterdam floreerde (hij stierf in 1740), door P. van Waesberge.
967 Amsterdamsche bedelaars. Serie van twaalf platen naar P. Barbiers door P. Lanyendijk. kl. 4o.
968 Amsterdamsche bedelaars. Serie van zes platen naar P. Barbiers door A. Smit. 80.
969 Bedelaars-paspoort, of vergunning om: „Aelmisse te bidden voor de
goede luydon deuren den tydt van drye daghen.....quot;, enz. Met \'t wapen
van Amsterdam. Omstreeks 1600.
Zeer zeldzaam.
970 Varia, meerendcels pikante stukken over Amsterdamsche personen cf toestanden. 28 stukken- 4o. en 80.
Aardige verzameling. Hierbij: Amsterdamsch hondenmirakel. — De dronken makelaar Jantje Brutaal. — Amsterdamsche hutspot. — Oogenzalf voor den gemeenen man die zwaare arbeid moet verrichten. — Stukken over den inbreker Harmen Bakker, over Hartjesdag, het spook op den Zeedijk, de Israëlitische postboden, enz. enz.
VARIA OVER AMSTERDAM. — ZEDEN EN GEWOONTEN.
971 (Hier. Sweerts,) K ddige en ernstige opschriften op luytfens, wagens, glazen, uithangborden, en andere tafereelen. t\' Amsterdam, gedrukt hy Jeroen Jeroense. 1690. i din. 1 band. Met plaatjes, perk. 8o.
De meeste dezer „opschriftenquot; hebben betrekking op Amsterdamsche en Haagsche zaken, b. v.: By-schriften omtrent het conterfeitsel van Jonas Jonasse van Meevecht t\'Amsterdam in \'t Lazarus huis zittende in een stoel met rinkels, met een blikke quyllap op de borst, enz. — Voor \'t huis van een kapster, en karos schilder, in de Reguliers Dwarsstraat, t\'Amst. — Voor een liede-zangers kelder, in de oude korte Warmoesstraat. — Een glasschrift van J. v. Vondel, enz.
972 W. Bilderdijk, Over een oud Amsterdamsch volksdeuntjen. Leyd. 1824.8o.
Zeldzaam. — jHeer Heinderik Kapteinderik De boeren binnen gram, enz.
Op Hendrik van Brederode.
973 Historie van de wonder]ijcke Mirakelen, die in menicbte ghebeurt zijn, ende nocli dagelijcx ghebeuren... in een plaets ghenaempt het ïucht-huys, gheleghen op de Heylighe-wegh. Hier achter is noch by ghevoeght een wonderlijck Mirakel van S- Justitia. t\' Amstelredam, by Harten Gerbrantsz., 1G12. 4o.
Luimig verhaal van de geneeswijze in het tuchthuis van de voorgewende ge-breken der bedelaars.
Een fraai prentje geeft een gezicht op de bedrijvige binnenplaats van het gebouw. Slechts enkele exemplaren zijn van dit werkje bekend.
974 (W. Ockers), Amsterdamsch Honden-mirakel. Met opdragt aan Magito. Zonder jaar (1768?) 8o. — Zeldzaam.
Schimpdicht op verschillende Amsterdamsche personen en zaken; navolging van Vondel\'s Schout Bondt.
Op dil exemplaar staat een gelijktijdige aanteekening; «Den aulhcuy is IVil-lem Ockers een persoon sijnde die te Amsterdam woont en seer slegt van gedrag is en bekent staat voor een Deïst?\'
975 „Het Goddelijck wonder, geschiet tot Amsterdam, in den jare 1676----
aen Jeske Klaes, (Huysvrouw van Rincke Abbis)quot;. Afbeelding van de verschijning, geëtst door Joh. Luyken. Met verhaal door denzelfden opgesteld, in boekdruk. Amst, Jac- Robijn. 1677- fol- — M. 2594.
976 „Een waerachtigh Verhael van een Miraekel en een Gesichte Godts, gheschiet tot Amsterdam op \'t Reale Eylandtquot;. Alckmaer, by B. Jz. Vooghl. 1676. fol.
Zeer zeldzaam bericht over hetzelfde wonder als boven.
977 „\'t Leeven en bedrijf van den Hooftketter en bedrieger Francisco Jos. Borriquot;. Zijn portret en allegorische voorstelling van zijn leer. Th. Mattham fee., omgeven door zijn leven, in boekdruk. Seyer Tiele mans exc. br. fol.
Nadat de Inquisitie Borri in den ban had gedaan, vluchtte hij naar Amsterdam, waar hij als kwakzalver een grooten staat voerde, totdat hij wegens schulden naar Denemarken trok.
91
02 VA UIA OVER AMSTERDAM. — ZEDEN EN GEWOONTEN.
978 Jacques de Beaulieu, heremiet, verrigt in tegenwoordigheid van vele Amsterdamsche chirurgen „syn konstgreep hoe hij snijdtquot; (Steensnede). Els door P. van den Berge, omstreeks 1700. fol.
