n

ADVIES

Mr. J. I. VAN DOORNINCK,

Archivaris in Overijssel.

(Niet in den handel.)

TWEEDE DRUK.

GEDRUKT TE KAMPEN BI.I LAURENS VAN HULST.

1892.

RIJKSUNIVERSITEIT UTRECHT

0709 6849

•«v.* aCfc» vgt;'Ci'lt;--vi'

Bij de invoering der Armenwet van 1854 is het Grootburger-weeshuis te Kampen, ingevolge gemeen overleg tusschen B. en W. en de Regenten dier instelling, gerangschikt onder letter c van art. 2 dier wet. Doch op 31 Jan. 1876 ontvingen de Regenten berigt, dat B. en W. bij de jaarlijksche vaststelling der lijst van instellingen van weldadigheid het Weeshuis, als zijnde volgens hen eene stedelijke instelling, onder letter a gebragt hadden.

liet protest tegen dezen maatregel, van zijde dei-Regenten ingediend, is door B. en W. aldus beantwoord (Ofücieele stukken bl. 21): „dat de opmerking „in het adres van hh. Regenten van het Grootburger-„weeshuis, als zoude het onder hun beheer staande „gesticht zijnen oorsprong ontleenen aan de fundatie-„oorkonde dd. 21 Febr. 1539 „van de fundacie van „,/t weeshuys van den Soete naeme van Jhesus Kyn-„„deren bynnen Campen door de toenmalige Proviso-„„ren, Kerckmeysteren ende de Rectoer van der „„scholen van Sanct Nicolaes Kerckebinnen Campen „„en meer andere goede luydenquot; historisch onjuist is, daar dit gesticht, een uitsluitend R. C. „weeshuis, is opgerigt voor de weezen, die de school „van de St. Nicolaas- ot Bovenkerk bezochten en dan „ook in de nabijheid dier kerk ... was gelegen ...

IV

„Na de reformatie is dit gesticht te niet „gegaan. Het tegenwoordige, zoogenaamde Groot-„burger-weeshuis daarentegen is opgerigt krachtens „fundatie-brief, door Burgemeesteren, Schepenen, Raad „en Gezworen-gemeente in 1592, voor de kinderen „der burgers en bij dien brief onmiddelijk geregle-„menteerd geworden. Het is alzoo een zuivere ge-„m een te of stads instelling.quot;

B. en W. verwijzen verder naar het Rapport, dooiden Gemeente-archivaris over deze zaak uitgebragt.

Door Heeren Regenten is mij verzocht hun archief te onderzoeken en daarna advies uit te brengen over de vraag, of hunne voorstelling, dan wel die van B. en W. historisch (en juridisch onjuist genoemd moet worden. In de volgende bladzijden tracht ik mij van die opdragt te kwijten.

Het advies van Mr. Nanninga Uitterdijk, voor zoover het hier besproken moet worden, luidt aldus (Off. stukken bl. 63):

„Vóór de Reformatie, nl. in het jaar 1536, werd door Provisoren, Kerkmeesters en den Rector der school van St. Nicolaaskerk te Kampen, met goedvinden van Schepenen en Raden, in de Boven-Nieuw-straat een weeshuis gesticht, voor twaalf arme verlatene scholieren, weeskinderen zijnde, ter eere van Jezus, Maria de Moeder Gods en alle Santen en Santinnen. Dit was het eerste weeshuis in de stad, dat dikwijls nader gereglementeerd, o a. in 1540, 1541, 1556 en 1564, voortduurde totdat de Hervorming hier voor goed gevestigd was.

„Toen nl. het Convent der Cellebroeders als onbe-

V

heerd geestelijk goed aan de stad was gekomen, werd daarin in 1592 van stadswege een weeshuis gesticht voor de kinderen der burgers, en dat is de oorsprong van het thans zoogenoemde Grootburger-weeshuis.

„Het Zoete naam Jezushuis of het eerste Weeshuis was een specifiek katholieke inrichting geweest voor weezen, leerlingen van de latijnsche school der St. Nicolaaskerk.

„Deze inrichting echter, het stads weeshuis, was op protestantschen leest geschoeid en van het eerste geheel verscheiden en met al de bepalingen omtrent het Jezus-huis hebben we hier niet te maken, daar het hier geldt eene geheel nieuwe f u n d a t i e.

„Krachtens den fundatiebrief dan, vastgesteld door Burgemeesteren, Schepenen, Raad en Gezworene gemeente, is dit Weeshuis geheel een stadsini ichting.quot;

In meer dan één opzicht komt mij deze beschouwing van den Archivaris historisch onjuist voor. Waarom, zal aanstonds blijken. Vooraf echter dit. Nemen we eens aan, dat er van het Jezus-huis niet meer bekend was, dat er geen spoor meer over was om te bewijzen, dat er ooit zulk een weeshuis bestaan had. Is het dan denkbaar, dat men zichzelf — of wat meer zegt anderen — kan doen gelooven, dat de stad Kampen — bij den brief van 21 Febr. 1592 ^J) — een geheel nieuw Weeshuis gesticht zoude hebben voor burgerskinderen en op Protestantschen leest geschoeid? Ik kan mij zoo iets niet voorstellen.

Immers in dien brief mist men alles wat men er

') Bijlage E en OHicieele stukken bl. 73.

VI

in zoekt. Wie hel weeshuis gesticht hebben ? Uit welke inkomsten het bestaan zoude ? Hoe het bestuur ingerigt zoude zijn ? Wie dat bestuur aanstellen zoude? Aan wie het rekenpligtig was? — van dit alles geen woord. Wel wordt terloops gesproken van een „wesemeysterquot;. van een „wesenvaderquot; en van „provisoerenquot;, en wel wordt er gezegd, dat „de rekenschap van den wesenhuysequot; jaarlijks voor de Provisoren geschieden moet, maar alle verdere omschrijving van dit punt was blijkbaar overbodig, daar de rekenschap geschieden moest „nae older gewoenten.quot;

Naar ouder gewoonte? Bij een „geheel nieuwe fundatie ?quot; Hoe moet men dat verstaan ? De Archivaris bewaart een diplomatiek stilzwijgen hierover; hij schijnt het niet van belang geacht te hebben, hierbij stil te staan. Toch geloof ik niet te veel te zeggen, als ik beweer, dat reeds hieruit duidelijk blijkt, dat de „geheel nieuwe fundatiequot; de voorzetting was van eene bestaande instelling.

Als nu de wetgever bij het vaststellen van reglementen naar een oude gewoonte verwijst, hoe lang moet die dan wel bestaan hebben? Vijf en twintig jaar? Tien jaar? Ten minste toch wel vijf jaar. In 1587 reeds werd er dus door bestuurdei s van een Kamper weeshuis — hoe dat dan ook heette — rekening en verantwoording gedaan voor Provisoren en de „geheel nieuwe fundatiequot; was daarvan eene voortzetting. Straks kom ik hierop terug.

„Met al de bepalingen aangaande het Jezus-huis hebben we hier niet te makenquot; leest men in het Rapport van den Archivaris. Ik geloof integendeel.

VII

dat die bepalingen de zaak volkomen duidelijk maken en dat de geschiedenis van die instelling alle aandacht verdient.

Het archief van het Grootburger-weeshuis levert niet veel stukken op. Geen enkel charter is bewaard gebleven en de papieren beteeken en al zeer weinig. Slechts één belangrijk document is aan de opruimende hand van het voorgeslacht ontsnapt, en dit stelt ons schadeloos voor het verlies van menige acte. Het is een chartularium, waarin (naar't schijnt op het laatst der 16e eeuw) alle toen aanwezige charters afgeschreven en later de bijkomende opgeteekend werden. Het begint met de stichtings-acte van het zoete-naam-Jezus-huis en eindigt met den brief van 1592, doch hier en daar zijn stukken tot 1615 bijgeschreven op de bladzijden en onder de hoofden, waaronder zij behoorden. Toen was het Hs, hier en daar meer dan vol en zal een nieuw aangelegd zijn.

De stichtingsbrief quot;) geeft reeds terstond aanleiding tot bespreking van twee punten. Volgens den Archivaris blijkt er uit, dat het was „eene s p e c i f i c k katholieke inrichting.quot; ²) Blijkbaar is dit eene schroomelijke vergissing. Eene stichting vóór de Hervorming (1539) kan toch zeker nooit zoo genoemd worden, want op een paar Israëlieten na was destijds te Kampen een ieder Katholiek.

Eene andere dwaling is die, waarin de Heer W. Eekhofl' ³) vervalt, als hij beweert, dat het Z. N. Jezus-

') Bijlage A. Ook afgedrukt in de Versl. en Meded. van O. R. en G. VII. 57 naar het Dig. Nov. fol. 149.

') Oft', stnkken bl. 63, waar het jaartal 1530 in 1539 moet veranderd worden.

⁸) Bl. 13 van zijn Advies.

VIU

huis, als van kerk el ij ken oorsprong, behooide gerangschikt te zijn onder letter b van art. 2 der Armenwet (Instellingen eener kerkelijke gemeente, bestemd voor de armen eener bepaalde godsdienstige gezindte, en van wege de kerkelijke gemeente geregeld en bestuurd). Twijfelachtig is het m.i. niet, dat deze definitie volstrekt niet op het Z. N. Jezushuis past. De Heer E. schijnt tot die meening gebragt te zijn door de omstandigheid, dat de stichting door den Utrechtschen Bisschop bekrachtigd werd. Maar die bekrachtiging was om geheel andere reden noodzakelijk. De Pastoor, de Provisoren en Kerkmeesters verleenden geldelijken steun, de weeskinderen werden voor de koordienst gebezigd en — wat alles afdoet — de weezen behoorden tot hen, voor wie de Bisschop krachtens zijn ambt, naar kanoniek regt, zorg te dragen had.

De Bisschop zelf denkt dan ook aan geen kerkelijke stichting; hij noemt (no. 42) Johan Evertsz van Lijm-berich zelfs „fundator et erectorquot; van het weeshuis en beschouwt de anderen als bijpersonen. Ook elders, b. v. no. 77, heet alleen v. L. de fundator van het weeshuis en in zijn testament (no. 90) noemt de Notaris hem aldus.

Noch de Bisschoppelijke bekrachtiging, noch de stedelijke goedkeuring verandert iets aan den aard der stichting. Dat de Magistraat daarin te pas kwam, ligt voor de hand. Schepenen en Raad toch waren, evenals elders '), de opperhoofden ol overmomberen van alle onbejaarde en onder voogdij gestelde weezen,

') De Kamper Schepenen heetten zich „Voorstanders en Patronen der Weeskinderenquot; (no. 113). Vgl. Landregt Boek II Titel IV § 15; Stadr. v. Deventer dl. 3 tit. 3 § 25.

IX

blinden, gekken, stommen, enz. De momberstellingen hadden door hen plaats en hoe de aan de weezen vervallen nalatenschappen beheerd moesten worden werd van oudsher door de overheid geregeld ')■ Geen wonder dan, dat zij volkomen bevoegd waren, niet slechts om te beoordeelen of de oprigting van een weeshuis strookte met de belangen van hen, die nog niet bij magte waren, om hun eigen aangelegenheden te behartigen, maar ook om later bij veranderde tijdsomstandigheden hun invloed aan te wenden, dat de ge-wenschte wijzigingen in de weezenzorg plaats hadden.

Zulke wijzir'ngen zijn den Archivaris niet onbekend gebleven; hij noemt die van 1540, 1541, 1556 en 1564. Maar de belangrijkste, door hem niet genoemde, was die van 30 Junij 1554 (no. 89). Dit stuk is de sleutel tot de geheele quaestie. Van toen af wordt in het Z. N. Jezushuis niet slechts aan de voor de koordienst opgeleide kinderen plaats gegund, maar aan alle arme ellendige, troostelooze weezen, door Kamper burgers nagelaten. Het werd een „gemeenquot; (algemeen) weeshuis voor kinderen (meisjes en jongens) van overleden Kamper burgers, doch „sonder derogatie der iersten fundatie.quot;

Deze groote hervorming had nog plaats bij het leven des stichters en alle mogelijke twijfel aangaande de wettigheid van dezen maatregel is dus buiten gesloten. Immers Johan Evertsz overleed eerst 7 Aug. 1554, zoowel blijkens het fraaije triptichon van het Z. N. Jezushuis, dat — opmerkelijk genoeg! — nog in het Grootburger-weeshuis te vinden is *), als

') Reeds in 1362 en 1388, (Zie Boek van Rechten art. VI—IX. Gulden Boeck p. 5 v⁰).

^a) Geschiedk. Overijss. Tentoonstelling onder no, 1648.

volgens eene aanteekening in het chartulanum (no. 90). Op 16 Oct. 1555 beschikten S. en R. over zijne vicarie op S. Simon- en Judas-altaar ').

De schenkingen door Jan Evertsz bij zijn dood aan het weeshuis gedaan (no. 90) en vooral die, welke juffer Betthe van Ingen, echtgenoote van Mr. G-odschalck ten Indijck, 12 Aug. 1555 (no. 96) deed, schijnen het aanvankelijk mogelijk gemaakt te hebben, een onbepaald getal van weezen op te nemen. Weldra echter bleek het, dat de opleiding voor de koordienst schade leed onder de combinatie van verschillende weezen. Immers na den dood des stichters had eene wijziging in het Rectorsambt plaats, zoodat er voortaan een „Rector scholaequot; en een „Rector chori offte conrector ■ scholaequot; aangesteld werden, de laatste met een „adjutor choriquot; naast zich. Naar 't schijnt werden Heer Dijrck van Nimweghen en Heer Lambert Janssen in 1555 met het koor belast ²). In 't begin van 1557 toch antwoorden zij op het verzoek des Raads, om zich weder aan de school te verbinden, dat zij daartegen bezwaar hadden als niet o. a. de volgende veranderingen gemaakt werden:

„In den iersten, soe wij een swaer choer hebben, dat wij tot noch toe mit groten arbeyt, eerlijck nae older gewoenten onderholden hebben, dwelck dach op dach meer en meer gekrencket wordt ende dat deer oersaken haluen, want die bequeemste iongen dagelix

') Dig. Nov. fol. 169 v⁰.

2) In de Camer. Rek. v. Kampen van dat jaar staat onder het hoofd „Betaelt an allerleij onzeeckere onkosten' deze post: „Item op asschelwondesdach gegeiien Heer Derrick van Nijmegen end heer Lambert Jansen do sie ingeleidet worden to samen iiij H. pd.quot;

XI

ons ontgaen onder den Ptectoer etc. Sal dan dat cboer van ons in esse geholden worden, salt noedich weesen dat ghiene burgherkijnder vant choer ende enich sanck gereleuiert worden, voer dat sie in mutatione bint ende dat altijt tot onsen seggen, want dat een loef-lijke gewoonte is noch huyden toe daghe in alle coi-legien, dat ghiene burgherkijnder, zonder consent der sanckmeysteren in eenighe anderen schuelen binnen hoer stadt, hoer moeghen gheuen, soo lange sie dat collegium daer sie onder gesetten sint, nutte sint int singen,quot; enz.

Bij beschikking des Raads van 19 Febr. 1557 werden deze en eenige dergelijke wenschen ') ingewilligd. De Rector scholae moest bij de regeling der lessen voortaan rekening houden met de eischen des koors. Toch is het uit alles vrij duidelijk, dat het verval van het kooi^-, dat in de volgende jaren, tengevolge der omwenteling in de kerk, plaats gehad zal hebben, reeds toen zich in sterke mate gevoelen deed. Hoe meer de Hervorming naderde, hoe meer dit het geval zal geweest zijn.

De maatregel van 1554, om een onbeperkt aantal weezen op te nemen, bleek dus spoedig slecht doordacht te zijn, immers men bragt hierdoor en door zelfs kinderen op te nemen, wier oudersniet beide ontbraken, in een staat van overbevolking, blijkbaar uit de bepalingen van 1564 (no. 140), dat kinderen beneden de 2 en boven de 12 jaar geweerd zouden worden, in de vergunning tot het houden van een jaarlijksche bede of ommegang (no. 117), in het afstaan van ruimte voor besmettelijke ziekten in het pesthuis op den Belt (no. 118), enz.

^l) Zie een paar losse vellen in het Dig. Novum.

XII

Ofschoon uit geen der stukken blijkt, hoe groot het aantal weezen destijds was, is het zeker niet gewaagd te stellen, dat het aantal van hen, die tengevolge dei-wijziging van 1554 opgenomen waren, het twaalftal waarvan in den stichtingsbrief sprake is, overschaduwd zal hebben en het is dan ook geen wonder, dat men allengs sedert 1544, den naam van Z. N. J. ziet verdwijnen; als voorbeeld strekke no. 9], waar de schenking geschiedt „tot profijt ende nutticheit der schemeler ende ellendijger weesen kijnderen alhier binnen Campen int weesenhuis residerendequot; (20 Aug. 1554.)

Welke nu waren de lotgevallen van dit „Gemeene Wesenhuysquot; van 1564-1592? Zonder twijfel was het een tijdvak, waarin de ontvangsten schraal, de uitgaven hoog waren. Het geld was in dien troebelen tijd stellig schaarsch en de milde hand zeldzaam ; daarentegen zal het aantal weezen zeker stijgend geweest zijn. Evenals andere instellingen van liefdadigheid, zoowel te Kampen als elders '), doorleefde het Weeshuis toen zijn moeijelijkste jaren. Dat het echter niet te niet ging — zooals de Archivaris stelt — is genoeg te bewijzen.

Op 20 Nov. 1587 toch was het nog in wezen (no.

194) en koopen de weesmeesters nog eene rente aan. Ruim vier jaar later (21 Febr. 1592) stelt de stads regering een „Fundatie ende Ordinantie opt onderholt des wesenhuyses ende der Wesekinderenquot; vast (no.

195). Dat men het woord „fundatiequot; hier niet als stichting op te vatten heeft, betoogde ik reeds vroeger

') Zie b.v. liet Voorster-gasthuis te Deventer, Rapport over den oorsprong der Gast- en Prov. huizen te Kampen bl. xxvi.)

²) Rapport over de Gast- en Proveniershuizen bl. 20.

XIII

en in de stukken van het Weeshuis is dan ook herhaaldelijk sprake van de eerste fundatie, de latere fundatie, enz. ') Maar de inhoud van het stuk zelf bewijst ten overvloede duidelijk, dat het hier niet de oprigting van iets nieuws betreft. Welken zin zouden de woorden „nae older gewoentenquot; hebben en hoe kan men in ernst beweren, dat zulk een brief, waarin nagenoeg alles vergeten is, wat er in te verwachten was, door de Kamper regering of haren Secretaris voor een geheel nieuwe zaak opgesteld zoude zijn ? Waren dan de Kampers destijds zulke onbeholpen sukkels, dat zij geen logischer stichtingsbrief wisten te maken, dan dien brief van 1592? Ik zoude het niet gaarne beweren. Toch zal men in hec stelsel van den Archivaris niet slechts dit moeten aannemen, maar ook, dat de Magistraat, als hij spreekt van het Weeshuis, telkens vergeten heeft te zeggen het nieuwe weeshuis, in tegenstelling van het in 1587 nog bestaande, doch volgens B. en W. sedert verdwenen Z. N. Jezus-huis.

De zaak is echter zoo eenvoudig. Schrap het dubbelzinnige woord „fundatiequot; weg en het stuk van 1592 is zoo duidelijk mogelijk: het logisch verband behoeft in geen enkel opzigt geweld aangedaan te worden, liet was een nieuwe ordonnantie op het oude weeshuis, noodig geworden door de veranderde tij dsomstandigheden.

Voor zoover dit niet vroeger reeds bepaald was, moest vastgesteld worden hoeveel kinderen, welk soort van kinderen, van wat leeftijd, onder welke voorwaarden weezen opgenomen en verpleegd mogten

') Vooral in Bijlage 0. en in de Keformatie van 1564 (Versl. en Med. VU. 69 e. v.)

XIV'

worden. De kerkelijke pligten der weezen werden thans, nu de Roomsche godsdienst voor de Hervormde had plaats gemaakt, gewijzigd. En in dien zin, maar ook in dien zin alleen, kan de Archivaris zeggen, dat sedert 1592 het Weeshuis op Protestantschen leest geschoeid was. Men zij echter bedacht in geen geval daaruit af te leiden, dat voortaan alleen Protestantsche weezen toegelaten konden worden. Feitelijk zullen wel alleen dezen opgenomen zijn, maar dit schept geen regt, en ontneemt er evenmin. De nieuwe ordonnantie was in de tweede plaats noodig geworden, doordien het Weeshuis voortaan weder in betere financieele omstandigheden verkeeren zoude, tengevolge van vermeerdering van inkomsten.

„Toen het Convent der Cellebroeders als onbeheerd geestelijk goed aan de stad was gekomen, werd daarin in 1592 van stadswege een weeshuis gesticht voor de kinderen der burgersquot; zegt de Archivaris in zijn rapport. De onderstelling ligt voor de hand, dat hij zoo iets niet zeggen zoude, of hij kon het bewijzen met een besluit van S. en R. of met zoodanige andere gegevens, waaruit dat besluit was af te leiden, al moge het ook bevreemding wekken, dat hij de mede-deeling van dit alles afdoende punt achterwege liet. En wat blijkt nu bij onderzoek? ') In de rekeningen

') Mijne vraag aan den Heer Burgemeester van Kampen, om inlichtingen, is in handen gesteld van den Archivaris, die daarop aldus gerapporteerd heeft;

Aan

den EdelAchtharen Heer Burgemeester der Gemeente Kampen.

Kampen, 20 Juni 1884.

EdelAehtbare Heer.

Ter beantwoording van UEds. schrijven van den 19en

der gsesteiijke goederen in Kampen komt tot in 1592 het Cellebroedersklooster voor. Op dat jaar vindt men echter op dit hoofd aangeteekend, dat die renten van Cellebroedersklooster door Schepenen en Eaad aan de Weeskinderen gegeven zijn en door dezen worden gebeurd. Daarna komt het klooster in de rekeningen niet meer voor.

Dat het klooster omstreeks dien tijd te niet gegaan is, mag men hieruit afleiden. Neemt men daarbij in aanmerking, dat de woning, waarin thans het Grootburger-weeshuis zich bevindt, bewijsbaar hetzeltde gebouw is, waarin eertijds de Cellebroeders huisden, dan mag men misschien zelfs zoo ver gaan van te beweren, dat de stad niet alleen de renten, maar ook de gebouwen van het klooster „den Weesekinderen toegestaenquot; heeft. Maar van de opheffing van het oude, of de stichting van een nieuw weeshuis is niet de minste sprake. Geheel eensluidend met de aanteekening in de stadsrekening is die in het Chartularium van

dezer, daarbij ten fine van bericlit in mijne handên stellende een solirijven van den Heer J. I. van Doorninck te Zwolle, hetwelk hierbij retourneert, heb ik de eer ÜEd. Achtb. mede te deelen, dat mij geen afzonderlijk besluit der Kamper regeering bekend is, waarbij aan het ledigstaande Cellebroeders klooster de bestemming is gegeven van tot weeshuis te dienen.

In de rekening der Geestelijke goederen komt echter ook het Cellebroedersklooster voor tot in 1592. Op dat jaar vindt men echter onder dit hoofd aangeteekend: „üese renten van Sellebroeders Clooster sinnen bij Schepenen ende Raeth den Weesekinderen toegestaen en worden bij deselve ontfangen.quot;

Daarna komt het Cellebroedersklooster niet meer in de rekening voor.

Hoogachtend, UEds. dr.

J. NANNINGA UITTERDIJK.

XVI

het Weeshuis. Eene acte van 7 Jan. 1612 (no. 218) gewaagt toch van een rente, welke „die Cellebroeders, nu auerst die Weesen deser Stadt '), den die Jncoemp-sten der Cellebroeders, bij resolutie des Erb. Raedes, sijn geaccordeert, ende toegelacht, bes her toe jaerlix gehadtquot; hadden. Die gunstige beschikkingen mogen misschien het Weeshuis voor ondergang hebben bewaard, zij zullen stellig ook aanleiding gegeven hebben om de magt van S. en R. te doen toenemen — maar zij konden den aard der stichting niet veranderen; zij konden niet ten gevolge hebben, dat van de bijzondere instelling eene stedelijke gemaakt werd.

Alle jongere stukken in het rapport van den Archivaris aangehaald, ga ik met stilzwijgen voorbij, daar ik anders veel zoude moeten herhalen, dat in mijn Advies over de Gast- en Proveniershuizen leeds gezegd is.

Het Chartularium, welks korte inhoud in tijdrekenkundige orde bij dit advies gevoegd is, bevat naast en door elkander titels van het Z. N. Jezus-huis, van het „Gemeyn Weesenhuijsquot; (1554 — 1587) en van het Grootburger-weeshuis, zonder ooit te doen uitkomen, dat zij niet één waren, en het tegenwoordige weeshuis bezit thans nog meer dan één aan het Z. N. Jezus-huis geschonken of verkochte rente. Bij voorbeeld:

No. 96. 4'/, ggl. uit den Bremmeier, thans nog f 6.30 (é'/a X f 1.40).

i) Dat men aan de woorden stads weezen, of het Weeshuis der stad K. (no. 240) niet den zin mag geven van stads instelling, heb ik in mijn vorig Advies bi. 30 e. v. aangetoond.

svti

No. 148. 25 st. br. uit een huis in de Geert van der Aa straat op den hoek der Nieuwstraat. Het bedrag is thans anders, doordien ook het aangrenzende pand thins betaalt.

No. 195. 5 ggl. uit een huis in de Oudestraat. Op 1 Mei 1751 afgelost een rente van/7 (5 x ƒ 1.40).

No. 34, 47, 79. 5 ggl uit een buis in de Niéuw-straat, uitkomende aan de Zijlsteeg. Thans/7 (5X/1.40)

No. 86, 108. 7V₂ heerenpond uit de Pelikaan, waarvan 80 st. brab. aan dehuisarmen. Thans/8.75 (7'/2 X f 0.70 — f 1.50); want ook het Armbestuur geniet nog jaarlijks die 30 st.

Hoe komt het Weeshuis in het stelsel van B. en W. aan deze renten? Men weet het niet, want men vergeet te bewijzen, dat het Jezus-huis te niet ging.

