--m
• 0
'
I.
ONDERRICHTINGEN OVER DEN | H. KRUISWEG.
W8
amp;--------------------
DE KRUISWEG DES HEEREN.
Godvruchtige Onderrichtingen en Gebeden.
DOOR
P. Pr. E. J. JANSEN,
quot;Z Ord. Praed.
O Kruis, onze eeni-ge hoop, wees gegroet. Lofzang der H. Kerk.
BIBL. CONV. W IJ C H E N S
Rotterdam,
SIMONS - VAN DEN BROEK. 1899.
GOEDKEURING.
IMPRIMATUR. FR. LUDOVICÜS THEISSLING,
Prior Prov.
Huisen, in Conventu Reg. SS. Rosarii, 11 Nov. 1899.
imprimatur. Loosduinen, die 8 Fehr. 1900.
P. A. de BruUn,
Libr. Censor.
eigendomT
-»-S
i
EEN WOORD VOORAF.
Dit boekje heet: Onderrichtingen en gebeden voor den H. Kruisweg.
Het zijn onderrichtingen. Velen zijn minder goed op de hoogte met de voor-deelen, aflaten en voorwaarden van den H. Kruisweg. Hieruit zal dikwijls volgen, dat zij' aan de kostelijke vruchten van deze heilrijke, oefening niet in dien overvloed deelachtig worden als zij zouden kunnen en willen. Anderen hebben verkeerde opvattingen of praktijken omtrent den H. Kruisweg. Zouden beiden het ons euvel duiden, als wij ivat licht voor hen ontsteken?
Het zijn gebeden. Op dit veld ook dooien sommigen van den rechten weg af. In plaats van frissche bloemen uit het lijden des Heeren te plukken en ze
m---
VI
tot een onvericelkharen krans voor de eeuwigheid samentestrengelen, behouden zij ten slotte niets dan dorre distelen. Waar ligt de schuld'? Verschillende oefeningen van den H. Kruisweg, die men hier en daar aantreft, zijn voor den gewonen mensch te overdreven, te gezocht, te onnatuurlijk; als hij de hand op het hart legt, meent hij niet, wat zijn mond soms uitspreekt. Ja, zegt men, maar die gebeden en beschouwingen zijn toch ontleend aan dezen of genen Heilige. Zeer goed, doch wat een Heilige soms persoonlijk voor zich bidt, kan een ieder, vooral die in de wereld leeft, hem zoo maar niet nazeggen. Immers, wij bevinden ons vaak niet in denzelfden zielstoestand als die Heilige, wij hebben niet dezelfde opwekkingen der genade, welke hij had, toen hij die gebeden uitsprak.
Men zal het ons gewillig toegeven, dat dit een groot gebrek van veel gebedenboeken is. Het is, alsof men meent
in---Kamp;
----
VII
niet goed ie hidden, als men het niet zoo hoog mogelijk opdrijft.
Zoo handelt de Kerk niet bij haar hoogepriesterlijk gebed. Daar is geen zweem van gedwongenheid of overdrijving, alles eenvoud, waarheid, natuurlijkheid en toch de hoogste sublie-miteit.
Dit overwegende, hebben wij getracht om ware, eenvoudige, degelijke, gezonde gebeden en overwegingen voor denH. Kruisweg samen te stellen, gebeden en overwegingen, die ontleend zyn aan de E. Schrift, de H. Vaders en de Liturgie der Kerk, gebeden en overwegingen, die wij pasklaar voor den gewonen mensch in de wereld hebben gemaakt.
Dit sluit evenwel niet uit, dat ook zij, die hun vlucht hoog er nemen, ze gerust gebruiken mogen.
Men houde onzen goedemvil voor de daad, wanneer ons iets ontglipt is.
„Kunt gij u nog niet tot het hooge en hemelsche verheffen,quot; zegt de Na-
e « p *•
----
vin
volging van Christus, „blijf bij het lijden van Christus en looon gaarne in Zijn II. Wonden.
Want zoo gij godvruchtig tot de Wonden en kostbare lidteekenen van Jezus uwen toevlucht neemt, zult gij een groote kracht bij wederwaardigheid ontwaren en u weinig aan de verachting der menschen storen.quot;
(Boek II.)
Ik wensch het u van harte toe.
Op den feestdag der H. Martelaren van Gorkum,
9 Juli 1899.
De Schrijver.
INLEIDING.
1: godvruchtige oefeningen
wkL strekken vooral tot meerdere eer van God en tot heil der zielen?
De volgende oefeningen;
1: Het dikwijls en waardig ontvangen der H. Sakramenten der Biecht en der Communie.
2: Het eerbiedig, aandachtig en godvruchtig bewonen der H. Mis.
3: Het ijverig en godvruchtig bidden van den H. Rozenkrans.
4: De oefening van den H. Kruisweg.
2: Waarom strekken dese oefeningen vooral tof, eer van God en tot heil der zielen ?
Deze oefeningen strekken vooral tot eer van God en tot heil onzer zielen, omdat w\j daardoor God kunnen aanbidden en Zijn opperheerschappij erkennen; —
X
Hem danken voor Zjjne weldaden; — Hem vergiffenis smeeken voor onze zonden en voldoening schenken voor tijdelijke straffen; — overvloedige genaden verkrijgen om Gods geboden te onderhouden.
3°. Waarin bestaat de oefening van den H. Kruisweg?
Zü bestaat in het overwegen van Christus' lyden en sterven door Hem te volgen op den lijdensweg, waarlangs Hij zijn kruis heeft gedragen, van het rechthuis van Pontius Pilatus af tot op den berg van Calvarië.
4o. Is deze oefening zeer nuttig en heilzaam?
Ja, dit volgt reeds uit hetgeen boven gezegd is.
De oefening van den H. Kruisweg toont ons, wat Christus voor ons geleden heeft en spoort ons daardoor aan om de zonde te haten en God lief te hebben. Zij wijst op het voorbeeld van Christus en leert een ieder zijn kruis met geduld en standvastigheid dragen. Door dat gebed verkrijgen wy vele genaden en kunnen wij vele zonden en straffen uitboeten. Aan die
XI
oefening zijn overvloedige aflaten verbonden niet alleen voor ons zei ven, maar ook voor de geloovige zielen in het vagevuur.
5o. Hoe wordt het onderricht over den H. Kruisweg verdeeld^
Dit onderricht wordt in de volgende hoofdstukken verdeeld:
lo. Korte geschiedenis van den H. Kruisweg.
2o. Aflaten, aan den H. Kruisweg verbonden.
3». Voorwaarden om deze aflaten te verdienen.
4o. Over de gewijde kruisen.
5o. Beschrijving van den Kruisweg te Jeruzalem.
60. Wijze 0111 den H. Kruisweg godvruchtig te bidden.
7o. Het Broederschap van den H. Kruisweg.
60. Uit welke 'bronnen is dit onderricht geput?
Uit de volgende vertrouwbare bronnen:
1°. Onderrichtingen en regels voor het oprichten en bezoeken van don Kruisweg,
--
*——---—--
XII
uitgegeven door Clemens XII den 3. April 1731 en bekrachtigd door Benedictus XIV, den 10. Mei 1742.
2: Instructio de Stationibus S. Viae Cru-cis erigendis visitandisque, in lucem edita auctoritate Rmi P. Bernardini a Portu Romatino, totius Ordinis Fratrum Mino-rum Ministri Generalis, 1889.
Deze Instructio is door de H. Congregatie der aflaten goedgekeurd.
3: Raccolta of verzameling van gebeden en godvruchtige werken, aan welke de Pausen aflaten hebben verbonden, uitgegeven op last van Z. H. Paus Pius IX en met goedkeuring van de H. Congrega- | tie der aflaten en Relikwieën. 3 Juni 1877.
4; S. Leonardus a Portu-Mauritio, Via Sacra spianata-Romae 1896.
5; Beringer, Les Jndulgences, T. I. i door de H. Congregatie der aflaten goedgekeurd den 15 April 1890.
6: De Decreten der H. Congregatie der aflaten en Relikwieën.
7: Directorium Sanctae Viae Crucis, a P. Petro Mochegiania Monsano concinnatum et auctoritate Rmi P. Aloysiï a Parma,
F- —----^4«
XIII
totins Ordinis Minorum Ministri Generalis, editum Ad Claras Aquas. 1897.
Mocht iemand twijfelen aan de juistheid van de volgende onderrichtingen, mocht hij omtrent een of ander punt breedere inlichtingen verlangen, dan verwezen wij hem naar bovengenoemde bronnen. Tot voorloopige geruststelling verklaren wij met alle bescheidenheid, dat wij de verschillende punten eerst ernstig overwogen hebben, voor wij ze neerschreven. Nochtans zou ons het een of ander punt ontglipt kunnen zijn. Immers, het beste paard struikelt wel eens. Dan zouden wij ons voor welwillende verbeteringen gaarne aanbevolen houden.
EERSTE HOOFDSTUK.
Geschiedenis van den H.
Kruisweg.
1°. Verhaal in 't kort de geschiedenis van den H. Kruisweg.
Van de vroegste tijden af moet de kruisweg, welken de Verlosser heeft afgelegd, door de christenen van Jeruzalem in hooge eer gehouden en als den heiligsten weg der wereld beschouwd zyn. De voetstappen van Christus op dien weg te volgen en daar, op de plaats zelve, zijne liefde en zijn lyden te overwegen moet voor het hart zijner leerlingen eene heilige en onweerstaanbare behoefte z\jn geweest; en gerust mogen wy zeggen, dat het houden van den Kruisweg zoo oud is als het Christendom. Om dien heiligen weg te bewandelen, van Pilatus' rechthuis aftot aan het graf, waarin het ontzielde lichaam ties
16
Heeren werd nedergelegd, reisden ontelbaar vele christenen, in alle eeuwen en uit alle landen, naar Jeruzalem en om de geloovigen daartoe nog meer aan te sporen, verbonden de Pausen talrijke aflaten aan het godvruchtig bezoeken van den Kruisweg. In latere eeuwen hebben de Pausen toegestaan, dat ook elders de Kruisweg werd gehouden; te dien einde werden er, overeenkomstig de kerkelijke voorschriften, schilderyen of beelden, die de voornaamste gebeurtenissen van Christus' lijden voorstellen, opgehangen of opgericht, opdat de geloovigen door het zien daarvan geholpen worden in de overweging van hetgeen eens te Jeruzalem werkelijk is gebeurd. In genoegzaam alle Katholieke kerken bevinden zich zulke kruiswegen en de oefening van den heiligen Kruisweg, waaraan dezelfde aflaten als aan
het bezoeken der op de afbeeldingen ----gt;•amp;gt;
m-----
17
voorgestelde heilige plaatsen te Jeruzalem verbonden zyn, is algemeen bekend en wordt door alle Katholieken als eene der heiligste en verdienstelijkste godsdienstoefeningen gewaardeerd. Zeker toonen wy onze dankbare wederliefde jegens den Verlosser, die voor ons geleden heeft en gestorven is, op tegelyk verhevene en voor ons zeiven hoogst nuttig wijze door het godvruchtig houden van den Kruisweg.
2°. Wie heeft het eerst buiten Palestina den TL Kruisweg opgericht1?
De Gelukzalige Al varus, priester uit de Predikheerenorde (-f- 1420), heeft het eerst de veertien staties opgericht in verschillende kapellen van het klooster van H. Dominicus te Cordova. Hij had een teedere godsvrucht tot den lijdenden Zaligmaker. Verscheidene andere kloosters volgden zyn voorbeeld.
3°. Wie hebben na hem de gods-
---kÉ
f*-----«I
18
vrucht van den H. Kruisweg vooral verspreid?
De zonen van St. Franciscus, aan wie sedert 1342 de zorg voor de bewaking van de Heilige plaatsen te Jeruzalem was toevertrouwd en die alleen of met vrome pelgrims den kruisweg te Jeruzalem bezochten, voerden deze godvruchtige oefening overal in Europa in en beijverden zich, dat overal de H. Kruisweg werd opgericht.
4°. Noem eenige vurige vereerders van den II. Kruisweg.
De H. alphonsüs de LiGuoEio had eene bijzondere genegenheid tot de oefening van den heiligen Kruisweg; hü had de vergunning bekomen dien op te richten in alle huizen van de door hem ingestelde Orde, genaamd: Congregatie van den allerheilig sten Verlosser, en hij zelf hield deze oefening gewoonlijk alle dagen; toen hij niet meer konde gaan, liet hij zich
9 •) » «
—-----m
19
op eenen stoel voor de statiës brengen, en daar dit hem eindelijk ook te zeer vermoeide, trachtte hij de aflaten, aan deze heilige oefening vergund, in zijne kamer te verdienen, door de voorgeschreven gebeden te lezen voor een tot dat einde gewijd kruis, gelijk later opgegeven wordt.
De Heilige leonaedus a portu mauritio, vermaard Missionaris van de Orde der Minder-Broeders, overleden in 1751, heeft zich op zijne missiën bijzonder van de oefening van den Kruisweg bediend om de ge-loovigen tot eerbied voor het lijden des Zaligmakers op te wekken en beyverde zich om deze oefeningen te doen herleven of op te richten in alle plaatsen, waar hij predikte. „O, Eerwaardige Kerkvoogden,quot; riep hy uit, „wilt gü de ondeugden, die onder uw volk heerschen, uit hun midden verbannen, richt dan den H. Kruisweg op en gij zult weldra den goeden
m-----
20
uitslag van uwen ijver zien. Eerwaarde Bisschoppen en Pastoors en alle dienaren van jezüs christus, gedoog, dat ik mij aan uwe voeten werpe, dat ik u smeeke om niets aa te laten om den H. Kruisweg op te richten. Ik smeek u door het dierbaar Bloed van jezus chhistds om den geloovigen eenen schat te openen, waarin zij zullen vinden: het begin hunner bekeering, overvloedige middelen van volharding, oneindige schatten om hunne schulden en die van de zielen in het vagevuur te voldoen, eindelyk eene onuitputbare bron van genade, verdiensten en he-melsche zegeningen.
Persoonlijk richtte de H. Leonar-dus 572 kruiswegen op. Hü placht te zeggen, dat deze heilzame oefening voldoende was om een parochie heilig te maken en op zichtbare wy ze zelfs tydelyke zegeningen daarop te doen neerdalen.
21
8o. De Kruisweg was de geliefkoosde en voortdurende oefening van den H. Benedictus Josephus Labre en deze oefening voerde hem op tot een groote heiligheid.
TWEEDE HOOFDSTUK.
De aflaten, aan den H. Kruisweg verbonden.
lo. Zijn aan de oefening van den H. Kruisweg vele aflaten geschonken?
Ja, zeer vele, zoowel volle aflaten als gedeeltelijke.
2°. Welke Pausen hehhen deze aflaten gegeven?
Innocentius XI (5 Sept. 1686 en 6 Nov. 1686). — Deze Paus verleende de aflaten slechts voor zeven jaar aan alle geloovigen, die zich op de overweging of de oefening van den kruisweg toelegden. — Innocentius XII bevestigde deze geestelijke gunsten voor altyd. (24 Dec. 1692 en 16 Dec. 1696). — Benedictus XIII (1726 en 3 Maart 1727). — Clemens XII (16 Jan. 1731). — Al deze aflaatschen-kingen werden bekrachtigd door Bene-
23
dictus XIV (Cum tanta 80 Aug. 1741).
Zoo hebben meer dan 10 Pausen de oefening van den H. Kruisweg met aflaten verrijkt.
3°. Welke aflaten, zoowel volle als gedeeltelijke, kan men door het hidden van den Kruisweg verdienen?
Men kan, wanneer men de voorwaarden. door de Kerk gesteld, vervult, al de volle en gedeelteiyke aflaten verdienen, die aan het bezoeken der veertien staties te Jeruzalem verbonden zijn, evenals wanneer men persoonlek die veertien heilige plaatsen zou bezoeken.
4quot;. Hoevele aflaten en welke zijn aan de oefening van den Kruisweg verbonden?
Zeer vele; hoevele echter en welke kan niet meer opgegeven worden, omdat bij een brand, die ten tijde van den Paus Pius V in het H. Graf te Jeruzalem ontstond, de offlcieele en authentieke stukken, die hierover
24
uitsluitsel en inlichting konden geven, verbrand zijn,
Om verschillende redenen heeft de Kerk dan ook verboden van den predikstoel te verkondigen of by de staties van den kruisweg lijsten op te hangen, waarin men melding maakt van een zeker en bepaald getal aflaten, die men door de kruiswegoefening verdienen kan. Deze redenen zijn: K De officieele stukken zün door brand verloren gegaan, zoodat men zonder gevaar van zich te vergissen, geen bepaalde en juist omschreven lijst der aflaten kan aangeven. — 2°. Vele dezer aflaatschenkin-gen zijn mondelings door de Pausen, gedaan — 3°. Bij verschillende gelegenheden heeft men bevonden, dat men hetzü uit onachtzaamheid en vergissing, hetzij uit overdreven godsvrucht de waarheid verminkt en de zekerheid dezer aflaten twijfelachtig gemaakt heeft.
25
Het is dus voldoende te zeggen, dat de aflaten, aan den Kruisweg verbonden, groot en talrijk zyn; dat, al wie met godsvrucht deze heilige oefening houdt, het lijden van onzen Heer Jezus Christus overwegende, door de goedgunstigheid der Pausen dezelfde aflaten verdient, die hij verdienenzou, wanneer hij persoonlijk de staties van den kruisweg te Jeruzalem bezocht.
5°. Hoeveel van deze aflaten kan men verdienen, wanneer men eens den I Kruisweg bidt ?
Voor zich zei ven niet meer dan één vollen aflaat, maar men kan andere en meerdere aflaten voor de ge-loovige zielen in het vagevuur verdienen.
60. Wat moet men verstaan door de woorden: Men verdient door het bidden van den Kruisweg dezelfde aflaten als wanneer men persoonlijk de Heilige plaatsen te Jeruzalem bezocht?
Door deze Heilige plaatsen worden
26
verslaan de veertieh states van den lijdensweg of kruisweg te Jeruzalenij | van het rechthuis van Pilatus tot op den berg van Calvarie, dien Christus zelf bewandeld heeft. Dus hierdoor worden niet verstaan alle heilige plaatsen te Jeruzalem en daarbuiten door het geheele Heilige Land. Men verdient dus alleen de aflaten, aan het bezoek der veertien staties te Jeruzalem verbinden en niet de aflaten, verleend aan het bezoeken van andere heilige plaatsen te Jeruzalem of elders in Palestina, (S. C. Indulg, 26 Maart 1881).
7°. Waarom heeft men te Rome geen nieuwe lijst der aflaten, aan den Kruisweg te Jeruzalem verhonden, aangevraagd ?
Men heeft dit gedaan, maar de Hei lige Congregatie der aflaten oordeelde het beter geen nieuwe lijst te geven om de redenen, boven aangehaald, dat is, om de onzekerheid en de on-
V ''
amp;H----h®
vertrouwbaarheid der bewijsstukken.
8°. Kan men de aflaten van den Kruisiveg op de geloovige zielen in het vagevuur toepassen ?
Ja, alle aflaten zonder uitzondering zün toepasselijk op de zielen in het vagevuur.
9°. Wie kunnen de aflaten van den Kruisweg verdienen ?
Is de Kruisweg kanoniek opgericht in kerken, openbare kapellen, op kerkhoven of andere openbare plaatsen, dan kunnen, alle geloovigen de aflaten daarvan verdienen, dus lederen, die daar onder de vereischte voorwaarden den Kruisweg bidt.
Is de kruisweg op niet openbare plaatsen opgericht, dan kunnen daalde aflaten alleen verdiend worden door de personen, die in de akte van vergunning en oprichting zijn aan gewezen. Is er spraak van kloosters zustershuizen, godsdienstige gestichten of soortgelijke inrichtingen, dan
k
—---——-——
28
kunnen daar de aflaten van den Kruisweg verdienen niet alleen de personen, die in dat huis of gesticht wonen, maar ook allen, die er de onderrichtingen of andere godvruchtige oefeningen bijwonen.
Is de kruisweg eindelijk opgericht in private kapellen of vertrekken, dan kunnen de aflaten alleen verdiend worden door de eigenaars, hun bloedverwanten en die dienstboden, welke bg hen wonen.
10o. Kan men meermalen daags de aflaten van den H. Kruisweg verdienen ?
Men heeft dit langen tijd vrij algemeen gemeend, maar de Congregatie der aflaten heeft geantwoord, dat het niet zeker is, omdat de be wijsstukken het niet uitmaken. (10 Sept. 1883.)
Nochtans staan de volgende punten ten opzichte van de aflaten, aan den H. Kruisweg verbonden, vast:
1°. Wanneer men deze godvruch-
----m
Splt;--------5^^
29
tige oefening slechts eenmaal daags houdt, dan verdient men alle volle en gedeeltelijke aflaten, die daaraan gegeven zijn. Van de volle aflaten kan men er slechts een voor zich zeiven verdienen, maar men kan al de andere voor de zielen in het vagevuur verdienen en op hen toepassen.
2o. Wanneer men op een en denzelfden dag de oefening van den H. Kruisweg meermalen verricht, dan kan men telken male opnieuw de gedeeltelijke aflaten, die er aan gehecht zün, voor zich zei ven of voor de zielen in het vagevuur verdienen; want volgens den algemeenen regel kan men meermalen op denzelfden dag aan dezelfde gedeeltelijke aflaten deelachtig worden, indien het tegendeel niet uitdrukkelijk verklaard wordt.
3°. Men kan de aflaten van den Kruisweg ten allen tyde en op ieder uur van den dag of de nacht verdienen. (1 Maart 1819.)
SH—----:--
^---------
30
llo. Kan de Kruisweg overal opgericht en kunnen dus ook de aflaten verdiend worden ?
Ja, mits men aan de gestelde voorwaarden voldoet. Het is dus niet noodig, dat de plaatsen, waar de Kruisweg opgericht wordt, op een zekeren afstand van elkander liggen. De oprichting is ook niet meer aan de kerken der Paters Franciscanen voorbehouden.
-Is
T
DERDE HOOFDSTUK.
Voorwaarden om de aflaten van den H. Kruisweg te A'erdieuen.
lo. Welke voonvaarden moet men vervullen om de aflaten van den Kruisweg te verdienen ?
VIJF VOORWAARDEN.
1quot;. Men moet in staat van genade zün.
2°. Men moet de intentie of de meening hebben om de aüaten te . willen verdienen.
3quot;. Men moet het lyden van Christus overwegen.
4°. Men moet de 14 staties, die wettig opgericht zyn in een kerk of kapel, werkelijk en feitelijk bezoeken.
5°. Men moet den Kruisweg zonder onderbreking houden.
2°. Wat valt ar op te merken om
amp;I
32
trent de eerste voorwaarde: Men moet in staat van genade zijn?
De staat van genade is altyd noodzakelijk om iets verdienstelijks voor den hemel te doen en dus ook om een aflaat te verdienen, niet alleen een volle, maar ook een gedeeltelijke. Het is evenwel geen vereischte om de aflaten van den Kruisweg te verdienen, dat men biecht en communiceert, als men maar zorgt, dat men in staat van heiligmakende genade is.
3°. Kan men ook op dagen, waarop men de H. Sacramenten der Biechten der Communie niet ontvangen heeft, de aflaten van den Kruisweg, ook de volle aflaten, verdienen?
Ja, en wel op ieder uur, des daags en des nachts.
4°. Wat is zeer aan te raden bij het bidden van den Kruisweg om zich van het verdienen der aflaten te verzekeren?
Het is zeer aan te raden, dat men
33
voor het bidden van den Kruisweg eenakte van berouw verwekt, zoo goed en volmaaktals men kan, en dat men dit berouw bij iedere statie vernieuwt.
Dit berouw is geen noodzakelijke voorwaarde voor het verdienen der aflaten, mits men in staat van genade is. Maar wanneer iemand in staat van zonde is, neemt het berouw de beletselen weg, die aan het verdienen der aflaten in den weg staan, en brengt het berouw ook de gesteltenis aan, die voor het verdienen der aflaten vereischt wordt.
Voor iemand, die in doodzonde is, sluit dit berouw natuurlijk in, dat men moet biechten of ten minste, dat men daartoe den wil heeft, wanneer men niet in de gelegenheid is om te biechten.
Voor hen, die in staat van heilig-makende genade leven, is het berouw toch zeer heilzaam om de
—---5
34
oefening van den Kruisweg met meer vrucht te doen.
5: Welke goede meening kan men bij het houden van den Kruisweg maken voor het verdienen der aflaten'?
Het is goed, wanneer men deze meening vooraf maakt:
Ik wil al de aflaten van den H. Kruisweg verd'enen,die ik verdienen kan, en wel één volle aflaat voor my zeiven, de andere aflaten, hetzij volle hetzü gedeeltelijke, voor de zielen in het vagevuur, (hetzij natuurlijk in het algemeen of voor bepaalde zielen, b. v. van ouders, bloedverwanten, vrienden, enz.)
6: Kan men ten tijde van eenjubilé de aflaten van den H. Kruisweg verdienen ?
Men kan ze alsdan niet verdienen voor zich zeiven, maar wel voor de geloovige zielen in het vagevuur.
7: Moet men den Kruisweg bidden alleen om de aflaten te verdienen1?
