De H. Franciscus van Assisië.

T rede en barmhartigheid aan allen die dezen Rer/el volgen.

H. FEAKISCÏÏS YAH ASSISIÊ,

volgens de nieuwste bepalingen

VAN

Z. H. PAUS LEO XIII.

Uit het Italiaansch vertaald naar de uitgave der Tipografia Poliglotta, Delia S. C. di Propaganda, Horna, 18S3.

ZESDE DRUK.

BltiLi üT^

EIGENDOM.

c/lan den Xczei^,

Ten einde de heilige en zorgvuldige bedoelingen va)i Z- H. Paus Leo XIII te bevorderen, wien het hoogst aan het hart gelegen is, dat de vereeniging der Derde Orde van den H, Franeiscus van Assisië bloeie en overal onder de kathol iele e bevolking verbreid worde, heeft men goedgevonden in eene beknopte uitgaaf samengevat, in het licht te geven den Encyclieken Brief van den 11 September 1882, die een schoon overzicht gee ff van de geschiedenis der Derde Orde, alsmede de nieuwste Apostolische Constitutie, die in eenige punten den Regel verzacht en de aflaten en voorrechten daarvan bepaalt. Bij de authentieke vertaling der beide stukken, is gevoegd een Ceremoniale der Derde Orde, goedgekeurd door de H. Congregatie der Riten in het nieuwste Decreet van den 18 Juni 1883.

O. L. Vrouw Geboorte 1883.

-.-eogcö-.-

^■©(DSiiBiaiDa

VOOR DEN

TWEEDEN DRUK.

De bijval, welken dit Handboekje mocht genieten is zoo buitengewoon geweest, dat binnen Uvee jaren de zware oplage verkocht is en wij tot een nieuwen druk moesten besluiten.

Deze nieuwe druk heeft een merkelijke vermeerdering ondergaan. Het Handboekje , dut wij thans den leden der gevierde Derde Orde aanbieden, bevat eene

Voorrede.

„Inleidingquot;, die een korte levensschets geeft van den h. franciscus , voorts _veenir/e verklaringen betreffende de oprichting en besturing der Derde Ordequot;, ^verklaringen aangaande de gunsten en aflaten aan de Derde Orde verleendquot;. Eindelijk zijn er aan toegevoegd „Ge-heden onder de H. Misquot; enz.

Wij meenen met deze opsomming te kunnen volstaan om de waarde van dezen nieuwen vermeerderden druk te doen uitkomen en wenschen dat onder Gods zegen dit Handboekje meer en meer verspreid worde !

O. H. Hemelvaart 1885.

VOORKEDE

voor den DERDEN DRUK.

Dat wij thans reeds een derde oplage ter perse moeten leggen is wel het beste bewijs voor de bruikbaarheid en het doelmatige van dit Handboekje „de Seculiere Derde Orde van den H. Franciscus van Assisiëquot;. Daardoor worden de inzichten van Z. H. Paus Leo XIII meer en meer bevorderd, die wenscht dat de vereeniging der Derde Orde van den H. Franciscus van Assisië bloeie en onder de katholieke bevolking verbreid worde.

Moge onder Gods zegen de uitgave van dit Handboekje daartoe bijdragen.

Portiuncula 1886.

INLEIDING

FRANCISCUS EN DE DERDE ORDE.

1182 te Assisië, eene kleine stad van Umbrië in Italië, uit aanzienlijke ouders

geboren. Van zijne geboorte , die door eene bijzondere beschikking van Gods voorzienigheid op stroo in eenen stal plaats had, tot zijnen dood, had zijn leven eene wondervolle overeenkomst met dat van onzen goddelijken Zaligmaker en Verlosser» Terwijl zijn vader, Petrus Bernardone, een voornaam en rijk koopman in laken , hem voor den handel opleidde, riep God hem, toen hij den ouderdom van 24 jaren bereikt had , geheel tot zijnen dienst, om aan de zaligheid zijns naasten, in de meest volkomen verzaking aan al het aard-sche te arbeiden.

De H. Fkanciscus gehoorzaamde aan de stem van God en der genade. Geheel doordrongen van

Inleiding.

den geest van Jezus Christus, doorliep hij bijna alle landen van Europa en drong hij door tot in het Oosten om Jezus en Jezus gekruisigd te verkondigen en de zedeloosheid te bestrijden. Zoo groot ook waren de wonderen , die God door hem uitwerkte, dat, volgens den H. Bonaventura, „men Franciscus naliep om hem te zien en te hoeren, als ware hij de Zaligmaker zelf geweest.quot; (1)

Intusschen stichtte de H. Franciscus drie Orden in de H. Kerk: De Eerste Orde of de Orde der Minderbroeders in 1208; de Tweede Orde of de Orde der Arme Zusters onder de H. Clara (van daar Clarissen genoemd) in 1212 ; de Derde Orde of de Orde van Boetvaardigheid in 1221.

Deze Derde Orde kwam tot stand bij gelegenheid , dat Franciscüs te Poggibonzi predikte en bij zijn vriend , den godvreezenden Luchesius van Assisië verbleef. Luchesius en zijne deugdzame echtgenoote , Bonna-Donna, vroegen hem dringend, hun een bepaalden volmaakten levensregel voor te schrijven, waaraan de Heilige met vreugde voldeed. Deze Regel nu bestond in eenige voorschriften van versterving , eenvoudige kleeding , eenige dagelijksche gebeden enz. en werd weldra

(1) Leven van den H. Francisoüs.

»

, Inleiding. 7

aa door andere godvruchtige personen gevolgd , ja ,

in koningen en keizers, bisschoppen , kardinalen en

t- Pausen beschouwden het als eene eer, leden van

)o de Derde Orde te zijn. — De Derde Orde is dan

m ¹¹ ook onderscheiden van en verheven boven elke

i, andere Vereeniging of Broederschap ; zij is eene

te eigenlijke Orde ; want „Wij besluiten en verklarenquot;,

I) zegt Paus Benedictus XIII in zijne bulle Paterna

f. Sedis van 10 December 1725 , „dat de Derde

[_e Orde wezenlijk en eigenlijk eene Orde is, die de

jf daarvan deelmakende leden van wereldlijke per-

_a sonen , ofschoon over de geheele aarde verspreid,

\_e J in hare eenheid besluit; zij toch heeft haren eigen,

van den H. Stoel goedgekeurden Regel, haar proefjaar, hare beloften en eene kleeding volgens bepaalden vorm en stof.quot;

j Ook de verzachtingen, door Z. H. Paus Leo XIII

_s aan den Eegel toegebracht, veranderen zijnen aard

niet gelijk de Paus zelf beveelt; Z. H., die er zich op beroemt lid van de Derde Orde te zijn , I heeft met die verzachtingen aan te brengen, geen ander doel gehad, zooals Hij zelf verklaart, dan deze Derde Orde voor alle brave katholieken toegankelijk te maken.

Na zooveel werken van den H. Feanciscüs tot * eer van God, tot luister der Kerk, tot zaligheid

I

Inleiding.

der zielen, wilde God hem reeds in deze wereld beloonen. Twee jaren vóór zijn dood, als hij op den berg Alvernia in verrukking bad, verscheen hem Jezus zelf onder de gedaante van een Sera-phijn en schonk hem de heilige vijf Wonden in handen, voeten en zijde. (1)

Franciscus stierf den éden October 1226 in het 45ste jaar zijns levens. In 1228 werd hij door Paus Gregorius IX op de lijst der Heiligen geplaatst.

(1) Naar deze verschijning -werden later de Orden van Franciscus ook Seraphijnsche Orde en Franciscus de Seraphijnsche Vader genoemd.

9

EENIGE VERKLARINGEN

betreffende de oprichting en besturing der Derde Orde van den H. Franciscus.

e Eerste Orde van Franciscus, de Orde der Minderbroeders (1) is thans in drie groote takken verdeeld : de tak der Minderbroe-ders-Conventueelen, die der Minderbroeders-Observanten en de tak der Minderbroeders-Kapucijnen.

De Minderbroeders - Conventueelen genieten eenige verzachtingen , door verscheidene Pausen hun verleend in het onderhouden van den Eegel van Franciscus.

De Minderbroeders-Observanten verlangden den Regel zonder voornoemde verzachtingen te onderhouden , verkregen daarom oorlof van den Paus _f zich van de Minderbroeders-Conventueelen te scheiden en onder een eigen Algemeenen Overste te leven, ten jare 1517. Onder dezen Algemeenen Overste staan ook die hervormingen , welke later wegens het minder streng onderhouden des Eegels bij de Minderbroeders-Observanten, zijn ontstaan : zooals de Minderbroeders-Recolletten, hier te lande ook Franciscanen genaamd, de Minderbroe-ders-Alcanterijnen en anderen uitgezonderd :

De Minderbroeders-Kapucijnen, die zonder voor-

(1) Franciscus wilde, dat zijne kinderen dezer Eerste Orde zich Minderbroeders zouden noemen; de Renaming van Franciscanen , Seraphynsche Orde zijn van lateren tijd en op de drie Orden van den H. Franciscus van gelijke toepassing.

Vekklaringen Deede Orde.

noemde verzachtingen en tevens met het doel den Regel van Fkanciscus in deszelfs volle gestrengheid en naar den geest van dien H. Stichter te onderhouden, zich van de Minderbroeder-Observanten scheidden en onder een eigen Algemeenen Overste , hun ten jare 1619 door den Paus toegestaan , vereenigd zijn.

De leden dezer drie groote takken zijn allen wettige kinderen en volgelingen van Franciscus. Ook heeft iedere vertakking een eigen Algemeenen Overste of Oeneraal; zoodat er dus heden in Pranciscüs eerste Orde drie Algemeene Oversten zijn; nl.: de Generaal der Minderbroeders-Con-ventueelen, die der Minderbroeders-Observanten en de Generaal der Minderbroeders-Kapucijnen. Elk dier Algemeene Oversten bestuurt zijn tak of Orde onafhankelijk van den anderen, met gelijk gezag en met gelijke rechten. Zoo verklaarden verscheidene Pausen en ten laatste Pius IX z. g. 20 Juni 1862.

In de Derde Orde onderscheidt men de Begn-liere Derde Orde en de Wereldlijke Derde Orde.

Tot de Reguliere Derde Orde behooren die kloosterlingen , die denzelfden regel volgen gelijk hij door Z. H. Leo X den 20sten Januari 1521 voor hen werd goedgekeurd.

De Oversten der drie takken van de Eerste Orde, alsook die der Reguliere Derde Orde, hebben, volgens verklaring van Z. H. Leo XIII, de macht en het gezag nieuwe leden in de Wereldlijke Derde Orde op te nemen, Congregatiën op te richten en

Verklaringen Derde Orde.

te besturen, alsmede hunnen onderdanen of anderen priesters de macht daartoe te verleenen. En deze macht hebben de Algemeene Oversten over de ge-heele wereld, de Provincialen voor hunne provinciën, de Gardianen voor hunne districten, zoodat derhalve do Provinciaal der Paters Conventueelen, der Recolletten en der Kapucijnen in Nederland, ook geheel Nederland door die macht bezitten.

De Wereldlijke Derde Orde, ofschoon één op zich zelve, is in twee klassen verdeeld, namelijk:

1. Leden , die volgens het ceremoniale opgenomen zijn, tot eene congregatie behooren en onder toezicht en leiding van een geestelijken Directeur maandelijks in vergadering bijeenkomen.

Deze maandelijksche vergadering kan bij gebrek aan eene bijzondere kerk of kapel, tot de Derde Orde behoorende, in eene parochie- of kloosterkerk gehouden worden. Zij, die dezelve bijwonen en de voorgeschreven oefeningen en gebeden doen, kunnen de daaraan verbonden aflaten verdienen, ook al zouden wegens omstandigheden niet alle door het ceremoniale voorgeschreven vormen van stemming, verkiezing, enz. worden nagekomen.

2. Leden, die niet tot eene congregatie behooren, maar den Regel afzonderlijk onderhouden. ¹

Het is echter het uitdrukkelijk verlangen van Zijne Heiligheid, dat men zich bij eene congregatie aansluite , zoo men dit gevoegelijk kan.

¹

Cfr. S. C. Indulff. 14 Jul. 1891

Verklarixgen dek

Wijl ook de Wereldlijke Derde Orde , ofschoon over de geheele wereld verspreid, één is, kunnen zij, die ingekleed zijn bij de Minderbroeders Con-ventueelen, hun professie doen bij de Minderbroeders Kapucijnen of Recolletten en omgekeerd.

VERKLARINGEN

aangaande de gunsten en aflaten aan de Derde Orde verleend.

jfT^'en aflaat is eene door de H. Kerk buiten het II- Sacrament der Biecht verleende kwijt-schelding van die tijdelijke straffen, welke men, na de vergeving onzer zonden, op deze wereld of in het vagevuur zou moeten afboeten.

De aflaat vergeeft alzoo niet de zonde, dat is, de zondenschuld, ook niet de eeuwige straf, maar alleen de tijdelijke straf der reeds vergevene zonden.

De H. Kerk verleent deze volle of gedeeltelijke kwijtschelding (volle of gedeeltelijke aflaten) ingevolge hare macht van te binden en te ontbinden : „Ik zal uquot;, zoo zeide Christus aan den II. Petrus , „de sleutels van het Rijk des Hemels „geven en alles wat gij op aarde zult ontbinden, „zal ook in den Hemel ontbonden zijnquot;. (¹)

Ten einde een vollen aflaat te verdienen , zijn de volgende vier voorwaarden vereischt:

¹

Matth. XVI; 19.

GUNSTEN EN AFLATEN,

1. De meening om den aflaat te verdienen. Het is voldoende en zeer aan te raden eiken morgen de meening te vernieuwen om alle aflaten te verdienen, aan welke men dien dag deelachtig kan worden.

2. In staat van genade zjjn, wanneer men het laatste der voorgeschreven werken volbrengt, tenminste indien men den aflaat voor zichzelven wil verdienen.

3. Werkelijk en nauwkeurig die goede werken volbrengen, die tot 't verdienen van den aflaat zijn voorgeschreven, de goede wil alleen is niet voldoende.

Tot de voorgeschreven werken om een vollen aflaat te verdienen behooren gewoonlijk: eene rouwmoedige Biecht, eene H. Communie, een godvruchtig kerkbezoek en eenige gebeden (b.v. Smaal het OnzeVader en quot;Wees gegroet en 5maal het Glorie zij den Vader, of een ander gebed van gelijken duur en waarde) doen tot intentie van Zijne Heiligheid.

De Biecht kan geschieden daags vóór of op den eigenlijken dag, waarop de aflaat verleend is. — Zij, die de geicoonte hebben tcekelijks te biechten, kunnen met deze wekeljjksche biecht alle in de week voorkomende aflaten verdienen, als zij de overige voorwaarden vervullen.

De H. Communie kan eveneens daags te voren of op den dag zeiven geschieden. Dezelfde Communie is genoeg om op een en denzelfden dag twee of meer verschillende volle aflaten, welke te zamen komen, b. v. één voor zich zeiven en de andere voor de overledenen te verdienen; de voorgeschreven gebeden echter moeten voor elk

14 Verklaringen der gunsten en aflaten.

dier aflaten in het bijzonder verricht worden.

4. Men moet de noodige gesteltenissen der ziel hebben; om namelijk een vollen aflaat in al zijne uitgestrektheid voor zich zeiven te verdienen, moet men niet slechts vrij zijn van doodzonden, maar ook van dagelijksche zonden of vrijwillige gehechtheid aan eenige zonde. Het is derhalve raadzaam zich te dier gelegenheid vooraf op te wekken tot een waar berouw over zijne zonden.

De leden der Derde Orde, al zijn zij nog novicen, kunnen alle aflaten der Derde Orde verdienen en ze allen aan de zielen des vagevuurs toevoegen.

De Pauselijke zegen en de Generale Absolutie kunnen aan de leden der Derde Orde gegeven worden door:

1. De Oversten der Eerste Orde en der Reguliere Derde Orde, alsook door de priesters, wien zij deze macht hebben geschonken.

2. De Directeurs eener congregatie.

3. Den Eerw. Pater Visitator.

4. Elke biechtvader kan in den biechtstoel de Generale Absolutie geven , zie bladz. 108.

jeixcycliek:

VAN

Z. II. PAUS LEO XIII _s

OVER DEN

H. FRANCISCUS VAN ASSISIË

EN DE

VERBREIDING DER DERDE ORDE.

Aan alle Eerbiedwaardige Broeders , Patriarchen, Primaten, Aartsbisschoppen en Bisschoppen der Katholieke wereld, in gnnst en gemeenschap met den Apostolischen Stoel.

IJEO A##/, M* A US.

Eencaardige Broeders, heil en apostolischen zegen!

oor een zalig voorrecht mag het Christen-^vo^ ^een k^or'^; tijdsverloop de gedachtenis W vieren van twee mannen, die reeds in den Hemel de eeuwige belooriing der heiligheid genietend , op aarde een roemvolle schaar van leerlingen hebben nagelaten en zoo voortdurend de vrucht hunner deugden vernieuwen. Na het eeuwfeest ter eere van den H. Benedictus, den vader en wetgever der monniken in het Westen, doet zich de gelegenheid voor, op dergelijke wijze den zevenhonderdsten

16 Ekcycliek van

gedenkdag te vieren der geboorte van den H. ï'ranciscus van Assisië. Niet zonder reden mogen wij in dien samenloop een werk zien der goddelijke Voorzienigheid. Want door ons den geboortedag dier beide groote mannen te doen vieren, schijnt God de menschen te willen vermanen, dat zij zich dezer verdiensten herinneren , en tevens inzien, hoe weinig het betaamde, dat de geestelijke Orden, door hen gesticht, op zoo onwaardige wijze vervolgd werden, vooral in die Staten, welke zij door hun arbeid, hun geest en hun ijver tot beschaving en roem brachten. Wij vertrouwen, dat deze feestvieringen aan het christelijke volk, dat de kloosterlingen immer en terecht als zijne vrienden beschouwde, rijke vruchten zullen aanbrengen. Zooals het volk met een liefdevol en dankbaar hart den H. Benedictus vereerd heeft, zoo zal bet voorzeker ook nu de gedachtenis van den H. Franciscus met opgewektheid en feestvreugde vieren. En die edele wedstrijd in vereering zal zich niet alleen bepalen tot het land, waar de Heilige het eerste levenslicht aanschouwde , niet tot de naburige landen , die hij door zijn verblijf verheerlijkte, zich beperken, maar zich uitstrekken tot alle deelen der aarde, waar de naam van Franciscus is doorgedrongen of die den bloei aanschouwen zijner werken.

Zulken ijver voor een zoo heilige zaak kan niemand voorzeker meer goedkeuren dan Wij, die van onze jeugd af aan gewoon waren den

Z. H. Leo XIII.

H. Franciscus van Assisië te bewonderen en te vereeren. quot;Wij gaan er groot op, tot de Orde van den H. Franciscus te behooren, en meer dan eens hebben Wij uit godsvrucht het heilige Alver-nische gebergte met opgewekte blijdschap beklommen. Daar vertoonde zich voor Ons, waarheen Wij ook Onze schreden richtten , het beeld van dezen zoo uitstekenden man en stemde de eenzaamheid Onzen geest tot stille overdenking.

Evenwel hoe lofwaardig die ijver ook zij, voldoende is hij niet. Want wij moeten wel in het oog houden , dat die vereering den H. Franciscus het aangenaamste wezen zal, welke voor degenen, die ze hem bewijzen , voordeelig is. En zoo zal de eer hem bewezen het vruchtbaarst zijn, wanneer de menschen zijn deugden bewonderen en tevens door zijn navolging beter pogen te worden. Doen zij dit met ijver, dan zal door Gods hulp daarin een zeer goed en afdoend geneesmiddel tegen de kwalen van dezen tijd worden gevonden. Daarom richten Wij dit schrijven tot u , Eerwaardige Broeders, niet enkel om openlijk getuigenis te geven van Onze vereering van den II. Franciscus, maar ook om u aan te sporen, dat gij in vereeni-ging met Ons ten heil der menschheid zoudt arbeiden , om voor uw volk het bedoelde geneesmiddel te bereiden.