Mij dunkt met vrij wat minder gegevens, dan waarover het Weeshuis te beschikken heeft, ware het zonneklaar te bewijzen, dat, als in dezen historisch en juridisch onjuist gepleit is, dit door B. en W. (op gezag van den Archivaris) en niet door de Regenten gedaan is.

23 Maart '85.

o

CHARTULARIUM.

(13«9—1015.)

No. 1.

1389 Sanct Peter ende Paulus daoh. (29 Junij.) fol. Lvij v⁰.

Johan Voerne Pilgram sz, Schulte in het kerspel van Wijlsem, verklaart, dat Geerdt Ludekenssoen en Lijse zijn vrouw in erfpacht ontvangen hebben van Herman van Wterwijck en Grete diens vrouw, van Eoederick Kenken en Lutgard diens vrouw, 24 morgen lands in Mastebroeck, in Oesterholter slage, waar boven geland is Aelt Dobler en beneden Peter van Tubergen en zich uitstrekkende van des Bisschops Wetering tot de Olde Wetering, voor 52 oude Fransche schilden per jaar te Zwolle „ander wisselequot; te betalen; met bepaling, dat Geert en Lijse hebben en „warenquot; zullen de wegen en weteringen naast het land en 10 roeden dijks tusschen Holcende en Graffhorst, waarnaast boven Tijde AVolffs erfgen. en beneden Aelt Dobler, 3'/2 roeden dijks tusschen Graffhorst en den Eist, boven naast de erfgen. van Geerdt ten Acker en beneden naast Johan van Bronsel; en 1 roede dijks in den Stolredijk te Westenholte van Henricks en Roericks dijken „te Westeholtenwertquot;.

Keurnoten : Willem Morrhe en Martij n Kornemarckt.

Aan de weezen geschonken door Mr. Godtschalck (ten Indijck).

No. 2.

1417 ssonnendages na sente Johans dacb. to midtsomer. (27 Junij.) fol. Lvj.

Peter Lutertssoen, Schulto ter Asschet, verklaart, dat

2

Heijneman Maessoen aan Gheert Lambertasoen verkocht heeft de helft van 1 emmer goede pachtboter per jaar, waarvan aan Alijdt Maes zijn moeder de andere helft behoort, uit het land ter Asschet geheeten Buten wegesland, waarnaast ten oosten Claes Water, ten westen der burenland en strekkende van Mastenbroeks-dijk in de zee; welke rente door Heijneman georven was van zijn vader Maes Ludekenssoen.

Het land heet in het opschrift Mr. Jacob Barbiers land in die Oestermathe en door Mette van Voerst aan de (wees) kinderen gegeven.

Gerigtsluijden: RolofF Dirickssoen en Lambert van Braeck.

Zie verder no. 133.

No. 3.

1419 Ste. Niclaes auont. (5 Deo.) fol. xciij v⁰.

Frerijck Rijnvijach en Albert Ouerstege Schepenen vorklaren, dat Geert Claesz en Anneken zijn vrouw bekend hebben, erfelijk getinsd te hebben van Gosen Dirrickssoen en Jutte diens vrouw een huis en erve te Bronope, tusschen Geert Jansz en Henrick ten Acker, en zich uitstrekkende van de straat tot aan de Wetering, voor 4 pond per jaar.

Zie verder no. 193.

No. 4.

1420 des maendages nae onser vrouwen dach visitatie. (8 Julij.) fol. exi vo.

Willem van Loelle, Richter in het kerspel van Zallick, verklaart, dat Reijnolt van den Rutenberge en Lutgert zijn vrouw aan Heijneman Patten verkocht hebben 5 oude fransche schilden per jaar uit den Luttijken Dallen-camp te Zallick, tusschen land van Mechtelt v. d. Ruten-berghe en van Johan van Buchorst, met het eene einde uitkomende aan de Wetering, met het andere aan land van Johan Voerne Ploenijssoen; benevens uit 4 morgen lands te Zallick in den Ruwenbroecke, tusschen Juf-

3

fer Mechtelt v. d. Rutenberghe en de gebroeders Hake v. d. R. en Reijnolt v. d. R., met het eene einde schietende aan Henrick Koetekens land, met het andere aan land van Bette van den Veene.

Gericbtsludeu ; Jacob Witte en Jolian RuijscL

Blijkens het opschrift geschonken door Mr. Godtschalck (ten Indijck).

Zie verder no. 5.

No. 5.

1425 op Sancte Johannes auont decollatio. (28 Aug. fol. cxii.

Willem van Loell, Richter in het kerspel van Sallick, verklaart, dat Hei(ne)man Putte en Grete diens vrouw aan Johan Buedel Johansz. verkocht hebben de 5 oude Fr. schilden per jaar, welke hij gekocht had van Reijnolt v. d. Rutenberge en Lutgert diens vrouw (no. 4).

Gerichtsluden : Jacob die Witte en Goessen Buijdel.

No. 6.

1444 des donredages na Sunte Andreas dage des hillighen apostels. (3 Deo.) FOL. Lxiiij v⁰.

Johan WUlemssoen, Hessel Wolterssoen, Egbert van den Rutenberge, Johan Schouwe, Johan Ridder, Volkier Noertwoldes en Johan van Campen, Schepenen van Vollen hove, verklaren, dat Willem van Daueren en Ghese zijn vrouw aan Gherlich Arentssoen en Geertruijdt diens vrouw verkocht hebben 1 g. R. overl. gl. per jaar uit hun woonhuis en hof binnen de stad, ten oosten naast Roeloff van Dolre, ten westen naast Aleijdt Jacobssoen en zich uitstrekkende ten noorden tot aan de Hofstrate en ten zuiden tot de stads wal.

Volgens het opschrift ging de rente uit Bertolt Sloets huis en hof en was ze gekocht van Olaes Witte, Schulte van Campen.

Zie verder no. 44.

4

No. 7.

1450 op Sunte Peters auent ad Oatliedram. (21 Febr.) fol. Lxxvj v⁰.

Harmen Boedeker Aerentssoen, Schulte in den Blan-ckenham, verklaart, dat Jacob Moen en Catherine diens vrouw aan Wolter Berentsoeu verkocht hebben een jaarlijksche rente van 1 grof Hamborger vat goede roode meiboter en een schippond kazen, waarvan de grootste helft groen moet zijn, en die gemaakt moeten zijn „in die etgardequot; tusschen S. Jacob en S. Bartholomeus, uit het door hen bewoonde erve, met huis, hof en toebe-hooren in het kerspel van den Blanckenham, met het oosteinde zich uitstrekkende tot Teijse Oetgers en Boele Jacobs land, met het westeinde aan den dijk, ten zuiden aan het „ouer endequot; naast Henrick Pangeier en aan het „wth endequot; naast Jacob Gerijtssoen en ten noorden aan het „ouer endequot; Jacob Gerijtssoen, aan het „wth endequot; Cleijs Hollers; en met name uit 2 „scutenstallquot; lands ook binnen deze grenzen gelegen en door Jacob gekocht van den kerkheer en voogden van Pepergae; voorts uit 10 dagmaat lands, waarnaast aan het oosteinde Ludeken Petertssoen en Egbert van den Rutenberge, aan het westeinde Johan Isbrantssoen en Coep Sticker, aan de zuidzijde Adam Dercxsoen, aan de noordzijde Claes Florijs geland zijn. Wenschen Wolter en zijn vrouw de kazen „gecruidetquot; te hebben, zoo zullen zij daarvoor het „kruytquot; zenden.

Keurnoten : Peter Huijt en Claeuwes Huijt.

Zie verder no. 62.

De principaalbrief bleef berusten bij de brieven der Memorie van S. Kimera, die '/i pond boter hiervan kreeg. Het laatste Vï kreeg de H. Kruismemorie.

No. 8.

1452 z. d. fol. Lxxxviij v».

Wijbrant Goijckensz, Schulte ter Kuijnre, verklaart, dat Jakele Siches en Hille diens vrouw aan Doeno

5

Scuteinaker en Trude diens vrouw verkocht hebben 1 Hamborger half vat goede roode pachtboter per jaar uit 9 akker lands in de heerlijkheid van Kuijnre te Veen-hu ij sen, de 3 akker aan de noordzijde naast Luijtien Claesz van Dolre te Campen, ten zuiden naast den kerk-heer te Kuijnre, ten westen aan de zee en ten oosten aan de Lange akkers grenzende; de andere 6 akker ten zuiden naast Gheert Dijrcksz, ten noorden naast den kerkheer te Kuijnre, met het westen aan de zee, met het oosten aan de Lange akkers grenzende.

Tegenwoordig: de Schepenen ter Kuijnre Tij men Meij nesoen Kerstien Volkersz en Nolle Zijricksz.

Blijkens net opschrift afkomstig uit het testament van Heer Geerdt Kuijnretorff.

Op de keerzijde stond, dat aan Hermen Kuijnretorff de helft en aan Mr. Marten Willemsz de andere helft toekwam uit Bruininck Bloems sate en is „die anderde rente.quot;

Zie verder no. 16.

No. 9.

1455 des wondesdach vor sunte Panel bekieringe. (22 Jan.) FOL. cxxi.

Wijbrandt Goedekenzoon, Schulte ter Kuenre, verklaart, dat Gerbrandt Derixsone en Bartrudt zijn vrouw aan Andries Johan Heijnensone en Bette zijn vrouw verkocht hebben 1 grot Hamborger vat goede roode pachtboter per jaar uit 5 akker lands in de heerlijkheid van Kuenre, thans door verkoopers bewoond, ten zuiden naast Tijs Vrouwekessoen, ten noorden naast Heijne Boell, met het westeinde zich uitstrekkende tot aan de Vthbenne, met het oosteinde aan de Lange akkers.

Gerichtsluden: Tijmen Mouijck, Nolle Enkes en Johan Nollrekessoen.

No. 10.

14C8 Febr. 20. fol. cxvj v.

Johan van Wijtman, Schulte te Wije, verklaart, dat Jacob en Geerdt van Essen gebroeders verkocht hebben

aan Roederick van Wterwijck 36 heerenpond per jaar uit hun erve en goed den Brem ra el er en uit de hoeven van Essen, in het kerspel Wije, buurschap Herxen.

Gerichtsluden; Henrick Pijeck en Johan van Sijlueren.

Blijkens het opschrift door Mr. Godtschalck (ten Indijck) aan de weezen gegeven.

Zie verder no. 11.

No. 11.

1475 Sunte Peters auent ad cathedram. (21 Febr.) pol. cxvij.

Otto van Dornic, Schulte te Wije, verklaart, dat Peter

van Wterwijck aan Maes Ludekenssoen en Hille diens-vrouw verkocht heeft 20 van de 36 heerenpond per jaar, welke hij had uit het erve en goed den Bremmeier en uit de hoeven van Essen, hehoorende aan Jacob en G-heerd van Essen gebroeders (no. 10).

Gerichtsluden; Henrick Pieck en Johan van Silueren.

Zie verder no. 12.

No. 12.

1476 op Sanct Peters auont ad Cathedram. (21 Febr.) roL. cxvij v⁰. «

Otto van Doernic, Scholte te Wije, verklaart, dat Peter van Wterwijck aan Heijman Maessoen en Jutte diens vrouw verkocht heeft 16 heerenpond per jaar uit den geheelen Bramraelaer en uit de hoeven van Essen, te Hercxssen, uit welke ei'ven Maes Ludekenssoen, Heijmans broeder, van Peter 20 heerenpond gekocht had (no. 11).

Keun oten: Johan van Sijlueren en Roloff Hegeman.

No. 13.

1478 April 24. fol. xix.

Goesten Klinckenborch en Tijde Klinge Schepenen verklaren, dat Johan Lambertssoen en Mechtelt zijn vrouw aan Wobben Stickers, bagine van den Convente bij O. L. Vr. kerk, 2 heeren pond en 1 oert per jaar vei kocht

7

hebben uit hun huis en erve buiten de V e n e p o o r t, tusschen Geerdt die Witte en Berent Camps erfgen., schietende aan (het huis van) Tij man Willemssoen Priester.

Opschrift: „wth Mr. Egbert Morrhen huis. Van Mr. Godtsclialck.quot;

No. 14.

1483 Febr. 20. fol. xxxviij v⁰.

Tijdeman van den Veene en Jacob Klinge Schepenen verklaren, dat Berent Puijst aan Geerdt Janss en Clara diens vrouw verkocht heeft een heerenpond thijns per jaar uit zijn huis en erve in den Hagen in de Oldestrate, tusschen Bruensken van Steenbergen en Geerdt Seraesma-kers erfgenamen en doorloopende tot aan de AVetering-

In het opschrift heet het huis „Jan Petersz huis genoemd Drost.quot;

Zie verder no. 101.

No. 15.

I486 Santé Clemens dach. (23 Nov.) fol. lix vo.

Biirgemquot;quot;, Schepenen en Raad van Wijlsem verkoopen met consent der gemeene burgers aan Euert Witten en Aleijdt van Staueren zijn vrouw 2 heerenpond per jaar uit 36 morgen lands der stads gemeente en voorslag genoemd, tusschen den stads weg ten zuiden en de stads „maedequot; ten noorden, met het oosteinde zich uitstrekkende tot des Bisschops stege, en tot aan den Moeien enck met het westeinde.

Blijkens het opschrift werd deze rente door Mr. Godt-schalck ten Jndijck en zijn vrouw aan de Weezen gegeven

De acte is doorgehaald als in 1558 afgelost.

No. 16.

1486 des vrijdages na Santé Thomas dach Hillicïi Apostel. (22 Dec.) fol. Lxxxix vo.

Goycken Wijbransz, Schulte ter Kuijnre, verklaart, dat Johan Claessen aan Mr. Marten Wülemsz Priester en Her-

8

men Kuijnretorft, elk voor de helft, verkocht heeft 1 Hamborger grof '/2 vat goede roode pachtboter per jaar uit 9 akker lands te Veenhuijsen in zal. Bruninck Bloems sate, nu behoorende aan en bewoond door Geerdt Sijmensz, zich uitstrekkende voor de Lange akkers tot in zee, welk V₂ vat Joh. Claesz georven had van Trude Douen vrouw en Trude en Done vroeger gekocht hadden van Jakele Sijkesz en Hille diens vrouw; en dat aan elk der koopers zijn helft is toebedeeld bij acte voor Brant Goijckensz Schulte ter Kuijnre opgemaakt.

Getuigen : de Schepenen Andries Jansz en Jolian Heijns.

Vgl. no. 8. Zie verder no. 60.

Fo. 17.

1492 Nov. 27. fol. xciij.

Gosen Klinckenborch en Claes Kruse Schepenen verklaren, dat Henrick mitten bijen en Frederick Rijnvisch en Lambert van den Houe, als mombers van Hille zijn vrouw wegens zijn ziekte, aan Harman de Vette verkocht hebben 1 heerenpond tinsgeld per jaar uit het woonhuis van Henrick en Hille te Bron ope aan S. Niclaesdijk, tusschen Wolter Raemaecker en S. Annen en Cuneren erve (?) en zich uitstrekkende van den Hoijwech tot aan den Wolter Raedemaeckers maat.

No. 18.

1495 Aug. 20. fol. xlj v⁰.

Burgem¹'^en, Schepenen en Raad verkoopen aan Jacob Clingen 9 heerenpond per jaar tijnsgeld uit alle bezittingen der stad.

Zie verder no. 186.

No. 19,

1496 des vrijdages nae Philippi et Jacobi. (6 Mei). fol. Lxxiij v⁰.

Hughe Wegge, Schulte in den Blanckenham, verklaart,

y

dat Peter Claess en Reijno zijn vrouw aan Ghijse Johansz en Lijsabeth dieas vrouw verkocht hebben 7 g. R. gl, per jaar uit een weere lands in den BI a n eken ham, zich uitstrekkende met het westeinde tot aan den hof aan don dijk, met het oosteinde aan Roelefl' Volkers land, en ten noorden naast Ghijse's land, ten zuiden naast de Wetering geheeten de Lange Scrafft.

Keurnoten ; Peter van Ens en JoliaiA van Gelre.

Volgens het opschrift was het (later) zal. Jan Olaesz Vaertiens goed en werd door Grete Oems wed. de rente betaald, welke Weijnne van der Straten aan het Weeshuis overgedragen had.

Zie verder no. 22.

No. 20.

150L Nov. 3. fol. Lxiiij.

Herman Kruse, Schulte te Vollenhove, verklaart, dat Volkier Sloet aan Henrick Voerne verkocht heeft 2¹/₂ g. E.. gl. per jaar uit een kamp te Suerbeke, nu door Johan Voirtman gebruikt, zich uitstrekkende van de Zuerbekei stege tot aan het land van Jutter Kunne en Jufter Fije Sloet en waarnaast ten westen land van de Memorie te Vollenhove en ten oosten land van Herman Fobix erfgen.

Keurnoten ; Henrick Hoff en Johan die Leghe.

Blijkens het opschrift werd deze rente aan de weezen gegeven door Glaes Witte, Schulte van Campen, die ze gekocht had van Mr. Arendt to Bocop.

No. 21.

1504 Maart 16. fol. xvj v⁰.

Wolter Wolfz en Dijrck van Holtzende Schepenen verklaren, dat Hubert Gijsbertsz en Ghese zijn vrouw aan zal. Jan Koepsz kinderen verkocht hebben 1 heerenpond thins per jaar uit hun erve en huis in de Nieuwstraat (tusschen Heer Gerbrant Kerstkensz en Alijdt AVillems,

10

schietende aan Henrick Stratemaekers hof) losbaar met het twintigvoud,

Volgens het opschrift ging de rente uit „Toenijs Metsalers huis aldernaest die weesscholieren voorsz. huis.quot; En op den kant: „Anno Lvij hefft Meister Willem Kingelburch dit pont gelosset mit die volle pacht.quot;

No. 22. -

1508 op Sancte Vincentius dach. (22 Jan.) fol. Lxxiiij v.

Hughe Wegge, Schulte in den Blanckenham, verklaart, dat Lijsebeth wed. G-hijse Johan Claesz, met Katrijne en Heijlë' haar dochters, met haren zoon Johan Claesz als momber, benevens Albert Heijnrics en Geertruidt diens zoon, aan Jacob van dei Straten en AVeijnne diens vrouw verkocht hebben een rentebrief van 7 g. R. gl. uit het land te Blanckenham, waarop nu Peter Vaertiens woont (no. 19).

Keurnoten; Peter Vaertiens en Jacop Huit.

Zie verder no. 45.

No. 23.

1510 Dec. 19. fol. xviij.

Henrick Hoff en Wolter Wolffz Schepenen verklaren, dat Coert Gheije en Jutte van der Vecht zijn vrouw, Dijrck van Holtzende en Herman van der Vecht, als mombers over de kinderen van Jutte, en Foijese, dochter van Jutte, aan Weijnne wed. van Jacob van der Straten, verkocht hebben 7V₂ gouden overl. keurv. Rijnsche gl. per jaar uit haar huizen en erven in de Oldest rate tusschen Dijrck van Holtzende en Otto Roleffz, 2 erven breed, uitkomende aan de Usselnmur, zijnde de rente losbaar met het twintigvoud.

Blijkens het opschrift waren deze huizen die van Johan van Menslagen en Femme van Zwollen.

Volgt een uittreksel uit het testament van Juffer Geer-truijdt van der Straten, waarbij 2^l/2 van die T'/ï ggl. aan het Z. N. Jezus-huis geschonken worden, voor een maaltijd van

11

zalm, een kroesken wijn en een paar weggens aan elk der 12 koralen op Witte Donderdag. De overige kinderen zulle;! een paar weggens hebben en wat overschiet zal „toe die gemeente weesen.quot;

No. 24.

1512 des dages nae onsser lieuer vrouwen geboirten dach. (9 Sept.) fol. xxxvj.

Euert van Ensse verkoopt aan Weijnne Cromme, wed. Jacob van der Straten 5 ggl. uit alle goederen, welke hij in de vrijheid van Campen bezit.

Volgens het opschrift ging de rente (later) uit het huis van Henrick van Ense in de Oldestrate.

De acte is doorgehaald. Op den kant; „Alsoe deserenthe een tijt lanok niet ontfangen is, hefft die E. Rutgher van Bredae als Weesem' van den jaere 1013 desen wederom jn possessie gebracht suix dat daervan wederom twee brieue, d' eene van 3 ggl. siaers vuijt der van Enssen grootste huijs nu Joost Janss toebehoerende ende d' andere van twee golden gulden des jaers vuijt het andere anliggende huijs, den van Ensse alnoch toecoemende gepasseert sinnen, als vuijten brieuen hiernae geregistreert toe ersicn is, sulx dat daermede dese renthebreeff van v ggl. des jaers ge-casseert. geannulleert, doot ende te nijete gedaen is. Actum den 13 Januarij 1614.

Zie verder no. 241.

No. 25.

1516 des Saterdages na Sijnte Paulus sijnre bekeringe. (26 Jan.) fol. cxx* v⁰.

Gheerdt Franckenssen en Heijman Arentssen Schepenen van der Elburch, verklaren, dat Berent Scheue Lambertz en Alijdt zijn vrouw aan Jutter Adriana wed. Ernst Witten opgedragen hebben 1 g. keurv. Rijnschen gl. per jaar uit hun huis in de Bloemenstraat aldaar, tusschen Jan Euerssen en Evert Koeps.

Zie verder no. 161. ,

No. 26.

1517 Maart 6. fol. xix v».

Johan van den Veene en Wolter van Wterwijck

12

Schepenen verklaren, dat Herman Janssz en Lutgert zijn vi o uw aan Joh au Voss smid verkocht hebben 8 heeren pond per jaar nit hun huis en erve in de N i e u w-straat, tusschen Tijman van Wijlsum en Johan Geertsz Cueperslager, achter uitkoraeude aan Claes Henricksz erve, dat aan Johan plagt te behooren.

Volgens t opschrift ging de rente uit zal. Victoer Slote-maeckers huis.

Zie verder no. 63.

No. 27.

1518 op vrijdach nae den hillijgen Pinxter dach. (28 Mei). fol. cvij v⁰.

Pasman van Holte en Otto van Wijlsteren Schepenen van Zwolle, verklaren, dat Mathias Hillebrantsz en Jde zijn vrouw erkend hebben, dat Heijle wed. van Jacop Johansz behouden heeft 2 heeren pond per jaar uit een huis in den Smeeden in Scoemaeckersstege tusschen Albert Johansz en Johan Lambertsz, achter uitkomende aan het erve van Thonijs Backer.

Op de keerzijde stond, dat 31 Aug. 1552 Frederick Droech-scheer van Campen erkend heeft, dat de broederschap van het H. Sacrament aldaar hiervan 3 st. brab. hadden.

Zie verder no. 28.

No. 28.

Z. j. en d. fol. cvij v⁰.

Grete Jorgiens, met Peter Cock als momber bij uitste-digheid van haren man, verkoopt ook namens Jorgien haren man, aan Mr. Godtschalck ten Indijck 2 heeren pond min 3 st. brab. per jaar, die zij had uit een huis te S w o 11 e (no. 27).

Coram Mr. Geerdt Glauwe en Evert van den Graue.

No. 29.

1519 Mei 16. -fol. l v⁰.

Jan Garsuenz en Claes Hein de Jonge Schepenen in

13

Amsterdamme, verklaren, dat Jan Petersz van Campen lijndraaier, erkend heeft aan Hans Schroeder te Camper, schuldig te zijn 6 R. gl. van 40 groot Vlaatnsch per jaar, staande op zijn huis en erve op de Zeedijk, tus-schen Peter die Goijer smid en Jan Petersz zelf.

Zie verder no. 39.

No. 30.

1519 op dinxdaoli nae Sancte Steuens dach Jnuentionis. (27 Dec.) FOL cviii.

Robert van Jttersum en Geerdt Luijkensz, Schepenen te Zwolle, verklaren, dat de wed. van Henrick van den Water met Herman van den Busch haar broeder als momber, verkocht heeft voor een som gelds, haar ten behoeve harer dochter de vrouw van Johan die Wreede betaald, aan Geerdt van IJsselmuiden 5 heeren pond per jaar uit haar weere in de Sassenstraat in des Hoeuesschen stege gelegen, tusschen Geerdt Bruninck en Lambert ter Steghen erfgen. en achter uitkomende aan Geerdt Bruninck.

In het opschrift heet het huis te liggen „acgter dat clerke fraterhuisquot;. De weezen kregen de rente van Mr. Godtschalck (ten Indijck).

No. 31.

1520 Maart 3. fol. Lxi.

Wijnaldt Kost, Schulte te Vollenhoe en op Wanneper. veen, verklaart, dat Johan Wijchers en Juffer Margareta van den Rutenberge zijn vrouw aan Ellert Gromme verkocht hebben 12 gouden keurv. R. gl. per jaar uit hun erve, land en goed te Suerbeke in het kerspe-Vollenhove, waarnaast ten oosten Evert Henricksz erfgen., ten westen de nakomelingen van mijn gen. (den Bisschop) met het erve, waarop nu Ghijse van Bimmen woont, met het zuideinde zich uitstrekkende tot de Zuerheeckerstege, met het noordeinde aan den Schade wech, met huis en hof thans bewoond door Egbert Alerts.

3

14

Keurnoten; Willem Sloeth en Henrick van Znerbeke.

Blijkens de keerzijde liad de wed. J. Wijchers 1 ggl. afgelost.

Zie verder no. 72.

No. 32.

1525 Palm avont (8 April). FOL xxvij vquot;.

Rutger Closs Pater, Alijdt Brummen Ministersche en de gemeens zusters van de 3e orde van S. Franciscus en het S. Agnieten-convent te Carnpen verkoopen aan Kathrijn Henricks 5 g. R. gl. per jaar uit hun landen op Oenden, oost- en zuidwaarts naast Henrick Martensz land, westwaarts naast land van de Erfgenamen van Camperveen en met het noordeinde uitkomende aan den Stadsdijk, pandbaar met geestelijk en wereldlijk regt, losbaar met 100 ggl.