SIH-------*4
Neen. Het is natuurlijk goed en I deugdzaam den H. Kruisweg te bidden met het doel om de aflaten, daaraan verbonden, te verdienen. Maar dit moet niet ons eenig, niet ons voornaamste doel zyn, zoodat wij den Kruisweg niet zouden houden, als er geen aflaten aan geschonken waren. In het laatste geval moesten wy toch met vurigheid, godsvrucht, toewijding en ijver den H. Kruisweg bidden om het lijden des Heeren met een dankbaar hart te overwegen en op ons zeiven praktisch toe te passen, opdat wü door die overweging krachtdadig en beslist opgewekt worden tot haat tegen de zonde, tot trouwe vervulling van onze plichten en GodsH. geboden, tot oprechte dankbaarheid voor alles, wat Christus voor ons heeft geleden.
1°. Is de intentie of de meening om aan de aflaten van den Kruisweg deelachtig te ivorden noodzakelijk om ze te verdienen ?
m*-----^
36
Ja, daarom lette men op deze twee punten:
lo. Maak bij het begin van den Kruisweg een goede meening, dat gij alle aflaten wilt verdienen, die gy verdienen kunt en dat gij alle beletselen, zoover het in uwe macht is, wilt wegnemen.
2°. Maak een goede meening, dat gÜ alle volle aflaten, die gü voor u zeiven niet verdienen kunt, wilt verdienen voor de geloovige zielen in het vagevuur en op hen wil toepassen. Zorg, dat gü deze toepassing bij het begin of ten minste voor het einde van den Kruisweg gedaan hebt, anders zoude zü nutteloos zyn.
9°. Wat beteekent: Men moet de veertien staties werkelijk bezoekenquot;?
Dit beteekent, dat men iedere statie moet bezoeken de eene na de andere, dus werkelijk van de eene statie naaide andere gaan Dit voorschrift moet men zeker
m
37
onderhouden, wanneer men alleen den Kruisweg bidt.
Wanneer de geloovigen gezament-lijk en plechtig den Kruisweg houden, moeten allen, die daaraan deel nemen, dit voorschrift zooveel mogelijk onderhouden, zoover de plaats en de ruimte het toelaten.
Kan dit evenwel niet goedschiks geschieden, gelyk zeer dikwijls voorkomt, dan is de volgende manier van den H. Leonardns a Portu Mauritio door de Congregatie der aflaten als geldig en wettig toegestaan. Ieder geloovige blijft op zyne plaats. Een priester gaat met twee of meer koorknapen of zangers van de eene statie naar de andere en bidt toepasselijke overwegingen en gebeden voor, waarmede het volk zich vereenigt en waarop het volk antwoordt. Bij iedere statie staat het volk op en knielt neder. Van de eene statie tot de andere kunnen de koorzangers
38
een gedeelte van het Stabat Mater zingen. Het wordt ook aangeraden, dat de geloovigen niet alleen telkens opstaan en weer knielen, maar zich ook naar den kant van den priester wenden, die voorbidt.
Wanneer de geloovigen om de plaatselijke omstandigheden den priester, die voorbidt, niet goed zouden kunnen volgen of verstaan, is het geoorloofd, dat de Kruisweg door een priester wordt voorgebeden van den preekstoel of een andere verhevenheid, van waar hij door de geloovigen goed verstaan kan worden. In dit geval echter biyft het een vereischte, dat een tweede priester met twee koorknapen of zangers van de eene state naar de andere ga en bij iedere statie stil houdt. (1 Maart 1884, in Buscoduc.)
10°. Zijn deze voorschriften met betrekking tot het feitelijk bezoek der veertien staties algemeen geldend en
van kracht?
—--—--
T
m-'
T
39
Ja, overal waar de Kerk geen privilegies gegeven of uitdrukkelijk uitzonderingen gemaakt heeft.
11: Heeft de Kerk dit op sommige plaatsen gedaant
Ja, aan sommige bisdommen en kerkprovincies heeft de Kerk toegestaan, overeenkomstig een oud gebruik, dat er bestond en dat moeilijk afgeschaft kon worden, heeft dus de Kerk toegestaan, dat men altyd op zijn plaats blyve, betzy men den Kruisweg alleen of met anderen in het openbaar bidt. In beide gevallen is het voldoende, dat men bij iedere statie opsta en kniele, of, wanneer men staat, dat men telkens kniele. (Rescript aulh. 407).
12: Mag men de oefening van den Kruisweg ook onderbreken?
Neen, niet merkelijk. Men moet dus de veertien staties achtereenvolgens zonder merkelijke onderbreking bezoeken.
Zulk onderbrekingen, die de eenheid van deze oefening niet beletten, verhinderen het verdienen der aflaten niet.
Zelfs langere onderbrekingen beletten het verdienen der aflaten niet, mits men zich in dien tusschentijd niet met wereldsche, maar met godvruchtige oefeningen bezig houde. Zoo zoude men, na eenige staties bezocht te hebben, een H. Mis kunnen hooien, biechten of communiceeren en daarna de overige staties bezoeken. (16 Dec, 1860.)
13o. Wat beteekent de laatste voorwaarde: Men moet bij het houden van den Kruisweg het lijden van Christus overwegen ?
Dit wil zeggen, dat men bij iedere statie een oogenblik, hoe kort ook, over het lyden van Christus moet nadenken, hetzy men het Ujden van Christus in het algemeen overweegt, hetzij men overweegt, wat iedere
ejé) efe
-——-•--
41
statie voorstelt, hetzij men gedurende den ganschen Kruisweg overweegt, wat ééne statie voorstelt.
Men doet in 't algemeen het beste, wanneer men nu eens kort dan eens langer bij iedere statie zich levendig voor den geest stelt, wat zij te aanschouwen geeft, als ware men er persoonlijk bij tegenwoordig.
14°. Is het ook een vereischte bij iedere statie de gebruikelijke mondge-bedeu (Wij aanbidden u . .. Onze Vader . . . ' Wees gegroet ...) te verrichten ?
Dat is wel zeer aanbevelenswaardig en loffelijk, maar geen vereischte.
16°. Wanneer men enkel mondgehe den bij iedere statie zoude verrichten zonder overweging van het lijden zou men dan de aflaten verdienenquot;?
Neen. Men zou wel een godvruchtige oefening houden, maar geen aflaten van den Kruisweg verdienen.
16°. Is het ook goed, vooral bij het
42
gezamentlijk en openhaar houden van den Kruisweg, de overwegingen en gebeden uit een gebedenboek voor te bidden?
Ja, dat is zeer goed en dienstig, hoewel allen strikt genomen zouden kunnen volstaan, wanneer zij bij iedere statie voor zich zeiven een oogenblik het lijden van Christus overwogen hadden.
17°. Hoe moet men het lijden van Christus overwegen ?
Een ieder naar zijn vermogen, zoo goed als hü kan.
18°. Is het ook goed de voorbeelden van Christus op zich toe te passen ?
Ja, dat is zeer goed en voordeelig.
19°. Is het ook een vereischte om bij het slot van den Kruisweg een sluit-gebed of zes Onze Vaders en Wees gegroeten of tot intentie van den Paus te bidden ?
Dit is zeer prijzenswaardig maar ! geen vereischte.
«K
T
i
20: Wat is dus voldoende voor lieden, die niet kunnen overwegen'?
Voor zulke eenvoudige lieden is het voldoende te wetèn, dat de kruisen en staties, welke zij bezoeken, de heilige plaatsen voorstellen en vertegenwoordigen, waar Christus, onze Zaligmaker, de smartelykste pijnen voor ons geleden heeft, en te zorgen, dat zij door hieraan te denken gevoelens van liefde en medelijden voor hun lijdenden Verlosser opwekken. Dit is ook het gevoelen van den H. Leonardus a Portu Mauritio. (Via Sacra spianata.)
21: Hoe moeten al deze voonvaarden verstaan worden!
Zij moeten verstaan worden in dien zin, dat men, als men aan een of meer der vijf bovengenoemde voorwaarden niet voldoet, de aflaten van den Kruisweg niet verdient. Maar men doet geen zonde en verricht toch een goed werk.
«H- ------
43
VIERDE HOOFDSTUK.
Over de gewijde kruisjes.
1°. Kan men de aflaten van den Kruisweg dan alleen verdienen, wanneer men een wettig opgerichten kruisweg bezoekt?
Neen, men kan ze ook verdienen door middel van de daartoe gewijde kruisjes.
2°. Wie kunnen van dat voorrecht geldig gebruik maken en zoo de aflaten van den H. Kruisweg verdienen?
1°. Zieken, gevangenen, reizigers op zee of in het land der ongeloovigen of heidenen.
2». Allen, die door een wettig beletsel verhinderd worden of wie het zekerlijk niet mogelijk is de staties van den kruisweg te bezoeken daar, waar hij wettig opgericht is.
Zoo kunnen parochianen, die de kerk slechts eens op den Zondag of
zelfs niet eens alle Zondagen kunnen bezoeken om Mis te hoeren, omdat zij zoo ver van de kerk wonen en de wegen zoo slecht zün, tehuis de aflaten verdienen, wanneer zij den Kruisweg aan een daartoe gewijd kruisje bidden.
Zoo ook oude, zwakke, kreupele, gebrekkige menschen, die niet meer naar de kerk kunnen gaan, huismoe-i ders, die voor hun kinderen tehuis moeten blijven, ziekenverplegers, die de zieken moeten oppassen.
3o. Kan iemand, die zulk een gewijd kruisje bezit, het ook aan anderen gegeven of leenen om de aflaten | te verdienen ?
Neen, de aflaten zijn persoonlyk. Hü, voor wien het kruisje gewijd is, i kan ze alleen verdienen.
4°. Is hierop geen uitzondering t
Ja, wanneer verscheidene personen, die wettig verhinderd zijn de staties van den Kruisweg te bezoeken, zich
$*-■ -«5
46
vereenigen en gezamentlijk de voorgeschreven gebeden verrichten, maar slechts één hunner, welke dan ook, een gewijd kruisje heeft en in de hand houdt, dan kunnen toch allen de aflaten van den Kruisweg verdienen. (Leo XIIF, 19 Januari 1884.)
5°. Welke gebeden moet men verrichten om de aflaten van den Kruisweg door middel van een gewijd kruisje te verdienen ?
Men moet godvruchtig en rouwmoedig bidden:
1°. Veertien maal het Onze Vader, het Wees gegroet en het Glorie zfi den Vader in plaats van het bezoek der veertien staties.
2o. Vyf maal het Onze Vader, het Wees gegroet en het Glorie zy den Vader ter eere van de vijf Wonden des Zaligmakers.
3o. Eenmaal het Onze Vader en het Wees gegroet en het Glorie zij den Vader tot intentie van Z. H. den Paus.
i
m-—---
t 47
6°. Mag men deze gebeden ook onderbreken'?
Neen, men moet ze achtereenvolgens afbidden zonder merkelijke op-derbreking.
7o. Maar wanneer zware zieken zooveel Onze Vaders niet kunnen bidden ?
Zij kunnen volstaan met het volgende :
1°. Zü moeten het gewijde kruis in de hand houden.
2°. Eenmaal een akte van berouw en het schietgebed bidden; Wij bidden u dan, kom uwe dienaren te hulp, die gij door \iw kostbaar Bloed verlost hebt. (Pius IX, 18 December 1877.)
3°. Ten minste met den geest volgen een ander, die driemaal het Onze Vader, het Weesgroet en het Glorie zü den Vader voorbidt.
8o. Moet men het gewijde kruis altijd in de hand houdend
SS*------------^
48
Ja, dat is een noodzakelijke voorwaarde, ook voor de zieken.
9o. Moei mm ook het lijden van Christus overwegen ?
Neen, dit is geen vereischte, maar wel zeer nuttig.
10°. Moet men ook in staat van genade zijn?
Ja, zonder twyfel.
11°. Moet men ook de meening hebben om de aflaten te verdienen?
Ja, dat is noodzakelijk.
12°. Wat beteekent: Men moet de gebeden godvruchtig verrichtenquot;?
Men moet zich van alle verstrooiende bezigheid onder het bidden onthouden en de woorden goed uitspreken.
13°. Wat beteekent: Men moet de-gebeden rouwmoedig verrichten?
Men moet in staat van genade zyn.
14°. Moet men ook biechten en communiceer en?
Neen, dit wordt niet vereischt.
Iv—------
49
15o. Welke vereischten moeten de kruisjes hebben?
1°. Het moeten kruisjes zyn met een Christusbeeld, niet geschilderd of gegraveerd, maar afzonderlijk aan het kruis vastgehecht of ten minste uitstekend.
2o. Het Christusbeeld mag niet van breekbare stof zijn, waaronder ook lood en tin begrepen worden. (8 Aug. 1859). Het moet dus van soliede stof gemaakt worden.
3°. De kruisen kunnen van iedere stof, ook breekbare, gemaakt worden.
16o. Waaraan wordt de aflaat gehecht ?
De aflaat wordt gehecht aan het Christusbeeld alleen, niet aan het kruis of aan het kruis met het Christusbeeld te zamen. Men kan het Christusbeeld van het eene kruis losmaken en aan een ander kruis vasthechten zonder dat de aflaten verloren gaan.
Wanneer het kruis breekt, maar het
------
3
?
«K--^--^
la ó « d
50
Christusbeeld ongeschonden blijft, blyven de aflaten; doch wanneer het Christusbeeld breekt, gaan de aflaten verloren. i
17°. Kan men het gewijde kruis ook aan anderen afstaanquot;?
Neen, het is persoonlijk. Heeft men het dus zelf eens gebruikt, dan kan men het aan anderen niet afstaan, niet geven, niet leenen zonder dat de aflaten verloren gaan. Men kan het ook niet door een ongewüd kruisbeeld vervangen, wanneer men het gewijde zoude verliezen of breken.
]8o. Welke aflaten kan men door de gewijde kruisbeelden verdienen?
Alle aflaten van den gewonen Kruisweg.
19°. Kan men ze ook op de geloo-ei ge zielen in het vagevuur toepassen?
Ja, en men zorge dit vóór het bidden te doen
51
Een bepaalde grootte is voor de geldigheid orn er de aflaten aan te kunnen hechten niet voorgeschreven. Maar zy behooren toch niet al te klein te zyn, zoodat zij geheel en al in de hand verdwynen, wanneer men daaraan den Kruisweg bid. Het past een duidelijk beeld van Christus aan het kruis voor zich te hebben.
191«)
VIJFDE HOOFDSTUK.
Beschrijving der Staties vau den Krniswt'g.
TE
JERUZALEM.
De eerste statie van den kruisweg begint bij het Lithosstrotos, waar je-zus tot de straffe van den kruisdood veroordeeld werd. Het Lithosstrotos, in het Hebreeuwsch Gabbatha genaamd, was eertijds een terras of balkon, met marmer bevloerd, zoo als deszelfs naam te kennen geeft, van waarPiLATUshet doodvonnisuitsprak. Het behoorde toen tot het Pretorium, de zetelplaats van den Landvoogd, doch is thans begrepen binnen den omtrek der woning van den Turk-schen Gouverneur. Daar de toegang tot deze plaats door Sbirren en Ja-nitzaren bewaakt wordt, houdt men
53
f
T
deze statie gemeenlijk aan de gaan-derü der Scala of van den trap i), die in het laagste gedeelte van Jerusalem gelegen is.
1) Deze trap, langs welken JezusChristns verscheidene malen in en uit het huis van Pi lat us is geleid, is van marnier en bestaat uit acht en twintig treden; zij is algemeen bekend onder den naam van Scala Sancta. Dezelve is door den H. Helena van Jerusalem naar Rome overgevoerd en wordt dn ar in eene kapel der Kerk van St Jan van Late-ranen als een gedenkteeken van het lijden onzes Zaligmakers hewaard. Men bestijgt dezen trap niet dan op de knieën, en de Pausen hebben aanmerkelijke Aflaten verleend aan diegenen,-welke denzelven op die wijze, biddende af het lijden van onzen Heer Jezus Christus overwegende, beklimmen. De toevloed der geloovigen, van beider kunne en van alle standen, die eene voor het geloof zoo troostrijke godsdienstige oefening komen verrichten, is immer zoo groot geweest, dat de wrijving het marmer van die kostbare trapi en aanmerkelijk had uitgesleten; zoodat men zich genoodzaakt heeft gezien, om dezelve met planken te bedekken, welke uit dien hoofde
i
54
De tweede statie is ter plaatse, waarheen de Zaligmaker, na aan Zijne onverzoenlijke vijanden overgegeven te zijn, door een woeste hoop volks, die Hem met beschimping overlaadde, werd voortgesleurd, beladen met het kruis, hetwelk Hij naar den Calvarieberg !) moest dragen. Geen bepaald
meermalen zijn moeten vernieuwd worden. Lange en smalle openingen zijn van afstand tot afstand in Let hout gemaakt, opdat de ge-loovigen ten minste het marmer zouden kunnen zien.
1) De Calvarieherg is niet groot, gelijk velen zich voorstellen. Het is slechts een kleine berg, welke door eene enge en ondiepe vallei van den berg Sion is afgescheiden. Aan des-zelfs helling was eene rots, beneden deze rots was eene hofstede, toebehoorende aan J o s e p h van Arimathea, een rijk en aanzienlijk man ; deze had voor zich in die rots een nieuw graf doen maken, en daarin werd het lijk van onzen Heer Jezus gelegd. De Calvarieherg verheft zich niet meer dan twaalf voeten bode genoemde vellei. Men rekent den afstand van het paleis van Pilatus tot Calvari'é, op
.»XX
T
55
punt wijst, deze statie aan, doch zij wordt berekend op twintig schreden van de eerste.
De derde statie, alwaar de Zaligmaker voor de eerste maal onder den last van het werktuig Zijns lijdens
nederstortte, herkent men aan eene '
aldaar omver geworpen, liggende kolom van rood marmer.
De vierde statie is veertig schreden van de vorige verwijderd. Het is daar, dat de H. Maagd, door de woeste soldaten teruggestooten, haren Zoon ontmoette, die met moeite het schandelijk hout voortsleepte, waaraan Hij den dood zou ondergaan. Vroeger stond hier eene kerk, toegewijd aan onze Lieve Vrouw der zeven Weeën.
zes honderd en vijftig schreden, en daarbij den weg voegende, welken onze Zaligmaker reeds had afgelegd van Zijne gevangenneming tot Zijne aankomst in heihuis van Pilatus, bevindt men, dat Hij omtrent drie duizend en zes honderd voetstappén gedaan heeft.
'm-----------------------------------------------------s-i
56
De vijlde statie begint zestig schreden van daar, aan den voet des heuvels, welke naar Golgotha geleidt. Het is hier, dat de Zaligmaker, door Zijn langdurig lijden afgemat, wankelde, en dat de naar Zijn Bloed dorstende Joden een Cyreneër aanhielden en hem dwongen het kruis te dragen.
De zesde statie is tachtig schreden verder, alwaar men het huis van veronica ziet, of om juister te spreken, de plaats, waar dit huis vroeger stond, waarvan thans zelfs de bouwvallen verdwenen zijn, en waar men voor het tegenwoordige de woning eener Grieksche familie ziet. Men wijst hier de plek aan, waar deze moedige vrouw door de soldaten en eene menigte volks, die jezus omringde, heendrong en, zich aan Zijne voeten werpende. Zijn, nauwelijks kenbaar gelaat afdroogde, waarvan de trekken zich afdrukten op den doek
T
--K
57
die het Goddelijk aangezicht van den Zaligmaker der wereld had aangeraakt.
De zevende statie, de plaats waar jezüs ten tweede male onder den last van het kruis nederstortte, ligt omtrent honderd schreden van de Oordeelspoort (*), en wordt aangewezen door eene diepe insnijding in één der steenen van den muur. Van hier tot aan den top des Galvariebergs begint de helling veel steiler te worden.
De achtste statie herkent men aan eene zware kolom, op omtrent dertig schreden van de voorgaande, welke
De Oordeelspoort ligt honderd schreden van het huis van Veronica; de misdadigers, die op den Calvarieberg moesten ter dood gebracht worden, gingen door deze poort derwaarts. Dezelve is ter halve hoogte digt gemetseld, en daar achter ziet men de hooge en van verre kenbare steenen kolom, waaraan het door P i 1 a t u s uitgesproken vonnis werd vastgehecht.
„t
«H-----i
r
lt;....... .............- - ----------------------gt;-2«
f
58
voor eene zich weinig voordoende, toe-gemetselde poort is geplaatst. Het was hier, dat de Zaligmaker de vrouwen van Jeruzalem, die om Zijn lot tranen stortten, toesprak en uitnoo-digde om liever over zich en hare kinderen te weenen.
De negende statie bevindt zich op den weg, welke vroeger naar den Calvarieberg geleidde en dus ook dooiden Zaligmaker betreden is; de plek, waar de gefolterde Verlosser, van krachten uitgeput, ten derde male ter aarde viel, wordt mede door eene groote kolom aangewezen. Om den heiligen berg te bereiken is de pelgrim verplicht een' anderen weg te nemen, welke omtrent vijftig schreden van daar is gelegen.
De tiende statie, benevens de vier volgende, bevinden zich in de kerk van het H. Graf; eerstgenoemde is de plaats, waar de Zaligmaker van Zijne kleederen beroofd en met wijn,
die met mirre en gal gemengd was, gelaafd werd.
De elfde statie. Twaalf voetstappen verder komt men aan een trap, langs welken men den Calvarieberg bestijgt, waarop eene hooge kapel is gebouwd, die van binnen met wit marmer bekleed en door een' boog in twee deelen gescheiden is. Het noordelijke gedeelte is de plaats, waar jezus aan het Kruis werd genageld; de plek, die door het dierbaar Bloed, vloeijende uit Zijne geheiligde handen en voeten, besprengd is, is belegd met een' vloer van verscheiden kleuren, beslaande zes a zeven voet in het vierkant. Hier branden altijd twee en dertig lampen, welke onderhouden worden door de Eerw. Paters Minder Broeders (1).
Aan de EE. PP. Minder-Broeders (Franciscanen) is sedert eenige eeuwen de zorg over de godvruchtige inrichtingen van het Heilige Land toebetrouwd. Zij hebben aldaar in verscheidene plaatsen kloosters.
60
Do twaalfde statie is aan de andere zijde van de genoemde kapel; men wijst daar nog den kuil, waarin het kruis van onzen Verlosser werd geplant; dezelve is overdekt met eene marmeren tafel, in welker midden eene opening is. De plaatsen van de kruisen der moordenaars zijn kenbaar aan twee zwarte steenen. Tus-schen het kruis van jezds en dat van den kwaden moordenaar ziet men de scheur, die op het oogenblik, dat de Zoon Gods stierf, in de rots ontstond; men heeft deze plaats onbevloerd gelaten om de scheur voor de geloovi-gen zichtbaar te doen zijn; zij is omtrent een voet breed en gaat in de rots tot eene onbekende diepte; zij is met ijzeren traliewerk omgeven om te voorkomen, dat men er den voet in zette. Ter vereering van deze heilige plaats branden hier steeds vijftig lampen.
De dertiende statie is aan den in-
Cl
gang der Kerk, en twintig schreden van de vorige verwijderd; men ziet daar den steen, waarop het lichaam van den Zaligmaker, van het kruis afgenomen, werd nedergelegd en gebalsemd. Deze steen is met maimer bedekt, en daar hij slechts zes duimen boven den grond verheven is, heeft men hem met ijzeren tralie werk omringd, teneinde te beletten er op te gaan. Deze steen is bijna acht voeten lang, en twee voeten breed; boven denzelven hangen acht lampen, die gestadig branden. Verder ziet men een ronden, wit marmeren steen, die de plaats aantoond, waaide heilige Maagd zat, terwijl het lichaam van haren geliefden Zoon gebalsemd werd.
De veertiende statie is het heilige Graf, hetwelk dertig schreden van den steen der zalving verwijderd is; de ingang tot hetzelve is niet hooger dan büna vier voet en heeft nauwe-
_5*lt;—
T
C2
lijks derdehalve voet in de breedte; de lengte is ongeveer zeven voet, de hoogte en breedte iets minder. In die plaats brandt onophoudelijk een groot aantal lampen. Aan den ingang van het Graf is eene kleine kapel gebouwd, de kapel des Engels genaamd, omdat op die plaats de Engel na de Verryzenis aan de godvruchtige Vrouwen verscheen; in deze kapel branden altijd achttien lampen.
ZESDE HOOFDSTUK.
Wijze om den H. Kruisweg godvruchtig te biddeu.
Wilt gü de oefening van den H. Kruisweg met veel vrucht verrichten, let dan op de volgende punten:
1. Draag de oefening van den H. Kruisweg op in vereeniging met Jezus Christus, met Maria, de Moeder van smarten, met alle Heiligen des hemels en verlang hun gevoelens van geloof hoop en liefde zoo volmaakt mogelijk te bezitten.
2. Offer de oefening van den H. Kruisweg op tot lof en aanbidding van God, tot dankzegging voor alle weldaden, die gij hebt ontvangen, tot vergiffenis uwer zonden, tot voldoening voor uw tijdelijke straffen, om geestelijke en tijdelyke genaden voor uzelven en voor anderen Ie vragen,
3. Maak altyd eerst een bijzondere
T
64
intentie, waarvoor gij den H. Kruisweg wilt bidden, b.v. om de zonde te vermijden, om uw plichten te vervullen, om u aan Gods H. wil te onderwerpen, om een tijdeiyke gunst te verkrijgen.
4. Bid eerst een akte van geloof, hoop, liefde en vooral van een oprecht berouw.
5. Laat de overweging van Christus lijden en dood u aansporen: 1. Tot liefde voor onzen goddelijke Zaligmaker, welke bestaat in het onderhouden Gods van geboden en het volbrengen uwer plichten. 2. Tot haat tegen de zonde, vooral van die zonden, hetzij groote, hetzij kleine, waaraan gij u schuldig maakt.