De Verlosser van het menschdom, Jezus Christus, is de onvergankelijke en voortdurende Bron aller genaden , die ons uit Gods onbegrensde goedheid

18 Encycliek van

toekomen, zoodat Hij, die eenmaal de Redder der wereld was, in alle tijden haar Redder blijft. „Want er is onder den hemel geen andere naam den mensch gegeven , in welken wij moeten zalig wordenquot;. (1) Wanneer derhalve het menschdom , ten gevolge van de zwakheid zijner natuur of door eigen schuld somtijds op een dwaalspoor geraakt, een bijzondere hulp behoeft om weder in het rechte spoor te komen , dan moet het zich tot Jezus Christus wenden en in Hem zijn laatste en zekerste toevlucht zien. Want zijne Goddelijke kracht is zoo groot en vermag zooveel, dat zij alle gevaren kan doen wijken en alle rampen genezen. En zeker zal die genezing dan komen, wanneer het menschdom tot erkenning der Goddelijke Wijsheid en tot een leven naar de leer des Evangelies terugkeert. Wanneer de genoemde rampen dreigen en de door God bestemde tijd van vertroosting is aangebroken, dan verwekt Hij bijna aanstonds een man op aarde, een buitengewonen en uitstekenden man, aan wien Hij het herstel van het algemeen welzijn als taak opdraagt. Zoo gebeurde het aan het einde der twaalfde eeuw en iets later. De man voor dit groote werk was Pranciscus.

Genoegzaam bekend is die eeuw met haar deugden en gebreken. Diep was het katholiek geloof de gemoederen ingedrongen. Een heerlijk schouwspel was het, zoovelen , door godsvrucht bezield, naar Palestina te zien snellen , om daar te zege-

(1) Act. IV : 12.

Z. H. Leo XIII.

Ier pralen of te sterven. Maar reeds waren de zeden

int door losbandigheid bedorven, een vernieuwing van

en den christelrjken geest was noodig geworden. Het

)r- wezen van de christelijke deugd is de verheven

en geneigdheid van den geest die in staat is om

en moeilijkheden en lijden te verdragen: haar zinne-

ijj- beeld is het Kruis , omdat wie Christus wil na-

or volgen , het kruis op zijn schouders nemen moet.

us Met die richting van den geest is het gering-

ie- schatten verbonden van aardsche dingen en de

00 zelfoverwinning, het gewillig en geduldig verdra-

an gen van wederwaardigheden. Eindelijk : de liefde

al tot God en tot de naasten is de meesteres en ko-

h- ningin van alle deugden. Haar kracht is zoo groot,

ot dat alle moeilijkheden, die de plicht oplegt, ver-

rt. dwijnen, en ook de zwaarste lasten niet alleen

or draaglijk, maar zelfs licht voorkomen,

n, Er heerschte een groot gebrek aan deze deugden

3, in de 12^de eeuw; want een aanzienlijk getal lieden

m waren toen geheel verslaafd aan de tijdelijke za-

ik ken, of joegen met dollen drift eer en rijkdommen

sr na, of brachten het leven door in weelde en ver-

it maken. Eenigen hadden grooten rijkdom in handen en wendden die macht aan als werktuig van verdruk-king tegenover de ellendige en verachte menigte ;

of en zij zeiven , die door hun stand een voorbeeld

^r- voor de menschen hadden moeten zijn, hadden de

!, smetten der algemeene ondeugden niet vermeden,

ï- De vrij algemeene verflauwing der christelijke liefde had de veelvuldige en dagelijksche rampen

Encycliek van

van de ijverzucht, de afgunst en den haat tot ]

gevolg gehad; de gemoederen waren zóó verdeeld gei

en vijandig, dat om de minste reden naburige dei

steden elkander beoorloogden en de burgers tegen gei

elkander de wapenen opvatten. nei

't Was in deze eeuw, dat Franeiseus verscheen. va

Met een bewonderenswaardige standvastigheid en gei

een daaraan beantwoordenden eenvoud van zeden, zij

beijverde hij zich door woord en daad het ver- mi

heven beeld der christelijke volmaaktheid onder dr

de oogen der verouderde wereld te plaatsen. In- ru

derdaad, evenals de gelukzalige vader Dominicus zij

Guzman in die dagen de onschendbaarheid der sp

goddelijke leer verdedigde en gewapend met den ni

fakkel der christelijke wijsheid, de verdorven dwa- wi

lingen der ketterijen verdreef, evenzoo verkreeg ht

Franeiseus, door God tot groote daden geleid, de hi

genade om de Christenen tot de deugd aan te to

zetten , en tot de navolging van Christus hen dc

terujj te brengen , die langen tijd en ver waren dt afgedwaald. Voorzeker was het niet door toeval,

dat deze evangelische raadgevingen den jongeling ^Vl

ter oore kwamen : Wilt noch goud bezitten noch di

zilver , noch geld in uwé gordels , noch reistasch te op den weg , noch twee kleederen , noch schoeisel,

noch stok. (1) En verder: Indien gij volmaakt ¹¹¹ wilt zijn, ga heen, verkoop wat gij hebt, en geef ^a het den armen ... en kom , volg mij. (2) ^ ____d

(1) Matth. X: 9—10. (2)- Matth. XIX; 21. v

Z. H. Leo XIII. 21

tot Dezen raad uitleggende als rechtstreeks tot hem

;eld gericht, doet hij terstond afstand van alles, veran-

rige dert van kleeding, aanvaardt de armoede als echt-

gen genoote en gezellin voor zijn verder leven, en neemt het besluit, dat deze groote voorschriften

sen. van deugd, welke hij met edelen en verheven

en geest had omhelsd, de grondregels zullen zijn van

en, zijne Orde. Van dien tijd af ziet men hem , te

er- midden der zoo groote verwijfdheid en der over-

der dreven weekelijkheid, die hem omringt, op dezen

In- ruwen en moeilijken weg voortschrijden: hij bedelt

eus zijn voedsel van deur tot deur, en de beleedigendste

der spotternijen van een dwaas gepeupel verdraagt hij

len niet alleen, maar hij zoekt die met bewonderens-

va- waardige gretigheid. Hij immers had de dwaas-

3eg heid van het Kruis van Christus omhelsd, en

de hij beschouwde haar als volstrekte wijsheid; en

te toen hij verder was doorgedrongen in het begrip

len dezer verheven mysteriën , zag en besefte hij ,

■en dat hij in niets beters zijn roem kon stellen,

al. Met de liefde voor het Kruis drong in het hart

ng van Franciscus eene brandende christelijke liefde,

)ch die hem aandreef, den christennaam met ijver

ich te verbreiden, zelfs met blootstelling van zjjn

, leven aan de grootste gevaren. Hij omvatte alle

'M menschen in deze liefde , doch vooral had hij de

?e/quot; armen en geringen lief, zoodat hij het meeste behagen scheen te vinden in hen, die gewoonlijk door anderen werden vermeden of hoogmoediglijk veracht. Zoo doende bewees hij groote diensten aan

Ekcycliek vax

de broederlijke liefde, door welker opwekking en volmaking Christus, de Heer, van het geheele mensehdom als één huisgezin heeft gemaakt, gesteld onder het gezag van God, aller gemeen-schappelijkcn Vader.

Door zoovele deugden, en vooral door een zeldzame gestrengheid van leven, legde deze zoo heilige man er zich op toe, in zich zeiven, zooveel hij vermocht, het beeld van Jezus Christus terug te geven. Een kenteeken der goddelijke Voorzienigheid schijnt men ook hierin te moeten zien , dat het hem gegeven was, zelfs in uiterlijke zaken op den Verlosser te gelijken. Evenals Jezus Christus nameljjk, werd Franciseus geboren in een stal, en had als pasgeborene, gelijk Jezus, tot bed de aarde, bedekt met een handvol stroo. Naar men zegt, werden ook op dat oogenblik hemelsche koren van engelen en gezangen in de lucht gehoord, welke de geljjkenis nog treffender maakten.

Gelijk het Christus met de Apostelen deed, zoo voegde hij zich eenige uitgelezen mannen toe, aan wie hjj gelastte als boden van den christelijken vrede en het eeuwige heil de verschillende landen te doorkruisen. Van alles verstoken, uitgejouwd, door de zijnen verloochend, had hij ook dit nog met Jezus Christus gemeen, dat hij zelfs niet den geringsten eigendom wilde hebben, om er zijn hoofd op neer te leggen. Hierbij komt nog deze hoogste trek van gelijkenis, dat hij op den berg Alvernia, als op zijn Calvarieberg, door een tot dan toe ongehoord wonder, als

Z. H. Leo XIII.

het ware de kruisiging onderging, en de indrukken der heilige vijf wonden in zijn lichaam ontving.

Wat Wij hier vermelden , is niet minder verheven door de wonderbare toedracht als beroemd door de lofprijzingen der eeuwen. Toen de H. Franciscus in een van liefde brandende beschouwing der wonden van den Zaligmaker verslonden was , en in zich haar smartelijke uitwerking verlangde te gevoelen en er zich als een dorstige aan laafde, vertoonde zich eensklaps een van den Hemel gedaalde engel voor hem ; van dezen straalde een geheime kracht uit, en Franciscus voelde zijne handen en voeten als met nagelen doorboren en den steek van een scherpe lans in zijne zijde. Van toen af blaakte zijne ziel van liefdegloed ; in zijn lichaam droeg hij voor het vervolg de levende en duidelijke afbeelding der wonden van Jezus Christus.

Dergerlijke wonderen , welke eerder moesten gevierd worden door de taal van engelen dan door die van menschen, toonen voldoende hoe groot en waardig de man was , door God uitverkoren om zijn tijdgenooten tot de christelijke zeden terug te roepen. Zeker, in den tempel van den H. Damianus was het een meer dan menschelijke stem die door Franciscus werd gehoord en tot hem zeide : „Gra, steun mijn wankelend Huis.quot; Niet minder bewondering verdient het hemelsche visioen, dat Paus In-nocentius III heeft gehad, en waarin het dezen toescheen, Franciscus met zijne schouderen de wankelende muren der basiliek van Latranen

Escycliek VAX

te zien steunen. Het doel en de zin van dit wonder zijn gebleken; het beteekende, dat Francis-cus in dien tijd een vaste stut en zuil moest zijn voor de christelijke maatschappij. En inderdaad aarzelde hij niet zich aan het werk te zetten.

De twaalf, die zich het eerst onder zijne leiding stelden, waren als een klein zaadje, dat, door de genade Gods en onder de bescherming des Pausen , weldra bleek te veranderen in een vruchtbaren oogst. Nadat zij heiliglijk waren gevormd naar het voorbeeld van Christus, verdeelde Fran-ciscus onder hen de verschillende streken van Italië en Europa , om er het Evangelie te prediken; zelfs droeg hij eenigen hunner op tot Afrika door te dringen. Zij gehoorzamen terstond — en ofschoon zij arme , ongeletterde en in hun manier van doen eenvoudige menschen zijn, begeven zij zich onder het volk ; op kruiswegen en pleinen, zonder kansel en zonder praal van woorden, manen zij de menschen aan tot geringschatting van de aardsche goederen en tot de gedachte aan het toekomstige leven. En wonderbaar waren de vruchten van het streven dier in schijn zoo geringe werklieden. Een groote menigte begeerig om hen te hooren , stroomde naar hen toe, men begon alsdan zijne zonden te beweenen, de beleedigingen te vergeten en, door het bijleggen der twisten, tot gevoelens van vrede terug te keeren. 't Is ongelooflijk , hoe gretig, met welken onweerstaanbaren aandrang des gemoeds de volksmassa zich tot den H. Franciscus getrokken voelde.

Z. H. Leo XIII.

Zij volgden hem in dichte scharen, overal waar hij ging, en niet zelden richtten uit volkrijke plaatsen en steden alle burgers zonder onderscheid tot hem de bede, dat hij hen onder zijn regel zou opnemen.

Aan dit verlangen dankt de Berde Orde van Franciscus haar ontstaan , waarin de heilige man eiken stand, eiken leeftijd, elk geslacht opnam, zonder daardoor de banden van 't huisgezin of van huiselijke bezigheden te verbreken. Die Orde werd door hem wijselijk voorzien met regels, die hij niet zoozeer aan zich zeiven als wel aan de wetten des Evangelies ontleende, on die geen Christen te zwaar kunnen voorkomen. Immers zij behelzen niet anders als de verplichtingen om aan de voorschriften van God en der Kerk te gehoorzamen; partijschappen en twisten te vermijden; eens anders goed te eerbiedigen; slechts voor de verdediging van godsdienst en vaderland de wapenen op te vatton ; zedig te zijn in leefwijze en kleeding, de weelde te ontvluchten; de gevaarlijke aanlokselen van dans en schouwspel te vermijden.

Het valt licht te begrijpen , dat heilrijke gevolgen voortkwamen uit eene instelling, die, reeds in zich zelve nuttig, zoo uitnemend geschikt was om den storm dier tijden te bezweren. — Voor dat nut pleiten zoowel de Broederschappen van denzelfden aard uit de Dominicaner en andere Orden ontstaan, als de ondervinding zelve. Inderdaad, alom van de laagste tot de hoogste klassen ontstond

Encycliek van

er een streven, een ijver, een wedstrijd om in dien regel van Franciscus te worden aangenomen. Lodewijk IX, Koning van Frankrijk, en Elisabeth, Koningsdochter van Hongarije, behoorden tot de eersten, die deze onderscheiding begeerden; in den loop der tijden werden zij gevolgd door vele pausen, kardinalen, bisschoppen, koningen en vorsten, die allen het kleed van Franciscus niet onvereenigbaar rekenden met hunne waardigheid. De leden van de derde Orde gaven blijk zoo van hun vroomheid als van hun moed om den katholieken godsdienst te beschermen; en hebben zij om die deugden te lijden gehad van de afgunst der goddeloozei', nooit heeft het hun ontbroken aan de goedkeuring van verstandige en brave mannen , welke goedkeuring eervol en alleen begeerenswaardig is. Ja Gregorius IX, Onze Voorganger, wenschte hun in 't openbaar geluk met hun geloof en moed, en aarzelde niet hen door zijn gezag te verdedigen en hun den eerenaam van Strijders voor Christus, van andere Machabeën toe te kennen. En die lof was niet overdreven. Uie Orde immers was een machtige steun der maatschappij : hare leden streefden er naar, op het voorbeeld en het voorschrift van hun stichter, volgens hun vermogen de christelijke deugd met nieuwen luister in de maatschappij te doen herleven. Ongetwijfeld door hun toedoen, door hun voorbeeld , zijn dikwijls de twisten der partijschappen uitgedoofd of in hevigheid verminderd ; is menigmaal het zwaard aan de opgezweepte

Z. H. Leo XIII.

menigte ontrukt; is menige oorzaak van oneenig-heid en verdeeldheid weggenomen; menige leniging voor ellende en verlatenheid bereid; is de wellust gebreideld, die de fortuinen verslindt en het werktuig is van het bederf. De huiselijke vrede , de openbare orde , de reinheid en verzachting dei-zeden , het recht gebruik van en de eerbied voor den eigendom , de beste waarborgen voor beschaving en geluk , als uit hun stam ontsproten zij aan dien derden regel der Franciscanen; en Europa is het behoud dier goederen voor een aanzienlijk deel aan Franciscus verschuldigd.

Meer evenwel dan eenig volk heeft Italië aan Franciscus te danken, dat vooral hot tooneel van zijn deugden is geweest en 't meest zijn weldaden genoten heeft. En wel in een tijd, waarin dikwijls velen het onrecht met alle kracht voorstonden, was hij het altijd, die den ongelukkige en verlatene de hand ter hulp aanbood : rijk in zijn uiterste armoede , hield hij nimmer op de ellende van anderen te verlichten , zonder aan de zijne te denken.

Zoet klonk in zijn mond de jeugdige taal van zijn vaderland : de macht zijner liefde en sijner poezy sprak hij tevens uit in liederen , voor het volk bestemd, maar die een later en geleerd nageslacht heeft bewonderd. Bij den naam van Franciscus heeft een bovenmenschelijke bezieling , een geestdrift onze landgenooten aangegrepen, en in het vereeuwigen van zijn daden wedijverden penseel «n beitel en graveerstift onzer grootste meesters.

Encycliek van

Alighieri heeft hem bezongen in verzen zoo verheven als zoetvloeieiid ; Cimabuo en Giotto hebben met de verven van Parrhasius zijn daden vereeuwigd; de groote bouwmeesters hun talenten gewijd of aan de versiering der grafstede van den armen man , of aan den tempel van „Maria der Engelenquot;, de getuige van zoovele en zoo groote wonderen. Naar die beide tempels komen van alom ontelbaron heen, om den vader der armen te vereeren , die zich van alle menschelijke dingen beroofde, maar wien in ruime en overvloedige mate de gaven der goddelijke goedheid zijn toegestroomd.

Duidelijk is het derhalve, dat de christelijke en burgerlijke samenleving aan dien enkelen man onnoemelijk veel heeft te danken. Maar dewijl zijn geest, geheel en bij uitnemendheid christelijk, voor alle tijden en plaatsen even heilzaam is, valt er niet aan te twijfelen, of ook in onzen tijd zullen de instellingen van Franciscus zegenrijk werken. ïe meer wijl op meerdere punten overeenkomst tus-schen dezen tijd en dien van Franciscus bestaat. Evenals in de twaalfde eeuw, zoo ook is nu de liefde tot God niet weinig verflauwd ; deels door onwetendheid, deels door zorgeloosheid, wordt menige christenplicht verwaarloosd. Eenzelfde drift, eenzelfde toeleg om zich de gemakken des levens t© verschaffen, om gretig de genoegens na te jagen. Door wellust beheerscht, verkwist men zijn eigendom, en begeert men eens anders goed; men spreekt luide van broederschap, maar voegt geen daad bij

Z. H. Leo XIII.

de woorden. Eigenbaat, ziedaar de drijfveer ; de echte liefde voor de geringen en armen gaat hoe langer zoo meer verloren. In Pranciseus' tijd had de veelvuldige ketterij der Albigensen , door de menigte tegen de macht der Kerk aan te hitsen, tegelijk de rust der Staten verstoord en don weg gebaand tot een zeker soort van Socialisme. En in onze dagen hebben zich weder talrijker de begunstigers en voortplanters van het Naturalisme verheven, die hardnekkig aan de Kerk alle gezag ontzeggen , en, gelijk van zelf spreekt, niet halverwege blijven staan , maar ook het burgerlijk gezag niet sparen; geweld en opstand van het volk goedkeuren ; het eigendomsrecht aanranden ; de hartstochten vleien van degenen die niet bezitten , en de grondslagen van het huisgezin en den Staat ondermijnen.