Op de keerzijde stond een acte, waarbij de Pater aan Katrijn verkoopt 1 ggl. per jaar uit hetzelfde land. 1528. En een tweede acte van 19 Febr. 1544, waarbij Gesa Ber-tolts, Procuratorsche van dat convent, verklaart, dat de 1 ggl. gelijk zoude zijn in stedigbeid met de 5 gg.

Zie verder no. 65.

No. 33.

1528 Febr. 28. fol. xiij.

Elart Cromme en Gheerdt Borghersz Schepenen verklaren, dat Goesen van den Dam aan Euerd Jorienz en Barbara diens vrouw verkocht heeft een huis en erve met hof in de Nieuw straat, tusschen een huis van S. Joriens vicarie in S. Nicolaaskerk en Grete Borgarts, achter uitkomende in de Hofstraat.

De acte is doorgehaald als in '57 ingelost door Mr. Willem Eingelburcb.

Vgl. no. 37.

No. 34.

1531 Junij 3. fol. xxix v⁰.

Johan Wolffs en Johan Wrck Schepenen verklaren, dat

15

Fie Bolhoernes, wed. van Claes Monwerss, met Peter van Eluen en Herman Kistemaecker als mombers, Johan van Hasselt en Cathrijne zijn vrouw, aan Aleijdt van Diepholt, wed. van Henrick van Diepholt, verkocht hebben 5 g. R. gl. per jaar, uit een huis en erve in de Nieuwstraat, tusschen Johan van Wrck en Ghese Roberts erfgen., met een doorgang en een huisje uitkomende in de Zijlsteeg.

Zie verder i o. 47.

No. 35.

1533 Maart 29. fol. xxxix.

Geerdt Loese en Claes Kruese Schepenen verklaren, dat Johan Frericksz en Anne zijn vrouw aan Wilhelm wed. van Specks verkocht hebben 2 heeren pond per jaar uit een hofstede met het daarop getimmerde huis in den Hagen in de Nieuwstraat (tusschen Johan Scoelapper en Dij rek Scroer) door hen van Frederick en Anne gekocht.

In het opschrift heet het huis zal. Willem Zwaentkens huis.

Zie verder no. 112.

No. 36.

1533 des vrijdaechs nae Santé Remigius (3 Oct.) fol.

Lxxxij v⁰.

Willem Louwe, Schulte in den Blanckenham, verklaart, dat Johan Wilhelmssoen en Aleijdt zijn vrouw, Tijmen Henricxsoen en Cathrina zijn vrouw verkocht hebben aan Tijman Gerrijtssoen en Griete diens vrouw 4¹/₂ g. R. gl. per jaar uit de helft van de 2 sate lands door verkoopers bewoond, gelegen in het gericht van den Blanckenham opten Broicke en in den Blanckenham, waarvan Claes Sijmssoen de andere helft „ter mande ende onverscheijdenquot; toebehoort, behalve „timmer ende werft'quot;, aan elk in het bijzonder behoorende, zijnde het land gelegen aan 4 kampen, waarnaast ten zuiden Aleijdt van Hattems erfgen., ten noorden Willem Peters, Peter Alts en Dirrick Jacops erfgen. e. a.,

1(5

ten oosten Jolian Coepysoen Dinick en Jacob Abbezen zonen; nog 2 olde schuitestallen, waarnaast zuidwaarts Johan Gerrijtssoens erfgen., noordwaarts Claes Pelgrnms» oostwaarts Wilhelm Henriczen evfgen. en Claes voornoemd en westwaarts Mr. Evert van Ens, erfgen. en het Convent van Clarenwater; nog 7% schutestall waarnaast ten zuiden Remmelt Wijchers, ten noorden Mr. Everts erfgen_v oostwaarts zich uitstrekkende tot de Dwarsgrafte, ten westen tot Dirrick Dirricxz e. a.

Keurnoten: Gleijs Albertssoen en Luiclien Eenwelts.

Blijkens het opschrift aan de weeskinderen vermaakt door Mr. Wilhelm. Rijngelburcli.

Op den kant verklaart de weesmeester dato 24 Mei 1641, dat Peter Claessen en Peter Huijgen, als erfgen. van Roeloff Claessen 1 ggl. 3 st. 8 penn. hierop afgelost hebben.

Zie verder no. 88.

No. 37.

1534 Maart 13. fol xii v».

Henrick van Jsselmuiden en Tijman van den Veen Schepenen verklaren, dat Heer Albert Snauel Priester, als vicaris der 1100U maagden vicarie in S. Nicolaaskerk, en Jacob Hof, als gemagtigde van Herman van den Bussche, Collator dier vicarie, aan Herman Leijendecker verkocht hebben een erve en huis van de vicarie in de Nieuws tra at, ten .zuiden naast de erfg. van Grete Borcherts, ten noorden naast Thoenijs Giertsz, en achter uitkomende in de Hofstraat. Zijnde dit huis vrij behalve 10 voet dijks boven de Poort gelegen.

Vgl. no, 38.

No. 88.

1535 Dec. 20. fol. xüi v⁰.

Claes Kruese en Gheerdt Borchgertsz Schepenen verklaren, dat Claes Albertsz van Ens en Grete zijn vrouw aan Evert Jorijssen verkocht hebben 9 gouden R. gl. per jaar uit hun woonhuis buiten in de Olde strate tegenover O. L: Vrouwenkerk, tusschen Lambert Louwensz en

17

Tijman van den Veene, achter schietende aan de stads muur, losbaar met 120 ggl.

Zie verder no. 77.

No. 39.

1538 Aug. 12. fol. l v⁰.

Jacob Hoppenbrouwer en Jan van Vrek Schepenen verklaren, dat Weijnne van der Straten, met Gheert Hermensz als momber, als uitvoerster van G r e t e Hans' testament aan de Provisoren van S. Nicolaas-kerk overgedragen heeft een rentebrief van 6 koopmans gl. (no. 29), tot aankoop van een huis en hof in de Nieuwstraat, naast Evert Jorijz, om daarin ettelijke arme scholieren te onderhouden.

De testator heet in het opschrift Hans Schroer.

No. 40.

1539 Jan. 30. fol. xii.

Johan Soepeler en Eernst van Jsselmuiden Schepenen verklaren, dat Ghose Johans dochter, met Mr. Godschalck Jndick en Geerdt Ruijter als mombers, aan Mr. Johan E v e r t s z van L i m b e r i c h, schoolmeester van S. Nico-laas-school, ten behoeve van eenige arme scholieren, die God in de kerk met zingen dienen zullen, volgens ordonnantie met consent van provisoren en kerkmeesteren op te stellen, verkocht heeft haar huis, hof en erve in de Nieuwst raat, tusschen Evert Jorijss, vader van Mr. Johan, en Mathijs Leijendecker, strekkende tot achter in de Hofstraat, behoudens een deel der woning, waarin Ghese levenslang wonen wil.

Blijkens het opschrift was dit het oude weeshuis, later het „Oratoriumquot; der weezen.

No. 41.

1539 Febr. 21. fol. i vo.

Fundatiebrief van het Zoete-Naam-Jezushuis.

Afgedrukt in het 7e stuk der Versl. en Med. (fer Vereen, tot beoef. v. Overijss. Regt en Gesch. bl. 57 e. v.

18

Gevolgd door de approbatie van 10 Sept. 1541 door de stedelijke regering, ook t. a. pi. uitgegeven.

Gemakskalve worden beide stukken beneden nogmaals afgedrukt. (Bijlage A.)

No. 42.

1539 Mei 1. fol. i.

De oprigting van een collegium van 12 arme koorzangers, genaamd weezen van den Zoeten en heiligen naam Jezus, die in S. Nicolaaskerk dagelijks zingen zullen, door Mr. Jan E v e r a r d s van L ij m b e r i c h. Rector der scholen in Kampen, wordt van wege den Utrechtschen Bisschop goedgekeurd en 40 dagen aflaat worden toegezegd aan allen, die het collegium door gillen steunen.

Zie Bijlage B.

No. 43.

1539 z. d. fol. v. v⁰.

De Memoriemeester en oudsten van de H. Kruis-memorie bepalen, dat aan de kinderen in het Z. N. Jezus-huis eiken Zondag 6 „aehnissen ende portienquot; gegeven zullen worden, tot wederopzeggens toe.

Ook afgedrukt Versl. en Med. VIL. 65, dock met weglating van eenige woorden.

No. 44.

1539 op Sunt Jacobs auont des hillijgen Apostels (24 Julij). fol. lxv.

Johan Henricksz, Mr. Berent Kost, Johan Momme, Herman Hermsz, Werner ten Apel, Johan Philips en Roloff van Oestenwoldt, Schepenen van Vollen hove, verklaren, dat Hendek Haghen, als gemagtigde van Juffer Adriana, wed. Ernst Witte, aan Claes Witte, Schulte van Campen, verkocht heeft 3 oort g. R. gl. per jaar uit een erve en hof binnen de stads vrijheid aan de Hofstraat gelegen, nu uehowende aan de erfgen. van Volkier Sloet, ten oosten en westen naast Henrick Plagen en met het zuideinde

19

aan de stadswal, met het noordeiude voor aan de Holstraat uitkomende.

Vgl. no. 6. Zie verder no. 66.

No. 45.

1539 Aug. 30. fol. lxxv.

Willem Louwe, Schulte in den Blanckenham, te Cam-pen te gerichte zittende, waar hem van 's heeren wege de aarde gegund was, verklaart, dat Weijnne, wed. van Jacob van der Straten, met haren broeder Elart Kromme, Burgem. van Campen, als momber, ten behoeve van de schamele clerken, wonende in het Z. N. Jezushuis, bij testament geschonken heeft de 7 ggl. per jaar, welke Johan Claezs in den Blanckenham jaarlijks betaalt (no. 22) met bepaling, dat die rente niet verkocht of bezwaard mag worden.

Keurnoten: Johan Breda en Johan Claes Petersz.

No. 46.

1540 April 21. fol. xvij v⁰.

Elart Cromme en Peter van Eluen Schepenen verklaren, dat Fenne Boets Jacobs wed., met haren zoon Thoenijs Boet als momber, aan Johanna die Wilde verkocht heeft 2 gouden K gl. per jaar uit haar woonhuis in de Nieuw straat, op den hoek van Naeldeners-stege, tusschen de vicarie van O. L. Vr. altaar en de steeg, achter uitkomende aan Jan Bruijnsz huis; benevens uit 2 huizen en achtergelegen hof in de Gr oenestraat, tusschen de Huisarmen en Roebert Corue-maecker, uitkomende aan zal. Claes Doedensz hof.

Zie verder no. 73.

No. 47.

1540 Nov. 16. fol. xxx.

Johan van Vrek en Ernst van IJsselmuiden Schepenen verklaren, dat Frans van Papenvelt en Margaretha van

20

Dieffolb zijn vrouw, en Juffer Nie.se v. D. haar zuster, met Peter van Eluen als momber, ook instaande voor Roelof v. D. haren uitlandigen broeder, aan Geerdt Andreess Goltsmit en Margaretha diens vrouw verkocht hebben de 5 ggl. per jaar, van hun ouders georven en vermeld in no. 34.

Zie verder no, 79.

No. 48.

1540 Dec. 14. fol. v v⁰.

De gemeene broeders der H. Kruis-memorie, in de Schepenkamer vergaderd, bepalen, dat men aan de kinderen in het Z. N. Jezushuis wekelijks nog 3 „toe-ckenenquot; zal gunnen boven de 6 aelmissen.quot;

Afgedrukt Versl. en Med, VIL 66.

No. 49.

1541 Maart 20. fol. ciij.

Johan Jacobsz, Scholte te Ense, verklaart, dat Peter Gerrijssen en Marrijgen zijn vrouw aan Juffer Stijne Winters verkocht hebben 10 Carolus gl. per jaar uit een sate lands, groot „stuckequot; lands op Ense in de sate lands, welke Jan Coepssens land plagt te heeten, ten zuiden naast Pangelers land, ten noorden naast Slackers land en zich uitstrekkende van de Meente tot aan de zee.

Keurnoten: Lubbert Gerrijssen en Jan Dubbeltssen.

Zie verder no. 82. De brief is afgelost.

No. 50.

1531 Maart 31. fol. xiiij.

Gheerdt Borchetsz en Henrick Kuijnretorff Schepenen verklaren, dat Evert Jorijssen aan Mr. Jabob Glauwe en Gheerdt Kreijnck, kerkmeesters van S. Nicolaaskerk, verkocht heeft de 6 g. R. gl. per jaar, welke hij had uit een erve en huis buiten in de Olde straat tegenover O. L. Vrouwe kerk, tusschen Lambert Lou-wciiz en Tijman van den Veene.

21

Op de keerzijde stond : de kerk had 5 ggl. per jaar uit Evert Joriensz Schumers huis, waarvoor zij een donder-dagsche mis houden moest onder de H. Saoramentsmis, gefundeerd door Mr. Andrees Wisselman. Schumer heeft die 5 ggl. verruild tegen de rente van 6 ggl. Volgt een aantee-kening van 1548 over de betaling van dien 1 ggl. verschil.

No. 51.

1541 April 25. fol. xvii.

Dezelfde Schepenen verklaren, dat Claes Witte, Schuit e van Campen, en Juffer Alijdt zijn vrouw aan Mr. Johan van Lijraberick Schoolmeester, ten behoeve van het Z. N. Jezus-huis verkocht hebben 1 heeren pond per jaar, dat zij plagten te hebben uit een hof in E ij 1 e n s t e g e, die plagt te behooren aan Joan Geertz ketelboeter en nu Cornelijs Maler of Beijerraan van wege zijn kinderen gebruikt, (tusschen eene „besloetene stegequot; en Arent Smit, strekkende voor van Heijlenstege tot aan Claes Ygermans hof.)

No. 52.

1541 Oct. 19. roL iiij v⁰.

De Suffragaan van den Utr. Bisschop schrijft een aflaat van 40 dagen uit aan allen, die het Weeshuis begiftigen.

Ook vermeld in Versl. en Med. VIL 64.

No. 53.

1541 des dinxedages nae eluen duijsent maechden dach (25 Oct.) fol. Lxxi.

Willem Leuwe, Schulte in den Blanckenham, verklaart, dat Aue Pijlgrims wed., met haren zoon Claes Pelgrims als momber, en haar zoon Hillebrant Pilgrijms aan Mr. Johan Euertz van Lijmberick, Schoolm^r te Campen van S. Nicolaaskerk, ten behoeve der Weezen in het Z. N. Jezushuis, verkocht hebben 7 % ggl. per jaar uit 14 „dachrnadenquot; vrij land behalve de heeren-pacht, ten zuiden naast Joan Vallies land, ten noorden

naast land van Grete Sijmons wed. en haar kinderen, en van de wetering tot in de dwarsgracht zich uitstrekkende.

Bovenstaande rente heeft Weijnne wed. van Jacob van der Straten aan het Weeshuis gegeven, met bepaling, dat, zoo een arme jongen uit dat huis naar Zwolle, Deventer of Emrijck wilde reizen, om op de scholen te leeren, ten einde ten profijte der stad Campen te komen in geestelijke dingen, hem hiervan 2^l/2 ggl- per jaar gegeven zal worden.

Keurnoten : Peter Dijrcksz en Willem Jacobs.

No. 54.

1541 Nov. 19. fol. iüj

Approbatie van den stichtingsbrief door den Utr. Bisschop met toezegging van 40 dagen aflaat aan hen, die het Weeshuis begiftigen.

Ook vermeld Versl. en Med. VII. 64.

No. 55.

1541 Dec. 2. fol. v.

De- Provisoren en gemeene Procuratoren der huiszittende armen hebben goedgevonden, dat ook de huiszittende armen-meesters „voirstandersquot; zullen zijn van de arme weeskinderen in het Z. N. Jezus-huis, enz.

Afgedrukt in Versl. en Med. VII. 64.

No. 56.

1542 Febr. 14. fol. LÜj.

Jacob Joncker Schulte van Jsselrauiden en Oesterholt, verklaart, dat Jufter Swane Wolffs, wed. van Mr. Johan Wolffs Dr, met Mr. Gerrijt Morrhe Burgemr. als mombei^-, aan de Weeskinderen in het Z. N. Jezushuis gegeven heeft de helft van 8 morgen lands in Mast eb roek, welke haar man met Johan van der Vechte gekocht had van Henrick die Boickop van der Elburch, ten zuiden naast land van de kerk te Jsselmuijden, ten noorden naast land van Dij rek van Jsselmuiden en zich uitstrekkende van den Jsselmuijdingher berch tot Egbert Melijszland,

28

zijnde de 8 morgen ook genoemd Arent Ghijsen land ten noorden naast Hans Scinckel, ten westen naast Jacob van Vordens erfgen., ten zuiden en oosten naast Egbert de Boicop; met bepaling, dat zij de lijftucht hiervan behoudt en zoo het Weeshuis te niet ging, Swane of haar erfgen. over het geschonkene weder vrij beschikken mag en dat de weeskinderen bidden zullen voor haar ziel en die van haar man en beide broeders. De opdragt geschiedde aan Andreas Fabri de Vrelandt, Decretorum Doctor en Pastoor, Mr. Johan de Lijmberich Schoolmeester van S. Nicolaaskerk en Berent Ottinghe, Provisoren van het Weeshuis.

Keurnoten : Arendt die Boecop en Johan Wijcbersz.

Bezegeld door Jan van Jttersum, Drost van Jsselmuiden, den Schulte en Morrhe.

No. 57.

1552 April 5. fol. lxxIJ.

Willem Louwe, Schulte in den Blanckenham, verklaart, dat Johan Vos van Baerle aan Johan van Oesten Arentz zal. zoons Arends zoon toegestaan heeft 2 ggl. per jaar uit '/4 ^van het erve, waarop nu Jan Jacobs en Johan Hermen Geers wonen, en waarvan Albert Dijrcksz en Albert Tijmensz erfgen. ook '/4 part, „ter mande ende onuerscheidenquot; toebehoort, gelegen in den Blanckenham en zijnde „dit heele mande ervequot; zuidwaarts binnendijks gelegen naast Albert Jansen, noordwaarts naast Albert Reijners, buitendijks noord- en zuidwaarts naast Grete wed. Herman Jan Peters met haar kinderen.

Keurnoten : Johan ten Belte en Claes Dijricksz.

Be acte is doorgehaald.

Zie verder no. 59.

No. 58.

1542 den naestleeden (sic) Aprilis (29 April.) fol. xiij.

M. Gheerdt Glauwe en Dijrck Gheije Schepenen, verklaren, dat Mathijs Leijendecker en Alijdt diens vrouw,

24

Herman Leijendecker en Kunne diens vrouw aan Mr. Andreas Fabri, Decretorum Doctor en Pastoor, en aan de Provisoren en Kerkmeesters van S. Nicolaaskerk, Mr. Jan Evertsz, Rector en Schoolmeester, Berent Ottinck, Memoriemeester van het H. Kruis, en Geerdt Kluppel, Procurator van de Huiszittende armen, als „veerstandersquot; en ten behoeve van het Z. N. Jezushuis verkocht hebben hun huis en erve in de Nieuwstraat, tusschen het Jezushuis en Thoenijs Metsaler, uitkomende in de Hofstraat, zijnde vrij, behalve 10 voet dijks boven de Poort.

Volgens het opschrift was dit later de eetzaal en keuken.

Vgl. no. 37.

No. 59.

1542 des Saterdages nae Sanct Olepli. (5 Aug?) fol. Lxxiij.

Willem Louwe, Schulte in den BI an eken ham, te Campen te gerichte zittende, waar de Schulte Claes Witte hem de aarde gunde, verklaart, dat Johan van Oesten en Alijdt diens vrouw aan Weijnne van der Straten verkocht hebben om aan het Z. IST. Jezushuis te komen, de 2 ggl. per jaar, vermeld in den getransflxeerden brief (no. 57), met bepaling, dat, zoo het Jezushuis te niet ging, de rente besteed zoude worden, om rogge voor de armen te koopen.

Keurnoten: Luijtgert Scouwe, Soholte te Paesloe, en Luijthen Eenwolts.

De acte is doorgehaald.

No. 60.

1542 Sept. 13. fol. xc v⁰.

Jan Gerrijtsz verkoopt aan Heer Geert Kuijnretorff'/4 vat boter te Veen hu ij sen per jaar (no. 16), dat deze behouden zal met het huis aan het kerkhof van S. Nicolaaskerk, om er zijn vrijen wil mede te doen; Jan keert voorts aan zijn 2 kinderen Dijrck en Herman uit de moederlijke nalatenschap 50 ggl. uit. Heer Geerd bekent, dat Johan het huis waarin hij woont, behouden zal, om

25

daar mede zijn vrijen wil te doen. Actum coram Luijthien van Wijlsen en Jan Scepeler.

Zie verder no. 106.

No. 61.

1542 Dec. 18. fol. xvj v».

Gherit Morrhe verklaart aan de Weeskinderen van het Z. N. Jezushnis schuldig te zijn 25 ggl. uit het testament van Geertgen Jans van Enschede, voor wier zielen de Weeskinderen bidden zullen, te verrenten met 5 oort gouds per jaar.

No. 62.

1543 April 16. fol. lxxv v⁰.

Willem Louwe, Schulte in den Blanckenham, te Campen in het gericht zittende, waar de Scholte Claes Witte hem de aarde gunde, verklaart, dat Alijdt Borchers, wed. van Johan Vos, aan de aime Weeskinderen in het Z. N. Jezushuis, na doode harer dochter Ghese van Wrck, geschonken heeft '/^ van een grof Hamborger vat goede roode meiboter met '/2 schippond kazen erfelijke pacht, door zal. Wolter Berentsz gekocht van Jacob Moen en Katrine diens vrouw (no. 7.)

Keurnoten: Johan Claesz en Pouwels Henricksz.

Zie verder no. 93.

No. 63.

1543 Junij 20. fol. xix v⁰.

Gheerdt van Essen en Tij man van den Veene Schepenen verklaren, dat Mr. Johan Vos „Sanckmeisterquot; en Leffert Sticker, als mombers van Henrick en Romboelt, kinderen van zal. Mr. Rombolt die Vos, verkocht hebben aan Willem Janssen en Stijne diens vrouw 4 van de 8 heerenponden per jaar uit een erve en huis in de Nieuwst raat (vermeld no. 26.)

Vgl. no. 64.

26

No. 64.

1543 Aug. 13. fol. xx.

Eijlart Cromme en Peter van Ëluen Schepenen verklaren, dat A^rictoer Sloetemaecker en Anna zijn vrouw aan Gijsbert Hermanssen, Henrick Hermanssen, Anne en Johanna hunne huisvrouwen, Johanna, onmondige dochter van zal. Johan Hermanssen, bij consent en in bijzijn van Jacob Maler en Andrees Timmerman als mombers, Johannes van Almeloe, Anne zijn vrouw, quot;Willem Claessen, Wendele zijn vrouw — allen erfgenamen van Herman Jansz, verkocht hebben 4 heeren pond per jaar uit hun huis en erve in de Nieuw-straat, tusschen Andrees Timmerman en Jacob Lukener, dat Victoer en Anne van hen gekocht hadden.

Volgens het opschrift hadden de Weezen van die rente slechts 1 Horens gl.; later met nog 1 dito door koop vermeerderd. Volgt een acte, waarbij Willem Claessen zijn deel in bovenstaanden brief overdraagt aan Willem Jansz en Stijne diens vrouw.

Vgl. no. 63.

No. 65.

1544 Febr. 29. pol. xv vo.

Johan van Wrck en Henrick Matthijss Schepenen verklaren, dat Eijlart Cromme en Weijnne van der Straten, als testamenteurs van Cathrine Henricks Evertsz dochter, aan de Provisoren van de Huiszittende armen en de H. Krais-memoriemeesters aan de Zoete Naam Jezus-kinderen „toe vollenstequot; eens vierendeels vat boter geschonken heeft 1 ggl. van de 6 ggl. welke zij belegd had op land van S. Agnieten klooster te Campen, gelegen te O en den, (oost- en zuidwaarts naast Henrick Martens, westwaarts naast de erfgen. van Camperveen en met het noordeinde schietende aan de stads dijk), bij brief van Palmavond 1525 (No. 32).

'27

No. 66.

(15)44 op wonsdacli nae Simonis et Jude der twijer Apostelen. (29 Oct.) fol. lxv v⁰.

Anthonijs Hermssen priester en secretaris van Vol-lenhoe, verklaart, dat Juffer Elisabeth Goijmans wed. van Henrick Parsijn tusschen 2 en 3 jaar geleden overleden, bij testament in zijn bijzijn aan den zoon van haar mans zuster Claes Witte, Schulte te Campen, geschonken heeft 1 oort van een g. R. gl. per jaar uit de were en hof van Jutter Sloet, waaruit Claes reeds 3 oort had.

Vgl. no. 44.

No. 67.

1545 Mei 2. fol. xvj.

Mr. Johan Mathijsz en Erenst van Jssehnuiden Schepenen verklaren, dat Johan van Bommel donatione causa mortis geschonken heeft aan Mr. Johan Limberich Rector, ten behoeve van het Z, N. Jezu^-huis, 2 heeren pond per jaar uit zijn huis, hof en erve (tusschen de school en den Vicaris van S. Cicilien-altaar, en „strec-kende vant kerckhoff doergaende thent opten Burge 1quot;), waaruit eerst 3 heerenpond gingen. De erfgenamen zullen met het twintigvoud die rente mogen lossen.

No. 68.

1545 Mei 20. fol. xx.

Lubbert van Enss en Geerdt van Essen Schepenen verklaren, dab Henrick Remboltz, zoon van zal. Rembolt die Vos, aan Willem Jansz en Stijne diens vrouw verkocht heeft de 4 heeren pond per jaar, welke hij had van de 8 h. p. uit een huis in de Nieuwstraat (vermeld onder no. 26).

No. 69.

1545 Aug. 3. fol. Lviij v⁰.

Henrick Stien, Scholte te Wilsem, te Jsselmuijden zijn

28

stoel bekleedende, waar Jacob Joncker hem de aarde gunde, verklaart, dat Johan Willenisz van Meppel en Rijck Schoemaecker burger van Campen, ook voor zijn vrouw Roeleff, en namens de andere erfgen. van Hille van Delden, krachtens Hille's testament aan de Z. N. Jezus-kinderen te Campen opgedragen hebben 2 ggl. per jaar en aan zal. Henrick van Deldens kinderen 1 ggl. per jaar uit eene visscherij te Wilsem geheeten S tune sant, krachtens opgemaakten moetsoen.