6. Pas de Aflaten van den H. Kruisweg toe op de zielen in het vagevuur.
7. Vervolgens gaat men de onderscheidene staties in volgorde bezoeken, en zich voor elke derzelve op de knieën werpende, zegt men metgevoel:
Ö eva
65
Wij aanbidden U, Christus, enz. Nu blijft men een weinig tijds dat geheim van Jesus lyden overwegen, hetwelk door die statie wordt voorgesteld, en na een kort gebed tot den lydendenVer-losser, bidt men: Onzen Vader-.— Wees gegroet en Glorie zij den Vader, enz. Op deze wijze gaat men voort tot aan de laatste statie, en zich dan weder naar het altaar begevende, bedankt men God voor de ontvangen weldaden.
ZEVENDE HOOFDSTUK.
Het Broederschap van den H. Kruisweg.
I». Wat is het Broederschap van den allijddurenden H. Kruisweg?
Het Broedersebap van den altijd-durenden H. Kruisweg is een vereeni-ging, wier leden op zich nemen om iedere week of iedere maand met sen bepaald doel den H. Kruisweg te bidden, opdat deze godvruchtige oefening altijd voortdure ennooitonderbroken worde.
2o. Wie heeft dit Broederschap goedgekeurd ?
Paus Leo XIII heeft door een breve van den 21 Januari 1879 het Broederschap van altijddurenden Kruisweg goedgekeurd en met aflaten verrijkt. De hoofdzetel van dit Broederschap is gevestigd te Rome in de kerk van
07
Ara Coeli (S Congr. Ind. 15 Marlü 1884.)
Onderafdeelingen bestaan rechtens i in alle kerken en openbare kapellen der Paters Pranliscanen. In de plaatsen, waar geen Paters Franciscanen zijn, kan hun Minister Generaal met verlof van den Bisschop in de kerken of openbare capellen onderafdeelingen oprichten.
3°. Welk is het algemeene doel van dit Broederschap?
Het algemeene doel van dit Brooderschap is het veelvuldig ja, dagelijks overwegen van Christus' lijden om de heilrijke vruchten daarvan voor zich zeiven en voor anderen te verwerven.
4°. Welke zijn de bijzondere doeleinden van dit Broederschap?
De bijzondere doeleinden van dit broederschap zijn: 1°. Eerherstel voor de beleedigingen, die Jezus Christus dagelijks worden aangedaan. 2°. Ge-
68
bed voor de bekeering der zondaren. 3°. Voldoening voor de geloovige zielen in het vagevuur, vooral voorde zielen dier overledenen, welke lid van dit Broederschap zijn geweest. 4°. Gebed voor de verheffing van onze Moeder de H. Kerk.
ö». Welke voorwaarden moei men vervullen om lid van dit Broederschap te worden?[
Men moet door iemand, die daartoe de volmacht heeft, in het hoofdregis-ter van het Broederschap te Rome of in het register van onderafdeeling worden ingeschreven.
6o. Welke zijn hoofddagen van het Broederschap ?
Twee hoofddagen van het Broederschap zü'n ; Passiezondag en de eerste Zondag van November. De Kruisweg behoort op die twee dagen door directeurs en leden met groo-ter plechtigheid gehouden te worden.
69
7°. Welke zijn de verplichtingen der leden ?
De leden zyn in twee klassen onderscheiden :
De eersten bidden den Kruisweg iedere week, de anderen bidden hem iedere maand, op een dag, hen aangewezen of door hen zei ven gekozen.
8°. Verplicht dit op zonde?
Dit verplicht niet op zonde. Maar wanneer een lid gewoonlijk aanzyn verplichting niet voldoet, dan wordt hij gedurende dien tijd aan de toegestane aflaten niet deelachtig.
Wie wettig verhinderd is, kan volstaan, wanneer hij de voorgeschreven gebeden aan het gewijd kruis verricht.
9°. Welke aflaten heeft de Kerk aan dit Broederschap verleend ?
Paus Leo XII' heeft de volgende aflaten aan dit Broederschap verleend (21 Juni 1879):
Volle aflaten.
- -gt;-iglt;
70
1°. Op den dag der inschrijving.
2quot;. In het uur des doods.
3°. Op het feest der Zeven Smarten van Maria, den derden Zondag in September, het hoofdfeest van dit Broederschap.
4°. Op het feest van den H. Fran-ciscus van Assisi (4 October).
5°. Op het feest van den H. Leonar-dus a Portu Mauritio (26 November).
„i
II.
DRIE OVERWEGINGEN OVER DEN KRUISWEG EN HET LIJDEN VAN CHRISTUS.
gfr'---
T T
ONDERRICHTING.
Behalve de volgende oefeningen van den H. Kruisweg laten wij hier nog een paar overwegingen over het Lijden des Heeren vooruitgaan.
Zooals wü reeds gezien hebben, kan men onder het houden van den Kruis weg, dus by het bezoeken der vier-tien staties, het Lijden des Heeren in het algemeen of een bepaald punt daarvan beschouwen, overdenken en op zich zei ven toepassen. Het is juist niet noodig, dat men zich aan de veertien staties in de bestaande volgorde houdt en deze achtereenvolgens overweegt.
Men kan dan den Kruisweg ook zoo houden:
Men bezoekt achtereenvolgens de veertien staties van den Kruisweg, en houdt bij iedere statie een weinig
stil. Midderwijl leest men aaiidachtig
--------
4
«*lt;—--
74
of overdenkt men godvruchtig een der hier volgende overwegingen of een gedeelte daarvan en wekt vrome gevoelens van geloof, hoop, liefde en berouw in zün hart op.
j.
-H»
-gt;-f55 --------
•f 7 T
EERSTE OVERWEGING.
De kruisweg des Heeren.
(Naar het Evangelie.)
De landvoogd Pontlus Pllatus had bepaald, dat de drie boosdoeners tot grooteren afschrik der Joden op het Paaschfeest hun straf zouden ondergaan. Alles was dus tot de uitvoering van het vonnis in gereedheid gebracht. Nadat Jezus in stede van Barrabas ter dood was verwezen, ging men terstond tot de uitvoering van het vonnis over, daar deze zoowel bij de Romeinen als bij de Joden spoedig op de veroordeeling volgde.
De strafplaats was een lage, rotsachtige heuvel, aan de Noordwest-\ zyde van Jeruzalem, even buiteojj^ muren der stad, nog geen ktfaprPier uur gaans van het rechthrtïs^ vap Pi- * latus gelegen. Waarschijrilftk quot;snkaj-zijn uiterlijken VQiro^.-ri'oeriïdè
\V7 O'
Ni*
--
19 I)
76
hem in de landtaal Golgotha, dat is, hoofdschedel of Calvarië.
Jezus was door den landvoogd tegen diens overtuiging in aan de Joden terkruisigingovergegeven. Men ontnam Hem nu den purperen spotmantel en deed Hem zijn eigen kleederen weer aan. Daarop legde men het lange en zware kruis op zijne doorwonde schouders, want de veroordeelden moesten het zeiven naaide strafplaats dragen. Tegelijk met den Zaligmaker werden de twee moordenaars, ieder met hun eigen kruis beladen, naar den berg van Calvarië weggevoerd.
De treurige stoet bestond verder uit de Romeinsche soldaten, die het vonnis zouden uitvoeren, uit een wacht met haar hoofdman om de orde te handhaven, uit Schriftgeleerden en Phariseën, leden van den hoo-gen Raad, die zich in de smarten en vernederingen van hun slachtoffer
8^ ia ü
77
weidden en uit een groote menigte volks, waaronder zich klagende en jammerende vrouwen uit Jeruzalem bevonden.
Isaak droeg zelf het hout, waarop hij geslachtofferd zoude worden. En de profeet Isaïas had van den Ver losser voorspeld: Zijne heerschappij rust op Zijn schouder. (Is. 2, 6.)
En zijn kruis dragend ging hij uit naaf de plaats, welke Calvarië heet. (Joh. 19: 17.) Maar Hij droeg zijn kruis, zegt de H. Leo [De Pass. Sermo 8, 4) als liet zegeteeken van zijn triomf, als het teeken des heils, dat Hij ter vereering aan alle rijken bracht. Het vaandel des Konings gaat vooruit en het geheim des kruises schittert.
Laat ons derhalve uitgaan tol Hem huiten de legerplaats, Zijnen smaad dragende. (Hebr. 13: 13.)
Een eind weegs was Je/Ais voortgegaan en denkelijk buiten de poort
78
der stad gekomen. Maar Zijn krachten waren door de wreede mishandelingen van den vorigen nacht en door het veelvuldig bloedverlies geheel uitgeput; Hij kon den last des kruises niet langer torsen. Wilde men Hem niet zien bezwijken, eer men Golgotha bereikt had, wilden de Sanhe-dristen zich niet van het schouwspel beroofd zien om hun slachtoffer aan het schandhout des kruises te zien hangen, dan moest men Hem hulp verleenen en Zijn kruis door iemand anders doen dragen.
Juist kwam er een man voorbij, die van het veld naar de stad terugkeerde. Hij heette Simon, was uit Cyrene geboortig en wordt de vader van Alexander en Rufns genoemd. Zij dwongen hem het kruis van Jezus te dragen. Zeker is Simon rijkelijk beloond geworden voor den liefdedienst, welken hij aanden Verlosser bewezen heeft. Het Bloed des Heeren zal niet
79
vruchteloos vergoten zijn geworden voor hem, die het kruis van Jezus gedragen heeft.
De Jerazalemsche vrouwen, die Jezus op Zijn lijdensweg volgden, gaven hun deernis met hem door luid geween en klagen te kennen. Het eenige woord, dat de Verlosser, voor zoover wij weten, op den kruisweg sprak, was tot haar gericht. Het was een verschrikkelijke voorspelling tegen Jeruzalem, de rampzalige stad, die haren Messias en Weldoener ging vermoorden, daardoor demaatharer gruwelen vol maakte, maar nu ook het goddelijk gericht nietkon ontgaan.
„Dochters van Jeruzalem,quot; sprak Hü haar toe, „weent niet over Mij, maar weent over u zeiven en over uwe kinderen. Want ziet, er zullen dagen komen, dat men zeggen zal; Gelukkig de on vruchtbaren en de schooten, die niet gebaard, en de borsten, die niet gezoogd hebben. Dan zal men tot
80
de bergen beginnen te roepen: valt op ons! en tot de heuvelen; bedekt ons! Want als zü dit doen aan het groene hout, wat zal dan aan het dorre geschieden ?quot;
Christus stelt zich zeiven voor onder het beeld van groen, levend hout, maar het ongelukkige Israël en bepaaldelijk Jeruzalem noemt Hij een dor hout; immers, door den Messias te verwerpen had het zijn leven verloren.
In een meer uitgebreiden zin be-teekenen de woorden van Jezus: Weent niet over mijn lijden, maar weent over uwe zonden, die de oorzaak van mijn lijden geweest zijn. Als ik, die geen zonde bedreven heb, zoo groote smarten wil doorstaan, wat zult gij dan niet moeten boeten voor uwe zonden om aan de goddelijke rechtvaardigheid te voldoen ?
„Waar is hier,quot; roept de H. Leo uit, „de droefheid van iemand, die
T
Hs----»4#
81
gaat gekruisigd worden? Waar is de vrees van iemand, die gaat sterven ? Het uur van de terechtstelling jaagt Hem, die gaat lijden, geen schrik aan en terwijl hij aantoont, dat er geen reden is om over Hem te weenen, spoort hy tot boetvaardigheid aan door op de straf te wyzen.quot; (De Pass. 10.)
Wat wü hier hebben medegedeeld, is alles, wat het Evangelie over den kruisweg des Heeren bevat. De Chris telijke Overlevering vermeldt bovendien, dat de goddelijke Zaligmaker driemaal onder den loodzwaren last des kruises ter aarde gevallen is, dat een medelijdende vrouw, Veronica genaamd, Hem eenen doek aanbood, opdat Hij daarmede Zijn aangezicht zoude afdroegen, en dat Christus, om hare liefdedaad te beloonen, het afbeeldsel van Zijn gelaat in dien doek achter liet.
Volgens de Overlevering had ook
el®
is*-
®*ri---
M «fo
82
op den kruisweg de ontmoeting van Christus met Zijn Heilige Moeder plaats. Vermoedelijk was Maria met de andere godvruchtige vrouwen, die wij op Calvarië zullen aantreffen, uit Galilea naar Jeruzalem gekomen. Nu stond zü aan den weg en zag, hoe haar goddelijke, teerbeminde Zoon ter dood werd weggeleid. Wat zwaard van droefheid ging er toen door het hart van Maria! Aanschouwt en ziet, of er een smart is gelük aan de hare!
i Md
-HB8S
TWEEDE OVERWEGING.
Over de liefde tot den gekruisttn Jezus.
(Naar den H. Alphonsus deLiguorio.)
Ach jezüs, waarmede kondet Gij my een grooter bewijs geven van uwe liefde tot mij, dan met uw leven aan het schandhout des kruises op te offeren, om te voldoen voor myne zonden en om mij met U eene plaats in den hemel te bereiden.
Hij heeft zich zeiven vernederd en is gehoorzaam geweest tot aan den dood, tot aan den dood des kniises. (Phil. II.) De Zoon Gods heeft alzoo, uit liefde tot den mensch en om te gehoorzamen aan den hemelschen Vader, die wilde, dat Hij voor onze zaligheid zoude sterven, zich vernederd tot den dood, ja, tot den schandelijken
«re
8JS-S---------------------------------
f f
84
kruisdood! En zullen er dan nog men-schen gevonden worden, die in Hem gelooven, en evenwel dezen God niet beminnen ? Ach! laat nu toe, dat ik U beminne, want ik wil niet langer misbruik maken van uwe liefde. O opperste goed, ik bemin U en wil U altijd beminnen. Ach! maak my altijd de pijnen indachtig, die Gij voor mu geleden hebt, opdat ik mij altijd moge herinneren U wederliefde te bewijzen.
Mijn God, sommigen spreken en anderen hooren spreken over het lijden van jezüs Christus zonder eenig gevoel van liefde en dankbaarheid, alsof het een verdichtsel of alleen het lijden ware van eenen onbekenden mensch, met wien wü in geene betrekking staan.
O mensch, waarom bemint gy jezüs Christus niet? Zeg mij, wat moest onze Verlosser meer doen dan
in overmaat van schande en smar-
.--
85
ten te sterven om onze liefde te verkrijgen?
Zouden wij, wanneer de geringste der menschen voor ons de pijnen hadde uitgestaan, die jezüs Christus voor ons geleden heeft, hem onze liefde en dankbaarheid kunnen onttrekken ?
Maar, o jezds, waarom spreek ik tot anderen en niet tot mij zei ven? Waarin heeft dusverre mijne dankbaarheid jegens U bestaan? Ik, ongelukkige, alleen met de versmadingen en het misnoegen, dat ik U heb aangedaan, heb ik uwe liefde vergolden.
Ach, vergeef mij! Van dezen oogen-blik af wil ik U beminnen, wil ik U oprecht liefhebben. Ik zoude al te ondankbaar zijn, indien ik U weinig beminde, nadat Gij mij, van uwen kant, zoo vele goedheden en barmhartigheid betoond hebt.
Laat ons overdenken, dat die man
--------
•|9 t
86
van smarten, die aan dit schandhout genageld werd, waarlijk onze God is, en dat Hij, alleen uit liefde tot ons, aan hetzelve heeft geleden en gestorven is.
Wij gelooven dus, dat de gekruiste Jezus onze God is; en kunnen wij dan nog iets anders beminnen dan jezus
christus?
O reine liefdevlammen, gij, die mijnen Zaligmaker bewogen hebt op den Calvarieberg te sterven, komt gij in mij alle aardsche genegenheden te niet doen; doet mij altijd branden van liefde voor dien God, die, uit liefde voor my, heeft willen sterven en zich zeiven geheel en al opofferen.
Welk aandoenlijk schouwspel was het voor de Engelen, toen zij het goddelijk Woord aan het kruis zagen hangen en daaraan den geest geven om ons, zijne ellendige schepselen, zalig te maken.
Ach, mijn Zaligmaker, Gij hebt
X i
-:--1----famp;i
54----H»
87
mij uw Bloed en uw leven niet geweigerd, en ik, ik zou U mijne liefde ontzeggen! Neen; Gij hebt U zei ven geheel voor mij ten beste gegeven; ik geef mij ook geheel en al en onvoorwaardelijk aan U over.
O myne ziel, aanschouw op den Calvarieberg uwen gekruisten en stervenden Zaligmaker, bemerk, hoe Hij Ujdt en zeg Hem: O jezus, uwe overgroote liefde voor mü is dan de oorzaak van al uwe smarten enpy-nigingen aan dit kruis? Uwe smart ware minder hevig geweest, indien Gij mij minder bemind haddet.
Ach, minnelijke Verlosser, met welke overmaat van smarten, ver-smaadheden en inwendige droefheid wordt Gy aan uw kruis overladen? Uw geheiligd lichaam, hangende op vier nagelen, uist alleen op zijne wonden; het volk, dat om U staat, beijvert zich om U te beschimpen en te belasteren; uwe reine ziel ge-
T
88
voelt inwendig nog heviger smarten dan uw lichaam. Zeg mü, waarom Gij zoo veel voor mij lijdt? Ach, Gij antwoordt mij; Ik lyd dit alles uit liefde tot U; blyf dus mijne liefde indachtig en bemin mij ook.
Ja, o Jezds, ik wil u beminnen en wien zal ik wel willen liefhebben, indien ik eenen God niet lief heb, die voor mij gestorven is? Voorheen, o mijne liefde, heb ik U versmaad, maar nu veroorzaakt niets mij meer droefheid dan de herinnering aan de beleedigingen, die ik U heb aangedaan, en ik verlang alleen U geheel en al toe te behooren. Ach, Jezus, vergeef mij en trek mijn hart geheel tot U, bind het, ontsteek het en ontvlam het geheel en al door uwe liefde.
Laat ons de teedere gevoelens overwegen van onzen Zaligmaker, toen Hij z\jne handen eu voeten aanbood om op het kruis genageld te worden en te gelijker tijd zijn dierbaar leven
89
1
voor onze zaligheid aan zijnen he-melschen Vader opofferde. Minnelijke Verlosser, wanneer ik den prijs indachtig word, dien mijne ziel U gekost heeft, kan ik niet wanhopen aan mijne vergiffenis. Hoe zwaar en menigvuldig mijne zonden ook zijn, ik wil toch niet wanhopen aan mijne zaligheid, omdat Gij reeds overvloedig voor mij voldaan hebt. O jezus, mijne hoop en mijne liefde, ik wil U even vurig beminnen, als ik U zwaar be-leedigd heb; ik heb U zeer beleedigd, dus wil ik U ook groote liefde betoenen : Gij, die mij dit verlangen inboezemt, kunt mij by staan.
Eeuwige Vader, zie op het aanschijn van uwen Gezalfden. Aanschouw dit aanschijn met doodskleur overdekt; aanschouw dit met doornen gekroond hoofd, deze doornagelde handen, dit verscheurde vleesch: Hij is het slachtoffer, dat voor mij is opgeofferd; ik bied het U aan, ontferm U over mij.
---------KS8
T
90
Hij heeft ons bemind en in zijn bloed ons afgewasschen van onze zonden. (Openb. I: 5.) Hangendeaanzgn kruis, dacht Jezus nog aan ons en bereidde ons van daar alle genaden en barmhartigheden voor, die Hij ons sedert met zoo veel liefde bewezen heeft, eveneens als of Hij de ziel van elk onzer in het bij zonder alleen hadde moeten verlossen.
O Heere, Gü voorzaagt dus reeds aan uw kruis mijne zonden en hebt mij, in plaats van straffen, uwe heilzame inspraken, uwe minnelijke uitnoodigingen en vergiffenis bereid. Ach, mijn jezus, moet ik dan, na zoo vele genaden van U ontvangen te hebben, weder beginnen met U te beleedigen en te verlaten? Ach Heere,
laat dit niet toe, laat mij u nooit meer vergrammen.
4
010)
DERDE OVERWEGING.
Jezus heeft ons liefgehad door voor ons [te lijden.
(Naar de H. Catharina. van Siëna.)
God heeft ons het wezen geschonken, alleen uit liefde, en ook uit liefde geeft Hij ons alle genaden en alle gaven, die aan ons wezen zijn toegevoegd.
Uit liefde heeft God de Vader ons zijn Zoon, het eeuwig Woord, geschonken, opdat Hy onze schulden zoude betalen en opdat Hü ons uit de duistere gevangenis en uit de slavernij van den duivel zoude verlossen, waaruit de mensch zich zei ven niet bevrijden kon.
Dit goddelijke Woord opende voor ons met het kruis de deur van het eeuwig leven. Hij heeft dat alles gedaan uit liefde.
O onuitsprekelijke teederheid, o eindelooze goedheid, o goddelijke liefde! Welk hart, dat zich met zulk een liefde bemint ziet, zal niet door liefde verteerd en volkomen in Hem hervormd worden ? Dit hart zoude te hard zijn, harder dan het diamant, zoo het aan zulk een vuur weerstond.
Jezus is de regel en de weg en er zijn geen andere. Wti moeten den weg volgen, dien Hij ons aanwijst, zoo wij tot het licht komen en het leven der genade ontvangen willen; wij moeten voortgaan te midden van smarten, vernederingen, smaadheden en vervolgingen om aan den gekruisten Jezus gelijkvormig te worden. Dat Lam zonder vlek heeft de rijkdommen en de eerbewijzingen der wereld veracht en schoon Hij God en mensch was, heeft Hij ons de wet geleerd, heeft Hij ze onderhouden en niet overtreden, daar Hij ons voorbeeld en onze weg was. Hij is zoo nederig en
93
zoo zachtmoedig, dat men nooit de minste klacht uit zyn mond gehooid heeft. Hij heeft zich zei ven opgeofferd en in zijn edelmoedige liefde heeft Hij naar onze zaligheid verlangd, nooit zijn eigen belang zoekend, maar alleen de glorie van Zijn vader en het heil der schepselen. Hij heeft de pijnen niet ontvlucht. Hij is ze zelfs te ge-moet gegaan. Is het niet bewonderenswaardig den goeden en zachtmoedigen Jezus, die het heelal bestuurt en voedt, in zulk een ellende te zien, dat nooit iemand zoo arm als Hij geweest is? Hij was zoo arm, dat Maria geen behoorlijke windselen had om haren Zoon daarin te wikkelen; en toen H\j aan het kruis stierf, had Hij niets om daarmede Zyne naaktheid te bedekken. Hij was naakt, omdat de zonde ons het kleed der genade had doen verliezen, en Hij heeft zich van het leven ontdaan om ons te bekleeden. De ziel, die de liefde heeft gevonden
94
in de godsvrucht tot den gekruisten Jezus, zal zich schamen langs een anderen weg te gaan dan dien van den gekruisten Jezus; zij zal noch de vermaken, noch de eerbewyzingen noch de grootheid zoeken: maar zij zal in dit leven zijn als een pelgrim, die er alleen aan denkt om het doel van z^jn reis te bereiken. Zoo hij wijs is, laat hij zich noch door den voorspoed, noch door den tegenspoed, die hy ondervindt, weerhouden, maar hij streeft steeds grootmoedig naar het doel, dat hü bemint en waarnaar hü verlangt.
Ga binnen in de wonden van den gekruisten Jezus, waar de ware en volkomen veiligheid gevonden wordt. Zün geopende zyde laat u het geheim van Zijn Hart zien, dat Hart, hetwelk alles voor ons doet en ons alles schenkt uit liefde. Daar bevindt zich ook de ware en diepe nederigheid, die de olie is om het vuur en
95
het licht in het hart van de bruid van Christus te voeden. Waar kan men een grootere liefde vinden, daar gij ziet, dat Hij zijn leven voor u geofferd heeft? Waar zal men een grootere vernedering zoeken dan wanneer men ziet, dat God zich tot den mensch vernedert en dat de God-mensch naar den schandelijken dood des kruises snelt?
In het Bloed van den gekmisten Jezus wordt de ziel van elke vlek der zonde gezuiverd en vindt zij het vuur der goddelijke liefde, daar zv ziet, dat het uit liefde vergoten is. Zoolang wij met een vurig verlangen aan de weldaad van dit Bloed denken, zullen wij dankbaar zijn en wij zullen onze schuld betalen door de vurigheid onzer liefde en door ware en degelijke deugden.
De liefde heeft den Zoon Gods aan het kruis gehecht en vastgenageld. O onuitsprekelijke en allerzoetste
liefde! Hoe sterk is de band, die den Godmensch, gewond en verscheurd, aan het kruishout heeft teruggehouden! Daar heeft Hij den last van onze zonden gedragen; en 'evenals het aanbeeld door den hamer geslagen wordt, werd de ziel van Jezus Christus in Zijn lijden door het vuur zijner liefde geprangd. O zoete en volmaakte vereeniging, die God met den menscli heeft aangegaan.
Omhelst met liefde het heilig kruis, en gij zult er de zoete en koninkiyke deugden vinden, omdat wij er den Godmensch vinden. Denkt, dat het vuur der liefde zulk een geweld aan zijn aanbiddelijk lichaam heeft aangedaan, dat het Bloed uit al Zijn ledematen gevloeid is, en wel met zulk een liefde en zulk een geduld, dat men dit Lam geen enkele klacht heeft hooren uiten.
Het is altijd nederig, veracht, met smaadheden verzadigd.
III.
VERSCHILLENDE OEFENINGEN VAN DEN H- KRUISWEG.