Bij zoo vele en zoo groote gevaren is het u on-getwjjfeld duidelijk, Eerwaardige Broeders, dat Wij met recht veel hulp mogen hopen van de instellingen van Franciscus, wanneer zij in hun vroegeren toestand worden hersteld. — Bloeiden zij , dan zou ook van zelf geloof ea liefde en alle christendeugd een hooger trap van bloei bereiken , dan zou de ongeoorloofde zucht naar vergankelijk goed wijken, en zou 't niet moeielijk vallen — wat aan velen een zware en ondraaglijke last toeschijnt — zijn hartstochten met kracht te onderdrukken. Door de banden van waren broedermin verbonden, zouden de mensehen elkaar beminnen,

Encycliek van

en passenden eerbied hebben voor de armen en ongelukkigen, als dragende in zich het beeld van Christus. Verder; zij , die innig doordrongen zijn van den christelijken geest, rekenen het zich ten plicht aan de wettige overheden te gehoorzamen en eens anders rechten te eerbiedigen; door dien geest worden op de zekerste wijze alle verkeerdheden op dit gebied met wortel en al uitgeroeid, zooals het geweld, de onrechtvaardigheden, het altoos verlangen naar omwentelingen, de nijd tusschen do verschillende klassen der samenleving ; allen oorzaken en wapenen tevens van het socialisme. — Eindelijk het groote vraagstuk, dat reeds zooveel arbeid vorderde van de beoefenaars der staats-wetenschap : de verhouding van rijken en armen , zal het best worden opgelost door de vaste overtuiging , dat de armoede geen schande is ; dat de rijke barmhartig en vrijgevig , de arme met zijn staat en door zijn arbeid tevreden wezen moet, en dat, daar geen van beiden voor deze vergankelijke goederen is geschapen, do arme door geduld, de rijke door milddadigheid den hemel moet verwerven.

Om deze redenen was het reeds lang Onze vurige wensch , dat iedereen naar zijn vermogen zich mocht toeleggen op de navolging van Fran-ciscus van Assisië. En daarom, gelijk Wij voorheen altijd voor de derde Orde van dien Heilige een bijzondere belangstelling hebben gekoesterd , zoo vermanen Wij nu, door Gods oneindige goedheid tot het Opperpriesterschap verheven, bij

Z. H. Leo XIII.

deze zeer geschikte gelegenheid, de Christenen, dat; zij zich beijveren in die heilige strijdmacht van Jezus Christus zich te doen opnemen. Eeeds worden er op verscheidene plaatsen zeer velen van beider geslacht geteld , die met blijden geest het voetspoor volgen van den Seraphijnschen Vader. Hun voor-beeldigen ijver prijzen Wij enkeuren quot;Wij ten hoogste goed , terwijl Wij wenschen , dat, vooral door uwe medewerking, Eerwaardige Broeders, het getal derzulken meer en meer moge toenemen. En met deze vermaning mogen Wij vooral ook een andere niet achterhouden : dat namelijk zij , die zich met de onderscheidingsteekenen der boetvaardigheid hebben bekleed, zich het toonbeeld voor oogen stellen van hun heiligen Stichter, en er naar streven dit te bereiken. Immers, zonder dit zou het eerste hun niets baten. Stelt derhalve uwe pogingen in het werk, dat de derde Orde bekend en naar waarde geschat worde ; zorgt dat zij , die met het bestuur der zielen belast zijn, het volk met haren aard bekend maken, en verklaren, hoe gemakkelijk een ieder er aan kan deelnemen, wat groote voordeden zij tot het heil der zielen aanbiedt _r hoeveel zegen zij zal aanbrengen zoowel voor den mensch in het bijzonder als voor de samenleving. Te meer moet gij daartoe uwe krachten inspannen, naarmate de leden der eerste en tweede Orde van Franciscus onder zwaarder vervolging in deze dagen gebukt gaan. O mochten zij , verdedigd door de voorspraak van hun Stichter, weldra

32 Encycliek van Z. H. Leo XIII.

krachtig en bloeiend uit zooveel beproeving te voorschijn treden ! O mochten ook de Christenvolken' in menigte aan den regel der derde Orde deelnemen met zooveel vuur en in zulk een getal als zij voorheen van alle kanten om strijd naar Franciscus zeiven toestroomden ! Wij vragen echter die deelneming en verwachten haar met recht vooral van de bewoners van Italië , wien de liefde voor hetzelfde vaderland en eene grootere toevloed van ontvangen weldaden ook duurder verplichtingen en hartelijker dankbaarheid jegens Franciscus opleggen. En zoo zou nog na zeven eeuwen Italië's volk en gansch de christenwereld van beroering tot kalmte komen, van het verderf tot de redding, en het danken aan den heilige van Assisië. Dat zullen wij gezamenlijk in deze dagen vooral, van Franciscus zeiven afsmeeken; dat zullen wij zoeken te verkrijgen van de Allerzaligste Maagd en Moeder Gods Maria, die de liefde en trouw van haren dienaar altijd door hare hemelsche bescherming en buitengewone gunsten heeft beloond.

Intusschen geven quot;Wij u, Eerwaardige Broeders en aan geheel de geestelijkheid, en aan het geloo-vige volk dat aan ieder van U is toevertrouwd den apostolischen zegen, als onderpand der hemelsche gunst en als bewijs van Onzebijzonderegenegenheid.

Gegeven te Eome bij St. Pieter, 17 Sept. 1882, in het vijfde jaar van Ons Pausschap.

LEO P. P. XIII.

33

ootvstitutie:

van onzen Heiligen Vader Paus Leo XIII, betreffende den Regel der Seculiere Derde Orde van den H. Pranciscus.

LEO, BISSCHOP,

Dienaai- dei- lt;lieiiai-er» Gods,

ter eeuwige gedachtenis,

e barmhartige Zoon Gods , die , den men-¹ ï schen een zacht juk en een lichten last opleggende, in het leven en de zaligheid van allen voorzien hoeft, liet de Kerk, door Hem gesticht, erfgename zijner macht en zijner goedertierenheid , opdat de weldaden , die Hij ons verworven had , door alle eeuwen heen met dezelfde liefde zouden worden uitgereikt. En daarom , gelijk in al de handelingen en geboden van Jezus Christus , in geheel zijn leven die zoete wijsheid, en die grootheid eener onoverwinbare goedheid uitschenen , zoo bemerkt men ook in al de instellingen van de christelijke maatschappij eene wonderbare toegevendheid en zachtheid, zoodat de Kerk hierin zelve eene duidelijke gelijkenis uitdrukt met God, „die liefde is.quot; (1)

(1) Joan. IV; 1G.

34 Apostolische Constitütie der

Welnu, het is vooral de eigenaardige taak dier moederlijke goedheid , dat zij, zooveel mogelijk , de wetten -wijselijk schikt naar de tijden en de zeden ; en dat zij in de voorschriften en de verplichtingen altijd eene opperste rechtmatigheid behoudt. Deze standvastige liefde, vereenigd met de wijsheid, laat aan de Kerk toe , de volstrekte en eeuwige onveranderlijkheid der leering te verbinden met voorzichtige veranderingen in de gebruiken.

Daar Wij in het uitoefenen der Pauselijke macht Onzen geest en Onze ziel naar deze grondregels voegen, beschouwen Wij het als Onzeu plicht een rechtmatig oordeel over den aard der tijden te vellen, en alles te onderzoeken , opdat de moeilijkheden niemand afkeeren van de beoefening der heilzame deugden. Thans hebben Wij goedgevonden de Instelling der Seculiere of wereldlijke Derde Orde van den H.Pranciscus aan dien regel te onderwerpen, en zorgvuldig te beslissen of de wetten daarvan een weinig moesten verzacht worden, ter wille van de veranderde tijden.

Deze roemvolle instelling van den H. Vader Franciscus hebben Wij aan heel de Katholieke wereld vurig aanbevolen in Onzen hrlci Auspicaio, gegeven den 17 September van verleden jaar. Wij schreven dien alleenlijk met het inzicht en het bijzonder doel, om ten bekwamen tijde , door Onze uitnoodiging, zoovele zielen mogelijk tot de

Seculiere Derde Orde

christelijke heiligheid terug te roepen. Want de voornaamste oorsprong der kwalen, die de wereld overvallen , en der gevaren die zij vreest , is de vervvaarloozing der christelijke deugd; de monschen kunnen die kwalen niet genezen en die gevaren niet afwenden, tenzij op voorwaarde van in het openbaar en in het bijzonder den terugkeer tot Jezus Christus te verhaasten , „Die voor eeuwig zalig maken kan degenen , welke door Hem tot God gaan.quot; (1)

Al de regelen van den H. Franciscus steunen op de onderhouding der geboden van Jezus Christus; de zeer heilige Insteller beoogde niets anders, dan dat men in zijne instellingen, als in een soort van oefenschool, zich met meer nauwgezetheid op het christelijk leven zou toeleggen. Ongetwijfeld, de heide eerste Orden van den H. Franciscus zijn tot de beoefening der verhevene deugden ingericht en streven naar iets, dat nog meer volmaakt, meer goddelijk is; doch zij zijn slechts voor weinigen toegankelijk , voor degenen namelijk, wien het door Gods genade gegeven werd, de heiligheid der Evangelische raden met bijzondere vurigheid te betrachten. Maar de Derde Orde is ingesteld en geschikt voor de groote menigte. De herinneringen van het verledene en de ondervinding van het tegenwoordige bewijzen hoe krachtig zij is, om de zeden rein , zuiver en godvruchtig te maken.

4 (1) Hebr. VII: 25.

36 Apostolische Cosstitütie dek

Wij moeten dank zeggen aan God, den Ingever en den Ondersteuner van goeden raad, dat het christenvolk de ooren niet gesloten heeft voor Onze opwekkingen. Wat meer is, uit talrijke landen bericht men Ons den voortgang der godsvrucht tot den H. Franciscus van Assisië, en het toenemend getal dergenen , die vragen om in de Derde Orde te treden. Ten einde die beweging nog meer te begunstigen, hebben Wij besloten, Onze aandacht te vestigen op de oorzaken, welke dat heilzame verlangen der zielen eenigszins zouden kunnen beletten of vertragen.

Vooreerst nu bevonden Wij , dat de Eegel der Derde Orde, zooals hij door Onzen voorzaat Xi-colaus IV, in zijne Apostolische Constitutie Supra inontem , den 15 Augustus 1289 goedgekeurd en bevestigd is , niet meer volkomen beantwoordt aan do hedendaagsche tijden. Ook, daar deszelfs voorschriften zonder al te groote moeite en last niet kunnen gevolgd worden, heeft men tot hiertoe, op aanvraag der leden, van vele voorschriften des Regels moeten ontslaan , hetgeen, zooals men gemakkelijk begrijpt, niet kan geschieden zonder nadoel der algemeene regeltucht.

Er was bovendien in dit genootschap nog eene andere zaak , die Onze zorgen vereischte. De Pausen van Eome, Onze voorgangers , die de Dorde Orde van haar begin af bijzonder genegen waren, hebben aan de leden groote en talrijke aflaten geschonken tot voldoening voor hunne

Seculiere Derde Orde. 37

zondenschulden. Met verloop van tijd werd het moeilijk deze gunsten juist te bepalen : de echtheid der pauselijke aflaten, de dag daarvoor aangewezen, en de aard derzelve, werden dikwijls betwist. Dit kwam voorzeker niet hiervan, dat de Apostolische Stoel hieromtrent iets te wen-schen overliet; Paus Benedictus XIV, onder anderen , in zijne Constitutie Ad Bomanum Fonti-ficem, van den 15 Maart 1751 , heeft een einde gemaakt aan de vorige twijfels ; maar sedert dien tijd zijn er, zooals gewoonlijk geschiedt, wederom andere van lieverlede in groot getal opgerezen.

Deze zwarigheden overwegende besloten Wij , eenige Kardinalen van de Vergadering der Aflaten en der Reliquieën aan te stellen , om zorgvuldig den oorspronkelijken regel der leden van de Derde Orde na te gaan, alsook om de Aflaten en Voorrechten bijeen te brengen , te onderzoeken , en , na rijp beraad, Ons te kennen te geven, wat naar hun oordeel moest behouden of veranderd worden uit hoofde van het verschil der tijden. De zaak werd onderzocht volgens Ons bevel ; en de Kardinalen stelden Ons voor , de oude wetten te verzachten en ze met de hedendaagsche gebruiken overeen te brengen , door eenige hoofdstukken te wijzigen. Wat de aflaten aangaat, om allen twijfel onmogelijk te maken en alle gevaar te vermijden van tegen het recht te handelen, dachten zij dat Wij, naar het voorbeeld van Benedictus XIV, wijs en voorzichtig zouden doen ,

Apostolische Constitutie.

met al de aflaten , tot hiertoe gegeven , te herroepen en af te schaffen; en geheel op nieuw eenige andere aan dit genootschap toe te kennen.

Bijgevolg, tot bevordering van wat goed en heilzaam is, tot meerdere eer van God, tot aanmoediging van de godvruchtigheid en den ijver voor alle deugden , vernieuwen en bekrachtigen Wij door de tegenwoordige brieven krachtens Ons Apostolisch gezag den Eegel der zoogenaamde wereldlijke Derde Orde, zooals hij hieronder volgt. Men meene echter niet, dat er hierdoor iets veranderd is aan den aard zeiven dezer Orde : Wij willen zelfs uitdrukkelijk ^ dat zij in haar geheel en ongeschonden bewaard blijve. Daarenboven willen Wij en stellen Wij vast, dat de leden de kwijtschelding der straffen of aflaten en de voorrechten genieten , die in de hierachter staande lijst opgenoemd zijn , en doen Wij geheel en al te niet al de aflaten en voorrechten, welke de Apostolische Stoel, te eeniger tijd, op welkdanige wijze ook, tot hiertoe aan dit genootschap had verleend.

39

El E G E» L

DER

Seculiere Derde Orde van den H. Franciscus.

HOOFDSTUK I.

Aanneming, Proefjaar, Professie.

1. Niemand kan in de Derde Orde worden aangenomen , tenzij hij den vollen ouderdom van 14 jaren bereikt hebbe. Daarbij moet hij van een stichtend gedrag en vredelievend zijn, vooral ook oprecht katholiek geloovig en rechtzinnig onderworpen aan de Eoomsche Kerk en den Apostolischen Stoel.

2. Gehuwde vrouwen kunnen niet aangenomen worden zonder medeweten en toestemming van den man ; en indien er eene uitzondering op dezen regel moet gemaakt worden , heeft de biechtvader daarover te beslissen.

3. De leden van dit Genootschap moeten, zooals gebruikelijk is, het klein scapulier en het koord dragen, anders worden zij niet deelachtig aan de verleende voorrechten en gunsten. (1)

4. Wie in de Derde Orde wordt aangenomen, moet een jaar noviciaat doen; daarna legt hij op de voorgeschreven wijze de professie der Orde af, belovende de geboden van God te onderhouden, aan de Kerk te gehoorzamen en de boete te volbrengen, indien hij in iets aan zijne professie te kort blijft.

(1) Indien iemand een tijd lang verzuimd had scapulier en koord te dragen , heeft hij daarom nog niet opgehouden lid der Orde te zijn.

Eegel der Seculiere

HOOFDSTUK II.

Levenswijze.

1. De leden van de Derde Orde moeten in geheel hunne levenswijze en kleeding , met terzijdestelling van alle weelde en pracht, dien regel der middelmaat in acht nemen , welke ieder volgens zijnen staat past.

2. Zij zullen zich met de meeste omzichtigheid verwijderd houden van te vrije tooneelvoorstel-lingen en dansgezelschappen, alsmede van slemppartijen.

3. In eten en drinken moeten zij de matigheid onderhouden en zich niet aan tafel nederzetten of er van opstaan , zonder God met eerbied en dankbaarheid te hebben aangeroepen.

4. Zij moeten vasten daags vóór de feesten der Onbevlekte Ontvangenis van Maria en van den H. Vader Tranciscus. (1) Daarenboven is het zeer loffelijk, volgens het oud gebruik der leden van de Derde Orde op Vrijdag te vasten en 's Woensdags vleesch te derven.

5. Elke maand zullen zij biechten en de H. Communie ontvangen.

6. Daar de leden der Derde Orde, die tot den geestelijken stand behooren dagelijks de Getijden bidden,

(1) quot;Wanneer deze feesten op een Maandag vallen , vast men 's Zaterdags te voren. Op die twee vastendagen moet men zich ook van vleeschspijzen onthouden. Zij , die den leeftijd van een-en-twintig jaren nog niet bereikt hebben moeten zich wel van vlcesehspijzen onthouden , doch behoeven die dagen nog niet te vasten.

Derde Ot.de.

zijn zij in dat opzicht tot niets anders verplicht. (1) De seculiere leden of leeken, die noch de groote Getijden, noch de kleine Getijden der H. Maagd lezen, moeten dagelijks twaalfmaal het Onze Vader , Wees gegroet en Glorie zij den Vader bidden, tenzij ze door ziekte hierin verhinderd worden.

7. Die een testament te maken hebben, moeten het bijtijds doen.

8. In het huiselijk leven moeten de leden der Derde Orde er zich op toeleggen aan anderen een goed voorbeeld te geven en de oefeningen van godsvrucht en goede werken te bevorderen. Boeken en dagbladen, die de deugd kunnen kwetsen , mogen zij in hun huis niet toelaten noch ze aan hunne onderhoorigen laten lezen.

9. Onder elkander en jegens anderen moeten zij eene welwillende liefde zorgvuldig in acht nemen. Overal waar zij kunnen, moeten zij trachten de oneenigheden bij te leggen.

10. Buiten noodzakelijkheid mogen zij geen eed doen. Ze moeten zich onthouden van onzuivere woorden en onbetamelijke scherts. Des avonds zullen zij hun geweten onderzoeken of ze soms eenige soortgelijke fout bedreven hebben : en in dat geval moeten zij die door boetvaardigheid herstellen.

11. Dagelijks zullen zij, als dit gevoeglijk kan geschieden , de H. Mis bijwonen. Zij zullen de

(t) Ipsis Heet, modo non sint choro adstricti, uti Bre-viario Franciscano; ita declaravit Leo XIII, 7 Jul. 1883. Cfr. Nouv. Revue Theologique XV. p. 074.

Regel des Seculiere

maandelijksche vergaderingèn , welke de bestuurder zal hebben aangekondigd , bijwonen.

12. De leden zullen, ieder volgens zijn vermogen, iets bijdragen toi een gemeenschappelijken inleg, om de armste leden, vooral in ziekte , te ondersteunen, of om in het behoorlijk verrichten van den goddelijken dienst te voorzien.

13. De bestuurder zal de zieke leden der Orde bezoeken of iemand in zijne plaats zenden om dat liefdewerk te verrichten. Is de ziekte gevaarlijk, dan zal hij de zieken waarschuwen en aansporen om bijtijds te zorgen voor alles wat op de zuivering zijner ziel betrekking heeft.

14. De leden der Derde Orde van de plaats, en die daar tijdelijk verblijven, zullen de uitvaart van het overleden medelid bijwonen en alsdan gezamenlijk tot lafenis zijner ziel het derde gedeelte van den H. Rozenkrans of het Rozenhoedje bidden. De priesters zullen in de H. Mis , en de leeken , na, zoo zij kunnen , de H. Communie ontvangen te hebben , godvruchtig bidden voor de eeuwige rust van den overleden medebroeder.

HOOFDSTUK III.

Bedieningen, Bezoek, Regel.

1. De verschillende ambten of bedieningen •worden in de vergadering der leden voor drie jaren gegeven. Niemand mag ze zonder gegronde redenen weigeren of ze nalatig uitoefenen.

2. Degene, die met het toezicht over de Ter-

Derde Orde.

tiarissen belast is en Visitator genoemd wordt, moet zorgvuldig onderzoeken, of de Eegel goed wordt onderhouden. Te dien einde zal hij jaarlijks en zoo noodig meermalen, ambtshalve de plaatsen bezoeken , waar vereenigingen zijn gevestigd en eene vergadering beleggen, waarbij hij de Oversten en al de leden zal doen tegenwoordig zijn. Indien de Visitator iemand tot zijn plicht roept , hetzij door eene vermaning, hetzij door een bevel of eene heilzame straf, moet deze zich ootmoedig onderwerpen en de boetedoening niet weigeren.