Keurnoten : Albert Roelefls en Laurens Jansen.

Zie verder no, 83.

No. 70.

1545 Nov. 9. FOL. xxi v⁰.

Mr. Geerdt Glauwe en Johan Scepeler Schepenen verklaren, dat Gheert van Ackeren bij testament zijn zoon Lenaert tot erfgenaam benoemd heeft, aan zijn neef Toenijs Roelefsz zijn zwarten gevoerden feibbert en aan Johan en Bruijn, zonen van zal. Hans Krijtsser zijn „grawe mantelequot; gelegateerd heeft; terwijl hij de 5 ggl., welke Thijs van ^Heel hem schuldig was, om Godswil geeft; voorts aan S. Nicolaaskerk 1 gg.; O. L. Vr. memorie 1 ggl.; eindelijk dat hij tot testamenteurs gesteld heeft Gheerdt Hoijer en Henrick Dijl.

Blijkens het opschrift kreeg het Weeshuis uit dit testament van G. van Akeren anders „mitter Wlenquot; genoemd 260 ggl.

Zie verder co. 116.

No. 71.

1546 z. d. FOL. vi v⁰.

Johan Euertsz, Priester en Regent der „Weese schoe-lierenquot; van het Jezushuis verklaart, met consent dei-Provisoren Tij man van der Veene en Egbert ten Busch en der Weezenmeesters Albert van Wijringen en Geerdt Euertsz van Alijdt Huigincks ontvangen te hebben 10 ggl. tot timmering, met bepaling, dat op eiken S. Jacob aan

de arme klerken, die uit het huis gescheiden zijn,

I heeren pond gegeven zal worden.

No. 71*.

1546 Maart 8. fol. vi v⁰.

Albert van Wijririgen, Gheert Buijter en Anthonijs Glauwe, Memorierneesters der H. Kruis-memorie, met Mr. Godschalck, Claes IJgerman en Berent Ottinck als oudsten, bepalen dat het Z. N. Jezus-huis gesteund zal worden met 2 ggl. per jaar tot onderhoud van een vaste dienstmaagd.

No. 72.

1546 Mei 8. fol. Lxij.

Johan Otterbeecke, Schulte van Vollenhoe en Wanne-perveen, te Campen in het gericht zittende, waar hem de Scholte Claes Witte de aarde gunde, verklaart, dat Weime van der Straten en Juffer Geertruidt v. d. S. haar dochter, met Lambert Glauwe als momber, als erfgenamen van haar broeder en oom E ij 1 a r t K r o e m e, krachtens diens testament aan Mr. Johan Euerseu, opperste schoolmeester van S. Nicolaaskerk en Regent der Weezen in het Z. N. Jezus-huis, opgedragen hebben

II ggl. per jaar, (vermeld in no. 31).

Keurnoten ; Johan van der Hoeue en Johan Wijchersen apotheker.

No. 73.

1546 Julij 10. fol. xviij.

Egbert ten Bosch en Luijtgen van Wilsem Schepenen verklaren, dat Mr. Gheert Morrhe en Claes Witte, Schulte te Campen, Mr. Johan Geertsen Priester en Juffer Alette Voerens wed. van Johan Voerens, als executeurs van Johanna die Wilde, aan Mr. Johan Euertsz schoolmeester, ten behoeve van de Zoete Naam Jezus-kinderen, overgegeven hebben de 2 g. R. gl. per jaar uit Fenne Boets huis, vermeld in No. 46).

4

30

No. 74.

1546 Nov. 27. fol. xl Johan Soepeler en Mr. Gerrijdt Morrhe Schepenen verklaren, dat Geerdt Janss Backer en Stijne zijn vrouw aan Peter van Tolzende verkocht hebben 2 heeren pond per jaar uit hun woonerve en huis in den Hagen in de Oldestraat, tusschen zuster Femme Katgens en Jan Cloe-tinck, achter uitkomende in de Meuwstraat, zijnde deze rente door hen „versetquot; voor Fije Zwaentgens vrouw van Tij man Zwaentgens, hetwelk bekend hebben Jan Backer, Rolefl' Backer en Engbert van Hardenberch Ceelenzoon.

In het opaohrift heet liet huis van zal. Gerrijtien Backer andera Lijpoege en de rente gekomen van Jofi'er Pael van Wijlsem.

Zie verder no. 121.

No. 75.

1547 opten lesten Hllegen daca van Paschen. fol. Lxviij.

Egbert Morrhe en Matte Cruesers zijn vrouw verkoopen aan Johan Adams 5 g. R. gl. per jaar uit een mate buiten de B r o e r p o o r t e, oostwaarts zich uitstrekkende tot de stads gracht, westwaarts tot de naaste mate, nu bij Rotger Wilhehnsz in gebruik, ten zuiden naast den Broederwech en het mateken van Cathrina Ripperts, ten noorden naast den Horstwech of Kalverhecken wech.

Zie verder no. 199.

No. 76.

1547 Aug. 19. fol. xxv.

Peter van Eluen de jonge en Lijsbeth zijn vrouw verkoopen aan Mr. Johan Geertsz 5 g. R. gl. per jaar uit hun huis on erve in de Oldestrate, tusschen Herman ter Haer en Jan Gerrijssen, en uitkomende aan de Hofstraat ; benevens uit hunne hofstede daar tegenover van de Hofstraat tot de Nieuwstiaat doorloopende; terwijl zij nog tot onderpand geven 5 ggl. per jaar uit zal.

31

Coert van Jsselmuiden 2 huizen en erven tegenover het stadhuis.

Zie verder no. 12G.

No. 77.

1549 Nov. 20, fol. xiiij vquot;.

Daar heer Mr. Andrees Wissel man bij testament 100 ggl. geschonken heeft tot het des donderdags lezen van een mis in S. Mcolaaskerk op het altaar des H. Sacraments voor het Koor, welke belegd waren op het huis van Evert Jorijss, dat nu gegeven is tot woning des Regents der scholieren in het Z. N. Jezus-huis, en daar Evert om het huis te vrijen aan Jacob Glauwe en Gerrijdt Kreijnck, kerkmeesters van S. Mcolaaskerk, bij consent der Provisoren indertijd, heeft overgegeven den brief van 6 ggl. (no. 38), waarvan de 6e gl. door de kerkmeesters van Evert gekocht was, is 3 Jan. 1544 overeengekomen, dat niemand anders dan de Regent van het Weeshuis de Donderdagsmis doen en de 5 ggl. beuren zal, terwijl de 6e door Mr. Jan Euertz als fundator van het Weeshuis aan de kerkmeesters afgelost, ten bate der weeskinderen zal komen. De Provisoren en kerkmeesters Tijman van den Veene, Egbert ten Busch, Henrik van Wilsem en Gerrijdt Kreijnck geven den rentebrief over.

No. 78.

1550 Mei 21. fol. vij.

Herman Muelert, Schulte te Swolle, verklaart, dat Juffer Geertruidt van der Straiten, wonende te Campen, met Sijmon Peters als momber, 10 ggl. per jaar geschonken heeft, nl. aan S. Michielskerk te Zwolle 2 ggl. en na haren dood aan de arme klerken van Campen, te Zwolle in het arme Fraterhuis wonende 8 ggl.

Keurnoten: Mauritius van Duimen en Egbert Janssz.

Op de keerzijde stond: dat Juffer Geertruidt, bevindende,

dat somtijds meer arme klerken van Campen buiten, dan binnen het Fraterhuis te Zwolle woonden, bepaald heeft, dat de kerkmeesters van S. Miohiel ook onder dezen de 8 ggl. verdeelen zouden en bij voorkeur onder hen, die aanbevelingsbrieven van den Rector van liet Z. N. Jezus-huis hadden. Actum 28 April 1553.

No. 79.

1550 Julij 9. fol. xxx.

Claes Jgerman en Peter van Eluen Schepenen verklaren, dat Anthonijs Henricksz en Daem Willemsz, als gemagtigden van Jan Willemsz, Poorter van Amsterdam, en van Mechtelt Andreis dr. zijn vrouw, aan Johan Willemsz en Alijdt diens vrouw verkocht hebben de 5 g. R gl. per jaar (vermeld in no. 47).

No. 80.

1550 Oct. 2. fol. vii.

Door den gemeenen Raad is besloten, jaarlijks maandag na octavas Pasche als men het huisraad in de wedeme visiteert, ook de school van S. Nicolaaskerk te visiteren „om die selue in esse te holden, mittgenedaer an cleuende is, als twesen huis mitten huisraede.quot;

No. 81.

1551 Maart 9. fol. xxxv.

Ernst van Jsselmuiden en Herman Kruse Schepenen verklaren, dat Carole Wernersz en Janneken zijn vrouw aan Mr. Andreas Fabri van Vrelant, Doctor en Pastoor van Campen, verkocht hebben 4 ggl. per jaar uit hun huis en erve, dat zij van hem gekocht hadden, in de Oldestrate, genaamd den Witten Wint, tusschen Rolof van Diepholt en Rotger Willems, achter uitkomende aan de IJsselmuur.

Volgens het opschrift behoorde dit huis den Witten h o n d t later aan Ghaerle Brouwer en werd de rente aan het Weeshuis geschonken door Claes Witten, Schulte van Campen.

Zie verder no. 151.

33

No. 82.

1551 Aug. 7. fok. ciij v⁰.

Johan Jacobsz, Schulte op Ens, te Campen te gerichte zittende, waar de Öchulte Claes Witte hern de aarde gunde, verklaart, dat Juffur Stijne Wijnters na haren dood de 5 ggl. per jaar, gaande uit Peter Gerrijssens land op Ens (no 49), opgedragen heeft aan die personen welke haar testament zullen aanwijzen.

Keurnoten: ïïenrick van Wijlsem en Herman Brouwer.

Zie verder no. 145.

No. 83.

1551 Nov. 3. fol. Lix.

Sweer Hilbrinck, Schulte te Wijlsem, verklaart, dat Hermen Koepsen en Femme Henrik van Deldens dochter, zijn vrouw, aan Florijs Backer en Willem Twent verkocht hebben 1 ggl. per jaar, welken zij hadden uit een visscherij te Wilsem geheeten Stoeuesant (No. 69).

Keurnoten: Lubbert Jansz en Henrick Borcbgertsz,

No. 83.

1552 Mei 7. fol. xciiij v⁰.

Johan van Tongeren, Scholte te Steijnwijch, en Luijt-gen Rijckmans met Pauwel Jacobsz Burgemeester, keurnoten van den Scholte, verklaren, dat Johan Claesz, te Paesloe, met Fenne zijn vrouw en Arendt Jacobs met Egbert zijn vrouw aan Willem van der Scheer en Thoenijs van Trijer, als Weesmeesters van het Z. N. Jezushuis te Campen, verkocht hebben 16 ggl. per jaar uit hun 12 ossen weiden in het Scholtampt S te en-wij ck, tusschen ten oosten Grete, wed. Henrick Lamberts, ten westen Claes üubbeltsz en zich uitstrekkende van de Olde Ae tot de Nije Ae; voorts uit hun huis en stede binnen Steen wij ck, ten oosten naast Johan Proestinck, ten westen naast de Markt, zich uitstrekkende van de straat ten noorden, tot aan het oude

34

Raadhuis ten zuiden; en nog uit hun hof bij de stad, ten oosten naast Jonge Jan Schoemaecker, ten zuiden en westen naast het Gasthuis.

De akte is doorgehaald als afgelost.

No. 85.

1552 S. Johannes auent toe midtsoemer. (23 Junij.) FOL. LV Vquot;.

Johan Brandt en Henrick Hermensz, Burgemeesteren in Genemuiden, verklaren, dat Lambert Brouwer en Cathrine zijn vrouw aan Rutger AVillemsz, Burger in Campen, en Geertken diens vrouw verkocht hebben 5 heerenpond per jaar uit zijn huis en ganscha „gewerenquot; binnen Genemuiden, waarnaast ten zuiden olde Claes Jansz waterstage, ten noorden Marten Han-licksoans waterstage en „streckande ter haluer straten bes in dia Dracht.quot;

De acte is doorgehaald.

Zie verder no. 115.

No. 86.

1552 Nov. 7. FOL. xxi v⁰.

Johan van Menslagen an Harman Borcherssz Schepenen verklaren, dat Hemick Borchertsz glazemaker en Anna zijn vrouw aan Peter Vrese an Gre'te zijn vrouw verkocht hebben de T'/j hearenpond per jaar, welke Ernst Cruasa had uit zijn 1V₂ vierendeel uit het hoekhuis in de Oldestrate, genaamd den Pelikaan, tusschen de Schepensteeg en Mr. Jacob Barbier, uitkomende op de Warmoesmarckt, zijnde de aarsta rente na 8 hearenpond, aan Harman en Anna toebedeeld bij moatzoen tusschen hem an zal. Claas Kruassen arfgen-(Claes en Ernst Cruese gebroeders) 28 Sept. 1552.

In het opschrift heet het huis „den pellicaen onder die clocke nu toebehorende Mr. Jan Hofi' van z. Grete Roberts.'

Zie verder no. 103.

No. 87.

1554 April 18. fol. Lxxix.

Frans die Vos, Schulte in den Blanckenham, ver-

35

klaart, dat Johan Dijrcksz met G-rete Claes Gerrijts dochter zijn vrouw aan Claes Dubbeltsz, burger te Garapen en Stijne Coens zijn vrouw verkocht hebben 18 ggl. perjaar uit % van een stuk land geheeten het Eerdelant, groot 6 dagmaat, waarnaast ten zuiden Peter van Remmels c.s., ten noorden Claes Stickers erfgen., ten oosten Jan Coeps erfgen., ten westen de dijk; voorts uit % van een kamp lands, geheeten het Groote Aerdelant, omtrent 9 dagmaat lands, ten zuiden Jan Claes Cleis, ten noorden Peter Jan Remmels, ten oosten Jan Coeps erfgen., ten westen de dijk; benevens uit '/4 van een kamp lands van 12 dagmaat, ten zuiden Jan Claesz Lubben e. a. ten noorden Jan Claesz Cleis, ten oosten Peter Jan Remmels, ten westen de dijk; blijkt dit onderpand onvoldoende, zoo stellen Katrina Johans moeder, met Claes Kistemaecker als momber, Dirck Brouwer en Johan zelf met hun vrouwen, tot onderpand ³/4 ^{van een} kamp lands in Jacob Hollanders sate, groot 8 dagmaat.

Keurnoten: Gerrijt Dubbelts en Jan Claesz Cleis.

Zie verder no. 122.

No. 88.

1554 Mei 15. fol. lxxxüJ vu.

Dezelfde verklaart, dat Griete Tijmanssoen, met haren echten zoon Johan T. als momber, aan Peter Tijmans-soen en Aleijdt zijn vrouw verkocht hebben de 4V₂ ggl. per jaar (vermeld in no. 36), overeenkomstig een gerichtsschijn door Johan Janssen, Schulte op Ens, 6 Mei jl. opgemaakt; voorts, dat Peter en Aleijdt, deze met Peter als momber, dien zij gesteld had voor Anna Unissen, Secretaris in Lemster vijff gaen in Karste-pieren Grietenie, aan Zwaene Peter van Wijringens wed. genoemde rente weder verkocht hebben.

Keurnoten : Peter Dircxsoen en Claes Johan Hellijok.

Zie verder no. 155.

36

No. 89.

1554 Junij 30. fol. cxxiij v⁰.

Acte, waarbij liet Z. N. Jezushuis „een gemeen w e e s e h u i squot; geworden is.

Bijlage C.

No. 90.

1554 Aug. 7. fol. viii yo.

Aanteekening dat op dien dag stierf Mr. Johan E n e r t s z van L ij m b e r c h, vicaris van S. Simon en Jndas-altaar in S. Nicolaaskerk en lange jaren Rector der school aldaar, die niet zonder groote moeite van zijn eigen goed begonnen is bet Jezushuis te stichten en bij testament vele goederen daaraan verm aakt heeft, welke door de weesmeesters Antoenijs G lauwe en Geert Eaerts in ontvangst genomen zijn.

Volgens uittreksels uit zijn testament van 21 Junij 1549.

Evert Jorijssen zijn vader en hij hadden vroeger de „beterschap van hun beider huis en hof in de Nieuwstraat naast het Z. N. Jezushuis bij testament geschonken tot woning der Regenten ; hij geeft nu die panden vrij van alle „opsprake.quot; Voorts eenig gespecificeerd huisraad, waaronder 2 kaarten, de eene peregrinatio diui Pauli, de andere Europa.

No 91.

1554 Aug. 20. fol. XLiiij*

Gheert Chrachtz en Mr. Godtschalck ten Jndijck Schepenen verklaren, dat Heer Gerraedt (sic) van den Veene, Domheer te Utrecht, met Henrick die Wolffs als momber, Bertolt Sloet, als man en momber van Juffer Lijsbeth van den Veene, Ludolph van den Veene en Juffer Lubbe van den Veene, te zamen instaande voor hun afwezige mede-erfgenamen, voorts Bertolt Sloet, Claes Witte Schulte en Heer Henrick van Heerde, als uitvoerders van het testament van Tij man v. d. Veene, vader dier erfgenamen, krachtens genoemd testament aan de schamele Weezen in

37

het Weeshuis opgedragen hebben de 13 olde vleem-schen, welke Tijman had uit Lamme van Loeuens hof achter den hof van Bronneper convent op den Oert.

De hof behoorde volgens het opschrift aan Peter Corue-maecker.

No. 92.

1554 S. M:chielsdach (29 Sept.) fol. x v⁰.

Heer Henrick van Heer de aanvaardt den post van Kegent van het Z. N. Jezus-huis en neemt het door zijn voorganger geschonken huisraad over.

Gevolgd door aanteekeningen van later geschonken zaken. Vgl. Versl. en Med. VII. 67.

No. 93.

1555 Maart 9. fol. Lxxviij.

Frans die Vos, Schulte in den Blanckenham, te gerichte zittende te Campen, waar hem de Schulte Claes Witte de aarde gunde, verklaart, dat de wed. Alijdt Borchers, met Hendrik Claessen als momber, na doode van haar en haar dochter Jufter G-hesa van AVrck, die met haren momber Henrick Ciaessens dit bekrachtigde, bij testament aan Henrick van Cleue en Jonge Reijner, als Weesmeesters van het Z. N. Jezushuis, geschonken heeft '/a schippond kaas per jaar uit een „sate landsquot; in den Blanckenham, door Wolter Berentsz eertijds gekocht van Jacob Moen en Kathrine diens vrouw op S. Petersavond 1450 (no. 7.)

Keurnoten : Johan Vos en Johan Hebell.

Vlg. no. 62.

No. 94.

1555 April 26. fol. c.

Roeleff van Wterwijck, Schulte op Steenwijkerwolt en te Scherwolde, en Johan Claesz, Schulte tePaesloe, te gerichte zittende te Paesloe, verklaren, dat Kathrina,

38

wed. van Johan Willem.sz, met Johan Petersz als momber, Johan Petersz voor zich zelf en Kunne zijn vrouw aan Antoenijs Glauwe, Berendt Ottinck en Geerdt Euertsz, Weesmeesters te Kampen, verkocht hebben 6 ggl. per jaar uit '/a ^ei'^ve lands te Paezeloe, ten oosten naast Andries Jacopsz, ten westen naast Cleijs Holtmans, en zich uitstrekkende van den Weerwall tot aan den Tije, van welk erve Vio onbelast blijft; voorts uit 9 roeden lands te Scherwolde, ten oosten naast Jan Jacobsz, ten westen naast Jan Claesz erfgen., waarvan 3 kindsdeelen onbelast blijven.

Keurnoten : Andries Jacobsz en Geerdt Goijckens.

De brief is doorgehaald, als afgelost.

No, ü5.

1555 Julij 29. vol. xxxvij.

Herman Kruse en Mr. Gaspar Schepelar Schepenen verklaren, dat Geert Bolscher en Bele zijn vrouw aan Jacob Geertssen Spaerleer en Stijne diens vrouw verkocht hebben 3 heerenpond per jaar uit hun huis en erve boven de poort, tusschen Jan Willemssen en Gerrijdt Kaerman, achter uitkomende aan Heijlenstege.

Zie verder no. 158.

No. 96.

1555 Aug. 22. FOL. cxxij v⁰.

Mr. Gaspar Scepelar en Herman ter Berchorst, in plaats van zal. Herman Kruijsse, Schepenen, verklaren, dat Jufter Betthe van Jnghen, vrouw van Mr. Godt-schalck ten Jndick, bij donatio inter vivos aan het Z. N. Jezushuis onderscheiden jaarrenten geschonken heeft.

Bijlage D.

No. 97.

1555 Nov. 13. roL xxi.

Peter van Eluen en Herman ter Berchorst Schepenen verklaren, dat Stijne Willemsz, wed. van Willem Jansz,

39

met Lange Jan als momber, bij donatio causa mortis aan de Jezus-kinderen geschonken heeft 4 heerenpond en Va Horens gl., welke zij had uit zal. Victoer Slote-maeckers huis in de Nieuw straat, blijkens Schepenbrief (no. 64) aan de Weezemeesters Geerdt Euertsz en Berent Ottinck overgegeven.

No. 97*.

1555 Nov. 13. FOL. xxi.

Dezelfden verklaren, dat Sijmon Willemsz en Geertjen zijn vrouw, Jan Henricksz en Nelle zijn vrouw aan Geerdt Euertsz als Weezemeester verkocht hebben 4 heerenpond en V, Horens gl per jaar, welke zij hadden uit voornoemd huis.

No. 98.

1556 Jan. 30. fol. xxix.

Burgem¹'™, Schepenen en Raad verkoopen, met volkomen concent, authoriteit en speciaal bevel van de beide Gezw. Gemeenten groot en klein, aan Chaerle Schenck Vrijheer te Tautenburch, Heer te Wedde, Westerwoldin-gerland en Bellinckwolt enz. 13 ggl. en 3 oort gouds per jaar uit alle stads domeinen, accljsen, tollen, landerijen, visscherijen enz. tot volle betaling van 4 groote stukken metalen geschut, door de stad van hem gekocht.

Doorgehaald als in 1565 afgelost.

Op de keerzijde stond, dat deze rentebrief 9 Oct. 1562 door de Procnirators van het Weeshuis van Schenck gekocht was en blijkens het opschrift was dit geschied met de penningen, die zal. Hans Knokert, neef van Berent Ottinck, aan de Weezen schonk.

No. 99.

1556 Febr. 10. fol. xxx v⁰.

Mr. Godtschalck ten Indick en Willem van der Schere Schepenen verklaren, dat Johannes Coertssen en Grete zijn vrouw, ook instaande voor hun te Rhijge wonenden

40

zwager Herman Valck, aan Johan Willemsz en Jutte diens vrouw verkocht hebben 1 heerenpond per jaar uit een erve en huis in de Nieuw straat, tusschen Geerdt Janssen en Herman Brouwer, met een doorgang en een huisje uitkomende aan de Zijlsteeg.

Zie verder no. 132.

No. 100.

1556 Maart 5. foi. cxxv.

Bepalingen door den Raad gemaakt aangaande erfenissen vervallen aan kinderen in het Weeshuis, het leeren van een ambacht, het collecteren in de kerken, enz.

No. 101.

1556 Maart 24. fol. xxxviij v.

Claes Jgerman en Claes Kruse Schepenen verklaren, dat Geerdt Sticker en Stijne zijn vrouw aan Jonge Reijner, Weesmeester van het Weeshuis, verkocht hebben 1 heeren pond per jaar uit een huis en erve in den Haghen in de Oldestrate, tusschen zal. Bruesken van Steenberghen en Geerdt Seemsmaeckers erfgen. (vermeld no. 14.)

No. 102.

1556 Junij 23. fol. xxü v⁰.

Henrick Dwolffs en Loedewich Voerne Schepenen verklaren, dat Bathe van den Granen, met Claes Witten en Lefter Sticker als mombers, tot zaligheid harer ziel, aan de Weeskinderen in het Jezus-huis geschonken heeft '/a huis en erve, loopende van de Oldestrate tot aan den IJsselmuur, tusschen Johan Dwolffs en Femme van Zwolle, gelijk zij dat georven had van hare moei Jutte Borchertsz, vrouw van Geerdt Borchertzens.

Blijkens het opschrift woonde in dit huis Jochim Geersz Kremer.

41

No. 103.

1556 penultima Julij (30 Julijj. fol. xxij.

Herman ter Berchorst en Jorgen van Haersolte Schepenen verklaren, dat Peter Albertsz Vriese, krachtens uitersten wil zijner vrouw Grete Roberts, aan Egbert ten Busch en Herman Cruese, als Provisoren, en Jonge E,eijner als Procurator van de Weeskinderen, overgedragen heeft den brief van 7V₂ heerenpond uit den Pel i ka en (no. 86), waarvan aan de Huisarmen 30 st. Brab. per jaar toekomt.

No. 104.

1556 Oct. 20. fol. Lxxxvj v⁰.

Mr. Ja spar Scepeler en Peter van Eluen Schepenen verklaren dat Lubbert Martensen en Swane zijn vrouw aan Jacob Spaerleer en Stijne diens vrouw verkocht hebben 4 heerenpond per jaar uit hun huis en erve op den Vloed dijk, tusschen Herman Kruijse en Engbert Messemaecker, en met een huisje daarachter gelegen uitkomende aan de Groenestraat.

Zie verder no. 164.

No. 105.

1556 Nov. 13. fol. xxiij.

Peter van Eluen en Mr. Jasper Scepeler Schepenen verklaren, dat Willem Hoeijer, met Evert Valkener als haar momber, aan Egbert ten Busch en Herman Kruese, als Provisoren en Jonge Reijner als Procurator van de Weeskinderen, geschonken heeft een erve en huis op den Vloed ijk bij Kalverheckenbrugge, tusschen den gemeenen weg en zal. Dijrck Muntgens dochter, met den hof uitkomende aan Gijsbert Willemsz erve.

No. 106.