EERSTE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Om godvruchtig en deugdzaam te leven.
Voorbereidend gebed.
Vol ootmoed en vertrouwen knielen wü voor U neder, lijdende Verlosser der menschen, om U op Uwen droe-vigen kruisweg te vergezellen. Wij vereenigen ons met de allerheiligste Maagd Maria, de Moeder van smarten, en met alle Heiligen en offeren U deze oefening op tot aanbidding en erkentenis van Uwe goddelijke Majesteit, tot dankzegging voor al uwe weldaden, tot vergiffenis van onze zonden, tot voldoening voor onze tijdelijke straffen, tot verkrijging van Uwe goddelijke genade. Wij bidden U voor het geluk en de zaligheid der levenden, voor de bekeering der zon-
100
daren, voor de volharding der rechtvaardigen, voor de zielerust der afgestorven geloovigen in het vagevuur.
Heer Jezus, wy wenschen vurig die gevoelens te bezitten, welke Uw goddeiyk Hart bezielden, toen Gij Uw kruis hebt gedragen en aan dat kruis uit liefde tot ons zijt gestorven. Wy bieden U onze oprechte meening aan en willen in alles zoo gestemd zijn, als Gy het van ons vraagt.
Stort in ons den goeden geest, den geest van berouw, godsvrucht, eer bied en vertrouwen. Schenk de aflaten, aan de oefening van den Kruisweg verbonden, aan de geloovige zielen in het vagevuur.
O Maria, bid voor ons om dezen Kruisweg in denzelfden geest te verrichten, waarmede Gij hem bewandeld hebt.
O Engel Gods, die onze bewaarder zyt, aan wiens zorg wy door de op perste goedheid zijn toevertrouwd,
gewaardig u ons te verlichten, te bewaren en te bestieren.
Myn Heer en mijn God, onze zonden zijn ons leed uit den grond van ons hart, niet alleen omdat wij daardoor den hemel verloren en de hel verdiend hebben, maar ook omdat wy daardoor U, die ons opperste goed en alle liefde waardig zijt, hebben vergramd; wij haten en verzaken de zonden uit liefde tot U en wij nemen ons vast voor met de hulp Uwer genade onze zonden te biechten, ons leven te beteren enU nooit meteenige doodzonde te vergrammen. Amen.
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld-
Wij aanbidden U, Christus, en loven IJ. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus, de Koningder koningen en de Heer der heerscharen, wordt door zyn eigen schepsel tot den smadelyken dood des kruises veroordeeld. Zie, hoe verguisd en vernederd Hy voor de rechtbank van Pilatus staat, omhangen met den purperen spotmantel, met doornen gekroond, verworpen door zijn eigen volk. Zijn eenige misdaad is de liefde van zijn goddelijk Hart, want Hij wil uit liefde sterven om ons het leven te geven. Overweeg, mijne ziel, met welke gevoelens Jezus dit vonnis ontvangt, hoe gewillig zyn goddelijk Hart zich uitliefde tot ons daaraan onderwerpt. Zeg Hem met
S8amp;------
103
een hart vol oprechte wederliefde:
Dierbare Jezus, ootmoedig werp ik mü voor U neder en smeek U met den grootsten aandrang mijner ziel, wek in mij levendige gevoelens van geloof, hoop en liefde op, een waarachtig berouw over mijn zonden, een vast en werkdadig voornemen van mijn leven te beteren, opdat ik eenmaal een barmhartigen Rechter in U vinden moge.
O Maria, onze Moeder, ons leven, onze zoetheid, onze hoop, bid voor ons, uwe kinderen, bü Jezus, uwen goddelijken Zoon.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. Ontferm u onzer. Heer, ontferm u onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
104
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op Z^jne schouders.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Grü door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Pilatus geeft Jezus aan de soldaten over om gekruisigd te worden. Dezen nemen Hem den scharlaken mantel af, trekken Hem zijn kleederen we der aan en voeren Hem, tegelijk met twee boosdoeners, weg om Hem te kruisigen. Een groote menigte volks en eenige weenende vrouwen volgen Hem. Beschouw uwen Jezus, mijn ziel, zie met welk een teederheid Hu het kruis omhelst, met welk een zachtmoedigheid Hij den moedwil dei-woeste bende verdraagt. Zelf torst Jezus zün kruis, op zijn schouders rust zijne heerschappy.
Beladen met zyn kruis, roept Hü
lOn
ons toe: Indien iemand myn leerling wil zvjn, hij verloochene zich zeiven, neme zyn kruis dagelijks op zich en volge mij na.
Lijdende Jezus, ik neem my vast voor voortaan mijn kruis zoo niet met liefde dan toch met christelijk geduld en met standvastigheid te dragen. Ik kan dit niet uit my zeiven. Schenk mij dus Uwe alvermogende genade.
Heilige Maria, Moeder van smarten, leer ons den kruisweg des levens met geduld bewandelen naar het voorbeeld van uwen goddelyken Zoon.
Onze Vader, — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader. Ontferm u onzer, Heer, ontferm u onzer. God, wees ons, zondaars, genadig.
106
DERDE STATIE.
Jezus valt voor de eerste maal onder het kru's
Wij aanbidden U, Christus,en loven U.
Omdat Gü door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Aanschouw, mijne ziel, hoeuwly-dende Verlosser neerzijgt onder den loodzwaren last van het kruis. En echter zwijgt Hij, en echter verdraagt zijn heilig Hart alles uit liefde tot u. Het groote gewicht van de zonden der menschheid deed Hem bezwyken, die hemel en aarde draagt door het woord zijner kracht. Hij wordt zwak om ons te versterken. De lichamelijke krachten begeven Hem, maar de liefde niet. Hy wil nog meer voor ons lijden. Onze kwalen heeft Hij in waarheid op zich genomen en al onze smarten gedragen.
lm- --——-—----m
107
Werp u met tranen van berouw voor Jezus neder en zeg Hem:
Allergoedertierenste Jezus, ons heil, ons leven, onze verryzenis. Wtj bidden U, verlaat ons niet in onze benauwdheden en kruisen, verlaat ons niet in den strijd van dit aardsche leven. Maar om den doodsangst van U w allerheiligst Hart en om de smarten Uwer onbevlekte Moeder, kom Uwe dienaren te hulp, die Gtf door Uw kostbaar Bloed verlost hebt.
O Maria, Maagd en Moeder, versterk ons door uw krachtige voorspraak.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zü den Vader.
Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig
108
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet Z^jne heilige Hoeder.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Gebukt onder het kruis, met bloed en wonden overdekt, ontmoet Jezus Ztjn geliefde Moeder. Welk een droevig weerzien! Wie kan de folteringen beschrijven, waarmede het lijden van Jezus' Hart by deze ontmoeting verzwaard werd en welk een zwaard van wee er ging door de ziel van Maria. Zij ziet Jezus lijden voor de zonden van Zijn volk. Groot als de zee is hare droefheid. Door éénen slag verloor zij haren Bruidegom, haren Vader en haren Zoon. Geen smart is grooter dan de hare, want geen kind was er ooit dierbaarder en geen liefde was er ooit vuriger. O flart van mijn Jezus,
-------—----m
109
! welk medelijden hadt Gij met Uwe bedrukte Moeder. O ziel, zie hier twee harten, uit liefde tot u vol droefheid en lijden, maar volkomen aan Gods wil onderworpen. Ach, ween bü dit zielroerend schouwspel en bid tot de bedroefde Moeder en den lijdenden Zoon op deze wijze;
Liefderijke Moeder, heb medelijden met ons, arme zondaars, en bid voor ons bij uwen goddelijken Zoon, Gü, wier smart om zijn Ujden onuitspre-keiyk was, bid voor ons, dat wij de zonde, vooral de doodzonde, verafschuwen en vluchten. O heilige Moeder Gods, o zoete en teedere Maagd, druk de wonden van uwen Jezus diep in ons hart.
Onze Vader. — quot;Wees gegroet. — Glorie zü den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
el* cIq
-------
no
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis dragen.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Hoe meer onze goddeiyke Zaligmaker op Zijn lijdensweg voortgaat, hoe meer Zy'n krachten uitgeput worden. Hu sleept Zyn kruis achter Zich meer dan dat Hy het draagt. Uit vrees, niet uit medelyden, denken de Joden er aan om Hem te helpen, zy willen niet van hetafgry'selijke schouwspel beroofd worden hun slachtoffer aan het schandhout des kruises te zien sterven. Daarom dwingen zy eenen voorbijganger Simon van Cyrene, die van het veld huiswaarts keert, het kruis achter Jezus te dragen. Door een wonder had Jezus zich I zeiven kunnen helpen, maar Hy' heeft
k i m*------
:M------»■
I
111
het niet gewild. Hij leert ons, dat wü het kruis met Hem moeten dragen, dan zullen wij ook met Hem verheerlijkt worden.
O wonderbare lijdzaamheid en goedheid van mijn Verlosser, o goedheid zonder maat! Gij klaagt, Gij jammert niet. quot;Wij smeeken U vol vertrouwen, help ons, dat wij met U het kruis des lijdens iederen dag van ons leven geduldig en offervaardig dragen en ons zeiven aan uwen wil onderwerpen mogen. Wij bekennen het, onze wil is goed, maar ons vleesch is zwak. O Jezus, versterk onze zwakheid door de kracht uwer genade.
O Maria, bedrukte Moeder, bid voor ons.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zü den Vader,
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
.É
-----—-----—™
-----mi
112
ZESDE STATIE.
Veronica droogt Jezus' aanschijn met een zweetdoek af.
W;j aanbiddanU, Christus, en loven ü.
Omdat Gü door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Veronica aanschouwt den lijdenden Zaligmaker. Hy, de man van smarten, had noch gedaante, noch schoonheid, Hij was een worm en geen mensch, de smaad der menschen en de verachting des volks, een rnelaat-sche, door God geslagen en vernederd, om onze ongerechtigheden gewond, om onze misdaden verbrijzeld. Zü dringt door de menigte en biedt Hem medelijdehd een doek aan, opdat Hij daarmede Zijn aangezicht zoude afdroogen. En Christus om haar liefdedaad te loonen liet het afbeeldsel van Zijn gelaat in dien doek achter.
O Jezus, dierbare Meester, ik zie
ÏSêri-----*--
113
ü hier met stof en bloedig zweet overdekt, ik zie U hier vernederd, maar Gij zijt toch onze God en Heer, de schoonste der menschenkinderen, de welbeminde Zoon van Uwenhemel-schen Vader, in wien Hij zijn welbehagen heeft. O Jezus, druk de gedachtenis van Uw lyden diep in ons hart, laat dat lyden ons altyd levendig voor den geest staan. Dan zal met de hulp uwer genade de overweging van Uwe smarten ons aansporen om Uwe geboden te onderhouden, onze driften te overwinnen en de zonde te haten.
Allerzuiverste Maagd en Moeder Gods Maria, ontsteek ons hart in liefde tot uwen goddelyken Zoon.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie ztf den Vader. Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
i
114
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt ten tweeden male onder het kruis.
Wij aanbidden U? Christus, en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Terwijl Jezus Christus langzaam en met moeite voortgaat, bezwijkt Hü ten tweeden male onder het kruis. Door de folteringen van den voor-gaanden nacht, door de bloedige gee-j seling en doornenkroning is Hij uit-{ geput. Maar de soldaten hebben geen medelijden met Hem; met stokslagen drijven zü Hem voort. O gy allen, die langs den weg voorbijgaat aanschouwt en ziet, of er een smart en vernedering is gelijk aan de Z^jne. Om Jezus in zijn vernedering te troosten, willen wy ons roemen in zijn i kruis, waarin ons heil. ons leven en
115
onze verrijzenis ie, waardoor wy verlost en gered zijn, waardoor de wereld voor ons gekruisigd is en wij voor de wereld gekruisigd zijn.
O goddelijke Heiland, die hier in het stof ter aarde ligt, vol vertrouwen komen wij tot U, met een oprecht en vast geloof en in den eenvoud des harten. Het is ons oprecht leed, dat wij U door onze zonden, die de oorzaak van Uw lijden waren, hebben beleedigd. Wij bekennen onze schuld. Zie vol barmhartigheid op ons neder. Gij hebt niet geaarzeld U zeiven aan boosdoeners over te leveren en den kruisdood te ondergaan. Verleen ons, o Heer, wat U welgevallig is voortaan vurig te verlangen, met voorzichtigheid te onderzoeken, in waarheid te erkennen en volkomen te volbrengen totlof en glorie van Uwen Naam.
Neem ons onder uwe moederlijke bescherming, allerheiligste Maagd Maria, en draag onze kinderlijke ge-
m----^
fejp
116
beden aan Jezus, uwen Zoon, op.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader. Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
Grod, wees ons, zondaars, genadig.
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de weenende vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, enloven ü. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Eenige rechtzinnige vrouwen uit Jeruzalem volgden Jezus op ztfn droe-vigen kruisweg. Zij zagen zijn pynen, ztjn uitputting, zijn smaadheden, zijn troosteloosheid. Tot tranen van medelijden geroerd, begonnen zy zonder
vrees voor menschelijk opzicht luide -------
117
te klagen en te jammeren. Jezus keert zich tot haar, vergeet Zijn eigen smarten en zegt: Dochters van Jeruzalem, wil niet weenen over mtj, maar weent over u en uwe kinderen. Want indien men met het groene hout zoo handelt, wat zal er dan met het dorre geschieden? Als wilde Hij zeggen : Weent over uw zonden, waarom ik lijd en die de strenge rechtvaardigheid van God afroepen.
Ontferm U over ons, o lijdend Hart van onzen Jezus, volgens de grootheid Uwer barmhartigheid. Voor u hebben wij gezondigd en het kwaad bedreven. Maar schep in ons een zuiver hart en vernieuw in ons den rechten geest. Uit de diepte onzer ellende roepen wij tot U, Heer, verhoor ons gebed en versmaad het offer niet van een rouwmoedig en vermorzeld hart. Vol vertrouwen, vol kinderlijke liefde, snellen wij tot u, o Koningin der martelaren, wij wijden
*
118
ons aan u toe, zegen ons en bid voor ons allen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer. God, wees ons, zondaars, genadig.
NEGENDE STATIE.
Jezus valt ten derden male onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door üw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Nog is de Calvarieberg niet beklommen. Jezus valt tenderden male op dan grond neder. Hij kon den last onzer ondankbaarheden niet langer torsen. Als het lam, dat ter slacht bank wordt weggevoerd, opent Hy zijnen mond niet om aan zijn beulen
119
T
hun schandelijk gedrag te verwijten. Als het Lam Gods, dat wegneemt de de zonden der wereld, geeft Hy zich aan hun wreede willekeur over. En waarom dit alles ? Hü heeft ons bemind en zich zeiven voor ons overgeleverd. Zijn liefde was groot genoeg om voor ieder onzer duizendmaal meer te lyden. Zeg dan, mijn ziel, met geheel uw hart tot uwen Jezus: Bü' de smarten, die Gü leedt, o mijn Jezus, op Uwen lijdensweg, bidden wij U, vervul ons met oprechte en standvastige gevoelens van berouw en dankbaarheid. Van berouw, over de zonden van ons vorig leven ; van dankbaarheid voor Uwe ontelbare genaden en weldaden, opdat wy voortaan daaraan getrouw beantwoorden, Uwe geboden onderhouden en de plichten van onzen staat met een zuivere meening volbrengen. Dit kunnen wij niet zonder Uwen bijstand. Help ons door Uwe genade.
«W -------KS
120
Onder uwe bescherming nemen wij onzen toevlucht, o allerheiligste Moeder Gods Maria, versmaad de gebeden uwer kinderen niet.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
TIENDE STATIE.
Jezus wordt ontkleed ea met gal gelaafd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus heeft de kruin van Golgotha bereikt. Het gewichtigste uur der wereld is aangebroken. De Verlosser der wereld gaat zich zeiven slachtofferen.
Eer de kruisiging begon, bood men
—---^
T
121
Jezus eenen drank aan, die uit wyn en mirrhe bestond. Jezus proefde er van, maar wilde niet drinken, omdat Hij den kruisdood met volle bewustzijn wilde ondergaan. De kleederen hadden zich in zijn wonden vastgehecht, maar de soldaten trokken ze Hem meedoogenloos van het lichaam. De voorspelling van den profeet Tsaïas was vervuld: Zij hebben mij gal tot spijs gegeven en my in mijnen dorst met azijn gelaafd.
Beminnelijke Verlosser, by U is barmhartigheid en overgroote ontferming. Leen dan uw oor naar de stem van ons smeeken. wü immers vertrouwen op Uw woord en hopen op Uwe erbarming. Toon ons, o Jezus, Uwe barmhartigheid en schenk ons een levendig geloof, een sterke hoop en eene krachtdadige liefde.
Heilige Moeder Gods, Koningin der martelaren, druk de wondén van uwen Jezus diep in ons gemoed en
pTï)
I^_ .
122
leer ons in zijnen dienst volharden.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zü den Vader. Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
.
-
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Verplaatsen wij ons in den geest quot; op den berg van Calvarië. Jezus wordt met handen en voeten aan het kruis genageld. Toen werd de profetie bewaarheid : Met de boosdoeners is Hy gerekend geworden. Zy hebben mijne handen en myne voeten doorboord; zij hebben al mijn beenderen geteld;
k . ,i
---»€amp;
123
zü beschouwen en bezien mij. Terwijl Hy eenzaam en verlaten aan het kruis hangt, verlaten door de menschen, verlaten door God, spreekt Hy de zeven kruiswoorden uit, die Hij de wereld achterlaat als een gedachtenis aan haar stervenden Verlosser. De vyanden des Heeren verlustigen zich er in hun slachtoffer te beschimpen en te bespotten. Dikke duisternis daalt over de aarde neder. Jozus lijdt een ondragelijken dorst. Mijn God, mijn God, roept Hij uit, waarom hebt Gij my verlaten?
O Heer Jezus Christus, Zoon van den levenden God, die volgens den wil van Uwen Vader onder medewerking van den H. Geest door Uwen dood de wereld verlost hebt, zuiver ons van alle zonden en bevryd ons van alle rampen; verleen ons, dat wij steeds Uwe geboden volbrengen en nimmer van U gescheiden worden.
O heilige Moeder Gods, allerzuiver-
124
ste Maagd, verlaat ons niet, maar sta ons bij in alle noodwendigheden.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zü den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U, Omdat gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus Christus is gehoorzaam geworden, gehoorzaam tot aan den dood des kruises. Een bangen doodstryd van drie uren moet hij aan dat kruis doorworstelen. Niet de banden, niet de nagelen houden Hem aan het
kruis terug, maar alleen zijn overgroo-te liefde voor ons. En zijn pijnen zyn niet groot genoeg om ons die liefde volkomen te openbaren. Eindelyk heeft Hij den kelk des Itjdens tot den laat-sten druppel geledigd. Naast zijn kruis staat zyn diepbedroefde Moeder Maria en zijn beminde leerling Johannes. Het is volbracht, volbracht het offer van aanbidding, van dankzegging, van voldoening, van verzoening, van smeeking, volbracht het geheim van rechtvaardigheid en liefde. God was in Christus en had de wereld met zich verzoend. Vader, in uwe handen beveel ik mijnen geest. TerwylHydeze woorden uitsprak, boog Jezus zijn hoofd neder en stierf.
O Jezus, mijn gekruiste Meester, aan het kruis werd Uw Hart met een wreede lans doorstoken. Zie, wij vluchten in die geopende zijdewonde en wij smeeken U bij al Uw lijden en kostbaar Bloed, voor ons vergoten,
126
bevrijd ons van de pijnen der hel en voer ons eenmaal tot de glorie der zalige verrijzenis.
Gedenk, o Moeder van smarten, dat wij uw kinderen zijn, voor wie gij uw Zoon hebt opgeofferd.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
Glorie zij den Vader. God, wees ons, zondaars, genadig.
DERTIENDE STATIE.
Jozus wordt van het kruis genomen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat G« door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
De dood van Jezus Christus ging
m--—---—
127
van verschrikkeiyke wonderen vergezeld. De aarde beefde en schudde, de steenrotsen spleten vaneen, het voorhangsel des tempels scheurde en vele lichamen der ontslapen heiligen verrezen. Deze wonderteekenenmaakten een diepen indruk op allen, die op Golgotha aanwezig waren. Een der Eomeinsche soldaten stak zijn lans dwars door het lichaam des Zaligmakers; er vloeide bloed en water uit de breede wonde. Het lichaam van Jezus werd door Joseph van Arimathea, een Joodsch raadsheer, uitstekend door stand en deugd, en door Nicodemus, den leerling van Jezus, met eerbied van het kruis genomen. Wij kunnen ons levendig voorstellen, hoe het hoofd van Jezus in den schoot van Maria rustte, hoe zijn heilig lichaam op den grond werd neergelegd.
Wees gegroet, o gezegende wonde der zyde van myn Verlosser. Wees
5«^-------------------Hilt;amp;
m----
• • « d
128
gegroet, gü, bron van liefde, gü, schatkamer van genade, gij, toevluchtsoord onzer zielen. O lijdende Zaligmaker, verberg ons in Uw heilige wonden, ontsteek in ons het vuur Uwer liefde, die zich door offers en daden toont. Laat de gelukzalige Maagd Maria, Uwe Moeder, nu en in het uur van onzen dood onze voor-sprekeres zyn bij Uwe goddelijke barmhartigheid, zij, wier heilige ziel in het uur van Uw lijden het zwaard van droefheid doorboorde.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
129
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in een nieuw graf neergelegd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Z\jn graf zal heerlijk zijn, had de profeet Isaïas voorspeld. Hij was bij den rijke in zynendood. Joseph van Arimathea en Nicodemus hadden gemeenschappelijk voor alles gezorgd, wat voor de begrafenis noodig was. Het lichaam des Heeren werd met een groote hoeveelheid kostbare specerijen in wit lijnwaad gewikkeld en het hoofd van Jezus met een afzonderlijken zweetdoek omhuld. Nu droeg men het lichaam naar het graf, hetwelk zich in den hof onmiddellijk naast den berg van Calvarië bevond en aan Joseph van Arimathea toebehoorde. Maria, de Moeder des Heeren, de H. Johannes, de vrome vrou-
m*----^
130
wen uit Galilea volgden. De opening van het graf werd met eenen steen gesloten. De ziel van Jezus was in het voorgeborchte der hel afgedaald om alle Oudvaders te vertroosten.
O allerzoetste Maagd Maria, wij bidden u vol kinderlijk vertrouwen bij de overgroote droefheid, die uw hart doorboorde, toen gij het doode lichaam van uw gezegenden Zoon hebt omhelsd, verwerf ons de genade, dat wij door het lijden van dezen tijd de glorie der eeuwige heerlijkheid verdienen mogen. Amen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
SLUITGEBED.
Hartelijk dank, beminnelijke Jezus, voor de kostbare genade, mij geschonken, om U op Uwen droevigen Kruisweg te vergezellen en U we smarten te overwegen.
Hartelijk dank met al de lofzangen en dankzeggingen van alle Engelen en Heiligen des hemels, inzonderheid van Uwe dierbare Moeder Maria. Ik offer U mijn hart op en neem mij vast voor voortaan niet meer te zondigen, Uwe geboden en de plichten van mynen staat getrouw en met een zuivere meening te volbrengen. Schenk mij daartoe Uwe krachtige genade, uw licht om uwen heiligen wil te kennen, uwe kracht om hem te vervullen.
Geef. dat ik mij zeiven dagelijks verloochene, mijn kruis geduldig dra-ge, mijne driften overwinne, de christelijke deugden beoefene en eenmaal het rijk des hemels verwerve.
■lt; —gt;1
--——.—
cn
132
Dit smeek ik U om de liefde van Uw teederminnend Hart.
O allerheiligste Moeder G-ods, Martelares van liefde en smart, het is nog nooit gehoord, dat iemand verstoeten werd, die tot u zijnen toevlucht nam. O Maria, Moeder der genade. Moeder der barmhartigheid. Moeder der schoone liefde en der heilige hoop, wu, uwe kinderen, wijden ons aan u toe en stellen ons onder uwe moederlijke bescherming. Verdedig ons, troost ons en voer ons eenmaal naar het rijk van eeuwigen vrede en eindeloos geluk.
O Heiligen Gods, staat ons by en bidt voor ons nu en in het uur van onzen dood. Amen.
Zes maal het Onze Vader, het Wees gegroet, het Glorie zy den Vader.
TWEEDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Voer een intentie naar ieders verkiezing.
O God, ik aanbid uwe liefde, wijl Gy uwen eenigen Zoon voor de zaligheid der menschen niet gespaard, maar in den^dood hebt overgeleverd. Ik dank u duizendmaal voor die onbegrypelyke barmhartigheid. Met kinderlyke dankbaarheid en wederliefde kom ik hier om uwen Zoon, onzen Heer Jezus Christus, op zijn heiligen en bloedigen Kruisweg te vergezellen. Ik offer u deze oefening op in vereeniging met de verdiensten van Jezus Christus, van de allerheiligste Maagd Maria en van alle Heiligen, en met die gevoelens, welke Gü van my vraagt. Mijn zonden zijn my oprecht leed uit den grond van myn hart. Schenk my, o God, uwe heilige genade en maak my en de
— ———i
M
184
zielen des vagevuurs aan de overryke vruchten van deze oefening deelachtig. Heilige Maria, H. Joseph. H. Engelbewaarder en alle Heiligen, bidt voor mij. Amen.
eïs
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld-
i
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. OmdatG-ij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Pilatus is van Jezus onschuld overtuigd, maar hij vreest aan de Joden te mishagen. Daarom laat hij Jezus i uit menscheiyk opzicht aan zijn bloed- | dorstige vijanden over en veroordeelt Hem tot den schandelijken kruis- | dood.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
136
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op z^ne schouders.