3. De Visitators worden gekozen uit de eerste Orde , of uit de Reguliere Derde Orde van Tran-ciscus , en aangesteld door de Custoden of Gardianen , als zij er toe verzocht worden. Geen leek mag het ambt van Visitator uitoefenen.

4. De leden , die niet gehoorzamen en een kwaad voorbeeld geven , zullen tot driemaal toe vermaand worden, en zoo ze zich daarna nog niet onderwerpen, uit de Orde worden verwijderd.

5. Men wete, dat do fouten tegen den liegel begaan , uit zich zeiven geen zonden zijn, tenzij ze daarenboven strijden tegen de wetten van God of van de H. Kerk.

6. Indien iemand eenige voorschriften van dezen regel om gewichtige en wettige redenen niet kan onderhouden , zal het geoorloofd zijn hem hiervan te ontslaan of hem daarvoor met omzichtigheid iets anders op te leggen. Hiertoe zijn de gewone Oversten der Franciscanen , zoowel van de Eerste

Lijst dee Aflatex

als van de Derde Orde, alsmede bovengenoemde Visitators bevoegd en gemaclitigd.

LIJST DER AFLATEN EN VOORRECHTEN.

HOOFDSTUK I.

Volle aflaten.

De leden der Derde Orde van beider geslacht kunnen , na volgens christelijk gebruik gebiecht en gecommuniceerd te hebben , een vollen aflaat verdienen op do volgende dagen en voorwaarden :

1. Op den dag hunner aanneming.

2. Op den dag hunner professie.

3. Op den dag, dat zij de maandelijksche vergadering of conferentie bijwonen, mits zij eene kerk of openbare bedeplaats godvruchtig bezoeken en daar volgens gewoonte bidden tot welzijn der H. Kerk.

4. Op den 4 October, feestdag van den H. Vader Franciscus, den insteller der Orde ; den 12 Augustus, feest der H. Clara van Assisië, moeder der Tweede Orde ; den 2 Augustus, feestdag van O. L. Vrouw ter Engelen (Fortiuncula); alsook op het Patroonfeest der kerk , waarin het Genootschap der Derde Orde opgericht is, mits zij die kerk godvruchtig bezoeken en daar volgens gebruik bidden tot welzijn der H. Kerk.

EN VOORKECHTEX.

5. Eens in de maand, op een dag naar ieders verkiezing , op voorwaarde dat zij eene kerk of openbare bidplaats godvruchtig bezoeken en daar eenigen tijd bidden volgens de inzichten van Z. H. den Paus.

6. Zoo dikwijls zij zich, tot verbetering des levens , acht achtereenvolgende dagen in afzondering begeven om de geestelijke oefeningen te houden.

7. In het uur des doods; indien zij den H. Kaam Jezus aanroepen , ten minste met het hart, als zij niet meer kunnen spreken. Zij zullen dezelfde gunst genieten, indien zij alsdan niet kunnen biechten en communiceereu, doch een volmaakt berouw hebben over hunne zonden.

8. Tweemaal in het jaar kunnen zij een vollen aflaat verdienen door den Pauselijken Zegen te ontvangen, op voorwaarde dat zij een gebed tot intentie van Z. H. den Paus doen. Op dezelfde voorwaarde wordt hun deze Aflaat toegestaan, wanneer zij de zoogenaamde generale Absolutie, dat is den Zegen, ontvangen op de navolgende dagen (1): 1° Kerstmis, 2° Paschen, 3° Pinksteren, 4° het feest van het Allerheiligste Hart van Jezus, 5° het feest der Onbevlekte Ontvangenis van de H. Maagd Maria, 6° den 19 Maart, feestdag van den H. Jozef, 7° den 17 September, feest der

(1) Ingevolge ccner latere algemcene vergunning van den H. Stoel raag deze Generale Absolutie reeds daags te voren gegeven worden , docli alleen in het bijzonder na de hierht en niet in het openbaar. S. C. Indulg. 21 Jul. 1888.

Lust der Aflaten

H. wondteekenen van den H. Vader Franciseus, 8° den 25 Augustus, feestdag van den H. Lodewijk, Koning van Frankrijk, Patroon van de leden der Derde Orde, 9° den 19 November, feest der H. Elisabeth van Hongarije (1).

9. Ook eens in de maand, indien zij vijfmaal het Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader bidden voor het welzijn der H. Kerk en eens tot intentie van Z. H. den Paus , genieten zij , tot kwijtschelding hunner zonden, alle voorrechten welke zij genieten, die de Statiën van Rome (zie blz. 47), Portiuncula, de Heilige plaatsen te Jerusalem en de Kerk van den Apostel Jacobus te Compostella (2) godvruchtig bezoeken.

10. Op de dagen der Statiën in het Roomsch Missaal aangewezen (3), indien zij eene kerk of openbare bidplaats bezoeken , alwaar het genootschap is opgericht, en aldaar bidden voor het welzijn der H. Kerk, genieten zij op die dagen en in die kerken of bidplaatsen dezelfde voorrechten, als de inwoners en bezoekers van Rome.

(1) Indien een dezer dagen op een werkdag valt en meu alsdan wettig belet is de Generale Absolutie te ontvangen, kan men dezelve ontvangen op een Zondag of verplichtenden feestdag onder de octaaf van dien dag. Z. H. Leo XIII, 16 Januari 1886.

De Derde-ordeling die met behoorlijke machtiging in het openbaar den panselijken Zegen of de Generale Absolutie geeft, kan ook tevens zelf aan die gunst deelachtig worden. Z. H. Pius IX , 18 Jun. 1876. Zie Nouv. Revue theol. XV. 561.

(2) Zeer vele, zelfs volle aflaten zijn aan het godvruchtig bezoek dier plaatsen verbonden.

EN VOORUECHTEN.

(3) Lijst der «lagen ón aflaten van de Statiën van Rome.

Aschwoensday en den vierden Zondag in de Vasten aflaat yan vijftien jaren en even zooveel quadragenen.

Palmzondag aflaat van 25 jaren en even zooveel quadragenen.

Witten Donderdag volle aflaat.

Goeden Vrijdag en Paasch-Zaterdag aflaat van dertig j area en even zooveel quadragenen.

Alle andere dagen van de Vasten aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen.

Paasch-Zondag volle aflaat, en alle dagen van de Paaschweek en Beloken Pasehen aflaat van dertig jaren en oven zooveel quadragenen.

V Heeren Hemelvaartsdag volle aflaat.

Vigilie van Pinksteren aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen.

Het feest van Pinksteren en alle dagen van de octaaf, met inbegrip van Zaterdag, aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

Den eersten, tweeden en vierden Zondag van den Advent aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen, den derden Zondag van den Advent aflaat van vijftien jaren en even zooveel quadragenen.

De Vigilie van Kerstmis, alsook des nachts en in de Mis van den dageraad, aflaat van vijftien jaren en even zooveel quadragenen.

Den feestdag van Kerstmis volle aflaat.

Den feestdag van den H. Stephanus, van den 11. Joannes Evangelist, van de H. II. Omioozele kindereu, van üe. Besnijdenis des Heeren, van Driekoningen, op de Zondagen Septuagesima, Sexagesima en Quinquagesima aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

De Quatertemperdagen aflaat van tien jaren en even zooveel quadragenen.

Het feest van den II. Marcus en de drie Kruisdagen aflaat van dertig jaren en even zooveel quadragenen.

Lijst dek Aflatek

HOOFDSTUK II.

Gedeeltelijke Aflaten.

1. Al de leden der Berde Orde van beider geslacht, die eene kerk of kapel bezoeken, waar een genootschap der Derde Orde is opgericht, en aldaar bidden voor de noodwendigheden der H. Kerk, verdienen eenen aflaat van zeven jaren en zeven quadragenen of zevenmaal veertig dagen, op den feestdag van de wonderdadige Indrukking der H. Wondteekenen van den H. Franciscus , van den H. Lodewijk, Koning van Frankrijk, van de H. Elisabeth, Koningin van Portugal, van de H. Elisabeth van Hongarije, van de H. Margaretha van Cortona en op twaalf dagen , welke zij kiezen en de Overste der Orde goedkeurt.

2. Eenen aflaat van drie honderd dagen, telkens als zij de H. Mis of andere kerkelijke diensten , of openbare of bijzondere vergaderingen der leden bijwonen ; eenen arme herbergen ; geschillen bijleggen of helpen beslechten ; aan eene godsdienstige processie deelnemen ; het Allerheiligste Sacrament vergezellen, of, indien zij belet zijn, op het teeken der klok eenmaal het Onze Vader en Wees gegroet bidden : zoo dikwijls zij vijfmaal het Onze Vader en Wees gegroet bidden voor het welzijn der II. Kerk of voor de overledene leden ; zoo dikwijls zij een overledene naar het graf begeleiden;

en Voorrechten.

een afgedwaalde op den rechten weg terugbrengen; iemand onderwijzen in de geboden Gods of in andere zaken, noodig ter zaligheid, of eenig ander dergelijk liefdewerk verrichten.

De leden der Derde Orde kunnen alle deze bovengenoemde aflaten zoowel tolle als gedeeltelijke toevoegen aan de zielen in het Vagevuur.

HOOFDSTUK III.

Vooi-rechten.

1. De priesters, in de Derde Orde ingeschreven, genieten, aan welk altaar ze ook de H. Mis lezen, driemaal wekelijks het geprivilegieerd Altaar indien zij hetzelfde voorrecht niet reeds voor een anderen dag bekomen hebben.

2. De priester, die de H. Mis opdraagt tot lafenis der overledene leden van de Derde Orde, heeft overal het geprivilegieerd Altaar.

En Wij willen dat al deze zaken en elk in het bijzonder, zooals zij hiervoren zijn vastgesteld, voor altijd beslist , bevestigd en bekrachtigd blijven ; niettegenstaande Constitution, Apostolische Brieven, Statuten, Gebruiken, Voorrechten en andere Eogels van Ons en van de Apostolische Kanselarij en al wat er strijdig tegen moge zijn. Het is derhalve aan niemand geoorloofd Onzen tegenwoordigen Brief op eenige wijze of in eenig deel te overtreden. En indien iemand zulks tegen denzelven vermetel zou ondernomen, hij wete,

4

50 Lijst der Aflaten en Voorrechten.

dat hij de verontwaardiging van den Almachtigen God en van zijne heilige Apostelen Petrus en Paulus op zich zal laden.

Gegeven te Eome , bij St. Pieter, het jaar Onzes Heeren achttienhonderd drie en tachtig, den 30sten Mei, het zesde jaar van ons Pausschap.

C. Kard. Sacconi , T. Kard. Mertel.

Pro-datarius.

Visa

van het Hof: G. Dell'Aquilla Visconti.

Plaats f van het Zegel.

Overgeschreven in het Secretariaat der quot;brieven.

I. Cdgnoni.

51

ci :i j i:gt; i lt; gt;gt; 1^1.1:

DER

DERDE ORDE

VAN DEN

H. FRANCISCUS VAN ASSISIË,

goedgekeurd door de H. Congregatie der Riten bij Decreet van 18 Juni 18 83.

ARTIKEL I.

Gebeden voor tie Vergaderingen of Ter* eenigingen , welke alle maanden of op een anderen tijd worden gehouden,

1. Bij het begin der Vergadering.

Veni, Sancte Spiritus, ! Kom , Heilige Geest , reple tuorum corda fide- | vervul de harten uwer lium , et tui amoris in j geloovigen, en ontsteek eis ignem accende. daarin het vuur uwer

1 liefde.

Gebeden bij

de Vergadering.

Gebeden bij

DE VEEGADERING.

In den Paaschtijd.

CtEBEDEN BIJ

2. Bij het sluiten der Vergadering.

de Vergadering.

Gebeden bij

de Vergadering.

Orde te volgen

ARTIKEL II.

Orde te volgen bij de Kleeding.

Nadat de Vergadering is begonnen, staat of zit de Priester, in koorkleed en witten stool, voor het altaar en ondervraagt den Postulant , die geknield is :

Quid postulas ?

Bespondit :

Reverende Pater,

ego humiliter postu-lo habitum Tertii Ordinis de Poeniten-tia, ut cum eo sal litem aeternam facili-us consequi valeam.

De Priester zegt hierop: Deo gratias, waarna hij eene zeer korte toespraak houdt, het heilig voornemen van den Postulant prijst en hem daarin versterkt door de verhevenheid en krachtdadigheid der Derde Orde aan te toonen. Daarna keert hij zich naar het altaar, en de kleederen zegenende , zegt hij;

BIJ DE KliEEDISa

Orde te

bij de Kleeding.

Indien er meer te zamen zijn, die het kleed ontvangen , dan wordt, waar het noodig is , in het meervoud gezegd wat enkelvoud is uitgedrukt. Bij de zegening van het koord zegt de Priester: Oremus. Laat ons bidden.

Oede te volgen

Zonder iets te zeggen besproeit de Priester hét habijt en het koord met teijwater. (1) Daarna op den ondersten trap of boven voor het altaar neergeknield, heft hij den io/saHf? Veni Creator aa» (ziebladz. 53) dien hij afwisselend met alle omstanders tot aan het einde leest of zingt. Dan keert hij zich tot den Postulant, die voor het altaar is neergeknield, en zegt:

Exuat te Dominus veterem hominem cum actibus suis, et cor tuum avertat a saeculi pompis quibus abrenun-ciasti, dum Baptismum suscepisti.

Amen.

(1) Slechts hot eerste scapulier en koord , dat ieder lid der Derde Orde bij zijne inkleeding ontvangt, behoeft gewijd of gezegend te worden ; men kan dus na de inkleeding dit gewijd scapulier of koord door een ander niet-gewijd vervangen.

bij de Kleedikg. 65

liet habijt of scapulier opleggende, zegt hij:

Induat te Dominus ' De Heer bekleede u novum hominem, qui ^! met den nieuwen mensch, secundum Deum creatus die naar God geschapen est in justitia et sancti- i is in ware rechtvaardig-tate veritatis. ; heid en heiligheid,

it. Amen. r-, Amen.

Hem daarna het koord aangevende, zegt hij:

Eindelijk geeft hij hetn de brandende kaars met deze tvoorden:

5

Orde te volgen

Ten slotte keert zich de Friesier wederom tot het altaar en heft den Psalm aan:

BIJ DE KLEEDISG.

R:. Et filius iniquitatis non apponat nocere ei.

f. Domine, exaudi ora-

tionem meam.

R'. Et clamor meus ad

te veniat.

y. Dorainus vobiscum.

R-. Et cum spiritu tuo. i i^-. En met uwen geest.

Orde te volgen

bij de Kleeding.

Voor een Broeder.

Voor eene Zuster.

70 Orde te okderhoudek

Hierna zegt de Visitator:

y. Domine, exaudi ora- Heer, verhoor mijn

tionem meam. gebed.

Et clamor meus ad r.-. En mijn geroep kome |

te veniat. tot U.

y. Benedicamus Domi- y. Laat ons den Heer|

no. zegenen.

Deo gratias. R-. God zij gedankt.

Xa het sluiten der plechtigheid, worden naam en voornaam, land en woonplaats van den Novice {of der Novice) en de dag der kleeding in een Register opgeschreven in dezer voege:

Anno Domini..... In het jaar des Hee-

ren ...., den .. . der

maand.....in de Kerk

N.....{of bidplaats of

op eene geschikte plaats in het huis....) in tegen-

BIJ DE PKOFESSIE.

AETIKEL III.

Orde te onderhouden bij de Professie.

1. Op den dag der Professie houdt men eene plechtige vergadering en men versiert het Altaar als bij een feest. De Novice , gekleed met het volledig habijt der Orde, indien het kan geschieden of dragende uiterlijk scapulier en koord , knielt voor het Altaar op den grond neder ; de Priester in koorkleed en witten stool knielt op den voet van het altaar en heft den Lofzang aan-. Veni Creator Spiritus etc. {zooals op bladz. 53.)

Orde te onderhouden

2. De Priester, voor het altaar gezeten, vraagt vervolgens den Novice die voor hem ligt neder geknield:

bij de Professie

Frater N____{vel Soror j Broeder N____(of Zus-

N... .) , quid postulas ? ter N____), wat verlangt

gjj ?

Deze antwoordt:

Eerwaarde Vader, ik verzoek te worden toegelaten tot de heilige professie in de Derde Orde van den heiligen Franciscus, om daarin God te dienen tot den j dood toe.

De Priester zegt: Deo gratias, spreekt daarna met weinige woorden over de verhevenheid der professie , die men op het punt staat uit te spreken, uitdrukkelijk verklarende dat deze Professie noch eene belofte noch eene uitdrukkelijke verplichting onder straf van zonde bevat , en dat volgens den Regel zeiven en volgens de verklaring van den H. Stoel, de leden der Derde Orde onder geen enkel opzicht eenige andere verplichting in geweten op zich nemen, dan de overige Christenen. Evemcel prijst en bevestigt hij den ijver van den Novice, wijzende door eenig voorbeeld der Heiligen, op de heilzame uitwerkselen der Professie of makende volgens omstandigheden andere overwegingen. Na deze korte aanmoediging , spreekt de Novice neder-geknield voor den Priester met gevouwen handen het volgende formulier van professie uit:

I

bij de Professie,

3. Terwijl allen staan, ivordt de Lofzang Te Deum Laudamus gezongen en alle medebroeders (of als hun getal te groot is, alleen de Discreten of raadsleden) tvenschen den nieuwgeprofeste , de een na den andere den vrede, zeggende: Pax tecum , waarop hij antwoordt: et cum spiritu tuo; evenzoo handelen de Zusters met hare mede-Zuster.

Te Deum Laudamus.

Orde te onderhouden

BIJ DE PEOFESSIE.

Orde te onderhouden

In te , Domine , spe- | Op U , o Heer , heb ravi: non confundar in | ik mijne hoop gesteld : aeternum. i in eeuwigheid zal ik niet

I beschaamd worden.

4. Nadat het Te Deura is gezongen , volgt:

bij de Professie.

Laat ons bidden.

Orde te onderhouden

Voor een Medebroeder.

Voor een Medezuster.

BIJ DE PfiOFESSIE.

6

82 Orde te onderhouden bij de Professie.

Daarna geeft de priester den niemvgeprofeste den zegen, dien de H. Vader Franciscus uitsprak over zijnen leerling :

De Heer zegeue u , en beware u. De Heer toone u zijn aanschijn en ontferme zich over u. De Heer wende zijne

Dominus vultum suum oogen tot u en verleene

ad te, et det tibi pa- u vrede. Dat de Heer

cem. — Dominus te u zegene Amen.

benedicat Amen.

Hierna zegent hij allen :

Benedictio Dei omni- De zegen van den

potentis, Patris, et Filii Almaehtigen God, den

►p et Spiritus Sancti Vader en den Zoon ►J-i

descendat super vos, et en den H. Geest dale

maneat semper. over u neder en blijve

altijd.

r. Amen. Amen.

Ten slotte geeft hij den nieuwgeprofeste de voeten van het kruisbeeld te kussen ten teeken der eeuwige liefde tot Jezus en van het altijddurend verhond.

5. Na het sluiten der Vergadering schrijft men onmiddellijk in het register der Professie het bewijs der gedane Professie in dezer voege:

Infrascriptus ego N. , ¹ Ik ondergeteekende N. Director (vel Sacerdos) Directeur (of Priester) ad professionem in Tertio heb tot de professie der

Vergadering der RAADSiyEDES

Ordine Poenitentium S. Derde Orde van Boet-Francisei admisi N. N., vaardigen van den H. qui receperat habitum Francisous toegelaten anno .,.., menso .. .. N. Nquot;., die den .... die .... In quorum fi- der maand .... van liet dem etc. jaar .... hot kleed hoeft

ontvangen. Tot bevestiging daarvan enz.

Volgt de handteekening van den Pater Directeur of ran den hehoorlijk gemachtigden Priester.