1556 Dec. 4. fol. xc v⁰.

Mr. Geerdt Glauwe Priester en Mr. Herman Glauwe,

42

testamenteurs van Heer Geerdt KuijnretorÖ', dragen aan de weeskinderen in het Z. N. Jezushuis % vat boter per jaar op, dat Heer Geerdt had te Veenhuijssen, blijkens rentebrief (no. 60) overgegeven aan Jonge Reijner en Heer Hendek van Heerde, Procurators der Weezen.

Onderteekend door Mr. Geerdt en (daar Herman „doer crencten haluenquot; niet schrijven kon) door zijn broeder Lambert Gl.

No. 107.

1557 Maart 22. fol. lxxx v⁰.

Johan van Randen, Scholte te Blanckhenham, te Vollenhoe te gerichte zittende, waar hem de Schulte Peter van Coesuelt de aarde gunde, verklaart, dat Roleff, Herman en Ernst van den Cloester gebroeders, ook cave-rende voor hun huisvrouwen, aan Henrick Janssen en Anna diens vrouw verkocht hebben 6 ggl. per jaar uit % sate lands, daar nu Dijrck Keil op woont, in het kerspel en gericht van Blanckenharn, bezuiden de kerk, strekkende met het oosteinde aan de Dwarsgrafte, westwaarts aan den Zeedijk, zuidwaarts naast heer Johan Zuerbeecke en Jufter van Echten, noordwaarts naast Dijrck Keil.

Keurnoten: Jolian van (oningevuld) en Bertolt Brant van Oldenzeel.

Blijkens het opschrift is de rente door Juffer Mette van Voerst bij testament aan de weeskinderen geschonken, „toe vollenste toe studieren in een loeflijeke ende approbeerde vniuersiteit ende nergents anders toe gekiett toe worden.quot;

No. 108.

1557 Maart 27. fol. Lxxxvj.

Erenst van Jsselmuiden en Lambert Glauwe Schepenen verklaren, dat Beeltgen wed. Jan Veens, met Geerdt Jans haren zoon als momber, aan Jan Jans dochter verkocht heeft 10 heerenpond per jaar uit haar huis en erve in de 01 des tra te, tusschen Dijrick Budde en S. Geertruiden-

43

steeg, met een hof achter uitkomende aan de Nijestrate.

Zie verder no. 119.

No. 109.

1557 Aug. 18. fol. xxiij.

Geerdt van Essen en Claes Kruese Schepenen verklaren, dat Heer Hendek van Heerde Priester, Egbert ten Busch Kaadsvriend, en Geerdt Kreijnck, als testa-menteurs van Heer Peter Dijresoen, aan de weeskinderen hebben opgedragen V» huis en erve op den B u r g e 1, tusschen Morrhensteeg en het huis in die Mane, achter uitkomende aan een erve van S. Geertruiden-gasthuis.

Op den zelfden dag droegen de Weesmeesters uit dit huis 2 pond per jaar op aan Wendele, wed. van Arendt Vleijsch, waarvoor zij echter geen geld ontvingen.

No. 110.

1557 Dec. 7. pol. xxiij vquot;.

Claes Jgerman en Geerdt Chrachtz Schepenen verklaren, dat Henrick ter Laer en Henrick van Cleue, als mombers van Quijrijn wed. van Mr. Johan van den Graue, Mr. Antonijs van Trijer, als gemagtigde van Anthonijs v. d. Graue thans uitlandig, Berent Ottinck en Geerdt Hoijer, als mombers over Neeltken, Caerle, Herman, Lijzabeth, Geertruijdt, Marrijken en Greete, onmondige kinderen van Johan en Quijrijn, aan Juffer Bathe v. d. Graue verkocht hebben 6 heerenpond per jaar uit een erve en huis in de Oldest rate, tusschen Mr. Anthonijs van Trijer en zal. Mr. Martin Nieucamer, achter uitkomende aan de Nieuwe Muur.

Blijkens het opschrift behoorde het huis later aan Bertolt van Wijlsem. Doorgehaald als afgelost.

Zie verder no. 111.

No. 111.

1557 Dec. 29. fol. xxiij v⁰.

Gerrijt Crachtzen en Glaes Jgerman Schepenen ver-

44

klaren, dat Henrick Hudde, als gemachtigde van Juffer Bate van den Graue, blijkens volmagt met het zegel van Eemden, aan Mr. Anthonijs van Trijer, als Weeze-meester, verkocht heeft de 6 heerenpond per jaar uit een huis in de Oldest rate tusschen Mr. Anthonijs en de erfgen. van Marten Nicamer (no. 110).

No. 112.

1558 Jan. 20. fol. xxxix v⁰.

Egbert ten Busch en Bertolt van Wijlsum Schepenen verklaren, dat Wilhem Hoijer wed. van Lubbert Speek met Geerdt Hoijer als momber, aan Anthonijs van Trijer, Procurator der Weeskinderen, verkocht heeft de 2 heerenpond per jaar, welke zij had uit een huis in den Hagen in de Nieuwestraat (vermeld no. 35.)

No. 113.

1558 z. d. fol. x v⁰.

„Die Ersame Raedt van Campen, als sundeilinge veerstanders ende Patronen des Weesenhuijsesquot; geeft vergunning tot het aanbrengen van aanzienlijke wijziging in de gebouwen, breedvoerig omschreven.

No. 114.

1558 Febr. 17. fol. lxIx.

Arendt Mulert, Richter te Hasselt, verklaart, dat lioleff. Herman en Ernst van den Cloester gebroeders aan Henrick Jansz Cremer, wonende te Campen, en Anna diens vrouw verkocht hebben 12 ggl. pei jaai uit Cloesters ossen weide, welke Jan Moermans nu gebruikt, en den „wterdijckquot; daartoe behoorende, gelegen

tusschen de Auerstede en Baeile.

Keurnoten: Johan ter Beecke en Jan Goessens.

Blijkens bet opschrift schonken de testamenteurs van Juffer Mette van Voerst deze rente „tot een scamel Weese-kijndt toe vollenste toe studieren in een loeflicke ende approbierde Vniuersiteit en nergents anders toe gekiert toe worden.quot; De acte is doorgebaald.

45

No. 115.

1558 Oct. 8. pol. lv v⁰.

Rotger Willemsz geeft aan de Weeskinderen te Campen een rentebrief van 5 pond per jaar gelegen te Gelmui den, vermeld in no. 85.

De brief is doorgehaald.

No. 116.

1559 Oct. 12. fol. Liiij.

Tijman de Goijer, Schulte te Zwolle en van Maste-broeck, verklaart, dat Katherina van Bolten, Johan van Boltens wed. met Arent toe Boecop ais momber, Peter van Eiuen en Henrick van Cleue, als mombers der kinderen van Johan en Katherine, aan Geerdt Euertsz als Weesmeester, verkocht hebben 6 ggl. per jaar uit 3 morgen lands in Mastebroeck in Voerster stege, tusschen land van de heeren van Bleeheem (sic) en land der erfgen. van den Drost van Werckeren, loopende van den weg tot aan het land van het H. Geest te Deventer.

Kenrnoten; Lodewicli Voerne en Johan toe Bocop.

Volgens liet opschrift kwam de rente van zal. Geerdt van Ackeren „anders mitter Wlen.quot;

Vgl. no. 70.

No. 117.

15G0 Febr. 5. fol. cxxv v⁰.

S. en R. staan aan de Weezen toe eens per jaar een bede en ommegang te doen.

No. 118.

1560 Mei 2. fol. cxxv v⁰.

Daar de Weezen eng behuisd zijn en dus kinderen met besmettelijke ziekte niet behoorlijk verpleegd kunnen worden, staat de Raad eene Kamer op den olden Belt voor dat doel af.

46

No. 119.

1560 Julij 6. fol. Lxxxvj.

Sijmon Glauwe en Claes Kruse Schepenen verklaren, dat Johan Snoeck en Janneken zijn vrouw aan Anna Henricksz verkocht hebben 10 heeren pond per jaar nit Beeltgen A^renen huis in de 01 de staat, vermeld in den transfix (no. 108).

Zie verder no. 165.

No. 120.

1560 Julij 18. fol. xLvi* v⁰.

Claes Witten, Schulte te Campen en op Camperveen, verklaart, dat Johan Cruse, krachtens testament van zijn zoon Harmen Cruse, aan Jonge Reijner en Johan Teeussen als Weesmeesters, opgedragen heeft 18'A ggl. per jaar uit % van een erve op Cam per veen, bewoond door Jacob Sluemer, en waarvan V₄ behoort aan Juffer Mette van Wijlsem, wed. van Henrick van Wil-sem c. s.; voorts uit Va van het boven het vorige gelegen erve, waarvan Juffer Mette ook V, heeft, beide erven ten zuiden naast Henrick Egbertsz c. s., ten noorden naast Jan Jelijsz en van den LTsseldijk loo-pende tot aan de Geldersche gracht.

Keurnoten: Claes Cruse en Caerle Knoppert.

Op den kant staat: dat 19 Nov. 1609 Engbert CIuss Provisor en Helmich. Dewe als Weesmeester den afkoop van de halve rente toegestaan hebben aan Johan van der Camp en Henrica van Pandt (?) wed. Halewech (?) De kantteekening is niet geheel leesbaar.

No. 121.

1561 Jan. 20. fol. xl.

Mr, Gaspar Scepeler en Mr. Conraet van der Vechte Schepenen verklaren, dat Peter van Tolzende erkend heeft schuldig te zijn aan het erfhuis van Niese van Wijlsem, wed. van zijn oom Bertolt van Wijlsem, V, van 5'/2 heerenpond per jaar, herkomende uit een

47

maagscheid door zijn moeder gemaakt; en daar nu deze rente om Godswil aan het Z. N. Jezus-huis geschonken was, geeft hij tot vestiging er van den rentebrief, (vermeld no. 74.)

No. 122.

1561 Febr. 7. fol. lxxx.

Borchart Guedenhoegen, Schulte in den Blancken-h a m, te Vollenhoe te gerichte zittende, waar de Schulte Johan Otterbeke hem de aarde gunde, verklaart, dat Claes van Gist en Aelt Droechscheerer, gemagtigden van Geert Nijbers en Alijdt diens vrouw, eene jaarrente van 18 ggl. (no. 87) Alijdt toegevallen uit de nalatenschap haars vaders Claes Dubbeltz bij maagscheid van 25 Febr. 1555, verkocht hebben aan Jan Teeuss als „prouisoer ende veerstanderquot; van het Weeshuis.

Keurnoten: Herman Schouwe en Peter Alberts.

No. 128.

1561 Febr. 20. fol. cxxvj.

S. en R. vergunnen den Weezen in elk Broek der stad 2 koe ij en te weiden.

No. 124.

1561 Febr. 21. fol. xcv v⁰.

Geerdt Luijtgensz, Scholte te Paesloe, Steenwijker-wolt en Scherwolde, te Steenwijk te gerichte zittende, waar de Schulte Johan van Tongeren hem de aarde gunde, verklaart, dat Rijckman Woltfz aan Hendrick Dubbeltsz en Evert van den Veene, als Weesmeesters van het Z. N. Jezushuis, verkocht heeft 19 ggl. per jaar uit een erve en goed met huis, timmer en land op S t e e n w ij k e r w o 11, geheeten Hemmeringe, ten oosten naast Lubbert van Ens erfgen., ten zuiden naast Johan Jacobs erfgen. en Herman ten Holten erfgen. en zich uitstrekkende van Ronne tot aan de Vreessche weer.

Keurnoten: Johan van Tongeren en Cornells Tijmensz.

Doorgehaald, als in (15)63 afgelost.

48

No. 125.

1561 Julij 14. FOL. xxvj.

Herman ter Berchorst en Eutger Hudde Schepenen verklaren, dat Henrick de Wolffs Heer van Poteghem en Juffer Franchese van Jansse gezegd van Mastaing zijn vrouw, bij donatio inter vivos, aan de Weezen binnen Campen geschonken hebben een hof buiten de Veenepoort, tusschen Juffer Lubbe van Endouens hof en des Pastoors hof en loopende van de stadsgracht tot aan den hof van Glauwens erfgen.

No. 125*.

1561 Julij 14. FOL. xxvj.

Dezelfde Schepenen verklaren, dat Jufter Lubbe van Endouen, met Claes van Wrck als momber, bij donatio inter vivos aan de Weezen te Campen geschonken heeft haren hof boven deYeenepoort, tusschen de hoven van H. de Wolffs en van het H. Kruis.

No. 126.

Z. j. en d. FOL. xxiiij v⁰.

Extract uit het testament van Mr. Johan Geersz Priester. Hij schenkt o. a. aan het Weeshuis V„ R. ggl. van de 3 oude schilden per jaar, welke hij kocht van Juffer Geertruijdt van der Straten, uit een hoeve onder de klokke in de Oldest raat, en schenkt nog 50 ggl. aan de Choralen en Weeskinderen.

No. 127.

1561 Oct. 11. FOL. xxv. v⁰.

Johan van Haersolte en Otto Tengnagel Schepenen verklaren, dat Mr. Gaspar Scepeler, Peter van Tolzende en Heer Henrick van Heerde, als testamenteurs van zal. Mr. Jan Geertssoen, tot voldoening aan diens testament, aan Jonge Reijner, Procurator en Voorstander van de Wees-

49

kinderen in net Z. N. Jezushnis, opgedragen heeft 5 heerenpond per jaar uit zal. Petrus van Eluens huis in de Oldestraat (No. 76).

No. 128.

1561 Dec. 16. fol. xxvij v⁰.

Hendek de AVolffe en Peter van Tolzende Schepenen verklaren, dat Jasper ter Laer en Alijdt zijn vrouw aan Egbert Loese en Jan Casse, als kerkmeesters van S. Geertruiden-gasthuis, verkocht hebben 6 heerenpond per jaar uit hun huis en erve op den Bur gel van 2 erven breed, tusschen Jasper Breda en de gemeene steeg, en achter uitkomende in de Hofstraat.

Op de keerzijde stond, dat 7 Jan. 1562 Johan Casse zicli borg stelde voor de goede betaling dezer rente.

Zie verder no. 131.

No. 129.

1562 Jan. 29. fol. xxvij v⁰.

Lodewich Voerne en Juffer Betthe to Bocop zijn vrouw, Johan to Bocop en Jufter Johanna A'oereiis zijne vrouw geven bij donatio inter vivos aan de Weezekinderen in het Z. N. Jezushnis V₄ van een huis en erve op den B u r g e 1, op den hoek van Morrhensteeg, naast de Halve Mane, achter uitkomende aan S. Geertruiden erve, van welk huis de AVeezen reeds de helft bezaten (no. 109) en waarvan het laatste ¹/₄ blijft behooren aan de wed. van Johan Voeren met haar kinderen.

No. 130.

1562 April 2. fol. Lxiij.

Johan Otterbeecke, Schulte te Vollenhoe en Wanneper-veen, te gerichte zittende te Campen, waar hem de Schulte Claes Witte de aarde gunde, verklaart, dat Johan van AVterwijck en Juffer Anna van Zuerbeke zijn vrouw aan Henrick Dubbeltsen, Procurator van do Weeskinderen in

50

het Z. N. Jezushuis, verkocht hebben 6 ggl. per jaar uit een stuk lands op het land van Vollenho genaamd S. Nicolaas slach in Leeuwet weide, ten noorden naast land van het Convent van S. Janscamp, ten zuiden naast land van het Convent van het Swartenwater, strekkende met het oostende in den Versloet, met het westeinde aan den Esch.

Keurnoten : Wolter die Wolffs van Westenrode en Ber-tolt van Wiilsum.

De acte is doorgehaald als afgelost.

No. 131.

1562 Junij 8. fol. xxviij v⁰.

Claes Kruise en Henrick Kistemaker Schepenen verklaren, dat Jan Kasse en Egbert Loese, als kerkmeesters van S. Geortiuiden-gasthuis, met consent der Provisoren Lodewich Voerne en Arendt Brandt, aan Henrick Dubbelssoen, als Procurator der Weeskinderen, verkocht heeft de 6 heerenpond per jaar uit een huis op den Bur gel (vermeld No. 128).

No. 132.

1562 Nov. 20. fol. xxxi.

Arendt Brandt en Lodewich Voerne Schepenen verklaren, dat Jan AVillemsz en Jutte zijn vrouw bij donatio inter vivos aan de Weezen geschonken hebben 11 heerenpond per jaar, welke zij hadden uit een huis en erve in de Nieuw straat, tusschen Geerdt Vreeshen en Herman Brouwer, met een doorgang en een huisje uitkomende in de Zijlsteeg (vermeld No. 99.)

No. 133.

1562 Santé Barbaren dach (4 Dec) fol. Lvj v⁰.

Johan Bouwer, Schulte te Genemuiden, in der Asschet en te Weetersteen, verklaart, dat Aelt Droechscheer, burger te Carapen, en gemagtigde van Juöer Mette van

51

Voerst, 1 emmer goede pachtboter per jaar bij donatio inter vivos geschonken heeft aan Henrick Dubbeltsz als procurator van het Z. K. Jezushnis, uit een stuk land in de Oester ra a te genaamd Buiten weges land, waarnaast ten oosten Johan Smidt, ten westen Buck Dijrcksz, met het eene einde strekkende aan den kleinen dijk, (vermeld no. 2.)

Keurnoten : Eoleff Buiter en Geerdt Leew.

No. 134.

1563 Jan. 15. fol. xxxi.

Claes Jgerman en Peter van Tolzende Schepenen verklaren, dat Kerstken Geertsz en Geertgen zijn vrouw aan Henrick Dubbeltzen, als „veerstanderquot; van de Weezen, verkocht hebben 4 heerenpond per jaar uit hun huis en erve boven de Veenepoort, tusschen Albert Backer en Geert Janssen Caerman, achter uitkomende aan Alb. Backers erve.

Vlg. no. 95; zie verder no. 158.

No. 135.

1563 Maart 10. fol. xxxi v⁰.

Peter van Tolzende en Claes Jgerman Schepenen verklaren, dat Gijsbert Hoijer en Ida zijn vrouw aan Geerdt Euertz als „veerstanderquot; der Weezen, verkocht hebben 4Va ggl. per jaar uit hun huis en erve in de Oldest r a t e, tusschen Rolef Jacobzen en Geerdt Budde schoemaker, uitkomende in de Hofstraat.

No. 136.

1563 Maart 19. fol. xxxij v».

Gerrijth Chrachtzen en Gonraedt van der Vecht Schepenen verklaren, dat Johan van Goesvelt, Alijdt zijn vrouw, Thijs van Oldenzeel en Vrsula zijn vrouw aan heer Dij rek van Nimwegen verkocht hebben de 5 huizen en erven, welke aan zal. Johan Berentsen en Toenijsken

52

echtel. behoord hebben, in de Geerdt van der Ae-straat, op den hoek van de Hofstraat, naast Jacob Schroer en „streckende dwars ant Weesenhuisquot;.

Op de keerzijde stond : dat Dijrck, met Claes van Wrok als momber, verklaard heeft, die kuizen gekoekt te kebben voor de Weezen. 24 Jan. 1564.

No. 137.

1563 Junij 4. fol. xcvj vo.

Gheert Luijtgens, Schulte te Steenwijkerwolt, Paesloe en Scheerwolde, verklaart, dat jonge Geerdt Hiddinck, ook namens zijn vrouw Trijne, verkocht heeft aan Gheert Euertsz, Jan Teeusz en Geerdt Dubbeltsz, als weesmeesters van het Z. N. Jezushuis, 9 ggl. per jaar uit Vs van Westerhiddinge erve op Steenwijkerwolt, ten oosten naast het erve Oesterhiddinge, ten westen Zegeringe, ten noorden de Birck, ten zuiden het Heetvelt.

Keurnoten: Hendrick Goessens en Luijtgen Jansz ten Tije.

No. 138.

1563 Junij. fol. xi.

Georgen van Haersolte Burgemeester en Geerdt Hoijer van de Groote Meente, beide Cameners, laten de 2 privaten in het Weezenhuis en 1 in het Regentshuis op de plaats reinigen. Uit de eersten kwamen 150, uit de laatste 100 tonnen, zonder dat zij daarmede geledigd waren.

17 Aug. lieten dezelfden reparatien doen aan de gebouwen.

1564 geven Sijmon Glauwe Camener en Albert van Wijringen Eentmeester een groote nieuwe ketel.

1565 is men begonnen het nieuwe kuis in de Hofstraat te metselen.

No. 139.

1563 Junij 15. fol. xxxij.

Claes Kruse en Geerdt van Endouwen Schepenen ver-klaren, dat Toenijs Arentss en Alijdt zijn vrouw aan de

53

Weezen in het Z. N. Jezushuis verkocht hebben 8'/₂ heerenpond per jaar uit hun huis en erve op den Vloedijck bij Caluerheckenbrugge, tusschen den ge-meenen weg en Femme zal. Dijrck Muntkens dochter, achter uitkomende aan Jan Steeuenssens erve.

No. 140.

1564 Jan. 31. fol. oxxvi.

Daar het weeshuis bevolkt werd met kinderen, die een hunner ouders verloren hadden, en met kinderen, die zich zelf niet helpen en naauwelijks spreken kunnen, bepalen de Provisoren, behoudens consent des Raads, dat voortaan geen kinderen beneden 2 en boven 12 jaar zullen worden opgenomen, enz.

Op 20 Julij door den Raad bekrachtigd.

Afgedrukt in Versl. en Med. v. O. R. en G. VII. 69.

No. 141.

1564 Febr. 9. fol. cxvi.

Herman ter Barckhorst en Evert van den Vene Schepenen verklaren, dat Claes Velthuis en G-heseJans zijn vrouw, Geert Jansz en Henricken Geerts zijn vrouw, Johan Henricksz en Engele zijn vrouw aan Herman Jans en Lijsken Arents diens vrouw verkocht hebben een huis en erve te Bronope, tusschen Andries Harmsz en Hiibrant Petersz, uitkomende aan de Rijdt.

Door het weeskind Beele Harms aan liet Weeshuis gekomen.

No. 142.

1564 Julij 27. fol. lx.

Egbert to Bocop en Jufter Mechtelt zijn vrouw Ver-koopen aan Johan Matheeusen, Procurator der Weezen in het Z. N. Jezushuis, 9 heeren pond per jaar uit 5 morgen land op deOestermate, waarnaast ten oosten Arent to Bocop, ten westen het H. Geesten-gasthuis te Campen.

De acte is doorgehaald als afgelost.

54

No. 143.

1565 Jan. 29. roL. xxxiii.

Hendek de Wolffs en Rutger Hudde Schepenen verklaren, dat Andrees Sewertsz en Kunere zijn vrouw aan Johan Theusen, als procurator van de Weeskinderen, verkocht hebben 6 heerenpond per jaar uit hun huis en erve achter de Nieuwe Muur bij den P eer de-toorn e, tusschen Mr. Volcker van Wrcks erfgen. en Reij-ner Messaler, achter uitkomende aan Engbert Weners erve.

No. 144.

1565 Febr. 23. fol. xlvIJ* v⁰.

Goeuert Telleuoeren en Grete zijn vrouw verkoopen aan Jonge Reijner, Procurator van de weeskinderen in het Z. N. Jezu.shuis, 15 van de 24 ggl. per jaar, welke zij hadden uit het erve van haar zal. broeder Willem en Berent op Cam per veen.

Blijkens liet opschrift was de naam van Grete, Willem en Berent: Rotgerss.

No. 145.

1565 Dec. 19. fol. ciiij.

Juffer Stijne Winters geeft bij testament aan de AVees-kinderen en de H. Kruismemorie tot een „Soendagss tekenquot; in S. Nicolaaskerk elk half, de 5 ggl. of 6 Car. gl. per jaar, welke zij had uit Peter Gerrijssen land op Ens (no. 82.)

No. 146.

1565 Dec. 19. fol. xxxiij,

Arendt Brandt en Lodewich Voerne Schepenen verklaren, dat Arendt toe Bocop en Juffer Agnes Morrhe zijn vrouw aan Albert van Wijringen, Geerdt Dubbeltz en Jonge Reijner, als Weezemeesters, verkocht hebben 6 heerenpond per jaar uil hun huis en erve met een hof op den

55

Vloed ijk bij het holten bruggeken, tusschen Frederick Mathijssens erve en hof en zal. Mr. Henrick Westen-brinx dwarshuisken en ultkoraencle in de Groenestraat, gelijk zij die huizen gekocht hadden van de executeurs van Mr. H. Westenbrinck.

Doorgehaald als afgelost en met nog 50 ggl. belegd op Wijnolt Pigge. Op den kant: „dit betalen iaerlix die Gort-husers.quot;

Blijkens het opschrift waren Tij man Hermss, Ghoesea van der Schere en Peter Albertz Vreese de executeurs van Westenbrinx.

No. 147.

1566 Jan. 28. fol cxviij v⁰.

Claes Jgerman en Geert van Endouen Schepenen verklaren, dat Johan van Oesten aan Johan Berentsz verkocht heeft 7¹/;, heerenpond per jaar uit zijn huis en erve in Onze Lieve Vrouwesteeg, tusschen Dirck Labbertzens erfgen. en Joachim Backers wed. en achter uitkomende aan Mr. Johan Organists erve.

Zie verder no. 160.

No. 148.

1567 Jan. 22. fol. xxxiiij.

Henrick die Wolffs en Gerbert ten Busch Schepenen verklaren, dat Hille Peters, wed. van Johan Backer, met Willem van Venloe als momber, Claes Backer en Henrick Lubbertsoen, als mombers van Johans onmondige kinderen Gese en Janneken, aan Wolter, Albert, Johan en Anneken, Johans voorkinderen, verkocht hebben 25 st. brab. per jaar uit een huis en erve in de Geert van der Ae-straat op den hoek van de Nieuwstraat, tusschen der Weeskinderen erve en de gemeene straat, achter uitkomende aan Egbert Backers erve.

Volgens het opschrift kreeg het Weeshuis hiervan de helft door Albert en Jan Jansz. gebroeders.

54

No. 143.