Wü' aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt
Jezus brandde van verlangen om aan het kruis voor ons te sterven. Hij omhelst dat kruis met vurigheid en legt het op zijne doorwonde schouders. Dien zoeten last torsend, gaat Hij naar den berg Calvarië.
Onze Vader. — Wees gegroet' — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
----
6Y9
137
DERDE STATIE.
Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat G-ü door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Met moeite gaat Jezus voort, omringd door zyne vyanden. Hij draagt altyd zijn doornenkroon, is als verscheurd en verbrijzeld door de slagen, is gekromd onder het lijden. Hij bezwijkt onder den last des krui-ses, dien Hy torst.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm ü onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
L
138
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zijne bedroefde Hoeder.
Wü aanbidden U,Christus, en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Welk een smart voor Jezus zijn teerbeminde Moeder op zijn kruisweg te ontmoeten. Welk een droefheid voor Maria, toen zy haar godde-lijken Zoon, haar kind, zag lijden. Doch Jezus en Maria onderwerpen zich aan den wil van den hemel-schen Vader.
Onze Vader. - Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm TJ onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
139
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis
dragen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
De krachten van Jezus beantwoorden niet aan den last en de uitputting, die hem neerdrukken. Simon van Cyrene, een landman, wordt | gedwongen het kruis met Jezus te i dragen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
140
ZESDE STATIE.
Veronika droogt het aanschijn van Jezus met eenen doek af.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gy door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Bewonderen wij den moed en de liefde van deze vrouw. Haar ziel is met droefheid vervuld, als zij het gelaat van Jezus met stof en bloed bedekt ziet. zy droogt het aanschijn van Jezus met een doek af. Jezus laat in dien doek de trekken van zijn heilig gelaat achter.
Onze Vader, — Wees gegroet, — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
141
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt de tweede maal onder het kruis.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gü door Uw heiüg kruis de wereld verlost hebt.
Beschouwt onzen lijdenden Zaligmaker. Hij zoekt, wie Hem zal troosten en Hy vindt niemand, wie met Hem zal lijden. Allen verguizen en versmaden Hem. Hü draagt al onze j zonden, krankheden en smarten en bezwijkt voor de tweede maal onder dien last.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
142
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de weenende vrouwen.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Deze raedelüdende vrouwen jammerden en schreiden over den deer-niswaardigen toestand van onzen goddelijken Verlosser. Jezus zegt tot haar: Weent niet over mij, maar weent over u en over uwe kinderen. Weent niet over mijn lijden, maar weent over de zonden der menschen, die de oorzaak daarvan zijn.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
f
143
NEGENDE STATIE.
Jezus valt de derde maal onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus troont in het ongenaakbaar
; licht der Godheid. Hij draagt alles door het woord zijner kracht, en hier ligt Hij machteloos als een worm ter aarde. Hij wordt geslagen en gehoond als het uitvaagsel der menschen.
Onze Vader. — Wees gegroet, — Glorie zy den Vader.
Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
m*—.....-.........- -
ep
144
TIENDE STATIE.
Jezus wordt ontkleed en met gal gelaafd-
Wij aanbidden U, Christus, en loven U,
Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Al de wonden van Jezus worden weder opengescheurd en zyn Bloed stroomt weder ter aarde, nu de on-menschelijke beulen Hem de kleedederen van het lichaam rukken. Maalais een lam, ter slachtbank gevoerd, doet Hy zijn mond niet open. Hjj wil den aangeboden drank niet drinken, maar met volle bewustzyn zyn lijden ondergaan.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
145
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wij aanbidden U, Christus; en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Zie onzen goddelyken Verlosser op-het kruishout uitgestrekt. De ruwe soldaten drijven de zware nagelen door zijn handen en zyn voeten. Jezus offert zich zeiven op, omdat Hy het zelf wil. Met Hem worden twee boosdoeners gekruisigd.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Drie volle uren hangt Jezusin smart en verlatenheid aan het kruis. Zoo j heeft God de wereld bemind, dat Hij ; zijnen eenigen Zoon niet gespaard heeft. Middelaar tusschen hemel en aarde, sterft Jezus voor de zaligheid van alle menschen en geeft als de goede Herder zijn leven voor zijne j schapen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
147
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis afgenomen.
Wy aanbidden ü, Christus, en loven U.
Omdat Gij door Uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Twee ryke en deugdzame mannen, Joseph van Arimathea en Nicodemus, nemen het lichaam van Jezus van het kruis. Zij zalven het en wikkelen het met kostbare specerijen in een linnen doek. Maria ontving het lichaam van haren goddelyken Zoon in haren schoot en besproeide het met hare tranen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
T
148
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in een nieuw graf gelegd.
Wy aanbidden U.Christus, en loven U.
Omdat gü door üw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Joseph van Arimathea bezat een nieuw graf in zijn hof nabij den Cal variëberg. Daarin werd het lichaam van Jezus met groeten eerbied neer- S gelegd. De opening sloot men met eenen steen en verzegelde haar. De voorspelling, dat 'sHeeren graf heerlijk zoude z^n, was vervuld.
Onze Vader. — Wees gagroet, — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
-m
149
SLUITGEBED.
Wy zeggen U hartelijk dank, dierbare Jezus, voor alle genaden, die Gij ons gedurende deze oefening van den Kruisweg hebt geschonken. Wü vragen u ootmoedig vergeving voor alle zonden, waaraan wy ons schuldig gemaakt hebben. Moge deze heilige oefening strekken tot uwe eer en glorie, tot zaligheid onzer ziel, tot bekeering der zondaren, tot volharding der rechtvaardigen, tot lafenis der geloovige zielen in het vagevuur. Schenk hun, o Heer, de aflaten, die wij door den H Kruisweg verdiend hebben.
O Maria, Moeder van smarten, wij wijden ons roet kinderlijke liefde aan u toe. Toon, dat gij onze moeder zijt; bewaar ons in het leven en in den dood. Amen.
Zes maalOnze Vader, Wees gegroet, Glorie zij den Vader.
.i.
»!«—
DERDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Ter ecre Yau liet godddgk Ikrt \ uii Jezus.
Voorher eidingsgebed.
Aanbiddelijk Hart van Jezus, zie ons hier vol ootmoed en geloof voor U neergeknield. Vertrouwende op uwe grenzenlooze barmhartigheid, komen wij tot U in de eenvoudigheid onzes harten, met een oprechte meening, met vertrouwen en eerbied. Wij komen om de smarten en vernederingen te overwegen, die uw liefderijk Hart bij uw lijden en kruisdood verduurd heeft.
Wij offeren U deze oefening van dsn H. Kruisweg op om uwe goddelijke Majesteiten onze afhankelijkheid openlijk te belijden, om U te danken voor al uw ontelbare weldaden,
----mÉ
151
die Gij ons naar ziel en lichaam bewezen hebt, om voor al onze zonden rouwmoedig vergiffenis te vragen, om U voor onze tijdelijke straffen, die wy nog uitboeten moeten, voldoening te schenken, om den .tykdom uwer hemelsche genade over ons af te smeeken.
Bijzonder dragen wij U deze godvruchtige oefening op tot aanbidding en verheerlijking van uw goddelijk Hart en tot een eereboete voor al de beleedigingon, waardoor dit liefderijk Hart onteerd wordt.
Wy vereenigen ons met de lofzangen, de dankbaarheid, de liefde, de verdiensten en de vurige gebeden van de allerheiligste Maagd en Moeder Gods Maria en van alle Heiligen. Wij vereenigen ons met de allervolmaak-ste gevoelens van uw goddelijk Hart, welke dat Hart bij uw menschwor-ding, in uw leven, lijden en sterven bezielden.
èfe ete
——--=-----
gt;?«
162
Schenk ons, o aanbiddelijk Hart van Jezus, dat wü met uwe deugden versierd en van uwe gevoelens doordrongen worden, opdat wij aan het voorbeeld uwer heiligheid gelijkvormig en aan uwe verlossing deelachtig mogen zijn.
O Jezus, wij gelooven in U, wij vertrouwen op U, wü beminnen U uit geheel ons hart, het is ons oprecht leed, dat wij U zoo dikwijls door onze zonden beleedigd hebben.
Ih
■*1
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Uit menschelijk opzicht en eigenbelang laat Pilatus onzen goddelijken Verlosser aan de Joden, diens bloeddorstige vijanden, over en veroordeelt Hem tot den schandelijken kruisdood. Overweegt, met welk een zachtmoedigheid en onderwerping Jezus dat onrechtvaardige vonnis aanneemt om ons van den eeuwigen dood te verlossen.
Aanbiddelijk Hart van Jezus, wij danken U voor deze overgroote liefde. Bewaar ons voor den eeuwigen dood, dien wij voor onze zonden verdiend
m-----m.
154
I hebben, opdat wij het eeuwig leven bezitten.
Onze Vader. — Wees gegroet. -Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het
uwe
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op z^jne schouders-
Wij aanbidden ü, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus brandde van verlangen om aan het kruis voor ons te sterven. Hij omhelst dat kruis met vurigheid en legt het op Zijne doorwonde schouders. Zijn kruis torsende, gaat Hij naar den berg van Calvarië.
Schenk ons, o minnelijk Hart van
155
Jezus, de genade, dat wij ons zeiven verloochenen, ons kruis dagelijks opnemen en U navolgen mogen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
DERDE STATIE
Jezus valt de eerste maal onder het kruis.
Wü aanbidden U, Christus, en lo ven TJ. Omdat Gij door uw neilig kruis de wereld verlost hebt.
Door zijn vyanden bespot, door een menigte volks omringd, gaat Jezus met moeite op den kruisweg voort. In waarheid draagt hij al onze kwalen en torst Hij al onze smarten. Hy is gekromd onder het lyden. Geheel
156
uitgeput, bezwijkt Hij onder den last des kruises.
Onze zonden, lijdent Hart van Jezus, zijn de oorzaak van uwen val. Wü zijn arm en zwak; help ons, dat wij onze zonden met een oprecht berouw beweenen en voortaan niet meer bedrijven.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
VIEKDE STATIE.
Jezus ontmoet Zijne bedroefde Hoeder.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweegt, welk een onbeschrijfelijke smart het Hart van Jezus ge-
157
voelde, toen Hij hier zijn diepbedroefde Moeder ontmoette. Welk een zwaard van wee en lijden ging er door het Hart van Maria. Zij zag haren zoeten, zeergeliefden Zoon voor de zonden van Zün volk lijden en ter dood geleid worden. Doch Jezus en Maria onderwerpen zich aan den wil van den hemelschen Vader.
Leer ons, o liefderijk Hart van Jezus, om het grievend wee, dat Gij 1 bü de ontmoeting van uwe heilige | Moeder geleden hebt, altijd en overal Gods H. wil te aanbidden en te volbrengen. H. Maria, Moeder van smarte, bid voor ons.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
158
VIJFDE STATIE.
Simon van Gyrene helpt Jezus het kruis dragen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heiligl kruis de wereld verlost hebt.
De krachten van Jezus beantwoorden niet aan den loodzwaren last en de doodelyke uitputting, die hem neerdrukken. Zijn vijanden willen niet van het treurige schouwspel beroofd worden Hem aan het kruis te zien sterven. Daarom dwingen zy Simon van Cyrene, eenen landman, het kruis met Jezus te dragen.
Heilig Hart van Jezus, hoe groot is uwe verlatenheid. Er is niemand, die U troost. Zullen wy U alleen den weg der verachting laten bewan delen? Neen, goede Meester, wij zijn
T
159
bereid U te volgen. Help ons door uwe vermogende genade.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelyk aan het uwe.
ZESDE STATIE.
Veronica droogt het aanschijn van Jezus met eenec doek af.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gü door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Bewonderen wij de liefde en den moed van Veronica. Zij is bedroefd, als zy het gelaat van Jezus met stof en bloed bedekt ziet. Zij droogt het vol medelijden met eenen zweetdoek af. En Jezus drukt in dien doek de
160
trekken van zijn heilig aanschijn.
O Hart van Jezus, verleen ons de genade, dat wij ons van alle vlekken der zonde zuiveren, en druk de gedachtenis aan uw smartelijk lijden diep in onze ziel.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt ten tweede male onder het kruis.
W« aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus draagt hemel en aarde door het woord Zyner kracht. Htf is de
161
onsterfelijke koning der eeuwen en de sterke God. Hier ligt Hij voor de tweede maal in het stof der aarde. God heeft op Hem de zonden van alle menschen gelegd.
Gij alleen, o nederig en geduldig Hart van Jezus, kunt onze zwakheid ondersteunen. Gü zijt onze toevlucht en onze kracht. Stort den overvloed uwer hemelsche genade over ons uit, opdat wij U voortaan standvastig met gedachten, woorden en werken beminnen en niet in onze vroegere zonden hervallen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
I
Iv'-----nÉ
162
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de weenenóle vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Eenige medelijdende vrouwen uit Jeruzalem schreiden en jammerden over den deerniswaardigen toestand van onzen goddelijken Verlosser. Jezus leert haar, dat zy meer over hun eigen zonden dan over zijn lijden moesten weenen. Immers, die zonden waren de oorzaak van z^jn smarten.
Schep in ons, o lijdend Hart van onzen Zaligmaker, een nieuw hart | en vernieuw in ons binnenste den j rechten geest. Ontferm U over ons volgens uwe groote barmhartigheid en zuiver ons van onze zonden. Een !
163
ootmoedig en vermorzeld hart zult Gy niet versmaden.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
NEGENDE STATIE.
Jezus valt ten derden male onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig' kruis de wereld verlost hebt.
Gij valt, o Jezus, voor de derde maal onder uw kruis, gij bezwijkt van vermoeienis en uitputting. Uwe ziel is bedroefd tot den dood. Gy wordt gewond om onze boosheden, gij wordt verbrijzeld om onze mis-
daden. Gy hebt Uzelven vernederd en zijt de geringste der menschen geworden.
Wij willen met U weenen, o Jezus, maar wij willen U troosten door ons berouw en onze oprechte dankbaarheid. Zachtzinnig Hart van Jezus, bij U is barmhartigheid en ontferming. Versmaad ons berouw, 'onze goede voornemens niet, maar schenk ons licht en kracht om ze standvastig te volbrengen.
Onze Vader. — Wees gegroet, — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
TIENDE STATIE.
Jezus wordt ontkleed en met gal gelaafd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door uw heilig kruis
de wereld verlost hebt. De onmenscheiyke beulen rukken
165
de kleederen van Jezus'lichaam. Zyn wonden worden opengescheurd en zijn bloed stroomt ter aarde. Men biedt Hem een bedwelmenden drank, wyn met gal gemengd, aan. Maar Jezus wil daarvan niet drinken. Hij wil met volle bewustzijn zyn lijden ondergaan.
Barmhartig Hart van Jezus, vermeerder ons geloof, versterk onze hoop en ontvlam onze liefde, opdat wij eenmaal in uwe hemelsche glorie mogen deelen, nadat wü U hier op aarde in uwe vernederingen gevolgd zyn.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
166
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Ziet onzen goddelijken Verlosser op het kruishout uitgestrekt. De ruwe soldaten drijven de scherpe nagelen door zijn handen en voeten. Jezus offert zich zeiven op, omdat Hij het zelf wil. Met Hem worden twee boosdoeners gekruisigd. Jezus is gehoorzaam geworden tot den dood des kruises.
Liefderijk Hart van Jezus, wij weten het, de wreede nagelen hebben U niet aan het kruishout teruggehouden, maar alleen uwe overgroote liefde. Uwe smarten waren niet groot genoeg om ons de onmetelijkheid dier liefde te vertolken. Heb dank, goede Jezus, duizendmaal dank. Wij
167
willen U wederlielde schenken door uwe geboden te onderhouden.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
i
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Drie uren hangt Jezus, verlaten door God en door de menschen,aan het kruis. Zoo heeft God de wereld bemind, dat Hij Zijnen eenigen Zoon niet gespaard, maar voor ons opgeofferd heeft. Jezus beveelt zijnen
i
168
geest in de handen van zijn hemel-schen Vader, buigt zyn hoofd èn sterft. Zyn Hart wordt met een lans doorstoken; er vloeide bloed en water uit.
Uwe zyde werd met een lans doorboord, o Jezus, opdat wy door die zichtbare wonde uwe onzichtbare liefde zouden begrijpen. O Hart van i Jezus, slachtoffer van liefde en bron 1 van genade, wij vluchten tot U, wij aanbidden U, wij wyden ons aan U toe. Zegen ons en ontsteek uwe liefde in onze harten.
Onze Vader. — quot;Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelyk aan het uwe.
f4-..........- - -——
T
169
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis genomen.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Joseph van ArimatheaenNicodemus, twee rijke en deugdzame leerlingen des Zaligmakers, nemen zijn lichaam met eerbied van het kruis. Zij zalven het en wikkelen het met kostbare speceru'en in lijnwaad. Maria ontvangt het lichaam van haren god-delyken Zoon in haren schoot en besproeit het met hare tranen.
O goedertieren, o medelijdend Hart van Jezus, goede Herder, Gij zyt de toevlucht der zondaars. Tot U roepen wij, tot U smeeken wij in onzen nood. Op U stellen wij ons gansche vertrouwen. Zie, wij hebben gezondigd, wy belijden onze schuld. Mijn Jezus, barmhartigheid. Zoet Hart van
t--------*—----—
170
Jezus, maak, dat wij U meer en meer beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
i
VEERTIENDE STATIE.
Jezus vordt in een nieuw graf gelegd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gü door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Nadat men het lichaam des Verlossers met al de eer, welke men aan aanzienlijke afgestorvenen plaght te bewijzen, behandeld had, droeg men het naar het graf. Dit was een diepe nis, in een steenrots uitgehouwen. Maria, de Moeder van Jezus, de
2
m--—•——-—————
GYa
171
H. Johannes en de vrome vrouwen uit Galilea vormden den treurigen lijkstoet. Men sloot de opening van het graf met eenen steen.
Wij bidden en smeeken U, goddelijk Hart van Jezus, met al de vurigheid onzer ziel, stort levendige gevoelens van geloof, hoop en liefde, een waar leedwezen over onze zonden, een vasten wil om ons leven te beteren in ons hart, terwijl wij uwe heilige wonden beschouwen en vereeren en in den geest overwegen, wat uw beminde leerling, de H. Johannes, zegt: Daar Htj de zijnen, die in de wereld waren, liefhad, zoo heeft Hij hen ten einde toe bemind. (Joh. 13, 1.)
Onze Vader. — quot;Wees gegroet. — Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van harte, maak ons hart gelijk aan het uwe.
----
«sjfö É»W
172
SLUITGrEBED.
Van ganscher harte danken wij U, aanbiddelijk en liefdevol Hart van Jezus, voor alle genaden, die Gij ons gedurende deze oefening van dezen Kruisweg geschonken hebt. Ootmoedig en vertrouwvol vragen wy U nogmaals vergiffenis voor al onze zonden en bieden u de verdiensten van uw lijden en kruisdood aan tot voldoening voor onze misdaden en straffen.
Moge deze heilige oefening strekken tot uwe eer en glorie, tot zaligheid onzer ziel, tot bekeering der zondaren, tot volharding der rechtvaardigen, tot lafenis der geloovige zielen in het vagevuur. Schenk hun, o Jezus, de aflaten, die wij door den H. Kruisweg verdiend hebben.
Geef ons, o goedertieren Jezus, een waakzaam hart, dat door niets van U wordt afgetrokken. Geef ons een
JL i
----
edel hart, dat door geen onwaardige gehechtheid aan het aardsche wordt gekluisterd. Geef ons een rechtzinnig hart, dat zich door geen verkeerde neiging laat medeslepen. Geef ons een sterk hart, dat door geen tegenspoed wordt overwonnen. Geef ons een viij hart, dat U met een werk-dadige liefde bemint.
Jezus, zachtmoedig en ootmoedig van hart, maak ons hart geiyk aan het uwe. Amen.
)
l
1
VIERDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Naar den H. Leonardns a Porta Mauritio,
quot;p 'oorbereiding sgebed.
Met den diepsten eerbied werp ik mij voor U ter aarde, Verlosser van den zondigen mensch! Innig getroffen over het lijden, dat U mijne verlossing gekost heeft, wil ik mij in deze oogenblikken met dit wonder van liefde bezig houden door U in den geest op uwen bloedigen Kruisweg te vergezellen. Maar hoe zal ik dit op eene waardige wijze kunnen verrichten ? Ik, die U zoo dikwerf beleedig-de, uw lijden niet zelden vernieuwde ? Ja, mijn Jezus, ik beken het, ik ben zondaar, een onwaardige ; maar Gij kunt mij rechtvaardig en uwer liefde waardig maken. Ontferm TJ dan over
m---
175
my, verwerp mij niet van uw aanschijn en vergeef den boetvaardigen zondaar, die U als het hoogste goed boven alles bemint en juist daarom berouw heeft over zijne zonden.
Niet meer, myn God, niet meer zal ik zondigen, maar U steeds zoo beminnen, dat ik éénmaal onder diegenen gerangschikt worde, voor wie uw Bloed niet vruchteloos vergoten werd.
Tot voldoening voor mijne misdrijven offer ik U deze oefening op. Stort gedurende dezen bloedigen tocht in mij den goeden geest en geef, dat ik, door uw lijden bewogen, tot uwe navolging aangespoord worde. Maak mij deelgenoot aan de verleende aflaten, opdat zij mij behulpzaam zyn om in dit leven uwe erbarming en hierna uwe heerlijkheid van aanschijn tot aanschijn te genieten. Amen.
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, mijne ziel, met welke gevoelens Jezus dit vonnis ontvangt; zie, hoe gewillig Hij zich aan hetzelve, uit liefde tot U, onderwerpt. Ach, dat gü u toch eens schaamdet, gij, die zoo dikwerf het vonnis des eeuwigen doods verdiendet, gij gewaardigt u nauwelijks eene geringe versterving aan te nemen, tot welke hij, die Gods plaats bekleedt, u soms veroordeelt.
Welaan dan, wend u vol schaamte tot Jezus, uwen Bruidegom, en zeg Hem met een hart vol liefde:
GEBED.
Dierbare Jezus, uwe onschuld en de liefde, waarmede Gij U, zonder
177
eenige tegenspraak, aan hetonrech-vaardigste vonnis onderwerpt, doen mij blozen ; het is my leed, dat ik mij bij het ontvangen van eene geringe beleediging, by het hooren van een smadelyk woord, dikwijls verontwaardigd toonde; ja, dit smart mij. Schenk mij de genade voortaan alle onrecht met geduld te verdragen
Onze Vader. - Wees gegroet, — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm TJ onzer.
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt bet kruis op zyne schouderen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
178
Mijne ziel, beschouw uwen Jezus ! Zie, met welk een teederheid Hij het kruis omhelst; met welk eene kalmte en gelatenheid Hij den moedwil dei-woeste bende verdraagt. Ach, bloos over het ongeduld, waaraan gij u bij het verschijnen van het geringste kruisje van tegenspoed zoo vaardig overgeeft. Kom, vergezel uwen met het kruis beladen Jezus en zeg Hem:
GEBED.
Met reden schaam ik mij, lieve Jezus, wanneer ik U het kruis, het door mijne ondankbaarheid, door mijne zonden vervaardigd kruis, zoo liefderijk zie omhelzen, terwijl ik aarzel die lichte, die aangename kruisjes op te nemen, welke uwe oneindige liefde mjj vormde en door zoo vele genadehulp dragelijk maakte. Vergeef het mij, bid ik U, vermits
i^-
179
ik een vast besluit maak om dezelve voortaan gaarne te omhelzen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm TJ onzer, Heer, ontferm U onzer.
DERDE STATIE.
Jezus valt de eerste maal onder het kruis.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Myne ziel, ziet gij de beleedigingen niet, welke uw gevallen Jezus te verduren heeft? En echter zwijgt Hij, en echter verdraagt Hij alles uit liefde tot 'u. Hoe ongeduldig zyt gij niet, wanneer een lichte ziekte u aantast, wanneer een gering ongeval u treft,
180
hoe bitter beklaagt gij u dan met!
Ach, werp u met tranen van berouw voor Jezus' voeten neder en bid Hem:
GEBED.
Beminnelijke Jezus, met leedwezen werp ik mij voor U ter aarde, omdat ik U zoo dikwerf door mijn ongeduld beleedigde. Ach, schenk mij de genade om te kunnen opstaan, den weg des kruises met liefde en vreugde te vervolgen en allen rampspoed gaarne te verduren.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader; enz. Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.
gt;1«
----—--1—
181
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zijne H. Hoeder.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Ach, welk eene hevige smart doorboorde het Hart van Maria en wie kan de folteringen opnoemen, waarmede Jezus' lijden by deze ontmoeting verzwaard werd?
Ween, mijne ziel, ween bij dit hartverscheurend schouwspel en troost de bedroefde Moeder en den lijdenden Zoon op deze wijze.
GEBED.
Liefderijke Moeder, ik ben het, die uwen geliefden Zoon, uwen Jezus, aan die barbaarsche handen van ruwe krijgsknechten overleverde.
eX9 QM
w----
T—-----
182
Toen ik zondigde, juist toen vormde ik het zwaard van droefheid, dat uw moederhart doorboorde. Ach, ik heb er berouw over en smeek U beiden om erbarming en vergeving. Erbarming, heilige Maria, mijn Jezus, erbarming met een zondaar, die het besluit maakt om niet meer te zondigen en tot dat einde dikwijls te overwegen de smarten van Jezus en Maria.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz. Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
VIJFDE STATIE.