Met eenige andere afbeeldingen van dezen beroemden operateur.
979 J. C. Ludeman consult gevende. Fritzsch se. 4o.
Hierbij een gequiteerde rekening van Ludeman voor diensten bewezen aan de wezen van het Doopsgez. Weeshuis de Oranje appel, in originali — en een voorgeschreven levensregel in facsimile.
Ludeman, geb. te Harburg 16S3, vestigde zich in 171S te Amsterdam en had er grooten toeloop.
980 Afdruk van beide zijden ecner gegraveerde penning op het baren van vier dochters door Hillelje Thomas, huisvrouw van Josua Hen, Amsterdam, 13 Juni 1712.
Hoogst zeldzaam.
981 Jan van Gysens 42ste Maandaagse Amsterdamsche Merkurius, 27 Juny 1712. (Krant op rijm). Met zijn portret en berijmd begrafenis-briefje.
982 „Klucht of vernieuwende gedachtenis van de purgeerende boontiensquot;. Gezicht in oen groote zaal Prinsengracht tegenover de Noordermarkt, waarschijnlijk: „het Sterretjequot; (nu een Doopsgezind Hofje), waar een groot mennist gezelschap bruiloft vierende, van een grappenmaker purgeerende boontjes inkreeg, met al de gevolgen van dien. Zonder naam van graveur, br. fol. — M. 3008.
Hoogst zeldzaam. Deze gebeurtenis deed de Amsterdamsche uitdrukking van tgt;Mennisten-bruiloftquot; (het ledigen van den beerkuil) ontstaan.
Op dit exemplaar staat in handschrift: ^voorgevallen op een Mennonisten Bruiloft en uitgevoei\'t door een en Boekelnianquot;.
983 „Bloedig Gevegt tusschen twee Amsterdamse Kapers en een Vriesse Turfschuyt op de Haarlemmer Meer. Oct. 1782.quot; Anon. ets. br. 4o. —M. 4494.
Drie losbollen, Geelvink, van Weideren en Petersen, hadden met hun jacht De Geele Vink, door met scherp te schieten, werkelijk een turfijalk overmeesterd, waarvoor zij met zware boete gestrafd werden.
Hierbij een Notificatie waarbij 1000 gouden rijders belooning wordt uitgeloofd voor aanwijzing van de daders. — Voorts een strafdicht, in HS.
984 „De laakenswaardige Tuukius; of Engelsche Marie ontdekt, onder het kleed en naam van Miser Alysquot; (Mr. EllisV), 7 Mei, 1784. Garicatuur. Zonder naam van graveur, br. fol. — M. 4563.
Zeer zeldzaam. — De lakenkoopman J. van der Tuuk, wonende hoek Ileerengracht en Koningsplein (nu Hoeker), op overspel betrapt. Hierover bestaan vele spotverzen, blijspelen, enz. — Zeldzaam.
985 t\' Amsterdamsch hoerdom, behelsende de listen, daar zig de hoeren on hoerwaerdinnen van dienen, enz. De vijfde druk verbetert, t\' Amsterdam, (omstreeks 1750). Met plaat. h. leder. 12o. — Zeldzaam-
Curieuse b ij d rage voor de kennis der zeden.
986 „A Dutch Abbess and her Nymphs. Sketched at Amsterdamquot;. Geëtst dooiden beroemden karikatuur-teekenaar Roivlandson, 1796. gr. 4o. — Zeldzaam.
VARIA OVER AMSTERDAM. — „PHYSIOLOUIEquot;.
987 Physlologie van Amsterdam, door een Amsterdammer. Geïllustreerd door F. G. Fuohs. Amst, Leepel amp; Brat. 1844. Met houtsneden. 12o.
De mode der vP/iysiologiënquot; is ons overgewaaid uit Frankrijk, waar dozijnen van deze deeltjes verschenen, die een geestige typiek, soms caricatuur, gaven van de verschillende beroepen. Tot de fraaiste en belangrijkste uitingen in dit genre, behooren in Frankrijk: Les Francais pcïnts par eux-mcmes. Paris, Cnr-
mer. 1S40, — en in ons land: De Nederlanden.....s Gravenhage. 1841.
(Zie No. 991). ,
988 Physiologie van een echten Amsterdammer over de physiologic van Amsterdam. 1844. l!2o.
Scherpe kritiek van \'t voorgaande werkje.
989 Physiologie van de Kalvcrstraat, door een humorist geïllustreerd. Amsterdam, S. Tl. Spree, 1844. Md houtsneden, h-\'o.
990 Waarachtige physiologie van Arasterdam, en van de meest bekende van Amstels ingezetenen. Amst., P. J. If. de Vos, 18ii. 20 stukken. — Een bijvoegsel tot de waarachtige physiologie van Amsterdam. Amst., bij Leepel Brat, 1844. — Physiologie van de Kalverstraat, door een humorist geïllustreerd. 1844. — 12o.