1565 Jan. 29. fol. xxxiii.

Henrick de Wolffs en Rutger Hudde Schepenen verklaren, dat Andrees Sewertsz en Kunere zijn vrouw aan Joiian Theusen, als procurator van de Weeskinderen, verkocht hebben 6 heerenpond per jaar uit hun huis en erve achter de Nieuwe Muur bij den P eer de-toorn e, tusschen Mr. Volcker van Wrcks erfgen. en Reij-ner Messaler, achter uitkomende aanEngbertWeuers erve.

No. 144.

1565 Febr. 23. fol. xLvij* v⁰.

Goeuert Telleuoeren en Grete zijn vrouw verkoopon aan Jonge Reijner, Procurator van de weeskinderen in het Z. N. Jezushuis, 15 van de 24 ggl. per jaar, welke zij hadden uit het erve van haar zal. broeder Willem en Berent op Cam per veen.

Blijkens liet opschrift was de naam van Grete, Willem en Berent: Rotgerss.

No. 145.

1565 Deo. 19. fol. ciiij.

Juffer Stijne Winters geeft bij testament aan de Wees-kinderen en de H. Kruismemorie tot een „Soendagss tekenquot; in S. Nicolaaskerk elk half, de 5 ggl. of 6 Car. gl. per jaar, welke zij had uit Peter Gerrijssen land op Ens (no. 82.)

No. 146.

1565 Dec. 19. fol. xxxiij,

Arendt Brandt en Lodewich Voerne Schepenen verklaren, dat Arendt toe Bocop en Juffer Agnes Morrhe zijn vrouw aan Albert van Wijringen, Geerdt Dubbeltz en Jonge Reijner, als Weezemeesters, verkocht hebben 6 heerenpond per jaar uit hun huis en erve met een hof op den

55

Vloed ijk bij het holten bmggeken, tusschen Frederick Mathijssens erve en hof en zal. Mr. Henrick Westen-brinx dwarshuisken en uitkomende in de Groenestraat, gelijk zij die huizen gekocht hadden van de executeurs van Mr. H. Westenbrinck.

Doorgehaald als afgelost en met nog 50 ggl. belegd op Wijnolt Pigge. Op den kant: „dit betalen iaerlix die Cort-husers.quot;

Blijkens het opschrift waren Tijman Hermss, Ghoesen van der Sohere en Peter Albertz Vreese de executeurs van Westenbrinx.

No. 147.

1566 Jan. 28. fol cxviij v⁰.

Claes Jgerman en Geert van Endouen Schepenen verklaren, dat Johan van Oesten aan Johan Berentsz verkocht heeft 7¹/., heerenpond per jaar uit zijn huis en erve in Onze Lieve Vrouwe steeg, tusschen Dirck Lubbertzens erfgen. en Joachim Backers wed. en achter uitkomende aan Mr. Johan Organists erve.

Zie verder no. 160.

No. 148.

1567 Jan, 22. fol. xxxiiij.

Henrick die Wolffs en Gerbert ten Busch Schepenen verklaren, dat Hille Peters, wed. van Johan Backer, met Willem van Venloe als momber, Claes Backer en Henrick Lubbertsoen, als mombers van Johans onmondige kinderen Gese en Janneken. aan Wolter, Albert, Johan en Anneken, Johans voorkinderen, verkocht hebben 25 st. brab. per jaar uit een huis en erve in de Geert van der Ae-straat op den hoek van de Nieuwstraat, tusschen der Weeskinderen erve en de gemeene straat, achter uitkomende aan Egbert Backers erve.

Volgens het opschrift kreeg het Weeshuis hiervan de helft door Albert en Jan Jansz. gebroeders.

56

No. 149.

1567 Maart 14. fol. xxxiij vo.

Henrick die Wolffs en Gerbert ten Busch Schepenen verklaren, dat Heer Jacob van Wijlsum, met Claes van Urck als momber, aan Claes Bouwenss, als „voorstanderquot; der Weeskinderen, verkocht heeft 6 ggl. per jaar uit zijn huis en erve in de Nieuwst raat, tusschen Joost van Ens en de gemeene straat, en uitkomende in de Hofstraat.

Volgens het opschrift lag dit huis bij O. L. Vr. Kerk.

No. 150.

1567 Dec. 12. fol. xxxiiij v⁰.

Lodewich Voerne en Kaerle Knoppert Schepenen verklaren, dat Mr. Johan Willemsen en Margaretha zijn vrouw aan Mn Teeussen, als „voorstanderquot; van de Weezen, verkocht hebben 3 heerenpond per jaar uit hun huis en erve op Boven kerk hof, tusschen het Oude Convents huizinge en de erfgen. van AVillem van Campen, achter uitkomende aan Mr. Johan Glase-maeckers erve.

Volgens het opschrift was dit het huis van zal. Willem Willemsen en Aechte zijn vrouw.

No. 151.

1568 Jan. 7. fol. xxxv.

Lodewich Voerne en Kaerle Knoppert Schepenen verklaren, dat Claes Witte, Schulte te Campen, als ge-magtigde van Tijman Claesz en Claesz Jansz., Meesters en Voogden van S. Bartholomeusgasthuis te Wesop, en als testamenteur van Dr. Andries Fabri, Pastoor te Campen, aan Claesz Bouwensz Weesmeester verkocht heeft 4 ggl. per jaar uit den Witten Wijnt in de Oldestrate, welke Fabri aan het gasthuis gelegateerd had.

Vgl. no. 81.

No. 152.

1568 Jan. 23. fol. xxxv v».

Claes Jgerman en Joergen Haersolte Schepenen ver-

klaren, dat Goessen Cornelijsz en Janneken zijn vrouw aan Clara üttincks, wed. van Berendt Ottinck, verkocht hebben 3 heerenpond per jaar uit hun erve en huis ir; de G-eerdt van der Ae-straat tusschen Jacob Schroers erfgen. en Jonghe Stijne Coens, en achter uitkomende aan zal. Jasper van Wous erve.

In liet opschrift heet het huis Goessen Oornelijnsz Kiste-maeckers huis.

No. 153.

1568 Jan. 23. fol. xxxvi.

Dezelfde Schepenen verklaren, dat Clara Ottinck, met Berent Wesselinck en Vergilio Hobeler als mombers, Anthonijs Glauwe en Rutger Hudde, als testamenteurs van Berendt Ottinck, aan Claes Bouwensz als „voorstanderquot; der Weezen, opgedragen hebben de 3 heeren pond per jaar in de vorige acte genoemd.

No. 154.

1568 Julij 6. fol. xxxvij v⁰.

Sijmon Glauwe en Mr. Gaspar Scepeler Schepenen verklaren, dat Jacob Genzel, Egbert van Wijringens wed., met Claes van Wrck als momber, Albert van Wijringen en Thijman Schulte, als mombers der kinderen van Egbert, aan Claes Jgerman, Heer Jheroen Ringelburch, quot;VVolter de Wolffs en Mr. Engbert Goltsmidt, als testamenteurs van Mr. Willhem Ringelburch, verkocht hebben 6 ggl. per jaar uit een huis en erve in de O ld est rate, tusschen Dijrck Brouwer op het Trapken en Johan Eckelboem, achter uitkomende aan O. L. Vr. kerkhof.

In het opschrift heet het huis „Hessel Schultinna huis bij Louwen poertequot; en is bij Wolter die Wolffs gevoegd „van Westenroede.quot;

Zie verder no. 163.

No. 155.

1569 Mei 2 nae den Stiel van Over-Jssel. fol. Lxxxiiij.

Borchardt Guijdenhagen, Scholte in den Blanckenham,

to n

oa

verklaart, dat Geroen Gerrijtssoen, als gemagtigde van Jacoba, wed. Egbert van Wijringen, met Claes van Vrek haren momber, Aleijdt van Wijringen en Thijman Scholten, als mombeis over de onmondige kinderen van Egbert, erkend hebben, dat Egbert en Jacoba aan Mr. Wilhelm Ringelenburch verkocht hebben de 4^,/_;! ggl. per jaar, vermeld in den transfix (no. 88) en dat Geroen thans hiervan opdragt gedaan heeft aan de testamen-teurs van Mr. Wilhelm R.

Keurnoten: Hilbrant Pelgrums en Joliau Petersz.

No. 156.

1570 Dec, 22. fol. xlv*.

Geerdt van Endoven en Henrick van Ensse, in plaats van Herman ter Berchorst, Schepenen verklaren, dat Berendt AVesselinck en Juffer Metthe zijn vrouw bij giftinge onder de levenden 3 maten met het daarop staande houtgewas, gelegen tusschen den Koeburch en den Enck binnendijks, door hen voor 4-16 ggl. gekocht, geschonken hebben half aan de Weeskinderen, om ter eere Gods en „guede leeringe opgebrachtquot; te worden, en half aan de bedlegerige armen en aan de pestzieken op den Belt, mits de Weesmeesters 20 ggl. per jaar uitkeeren aan Berendt en Metthe, zoolang een van beiden leeft.

Fol. xlvJ* aangeteekend, dat deze 3 maten aan den Swartendijck in 1585 verkocht zijn aan Lambert Jacops, Aleijdt zijn vrouw, Dirrftk Egbertsz, Bette zijn vrouw, Wolter Wolters en Griete zijn vrouw voor 385'/a ggl., waarvoor gekocht is een rente van 9 ggl. uit die maten, terwijl Marten Albertsz en Henrick Petersz Moick, Procurators van de Weezen, voor de rest, met bijvoeging van eenig geld, gekocht hebben 15^l/t ggl. 3'/s st. per jaar. (Zie no. 190,191.)

No. 157.

1571 April 30. fol. XLviij*.

Heer Cornelius die Grote, Prior des Convents van de Carthusers op den Sonnenberch, en de gemeene Conven-

tuaalheeren verkoopen vooi- een sorn gelds, besteed tot reparatie der dijken, aan Claes Lousen, als Weesmeester van het Z. N. Jezushuis, 3 ggl. per jaar uit bun erve op C a m p e r v e e n, groot 9 akker, ten zuiden naast Geerdt Dubbeltsz en Virgilius Hobeler, ten noorden naast Berent Rotgersz c. s., thans in gebruik bij Geert Aertss Meijers vrouw.

Blijkens bet opschrift was de rente gekocht voor de 50 ggl., welke Peter Aertsz op het Eiland van het testament van Arent Reijners, op Camperveen gestorven, aan de Weezen gegeven had.

So. 158.

1571 Mei 27. fol. xxvij.

Henrick de Wolffs en Jacob Claessen Schepenen verklaren, dat Stijne, wed. van Jacob Spaerleer, met Claes van Wrck als momber, aan Claes Bowensz, als voorstander der Weeskinderen, verkocht heeft de 3 heeren pond per jaar uit een huis boven de poort (vermeld no. 95).

No. 159.

1572 Jan. 4. fol. xxxvj v⁰.

Gerbert ten Busch eu Claes Kruesse Schepenen verklaren, dat Gese Egberts anders genaamd van der Strate, met Claes van Wrck als momber, aan Claes Bowssen, als Procurator en voorstander der- Weeskinderen in het Z. N. Jezushuis, verkocht heeft 5 ggl. per jaar uit het huis en erve van Henrick van Ense in de Oldestraat, behoudens 2 ggl. daarvan aan Gese zoolang zij leeft.

De acte is doorgehaald als afgedaan.

No. 160.

1572 Maart 12. fol. cxix.

Gasper van Breda en Claes Kruse Schepenen verklaren, dat Johan Berentz aan schipper Dubbelt Worst en Alijdt Claes diens vrouw verkocht heeft de T¹/, heerenpond

(30

per jaar, welke hij liad uit een huis en erve in O. L. Vrouwe-steeg, tusschen Cornelijs de Weuer en Joachim Backers wed. (no. 147).

Zie verder no. 238.

No. 161.

1572 Mei 17. fol. cxxxi*.

Claes Witten en Juffer Alijdt Luloffs zijn vrouw schenken aan de kinderen in het Z. N. Jezushuis 1 ggl. per jaar, dien zij hadden in de stad van der Elburch (no. 25).

No. 162.

1572 Mei 29. fol. xci v⁰.

Sijmon G-lauwe Johansz en Claes Bouwesz Schepenen verklaren, dat Virgilius Hoebelaer verkocht heeft aan Henrick van Zallijck en Bette diens vrouw een huisje op den hoek van de Venestraat, „strekkende nae die Wedeme achter aen Henrick Pottgieter,quot; tusschen Juffer Vorens en het ander hoekhuis van verkooper.

Blijkens het opschrift is dit huisje met het kind van zal. Henrick van Zallijck aan het Weeshuis gekomen.

No. 163.

1572 Oct. 25. fol. xxxviij.

Lucas Jsbrantsz, Jonge Reijner, Geerdt Dubbeltsz, Claesz Loussen, en Euerdt Baers, Procurators van de Huiszittende armen, en Weesmeesters, verklaren van Claes Jgerman, Wolter de Wolffs van Westenrode en Engbert Krijnssen Goltsmidt, executeurs van Mr. Wilhelm Ringelburchs testament, ontvangen te hebben een rentebrief van 6 ggl. (no. 154) en beloven den inhoud daarvan na te komen.

Volgt een aanteekening van heer Henrick van Heerde van 1 Dec., over de betaling van een deel der rente aan de Huisarmen.

61

No. 164.

1572 Dec. 20. pol. Lxxxvi.

Chaerle Knoppert en Sijmon Glauwe Jansz Schepenen verklaren, dat Johan Coertsen, als gemagtigde van Stijne Jacobs, wed. van Jacob Spaerleer, blijkens volmagt te Deventer opgemaakt aan Gerrijdt Spaerleer „Succen-toerquot; in S. Lebuinuskerk overgedragen heeft 2 van de 4 heerenpond per jaar, welke Stijne had uit een huis op den Vloed ijk (no. 104).

Zie verder no. 170.

No. 165.

1573 Junij 23. fol. Lxxxvj.

Chaerle Knoppert en Willem van Winsem Schepenen verklaren, dat Anneken Henricks donatione causa mortis aan Evert Baers als Weesemeester gegeven heeft den brief van 5 ggl. per jaar in den transfix (no. 119) vermeld, met bepaling, dat de rente half uitgekeerd moet worden aan den Guardiaan der Minrebroeders tot verbetering der Broederenpoorte.

Anneken Henricks plagt op de Visclunarkt te wonen.

No. 166.

1574 April 17. fol. xlL

Jorgen van Haersolte en Herman ter Brugge Schepenen verklaren, dat Marrijken, wed. van Mr. Henrick van Vienden, met haren zoon Henrick v. V. als momber, en haar dochter Aeltken, met Claes van Vrek als momber, aan Jonge Reijner verkocht hebben 3 ggl. per jaar uit haar huis en erve in de Oldestrate, tusschen Jacob Lange Jans wed. en Lambert Baers, achter uitkomende in de Nieuwestraat.

Van deze rente kreeg liet Weeshuis de helft bij den dood van Reijner; de andere helft kreeg Anna Cornells alias Stuiuesants.

6

62

No. 167.

1574 April 17. fol. lxxxv v».

Dezelfde Schepenen verklaren, dat Marrijken voornoemd, met haren momber, en Aeltgen met haren momber, aan Peter Woltersen, als procurator en veerstander van de AVeezen, verkocht hebben 12 ggl. per jaar uit hetzelfde huis en erve in de Oldest rate.

No. 168.

1574 April 27. fol. lxxxv.

Gerbeith ten Busch en Juffer Anna Glauwe zijn vrouw verkoopen aan Peter Woltersz, Procurator en Voorstander van het Z. N. Jezushuis, 6 ggl. per jaar uit hun' huis in de Oldestrate, tusschen Jan Ger-rijssens erfgen. en de quot;wed. van Henrick Hoppenbrouwer, en uitkomende in de Hofstraat.

De rente was blijkens het opschrift aangekocht met de 100 ggl.. door Peter Taecksen Vrese die olde aan de Weezen bij testament geschonken. In (15)79 is zij afgelost.

No. 169.

1574 Junij 11. fol. LÜij v⁰.

Jacob Joncker, Schulte van Jsselmuiden en Oesterholt, verklaart, dat Anna Pigge, wed. Geerdt Chrachssen, met Henrick Cr. haren zoon als momber. Juffer Alijdt Pigge, met Pijlgrum van Hardenstein haren man en momber, en Lijsebeth wed. Henrick Pigge met Peter Hughe als momber, allen ook instaande voor Mr. Steven Pigge, hun afwezigen broeder en zwager, voor een som gelds, besteed tot uitkoop van Wijnolt Pigge bij maagscheid, verkocht hebben aan Peter Woltersz, als Procurator van de Weezen, 9 ggl. per jaar uit 12 morgen lands in Mas te broek, ten oosten naast land van verkoo-pers, ten noorden naast land van de Carthusers op den

63

Sonnenberch, ten westen naast de erfgen. van Geerdt Aertsz en ten zuiden naast de Carthuisers.

Keurnoten : Peter Hughe en Claes Snippert.

No. 170.

1574 Julij 5. fol. Lxxxvij.

Sijmon Glauwe Jansz en Claes Bouwensz Schepenen verklaren, dat Claes van Gist, als gemagtige van heer Gerrijdt Sparler, Vicaris en Succentor (subcantor) der Gathedraalkerk te Deventer, aan Peter Woltersz. als Procurator der Camper Weezen, verkocht heeft 2 ggl. per jaar, welke heer Gerrijdt had uit een huis op den Vloedijk, blijkens transfix (no. 164),

No. 171.

1575 Nov. 29. fol. cxxvij.

Overleden Heer H end rick Hendricksz van II e e r d e, Vicaris van S. Katharinen-altaar in S. Nicolaas-kerk, die 21 jaar regent van de Weeskinderen geweest was, aan wien hij naliet 5 ggl. en zijn oude onderkleed.

Zijn aanstelling tot Rector van 't Weeshuis 25 Julij 1556 is (ex ordinario anti quo fol. 32) afgedrukt in Versl. en Med. van O. R. en G VII. 67.

Op 29 Oct. was overleden Johan Hendricks van H e e r d e, broeder des vorigen, die eenige van zijne kleederen aan de Weezen naliet.

Op 5 Dec. stierf de maagd Greete Hendricks van Heerde, zuster der vorigen, zonder testament.

Op O. L. Vr. Purificatio 1576 is Albert Janssen tot Regent der Weeskinderen aangesteld.

No. 172.

1576 z. d. fol. cxxvij v⁰.

Aanteekening dat Berendt van Halteren, nog een vrij gezel zijnde, in het eerste jaar, dat hij Procurator der quot;Weezen was, aan het Z. N. Jezushuis 4 jonge schoone melkkoeijen en 14 voer hooi geschonken en een

64

afdak gemaakt beeft aan het nieuwe huis, dat de koestal is; en dat hij in zijn jaar het Weeshuis met kost en kleeding voorzien heeft.

Op 20 Julij is dat afdak in de Hofstraat getimmerd, waartoe de eerste steen gelegd is door Jacob Jansz en Anna Gosens, die elk onder zijn steen S'/i st. brab. legden; de stad gaf voor die timmering 6 g.

No. 173.

1577 April 15. fol. xLvij v».

B., S. en R. verkoopen, met consent der Gezw. Gemeenten groot en klein, voor 500 ggl. aan Andriesvan Lijnner, Burgem. van Zwolle en Juffer Reijnolt Waeijers zijn vrouw 30 ggl. per jaar uit de stads erven Soeve-ningen, Snatenrijds en die Hoeltgens, gelegen op het Eiland.

Zie verder no. 209.

No. 174.

1578 Nije jaers dack fol. xlüJ vquot;.

B. S. en R. verkoopen met consent dei' Gezw. Gemeenten groot en klein, voor 64 ggl. aan Warner van Vorden en Juffer Margriet zijn vrouw 4 ggl. per jaar uit de stads erven Soeueningen, Sneeterijs en die H o 11 g e n s.

No. 175.

1578 Jan. 28. fol. cvi v⁰.

B., S. en R. verkoopen, met consent eer G. G. groot en klein, voor 32 ggl. aan Harman ter Brugge Raads-vriend en Juffer Aleijdt zijn huisvrouw 2 ggl. per jaar uit de stads erven Soeueningen, Snateers en die Hoeltgens.

No. 176.

1578 Febr. 17. fol. ciiij v⁰.

B., S. en R. verkoopen, met consent der G. G. voor

65

32 gg. aan Geert Hoijer en Elsgen zijn vrouw 2 ggl. per jaar uit de stads erven Soeueningen, Snaterijs en die Hoeltgens.

No. 177.

1578 Febr. 26. fol. cix.

B., S. en R. verkoopen, met consent der G. G. groot en klein, voor 32 ggl. aan Anthonijs Stijp en Armgart zijn vrouw 2 ggl. per jaar uit de stads erven Soeueningen, Sn at er ijs en die Hoeltgens.

No. 178.

1578 Sept. 12. fol. cv v⁰.

B., S. en R. dragen, met consent der G. G. groot en klein, wegens geleverde houtplanken, aan Jacob, Jolian en Cornelijs Willemsz gebroeders, een rente van B'/j Car. gl. op uit de stads erven Soeuaningen, Sna-t e n r ij s en die Hoeltgens.

No. 179.

1579 Maart 26. fol. xlIJ v⁰.

B., S. en Raad dragen, met consent der G. G. groot en klein, aan Werner van Vorden en Juffer Margaretha zijn vrouw „in versettinge oirer oncostenquot; in 1571 tot onderhoud der Spaansche ruiterij in Campen in garnizoen, gemaakt, 2 heeren pond 6 st. 9 pl. per jaar uit de inkomsten der stad op.

No. 18U.

1579 Maart 26. fol. xlüJ.

Dito brief van 2 pond 6 st. 9 pl. aan Juffer Helle, wed. Joh an Clantz.

No. 181.

1579 April 13. fol. xcij.

Cbaerle Knoppert en Arendt Brandt Schepenen ver-

66

klaren, dat Johan Vos en Anna zijn vrouw aan Aucke Baars, ten behoeve van Mjse Meijers, zijnde een weeskind, verkocht hebben 3 heeren pond per jaar uit een huis en erve in de H o f s t r a a t, tusschen Geert Slachter en Thewes Baers wed., achter uitkomende aan zal. Mr. Albert Maelers erve.

Stond ook op fol. xuiij*, docli is als dubbel daar doorgehaald.

No. 182.

1579 Dec. 12. fol. xl v⁰.

B., S. en R. verkoopen, met consent der G. G. groot en klein, voor 64 ggl. aan Jorgen van Jngen, als Procurator van de Weeskinderen, 4 ggl. per jaar uit de stads erven te Soeueningen, Snaterijs en die Hoeltgens.

No. 183.

1581 Junij 18. fol. xoj v°.

B., S. en R. verkoopen met consent der G. G. aan Marten Albertsz als Weesemeester 10 ggl. per jaar uit alle stads goederen en inkomsten.

No. 184.

1581 Aug. 1. fol. cxiiij v⁰.

B., S. en R. verkoopen met consent der G. G. voor 500 ggl. aan Dirrick Oelbeecke 31 ggl. 7 st. per jaar uit de stads goederen en inkomsten.

In dorso stond, dat de stad 25 Mei 1584 hierop 250 ggl. afbetaald had.

Zie verder no. 191.

No. 185.

1581 Sept. 14. fol. xcij v⁰.

Johan Jansz en Egbert Morrhe Schepenen verklaren, dat Henrick Coertsz en Griete zijn vrouw aan Marten Albertsz, als voorstander der Weezen, verkocht hebben 6

67

ggl. per jaar uit een huis en erve in de Geert van der A-straat, aan weerszijden tusschen huizen van de Weezen en achter uitkomende aan der Weezen erve.

No. 186.

1581 Nov. 22. fol. xlJ vquot;.

Gheert Jansz Vreese en Roleff Ruiter, in plaats van Mr. Aelt Craen, Schepenen, verklaren, dat Jacob Jansz, Wijchar Berentsz, Peter Berentsz en Crijn Jansz, ook namens hun vrouwen en hun afwezige mede-erfgenamen, als gezame-lijke erfgenamen van Matte Reijners, aan Geert Dubbeltsz, als „voerstanderquot; van de Kruis-memorie, en Marten Alberts, als „voerstanderquot; van de Weezen, opgedragen hebben de 9 heerenpond per jaar, welke Metthe had uit de stads domeinen, waarvan 6 pond aan de Weezen.

Vgl. no. 18.

No. 187.

1582 Sept. 13. fol. xlIJ.

Claes van Olst en Johan Jansz, in plaats van zal. Henrick ter Barchorst, Schepenen, verklaren, dat Cathrinae Hoec-kels, met Claes Jans als momber, aan Marten Albertsz en Henrick Petersz Moick, als veerstanders der Weezen, verkocht heeft 6 ggl. per jaar uit haar huis en erve in de Geert van der Ae-straat, tusschen Henrick Coertz en Lubbert Backers wed., achter uitkomende aan der Weezen plaats en zal. Harman Wolleffsz erve.

De acte is doorgeliaald. Volgens liet opsclirift was het huis (later) Henrick Jorriens huis, dat zijn vrouw van de Weezen kocht.

NO. 188.

1583 Febr. 12. fol. xciij.

Arendt Brandt en Henrick Voerne Schepenen verklaren, dat Herbert Laurents en Dirrick Koek, als Kerkmeesters van Bronoper kerk, met Roleff Ruiter en Geert Jansz

68

Vrese en Johan Roleffsz, als hoefï'luijdenquot; van de gemeente, aan de arme weeskinderen verkocht hebben 1 heerenpond per jaar uit een huis te Bronope in de gemeene straat, tusschen Hilbrant Peters en Thijman Henricxz, en achter uitkomende aan de Rijdt.

No. 189.

1585 Mei 4. fol. cv.

B., S. en R., met consent der Gr. G. overwegende, dat 29 April 1578 Mr. Johan Rueper en Willem Jans Cameraars, van zal. Juffer Conraedt Kreijncx. wed. van Johan van dei-Vecht, eene zekere som penningen op obligatie opgenomen hebben, dragen aan Henrick Peters Moeck, 'Weesmeester van het Weeshuis^ als houder dier obligatie, 9 ggl. 107, st. per jaar op uit de stads goederen en inkomsten.

No. 190.