Jezus wordt door Simon van Cyreneinhet kruisdragen geholpen.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Denk eensna, mijneziel, welkebelee-diging de Cyrener Jezus aandeed door
w--^
183
Hem in het kruisdragen zyne hulp te weigeren. Maar beleedigt gti Hem niet meer, als gij het kruis, dat Jezus u overzendt, gedwongen en niet met liefde torst, als gij het nasleept en zelfs durft ontvluchten? Ach, verfoei uwe dwaling en bid uwen liefhebbenden Jezus;
GEBED.
Liefdevolle Jezus, ik belijd het, ik was die Cyrener, ik, die slechts ge dwongen het kruis der wederwaardigheden gedragen en altijd getracht heb hetzelve te ontvluchten. Ach, ik erken mijne misdaad, ik smeek U om vergeving en genade voor de toekomst! Geef mü de genade, dat ik de kruisen, die Gij my overzendt, met geduld dragen moge.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
e I4
«h---—--m
184
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
ZESDE STATIE.
Veronica droogt Jezus' aanschijn met eenen zweetdoek af.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Is het mogelijk, mijne ziel, datgü niet van liefde en teederheid wegsmelt by de overweging van de belooning, welke de goede Jezus aan de vrome Veronica uitreikte voor hare aan Hem betoonde daad van medelijden ? Hij stelde haar in het bezit van zijne, in den zweetdoek ingedrukte, aanbiddelijke gelaatstrekken. Zou Hij niet op dezelfde wtjze ook met u handelen door zijn heilig wezen in
f*~--—-
18B
uw hart te drukken, zoo gü dikwerf uw medelijden jegens Hem opwek-tet? Ach, geef dan van dit gemis aan u zeiven alleen de schuld en zeg Hem:
GEBED.
Gefolterde Godmensch, zoo Gij niet in mjjn hart gedrukt zijt, is de schuld niet aan U, neen, aan mij zeiven, aan mijne ongevoeligheid moet ik het wijten. Immers, gevoel ik wel ooit medelijden jegens U? Overweeg ik wel ooit uwe smarten? Ach, ik verfoei mijne handelwijze en wil voortaan uw bitter lijden dikwijls overwegen, opdat Gy met onuitwisch-bare letteren in mijn hart moogt gegrift blijven.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz. Ontferm U onzer. Heer, ontferm ü onzer.
186
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt ten tweede male onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Ach, mijn ziel, hoe ongevoelig zyt gij! Ziet gij niet, dat het uwe trotsch-held is, die Jezus ook nu op den grond doet nedervallen, daar gij uwen Heiland met voeten treedt om u zeiven te verheffen ? Ach, verfoei toch eens dien hoogmoed en beloof uwen gevallen Vriend beterschap.
GEBED.
Ja, mijn Jezus, ik beween mijne trotschheid, waardoor ik steeds boven anderen den voorrang begeerde, en dewyl ik hierdoor oorzaak van uwen val was, besluit ik altijd met nederigheid en onderwerping te spre-
1*---
4 k
187
ken en allen hoogmoed uit mijn hart te verbannen. Help mij hierin door uwe vermogende genade.
Onze Vader. — quot;Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz. Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
ACHTSTE STATIE.
Jezus troost de weenende vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Zie, müne ziel, hoe de voor Jezus geplengde tranen met de door Hem gegeven vertroostingen gepaard gaan. Nauwelijks weenen Jeruzalem's vrouwen, of Jezus vertroost haar. Overweeg eens, dat, zoo gij tot hiertoe van Hem nog geen troost ontvangen hebt, het een sprekend bewijs
il*s-----------
m*--——
Sn
188
is, dat gij nog geene tranen van medelijden over uw lijdenden Zaligmaker gestort hebt.
GEBED.
Beminnelijke Verlosser, al te wel gevoel ik mijne verplichting om over mijne ondankbaarheid en zondige werken te schreien, maar des te meer beween ik dezelve, omdat zij oorzaak van Uw lijden waren. Zoo dan de tranen der bedroefde vrouwen U welgevallig waren, o, versmaad dan ook de mijne niet, opdat ik zoowel nu als in het uur van mijnen dood door U getroost worde.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
189
NEGENDE STATIE.
Jezus valt taa derden male onder het kruis.
Wy aanbidden U,Obristus, en lovenU.
Omdat Grü door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Beschouw, mijne ziel, beschouw uwen hier ten derden male op den grond gevallen Jezus. Uwe zonden deden Hem bezwijken; Hij kon den last uwer ondankbaarheid niet langer torsen. Maak dan toch eenmaal het besluit om niet meer ondankbaar te zyn en uwen Verlosser op te beuren. Zeg Hem met geheel uw hart:
GEBED.
Goede Jezus, het is maar al te waar, uw herhaald vallen werd door my veroorzaakt, doordien ik aan uwe genade zoo slecht beantwoordde;
--—
190
maar zie, ik heb er berouw over en neem mij voor om in het vervolg geene genade onbeantwoord te laten. Dit echter kan ik niet zonder uwen bijstand. Help mü dan om uit dien afgrond van ondankbaarheid op te staan en nooit meer uit uwe genade te geraken.
Onze Vader. - Wees gegroet. -Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
TIENDE STATIE.
Jezus wordt ontkleed en met gal gelaafd.
Wie aanbiddenü, Christus,enloven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, mijne ziel, hoe Jezus' maagdelijke zedigheid hier belee-
-----—,--:
«9
191
digd, hoe zijn smaak hier verbitterd werd. Ach, uwe onbeschaamdheid, uwe zinnelijke kleeding, uwe ijdel-heid beroofden u van uwe onschuld, rukten Jezus de kleederen van het lijf; uwe onmatigheid verbitterde den smaak van uwen Heer. Welaan dan, spreek Hem rouwmoedig aan, zeggende :
GEBED.
Lydende Jezus, ja, ik beween mijn ijdel pogen om in de wereld eene vertooning te maken; ik verwensch mijne onwaardige begeerten, ik verfoei alle gehechtheid aan de wereld; geef, dat ik mij voortaan nooit meer van het kleed der onschuld beroove, dat ik mü nooit meer aan overdaad plichtig make en door de eenvoudigheid mijner kleeding de zedigheid mijns harten levendig uitdrukke.
192
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gü door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Eindelijk, mijne ziel, eindelijk wordt uw vermoeide, afgematte Jezus aan het vloekhout geklonken. Ween hier by de herinnering, dat uwe zoo gekoesterde hartstochten die scherpe nagelen waren, waarmede zyne handen en voeten doorboord werden; dat uw bedorven wil de hamer was, welks slagen Golgotha weërgalmen deden.
m------
ted «p
193
Ach, smeek Hem hiervoor vergeving door te zeggen :
GEBED.
Mtjn gekruiste Jezus, duld, dat ik vol droefheid en leedwezen mijne zonden en ondankbaarheid in uwe doorboorde handen legge, niet om TJ op nieuw te kruisigen, maar opdat mijne trouwloosheid, met TJ gekruisigd zijnde, van weedom starve om in eene eeuwige trouw te veranderen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
9
194
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis-
Wij aanbidden U, Christus, enlovenU.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Beschouw, mijne ziel, beschouw nogmaals uwen aan het kruis ge-hechten Jezus. Zie, hoe treffend Hü den eeuwigen Vader bidt voor u, die Hem zoo schandelijk hoondet; en gij aarzelt nog vergeving te schenken aan hen, die u soms verongelijkten, die u beleedigden. En echter gü zijt het, die den Zoon van God niet slechts beleedigd, maar zelfs gekruisigd hebt. Welaan, verhef dan vol berouw over zoo vele zonden uwe stem tot Jezus en zeg Hem:
GEBED.
Beminnelijke Zaligmaker, uwe stem, waarmede Gij den Vader voor
iw--
---
195
mij om vergeving badt, roept mij onophoudelijk toe, dat ik niet alleen mijnen naaste alle verongelijking vergeven, maar ook U voor mijne beleedigers om vergeving smeeken moet. Gehoorzaam aan die stem, verfoei ik dan ook mijne tot hiertoe gevolgde hardvochtigheid en maak het voornemen om hun, die mij verongelijking aandoen, weldaden te bewyzen, opdat ik ook eenmaal van U hooren moge: Heden zult gij met mij in het paradijs zijn.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
196
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis genomen.
quot;Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Gij waart het, myne ziel, die den gestorven Jezus in Maria's schoot legdet, zoo dikwerf gij Hem in het H. Sacrament met weinig godsvrucht, mogelijk wel op eene heiligschenden-de wijze in uw hart ontvangen hebt en Hem zoo doende in uw binnenste deed sterven. Ach, vraag Jezus hiervoor vergeving; bid Maria om hare voorspraak.
GEBED.
Ja, mijn God, het is waar, ik was ongevoelig genoeg om zulk een droevig schouwspel daar te stellen, dewijl ik zoo dikwerf uwe heilige Tafel naderde, zoo niet met een bezoedeld
f*----
197
geweten, dan toch met weinig godsvrucht en met een aan het aardsche gehecht hart. Ach, dit berouwt mij en spoort mij tevens aan om voortaan het Brood der Engelen zoodanig te ontvangen, dat het voor mij een onderpand worde der toekomstige heerlijkheid.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in het graf gelegd.
Wij aanbidden U, Christus, en lovenU, Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, myne ziel, hoedanig het graf was, waarin uw ontzielde Ver-
m----h!
198
losser gelegd werd. Het was een nieuw graf en, met kostbaar reukwerk gebalsemd, werd Hij in hetzelve neder-gelegd. Dan, helaas! uw hart is voor uwen Jezus geen nieuw graf meer, daar gij der zonde in hetzelve eerst eene plaats hebt ingeruimd. Welaan, tracht het dan nu ten minste te vernieuwen en bid Hem, dat Hij in u een geheel ander hart scheppe.
GEBED.
Liefde mijner ziel. Ik belijd het, mijn hart was tot hiertoe een door zoo vele zonden en onvolmaaktheden bezoedeld graf; maar vol schaamte en berouw bid ik U, schep in mij een nieuw en zuiver hart en geef, dat ik hetzelve met den balsem van de gedachtenis aan uw lijden zalve en met het reukwerk der deugden verfraaie. Dan zult gij altijd in mijn
m-
gt;1«
199
hart rusten als in een graf, dat heerlijk, U welgevallig is. Amen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
SLÜITGEBED.
Hartelijk dank zü U, o Heer, voor al uwe weldaden, inzonderheid voor die, welke Gy my nu weder bewezen hebt door mij op dezen Kruisweg te ondersteunen. Ik mocht mij dan gedurende dezen tijd eens van het aard-sche losscheuren, mij in de geheimen van uw lijden verdiepen en daaruit heilrijke lessen inzamelen. O, dat deze oefening dan ook werkelijk strekke tot verbetering van mijnen wandel, i tot zaligheid myner ziel. Geef, goede
200
Jezus, dat zü ook aan die afgestorvenen voordeelig zij, voor wélke ik dezelve heb opgedragen, en mochten deze die aflaten niet noodïg gehad hebben, gewaardig U dan dezelve aan die zielen toe te voegen, voor welke geene bijzondere gebeden gestort worden en die aan myne hulp de meeste behoefte hebben: beschik over dezelve, gelijk het U behaagt.
Eindelijk verleen mij, dat ik uw heilig lijden bestendig in myne gedachten hebben, mijnen wandel daarnaar regelen en tot den laatsten adem mijns levens in de deugd volharden moge. Amen.
Zesmaal Onze Vader. Wees gegroet en Glorie zy den Vader.
VIJFDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Haat tegeu de zonde.
Voorbereidingsgebed.
Dierbare Jezus, met diepen eerbied kniel ik neder om gedurende eenige oogenblikken uw heilig lyden te overwegen en U op uwen Moedigen Kruisweg te volgen. Sfcoit, bid ik i U, gedurende deze heilige oefening den goeden geest in mijn hart. Wek in my een oprecht en innig leedwezen op over mijne misdrijven; boezem mij een levendigen afschrik in voor alle kwaad. Vervul mijn hart met eene vurige en dankbare wederliefde tot U en doordring mij van het verlangen om slechts U te dienen, slechts aan TJ te behagen en alle kruisen en wederwaardigheden met een bereidwillig hart aan te nemen en met
202
vreugde te dragen. Schenk aan alle zondaren de genade eener ware bekeering; sta de stervenden bij en heb medelijden met de zielen der afgestorvenen, die in de zuiveringsplaats hare verlossing verbeiden.
Heilige Maria, Moeder van smarte, verkrijg ons door uwe voorspraak de genade deze godvruchtige oefening zóó te verrichten, dat ons gebed aangenaam moge zu'n aan uwen Zoon en verhooring moge vinden. Amen.
0A9
EERSTE STATIE,
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wü aanbidden U, Christus, en lovenU.
Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus, gegeeselden met doornen gekroond, door den laf-hartigen landvoogd aan de Joden wordt overgeleverd. De Onschuldige wordt gestraft in plaats van den schuldige ; de Zoon Gods, die eenmaal als opperste Rechter zal verschijnen op de wolken des hemels om levenden en dooden te oordeelen, wordt veroordeeld. Door zijn dood zal Hij den mensch van den eeuwigen dood verlos-senenhemheteeuwiglevenschenken. Voor ons, goedertierenste Jezus, hebt Gü willen lijden en sterven. Gy naamt al de zonden op U en hebt de straf er voor in uw heilig lichaam willen
m*----i
204
dragen, opdat wij zouden gespaard bUjven. Geef, lieve Jezus, dat wij voortaan een levendigen afschrik voorde zonde mogen gevoelen en TJ nooit wederom door de zonde beleedigen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer!
O God, wees ons,zondaren, genadig.
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op zyne schouders.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, met welk eene liefde Jezus zijn kruis omhelst. Ach, wel
ÜH----«1
---:--
205
weet Hij, de Zoon van God, welk lijden Hem aan het schandhout wacht; wel weet Hij, dat Hij, als de laagste en verachtelijkste van alle misdadigers, aan dat kruis zal worden gehoond en bespot, dat Hij in de diepste verlatenheid er aan zal sterven. Maar toch vol bereidwilligheid neemt Hij het op zijne schouders en vol vreugde slaat Hü den weg in naar Golgotha, want dat kruis beschouwt Hij als het heilig altaar, waarop het eenig ware zoenoffer voor de zonden der wereld zal worden opgedragen,
Beminnelijke Zaligmaker, met welk een geduld, met welk eene onderwerping omhelst Gij uw kruis 1 Ach, verleen ons, door de verdiensten van uw heilig lijden, de genade om insgelyks met geduld, met moed en zelfverloochening alle kwellingen en beproevingen te verduren, die Gü ons overzendt.
Éh----
206
Onze Vader. — Wees gegroet. — Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
DERDE STATIE.
Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis-
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus, gebukt onder den zwaren last des kruises, met wankelende schreden voortgaat langs Jeruzalems straten. Ach, het bloedverlies en de smarten, die Hy reeds verduurde, hebben zijne krachten uitgeput. Zyne krachten begeven Hem en Hij stort onder den kruisboom ter
207
aarde neder. En Jezus beklaagt zich niet. Hij lijdt alles geduldig en verzamelt zijne laatste krachten om Golgotha's kruin te bereiken.
Beminnelijke Zaligmaker, hoezeer hebt Gij ons liefgehad, dewyl Gij om ons te verlossen U met al onze zonden hebt beladen! O dierbare Jezus, om de smarten, die Gij op uwen kruisweg hebt willen verduren, smeek ik U, geef, dat ik bestendig wake over mijzelven, over myne zondige hartstochten en de gevaren, die mij in de wereld omringen.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
i
208
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zyna H. Hoeder.
Wij aanbidden U, Cliristus, en loven U.
Omdat gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, door welk een onuitsprekelijke zielesmart Jezus' Hart gewond werd, toen Hü zijne heilige Moeder ontmoette, en welk een zwaard van droefheid het liefdevol Hart van Maria doorboorde. Ach, de teederste aller moeders zag daar den Heiligste aller zonen, als een ter dood veroordeelden misdadiger, met doornen gekroond en met het vloekhoutbe-laden, naar de strafplaats voortgedreven, en zy was volkomen machteloos Hem de geringste leniging te verschafifen in zijn lijden. De Zoon Gods zag daar de heiligste aller vrouwen, zag daar zyne Moeder in eene zee van kwellingen.
m--:--
fep fee
209
Aanbiddelijke Verlosser, van gan-scher harte betreur en verfoeiikmijne zonden, waarvoor Gij de bitterste zielesmarten hebt willen verduren. Ach, by het medelijden, dat uw goddelijk Hart met de namelooze smarten uwer heilige Moeder gevoelde, smeek ik U, heb ook medelijden met mij; verlaat mü niet te midden der vele gevaren, waaraan ik in deze wereld ben blootgesteld, en sta mij immer hij met uwe heilige genaden.
H. Maria, Moeder van smarten, wees mijne voorspraak bjj God, opdat ik door het lijden van uwen godde-lijken Zoon voor zijn toekomstigen toorn moge gespaard blijven.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
4----Mg
210
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrene wordt gedwongen Jezus' kruiste helpen dragen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.
Omdat gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de laatste krachten den Heer eindelijk begeven. Ach, reeds zooveel lijden had Hü ondergaan, reeds zoovele mishandelingen en folteringen verduurd. Toen dwongen de beulen een voorbijganger, Simon van Cyrene, 's Heeren kruis op te nemen. Nauwelijks rust het kruis op zijne schouders, of wat hem te voren slechts smaad en schande toescheen, wordt nu in zijn oog eene hoogeeeren onderscheiding; de zware last des kruises wordt hem licht, en vol liefde volgt hij den Verlosser op zijn lijdenspad.
Dierbare Jezus, zoo Gij mij deel
211
geeft in uw lijden, sta mij dan ook tevens bij met de kracht uwer genaden en de vertroostingen uwer liefde, waardoor alle lij den verzoet wordt, opdat ik U niet alleen met geduld en onderwerping, maar met liefde, met blijmoedigheid en vreugde op uwen lijdensweg volge en, na met U gedeeld te hebben in uwe vernederingen, met U moge heerschen in uwe glorie.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
ZESDE STATIE.
Veronica droogt 's Heeren aangezicht af.
Wü aanbidden U,Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de Heer met moeite
212
zijnen weg vervolgt. Ach, de scherpe kanten van den ruwen kruisbalk rijten zijn schouder open ; zijn aanbiddelijk aangezicht is met stof en zweet bedekt en de bloeddruppelen uit de wonden van den doornenkrans vloeien langs zijn heilig gelaat. Bij den aanblik van dit onuitsprekelijk lijden werd Veronica door innig medelijden met den Heer bewogen. Onbevreesd dringt zij door de soldaten heen om 's Heeren gelaat met haren sluier af te drogen. Hoe aangenaam den Verlosser die liefdedienst was, toonde Hij op zichtbare wijs door het afdruksel van zijn heilig gelaat in den doek van Veronica achter te laten.
Lijdende Verlosser, grif, bid ik U, de gedachtenis aan uw smartvol lijden zoo onuitwischbaar in mynen geest, dat ik immer aan ü en uwe liefde denke. Daardoor toch zal ik aangespoord worden om myne zonden oprecht te betreuren en ze door
213
werken van ware boetvaardigheid uit te delgen.
Onze Vader. - Wees gegroet. — Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt ten tweeden male ouder het kruis.
Wü' aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de goddelijke Verlosser voor de tweede maal onderden last zü'ns kruises neder valt. Ach, andermaal ziet de Heer zich blootgesteld aan de onmenschelyke wreedheid der beulsknechten. Onder de gruwzaamste mishandelingen dwin-
i
m-----
---
214
gen zij Hem het kruis op zyne doorwonde schouders te nemen en langs het bergpad op te gaan. En temidden van zijne folteringen wordt Jezus door de menigte op de smartelijkste wijs vernederd en bespot.
O beminnelyke Zaligmaker, geef, dat ik met rustelcozen ijver alle gevoelens van hoogmoed, trotschheid en eerzucht in myn hart moge uitroeien; geef, dat ik nimmer meer my zeiven boven mijnen stand verhef-fe, maar oprecht en eenvoudig blijve.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
216
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de weenende vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de godvruchtige vrouwen van Jeruzalem, die Jezus vol medelijden op den weg naar Cal-varie vergezelden en door tranen en weeklachten luide hare droefheid over 's Heeren lyden te kennen gaven, door den Heer vermaand werden. „Dochters van Jeruzalem,quot; zoo sprak Jezus, „weent niet over My, maar weent over die zondaren, voor wier heil Ik Mij te vergeefs ga opdragen aan het kruis; weent over Jeruzalem, over de ondankbare inwoners dier stad, die Mij niet willen erkennen en in hunne verblindheid volharden.quot;
O mijn goddelijke Verlosser, hoe eindeloos groot is uwe goedheid, hoe
216
onuitsprekelijk teeder uwe liefde jegens ons, zondaren ! O mijn dierbare Jezus, geef, dat ik deze les wel moge ter harte nemen en met tranen van het innigst leedwezen al die zonden beweene, waarmede ik uwe goddelijke goedheid en liefde zoo smartelijk heb beleedigd. Vervul mijn hart met diepen haat en afschuw voor elke overtreding ; wasch en reinig mijne ziel in uw kostbaar Bloed, opdat ik vlekkeloos voor uw heilig aanschijn wan-dele en eenmaal de vruchten moge plukken, die Gy ons door uw bitter Ujden en sterven hebt verworven.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons,zondaren,genadig
217
NEGENDE STATIE.
Jezus valt ten derden male onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heiüg kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus ten derde male bezwijkt op den weg en neder-stort onder het kruis, en vraag u af, waarom de Heer zoo herhaaldelijk valt op zijn lijdensweg. Waarom anders dan om u te toonen, hoe uw voortdurend hervallen in de zonde de oorzaak was van zyn smartvol lijden ? O, verneder u dan voor uwen Heer, smeek Hem van ganscher harte om vergiffenis en maak nieuwe voornemens voor de toekomst.
Allerbeminnelijkste Jezus, sterk my met uwe genaden, opdat ik in het vervolg beter moge waken over mij zeiven, opdat ik mijne zinnen ver-sterve, mijne zondige driften beteu-
l
-------------------------- -------------
10
m
218
gele, elke bekoring bestrijde, alle gevaren ontvluchte en tot mijn laat-sten ademtocht in uwe liefde volharde.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
TIENDE STATIE.
Jezus wordt ontkleed en met gal gelaafd.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gü, door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, welk eene grievende vernedering, welk eene onmensche-lyke wreedheid den Heer hier werd aangedaan. Ach, de oneindige God, de Bruidegom der maagden en de Min-
t
i
219
naar der zuiverheid ziet zich hier blootgesteld aan de schaamtelooze blikken der ruwe menigte. De Heer, die 't al spijst en verzorgt, wordt in zynen smaak gefolterd door den bit-i teren myrrhewyn, dien zijne beulen Hem aanbieden.
Goddelijke Verlosser, vol droefheid en schaamte werp ik mij aan uwe voeten neder en met het diepste leedwezen smeek ik U om vergiffenis voor de zonden, die Gij hier in uw smartvol lijden wilt uitboeten. Geef, , dierbare Jezus, dat ik van dit oogen-blik af in kinderlijke onschuld en reinheid voor uw heilig aanschijn moge wandelen, dat ik mij voor alle overdaad wachte, elke gelegenheid tot de zonde ontvluchte, de gevaarlijke gezelschappen vermijde en in het uur der bekoring aanstonds tot U mijne toevlucht neme.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
xx es*-----y^ixx
T
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven ü.
Omdat Gü door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, welke onuitsprekelijke folteringen de Heer in zijne kruisiging-moest verduren. Zie, hoe de beulen zijn heilig lichaam met ruwe koorden vastbinden op het hout en achtereenvolgens zijne gezegende handen en voeten met scherpe nagelen doorboren en vastklinken aan het kruis. Zie, hoe 's Heeren heilig Bloed uit de smartvolle wonden op den kruisbalk
m*--
221
nedervloeit. Beschouw uwen Jezus. In stilte draagt Hy zijne smarten op aan den hemelschen Vader. Geen enkele klacht komt er over zyne lippen; en als Hij eindelyk den mond opent, dan is het om den Vader vergiöenis te vragen voor degenen, die Hem kruisigden. „Vader,quot; zoo bidt Hy, „vergeef het hun, want zij weten niet, wat z\i doen.quot;
O nameloos gefolterde Jezus! o diep vernederde Zoon van God! Hoe groot, hoe onbegrijpelijk groot is uwe liefde tot den mensch, hoe nameloos tee-der is uwe barmhartigheid jegens den zondaar!
O dierbare Verlosser! Mocht ook ik steeds bereid zijn elke beleediging, die mij wordt aangedaan, naar uwe leer en uw voorbeeld van ganscher harte te vergeven, alle kwaad met goed te vergelden en allen, die m;j vijandig gezind zyn, als myne broeders lief te hebben. O mijn liefdevolle
222
Jezus, ik smeek het ü, bij de folteringen voor mij verduurd, bij het Bloed, voor my vergoten, schenk mü hiertoe uwe alvermogende genade.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Stel u voor, dat gü u bevindt op den lijdensberg en dat gy Jezus in de hevigste pynen en de diepste vernederingen daar ziet hangen aan zijn kruis. De glans zyner oogen is ver-
223
duisterd; doodeiyke bleekheid heeft zijn heilig gelaat overtogen; zyne ademhaling wordt immer pijnlyker en moeielgker; de laatste druppelen van zijn goddelyk Bloed vloeien nog maar traag uit zijne heilige wonden. Overweeg, hoe Jezus op smartvollen toon zich bü den Vader beklaagt over zijne verlatenheid, hoe Hij, van dorst versmachtend, om eenige lafenis smeekt, hoe Hij met stervenden mond spreekt; „Het is volbracht.quot; Overweeg eindelijk, hoe Hij zijne ziel aan den hemelschen Vader aanbeveelt, hoe Hij het moede hoofd buigt en sterft. Ach, Jezus is dan gestorven, gestorven na onuitsprekelijk smartvol Uiden, gestorven in de diepste vernedering en verlatenheid aan het kruis.