In gevaar van sterven is het den Novice vergund de professie te vervroegen en die zelfs te doen voor eiken biechtvader , indien een gevolmachtigd Priester niet gemakkelijk ie bekomen is {want de Generale Ministers hebben verklaard, dat in dit geval iedere biechtvader gemachtigd is); deze vervroegde professie moet echter niet in het Register worden ingeschreven alvorens de Broeder {of Zuster) is gestorven; mocht hij {of zij) herstellen, dan moet de professie opnieuw afgelegd en eerst dan ingeschreven worden,

ARTIKEL IV.

Bijzondere vergadering of conferentie der Raadsleden.

Eens in de maand zullen de Pater Visitator of Bestuurder , de Minister en allen , die eenig ambt of bediening hebben , alsook de andere raadsleden afzonderlijk vergaderen. De Pater Directeur, of Visitator, of Gardiaan is Voorzitter ; de Minister, de andere ambtbekleeders en de raadsleden nemen plaats volgens hunnen rang en bidden :

Yeköadeeing

der Raadsleden.

Bij het sluiten der Conferentie hide men :

86 Veugadekisg der Raadsleden*.

Veekiezingen.

jf. Benedicamus Domino. ! }J^r. Laat ons den Heer

zegenen.

Deo gratias. God zij gedankt,

y. Et fidelium animae v. En dat de zielen dei-per misericordiam Dei geloovigen door Gods requiescant in pace. barmhartigheid in vrede rusten.

R:, Amen. | R.-. Amen.

ARTIKEL V.

Verkiezingren.

Men zingt of leest den lofzang : Veni Creator Spiritus , etc. {zie bladz. 53. (1)

Na de verkiezing en het afkondigen van de namen der gekozenen , zingt men den lofzang Te Deum laudamus {zie bladz. 75).

Hierna:

y. Confirma hoe , Deus, ^; Bekrachtig , o God , quod operatus es in hetgeen Gij in ons nobis. j hebt uitgewerkt.

]^. A templo sancto tuo, ¹ i^. Uit uwen heiligen quod est in Jerusalem. tempel, die te Jerusalem is.

y. Ora pro nobis, Sancta i quot;f. Bid voor ons, heilige Dei Genitrix. | Moeder Gods.

Ut digni efficiamur , Opdat wij waardig promissionibus Christi. ' worden der beloften ! van Christus.

¹

In bijzondere gevallen kan de Bestuurder de wijze van kiezen regelen volgens den eiscli der omstandigheden , zelfs zou hij , wanneer de goede orde en vrede dit vorderen, ambtshalve de benoemingen kunnen doen. P. Maxentius, VoU. Handhoek bl. 339, 340. Cfr. N. Rev. theol. XV. 371.

Verkiezingen.

Verkiezingen.

Ceremonie

scendat super vos et ma- den H. Geest dale over neat semper. ; u neder en blijve altijd.

Re. Amen. Br. Amen.

Bij de Verkiezingen der Zusters vohjt men dezelfde orde.

ARTIKEL VI.

Plechtiglieid der Visitatie.

Bij de aangekondigde komst van den Visitator zingen de ter Vergadering samengekomen Broeders (of Zusters) de volgende verzen van Psalm 105 :

dee Visitatie.

Ceremonie

Hierna: Veni, Creator Spiritus (zie bladz. 53),

met vers , antivoord en cebed.

der Visitatie.

Eitus bij de oprichtisg

r-, Multiplicasti locuple- ij.-. Gij hebt haargroote-

tare earn. lijks verrijkt.

Oremus. Laat oss bidden

Da famulis tuis , Do- Geef, o Heer, aan uwe

mine, indulgentiam pee- dienaren de vergiffenis

catorum , consolationem der zonden, de vertroos'

vitae , gubernationem ting des levens , voort-perpetuam : ut tibi ser- durende bestiering, op-vientes, ad tuam jugiter ! dat zij ü dienende altijd misericordiara pervenire uwe barmhartigheid mo-

mereantur. gen genieten.

Wij bidden U, o Heer, bewaar uwe dienaren door uwe aanhoudende goedheid , opdat zij, die alleen op de hoop derhemelsche genade steunen, altijd door uwe bescherming verdedigd worden. Door Christus onzen Heer. Amen. r.-. Amen.

Vervolgens xcordt de zegen gegeven met het Allerheiligste Sacrament, indien men daartoe verlof heeft, anders eindigt men met de gebeden als hij het sluiten der Conferentie (zie bladz. 85.)

AETIKEL VII.

Voorschriften te onderhouden bij liet oprichten eener nieuwe Congregatie.

Degene , die de plechtigheid leidt, opent de Vergadering met het zingen van Psalm 110.

EEKER VEREENIGISG

Ritus bij de oprichtisg

EESER VEREENIOIXO

vereeniging op aarde strekke tot vermeerdering van hun geluk in den hemel.

O God, die uit levende en uitverkoren steenen eene eeuwige woning voor uwe Majesteit bereidt ; verleen aan deze geloovigen uwen zegen, opdat ook zij als levende steenen gebouwd worden op den levenden steen , onzen Heer Jezus Christus , uwen Zoon.

Bewaar, bidden wij U, o Heer, door de voorspraak van de H. Maria, altijd Maagd, deze uwe dienaren van alle onheil, en wil hen die met een oprecht hart voor ü zijn neergeknield, tuere clementer insidiis. genadig tegen de aanval-Per Dominum etc. ¹ len der vijanden bescher

men. Door onzen Heer, Amen. 1 enz. R-. Amen.

Daarna bidt men Veni, Creator Spiritus {zie bladz. 53) en zegt men de geivone gebeden bij het begin der Conferenties; de Voorzitter benoemt vervolgens de personen, die eene bediening moeten uitoefenen. Verder kondigt hij de verschillende dagen van het jaar aan, waarop men de aflalen kan verdienen, en sluit deze eerste vergadering met den lofzang

1

lilTCS BIJ DE OPRICHTING

Te Deum laudamus.

t/ebeden:

EENER VEREENIGISG.

Ritus opeichtisg Vebeekiging.

O God , die uwe Kerk door de verdiensten van den Zaligen Franciscus met nieuwe kinderen vermeerdert; geef ons , dat wij in navolging van hem de aardsche goede-participatione ren verachten, en ons in Per Domi-

gaven altijd verblijden mogen. Door onzen Heer, enz.

R-. Amen.

f. Laten wij den Heer zegenen.

God zij gedankt, y. Dat de zielen der ge-loovigen door Gods barmhartigheid rusten in vrede.

r-. Amen.

Vervolgens wordt de zegen gegeven met het Allerheiligste Sacrament, of ten minste de gewone zegen, zooals boven voor den dag der inkleeding gezegd is. {Zie bladz. 70.)

Na de plechtigheid plaatst de Voorzitter te. zamen met degenen , die eene bediening verkregen hebben , het Register van aanneming en Professie en de andere boeken der Vergadering met hunne betrekkelijke titels in het Archief, alsmede het authentiek bewijs van de gedane oprichting, hetwelk volgender wijze kan worden opgemaakt :

Pauselijke Zegen.

ARTIKEL VIII.

Wijze oin «le leden der Derde Orde den Pauselij ken Zegen te geven.

De Pauselijke Zegen, verleend door Paus Leo XIII, wordt tweemaal in het jaar yegecen volgens het formulier van Benedictus XIV; maar niet op denselfden dag, noch op dezelfde plaats, waar de Bisschop dien geeft. Dewijl men nu, krachtens genoemd formulier, zulk een zegen over het volk doet afdalen, moet hij niet aan elk lid der Derde Orde afzonderlijk maar aan de gezamenlijke Con-

102 Pauselijke Zegex.

grej a tie gegeven worden en wel door den Voorzitter, die verondersteld, wordt gemachtigd te zijn om dezen zegen te geven.

De Directeur of een ander gemachtigde Priester, gaat in ruket en witten stool, doch niet vergezeld van dienaren, naar het altaar, en zegt neergeknield :

Adjutorium nostrum i f. Onze hulp is in den in nomine Domini. naam des Heeren.

r:. Qui fecit coelum et r.. Die hemel en aarde

terram. i gemaakt heeft.

S⁷- Salvum fac populum y. Maak uw volk zalig, tuum , Doraine. o Heer.

Et benedic haeredi- ^ r.. En zegen uw erfdeel, tati tuae.

f'. Dominus vobiscum. _; f. De Heer zij met u. li.-. Et cum spiritu tuo. j ij;. En met uwen geest.

Daarna zegt hij staande het volgende cjehed : Oremus. Laat ons biddex.

Omnipotens et miseri- ^! Almachtige en barm-

cors Deus, da nobis hartige God, geef ons

auxilium de sancto, et hulp uit uw heiligdom ,

vota populi hujus in en verhoor goedgunstig

humilitate cordis veniam de gebeden van dit volk ,

peccatorum poscentis, dat in nederigheid des

tuamque benedictionem harten de vergiffenis

postulantis et gratiam , zijner zonden afsmeekt

clementer exaudi: dex- en om uwen zegen en

teram tuam super eum uwe genade vraagt;

benignus extende; ac strek uwe rechterhand

plenitudinem divinae be- i welwillend over hetzelve,

Fokmilier der Generale Absolutie. 103

Vervolyens hegeeft hij zich naar den Epistelkant en zegent daar rechtstaande met een enkel kruisteeke», de volgende n oorden met luide stemme uitsprekende :

ARTIKEL IX.

Formulier der Generale Absolutie of van den zegen met vollen aflaat voor de seculiere leden der Derde Orde.

Behalve de Pauselijke zegen, is nog een andere zegen met vollen aflaat (generale absolutie) aan de leden der Derde Orde van den H. Franciscus op zekere day en des jaars verleend. Deze dagen staan aangeteekend op de lijst der aflaten : hoofd-

Formulier der

stuk I. iV° 8. aan het einde van de Bul: Misericors Dei Filius, welke Z. H. Paus Leo XIII, den 30 Mei 1883 heeft uitgevaardigd {zie hiervoor hl. 45). Het formulier van denzelfden Paus Leo XIII, ■voorgeschreven door zijnen Brief: Quo universi van den 7 Juli 1882 is als volgt:

Geseeale Absolutie

Formulier der

Daarna zegt men :

Generale Absolutie.

De Priester vervolgt ; Misereatur etc. Indulo-entiam etc.

Absolutie in

Indien deze aflaat wordt gegeven onmiddellijk na de Absolutie in den biechtstoel, dan begint de Priester, met weglating van het voorgaande, terstond met de woorden: Dominus noster Jesus Christus etc. en vervolgt die tot het einde , stellende het meervoud in het enkelvoud. (I)

Mochten de omstandigheden beletten dit formulier te gebruiken, dan kan de Priester, al het overige weglatende , alleenlijk zeggen :

Ja/fi- biechtvader kan op de gestelde dagen, aan de leden der Derde Orde in den biechtstoel na de biecht deze generale Absolutie (niet den Panselijken zegen) geven. S. C. Indnlg. 10 Juni 1886.

STERVENSGEVAAR.

dulgentiam tibi imper- zonden. In den naam des tior. In nomine Patris, ; Vaders, en des Zoons ^ et Filii ^ et Spiritus en des Heiligen Geestes. Sancti. i^-. Amen. ' r,-. Amen.

ARTIKEL X.

Absolutie in stervensgevaar.

Om den vollen aflaat mede te deelen aan de leden der Derde Orde op het sterfbed, zal de Pater Directeur of elk ander goedgekeurde Biechtvader door den Derde-Or deling ontboden het fornmlier bezigen door Z. H. Benedictus XIV en opnieuw door Leo XIII voorgeschreven en in het Rituale Bomanum opgenomen , zooals volgt:

De kamer, waar de zieke ligt, binnentredende zegt hij :

• -ft. Pax huie domui. ; y. Vrede zij dit huis. Ij;. Et omnibus habitan- ij... En allen die het be-

tibus in ea. wonen.

Hierna besproeit hij den zieke, de kamer en de omstanders met wijwater , zeggende de Antiphoon:

Asperges me, Domine, \ Besproei mij, o Heer, hyssopo , et mundabor : met hyssop en ik zal ge-lavabis me, et super zuiverd worden : wasch nivem dealbabor. ■ mij, en ik zal witter

i worden dan sneeuw.

Daarna het eerste vers van den Psalm Miserere met Gloria Patri etc. Sieut erat etc. , waarna, hij herhaalt de Antiphoon Asperges me etc.

Absolutie in

STERVENSGEVAAR.

die niet wilt, dat iemand verloren ga die in U gelooft en op U hoopt, aanschouw genadig volgens de volheid van uwebarmhartigheden uwen dienaar (of uwe dienares) wiens (of wier) waar geloof en christelijke hoop hem (of haar) U aanbevelen. Bezoek hem (of haar) in uw heil, en schenk hem (of haar) goedgunstig door het lijden en den dood van uw eeniggeboren Zoon, de vergiffenis en kwijtschelding zijner (harer) zonden : opdat zijne (hare) ziel, bij zijn (haar) stervensuur in U een goedertieren rechter vinde, en in het Bloed van denzelfden uwen Zoon van alle vlek gezuiverd tot het eeuwige leven moge overgaan. Door denzelfden Christus onzen Heer. Am.

Hierna wordt door een der tegenwoordig zijnde dienaren het Confiteor (sie bladz. 106) gebeden, de Priester zegt Misereatur etc., en vervolgt:

Dominus noster Jesus Moge Jezus Christus, Christus, Filius Dei vivi, ouze Heer, de Zoon van

troosting,

Absolutie in sterveksgevaar.

Indien echter de zieke zóó den dood nabij is, dat er rjeen tijd meer is voor de algemeene schuldbelij-

Zegening Koordje H. Fkanciscus. 113

denis noch voor de gebeden, dan geeft de Priester hem terstond den aflaat, zeggende-. Dominus noster etc.

En indien de dood onmiddellijk dreigt Ie zijn, dan zegt hij spoedig :

IndulgenHam plenari- Den vollen aflaat en am et remissionera ora- de vergiffenis van al uwe nium peccatorum tibi ^! zonden schenk ik u , in concedo, in nomine Pa- den naam des Vaders, tris, et Filii et Spi- en des Zoons en des ritus Sancti. Amen. H. Geestes. Amen.

A A. rv H A N O S K L.

Zegening' van liet Koordje van den H. Franciseus. (¹)

De Priester met de noodige volmacht voorzien, in Rolcet en Stool volgens de kleur van den dag, zegt: y. Adjutorium nostrum ! jr. Onze hulp is in den

in nomine Domini. naam des Heeren.

r. Qui fecit coelum et r.-. Die hemel en aarde

terram. gemaakt heeft.

quot;jr. Domine, exaudi orati- i y. Heer , verhoor mijn

onem meam. gebed.

ej. Et clamor mens ad te r,. En mijn geroep kome

veniat. tot U.

y. Dominus vobiscum. i fr. De Heer zij met u. R.-. Et cum spiritu tuo. i li.-. En met uwen geest.

8

¹

De leden van dit Broederschap nemen niets anders op zich, als dit koordje te dragen ter herinnering aan de boeien en het liefdevol lijden van onzen Goddelijkeu Verlosser en tereere van den H. Franciseus, onder wiens bescherming zij zich stollen. Behalve andere geestelijke gunsten, kunnen zij verscheidene volle aflaten verdienen; zooals op den dag der inschrijving, in het uur des doods, op de feestdagen van den H. Franciseus van Assisië, van den H. Antouins van Padua, der H. Clara, der H. Woudteekenen van den H. Franciseus enz.

VAN DEN H. FltASCISCÜS.

116 Zegening koordje H. Fkanciscüs.

devotione, quam assumit, ¹ wereld verlost, en aan usque in finem jugiter uwen dienst verbonden,in perseveret. Qui vivis et de toewijding welke (hij regnas in saecula sae- of zij) doet, altijd tot het culorum. einde getrouw volharde.

Die leeft en heerschtinde r-, Amen. eeuwen der eeuwen. Am.

Indien er meer personen zijn om het koord te ontvangen, dan gebruikt men het meervoud in plaats van het enkelvoud. Daarna:

Ego auctoritate qua j Ik, door de macht waar-fungor, et mihi eoncessa mede ik bekleed ben en est. recipio te {vel vos) die mij verleend is, ont-et suscipio ad partici- vang u en neem u op om pationem omnium bono- deelachtig te worden aan rum spiritualium , quae alle geestelijke goederen, in toto Ordine Seraphici die in de geheele Orde Patris nostri Francisci van onzen Seraphijnschen ex gratia Dei habentur. Vader Franciscus, door In nomine Patris, et Filii Gods genade, ontvangen et Spiritus Saneti. zijn. In den naam des Va-Amen. ders, en des Zoons en

des H. Greestes. Amen. Benedictio Dei omni- Dn zegen van den al-potentis Patris, et Filii gt;^( machtigenGoddenVader, et Spiritus Saneti de- den Zoon »-p en den Hei-scendat super te (vel vos) ligen Geest dale over u et maneat semper. neder en bhjve altijd.

Kt. Amen. ' R.-. Amen.

Concordat cum originali. In flilein , etc.

Ex Secretaria Sacrorum Ritmuu Congregationis, die 27 Junii 1883.

Laurentius Salvati S. R. C. Secretarius.

117

T O E W IJ D I N G

van de leden der Derde Orde van den H. Franeiscus aan het Allerlieiligste Hart van Jezus.

O Allerzoetste Jezus, Vader van barmhartigheid , God van sterkte en troost, onuitputtelijke Bron van liefde, die ondanks onze onwaardigheid de oneindige schatten van uw goddelijk hart voor ons hebt willen openen, met ootmoed en vertrouwen komen wij, kinderen van den H. Franoiscus, ons voor ü nederwerpen , ten einde een krach-tigen steun te vinden te midden van de gevaren, die ons omgeven , en ons in den geest van den H. Stichter onzer Orde te vernieuwen. De vijanden onzer zielen zijn veelvuldig en machtig, en onze zwakheid is uiterst groot, de strijd tegen de zinnelijkheid, hoovaardigheid en begeerlijkheid der oogen zeer hevig. Doch wij verwachten, dat uwe oneindige goedheid onze wankelende schreden besturen, onze zwakke krachten versterken , al de aanslagen onzer in- en uitwendige vijanden

Toewijding aan het

verijdelen en ons de genade verleenen zal, om gedurende al onze overige levensdagen den weg te kunnen bewandelen, dien onze H. Vader Franciscus ons door woord en voorbeeld heeft aangewezen.

Met dit vertrouwen bezield, offeren wij aan uw liefderijk Hart ons zeiven en onze geheele Congregatie. Wij offeren U onze zielen en lichamen, alles wat wij zijn en bezitten; wij leggen in uw teerminnend Hart neer onze vreugde en droefheid, onze hoop en onze vrees , en hebben geen ander verlangen dan geheel en onverdeeld dóór eene innige liefde aan uw Goddelijk Hart toe te be-hooren. Steunende op den krachtigen bijstand uwer genade, beloven wij U, dat wij uwe heilige ■wetten en den Derden Regel van onzen Serafijn-schen Vader in 't vervolg volmaakter zullen onderhouden dan wij tot dusverre gedaan hebben : dat wij de deugden van versterving en boetvaardigheid, van ootmoed en onthechting aan het aardsehe , waarin de geest van onzen H. Stichter bestaat, dikwijls in uw Allerheiligste Hart zullen beschouwen , opdat diezelfde gevoelens en deugden uit uw GroddelijkHartinonzehartenmogenovergaan.

Aan den voet van uw Tabernakel , waar uw minnelijk Hart rust voor ons , zullen wij dikwijls neerknielen, om die deugden, en inzonderheid eene edelmoedige en standvastige liefde , voor ons zeiven en al de Leden onzer H. Orde af te smeeken. Bijzondere genaden vragen wij U , om in de deugd .... ons deze maand ter beoefening voorgesteld , toe te nemen ; die deugd zullen wij U in ons H. Officie aanbevelen, en ten minste 's avonds daarover ons geweten onderzoeken.