1585 Junij 14. tol. cxiiii.

Johan Jansz en Arent van Haersolte Dr. Schepenen verklaren, dat Lambert Jacopsz en Aleijdt zijn vrouw, Dirrick Egbertsz en Bette zijn vrouw. Wolter Woltersz en Gh'iete zijn vrouw verkocht hebben aan Marten Albertsz en Henrick Petersz Moick, als voorstanders der Weezen, 9 ggl. per jaar uit 3 maten lands en daar-opstaand houtgewas, tusschen Lambert Jacopsz ten noorden, Juffer van Ingen ten westen en het goed van Jasper Bredaels (sic) erfgen. aan de andere zijden, gelijk Roeloff Jansz die nu in gebruik heeft.

De maten lagen volgens het opschrift aan den Zwartendijk en behoorden weleer aan Berendt Wesselinck.

Staat ook op fol. Lxxxviij. Vgl. uo. 156.

No. 191.

1585 Junij 16. fol. cxv.

Dezelfde Schepenen verklaren, dat Johan Dorre Dr., Raadsverwante te Deventer, als gemagtigde van Dirck

69

Oelbeecke en van Christina Wijntgens diens vrouw, aan Marten Albertez en Henrick Petersz Moick, als voorstanders der AVeezen, verkocht heeft de helft van 31 ggl. 7 st. per jaar, welke Oelbeecke en zijn vrouw hadden uit de goederen en inkomsten der stad (no. 184.)

No. 192.

1585 Julij 3. fol. xLix*.

Dezelfde Schepenen verklaren, dat Hans Molckenbuir en Niesken zijn vrouw aan Margaretha, wed. van Arent Proijtz, verkocht hebben 9 ggl. per jaar uit hun huis en erve in de 01 destra te, den Witten Arent genaamd, tusschen Albert Kussinck en Warner Backer, achter uitkomende in de Hofstraat.

In het opschrift heet het huis Dirrick Henricxsoens huis.

Zie verder no. 198.

No. 193.

1585 Nov. 24. fol. xciiij.

Arendt Brandt en Engbert Olaesz Schepenen verklaren, dat Foijse Coens, met Joh an van Dorsten als momber, aan Marten Albertsz, als Weesmeester en Voorstander der Weezen, verkocht heeft 2 heerenpond per jaar, welke zij had uit zeker huis en erve met hof daarachter te Bronope, tusschen de 2 gezusters in het H. Geest-gasthuis wonende en Roioff Jansz erfgen. met den uit hof-komende aan de Wetering, vermeld in den transfis (no. 3.)

• No. 194.

1587 Nov. 20. fol. Lj v⁰.

Alardt Clandt en Engbert Claesz Schepenen verklaren, dat Schipper Gijsbert Fransz en Aleidt zijn vrouw aan Marten Albertsz en Henrick Petersz, als voorstanders der Weezen en Huiszittende armen, verkocht hebben 6 ggl. per jaar uit hun huis en erve op den Vloed ijk. tus-

70

schen Sijmon Glauwe Jansz en Claes Louwensz wed., en uitkomende in de Groenestraat.

No. 195.

1592 Febr. 21 fol. cxxviij.

„Fundatie ende Ordonnantie bij Burgerquot;'quot;quot;, Schepenen, Raedt, ende Gesworen Gemeente deser Stadt Campen, gemaeckt. opt onderholt des Weesenhuijses ende der Weesekinderen.quot;

Afgedrukt in Oflicieele stukken, bl. 73. Ook deels in Versi. en Med. VII/ 73.

No. 196.

1594 Julij 6. fol. 1 na cxxi.

J3urg^ren, Schepenen en Raad van Enckhuijsen verklaren, bij octrooi der Staten van Holland en met consent hunner Vroetschap, van Joachim Jansz, Weesvader over de weeskinderen te Campen, opgenomen te hebben 200 Carl, gl., te verrenten met 12 gl. 10 st.

Later gereduceerd tot 5'/2 pet.

No. 197.

1594 Julij 26. fol. 2 na cxxi.

B., S. en R. van Enckhuijsen verklaren bij octrooi der Staten van Holland en met consent hunner Vroetschap, opgenomen te hebben van Joachim Janss, Weesvader over de Weeskinderen te Campen, 100 Kar. gl., te verrenten met 6 Kar. gl. 5 st.

Later tot 5'/2 pet. gereduceerd.

Gevolgd door een dito brief van denzelfden dag, en een van 14 Oct. 1605.

No. 198.

1594 Nov. 19. fol. xLix. v⁰.

Mr. Abel Hilbrantssoen en Wolter van der Houe Schepenen verklaren, dat Johan ten Naepel, ook instaande

71

voor zijn vrouw Margreta Malers, aan Steven van Ruij-tenburch, als voir standerquot; der Weezen, verkocht heelt de 9 ggl. per jaar, welke hij en zijn vrouw hadden uit zeker huis in de 01 des tra at, geheeten den Witten Arent (no. 192).

No. 199.

1595 Jan. 22. fol. Lxviij vo.

Geert Loese en Roloff Lambertssoen Schepenen verklaren, dat Juffer Margreeta Morrhe, wed. van Conraeth van der Vecht, met Claes van Vrek als momber, namens haar overleden ouders aan Steven van Rutenberch, als „veerstanderquot; der Weezen, verzet heeft de 5 g. R. gl. per jaar, welke haar voorouders hadden uit eene mate buiten de Br oer poort (no. 75).

No. 200.

1596 Jan. 23. fol. lxxxvü v⁰.

Geert Lose en Christoffel Henricxs Schepenen verklaren, dat Mr. Jelijs Valckenaer en Jenne Gerryts zijn vrouw voor een som gelds, van Guert van Herdenberch als Weesmeester van het Weeshuis ontvangen, verkocht hebben ten behoeve van het Weeshuis 5 ggl. per jaar uit hun huis en erve op de Oldestrate, tusschen Egbert Sweertveeger en de gemeene steeg, achter uitkomende aan Juffer van Twenhuijsens erve.

No. 201.

1597 Sept. 23. fol. 2 vo na xlIx.

Christoffel Henricxsoen en Johan Drente Schepenen verklaren, dat Arent Sijbrants en Cornelia Jans zijn vrouw, krachtens het testament der moeder van Arents kinderen, een rente van 12¹/, ggl. gevestigd hebben op hun huis en erve in de Oldestrate, tusschen Juffer van Ingen en Lubbert Draecx erfgen. en achter uitkomende in de Hofstraat.

Zie verder no. 210.

72

No. 202.

1599 Nov. 28. tol. 1 na xLix.

Reiniei Gansneb gen. Tengnabel en Jacob Maler Schepenen verklaren, dat Celijs Celijsz en Femme Janszijn vrouw aan Trijne Dircks en Berent Dircx haar broeder verkocht hebben 12 ggl. per jaar uit hun huis en erve in de Broerstraat, tusschen Steven Joessoensertgen. en Egbert Cruijtcremer, achter uitkomende aan vrouw Visschers huis, met bepaling volgens het testament van Henrick Albertssoen Glauwe, dat bij kinderloos overlijden van Trijne en Berent aan Celijs en Femme de rente vererven zal.

Zie verder uo. 212.

No. 203.

1602 Nov. 2. fol. xLÜij v⁰.

B., S. en R. verkoopen, met consent der G. Q. voor 100 ggl. tot betaling van den achterstand van de Stads-kamer over 1600, aan Engbert Claesszoen, als Weesmeester van het Weeshuis, 6 ggl en 7 st. per jaar uit al de stads domeinen en inkomsten.

No. 204.

1603 Jan. 24. fol. xlv.

Dezelfde verkoopen, voor 200 ggl. tot aflossing van Gerrijdt Backers rente aan de Provisoren en Weesmeesters van het Weeshuis, 127₂ ggl. per jaar, uit al de stads domeinen en inkomsten.

No. 205.

1504 Junij 12. fol. xlvj' vo.

Dezelfden verkoopen voor 200 ggl. tot aflossing van andere rentebrieven, aan Johan Joesszoen, als Weesmeester van het Weeshuis, I2ⁱ/_Ï ggl. per jaar uit al de stads domeinen en inkomsten.

7Ë

No. 206.

1604 Oct. 1. fol. XLvi.

Dezelfden verkoopen aan denzelfden voor 100 ggl. tot aflossing van andere rentebrieven, 6 ggl. 7 st. per jaar uit al de stads domeinen en inkomsten.

No. 207.

1605 Jan. 18. fol. XLÜij.

Dezelfden verkoopen aan denzelfden voor 300 ggl^ tot aflossing van stads rentebrieven, 18 ggl. 21 st. per jaar uit de stads domeinen en inkomsten.

No. 208.

1605 Dec. 25. fol. xlv v⁰.

Dezelfden verkoopen voor 300 ggl., tot aflossing van andere rentebrieven, aan Albert Hartsoecker, als Weesmeester van het Weeshuis, 18 ggl. 21 st. per jaar uit al de domeinen en inkomsten der stad.

No. 209.

1608 Jan. 9. fol. XLviij.

Coenraet Coenders en Christofiel Henricxzoen Schepenen verklaren, dat Jonker Johan Huijnga en Juffer Maria van Besten zijn vrouw ten behoeve der Weeskinderen verkocht hebben de 30 ggl. per jaar, waarvan Andries van Linner tot nu toe de lijftucht had en vermeld in den getransfixeerden brief (no. 173).

No. 210.

1609 Jan. 28 vol. 3 na xlïx.

Egbert Claessoen en Casper ther Barchorst Schepenen verklaren, dat Sijbrant Arentsoen, ook namens zijn vrouw Femme Egberts, Marten Arents en Mechtelt Arents, met Arent Sijbrants hun vader en momber, aan Albert Hartsoecker, als Weesmeester, verkocht hebben de 6 ggl. en

74

1 oort per jaar, hun toekomende van een rentebrief van 12 Vj ggl. (vermeld no. 201).

No. 211.

1609 Sept. 14. fol. 3 vo. na xlIx.

Johan Joeszoen en Wulff Henricxsoen Schepenen verklaren, dat Albert Tijmanszoen en Anna Arentz zijn vrouw, tot voldoening der 25 ggl., door wijlen hun moeder Jennichgien Alberts aan de Weezen gelegateerd, aan Albert Hartsoecker, als Weesmeester van het Weeshuis, getransporteerd hebben een rentebrief van 1 '/2 ggl-uit de helft van het huis, erve en hof van hunne moeder georven, op den Sta en dijk, tusschen Henrick Gordemaker en Johan N. en uitkomende aan de Wetering.

No. 212.

1609 Oct. 27. fol, 2 na xlIx.

Roloft'Lambertsoen en Christoffel Henrixsoen Schepenen verklaren, dat Berendt Dirxsoen, ook namens zijn vrouw Geertrui] dt Henricx, verkocht heeft aan Albert Hartsoecker, als Weesmeester van het Weeshuis, de 12 ggl. per jaar uit Celijs Celijszoens schoemakers huis in de Br 0 ere straat (vermeld no. 202).

No. 213.

1610 April 23. fol. 5 vquot;. na xlIx.

Abel Hilbrantszoen en Rutger van Bredhae Schepenen verklaren, dat Lambert Henricxsoen Timmerman, ook namens zijn vrouw Griete Jans en andere mede-erfgenamen, aan Albert Hartsoecker, als Weesmeester van het Weeshuis, verkocht heeft 6 ggl per jaar uit zijn huis en erve in de Nieuw straat, tusschen Wilhelm Janssoen en Roleff Bartholomeus, en achter uitkomende aan Mr. Egbert Bisschops erve.

75

No. 214.

1611 Febr. 6. fol. 4 v° na xüx.

Alert Clandt en Johan Schoeninck Schepenen verklaren, dat Remmelt Jasparsz, ook namens zijn vrouw Stijne Lamberts, aan Albert Hartsoecker, als Weesmeester van het Weeshuis, verkocht heeft 3 ggl. per jaar uit zijn huis en erve op het Bovenkerkhof, tusschen het Bovenconvents huizinge en Frerijck van Born, en loopende tot Johan Carls erve.

No. 215.

1611 Julij 6. fol. 6 na xi.ix.

Mr. Abell Hillebrantz en Caspar ter Barchorst Schepenen verklaren, dat Thonijs Janssz, ook namens zijn vrouw Hille Jacobs, aan Herman Goessensz als Weesmeester, verkocht heeft 6 ggl. en 1 oort per jaar uit een huis en erve in de Oldestrate, tusschen Herman Coertz en Mr. Gerhard Jacobsz, achter uitkomende aan Cornelijs Jacobsz erve.

In liet opschrift „Thonijs Baelnera huis onder die Olockequot;.

Vgl. no. 86.

No. 216.

1612 Jan. 4. fol. 6 v⁰ na xux.

Albert Hoff en Roloff Lambertz Schepenen verklaren, dat Johan Hermansz, ook namens zijn vrouw Jacobgen Dircks, erkend heeft aan de 2 voorkinderen zijner overleden vrouw, die in het Weeshuis opgenomen zijn, uit hun vaders nalatenschap schuldig te zijn 100 Kar. gl. en daarom aan Herman Goessensz als Weesmeester ten behoeve van het Weeshuis opgedragen heeft een rente van 6 ggl. en 5 st. uit zijn huis en erve in de Veene-straat, tusschen Hendek van Groenouwe en Egbert Henrickz zeepzieder, achter uitkomende aan Luijgen Gerrijts erve.

76

No. 217.

1612 Jan. 5. POL. XLviij v⁰.

B., S. en R. verkoopen, met consent der GL G., vooi 700 Kareis gl., opgenomen tot reparatie van de Bovenkerk en afkomstig van het aandeel van het Weeshuis in het aan Christopher Henricks verkochte land in den Blankenham, dat nu Johan van Ens in pacht heeft, aan Herman Goessenz, als Weesmeester van het Weeshuis, 42 Kar. gl. per jaar uit alle goederen en inkomsten van de kerk.

No. 218.

1612 Jan. 9. F0l. cxix v⁰.

Albert Hoff en Roeloff Lambertz Schepenen verklaren, dat Engbert Claessen, ook namens zijn vrouw Margretha Gerrijts. met consent der stad Gampen, geruild heeft V/, vat boter per jaar (losbaar met 60 ggl. blijkens rentebrief, dien de Gellebroeders of nu de Weezen hebben, aan wie de inkomsten der Cellebr. bij resolutie des Raads geaccordeerd en toegelegd zijn) uit zijn erve op Camperveen , geheeten Lorrenlandt, in ruil tegen 7'/j heerenpond per jaar, die hij overdraagt aan Herman Goessenz, als Weesmeester, uit Willem Sijmenz Backers huis in de L. Vrouwen-steeg bij de Buitenkerk (no. 160).

No. 219.

1612 Junij 23. fol. cxx.

Mr. Abell Hillebrandtz en Gaspar ter Barchorst Schepenen verklaren, dat Johan Henrickz, voor zich en namens zijn vrouw Anna Scherffs, en Willem Hermansz gebroeders (sic) aan Rutgher van Bredae, als Weesmeester van het Weeshuis, verkocht hebben 6 ggl. en 1 oort per jaar uit hun huis en erve in de Gldestrate, tusschen de verkoopers zelf en Herman Jansz Schoemaecker en achter uitkomende aan de weere van verkoopers.

77

No. 220.

1613 Aug. 3. fol. 5 na cxxi.

Caspar ter Barchorst en Steuven van Ruijtenburch Schepenen verklaren, dat Henrick Goessenz en Toentgen Henricks zijn vrouw aan Rutgher van Bredae, als Weesmeester over het Weeshuis der stad Campen, verkocht hebben 9 ggl. 10% st. per jaar uit hun huis en erve in de Oldestrate, tusschen Johan Henrickz lakensnij-ders wed. en de erfgen. van Geert Reiners en zijn vrouw, zich achter uitstrekkende tot aan den uitersten gevel van het afgebroken huis met een uitgang van een watergang van de vredemuur tot in de Hofstraat.

No. 221.

1614 Jan. 13. fol. 6 na cxxi.

Allardt Clandt en Johan Schoeninck Schepenen verklaren, dat Joest Jansz erkend heeft, dat van de 5 ggl. per jaar, welke Ghese Egberts anders genaamd van der Straaten had uit zijn huis (in de Oldestrate, tusschen Rijen Lubberts Raedemaecker en Lubbert van Ense met de kinderen zijner zal. zuster Jutter Geertruijdt v. E. en achter uitkomende in de Nijestrate en dat der v. Ensses) en die verkocht waren aan de Weezen, 3 ggl. per jaar uit zijn huis gaan.

Vgl. no. 24.

No. 222.

1614 Jan. 13. fol. 6 v⁰ na cxxi.

Dito verklaring van Lubbert van Ensse ook namens de kinderen zijner zuster, dat 2 der 5 ggl. uit hun huis gingen.

No. 223.

1615 Mei 24. fol. 8 na cxxi.

B., S. en R. verkoopen, met consent der G. G., voor 250 ggl., tot aflossing van andere rentebrieven, aan Seij-men Henrickz, als Weesmeester van het Weeshuis 15 ggl. 17 Vü st. per jaar uit de stads bezittingen en inkomsten.

7

BIJLAGEN.

Bijlage A.

No. 41.)

Die Fundacie vauden huyse voerscreuen ende staet oeck geregistriert in ff. nouo fol. c. xLix der Stad van Campen.

Wij Burgermeisteren Scepenen ende Kaedt der Stadt Campen doen kondt alien luyden met kennisse der waer-heit, Dat inden Jare ons Heren Duysent vijffhondert ende negenendartich, den eenentwintichsten dach February die provisoren kerckmeisteren, ende die Rectoer vander scholen inder tijt van Sancte Niclaes kercke, binnen onser Stadt Campen ende meer andere guede luyden, Ter eereu des Sueten gebenedijden name Jesus, Marie Gods moederende allen Sancten ende Sanctinnen ter eewighe bedien-sticheit van onser kercken, mit orber ende profijt der burgeren ende ondersaeten der Stadt Campen mit consent ende welbehagen van ons ende onser stadt groete. ge-meinte, hebben begonnen te tundieren, een wesehuis der armen verlaten schoelieren, weeskijnderen totten. getale van twaeluen gekoeren van dien weesmeisteren, nae Statuten ende ordonancien hier nabescreuen.

P™. Cap. Jn den iersten die prouisoeren ende wese-meisteren van het Jesushuis sullen sien die Pastoer die prouisoren ende kerckmeisteren van Sanct Niclaes kercke, die Memorie meister van dat Hillige Cruice ende ouerste huisarmen meister inder tijt, Hoer macht ende beueel sal sijn die weesekijnderen an toe neemen ende te wraecken, alsoe nochtans dat in der electie gekoeren sullen worden die burgerkijnderen gesont wesende in die tijt des verkiesinges, Dese voerscr. weesmeisteren

82

sullen oeck kijesen eenen gueden Regent ende oeck wesemoederen als hier ca volget.

Secundum Cap. Ten anderen die Regent vanden Jesus huyse sal in toecomende tijden vanden weesmeisteren gekoeren worden, een Godvruchtich man, een vanden Schoelmeisteren, off een ander eerlick priester daer toe bequaem sijnde, na guet duncken der verkiesinge ende wederseggen der wesemeisteren voerscr. Jtem des Regents macht ende beueel sal sijn persoenlick bij die wese-kijnderen in Euert Jorijsz huis toe woenen sonderlinge sorge ende opsicht te hebben, dat die. kijnderen God vresen, liefhebben ende eeren, die oeuerheit reuerencie te bewijsen, hoer weldaders in hoer gebeden nummermeer toe vergeten, hoer Schoellexen kerckdiensten wel waerneemen, haer regelen die int vijfte Capittel ba-screuen staen, sonder eenige inbreken te holden. Die ouertreders ofte rebellen sonder alle dissimulatie toe straffen, die onstrafflick sint den Wesemeisteren an toe brengen, om die wt den huyse toe werpen sonder alle vertreck. Jtem die Renten des wesehuis toe manen, te ontfangen ende te schrijnen alle wat toe den huyse gegeuen wordt. Oeck alle iare, daechs nae ons heren besnijdinge rekenscap te doen, soe veer die wesemeisteren dat -van hem eysschende sijnt. Jtem noch soe sal die Regent voerscr. alle dage een wre lanck haer dage-lixsche lexen, scriften boecken examinieren welcke examen niet achter gelaten sal worden mit institutie vanden Gregoriaen sangen int ghene dat see doer die weecke singen moeten. Jtem des regents loen sal wesen ten iersten dat hij Euert Jorijsz huis sonder huire sal bewoenen, ten anderden een donredaechs misse mit die vrucht daertoe staende welcke selijge meyster Andrees Wisselman gefundiert heft, voert arbeits loen nae guet duncken der wesemeisteren ende vermoegen des huis.

Tertium Cap. Ten derden die wesemoederen sullen sijn die huisvrouwe des memoriemeisters Crvcis ende der huissittender armen procuratoers huisvrouwe beyde inder

83

tijt. Dese sullen sloetelen hebben vanden huyse ende somtijds die kijnderen onuersiens visitieren om toe ver-neemen hoQ dat dit huis gestalt is, in spijse, dranck, lingewaet, cledinge ende hunnige der kijnderen, ende anders wes den huyse van doen sal sijn. Jtem den huyse een stedyge maget toe holden ende mit haer ouer toe comen vant arbeits leen.

Quartum Cap. Ten vierden des weeshuis maget die vanden kijnderen moeder geheten sal worden, sal een onberuchtet eerlick vrouw persoen wesen, die soi'ge dragen sal voer dat huis ende voer die kijnderen, dat hoer spijse ende dranck op hoer behoerlijcke tijt bereit sij, hoer gescoorde clederkens lappen ende beneijen, altoes tegen-woerdich in dat huyse sijnde, wanneer die kijnderen wth der kereken ') coemen. Jtem see sal des morgens ierst op sijn ende des auvents die laeste toe bedde, voer brant ende ander ongelucke voersien. Dat huisraet wel te bewaren soe voele haer moegelicken is.

Quintum Gap. Prima regula Pupillorum. Ten viften, ende is die ierste Regel van die Wesekijnderen, dat alle die Wesekijnderen, toe vijff wren nae dat see van die moeder des huises gewecket ende des wijnters verlicht et sullen sijn, opstaen, ende tekenen haer voorhoeft mont ende herte mit een Cruice Lezende, Jn nomine Domini nostri Jesu Christi etc. Pater noster, Aue Maria, Credo in deum, Jn manus tu. Hier nae haer mont ansicht ende handen wasschen, Hoer hoeft kammen, Jtem voer halft' sessen in die bedelcamer tegenwoerdigh sijn op correctie vander roeden, ten waer saecke dat ij mant sieck waer, aldaer sullen see mit luyder stemmen leesen die Cruys getijden tot die Sexte toe, mit een salijge lere van den Suete naeme Jhesu getoegen wth die Epistelen Sancti Pauli nae wtwijsinge der weesen dagelix register. Hier nae sullen see mit stemmijger manieren wtgaen ende die

') In Versl, en Med. staat „schoeienquot;.

84

Regent sal scicken dat see op een bequame wre Misse hooren voer hoer weldaders op dagen als see ghien misse hebben te singhen.

Secunda Reg. pu. Jtem toe Acht wren als die wese-kijnderen weder coemen wter schoeien soe sullen sij leesen die Sexte van die hillige Cruis getijde ende daer nae hoer morgens ontbijten neemen, als dat ge-daen is, soe sullen viere vanden stercksten die bedden maecken, twee anderen dat huis keeren, mit spoe-dicheit, ende wederomme op hoer behoerlijke tijt ter schoeien gaen.

Die derde regel. Jtem voer dat middagseten sullen see leesen die preces maiores Ego dixi Domini mis. etc. nae wtwijsinge des Registers vanden huyse voer allen staten der menschen, voer gemeene vrede, voer vrenden ende vianden, voer weldaders ende vruchthe der aerden, voer tijdich weer, voer alle geloeuige sielen, Daer nae die Be-nedicite ende eten mit gueden manieren. Terwijlen dat die maeltijt geschiet, sal eene vanden geleersten een Ca-pittel leesen wt den Euangelie, als die tafele opgenoemen is die gratias. ende die Noene vant hillijge Cruys ende daer nae ter schoeien.

Quarta reg. Jtem toe dordehalff wre nae middach sullen die weeskijnderen mit haer Regent toe vesper gaen, daer die Regent sorghe voer hebben sail die jonghen konnen intonieren ende singen dat hem beuoelen is.

Quinta reg. Jtem soe en sal niemant wth dat examen blijuen, dat die Regent alle dage eene wre lanck holden sal, in lexen, scriften repetition, vant gheene dat op den selffden dach in die schoele geleert is

Sexta reg. Jtem toe soeuendehalfïquot; wre voer dat auent-maal sullen die Jesus wesekijnderen in haer bedecamer vergaderen lesen Miserere mei Deus, De profundis, mit die Collett, Deus cuius misericordie non est numerus, voer alle weldaders des huis daer nae die Benedicite, manierlick gegeten hebbende gratias leesen ende Compleet vant hillich Cruys.

85

Septima Reg. Jtem toe Acht wren sullen alle die weeskijnderen toe huis sijn op hoer slaepcamer lesende Christe qui lux. Gratias tibi ago. Paternoster, Aue Maria, Credo, Jn manus tuas, haer tek0n(en)de als in haer opstaen, ende gaen daer nae gerustelick om te slapen sonder meer spreekens.

Octaua Reg. Jtem niemant en sal sich absentieren van die schoele ofte huyse, sonder verloff sijns Regents op correctie van die roede.

Nona Reg. Jtem niemant en clappe wth den huyse van gedaen correctie, niemant en spreke oneerlijken, zwere, kijue, vloecke ofte rebelliere tegens sijn Regent, all op correctie nae guetduncken des Regents.

Decima Reg. Jtem desen voerscr. Regulen sullen alle saterdage auents an die tafele gelesen worden in Latijn oft Duytsche ende alle hillijge vierdagen des middaghs dat Euangelium ende des auents die Epistel verduys-schet van eene der geleersten wesekijnderen. Op ander dagen seeker punten wth den hillijgen Euangelien als int derde Capittel gescreuen staet.