Dierbare Jezus, voor mij aan het kruis gestorven Jezus, ach, zie mij hier aan uwe voeten liggen, vol droefheid over myne zonden, die de oorzaak i van uw smartvollen kruisdood waren.
k
224
Heb dan dank, dierbare Jezus, heb duizendmaal dank voor de eindelooze liefde, waarmede Gy mij bemind hebt. Zie, door dankbare wederliefde gedreven, hernieuw ik nogmaals het besluit U nimmer meer te belee-digen. Maar ach, o mijn God, ik ben zoo zwak, aan zoovele gevaren ben ik blootgesteld en door zoovele vijanden omringd! Help mij dan met de kracht uwer genade om m;in goede voornemens te volbrengen.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig.
C
«SK----gt;4«
wra '
225
DERTIENDE STATIE.
Het lichaam van Jezus wordt van het kruis genomen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat G-y door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe 'sHeeren heilig lichaam door Joseph van Arimathea en de overige vrienden des Heeren vol eerbied van het kruis werd afgenomen en in den schoot der ontroostbare Moeder werd neêrgelegd. Bedenk, wat er wel moet zijn omgegaan in het hart van Maria, toen zij het ontzielde en doorwonde lichaam van haren goddelijken Zoon in hare armen ontving. Ach, zij drukte het aan haar hart, zy omhelsde het, kuste vol eerbied zijne doorboorde handen, besproeide zijn heilig lichaam met hare tranen.
O liefdevolle Moeder, sta mij toe,
m------------—————--H'i
226
dat ik vol droefheid met U weene over mijne zonden, die Jezus deden sterven aan het kruis en uw moederlijk Hart met nameloos wee vervulden. Ach, zeg uwen Zoon, ik smeek het U, zeg Hem, dat ik mijne ondankbaarheid verfoei en betreur, en smeek Hem voor mij om vergiffenis. Gedenk, o allerheiligste Maagd, dat Gy onder het kruis ook mijne Moeder zyt geworden.
Onze Vader. — Wees gegroet. -
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren,genadig.
227
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in een nieuw graf gelegd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe het heilig lichaam des Heeren door Nicodemus en Joseph van Arimathea met kostbaren balsem gezalfd en in wit lijnwaad en welriekende kruiden gewikkeld, in een nieuw graf, dat in de rots was uitgehouwen, werd neergelegd. Sluit u in den geest aan bij den treurigen stoet van 's Heeren vrienden, die den Kalvarieberg afdaalt en Hem de laatste bewijzen van liefde brengt.
Allerbeminnelijkste Jezus, myn God en Verlosser, vol ootmoed werp ik mij voor U neder, nu ik weet, dat Gij gestorven zijt uit liefde tot mij; o, nu durf ik mij vrij op uwe onuit-i sprekelijke goedheid en barmhartig-
228
heid verlaten, in hel volste vertrouwen, dat Gij mij niet zult verstooten, nu ik vol droefheid en leedwezen tot U terugkeer. Daarom wend ik my tot U en smeek ik U met al den aandrang mijner ziel; Ach, gedoog toch niet, dat ik ooit weder door de zonde van ü gescheiden worde. Slechts U wil ik liefhebben, slechts aan U wil ik behagen; slechts ü wil ik dienen, slechts U verheerlijken, opdat ik, na een deugdzaam en godvreezend leven voor U geleid te hebben op aarde, TJ zonder ophouden moge loven en prijzen in den hemel.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaren, genadig,
I
amp;S*----i
T
229
SLUITGEBED.
Dank, duizendmaal dank, Heer Jezus, voor de genaden, my gedurende deze oogenblikken geschonken. Ik mocht dan wederom getuige zijn van de vernederingen, de folteringen en verguizingen, welke 6y op uwen bitteren lijdensweg voor mtj hebt willen verduren, vandensmartelijken en onteerenden dood, dien Gü voor mijne zaligheid hebt willen ondergaan. Ach, al mijn zonden en misdrijven zyn mij van ganscher harte leed, omdat ik IJ, God van oneindige liefde, er door beleedigde. Zie, lieve Jezus, nogmaals hernieuw ik het besluit om U in het vervolg beter te dienen en getrouwer aan uwe genaden te beantwoorden. Gy, o mijn Verlosser, hebt TJzelven op het altaar des kruises voor mij ten offer gebracht, opdat ik met U in uwe heeriykheid zou kunnen deelen; wel
els)
----:
t---
230
aan ook ik draag mijzelven geheel en onverdeeld aan U op. Geef dan, dat van dit oogenblik af al mijne gedachten en begeerten, al mijne woorden en werken slechts mogen strekken ter uwer verheerlijking en glorie. Amen.
Zes maal Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader.
m*-t
ZESDE OEFENING VAN DEN H.
KRUISWEG.
Naar den fl. Alphonsns Maria dc Liguorio.
O mijn God, het is my oprecht leed, dat ik ü, mijn hoogste goed, door mijn zonden vergramd heb. Ik neem mij vast voor U door geen enkele vrijwillige zonde te beleedigen. Tot uwe meerdere glorie en voor mijne zaligheid offer ik U deze heilige oefe ning van den Kruisweg op. Ik wil deze zoo volmaakt mogelijk verrichten, gelijk Gij het van mij verlangt. Ik wil ook al do aflaten verdienen, die ik verdienen kan, zoowel voor mij als voor de arme zielen in het vagevuur.
O heilige Maagd Maria, Moeder van smarten, druk de wonden van uwen goddelijken Zoon diep in mijn hart.
O alle Heiligen des hemels, bij-
232
zonder mijn Patroon en mijn Engelbewaarder, geleidt mij en bidt voor mij, opdat ik het lyden van mijnen Zaligmaker godvruchtig overwege, opdat ik zijn geduld en gehoorzaamheid navolge.
(sjfl t
I
X
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus Christus, nadat Hij gegeeseld en met doornen gekroond was, door Pilatus onrechtvaardig werd veroordeeld om den dood des kruises te ondergaan.
Aanbiddenswaardige Jezus, het was niet Pilatus, neen, het waren mijne zonden, die U ter dood veroordeeld hebben. Ik bid U, door de verdiensten van uwe pijnen, sta mijne ziel bij op hare reize naar de eeuwigheid.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik
quot;i
%lri---
234
gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
i m.\
TWEEDE STATIE.
Jezus wordt beladen met zyn kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de Zaligmaker, terwijl Hij met zijn kruis op de schouderen voortgaat, aan u dacht en voor u aan zijnen Vader den dood opdroeg, dien Hij ging ondergaan. — Allerliefste Jezus, ik bid U door de verdiensten der smart, welke Gij bij het dragen van uw kruis hebt uitge-
235
I
staan, schenk mij den noodigen bijstand om het mijne met een volkomen geduld en onderwerping te dragen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
DERDE STATIE.
Jezus valt ten eersten male onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg den eersten val van
-------
i
--—m
sw ^
236
Jezus onder zijn kruis. Zijn vleesch was geheel en al verscheurd door de geeselslagen; zijn hoofd was met doornen gekroond en Hij had veel bloed vergoten. Hü was dus zoo zwak, dat Hij nauwelijks kon voortgaan en droeg nog dezen drukkenden last op zijne schouderen; de krijgsknechten brachten Hem wreede slagen toe en daarom viel Hij verscheidene malen op dezen weg ter aarde neder. — Welbeminde Jezus, het is niet het gewicht van uw kruis, maar het is de last mijner zonden, waardoor Gij zoo vele pijnen hebt uitgestaan. Ach, ik bid U, door de verdiensten van dezen uwen eersten val onder uw kruis, behoed mij voor het ongeluk van in doodzonde te vallen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde.
m*------------:--
-^m
T
237
Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zQiie bedroefde Moeder.
Wij aanbidden U,Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de Zoon zijn Moeder ontmoet op dezen weg. Jezus en Maria zagen elkander te gelijkertijd aan en hunne blikken werden als zoo vele pijlen, die hunne harten, welke elkander beminden, doorboorden. — Lieve Jezus, door de smart, die Gij hebt ondervonden in deze ontmoeting, verleen my uwe genade.
238
dat ik een ware vereerder van uwe allerzaligste Moeder moge worden. En gij, myne Koninginne, die van smart overstelpt waart, verwerf voor mij door uwe voorspraak, dat ik gestadig en met liefde het lijden van uwen Zoon moge indachtig blijven.
O Jezus, myne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van ü gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
1 i
■
239
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrene helpt Jezus ztyn kruis dragen.
Wy aanbidden U, Christus, en loven Li, Omdat Gü door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg hoe de Joden, toen zy zagen, dat Jezus bij eiken voetstap op het punt was van te bezwijken door zijne zwakheid, vreesden, dat Hy onderweg zoude sterven; zü, die Hem den schandelyken kruisdood willen zien ondergaan, noodzaakten Simon den Gyrener het kruis achter den Heere na te dragen. —
O Jezus, myne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden wor-
«1H-----i
«O
240
de. Geef, dal ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
ZESDE STATIE.
Veronica droogt Jezus' aanschijn af.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe deze heilige Vrouw Veronica, toen zij Jezus zoo mishandeld en zijn aangezicht met zweet en bloed overdekt zag. Hem eenen doek aanbood, met welken de Zaligmaker zijn aanbiddelyk aangezicht afdroogde en in welken Hij het afbeeldsel van dat heilig aangezicht liet gedrukt bltjven. — Welbeminde
241
Jezus, uw aanschyn was schoon, maar op dezen weg heeft het al zijn schoon heid verloren en de wonden en het bloed hebben het geheel en al mismaakt. Helaas! mijne ziel was ook schoon; toen zij in het doopsel in uwe genade was aangenomen; maar ik heb haar misvormd door mijne zonden. Gij alleen, o mijn Verlosser, kunt haar hare oude schoonheid terug geven; doe het door uw bitter lijden.
O Jezus, myne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altyd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
11
242
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt ten tweeden male.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gü door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus ten tweeden male onder het kruis nedervalt en hoe door dezen val de pijnen van onzen goddelijken Zaligmaker vernieuwd worden.
Allerzoetste Jezus, hoe menigmaal hebt Gü mij vergeven; en ik, hoe menigmaal ben ik hervallen en weder begonnen met U te beleedigen! Ach! ik bid U, door de verdiensten van dezen uwen tweeden val, schenk mij de noodige hulp om tot mijnen dood toe in uwe genade te volharden. Geef, dat ik in alle aanvechtingen, die mij zullen overvallen, alttfd tot U mijne toevlucht moge nemen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin ü
243
uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat
ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geel', dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. enz.
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de vrouwen van Jeruzalem.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe deze vrouwen weenden van medelijden, toen zij Jezus in eenen zoo erbarmelijken staat zagen voorbijgaan en Hem langs den weg i
244
zijn bloed zagen storten. Maar Jezus zeide tot haar: Weent niet over my, maar weent over uwe kinderen. — O Jezus, overladen met smarten, ik beween mijne zonden om de straffen, die ik door dezelve verdiend heb, maar nog meer om het verdriet, dat ik U daardoor veroorzaakt heb, aan U, die mü zoo zeer bemind hebt. Het is niet zoo zeer de hel dan wel uwe liefde, die mij mijne zonden doet beweenen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
T
!
lt;---*sg
245
NEGENDE STATIE.
Jezus valt ten derden male onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg den derden val van den Zaligmaker. Zyne krachten waren uitgeput en onmenschelijk was de wreedheid der beulen. — O lijdende Jezus, door de verdiensten dei-zwakheid, die Gjj hebt ondervonden op uwen weg naar den Calvarieberg, verleen mij genoegzame kracht om alle menschelijk opzicht en mijne kwade driften, die mü eertijds tot het verachten uwer genade verleid hebben, te overwinnen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mü uit den grond van mün hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden wor-
Ê*------«É
246
de. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. -Glorie zij den Vader, enz.
TIENDE STATIE.
Jezus wordt van zijne kleederen beroofd-
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gt) door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe gewelddadig Jezus van zijne kleederen beroofd werd; hoe zijn onderkleed aan zijn, dooide geeselslagen verscheurd vleesch was vastgehecht en hoe de beulen zijne wonden weder openden. Deel in de smarten van uwen Heer en zeg Hem: - Onschuldige Jezus, ik bid
U door de smart, welke Gij alsdan
•lt;-----
T
247
ondervonden hebt, help mij om mij te ontdoen van alle aardsche genegenheid, opdat ik U, die zoo waardig zijt bemind te worden, mijne ge-heele liefde mogen schenken.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld-
Wij aanbidden U, Christus, en loven TJ. Omdat Gij door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus zijne handen
J
248
uitstrekt en aan den eeuwigen Vader zyn leven opoffert voor onze zaligheid. De beulen nagelen Hem aan het kruis vast en laten Hem aan dit smadelijk hout sterven. — 0 Jezus, met verachting overladen, ik bid U, vereenig mij zoo innig met U, dat ik altyd aan U moge gehecht blijven om U te beminnen en U nooit weder te verlaten.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond van mü'n hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. enz.
f
249
I
TWAALFDE STATIE. Jezus sterft aan het kruis.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe Jezus, nadat Hij drie uren in doodstrijd aan het kruis had gehangen, eindelijk, uitgeput van folteringen, zyn hoofd buigt en sterft. — O gestorven Jezus, ik omhels met teederheid het kruis, aan hetwelk Gij voor mij gestorven zijt. Op uwen dood heb ik mijne hoop gevestigd. Ach! ik bid U, door de verdiensten van uwen dood, schenk mij de genade, dat ik, brandende van liefde tot U, moge sterven. Ik stel mijne ziel in uwe handen.
O Jezus, müne liefde, ik bemin U uit geheel mijn hart. Het is mij uit den grond vanmün hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik
250
ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. enz.
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt afgenomen van het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de Heer door twee zijner leerlingen, Nicodemus en Jozef van Arimathea, van het kruis afgelaten en in den schoot zijnor bedroefde Moeder wordt neder-gelegd, die Hem metteederheid aan-neemt en aan haar hart drukt. — O Moeder van smarten, ter liefde van
251
dezen Zoon bid ik u, neem mij voor uwen dienaar aan en bid Hem voor mij. En Gij, mijn Verlosser, daar Gij voor mij gestorven zijt, zoo sta mij toe, dat ik U moge beminnen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel myn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van TJ gescheiden worde. Geef, dat ik U altijd moge beminnen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
VEERTIENDE STATJE.
Jezus wordt in het graf gelegd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gü door uw H. Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de leerlingen het
i i
«h------
-gt;-1« t
lichaam van Jezus medenamen om het te begraven ; het werd ook vergezeld door zijne heilige Moeder. Daarna sloten zij het graf dicht en verwijderden zich allen. — Ach, Jezus, Gij zijt ten derde dage verrezen ; ik bid TJ, door deze uwe opstanding, laat mij ten jongsten dage heerlijk verrijzen met U om in den hemel altijd met U vereenigd te blijven en U in alle eeuwigheid te danken en te beminnen.
O Jezus, mijne liefde, ik bemin U uit geheel myn hart. Het is mij uit den grond van mijn hart leed, dat ik gezondigd heb. Laat niet toe, dat ik ooit weder van U gescheiden worde. Geef, dat ik u altijd moge beminnen.
Onze Vader. — quot;Wees gegroet. — Glorie zij den Vader, enz.
i i 1 pit) p» • •
m*---
252
^-----^
253
SLUITG-EBED.
Neêrgeworpen in uwe goddelijke tegenwoordigheid, overdekt met schaamte over rnyne misdaden, welker groote boosheid Gy mij in deze oefening van den Kruisweg hebt doen kennen, bedankik U, minnelijke Jezus, voor de genade, met welke Gij my hebt verlicht en mü de gruweiykheid der zonden hebt voor oogen gesteld. Voortaan dan wil ik geene vrijwillige zonden meer bedrijven; ik zal mijne boosheden beweenen, haten en verfoeien; ik zal dezelve alle oprecht biechten. Maar, mijn God, Gij kent mijne vroegere ongetrouwheden beter dan ik en daarom bid ik uwe eindelooze goedheid, geef mij tot dit alles uwe genade; want zonder U kan ik niets ter zaligheid, terwijl ik toch alles kan in U, die my versterkt. Ach, mijn God, laat mij mijne
vorige al t9 groote en menigvuldige 'amp;*■----^
254
ongetrouwheden herstellen door een ware boetvaardigheid, oprechte bekeering en een christelijk leven.
O Maria, toon, dat Gij mijne Moeder zijt, help mij. Amen.
Vijf maal Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader ter eere van de vijf Wonden van Jezus. — Eén Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader voor Zijne Heiligheid den Paus. Amen.
sls
ZEVENDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Tot verbetering van onzen Chris-telijkeu levenswandel.
Voorbereidingsgebed.
Mijn Heer en mijn God, zie mij hier neergeknield in uwe tegenwoordigheid om U eenige oogenblikken op uwen bloedigen lydensweg te vergezellen. Ik ben zulk een gunst niet waardig ; maar, dierbare Godmensch, Gij hebt mij zóózeer bemind, dat Gij voor mij hebt willen lijden en sterven. Doch uwe liefde heb ik zoo weinig met wederliefde beantwoord ; zoo dikwerf heb ik door mijne overtredingen en zonden uw Hart gegriefd, uw lijden vernieuwd. Ontferming, lijdende Jezus, ontferroing. Tot eerherstel wil ik deze oefening ver-
---
256
richten; geef mij de genade om dit waardig en tot mijn voordeel te doen. Maak my deelachtig aan de verdiensten hieraan verbonden en wil de Aüa-ten van den H. Kruisweg toepassen op mij en op die zielen des Vagevuurs, welke er de meeste behoefte aan hebben.
257
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Jezus, de onschuld zelve, wordt ter dood veroordeeld. Geduldig en gelaten onderwerpt Hij zich aan dat onrechtvaardig vonnis. . . . Gij, dierbare Jezus, hebt alles gaarne verduurd, omdat Gy U zeiven voor alle zondaars wildet opofferen; Gij hebt de schande voor een boosdoener gehouden te worden gaarne willen ondergaan, wijl Gij ons daardoor met uwen hemelschen Vader verzoendet. Geef mü de genade, lijdende Jezus, mijne zonden te beweenen en te verfoeien en sterk mijn voornemen uw
i
sva
258
lydend Hart niet meer door de zonden te grieven.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
O God, wees ons, arme zondaars, genadig.
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het Kruis op zijn schouders.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Met liefde naamt Gü, dierbare Jezus, het kruis op uwe schouders. Gü draagt het offerhout, waaraan Gij als een boosdoener zult sterven, vrijwillig naar de strafplaats uit liefde voor den mensch, voor wiens geheelen zondelast Gij gaat voldoen.
y 4quot; kt*------gt;4».
amp;------------ - — — —i
a
259
O Liefdevolle Heiland, uw goddelijk Hart verlangde ons geluk, onze zaligheid. En zoo dikwerf heb ik dat liefderijke Hart bedroefd door mij aan de zonden over te geven. Barm hartigheid, mijn Jezus, geene zonden meer, maar geef, dat ik mijn zondig leven door boetvaardigheid uit wissche en in onderworpen liefde de kruisen en wederwaardigheden, mij opgelegd, geduldig verdrage.
Onze Vader. — Wees gegroet. --
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
DERDE STATIE.
Jezus valt de eerste maal onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, enloven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
2eo
De God, de Sterke, die hemel en aarde draagt door de kracht zijner almacht, voelt den last van het kruishout, wordt er door gedrukt en valt. O ziel, ziedaar de kracht dei-liefde. Goddelijke liefde, hoe groot, hoe onbegrijpelijk zijt Gy! Om den zondigen mensch op te richten valt Gods Zoon ter neder. Niet langer, o Jezus, willen wy zondigen. Ondersteun mij met uwe liefde, sterk mijn voornemen, opdat ik met vasten tred den weg uwer geboden bewandele en daarop zonder afwijking gedurende geheel myn leven getrouw moge volharden.
Onze Vader. — Wees gegroet. -
Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
T
i
261
f
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zyne H. Moeder.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
i
i
Hoe groot, hoe bitter moest de droefheid zijn van Maria, toen zg haar goddelijken Zoon misvormd, door lijden afgemat, gedrukt onder den zwa-ren last van het kruis op den weg naar Kalvarië ontmoette. En toch, zij houdt Hem niet terug van den tocht, die Hem tot den allerschandelijksten dood voert. Boven het sterfelyk leven van Jezus verkiest zij het herleven onzer zielen, de vrucht van zijn lijden en dood. O Maria, Moeder van smarten, verwerf mij by uwen Zoon de genade mijne ziel naar waarde te schatten en voor geen offer terug te deinzen om haar voor eeuwig gelukkig te maken.
262
Onze Vader. — Wees gegroet. — Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
VIJFDE STATIE.
Simon van Oyrene helpt Jezus het kruis dragen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. 'Omdat Gy door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Welk een eer was het voor den Gyrener uitverkoren te zijn om zijn schouders te kunnen leenen aan den glorievollen last van het kruis. HU moest er toe gedwongen worden, maar nauwelijks heeft het kruis züne schouders geraakt, of zün
T
263
hart is veranderd en de onverschillige voorbüganger is de leerling van Hem, wiens straf hij deelt. Zoodanig is de kracht des kruises. Goedertieren Jezus, geef mij uw licht en uwe kracht, opdat ik van heilige liefde voor U ontstoken worde en ik met bereidvaardigheid en onderwerping het kruis van lijden en onspoed moge dragen, dat Gü my overzendt.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, ge nadig.
ZESDE STATIE.
Veronica zuivert Jezus' aangezicht.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
264
Hoezeer moet uw dankbaar en liefdevol Hart getroffen zijn geweest, goede Jezus, toen Veronica doorde menigte heendrong en U den zweetdoek aanbood om het bebloede aangezicht te reinigen! Welk eene belooning schonkt Gy haar voor dit medelijden! Uw heilige trekken blijven gedrukt in het lijnwaad, waarmede uw gelaat was afgedroogd. Een nog kostbaarder gunst is voorbehouden aan al degenen, die zich met U in uwe liefde en in uw lijden willen vereenigen. Gij schenkt hun uw hart tot woonplaats en wilt in hun hart het vuur uwer liefde ontsteken. Liefdevolle Jezus, schenk mij deze gunst.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt de tweede maal onder het kruis-
Wu aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Op nieuw valt mijn Verlosser ne der, ten tweede male bezwijkt Hij onder den last van zijn kruis. Zijne smarten worden vermeerderd; zijne wonden worden talrijker; het bloed doorweekt zijne kleederen, het verft den grond. Vergeef my, dierbare Verlosser, de beleedigingen en verguizingen, U door mij aangedaan. Uw kostbaar Bloed roept nog om genade en barmhartigheid. Dat ik die barmhartigheid verwerve! Spaar mij, Heer, en laat mij deelen in het geluk van uwe dienaren, die Gij door uw dierbaar Bloed hebt vrijgekocht ten eeuwigen leven. 1
b i m-----
12
f
266
Onze Vader. — Wees gegroet, — Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de veenende vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat GU door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Bewondert hier uwen lijdenden Zaligmaker; vrome vrouwen treuren over de smarten, die Hij ondergaat en Hü wil niet, dat zij over Hem wee-nen. Het lot van den zondaar houdt Hem bezig, doet Hem zijne onmetelijke smarten vergeten om slechts over dat ongelukkig lot te weenen.
•4-
267
Dit doet Hem tot de vrouwen zeggen: „Weent niet over mij, maar weent over U zei ven.quot; Indien het groene hout, onze Zaligmaker, zoo werd behandeld, wat zal het lot van de zondaars anders zyn dan om als verdord hout in 't vuur geworpen te worpen ? Dierbare Jezus, wy betreuren onze zonden; laat ons aan uwe zijde den weg van zelfverloochening en versterving bewandelen.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God. - wees ons, arme zondaars, genadig.
NEGENDE STATIE.
Jezus valt de derde maal onder het kruis.
268
Nog is de Kalvariëberg niet beklommen; nog eenmaal toont onze Zaligmaker, en wel ten derden male, hoe zwaar de last der zonden Hem drukt. Hij bezwijkt. . .. Onmensche-lijke beulen doen een regen van gee-selslagen over dit afgemat en uitgeput slachtoffer neêrdalen. Lijdende Jezus, wat wordt Gü hier verguisd en vertrapt ! Gij züt geworden als een worm en een melaatsche; geen mensche-lijke gedaante is aan U meer te vinden. Mijn Zaligmaker, als een waar . leerling en navolger van U zal ik my. zeiven verloochenen. Help my dit voornemen tot mijn eeuwig geluk standvastig te volbrengen.
Onze Vader. - Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
t amp; ^-------m
269
TIENDE STATIE.