Opdat deze onze opdracht en toewijding U wel-

Allerh. Hart van Jezus

gevalliger en ons voordeeliger worde , bieden wij ze U aan door de handen uwer Onbevlekte Moeder, de bijzondere Beschermster van onze H. Orde, door de handen van onzen Serafijnsehen Vader Franciseus , den Vriend van het Goddelijk Hart, en van onze H. Moeder Clara. Wij stellen ze onder de hoede van onze heilige beschermers Lodewijk en Elisabeth en van den Patroon (of de Patrones) dezer maand. . .

Gewaardig U dan, o Goddelijk Hart, met welgevallen op ons, kinderen van den H. Pranciscus, neer te zien ; bescherm en zegen de geheele Derde Orde (en bijzonder onze Congregatie), opdat zij toeneme in getal en nog meer in den geest van onzen H. Stichter ; geef ons al die genaden, welke noodig zijn, om onze verhevene roeping wel te begrijpen en getrouw er aan te beantwoorden. Medelijdend Hart, geef ons warme deelneming in den toestand van onzen H. Vader den Paus en den strijd der Kerk ; versterk onzen geliefden Opperpriester en Weldoener Leo XIII in zijne langdurige en harde beproevingen, en laat hem spoedig de volledige zegepraal zijner Kerk aanschouwen.

Eindelijk, milddadig Hart van Jezus, gewaardig U, den overvloed uwer barmhartigheden over de geheele Kerk uit te storten , overdek de gansche aarde met uwe oneindige verdiensten, opdat zij tot een geheel nieuw leven verrijze, en alle harten va# eene teedere en standvastige liefde tot uw Goddelijk Hart ontvlamd worden. Amen.....

Zoet Hart van Jezus, maak dat ik U steeds meer en meer beminne. (300 dagen aflaat.)

120

HET „SERAF IJ NSCH OFFICIEquot;,

zooals Zijne Heiligheid Paus Leo XIII (1) de dagelijksche gebeden; 12inaal Onze Vader enz. van de Derde Orde, heeft genoemd.

Ofschoon de Leden aan deze verplichting van hunnen H. Eegel voldoen met 12maal eiken dag het Onze Vader, het Wees geg roet en H Glorie zij den Vader... te bidden, zoo is het toch zeer nuttig en aan te raden, dat men 1° de Metten en Lauden — zesmaal het Onze Vader enz. bidde des avonds te voren ; de Prime , de Terts, Sexte en None, of viermaal het Onze Vader enz. des morgens , of op den voormiddag ; de Vespers en Completen, of laatstelijk tweemaal het Onze Vader enz. op den namiddag, of tegen den avond.

2° Dat men zich daarbij voorstelle het smartelijk lijden van onzen goddelijken Zaligmaker.

3quot; Dat men bij de intentie om aan zijnen Kegel te voldoen nog andere intenties voege. ..

Cebed voor elk deel van het Officie.

Goddelijk Hart van Jezus ! in vereeniging met het gebed , dat gij tijdens uw leven uwen hemel-schen Vader hebt opgedragen, en in uw H. Sacrament van liefde nog dagelijks voor ons opoffert, wil ik mijn heilig officie beginnen. Geef mij de genade om het zoo te bidden , dat het U welgevallig en ons voordeelig worde ! O Engel Gods , die mijn bewaarder zijt, bid met en voor mij, en draag mijn H. Officie aan God op.

(1) In eene bijzondere audientie van 7 Juli 1883 verleend aan de vier Generale Oversten der Franciscanen nl. der Paters Observanten, Conventueelen, Kapucijnen en Regulieren Derde-Ordelingen.

Het Serafijnsch Officie.

DE METTEN EN LAUDEN.

'S Avonds te voren.

1. Verbeeld u Christus te zien in de zaal van het laatste avondmaal , en zeg: O Heer Jezus Christus, die op den vooravond van uw lijden het Allerheiligste Sacrament des Altaars hebt ingesteld, ontferm II onzer. Onze Vader , Wees gegroet, Glorie zij den Vader enz.

Jezus , zachtmoedig en nederig van harte, maak mijn hart gelijk aan het uwe. (300 dagen aflaat eens daags.)

2. Verbeeld u Christus te zien in den hof van Olijven, en zeg: O Heer Jezus Christus, die bedroefd tot den dood in den hof van Olijven, uwen hemelschen Vader hebt gebeden, ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

Zoet Hart van Maria, wees mijn heil! (300 dagen aflaat.) Zegen onze Gemeente en alles wat hier ondernomen is tot de eer van uwen godde-lijken Zoon en de zaligheid der zielen.

3. Verbeeld u Jezus Christus te zien in zijn doodstrijd , en zeg : O Heer Jezus Christus , die in uwen doodstrijd een bloedig zweet hebt vergoten, ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

H. Jozef, Vriend van het H. Hart, bid voor mij, (100 dagen aflaat eens daags) verkrijg voor ons een zaligen dood.

4. Verbeeld u te zien , hoe Jezus door zijnen trouweloozen Apostel Judas wordt omhelsd en valschelijk verraden , en zeg: O Heer Jezus Chi-istus, die door Judas verraden, gevangen wordt srenomen, ontferm U onzer. Onze Vader. enz.

Het Serafijnsch Officie.

H. Moeder Anna, verkrijg voor ons de genade, al onze werken , zelfs, de geringste, door eene zuivere meening te heiligen.

5. Verbeeld u te zien, hoe Jezus door de bende als een misdadiger wordt gebonden en geboeid, en zeg : O Heer Jezus Christus , die als een boosdoener gebonden, naar Annas en Caïphas wordt gesleurd, ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

H. Joachim , Vader der Allerheiligste Maagd , verkrijg voor ons onderwerping aan den aanbid' delijken wil van God, geduld in lijden en beproeving.

DE LAUDEN.

6. Verbeeld u Jezus te zien, door den Hoogen Raad veroordeeld, bespot en mishandeld, en zeg: O Heer Jezus Christus, die door den Hoogen Eaad des doods schuldig zijt verklaard, en daarna den ganschen nacht bespot en mishandeld , ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

H. Franciscus, onze Serafijnsche Vader, verkrijg voor ons den geest der Derde Orde : den geest van onthechting aan het aardsche, van versterving en ootmoed, van liefde voor Kerk en Paus. . . .

DE PRIME.

7. Verbeeld u Jezus te zien, gesleurd dooide straten van Jeruzalem, en zeg: O Heer Jezus Christus, die in den vroegen morgen aan den Heidenschen rechter Pilatus zijt overgeleverd , ontferm U onzer. Onze Vader, enz.

Beschermheilige der maand, H. N. N , verkrijg

voor ons de deugd.....die ons deze maand in

U ter navolging is aanbevolen.

Het Sebafijxsch Officie.

DE TERTS.

8. Verbeeld u Jezus te zien , gebonden aan de kolom, wreedaardig gegeeseld en met doornen gekroond , en zeg : O Heer Jezus Christus , die om de derde uur wreedaardig gegeeseld en met doornen zijt gekroond, ontferm U onzer. Onze Vader , enz.

H. Lodewijk, beschermer onzer Orde , verkrijg voor mij deze bijzondere genade.....

DE SEXTE.

9. Verbeeld U Jezus te zien, op het kruishout uitgestrekt en daaraan genageld, en zeg: O Heer Jezus Christus, die om de zesde uur wreedaardig aan het kruis zijt genageld , ontferm ü onzer. Onze Vader enz.

H. Elisabeth , beschermheilige onzer Orde, verkrijg voor mij deze bijzondere weldaad.....

DE NONE.

10. Verbeeld u te zien, hoe Jezus aan het kruis opgeheven sterft , en zeg: O Heer Jezus Christus, die om de negende uur uwen geest in de handen van uwen hemelschen Vader hebt aanbevolen, ontferm U onzer. Onze Vader enz. . . .

H. Moeder Clara, verkrijg voor ons de zelfverloochening, de engelachtige zuiverheid, ijver voor Gods glorie en de zaligheid der zielen.

DE VESPERS.

11. Verbeeld u te zien, hoe Jezus van het kruis wordt afgenomen en neergelegd in den schoot zijner bedroefde Moeder, en zeg: O Heer Jezus Christus , die tegen den avond door uwe trouwe

12-4: Het Serafijxsch Officie.

leerlingen van het kruis zijt afgenomen en in den schoot uwer bedroefde Moeder zijt neergelegd,

ontferm ü onzer. Onze Vader enz.....

H. Antonius, bid voor de stervenden, bijzonder voor de leden onzer H. Orde.....

DE COMPLETEN.

12. Verbeeld u te zien, hoe Jezus naar het graf gedragen en daarin wordt neergelegd , en zeg: O Heer Jezus Christus , die door uwe allerbe-droefdste Moeder en uwe getrouwste leerlingen naar het graf zijt begeleid, ontferm U onzer.

Onze Vader , enz.....

Heer! geef, door de voorspraak der HH. Martelaren van Grorinchem ; Leonardus , Nicolaas enz , aan de geloovige zielen bijzonder aan de overledenen onzer H. Orde , de eeuwige rust.

SLUIT GEBED.

Goddelijk Hart van Jezus, onder de herinnering van uw bitter lijden, en ter eere van onzen Serafijnschen Vader Franciscus en onze bijzondere Beschermheiligen , heb ik , bijgestaan door mijnen goeden Engel, mijn H, Officie volbracht; moge het U welgevallig zijn. Vergeef mij alle onachtzaamheden en menschelijke zwakheden, waarmede het altijd vergezeld gaat. Neem het aan als eene vergoeding voor de zonden en be-leedigingen, die U elk uur van den dag door zoovelen worden aanojedaan. Amen.

i

125

GEBEDEN OUDER DE H. MIS.

Voorbereidend Gebed.

Nedergeknield , o mijn God , in uwe goddelijke tegenwoordigheid, aanbid ik uwe opperste Majesteit. Ik bemin U boven alles , meer dan mij zei ven , meer dan mijn leven; ik betreur en verfoei al mijne zonden.

In vereeniging met den gekruisigden Jezus , wijd ik U toe mijn lichaam, mijne ziel, al mijne zinnen , mijn geheugen , verstand en mijnen wil. Vereenigd met den Priester aan het altaar, otter ik U, o Hemelsehe Vader! het kostbaar bloeden het lijden van uwen welbeminden Zoon. Moge dit heilig otter mij meer en meer zuiveren van de vlekken der zonden! Mogen de gunsten en aflaten die ik thans hoop te verdienen , de overgebleven straften der zonden immer meer uitdelgen en de zielen in het vagevuur, bijzonder N. en N. van hare pijnen verlossen en haar de deur des hemels openen !

Mjjn Jezus , barmhartigheid '.

(Telhem 100 dagen aflaat, Pius IX 23 Sept. 1345.)

Zoet Hart van Maria, wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen aflaat, Pius IX 30 Sept. 1852.)

Heilige Jozef, Vriend van het H. Hart, bid voor ons.

(100 dagen «//., eens perdag, Pius IX13 Juni 1874.)

Gebeden ouder

Confiteor.

Maak dat ik U, o Heer, de zoetheid en dc schoonheid zelve, beminne ! Maak dat ik U be-minne uit geheel mijn hart, uit geheel mijne ziel, uit al mijne krachten, uit alle mijne begeerten. Geef mij de genade van mij aan U te hechten met eene groote vermorzeling des harten en eene bron van overvloedige tranen, met een diepen eerbied en eene waarlijk kinderlijke vreeze. Dat ik altijd en overal Ü in mijn hart drage , op mijne lippen hebbe en voor het inwendig oog mijner ziel, opdat geen vreemde genegenheid ooit in staat zij mij van U te verwijderen. (H. Aug.)

O Jezus, die zachtmoedig en ootmoedig van harte zijt, maak mijn hart gelijk aan het uwe!

(300 dagen aft., eens daags, Pius IX 25 Jan. 1868.)

Introïtus.

Bieden wjj der allerheiligste Drieëenheid de verdiensten van Jezus Christus aan, tot dankzegging voor het allerkostbaarste bloed dat Jezus voor ons in den hof der Olijven heeft vergoten, en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit om vergeving onzer zonden. Onze Vader. Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

Bieden wij dor allerheiligste Drieëenheid de verdiensten van Jezus Christus aan, tot dank voor zijn kostbaarsten dood, voor ons aan het kruis geleden; en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit om kwijtschelding der straffen , welke wij voor onze zonden schuldig zijn. Onze Vader — Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

de H. Mis. 127

Bieden wij der allerheiligste Drieëenheid de verdiensten van Jezus Christus aan tot dankzegging voor zijne onuitsprekelijke liefde, welke Hem van den Hemel op aarde deed nederdalen om de menschelijke natuur aan te nemen , voor ons te lijden en aan het kruis te sterven ; en door deze zijne verdiensten smeeken wij zijne goddelijke Majesteit zich te gewaardi^en onze zielen na den dood de hemelsche heerlijkheid binnen te leiden.

Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

(100 dagen aflaat, Leo XII 21 Oct. 1823).

Gloria in Excelsis.

God zjjt geloofd ! Geprezen zijn heilige naam! Geloofd zij Jezus Christus, waarachtig God en waarachtig mensch! Geloofd zij Jezusquot; naam! Geloofd zij Jezus in het allerheiligste Sacrament! Geprezen zij de verhevene Moeder Gods. de allerheiligste Maagd Maria ! Gezegend zij hare heilige en Onbevlekte Ontvangenis ! Geprezen zij de naam der Maagd en Moeder Maria! Geprezen zij God in zijne Engelen en Heiligen.

(365 dagen aflaat, Pius VII 23 Juli 1801.)

Epistel en Evangelie.

O mijn God ! ik geloof vastelijk alles wat Gij geopenbaard hebt en de H. Kerk te gelooven voorhoudt, dewijl Gij , de onfeilbare waarheid, het hebt geopenbaard. O mjjn God! ik hoop door de verdiensten van Jezus Christus van U vergiftenis mijner zonden, uwe genade en het eeuwig leven te bekomen, wijl Gij almachtige, barmhartige

Gebeden oxdek

en getrouwe God dit hebt beloofd. O mijn God, ik bemin U van ganscher harte en boven alles , wijl Gij mijn beste V.*der het hoogste en beminnenswaardigste goed zijt. Om U bemin ik ook mijne naasten , vrienden en vijanden gelijk mij zeiven.

(7 jaren en 280 dagen aflaat, Benedictus XIV 15 Jan. 1756.)

Credo.

Zie mij hier, o goede en allerzoetste Jezus , neergeknield in uwe allerheiligste tegenwoordigheid , U biddende en smeekende met de grootste vurigheid mijner ziel, dat gij U gewaardiget in mijn hart te prenten levendige gevoelens van geloof, hoop en liefde, en een waar berouw over mijne zonden en den vasten wil om mij te beteren , terwijl ik met groote liefde en droefheid uwe vijf wonden beschouw en in den geest overdenk, voor oogen hebbende, wat de profeet David van U, o goede Jezus , zeide ; „Zij hebben mijne handen en voeten doorboord, zij hebben alle mijne beenderen geteldquot;.

Al wie, na gebiecht en gecommuniceerd te hebben bovenstaand gebed berouwvol voor eenig kruisbeeld leest, en daarenboven eenigen tijd bidt volgens de meening van Zijne Heiligheid , verdient een vollen aflaat. (Pirs IX 31 Juli 1858).

Offerande.

Jezus, Maria, Jozef, ik geef U mijn hart, mijn geest en mijn leven.

Jezus, Maria, Jozef, staat mij bij in mijnen laatsten doodstrijd.

de H. Mis. 129

Jezus, Maria, Jozef, moge ik in uw heilig gezelschap in vrede sterven.

{Telkens 300 dagen aflaat, Pius VII 28 April 1807.)

Bij de vingerwassching.

Zuiver mij, Heer Jezus, door uwe oneindige verdiensten. Ik wil mij niet rechtvaardigen, gelijk Pilatus, maar ik beken mijne ondankbaarheid jegens U. Ik bid U ootmoedig om vergiffenis en smeek U mij uwe liefde en uwe genade te schenken. Amen.

Zoet Hart van Maria, wees mijn heil.

{Telkens 300 dagen aflaat, Pms IX 30 Sept. 1852.)

Prefatie.

Onthecht mijn hart, o Heer, aan het aardsche en vervul mij met uwen Geest. Mocht ik U, Heilige Heer, Almachtige Vader, Eeuwige God te allen tijde en op alle plaatsen danken en loven. Niets is billijker, niets is rechtvaardiger. Wanneer zal het mij gegeven zijn U, mijn Schepper , mijn Verlosser, mijn opperste Goed voor eeuwig met de engelen en heiligen te mogen danken en loven, en in het bezit van U , mijn God en mijn al, eindeloos zalig te zijn, zonder gevaar van nog ooit van U gescheiden te worden.

Gedoog, intusschen, o Heer, dat ik, zwakke sterveling , mij in den geest met de hemelingen ver-eenige en U met allen eerbied aanbidde, zeggende :

Heilig, heilig, heilig zijt gij, o Heer, God dei-heerscharen ! De aarde is vervuld van uwe heer-

9

Gebeden osdek

lijkheid! Glorie zij den Vader, en den Zoon en den Heiligen Geest!

(100 dag. afl. eeiis daags, Clemens XIII26 Juni 1770.)

Onder de Consecratie.

Geloofd en gedankt zij te allen tij de het allerheiligste en allergoddelijkste Sacrament! (100 dagen aflaat eens daags, Pius VI 24 Mei 1776.)

Ik aanbid U ten allen tijde , o levend brood des hemels, o allerheiligste Sacrament. Goddelijke Jezus , hart van Maria , zegent mij , ik bid er U om. Ik geef U mijn hart, o mijn Jezus, o mijn Verlosser.

Na de Consecratie.

Zie, mijn liefdevolste Jezus! hoever de overmaat uwer liefde is gegaan. Van uw Vleesch en kostbaar Bloed hebt Gij mij een goddelijk maal bereid , om U geheel aan mij te schenken. Wie heeft U toch tot zulke allergrootste liefdesbetuigingen bewogen ? Zeker niemand anders dan de vurige liefde waarmede uw hart vervuld is. O aanbiddenswaardig hart van mijnen Jezus, gloeiend fornuis der goddelijke liefde! neem mjjne ziel in uwe heiligste wonde , opdat ik in deze school der liefde leere wederkeerig beminnen dien God , welke mij zulke bewonderenswaardige bewijzen zijner liefde heeft gegeven. Amen.

(100 dagen aflaat eens daags, Pius VII 9 Feb. 1818.)

Pater Noster.

Eeuwige Vader, wij offeren U op het allerkostbaarste bloed dat Jezus met zooveel liefde en

de H. Mis.

zooveel smart voor ons vergoot uit do wonde zijner rechterhand; en door de verdiensten en kracht van dit bloed bezweren wij uwe goddelijke Majesteit ons haren zegen te willen schonken; opdat wij, daardoor geholpen, tegen onze vijanden beschermd en van alle kwaden worden verlost, terwijl wij zeggen : „De zegen van den Alraach-tigen God, des Vaders, en des Zoons en des Heiligen Geestes dale op ons neder en blijve ten allen tijde bij ons. Amenquot;. Onze Vader. — Wees gegroet. Glorie zij den Vader enz.

{Telkens 100 dagen aflaat, Leo XII 25 Oct. 1823.)

Agnus Dei.

O genadigste Jezus, beminnaar der zielen ! Ik bid u door den doodsangst van uw heiligst Hart en door de smarten uwer onbevlekte Moeder, wasch in uw bloed de zondaars der geheele wereld, die thans op sterven liggen en die heden zullen sterven. Amen.