Sextum Cap. Ten Sesten, wanneer ijmant in deesen huyse is die leesen ende scrijuen kan, ende niet ge-scickt en were om vorder in toecomenden tijden toe studieren, om priester te worden, den sullen die wese-meisters an een eerlick ambocht setten binnen Campen, ende ist van noeden, soe sal hij die cost ende woeninge genieten een halff iaer lanck staende nochtans onder die roede vanden Regent.

Septimum Cap. Ten soeuenden Die wth den huyse tot particulaer oft meerder schoeien sullen reysen, die sullen voer dat ierste halue jaer twee golden gulden genieten, tot vorderinge van hoer ierste wtvlucht.

Octauum Cap. Ten achsten. Als die weeskijnderen ierst angenoemen sullen worden, soe sullen see coemen mit twee van oer naeste vrunden ofte nabueren voer die Memoriemeister Crucis, ende voer den procurator der huis-sittender armen, Want see recht kenners der armen

86

sijnt, Ende daer sal die Regent dat kijndt ende vren-den voerleesen, dat vijfte Capittel vanden Regel ende dat achtste capittel, Als dat alle weeskijnderen oft anders, die welcke des suete naemen Jesus huis ael-missen ende weldaden sullen genoeten hebben, als sij gecoemen sint ter staedt van eeren, soe sullen sij danckber weesen den weeshuis die dage oers leeuens, namentlijke in hoer wterste wille ofte testament, bij-sunder soe veer als sij eenijge testamenten maken, desen armen weesen oeck te bedencken. Ende ist dat sij geleert bijnt ofte giestelijke worden, soe sullen see schuldich wesen, om die Cure, Schole oft anders woer die Stadt van Campen hoer dienst behoeuen sal bo-dienstich toe wesen, beholtlicken nochtans altijt eerlick arbeits loen te ontfangen.

Nonum Cap. Ten negenden, Ende op dat dit Gods huis in eewijger onderholdinge solde blijuen, Soe hebben die Ersame Johan van der Vecht, Tijman van den Veen, Johan Glauwe Burgermeisteren ende Prouisoren in oer tijdt Garrijdt Kreynck, Meister Gheerdt Glauwe ende Meister Jacob Glauwe sijn broeder Kerckmeisteren op haer tijt Heer Jan Euertss van Lijmberich Rector der Scholen van Garnpen, van Ghese Jans dochter ge-coft een doergaende huis ende hoff van die Nije strate tot die Hofstrate nae luyde eene Scepenen breef daer van wesende, Jtem noch soe hebben Euert Jorijss ende Heer Johan sijn soene hoer huis ende hoff doergaende van die Nije strate tot die Hoftstrate naest den Wesen-huis Suydtwert gelegen daer toe gegeuen, dorch donatio inter viuos ofte vrije geuinge, sender wederroepen, Be-holden oer beyder lijftucht, oeck nae luyde eenen Scepenen breeff, welcke doergaende eruen ende huysen wij rnit die groete gomeinte vergadert wesende Anno vijftienhondert ende negen ende dartich den een ende twintichsten February eendrachtelijken belieft hebben in raecke ende daecke te holden.

Alle welcke Statuten ende ordenantien, puncten, arti-

87

culen, dotatien, ende vermeringe des weeshuis voerscr. wij mit consent ende welbehagen van onser Stadt groeter gemeinte eendrachtelijken belieft, geaccordiert. geconfirmiert, geapprobiert ende geratiflciert hebben, bellenen, accordieren, conflrmieren, approbieren ende rati-ficieren mits desen onsen opene breue alsoe voert an ten eewijgen dagen te onderholden, Jn oei'konde der waerheit hebben wij onser Stadt Secreet Segel hier onder an doen hangen, Jnden jare ons Heren Duysent vijft' hondert ende een ende veertich, den Thiensten dach Septembris.

Bijlage B.

(No. 42.)

Uniuersis et singulis presentes literas inspecturis et audituris. Noa Bonauentnra de Losser Dei et Apostolice sedis gratia Episcopus Ebronensis,necnonReuerendissi(mi) in Christo patris et doraini Georgii de Egmont Episcopi Traiectensis in spiritualibus Commissarius Salutem in domino Sempiternam. Cum ad dinini cultus augmentum piarumque causarum ex officio semper nostra versetur mens et intentio, Hinc est quod ad humiles preces Magistri Johannis Euerardi a Lijm her ich Recto ris scholarura in oppido Gampensi fun dato ris et erec-toris Collegij duodecim pauperum scholarium Ghoralium perpetuis et futuris temporibus duraturi, qui singulis diebus horas Ganonicas in cantu Gregoriano et non Musico (nam Musica ab his pauperibus pueris penitus erit aliena et scelusa, nee aliquo modo pueri musici istorum puerorum dominabuntur) in parochiali Ecclesia Sancti Nicolai Gampensi sunt decantatuii no-menque sortientur Dulcissimi et Sanctissimi nominis Jesu orphani, instanter fuerimus requisiti quatenus

gratiosa nostra auctoritate commissionisque nostre, ma-nus suas adiutiices ad id opus pium perflciendum por-rigentes prouidere dignaremur vt alimentis congruis caeterisque suis necessitatibus pauperes pueri nominis Jesu reflciantur bonisque literis et eruditionibus tenera aetas instituatur. Nos igitur considerantes huiusmodi preces et intentiones ad dei laudem et honorem cedere Quodque iuste deprecantibus non est denegandus assensus, omnibus et singulis Christi fldelibus ad predictum Collegium perflciendum, augendum et retinendum lar-gas eleemosinas manusque suas adiutrices porrigentibus, quotienscunque et quicunque hec fecerint, de omnipo-tentis Dei misericordia et beati Martini patroni nustri gloriosi intercessione conflsi quadraginta dies indulgen-tiarum de iniunctis eis poenitentijs misericorditer in doraini relaxamus. Harum nostrarura testimonio litte-rarum, Datum Campis sub sigillo nostro Anno domini M^c. CCCCC⁰. X XXIXquot;. die voro beatorum Apostolorum Philippi et Jacobi prima Maij Sic subscriptum De man-dato Engelbertus Rijnvisch Notarius scripsit.

Bijlage C.

(No. 89).

Hoe ende mit wat manieren dit Jezusbuis een gemeen Weesehuis geordiniert is Aⁿ 1554 den laesten Junij.

Alsoe die prouisoeren Kerckmeisteren ende Rectoer in-dertijdt der Scholen van S. Mclaeskercke alhier binnen Campen mit behulp ende toedoen van ander guede luiden, inden jare ons Heren duysent vijfhondert ende XXXIX. den XXI^sten dach February ter eeren des soete ende gebenedijde name Jezus, Marie, Gods moeder, ende allen Sancten ende Sanctinnen tot eewijge bediensticheit der Parochie kercke voerscr. ende tot orber ende profijt der burgeren ende ondersaten der Stadt Oarapen voerscr. mit een

89

paerlick belieuen ende consent des Ersamen Rades ende der groter gemeenten, begonnen hebben te fundieren ende stichten een weesenhuis, der armen verlaten scholieren weeskijnderen totten getale van XII. gecoren van die weesmeisteren nae seeckere statuten ende ordenantiën daerop in scrifte vervaet, dwelcke die raedt mit consent der Groter gemeenten voerscr. inden jaere ons heren duysent vijffhondert ende XLI. den X^dt,D. dach Septem-bris, eendrachtelijken hebben belieft, geaccordiert, ge-conürmiert, geapprobiert ende geratiüciert om ten eewijgen dagen te worden onderholden, nae inholt zegel ende briue daer op verleent.

Ende soe dan nu alhier ter stede beuonden wordt tgetal der armer elendijger ende troesteloeser weeskijnderen soe wel knechtkens als meyskens, durch tver-steruen der olderen dagelix grotelick te accresceren ende vermeeren, alsoe, dat ten weere sake, die selue van gueden luyden bijstandt gedaen, ende hantreickinge verleent worde, hongers ende commers haluen vergaen mosten. Twelck om voer toe coemen ende die herten der gueder menschen totten bouen benoemden Weeshuis om oer gauen mildelijker daer toe tdeelen, te vuerijger verwecken, die sus anders meer geaffectiert mochten worden totten verlaten weeskijnderen, als des voerscr. weeshuis der barmherticheit te verleenen alsoe dattet eene tander hinderlick mocht worden, Soe hebben See-penen ende Raedt, mit oer beyden gemeenten groet ende clein sampt den Provisoren ende Weesmeisteren des voerscr. huyses ter eeren Gods almachtich ende tot welvaert des voerscr. AVeeshuis op alles rijpelicke ge-communiciert, ende daer nae eenpaerlick geaccordiert belieft ende besloten, dattet voerscr. weeshuis tot XII arme scholieren, al ierst gefundiert, op nauolgender statuten ordenantien ende conditiën (sonder derogatie der ierster fundatie) voert an wesen sail een weeshuis voelden alderarmsten Elendichsten ende troestlosen wese-kijnderen soe wel meyskens als knechtkens van onsen

90

Burgeren alhier inder stadt nagelaten ende anders ghiene, naden getalle ende mit verwerden als hier nabescr.

Jnden iersten soe sullen Prouisoren ende A¥eesmeiste-ren vant voerscr. weeshuis blijuen alsulcke personen als in den iersten Capittel der ierster fundatiën benoemt staan, hebbende macht ende speciael beueel den aider cirmsten Elendichsten ende troesteloesten wesenkijnderen van beyden Sexen als knechtkens ende meyskens an tneemen ende wraecken sender eenighe simulatie oft fauoer daerinne te gebruicken, Ende tselue in sulcken getalle als die opcoemsten der voerberoerden weeshuis bouen den getalle der ierster fundatiën, sullen moegen dragen, Anuangende tselue mit ses meyskens, in gueden betrouwen, dat Godt almachtich guede herten verwecken sail om oer barmherticheit toe vertoenen, ende oer ael-missen daer toe tverleenen, Ende alsoe die incomsten dan wassende worden tgetall der weeskijnderen alsdan daer nae te vermeeren.

Ten anderen Soe sullen die weesmeisteren voerscr. in toecoemenden tijden op conditiën ende nae inholt des anderden Capittels der ierster fundatiën macht ende speciael beueel hebben an te neemen ende orlouen een Regent vanden voerscr. huyse, welcke Regent nae inholt des voerscr. anderden Capittels hem regulieren sail, wthgesundert dat hij om alle quade presumption buyten toe sluyten, ghiene administratie vanden Renthen, gif-tingen ende anders den voerscr. wesenhuyse toecoemende hebben en sail, noch die selue heffen boeren noch ont-fangen, ofte eenijge Reden oft Rekenscap daervan geuen noch doen, dan sail alleenegen guede toeuersicht dragen opter kijnderen leringe van beyden Sexen, soe voele hem des beuoelen sail worden, ende hij be-vijnt orberlixt te sijn. Jtem die Renthen incomsten giftingen ende anders den voerscr. huyse toecoemende, mit die veroeueringe, woervan die Rectoer des voerscr. huyses die administratie tot noch toe gehadt heft, sullen voert an ontfangen ende gebracht worden an han-

91

den eener vanden huisarmenmeisteren die alsdan sijn ledijge jaer is om daervan den voerscreuen huyse toe administriren ende voer den Prouisoren ende Wees-meisteren Reden ende Rekenscap daervan to doen als hij daer toe gerequiriert wordt.

Ten derden, So sullen die weesmoederen vanden voerscr. huyse sijn alsulcke personen als in den derden capittel der ierster fundatiën benoemt staen, hebbende belastinge macht ende speciael beueel vant tgene onder den voerscr. derden Capittel gespeciüciert staet, dra-„ende opten kijnderkens van beijden Sexen gelijcketoe-versicht van cost clederen ende anders daertoe staende.

Ten vierden, Soe sail die maecht vanden voerscr. huyse geconditioniert sijn, nae inholt des iiij^cn capittels der ierster fundatiën achteruolgende tgene onder den seluen vierden Capittel begrepen is.

Ten vijften, Soe sullen die Prouisoren, Weesmeisteren ende Rectoer vanden voerscr. huijse, achtervolgende den Vⁱ'quot; capittel der ierster fundatiën, Jngelijken voer den weesmeyskens nae oren slate en gelegentheit der plaetsen daer sij onthelden sullen worden, sekere Regelen stellen, inholdende woe sij hoer rnit beeden be-diensticheyt ende anders tegen Godt, die ouerheit, den Rectoer ende moeder, voert durch den dach inden huyse holden sullen, welcke Regulen men alle saterdags tsauonts ander tafelen daer die weesmeiskens sitten lesen sail, als in den V^en Capittel voerscr. van die knechtkens onder den thienden Regel gescreuen staet.

Ten sesten. Soe sullen die weesmeisteren achtervolgende dat VP capittel der ierster fundatiën tot behoeft' der weeseknechtkens, den voerscr. weesmeiskens, nae dien dat see leesen ende scrijuen konnen een am-bocht daer toe sij beuonden worden bequaem te sijn doen leeren, ende dat konnende tot discretie der Prouisoren ende AVeesmeisteren, alsdan geoeiioft toe worden om oer kost toe verdienen, sonder eetwes meer wthen voerscr. huyse toe genieten.

92

Ende hiermede sullen onuercortet blijuen alle Statuten, ordinantiën, ouerdrachten ende accordantien bijden Prouisoren ende Rectoer des voerscr. huyses sampt den kerckmeisteren van S. Niclaes kercke, meraoriemeisteren vant hillich Crucis memorie ende den huissittenden armenmeisteren voer data van desen opgericht ende daer van sij bes hier in duechdelijker gebruick sinnen, soewol diegene inder ierster fundatiën gespeciflciert als daernae begrepen, die niet contrary erende sijn tegens tgene voerscr. is, welcke Statuten ordenancien ouerdrachten ende accordantien die Eersame Raedt van Camp en mit oeren beyden gemeenten Groet ende Klein mits desen confirmieren approbieren ende ratiflcieren om ten eewijgen dagen alsoe onderholden te worden. Reser uier ende oer mits desen volcoemen macht ende auctoriteit dieselue nae loep des tijdes ende anwassinge dos huyses voerscr. tot profijt der weeskijnderen voerscr. te moegen minren ende vei meren Sonder argelist. (Van dit voerscr. is een breeff mit der Stadt Campen Secreet segel besegelt.)

Bijlage D.

(No. 96.)

Mit wat verwerden ende conditiën die E. Joffer Bettha van Jngen echte huisfrouwe van Mr. Godtschalck ten Jndick ende hoe see die kijn-deren die Renthen voer int bocck gespeciflciert gegeuen ende opgedragen heft.

quot;Wij Mr. Caspar Scepelar ende Herman ter Berchorst id plaetze van zelijge Herman Kruysse Scepenen in Campen, doen kondt ende betuygen dat voer ons gecomen is

93

inden gerichte die doegentsame Joffer Betthe van Jngen echte huisfrouwe van Mr. Godtschalck ten Jndick hoer man ende momber tegenwoerdich wesende ende dit nabescreuen mede belieuende, ende bekande aldaar voer haer ende horen erffgen. dat sie ter eeren Godts ende tot salicheit van hoer ende hoerder vrenden ziele toe eewich besidt ende gebruick der armer Weesekijnderen alhier binnen Campen int Soete name Jesus huis residierende ende horen nacoemelingen gegeuen heft ende gift vermits desen donatione inter viuos (: waer van die ierste boeringe sail wesen op petri ad Cathedram alsmen scrijuen sail Sess ende vijftich ;) Jnden iersten dordenhalue gulden ter losse gaende jaerlix wth Joffer ten Waters huis toe Zwolle. Noch eenen gulden van vijff ende twintich stuvers brab. jaerlix toe Zwolle in die Roggenstrate gelegen luyt der breuen daer van sijnde, eenen gulden van vijff ende twintich stuuers brab. op paesschen wt Willem Janssens huis toe Wijlsem beseten over tsoeuentich Jaren, Noch een golt gulden iaerlix wth die gemeente van Wijlsem luyt des breefïs daer van sijnde. Noch vijften haluen golden gulden iaerlix ter losse wth den Bremmeier toe Wije waer van die principael breeff bij Joachim van Jngen berustende is, Noch ses olde vranckrijcksche schilde erffrente wth twintich morgen landts gelegen toe Jsselmuiden toebehorende Geerdt Luykenss daer van Joachim van Jngen den breeff' oeck heft. Noch dordenhaluen gold-gulden erffrenthe wth Joncker Willem van Buchorst guedt luyt der breuen daer van zijnde. Noch wth Mr. Egbert Morrhen huis bouen die Swanen poerte vijff oert pondes alles na luyt zegell ende breuen ende bewijs daer van ouergeleuert, Ende dit mit verwerden ende verbant nabescreuen, dat weert saecke dat hoer donatricis voerscr. erffgen. desse giftinge wolden in enijgerley manieren, invalidieren, annihilieren ofte niet achtervolgen, is die wille van Joffer Betthe voerscr. dat hoer erffgen. alsdan den Weesenkijnderen voerscr. ende

94

horen nacoemelingen wthrichten ende geuen sullen, seste halft' hondert goltgulden eens van hoeren gereetsten guederen binnen Campen sonder eenich tegenspreken. Welcke penningen alstan vanden Weesemeisteren ter kijnder profijt belecht sullen worden, Mede weert saecke {: dat Godt verhoeden will :) dattet huis toe niete genge doer quaet regiment ofte anders niet achter volgenden hoer fundatiën bij den Ers. Raedt mitgaders hoer beiden gemeenten geordeniert ende geconflrmeert, ende men in den huise voerscr. settede doer gunst ott' bede van grote personagien eenijge kijnderen niet geboren van burgeren in die vrijheit van Campen ende van beiden olderen niet beroeft sijnde, sullen Joffer Betthe voerscr. off haer erffgen. desse voerscr. parcelen van renten weder tot sich moegen neemen ende kieren die mit raedt des pastoers alhier in ander Godtdienstige aelmissen sonder eenich tegenseggen van ij mant. Voerbeholden nochtans den Weesenhuyse dat artijkel vanden twaleff Choralen in sijn weerde toe blijuen. Sonder argelist. Des toeoer-konde hebben wij Scepenen voerscr. elck onsse segell an dessen breeff doen hangen, Jnden Jare ons heren duysent vijf hondert vijtf ende vijftich den XXII August!.

Bijlage E.

(No. 195.)

Fundatie, ende Ordonnantie bij Burgermeisteren Schepenen. Raedt ende Gesworen Gemeente deser Stadt Campen, opten 21 February A⁰1592 gemaeckt, opt onderholt des Weesenhuyses, ende der Weesekinderen.

Jerstlick, Datmen int Weesenhuys, nyet meer Weesekinderen ontfangen en sal, dan totten getale van sessen-

95

leste

sten dertich Personen, Wesende gesont van Lichame ende van ken. gueden verstande, Ende en sal nijemant in dit Weesenter buys ingenomen wordden, dan bij voergaende express scke consent van Burgermeysteren Schepenen endeRaeth deser nge Stadt Campen, bij den welcken die namen der Weeseden kinderen aangeteeckent, ende van alles guede pertinente den annotatie geholden sal wordden.

nen Ten anderden, sullen giene kijnderen int voerss buys

^an angenomen worden, ten sij, dat sie seluest deser Stadtz

^ran burgeren sinnen, van onser Stadtz burgeren geboren,

len Ten derden, dat die kinderen { : soe int selue buys

^;cr. begeien ingenomen te wordden) sullen van beyden

Ier boeren olderen bestoruen wesen.

les Jtem die kinderen sullen nij et langer int Weesenbuys

Ier onderholden wordden, dan tot den tijt, dat sie Sestien

ns Jaren olt ge wordden sullen sijn, wel te verstaene noch-

sn tans dat indien ijmandt vanden seinen kinderen binnen

5iquot;- die Sestien Jaeren, tot goetduncken der Pronisoren, ende Weesemeysteren, in ansient hoeres gelegentheyts, buy ten

ïn den Weesenhuyse betaelt, ofte verschickt wordden moch-

'• ten, sullen sie onder tgetall der Wesekinderen geacbtet,

ende geholden sijn, soe langhe sie het behulp vanden Weesenbuysse worden genijeten.

Jtem die in desen Wee.senhuyse ontfanghen sullen wordden sullen daermede inbrengen alle de guederen be-wechlijck ende onbeweehlijcke, die sie hebben, ofte die hoer competieren, op de tijt als sie daerin komen, welcke guideren sie oick nae hoeren vuytganck bij den huysse , voerss ertfelick sullen laten verblijuen.

j j Weert auerst sake dat ijmande vanden kinderen (: nae der

gt; tijt, dat die int Wesenhuys ingetreden were:) eenige guide

ren anstoruen, ofte anerffden, ofte sus anders ankomen mochten sullen dieselue kinderen, mit beraet hoerer vrunden alsdan voerts, mit alsulcke angeerffde, oft ange-komene guederen wederom moegen vuytgaen, Edoch die eerste Jngebrachte guederen euenwel daerjnne verblijuen laten. Ofte soe verre sie in sulcken geualle noch langer.

ofte totten gesetten tijt vande Sestien Jaeren begeerden te blijuen, sullen sie sodane angeerfFde, ende angekomene guederen eeuen soe wel, als die Jerst ingebrachte gui-deren, bij den Weessenhuyse erfflick laten moeten.

Voer dese voeruerhaelte inbrenginge, ende Verrich-tinge der guideren, sullen die naeste Vrunden der weesekinderen, instaen, ende sich geboerlick verobli-geren, voer ende aleer , die kijnderen int Weesenhuys ontfangben sullen wordden.

Jtem indien ymands vanden genen, soe als Weesekinderen int voergeroerte Weesenhuys gewest sullen sijn, tot eeniger tijt afflijuich worden mochte, sonder wettelicke lijues gebuerte nae te laeten, soe sal het derde part sijnes naeblijuenden erffenisses, ende guederen, soe wel buyten als binnen die vrijheid deser Stadt Campen gelegen, ofte beuonden den Weesehuyse voerss veruallen wesen ende onuerweygerlick geuolcht wordden. Daervoer die naeste vrunden der kinderen in gelijcker gestalt caueren. ende sich verobligeren sullen, voelende all eer die kinderen sullen angenomen wordden.

Jtem die knechtkens des Weesenhuyses, sullen ter Latijnscher Scholen geschickt, ende geholden wordden tot hoer thien of twelff jaeren toe, tot discretie der Prouisoren ende weesenmeesteren, omme te besien, oft sie bequaem sullen wesen, voortaen in studijs gecon-tinueert, offc anders op een guet ampt gesettet te word. den, Jngelix die maechtkens te schicken in de Duytsche Schole, ter tijt toe sie sullen kunnen lesen ende schrijuen, Ende hier en tusschen salmen eenen ijderen van hoer mede laten leeren tgene daar toe sie bequaem sullen wordden beuonden.

Jtem als de Weesekinderen des morgens metter schellen opgewecket sullen zijn, sullen sie stracx bij een comen, ende vallende op haer knijen, hoer morgen gebet spreken, danckende Godt almachtig voer sijne weldaeden, ende hem wijders biddende als hoer bij eenen vanden oltten voergelesen zal wordden.

97

Desgelijckx zullen sie alsteets doen, voer ende nae den eeten maer des auondts, als sie te bedde werdden gaen, sullende sie ingelix bij eene komen, op hoer knijen vallen, ende den heeren dancken, ende bidden.

Jtem op dagen ende tijden als sij ter predicatie gebracht worden zullen sie int vuijt, ende Jngaen (: soe ouer den straeten, als inder kercken:) sich satelijck ende matelijck holden, ende dragen, ende sittende inder kercken, alleene na den Predicant sien, ende vlitich toehoeren, op dat sij toe huys komende, ende vanden Weezenvader geviaecht zijnde eenige pun eten moegen verhaelen, die sij inde Predicatie geleert sullen hebben.

Gelijck sie oock tot allen tijden, binnenshuyses, ende op der straeten, sich tegens eenen ijderen, eerbiedich, ende sedich betoenen sullen, ende hoer Lectiones inder Scholen, ende hoer Ampten, (: daerop sij gesettet sullen sijn, mit allen vliete, ende neersticheyt waernernen allenthaluen hoer weesevader obedieren, ende sich tot alle huysswerck (: daer toe zij bequaem:) laten ge-bruyken.

Jtem die knechtkens sullen ter ierster hoerer ge-legentheyt voer een tijt van Jaeren op Ampten bestadet wordden. ende jngelix die maechtkens tot dienst van gueder luyden. Om alsoe hoere kost seffs toe winnen tot veilichtinghe des Weesenhuys genijetende euenwel hoere cledinghe vanden Weesenhuyse totten gesetten tijt van Sestien Jaeren.

Jtem soe wanneer die Weesenkinderen nae verloep des gesetten tijts vuyt den Weesehuyse gaen werdden, salmen hoer eerlijcke cledinge, ende daerbeneftens noch twie ponden Vlaems an gelde mit genen.

Jtem indien eenighe Weesekijnderen nae verloep der xvj Jaeren bequaem weren, om voortaen in studijs onderholden te wordden sullen sie verbonden syn, desser Stadt te dienen, in eenich eerlij ck officie daer toe sie vanden E. Raeth sullen mogen werdden beroepen.

Jtem die Weesenmeyster inder tijt, sal goede toesicht

08

draglien op die huysholdinghe, ende op die koecken des Weesenhuys, alsoe dat hij alleene den Weesenvader telcker tijd ordineren sal, wes hij ter taeffelen vanden Weesekinderen sal laten komen, Ende sal die Weese-vader geholden sijn den Prouisoren, ende den Weese-meester inder tijt, in desen, ende in allen anderen saken guedt gehoor te genen, toe obedieren, ende onverwey-gerlick te volgen, tegen hem bijden seluen operlacht, geordonneert, ofte beuolen sal worden.

Die Rekenschap vanden Weesenhuyse, sal alle jaere geschien, voorden Pronisoeren nae older gewoenten.

Dese articulen sullen tot allen tijden bij den E. Raeth nae voorvallende gelegentheyt vermeerdert, vermindert, oft verandert mogen wordden, tot hoer E. gueder discretie, ende welgeuallen.

REGISTER OP HET CHARTÜLARIÜM.

102

103

104

106

7

108

109

110

Ill

112