Zeldzame verzameling.
991 De Nederlanden. Karakterschetsen, kleederdragten, houding en voorkomen van verschillende standen, \'s Gravenhage, Nederl. Mautsch. v. Schoone Kunsten. 1841. Met 200 houtsneden door 11. Broicn. roy. in 80.
Eenige dezer schetsen zijn bepaald Amsterdamsch, zooals De Werkmeid, De Kweekeling voor de Zeevaart, De Kruier van Amsterdam, De Aanspreker (allen door J. van Lennep). Voorts: Het Luthersche Weesmeisjen van Amsterdam, enz.
992 Negentien Amsterdamsche priesters op een kaboljaauw-maal. Luimig dichtstukje door een oud student. Amst., 1855. 80.
Zeldzame tegenhanger van den ham-maaltijd der predikanten.
993 N. Duysentdaelders. Notae op de ordonnantie ende maniere van procederen voor den Gerechte van Amsterdam. Amst, 1059, perk. 80,
Opgedragen aan schepenen ; Joan Huydekooper van Maarseveen, Nic. van Loon, e. a.
994 Arresten van den Vierschaar te Amsterdam, 1784. Handschrift van ongeveer 150 bladzijden, folio.
995 Naamlijst van alle personen, die binnen Amsterdam, sederd 1693 tot heden (17G7) door Scherpregters handen zyn ter dood gebragt: met eene
korte aanwyzinge van hunne afkomst____ wijze van Executie etc.
Amersfoort, 1707. 4o.
Zeer belangrijk voor de zeden van dien t ij d. — Zeldzaam.
93
— CAUSES CÉLÈBRES.
91
VARIA OVEK AMSTERDAM.
990 Rekening van den Amsterdamschen beul Harm. Voogt, van 17 Dec. 1712, voor het onthoofden, wurgen, hangen en radbraken (,lt;/ 3 r/l. de slagquot;) van een geheele bende. Copie in HS.
997 J. Wz. Bogaert, (oudt Schepen), Verantvyoordingh. Teghens eenighe opgheraepte leughenen... als namentlyck met de kleyne zeep-vaetjens de luyden te verkoopen. Haerlem, 1629. 4o.
998 S. Ampzing, Eer-verdediginge sijns persoons, ende ampts tegen ver-
scheyde onbekende Amsterdamsche pasquil-dichters, die hem____het
Eer-Dicht, op het vertreck van... Jan Wz. Bogaert... in Arminiaensche bitterheyd... toedichten. Haarlem, 1029. 4o.
999 Verzameling pamfletten pro en contra betreflende het proces don advocaat N. Muys van Holy aangedaan wegens het verduisteren eener erfenis. 170ö—8. 12 stukken, waarbij een onuitgegeven in handschrift. 4o.
Tot de in deze questie betrokken personen behooren de schepen Blauu, Wed. Visscher, J. de Ia Bassecour, J. Scheffer, enz.
Hoogst zeldzame verzameling.
1000 Rechtspleeging met Hendrina Wouters, weegens twee afschuwelijke moorden: op den 17 Dec. 1746, binnen Amsterdam. 4o.
1001 Confessie van Nathanael Donker binnen Amsterdam.... geëxecuteevt 22 Aug. 1767. (Amst. 1767). 4o.
Donker had, geholpen door zijn bijzit, zijn vrouw vermoord.
1002 Deductiën en memorie tusschen J. F. Bérith, Koopman te Amsterdam, en G D. Denick, Advocaat Fiscaal, wegens verzending van suiker. 1769—70. folio.
1003 De Guillotine opgericht tegen de St. Anthonies Waag, waarmee Hester Nepping en hare complicen werden onthalsd, 15 Junij 1812. Aqua-tinta uitgevoerd in kleuren, br. 4o.
Zeer zeldzaam. — Dit is de eenige maal dat de guillotine in ons land gebruikt is. Zie het vignet bladz. i van dezen catalogus.
1004 Berigt omtrent het leven, het karakter,... der beruchte vergiftigster Hester Rebekka Nepping. Door W. Broes. Haag. 1812. So.
Zij had haren man, J. Brummelkamp, en den Heer Beerenburg vergiftigd.
1005 Ghauveau Lagarde, Regtsgeleerd ad vijs in de zaak van den heer Menu, associé van een Fransch kantoor binnen Amsterdam... met betrekking tot de mishandelingen, welke hij den 8sten Jan. 1822.... van de heeren Tomaschi, van Hemert en van Swinden heeft moeten ondergaan. Amst., 1822. h. linnen. 8o. — Zeer zeldzaam.
Menu had in vrouwenkleeding getracht toegang tot Mevrouw Tomaschi te verkrijgen. Om hem te straffen werd hij door de genoemde Heeren half dood geslagen. Zijn advokaat is de beroemde verdediger van Marie Antoinette.