Hart van Jezus , in doodstrijd gebracht, ontferm U over de stervenden.

{Telkens 100 dagen aflaat, Pics IX 2 Febr. 1850.)

Eeuwige Vader, ik offer U op het allerkostbaarste Bloed van Jezus Christus, tot uitboeting mijner zonden en voor de noodwendigheden der Heilige Kerk, {Telkens 100 dagen aflaat, Pius VII 22 Sept. 1817.)

Communie.

Lieve Jezus , hoe gaarne zou ik in staat zijn U waardiglijk in de H. Communie te ontvangen. Kom toch ten minste tot mjj op eene geestelijke wijze door den overvloed uwer genaden.

132 Gebeden okdek de H. Mis.

Ziel van Christus , heiliï mij.

Licliaam van Christus , maak mij zalig.

Bloed van Christus , verzadig mij.

AVater van Christus' zijde, reinig mij.

Lijden van Christus, versterk mij.

O Groede Jezus, verhoor mij.

Laat niet toe, dat ik van TT gescheiden worde.

Tegen den boezen vijand , verdedig mij.

In het uur van mijnen dood, roep mij.

Doe mij dan tot ü komen.

Opdat ik met uwe Heiligen U love.

In de eeuwen der eeuwen. Amen.

(30) da'jcn aflaat telkens, Pius IX 9 Jan. 1854.)

Laatste Gebeden.

O Allerheiligste Maagd Maria , Moeder van het Tleesehgeworden Woord , schatraeesteres der genaden en toevlucht der arme zondaars ! quot;Wij nemen met een levendig geloof onze toevlucht tot uwe moederlijke liefde en bidden U om de genade van te allen tijde den wil Gods en uwen wil te volbrengen. Wij leggen ons hart in uwe handen ; wij vragen U de zaligheid der ziel en de gezondheid des lichaams en er niet aan twijfelend dat Gij, liefdevolste Moeder, ons zult verhooren, zeggen wij met een levendig geloof. Wees gegroet enz.

fn alle dingen geschiede, worde geprezen en in eeuwigheid verheven de rechtvaardigste, hoogste en beminnelijkste wil van God ! Amen. (100 dagen aflaat eens daags, Pius VII 19 Mei 1818 )

Engel Gods , die mijn bewaarder zijt en aan wiens zorg ik door Gods goedheid ben toevertrouwd , verlicht, bewaar , geleid en bestier mij. (Telkens 100 dagen aflaat, Pius VI 2 Oct. 1795.)

Rozenhoedje van de Onb. Ontv. Maagd. 133

De H. Vader Francisctis vereerde en beminde op cene bijzondere wijze de aller heilig sie en onbevlekte Maayd Maria en bekwam door hare moederlijke voorspraak voor zich en zijne Orde tal van hemelsche gunsten, onder andere den beroemden Aflaat van Portmncula, door Christus zei ven aan hem toegestaan. Reeds in 1219 beval hij, dat er eiken Zaterdag in al de kloosters der eerste Orde eene TI. Mis zou opgedragen zoor den ter eere der Onbevlekte Ontvangenis van Maria , die onder dezen titel de bijzondere Patrones is zijner drie Orden.

HEX

ter eere der

Onbevlekte Ontvangenis van de H. Maagd.

In den naam des Vaders en des Zoons en des H. Geestes. Amen.

1ste Tientje. Gezegend zij de Heilige en Onbevlekte Ontvangenis der Allerzaligste Maagd Maria.

Men bidt eenmaal het Onze Vader, vienncutl liet Wees gegroet en eenmaal Glorie zij den Vader enz.

2de Tientje. Gezegend zij de Heilige enz. fjeiv hoven.

Eenmaal het Onze Vader enz. alles yelijk hoven. 3de Tientje. Gezegend z|j enz. alles yelijk hoven.

(300 dagen aflaat telkens. Als men het yedurende eene maand dagelijks heeft yebeden , een vollen aflaat , op een dag naar verkiezing, mits men hiechte

en communiceere. Pius IX 22 Juni 1855.) ------

134

L I T A IN I E

TKI! EEUE VAN DU

ALLERHEILIGSTE MAAGD MARIA.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon , Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God H. Geest, ontferm U onzer.

H. Drievuldigheid, één God, ontferm U onzer.

H. Maria, bid voor ons.

H. Moeder Gods, bid voor ons.

H. Maagd der maagden , bid voor ons.

Moeder van Christus , bid voor ons.

Moeder der Goddelijke genade ,

Allerreinste Moeder,

Allerzuiverste Moeder,

Ongeschondene Moeder,

Onbevlekte Moeder,

Minnelijke Moeder , S

quot;Wonderbare Moeder , °

Moeder des Scheppers , o

Moeder des Zaligmakers , £

Allervoorzichtigste Maagd ,

Eerwaardige Maagd ,

Lofwaardige Maagd .

Liïakie van de Allerh. Maagd.

Machtige Maagd, bid voor ons.

Goodertierene Maagd ,

Getrouwe Maagd ,

Spiegel der rechtvaardigheid ,

Zetel der wijsheid,

Oorzaak onzer blijdschap,

Geestelijk vat,

Eerwaardig vat ,

Schoon vat van godsvrucht,

Geestelijke roos,

Toren van David,

Ivoren toren ,

Gulden huis, g;

Ark des verbonds , ^

Deur des Hemels , g

Morgenster, quot;■

Behoud der kranken , 2

Toevlucht der zondaren , ?'

Troost der bedrukten,

Hulp der Christenen,

Koningin der Engelen ,

Koningin der Aartsvaders,

Koningin der Profeten,

Koningin der Apostelen,

Koningin der Martelaren,

Koningin der Belijders,

Koningin der Maagden,

Koningin van alle Heiligen,

Koningin zonder smet der erfzonde ontvangen ,

Koningin van den allerheiligsten Rozenkrans ,

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

spaar ons , Heer!

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt, verhoor ons , Heer !

Litanie ter eeee

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

Heer, ontferm U onzer.

Onze Vader, enz.

Antiph. Onder uwe bescherming nemen wij onze toevlucht, o H. Moeder Gods! verstoot onze gebeden niet in onzen nood, maar verlos ons altijd van alle gevaren, o glorierijke en gezegende Maagd! onze Vrouw, onze Middelares, onze Voorspreekster! verzoen ons met uwen Zoon, vertoon ons aan uwen Zoon, beveel ons aan uwen Zoon.

y. Bid voor ons, H. Moeder Gods.

R- Opdat wij der beloften van Christus waardig worden.

Wij bidden U, Heer, stort uwe genade in onze harten, opdat wij , die door de boodschap des Engels de menschwording van Christus, uwen Zoon gekend hebben, door zijn lijden en kruis tot de glorie der verrijzenis gebracht worden, door denzelfden Christus onzen Heer. Amen.

Gebed van den Seraphijnscheu Vader Franciscns, om zich onder de bescherming der allerheiligste Maagd te stellen.

Heilige Maagd Maria! mijne Geleidster, mijne Meesteres, ik kom mij in den schoot uwer barmhartigheid werpen, en mijne ziel en mijn lichaam van dit oogenblik af en voor altijd onder uwe bewaring en bijzondere bescherming stellen. Ik

van de Allerh. Maagd. 137

vertrouw op U en stel tusschen uwe handen al mijne hoop en mijnen troost, al mijne pijnen en smarten, mijn leven en deszelfs einde, opdat door uwe heilige voorspraak en door uwe verdiensten , al mijne werken volgens uwen en uws Zoons wil geschikt worden. Amen.

Gebed tot de allerheiligste Maagd Maria, gemaakt nit de gevoelens van den H. Bernardns.

Gedenk, o genadigste Maagd Maria! dat men nooit gehoord heeft dat iemand, tot U vluchtende, uwen bijstand verzoekende, of uwe voorspraak vragende, verlaten is geweest. Aangemoedigd door dit vertrouwen, o Maagd der Maagden! snel ik tot U, en , zuchtende onder het gewicht mijner zonden, werp ik mij voor uwe voeten neder. O Moeder des quot;VVoords, versmaad mijne gebeden niet, maar neem die genadig aan, en gewaardig U ze te verhooren.

Schietgebed tot de allerheiligste Maagd.

In uwe Ontvangenis, allerheiligste Maria, waart Gij onbevekt; bid voor ons God den Vader, wiens Zoon Jezus, ontvangen van den H. Geest, Gij gebaard hebt.

Schietgebed tot de allerheiligste Maagd in bekoring tot onzuiverheid.

Door uwe allerheiligste maagdelijkheid en uwe onbevlekte Ontvangenis , zuiverste Maagd, reinig mijn hart en vleesch. In den naam des Vaders , en des Zoons , en des H. Geestes. Amen.

133

LITANIE

TER EERE VAN DEN

HEILIGEN JOZEF.

Heer , ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God H. Geest, ontferm U onzer.

H. Drievuldigheid , één God, ontferm U onzer.

H. Maria , bid voor ons.

H. Moeder Gods ,

H. Maagd der maagden ,

H. Jozef,

Beschermer en voedstervader van Jezus , Bruidegom van Maria,

Man naar Gods hart,

Trouwe en wijze dienaar, die door den Heer ST.

tot hoofd der H. Familie werdt aangesteld , Bewaarder der zuiverheid van Maria, o

Leidsman en troost van Maria, -«

Die , om Maria, met bijzondere genaden be- g gunstigd zijt, f

Zeer zuiver in den maagdelijken staat,

Zeer diep in ootmoedigheid ,

Zeer vurig in liefde,

Verheven in beschouwing ,

Die volgens de getuigenis van den H. Geest zelf een rechtvaardig man genoemd werdt,

Litanie teu eeee van den H. Jozef. 139

Die in de goddelijke geheimen meer dan anderen

verlicht zijt geweest, bid voor ons.

Die op eene bijzondere wijze door den Engel in het geheim der menschwording onderwezen .^zijt,

Die met Maria, uwe Bruid, naar Bethlehem

zijt gereisd ,

Die in de herberg geene plaats vindende, uw

verblijf in eenen stal genomen hebt, Die waardig geacht zijt bij Christus te wezen, toen hij geboren en in eene krib gelegd werd ,

Die met Maria, het kind Jezus in den tempel St

hebt opgeofferd ,

Die, op het woord van den Engel, met Jezus o en zijne Moeder naar Egypte gevlucht zijt , § Die na den dood van Herodes met Jezus en zijne 2 Moeder naar het land van Israël zijt weder- ? gekeerd,

Die het kind Jezus, dat te Jerusalem gebleven was, met Maria, zijne Moeder, vol droefheid gezocht hebt,

Die na drie dagen zoekens, Jezus zittende in het midden der wetgeleerden, met vreugde wedergevonden hebt,

Aaii wien de Heer der heeren op de aarde onderdanig geweest is,

Wiens lof in het Evangelie vermeld wordt,

Onze voorspreker, hoor ons , H. Jozef.

Onze beschermer, verhoor ons , H. Jozef.

In al onzen nood, help ons , H. Jozef.

In al onze angsten , help ons , H. Jozef.

In het uur van onzen dood , help ons , H. Jozef. Door uw kuisch huwelijk, help ons, H. Jozef.

Litanie tek eere

Door uwe vaderlijke zorg en geloof, help ons, H. Jozef.

Door al uwen arbeid en zweet, help ons, H. Jozef. Door al uwe deugden, help ons , H. Jozef.

Door uwe zoo machtige voorspraak, help ons , H. Jozef.

Wij , die U als beschermer aanroepen, wij bidden

U, verhoor ons.

Dat gij Jezus de vergiffenis onzer zonden wilt vragen ,

Dat gij ons steeds aan Jezus en Maria gelieft ^ aan te bevelen , ^:=:

Dat gij allen bijstaat om volgens hun staat 2quot;.

zuiver te leven , amp;

Dat gij voor alle vergaderingen eene volmaakte § liefde en overeenstemming wilt verwerven , cj Dat gij de vaders der huisgezinnen in het -christelijk opvoeden hunner kinderen wilt g bijstaan, 3-

Dat gij alle oversten in het bestuur der hun §

toevertrouwden wilt behulpzaam zijn,

Dat gij allen, die op uwe hulp vertrouwen, §

altijd en overal wilt beschermen ,

Dat gij alle geloovige zielen door uwe voorbede wilt helpen ,

Getrouwe voedstervader van Jezus,

Zuivere Bruidegom van Maria ,

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

spaar ons , Heer !

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

verhoor ons , Heer !

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

vak des H. Jozef.

Christus , verhoor ons.

Heer, ontferm U onzer.

Onze Vader, enz.

quot;W ij bidden Uo Heer! dat wij door de verdiensten van den Bruidegom uwer allerheiligste Moeder geholpen mogen worden , opdat wij door zijne voorspraak verkrijgen, hetgeen wij door ons zeiven niet kunnen bekomen. Die leeft en heerscht in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed om den H. Jozef tot patroon te verkiezen en zicli onder zijne bescherming te stellen.

Groote Heilige! ik verkies U heden voor al den tijd mijns levens tot eenen bijzonderen patroon , meester, leidsman en bestuurder van mijne ziel en mijn lichaam, van mijne gedachten, woorden en werken , van mijne begeerten en genegenheden, van mijne eer en goederen, van mijn leven en mijnen dood. Ik neem mij vastelijk voor U nooit meer te verlaten, maar uwen H. Naam te verheffen , en uwe eer, zooveel mogelijk , te bevorderen. Ik bid U vurig, dat gij mij als uwen eeuwigen dienaar wilt ontvangen. Help mij in al mijne werken , en verlaat mij niet in het uur des doods. Amen.

142

1.1 r gt; i i :

TEU EERE VAN DEN

H. FRANCISCUS VAN ASSISIË.

Heer, ontferm U onzer.

Christus, ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Chribtus, verhoor ons.

God hemelsehe Vader, die Franciscus tot uwen dienaar hebt verkozen , ontferm U onzer.

God Zoon , Verlosser der wereld , die Franciscus met de teekens van uwe heilige vijf wonden hebt begunstigd , ontferm U onzer.

God heilige Geest, die Franciscus met vele hemelsehe genaden hebt verrijkt, ontferm ü onzer.

Heilige Drievuldigheid, één God , die Franciscus in uwe glorie hebt ontvangen, ontferm U onzer.

Heilige Maria, zonder smet der erfzonde ontvangen , bid voor ons.

Heilige Moeder Gods, gestadige toevlucht van Franciscus ,

Heilige Maagd der maagden, bijzondere Patrones der gansche Orde van Franciscus , Hquot;.

O Seraphijnsche vader Franciscus, ^

Minnelijke vader Franciscus , o

H. Franciscus , vader en minnaar der armen, ? _r Stichter van drie heilige Orden, o

S Vaandrager van Christus den allerhoogsten p

| Koning ,

^ Ridder en evenbeeld van den gekruisten Jezus,

W Seraphijn vanliefdemetdevijf wonden geteekend,

Litasib van dex H. Franciscus. 143

Versmader der wereld , bid voor ons. Uitstekend voorbeeld van boetvaardigheid en

versterving ,

Ijverige navolger van Christus ,

Wonder van nederigheid en ootmoed , Leidsman der dolenden ,

Steun der Heilige Kerk ,

^-Leermeester der gehoorzaamheid , _

g Minnaar van den vrede , S;

.2 Engel van zachtzinnigheid , _lt;

a Licht uws vaderlands , §

^ Martelaar door begeerte , ~

^ Voorbeeld van zuiverheid , §

tpBestrijder der booze geesten , ⁵⁰

•quot;g IJveraar voor de voortplanting des geloofs en M de zaligheid der zielen ,

Dienaar der melaatsehen ,

Hulp der zieken,

Opwekker van dooden ,

Trooster in ons stervensuur ,

Helper van al degenen, die tot U hunne

toevlucht nemen,

y. Bezoek goedgunstig uwe godvruchtige dienaars , o heilige vader Franciscus.

ij.-. Verwek hen allen uit den slaap des doods.

G E B E D.

O God, die uwe Heilige Kerk door de verdiensten van den heiligen Franciscus met nieuwe kinderen vermeerdert, maak dat wij door zijne navolging de aardsche dingen versmaden, en in het genieten van hemelsche gaven ons altijd verblijden.

O Heer Jezus Christus, die als de wereld in

144 Litanie vas dex H. Frasciscüs.

liefde verflauwde, om onze harten te ontsteken , in het lichaam van den heiligen vader Franeiscus de teekenen van uw lijden hebt willen vernieuwen, vergun ons genadiglijk, dat wij door zijne verdiensten en gebeden ook waardige vruchten van boetvaardigheid voortbrengen.

O God , Heilige Geest, door wiens voorzienigheid en bestuur de loop van ons leven wordt beschikt, help uwe dienaars, opdat wij, die met blijdschap de gedachtenis van den glorierijken vader Franciscus houden , door zijne gebeden en verdiensten, de glorie van uwe goddelijke Majesteit eeuwig mogen genieten. Door Jezus Christus onzen Heer, die met U en den Vader leeft en heerscht, waarachtig God in alle eeuwen der eeuwen.

GEBED

van den H. Franciscus voor het kruisbeeld in de kerk van den H. Damianus.

O groote en glorierijke G od, mijn Heer Jezus Christus, ik bid U, verlicht de duisternissen van mijn verstand, geef mij een oprecht geloof, eene zekere en vaste hoop, en ook eene volmaakte liefde: verleen mij, o Heer, dat ik U alzoo moge kennen, en alles volbrengen naar uwen heiligen wil. Amen.

Mijn God en mijn al.

Schietgebed van den H. Franciscus. Telkens 50 dagen aflaat, Z. H. Leo XIII, 4 Mei 1888.

145

MtK VMJV XO\MJgt;\UK\

TER EERE DEP.

Heilig-e \^rüf' TVoutleii

VAN DEN

H. FRANCISCUS.

De H. Francisous, die den goddelijken Verlosser, ons aller voorbeeld, zoo volmaakt mogelijk wilde navolgen , had onder vele opzichten eene wondervolle gelijkenis met den Zaligmaker. Twee jaren voor zijn dood ontving hjj zelfs , als door eene kruisiging, do H. Vijf Wondon, eene gebeurtenis welke, zooals Z. H. Leo XIII schrijft, „veeleer in Engelen- dan in menschen-taal verheerlijkt moest wordenquot;. (1)

Om nu de geloovigen nog meer C2) aan te sporen dezen met de Vijf Wonden geteekenden Seraphijnschen heilige te vereeren en na te volgen, verleende Z. H. Leo XIII den 21 November 1885 voor altijd de volgende gunst : Ieder geloovige , die vijf achtereenvolgende Zondagen eenigen tijd door godvruchtige overweging , mondgebed of andere godvruchtige oefeningen de heilige vijf wonden van den H. Franciscus vereert, kan eens in het jaar vijf volle aflaten verdienen, namelijk een vollen aflaat op eiken dier vijf Zondagen onder de gewone voorwaarden, nl. biechten, communiceeren, eene kerk of openbare kapel bezoeken en er eenig gebed doen tot intentie van Zijne Heiligheid. Die vijf achtereenvolgende Zondagen kan eenieder volgens eigen goedvinden hiervoor elk jaar uitkiezen.

Om aan deze voorgeschreven vereering der heilige vijf wonden te voldoen, zijn geen bepaalde gebeden vereischt; men kan bijvoorbeeld, de litanie van den H. Franciscus, het rozenhoedje enz. bidden of de hier volgende oefeningen doen.

(1) Encycl. Auspicaiovmi 17 Sept. 1882. Zie hoven hl adz. 22.

(2) Zie hoven blad:. 17 30.

10

De Vijf Zondagen ter eere der

Gebed om de ootmocdiglieid.

Nederige Vader Franciscus ! het beschouwen van den Goddelijken Verlosser, die door zijne eigen schepselen bespot, veracht, ja zelfs aan een schandhout genageld werd, trof ü' zoo innig , dat ook Gij op Jezus' voorbeeld den weg der vernedering uitkoost en met blijdschap bewandeldet.

Mocht ook ik door uwe voorspraak van God bekomen de hoovaardigheid mijns harten te beteugelen , mij niet ijdel boven anderen te verheffen maar mij ootmoedig aan al mijne oversten te onderwerpen! Doe mij verstaan dat ik niet waarlijk groot ben wanneer de wereld mij hoogacht , maar dan veeleer wanneer ik het ootmoedig en geduldig verdraag, dat ik door de menschen voorbijgegaan, miskend en vernederd word.

Onze Vader , Wees yegroet enz.

II.

Gebed om de zelfverloochening.

Boetvaardige Vader Franciscus , gij leefdet in de reinste onschuld en toch behandeldet gij u zeiven zoo streng, gij wenschtet deelgenoot te zijn in de smarten van Jezus , en wildet geheel aan Hem toebehooren, daarom kruisigdet gij uw vleesch met deszelfs driften en begeerlijkheden ; ik, helaas, die zoo genegen ben tot do zonden , en zooveel kwaad bedreven heb , ik vrees van mij in iets te versterven.

Door de u van Godswege ingedrukte heilige Vijf Wonden smeek ik u, werp een blik van medelijden op mijne weekelijke traagheid, verkrijg mij de genade mijne zonden uit te boeten , mijne

H. Vijk Wonden van des H. Fraxciscus. 147

zinnen te versterven, mijne driften te beteugelen en het lijden dezes levens geduldig te verdragen, om alzoo mijn gekruist en Verlosser moedig te volgen op den weg der zelfverloochening en versterving.

Onze Vader, Wees yegroet enz.

III.

Gebed om de outhechtiiig aan het aardsche.

Evangelische Arme van Assisië! in den armen Grodmensch zaagt gij de hooge waarde der armoede en der onth echting. Jezus had op deze wereld voor troon een kribbe, voor paleis een stal, voor sterfbed een kruishout en daarom ook verkoost gij de grootste vrijwillige armoede als uw schat en erfdeel op aarde.

O arme en nederige Franciseus , die rijk den Hemel binnengegaan zijt, bekom ons de genade van niet ongeregeld verkleefd te zijn aan het aardsche , hetzelve niet onmatig na te jagen , de rechtvaardigheid nooit te krenken, de arme men-schen bijzonder lief te hebben en bij te staan en ook desnoods de armoede geduldig te verdragen.

Onze Vader , Wees gegroet enz.

IV.

Gebed om de liefde tot tlod.

H. Franciscus, om de vurige liefde tot God de Seraphijnsche bijgenaamd, gij waart zoo menigmaal als verslonden in de overdenking van Gods liefdedaden; nu eens beschouwdet gij uw God, zich over ons ontfermend en als kind afdalend in de kribbe van Bethlehem , dan weder vestigdet gij uwe oogen op een kruisbeeld en zaagt daar Gods liefde in bloedige letters beschreven, of gij knieldet

148 De Vijf Zoxdagen der H. Vijf Wonden.

neder voor het H. Sacrament en wenschtet uit liefde voor die oneindige liefde uw leven ten offer te brengen.

O Seraphijn van liefde, die alles voor God over hadt, hoe laf en traag ben ik in God te beminnen, mocht ik Gods heilige liefde toch nimmer verliezen door de doodzonde, mocht ik dezelve voortdurend vermeerderen door het ijverig onderhouden der geboden en het veelvuldig overwegen der oneindige goedheid des Heeren, die ons het eerste heeft lief gehad.

Dat ik alles doe en lijde uit liefde tot God.

Onze Vader, Wees gegroet enz.

V.

Gebed om de liefde tot den eveumenscli.

H. Franciscus , door Jezus' voorbeeld en lessen onderwezen, wildet ook gij alles voor allen worden om allen zalig te maken. Een arme kondet gij niet afwijzen, de zieken, melaatschen en lijdenden verzorgen en troosten was uw genoegen ; om zielen te redden, voor welke Jezus zijn bloed gestort had , was u niets te veel en begaaft gij u herhaaldelijk naar de ongeloovigen om hen, zelfs door het offer van uw leven tot bekeering te brengen.

O heilige minnaar der zielen, bekom mij een ware liefde voor mijne evenmenschen, dat ik in mijne woorden of handelwijze de liefde niet kwetse maar door mijn gebed, verdraagzaamheid en stichtend voorbeeld hunne zielen redde en nooit aan iemand een oorzaak van zonden zij.

Onze Vader, Wees gegroet enz.

149

11, I T A ÜV I E

TER EERE VAN DEN

11. 1. I 1 X gt; V I C' IK.

Koning van Frankrijk ,

Patroon der Broeders gt;an de Derde Orde.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God heilige Geest, ontferm U onzer.

H. Drievuldigheid, één God , ontferm U onzer.

H. Ludovieus , bid voor ons.

Wonderbare vorst,

Lelie van zuiverheid ,

Voorbeeld van ootmoedigheid.

Wonder van boetvaardigheid ,

- Schitterend door heldhaftig geduld in tegen- s!

= spoed , vernedering en gevangenschap ,

Zeer vurig in het gebed en de godsvrucht, o Zeer barmhartig en milddadig voor den -■

^ arme en noodlijdende, g

. Offervaardig en liefdevol voor de bevrijding ?

S der christen slaven ,

Schoon voorbeeld der christelijke volmaaktheid, Edelmoedige verachter der wereldsche eer , Groote ijveraar voor het huis des Heeren ,

150 Litasie van den H. Ludovicus.

H. Ludovicus , voortplauter van liet ware geloof

onder de ongeloovigen , bid voor ons.

Steun der weduwen en weezen ,

Gezegende rechter van het volk ,

Grootmoedige strijder in de kruistochten ,

^Tweemaal het slachtoffer van uw ijveren voor 2quot;.

g het heilig laud, ^

quot;gt; Machtig in de boeien , 5

o

13 Beschermer van Frankrijk , 5

^ Voorbeeld der koningen , o

• Waardig de aardsche koningskroon te dragen, ® Waardig de kroon der Heiligen te dragen

in den Hemel,

Beschermer van de Derde Orde van boetvaardigheid ,

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

spaar ons , Heer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

verhoor ons , Heer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld, ontferm (J onzer.

jlr. Bid voor ons H. Ludovicus.

R:. Opdat wij waardig worden der beloften van Christus.

GEBED.

O God, die uwen dienaar den 11. Ludovicus uit deze wereld geroepen hebt , om hem tot de hemelsche glorie te geleiden, geef ons , dat wij door zijne verdiensten en zijne tusschenkomst, mogen deelachtig zijn aan het geluk van den Koning der Koningen, Jezus Christus. Amen.

151

L M T A 1% i E

TER EERE VAN' DE

H. ELISABETH VAÏT HONGAEIJE,

Patrones der Zusters van de Derde Orde.

Heer , ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer, ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus, verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God Heilige Geest, ontferm U onzer.

H. Drievuldigheid, één God, ontferm U onzer.

H. Maria, Moeder Gods, bid voor ons.

H. Elisabeth , onze moeder ,

Die vanaf uwe kindsheid God gediend hebt. Navolgster en waardige dochter van den

H. Franciscus,

Versierd met goddelijke gaven , ST.

Bezield met kracht en standvastigheid , quot;S Voedster der armen en der weezen , o

is Troosteres van bedrukten , ®

~ Dienstmaagd der armen en zieken , c

^K Wreedelijk vervolgd door uwe bloedver- p wanten en onderdanen ,

Altoos bezield met een hemelseh geduld in uwe veelvuldige tegenheden en zoo zware beproevingen,

152 Litasie ter eere van de H. Elisabeth.

H. Elisabeth, bercemd door uwe deugden en

mirakelen , bid voor ons.

H. Elisabeth, altijd bereid voor hen die uwe hulp

afsmeeken , bid voor ons.

H. Elisabeth , onze patrones , bid voor ons. Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

spaar ons , Heer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld,

verhoor ons , Heer !

Lam Gods, dat wegneemt de zonden der wereld, ontferm U onzer.

y. H. Elisabeth , bid voor ons.

R-. Opdat wij waardig worden der beloften van Christus.

GEBED.

God van barmhartigheid, wij bidden U ootmoedig ons de gratie te verleenen om , naar het voorbeeld van de H. Elisabeth en door hare tusschenkomst de aardsche goederen te versmaden en de eeuwige te mogen bekomen. Amen.

Spreuk der H. Elisabeth bij haar leven.

Ik wil voor de wereld en hare ijdelheden dood zijn, en ook de wereld moet dood zijn voor mij.

Bij haar sterven.

Maria, Moeder der genade. Moeder van barmhartigheid ! bescherm mij tegen de vijanden en neem mij aan in het uur des doods.

153

L I T .A. jV 1 K

TER EERli VAN DEN

H. ANTONIUS VAN P A D U A. (*)

Heer , ontferm U onzer.

Christus , ontferm U onzer.

Heer , ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

God hemelsche Vader, ontferm U onzer.

God Zoon, Verlosser der wereld, ontferm U onzer.

God Heilige Geest, ontferm U onzer.

Heilige Drievuldigheid, een God, ontferm U onzer.

H. Maria, Moeder en beschermster van den H.

Antonius, bid voor ons.

H. Praneiscus, vader en leeraar van den H. Antonius , bid voor ons.

H. Antonius van Padua ,

Zalige vrucht van Spanje ,

Nieuw licht van Italië ,

-Beschermer en luister van Padua,

§ Apostel van Frankrijk , 5quot;.

'g Navolger van den H. Franciscus ,

-5Lelie van zuiverheid, o

•lt; Nauwkeurige bctrachter der kloosterlijke ar- -» moede, §

^1-1 Klaarschijnend licht van gehoorzaamheid, ïquot; Spiegel van boetvaardigheid ,

Minnaar van het kruis ,

Roos van verduldigheid,

(*) Hij werd in't jaa r 1195 te Lissabon geboren, trad in de Orde van den H. ifranciscus 1220, stierf den 13 Juni 1231 in den ouderdom van 36 jaren en werd reeds het volgend jaar op het Pinksterfeest (30 Mei 1232) door Z. H. Paus Gregorius IX heilig verklaard.

In alle kerken der Orde van den H. Franciscus wordt de H. Antonius lederen Dinsdag hijzonder vereerd.

Litanie van den

H. Antonius, blakende vlam van liefde, bid voor ons. Steunpilaar der H. Kerk,

Verkondiger der genade ,

Uitroeier der zonden ,

Grootmoedige verachter der wereld,

Verheffer van Grods glorie,

Leeraar der waarheid ,

Luister der Seraphijnsche Orde ,

Arke des verbonds ,

Verdediger des geloofs van het hoogwaardig Sacrament des Altaars,

£ Brandende naar den marteldood ,

.2 Greesel der ketters , ^

§ Voorvechter der waarheid, cL'

quot;S Vurige minnaar van Gods huis ,

quot;jj 7

IJveraar der zielen , c

§3 Patroon in verloren zaken,

S Toevlucht der armen , g

Gezondheid der zieken ,

Vertrooster der bedrukten ,

Hof van deugden ,

Opwekker van dooden ,

Schrik der duivelen ,

Navolger der Apostelen,

Groote lieveling van het kindje Jezus , Machtige voorspreker in het uur des doods , Voortdurende wonderdoener,

Helper en troost in alle noodwendigheid , Getrouwe beschermer en voorspreker van die U aanroepen ,

quot;Wees genadig, spaar ons, Heer.

Wees genadig, verhoor ons , Heer.

Van alle kwaad, verlos ons , Heer.

Van alle zonden, verlos ons , Heer.

H. Astoxius

Van do macht en listen des duivels, verlos ons, Heer.

Yan pest, hongersnood en oorlog,

Van den eeuwigen dood ,

Door de verdiensten en voorspraak van den g

Heiligen Antonius ,

Door zijne brandende liefde voor de zaligheid ³⁵

der zielen, g

Door zjjnen grooten ijver voor de bekeering jquot;

der zondaren , i—i

Door zijn vurig verlangen naar den marteldood, g

Door zijne getrouwe naleving der kloostergeloften ~-

van gehoorzaamheid, armoede en zuiverheid , Door zijnen onvermoeiden arbeid ,

In den dag des oordeels ,

Wij zondaren , wij bidden U , verhoor ons.

Dat gij ons allen tot eene ware boetvaardig- ^

heid over onze zonden wilt brengen, ^r—^:

Dat gij het vuur der goddelijke liefde in onze Squot;.

- harten wilt ontsteken en bewaren , è

Dat gij ons deelachtig wilt maken aan de ver- §

diensten en voorspraak van den H. Antonius, ;

Dat gij aan allen , die tot den H. Antonius -

hunne toevlucht nemen, gezondheid naar ziel ^

en lichaam wilt verleenen , 5*

Dat wij door de verdiensten van den H. Anto- g

nius in alle deugden mogen voortgaan ,

Dat gij alle vereerders van den H. Antonius g

in alles met uwen zegen wilt voorkomen , Jquot;

Dat wij een zalig sterfuur en eens den Hemel g

mogen bekomen , g Dat gij door de liefde van den H. Antonius tot het kind Jezus , ons gebed wilt verhooren, Jezus Christus , Zoon van den levenden God,

156 LlTASlE VAN DEN H. AnTOXICS.

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

spaar ons , Heer !

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

verhoor ons , Heer !

Lam Gods, dat de zonden der wereld wegneemt,

ontferm U onzer.

Christus , hoor ons.

Christus , verhoor ons.

Onze Vader, enz.

LAAT ONS BIDDEN.

O goedertierenste Jezus , die uwen belijder den H. Antonius door gedurige mirakelen wonderlijk hebt doen uitschijnen, verleen ons genadig, dat wij door zijne voorspraak en verdiensten met zekerheid verkrijgen, hetgeen wij met betrouwen van U vragen. Die leeft en heersoht in alle eeuwigheid. Amen.

GEBED TOT DEN H. ANTONIUS, bijzonderen Beschenner om verloren zaken terug te hekomen, H. Antonius , die alle tijdelijke zaken ten volle veracht en verlaten hebt om des te beter de eeuwige goederen des hemels te vinden , en daarom van God het bijzonder voorrecht bekomen hebt om verloren of gestolen zaken terug te brengen , ik smeek u ootmoedig uwe macht te mijnen gunste aan te wenden, opdat ik, na alle geestelijke goederen , die ik door mijne zonden verloren heb en welker verlies ik meer betreur dan dat aller tijdelijke , ook mijne tijdelijke goederen moge terug bekomen voor zoo ver ze mij voor tijd en eeuwigheid voordeelig zijn. Dit vraag ik u door uwe machtige voorspraak bij Onzen Heer Jezus Christus. Amen.

Lofzang ter eere v. d. H. Antonius v. Padua. 157

De H. Box avextu r a, generale Overste der Orde van den H. FraxcisCLS , verrukt over de vele wonderen die God op de voorspraak van den H. axtoxius uitwerkte — vooral te Padua, de stad waar axtoxius veel gepredikt heeft en waar zijn H. Lichaam niet veel eerbied bewaard wordt, — wilde dit alles in korte woorden samenvatten en den geloovigen diep in het geheugen prenten. En zoo steeg uit zijn brandend hart dit gezang van liefde en lof ter eere van zijn heiligen medebroeder.

Z. II. PlüS IX, 2o Jan. 1806, heeft een aflaat van 100 dagen verleend, zoo dikwijls men dien lofzang met onderstaand vers en gebed godvruchtig bidt; en als men dit dagelijks gedurende eene maand doet een vollex aflaat op de gewone voorwaarden: zie bladz. 13.

Lofzang van den H. BONAVENTURA

ter eere van dex

H. AUTOmS VAN PADUA.

}f^r. Wilt gij wond'ren zien geschieden ?

Op Antonius' voorspraak vlieden Dood , melaatschheid , ketterij:

Onheil, duiv'len gaan voorbij ;

Zieken zijn gezond In een enkelen stond.

!£;. Storm eu boeien vallen neder;

Oud eu jong ontvangen weder Op hun beê 't verloren goed;

Is een lidmaat, hand ot' voet ,

Ziek , gekwetst of teêr ,

't Ontvangt gezondheid weêr.

158 Lofzang ter eere v. d. H. Axtonius v. Padua.

y. Wie Antonius wil vragen

Ziet gevaren, nood en plagen Vlieden als een schaduw heen ;

Ja, verhaalt het iedereen Gij die 't ondervond,

Spreek o Padna's mond!

ly. Storm en boeien vallen neder; enz. zooals hiervoor.

y. Glorie zij den Vader en den Zoon en den H. Geest.

li.-. Storm en boeien vallen neder; enz. zooals hiervoor.

y. Bid voor ons, heilige Antonius.

R-. Opdat wij der beloften van Christus waardig worden.

GEBED.

Moge, o God , uwe Kork zich verblijden door de godvruchtige herinnering aan uwen Belijder den H. An-tonius , opdat zij door geestelijke hulp altijd gesterkt zij en de eeuwige vreugde verdiene te genieten. Door Christus onzen Heer. Amen.

IMPRIMAT U R.

Tii-blirgi, 10 August! 1892.

M. F. DE BEER, Sup. Gen. et Deo. ad hoc delegatus.

De goedkeuring der Litaniën geldt niet voor openbaar gebruik.

I TV H O TJ xgt;.

Bladz.

Aan den Lezer...........3

Inleiding.............5

Eenige verklaringen betreffende de oprichting

en besturing der Derde Orde.....9

Verklaringen aangaande de gunsten en attaten

aan de Derde Orde verleend.....12

Encycliek van Z. H. Paus Leo XIII over den H. Franciscus van Assisië en de verbreiding

der Derde Orde..........13

Apostolische Constitutie betreffende den Eegel der Seculiere Derde Orde van den Heiligen

Franciscus............33

Eegel der Seculiere Derde Orde.....39

Lijst der aflaten en voorrechten . . . . .44

Ceremoniale der Derde Orde.

Art.

I. Gebeden voor de Vergaderingen of Ver-

eenigingen, welke alle maanden of op een anderen tijd worden gehouden . 51

II. Orde te volgen bij de Kleeding ... 60

III. Orde te onderhouden bij de Professie . 71

IV. Bijzondere vergadering of conferentie

der Eaadsleden........83

Akt.

V. Verkiezingen

VI. Ceremonie der Visitatie......90

VII. Eitus te onderhouden bij de oprichting

eener nieuwe Vereeniging .... 94 VIII. Wijze om den Leden der Derde Orde

den Pauselijken zegen te geven . . 101

IX. Formulier der Generale Absolutie of

van den zegen met vollen aflaat voor

de seculiere Leden der Derde Orde. 103

X. Absolutie iu stervensgevaar . . . .109 Aanhangsel. — Zegening van het koordje

van den H. Franeiscus.......113

Toewijding van de leden der Derde Orde van den H. Franciscus aan het Allerh.

Hart van Jezus..........117

Het Seraphjjnsch Officie.......120

Gebeden onder de H. Mis.......125

Het Rozenhoedje ter eere der Onbevlekte

Ontvangenis van de H. Maagd .• . . .133 Litanie ter eere van de Allerheiligste Maagd 134 Litanie ter eere van den H. Jozef. . . . 138 Litanie ter eere van den H. Franciscus . . 142 De vijf Zondagen ter eere der H. Vijf Wonden van den H. Franciscus.....145

Litanie ter eere van den H. Ludovicus . . 149 Litanie ter eere van de H. Elisabeth . . .151

Litanie ter eere van den H. Antonius . . 153

Lofzang ter eere van den H. Antonius . . 157