Jezus wordt ontkleed.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Onder beschimping, vervloeking en mishandeling heeft Jezus den Kal-varieberg beklommen. Geen klacht heeft Hij tegen zyne beulen geuit. Als het ware Lam, dat wegneemt de zonden der wereld, geeft Hij zich aan hun wreede willekeur over. Zij grijpen Hem aan, rukken de kleederen van zijn lichaam, openen zijne wonden en dwingen Hem zich op den schandpaal des kruises uit te strekken. En Jezus gehoorzaamt! Hij gehoorzaamt, omdat de mensch niet heeft willen gehoorzamen. Door zijne gehoorzaamheid wordt onze ongehoorzaamheid geboet. Goede Jezus, ik maak het voornemen voortaan
T
270
gehoorzaam te zyn aan Gods geboden en de zonden te verafschuwen. Help mü door uw alvermogende genade.
Onze Vader. — quot;Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld-
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gy door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Ziedaar onzen Zaligmaker uitgestrekt op het vloekhout des kruises, bereid om voor ons den laatsten druppel van zijn kostbaar Bloed te stor-
271
ten. Zijne handen, die zoovele zegeningen en weldaden over het mensch-dom hebben uitgestort, worden aan de armen van het kruis vastgeklonken ; scherpe nagelen worden gedreven door die voeten, welke rondgewandeld hebben om de verloren schapen op te zoeken. Zyn geheelelichaam is verscheurd, één wond van af de kruin des hoofds tot de zolen zijner voeten. Welk een onbegrijpelijke liefde, quot;die dat alles voor den zondigen en gevallen mensch verduurd heeft! Liefde van mijn Zaligmaker, geef dat ik U van ganscher harte beminne.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
272
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis-
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
De Godmensch hangt aan het kruis; vreeselijk zyn de pijnen, die Hü verduurt, schrikkelijk de verlatenheid, die Hij ondervindt. Hoort Hem zuchten en klagen tot zijn hemelschen Vader: „Mijn God, mijn God! waarom hebt Gij mü verlaten ?quot; ... Eindelijk is de ure daar, waar Jezus minnend Hart zoo lang en zoo vurig naar verlangd heeft. „Alles is volbracht. ..quot; Gods Zoon beveelt zijne ziel in de handen zijns hemelschen Vaders; Hij buigt zyn hoofd en sterft... Aanschouw, o mensch, uwen gestorven Zaligmaker. Gestorven voor uwe zonden, houdt Hij zijne armen uitgestrekt om u in zijne barmhartigheid
f
T
i
T
en liefde te ontvangen. Zouden wij weigeren die barmhartigheid aan te nemen; zouden wij aarzelen die liefde met wederliefde te beantwoorden? Neen, mijn Jezus, toon ons uwe onbegrensde barmhartigheid, ontvang onze zwakke liefde.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis genomen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Z'sri-----gt;$amp;
T tjr
274
Met teedere, godvruchtige liefde wordt door vrome lieden het gestorven lichaam van den Godmensch van het kruis genomen en in den schoot van Maria neergelegd. Beschouwt nog eenmaal de droefheid van Gods Moeder; — ziet, hoe zy het lijk van haren Zoon ontvangt, met teederheid bejegent, met hare tranen besproeit. Hare smart is geworden uitgestrekt en bitter als de zee. Haar zuiver hart is doorvlijmd met een zevenvoudig zwaard van droefheid. Moeder van smarten, ach! mocht ik uw lijden verzachten, uwe droefheid stillen. Daarom wil ik u beminnen met een kinderlijke liefde: in uwe goedheid stel ik myn vertrouwen, in lyden en strijden op u mijne hoop. Ja, Maria, ik bemin u als uw kind, wees myne moeder; versterk mij in den strijd tegen de bekoringen en verwerf mij de genade standvastig te blijven op
den weg der deugd om eenmaal als
---
275
uw kind door u te worden getoond aan Jezus, uwen Zoon.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in het graf gelegd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Het lichaam van den Godmensch wordt van Maria's schoot genomen, in kostbaar lynwaad gewikkeld en in een nieuw graf neergelegd. Daar rust I de goede Herder, die zijn leven heeft gegeven voor zijne schapen; daar ligt het Lam, geslacht voor de zon-
276
den der wereld. Maar het graf zal Hem niet lang behouden. Die den dood heeft overwonnen, zal weldra glorierijk verrijzen. En die verrijzenis is het voorbeeld van onze verrijzenis. Geef, dierbare Jezus, dat ik starve voor de zonden en leve voor U; geef, dat ik mijn woning vestige in uw aanbiddelijk Hart en daarin immer verblüve; dan zal hier op deze aarde mijn hart tevens een plaats zijn, waarin Gij gaarne rust; dan zal ik steeds vereenigd met U blijven en slechts den tijdelijken dood sterven om door U in uwe hemel-sche glorie te worden opgenomen. Amen.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, arme zondaars, genadig.
H--■.................
telt»
277
DANKZEGGING.
Heb dank, dierbare Jesus, voorde genade mij geschonken om U op uwen bloedigen kruisweg te vergezellen en de smarten, die Gü geleden hebt, te aanschouwen en te overwegen. Ik vraag U vergiffenis voor de verstrooidheden, waaraan ik mij mocht hebben schuldig gemaakt. — Hoe zal ik de liefde beantwoorden, waarmede Gij mij bemint ? Die liefde kan nimmer beantwoord worden, zooals zij het verdient, mijn dierbare Zaligmaker! Ik neem mü vast voor U te beminnen; maar daartoe behoef ik uwe hulp, vraag ik uwe genade. Goddelijk en lydend Hart, doordring mijn hart een weinig met het liefdevuur, dat U heeft doorgloeid en verteerd; dat die liefde uit mijn hart verbanne alle ongeregelde liefde, alle liefde voor de schepselen, alle liefde, die niet voor U is; en mij meer
-----».
278
en meer Uwe liefde waardig make. Amen.
Vijfmaal Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader ter eere van de vijf Wonden en èèn Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader tot intentie van Z. H. den Paus.
88*
---
'-ya Oie
T
ACHTSTE OEFENING VAN DEN HEILIGEN KRUISWEG.
(Getrokken uit de H. Schrift.)
Voorbereidingsgebed.
Wy bidden U, o Heer, voorkom onze handelingen door den invloed uwer genade en voltrek die door uwe medewerking, opdat al onze gebeden en werken altijd door U beginnen en, door U begonnen zijnde, voleindigd worden.
Myn Heer en mijn God, onze zonden zijn ons leed uit den grond van ons hart, omdat wij ü daardoor be-leedigd hebben. Wij nemen ons vast voor ons leven te verbeteren en uw wil getrouw te volbrengen. Heer, vermeerder ons geloof en ondersteun onze zwakheid. Heer, op U hebben wy gehoopt: in eeuwigheid
±
--------
280
zullen wij niet beschaamd worden. U zullen wij beminnen, o Heer, onze sterkte; Gy zijt onze God en onze helper; op U zullen wij vertrouwen.
Wij offeren U deze heilige oefening op tot uwe meerdere eer en glorie en tot gedachtenis van uw lijden.
Wü vereenigen ons met uw goddelijk Hart, met de volmaakte gevoelens, die dat liefdevol Hart in uw leven, lü'den en sterven bezield hebben.
Wy verlangen de aflaten te verdienen, door uwe H. Kerk aan deze oefening verbonden, en dragen U deze aflaten op tot deze intentie....
Nederig smeeken wij U om uwen bijstand, goddelijke Verlosser, opdat wij dezen Kruisweg zoo godvruchtig, vertrouwvol en rouwmoedig verrichten, dat wij uwe barmhartigheid in dit leven en de eeuwige glorie in den hemel verwerven.
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Alle hoogepriesters en de oudsten des volks met de schriftgeleerden en de geheele verzameling waren tezamen gekomen en hielden raad tegen Jezus om Hem tot den dood over te leveren. En zijlieten Jezus binden en wegvoeren en leverden Hem aan Pilatus over. Maar Pilatus vond geen schuld in Hem. Doch liet Hij Jezus nemen en geeselen. En de soldaten vlochten een kroon van doornen en plaatsten haar op zijn hoofd. En daar Pilatus aan het volk behagen wilde, sprak hij het vonnis uit, dat naar hun verlangen geschieden zoude. Hij gaf Jezus aan hunnen wil over om gekruisigd te worden.
T
w*----
282
Heer, treed niet in het oordeel met ons, uwe dienaren, want voor uw aanschijn zal geen levende gerechtvaardigd worden. O Jezus, die niet gezonden zyt om de wereld te oor-deelen, maar opdat de wereld door U behouden worde, schenk ons de genade, dat wij in dit leven onszel-ven oordeelen en ontferm U over ons volgens uwe groote barmhartigheid.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Glorie zij den Vader. - Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op zijne schouders-
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
i
«H-------
f quot;I
283
De soldaten grepen Jezus en, nadat zü Hem bespot hadden, namen zij Hem het purperen kleed af, trokken Hem zyn kleederen aan, en voerden Hem naar buiten om Hem te kruisigen. En Hy droeg zijn kruis en ging naar de plaats, die Calvarië genoemd wordt. De profeet Isaias had het voorzegd: Zü'ne heerschappij rust op zijne schouders. Jezus heeft, om door zijn Bloed het volk te heiligen, buiten de poortgeleden. Laat ons derhalve uitgaan tot Hem buiten de legerplaats, zijnen smaad dragende. Want zoo iemand niet na Hem komt, is hy Zijner niet waardig.
O allergeduldigste Jezus, die om de vreugde u voorgesteld uw kruis gedragen en de schande veracht hebt, leer ons zachtmoedig en ootmoedig van harte worden, opdat wij ons zeiven verloochenen, dagelijks ons kruis op ons nemen en rust voor onze zie
m -----
T
284
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader. —
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
DERDE STATIE.
Jezus valt de eerste maal onder het kruis.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Ziet, de Zaligmaker der wereld is ellendig en zijnen vijanden tot smaad geworden. Zij hebben Hem gezien en hunne hoofden geschud. Als een Lam wordt Hy ter slachtbank ge-j voerd, maar Hg doet zijnen mond
i* quot; i
----------^
285
niet open. Hij is opgeofferd, omdat Hij zelf het wilde.
O barmhartigste Jezus, die van de zondaren zulk een tegenspraak tegen U verduurd hebt, die gekomen zijt om te zoeken en zalig te maken, hetgeen verloren was, wasch ons meer en meer van onze zonden en reinig ons van onze misdaden, opdat wy onze lichamen tot een levend, heilig, Gode welgevallig offer opdragen en hongeren en dorsten naar de gerechtigheid.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Hoer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
^---:----
286
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zQne bedroefde Moeder.
Wu aanbidden U,Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
O gü allen, die voorbijgaat, geeft acht en ziet toe, of er eene smart is gelgk aan die van Maria. Hare oogen zijn verduisterd van het weenen. Groot als de zee is hare smart. Haar hart is onder het lijden bedolven, omdat zij vervuld is van bitterheid. Het zwaard der droefheid heeft hare ziel doorboord.
O Jezus, die voor ons hebt geleden cn ons een voorbeeld hebt nagelaten, opdat wy uwe voetstappen zouden drukken, schep in ons een zuiver hart en vernieuw in ons binnenste den rechten geest. Laat ons arm van geest, laat ons zachtzinnig en vreedzaam, laat ons rein van harte wor-
K----
287
den, opdat wij eenmaal God mogen aanschouwen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm TJ onzer.
O God, wees ons, zondaars,genadig.
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrone helpt Jezus het kruis dragen-
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Jezus zag uit, of iemand medelijden zoude hebben, en er was niemand; en of iemand Hem zou troosten, en Hij vond niemand. De soldaten zagen dan eenen mensch van Cyrene, die
288
van het veld terugkeerde; dozen dwongen zy oin het kruis achter Jezus te dragen. Zyne vrienden hadden Hem verlaten, en die Hem belaagden, hadden de overhand gekregen.
O Jezus, die Uzelven gegeven hebt voor ons om ons te verlossen van alle ongerechtigheden en te zuiveren voor Uzelven tot een uitgelezen volk, bekeer ons, o goddelijke Verlosser, en wend uwen toorn van ons af. Toon ons, o Heer, uwe barmhartigheid en geef ons uw heil. Op IJ, o Heer, hebben wij gehoopt; in eeuwigheid zullen wij niet beschaamd worden.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Ontferm U onzer, o Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
*--—-—-——--
289
ZESDE STATIE.
Veronica droogt het aanschijn van Jezus met eenen doek af.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Jezus is naar de voorspelling van den profeet een worm en niet een mensch, de spot der menschen en de verachting des volks. Hij, die geheel schoon is van gestalte boven de zonen der menschen; Hij, wiens gelaat de Engelen wenschen te aanschouwen, is geworden als een melaatsche, de verachte en de laagste der menschen. Geen schoonheid, noch bevalligheid is in Hem.
Wat zullen wij U, o Jezus, weergeven, voor alles, wat Gü ons geschonken hebt? Den kelk des heils zullen wij opnemen en den naam des Heeren aanroepen. Toon ons dus,
m---—---*3
13
f*--——--—'
290
o Heer, uwe wegen en leer ons uwe paden kennen. Geleid ons in uwe waarheid en onderricht ons, omdat Gü, o God, onze Verlosser zyt. Wees uwer ontferming indachtig, o Heer, en uwer barmhartigheid, welke van eeuwigheid is.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
God, wees ons, zondaars, genadig.
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt voor de tweede maal onder het bruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt. •
Ziedaar het Lam Gods, dat de zon-
^ A sjh---
291
den der wereld wegneemt. Jezus heeft zichzelven voor ons tot een offer en tot een slachtoffer overgegeven, Gode tot een aangenamen geur. Hü zelf heeft onze zonden in zijn lichaam gedragen op het hout. Hij, die geen zonden heeft gedaan, en in wiens mond geen bedrog is gevonden. Hij heeft ons liefgehad en zich zeiven voor ons opgeofferd.
O allerzachtmoedigste Jezus, Gij hebt den vrede gebracht aan hen, die van goeden, wille zyn. Gü hebt ons volgens uwe barmhartigheid zalig gemaakt en ons door uw Bloed verlost. Tot U, o Heer, hebben wy onze ziel opgeheven, op U, o God, vertrouwen wij, laat ons niet beschaamd worden. Sla uwe blikken op ons en ontferm ü onzer; wij zullen niet beschaamd worden, wyl wij op U gehoopt hebben.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
4 0 O
^----------—---■--—---H.®
292
Ontferm D onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
ACHTSTE STATIE.
Jezus 7ermaant de weenende vrouwen.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Een groote menigte volks en vrouwen, die Hem beklaagden en beweenden, volgden Jezus op den kruisweg. Jezus echter keerde zich tot haar en sprak: Gij, dochters van Jeruzalem, weent niet over mij, maar weent over u zeiven en over uwe kinderen. Want ziet, er zullen dagen komen, waarop men zeggen zal: Zalig zijn
-
f*—-——--——
293
de onvruchtbaren en de schooten, die niet gebaard, en de borsten, die niet gezoogd hebben. Dan zullen zy beginnen tot de bergen te zeggen; Valt op ons! en tot de heuvelen: Bedekt ons. Want als men dit aan het groene hout doet, wat zal er dan met het dorre geschieden ?
Gy, o Jezus, zyt vol zachtmoedigheid en rechtvaardigheid, al uw wegen zyn barmhartigheid en waarheid, Gij zyt een steun voor allen, die U vreezen. Gij zult ons, o Heer, onze zonden vergeven ter wille van uwen Naam. Heer, straf ons dan niet in uwe verbolgenheid en kastijd ons niet in uwe gramschap. Ontferm U onzer Heer, want wy zyn zwak. Keer U tot ons, o Heer, en verlos onze ziel; behoud ons ter wille uwer barmhartigheid.
Onze Vader. - Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
i
294
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
NEGENDE STATIE.
Jezus valt voor ds derde maal onder het kruis.
Wü aandiddenU, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
De Zaligmaker is geslagen en vernederd bovenmate, is geworden als een mensch, die niet hoort en die geen tegenspraak in zijnen mond heeft. Zijn hart siddert en zijne kracht heeft Hem begeven. Het licht zijner oogen is niet meer in Hem. Van de voetzool af tot aan de kruin des hoofds is niets gezonds aan Hem. Hij
is gewond geworden om onze misdaden, verbrijzeld om onze zonden; door zijne striemen zijn wy genezen.
O allergoedertierenste Jezus, verhoor mijn gebed, neig uw oor volgens uwe waarheid naar mijne smeekingen; verhoor my volgens uwe barmhartigheid. En treed niet in het gerecht met uwen dienaar; want niemand, die leeft, kan voor uw aanschijn rechtvaardig bevonden worden. Doe my den weg kennen, dien ik bewandelen moet, want tot U heb ik myne ziel opgeheven. Red my van mijne vijanden; tot U, Heer, heb ik mijn toevlucht genomen; leer mij uwen wil volbrengen, want Gij zijt mijn God.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Glorie zij den Vader. — Ontferm ü onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
296
TIENDE STaTIE.
Jezus wordt van z^jn kleederen beroofd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Zij kwamen op de plaats, welke Golgotha genoemd wordt. Daar gaven zü Jezus wijn, die met gal en mirre gemengd was, te drinken. En toen Hü dien geproefd had, wilde Hü niet drinken en nam hem niet. Vervolgens ontdeden zij den Zaligmaker van zyn kleederen. De koninklyke profeet had alles voorspeld; Zy hebben my gal tot spijs gegeven en in mijnen dorst met azijn gelaafd. Zij hebben mijne kleederen onder elkander verdeeld en over mijnen lijfrok hebben zij het lot geworpen. Gij hebt mij gesteld tot spot en schimp van hen, die rondom ons zyn.
O allerootmoedigste Jezus, Gy zyt
297
een vuur op aarde komen brengen en wat wildet Gy anders dan dat het zoude branden? Uwe spy's was den wil Ie vervullen van uwen Vader, die in de hemelen is. Verhoor, o Heer, myne stem, waarmede ik tot U geroepen heb; ontferm u mtjner en verhoor mij. Tot U heeft mtjn hart gesproken; wees mtjnhelper, verlaat mij niet en veracht mij niet, o God, mün Zaligmaker.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
ju»
-----
era sa
298
Nadat zg op de plaats gekomen waren, die Calvarië genoemd wordt, hebben zij Hem gekruisigd en met Hem twee straatroovers, een aanzyn rechter- en een aan zijn linkerzijde. Zoo werd de Schrift vervuld, die zegt: Hy is met de boosdoeners gerekend geworden. Boven zijn hoofd hechtten zij de oorzaak van zyn dood vast: Jezus van Nazareth, Koning der Joden. Jezus echter sprak; Vader, vergeef het hun, want zij weten niet, wat zij doen. Zij, die voorbij gingen, lasterden Hem en schudden hun hoofd. En het volk stond en aanschouwde het. Aldus werd de voorspelling bewaarheid: Zij zullen zien op Hem, dien z\j doorboord hebben. Zjj hebben myne handen en voeten doorboord, zy hebben al mijn beenderen geteld.
Gij, o liefderijke Jezus, hebt gezegd: Wanner ik van de aarde zal opgeheven zijn, zal ik alles tot mij trekken. Schenk ons allen de onschat-
ii-lt;— — ^
299
bare genade, dat wij niets anders kennen dan U, o Jezus, en dien gekruist, dat wy in niets anders roemen dan in uw kruis, dat wy uw sterven gedurig in ons Hchaam ronddragen, opdat ook uw leven in ons geopenbaard worde.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars genadig.
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis-
Wij aanbidden U,Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Naast het kruis van Jezus stond
300
zijne Moeder. Toen nu Jezus zijne Moeder en den leerling, dien Hü liefhad, staan zag, zeide Hij tot zijne Moeder: Vrouw, ziedaar uwen Zoon. Daarna zeide Hij tot den leerling: Ziedaar uwe moeder. Het werd nu duisternis over de gansche aarde. En omtrent het negende uur riep Jezus met luider stem: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij my verlaten? Daarna sprak Hij: Ik heb dorst. En nadat hij den azijn geproefd had, zeide Hy: Het is volbracht. Jezus echter riep nogmaals met luider stem: Vader, in uwe handen beveel ik mijnen geest. En terwijl Hij dit zeide, neigde Hij zijn hoofd en stierf.
O Jezus, eenige Middelaar tusschen God en de menschen. Gij, die wilt, dat alle menschen zalig worden en tot de kennis der waarheid komen, goede Herder, die uw leren geeft voor uwe schapen, wiens genade en menschlievendheid aan alle menschen
«1
801
verschenen is, maak, dat wij allen één zyn, gelijk Gy met den Vader één zijt. Heilig ons in de waarheid. Geef, dat, waar Gij zijt, ook wij mogen komen, opdat wij uwe heerlijkheid zien mogen.
Onze Vader. -- Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God. wees ons, zondaars, genadig.
■m
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis genomen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U, Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Toen de soldaten bij Jezus kwamen en zagen, dat Hij reeds gestorven
302
was, verbrijzelden zij zijne beenderen niet, maar een van de soldaten opende zijne zijde met een speer enter-stond kwam er bloed en water uit. En toen het reeds avond geworden was, kwam een rijk man, genaamd Joseph, uit Arimathea, een deugdzaam en rechtvaardig man, en nam het lichaam van Jezus van het kruis. Er kwam echter ook Nicodemus en bracht een mengsel van mirre en aloé, ongeveer honderd pond. Joseph echter kocht lijnwaad. Toen namen zij het lichaam van Jezus en wikkelden het met de speceryen in zuivere linnen doeken, gelijk het bij de Joden gewoonte is.
Gij, o Jezus, zijt de verzoening voor onze zonden geworden. Toen wij zondaren waren, zyt gij voor ons gestorven. Gij weet medelijden te hebben met onze zwakheden. Gij hebt in de dagen van uw vleesch gebeden en smeekingen met luid geroep en tranen
-m
f
T
303
geofferd en zyt verhoord geworden om uwe godvruchtigheid. Uit de diepten hebben wij tot U geroepen; Heer, Heer, verhoor onze stem. Laat uwe ooren luisteren naar de stem van ons gebed. Want bij ü is barmhartigheid en overvloedige verlossing.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zg den Vader.
Ontferm ü onzer. Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in het graf gelegd.
Wij aanbidden, U, Christus, en loven U. Omdat Gy door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Er was op de plaats, waar Jezus
»5* gt;■
304
gekruisigd werd, een hof en in dien hof een nieuw graf, waarin nog niemand gelegd was. Daarin legden zy Jezus. En Joseph wentelde een groo-ten steen voor den ingang van het graf. De vrouwen echter, welke met Hem uit Galilea gekomen waren, zaten tegenover het graf en zagen toe, waarheen Jezus gelegd werd. En zy keerden terug en bereidden specerijen en zalven. De hoogepriesters en Farizeën bewaakten het graf met wachters en verzegelden het.
O allerheiligste Jezus, op wien God de misdaden van ons allen gelegd heeft, Gij, die uwe ziel aan den dood overgeleverd hebt en onder de misdadigers gesteld zyt, opdat Gij uw volk levend zoudet maken, mijne lippen zullen uwen lof verkondigen, ik zal U zegenen mijn leven lang. Mtfne ziel verheft den Heer en m;in geest heeft zich verheugd in God, mijnen Heiland. Ontferm U myner, o God, en zegen
ik
-----
305
my. wees mijner genadig, opdat ik uwen weg op aarde moge kennen. Heer, laat mij op uwen weg en laat mij in uwe waarheid ingaan; laat mijn hart zich verblijden, opdat ik uwen naam vreeze.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
Ontferm U onzer, Heer, ontferm U onzer.
O God, wees ons, zondaars, genadig.
SLUITGEBED.
Zoozeer, o God, hebt Gij de wereld liefgehad, dat Gij uwen eenigen Zoon niet gespaard hebt, maar Hem voor ons allen hebt overgeleverd. En Gü, o Jezus, hebt tot uwen hemelschen Vader gesproken; Zie, ik kom om uwen wil te doen. Niet mijn wil,
5 ^
306
maar uw wil geschiede. Gij hebt geen zonde gekend, maar Gy zijt voor ons een zondeoffer geworden, opdat wjj in U gerechtvaardigden voor God zouden zijn. Gy hebt Uzelven gegeven tot losprijs voor allen. Wü zijn vrijgekocht niet door vergankelijk zilver of goud, maar door uw kostbaar Bloed als van een onbesmet en vlek keloos Lam. Daarom zal ik Uloven, Heer, uit geheel mijn hart, ik zal U lofzingen voor het aanschijn der Engelen, ik zal U aanbidden in uwen heiligen tempel en uwen naam belijden om uwe barmhartigheid en uwe waarheid, want Gij hebt uwen heiligen naam boven alles groot gemaakt. Loof, mijne ziel, loof den Heer; ik zal den Heer loven gedurende mijn leven, ik zal mijnen God lof-zingen, zoolang ik wezen zal.
Heer, Gü hebt ons met uwe goedgunstigheid als met een schild omgeven. Gij dan, o Heer, wend uwe ont-
----------^
it
! .307
ferming niet van mij af; Gij zijt mijn helper en myn beschermer. Bewaar mijne ziel en maak uwen dienaar zalig, mijn God, die op U gehoopt heeft.
Zes maal Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader.
NEGENDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
(Getrokken uit de H. Vaders.)
Tot verkrijging van verschillende deugden en genaden.
Voorhereidingsgehed.
(Naar den H. Alphonsus de Liguorio.)
O mijn gekruiste Liefde, mtjn allerbeminnelijkste Jezus, ik geloof in TJ, ik erken U als den waren Zoon van God en als den Verlosser der wereld. Ik aanbid U uit het diepst myner ellende en ik dank U, dat Gij den dood voor my hebt willen ondergaan om my het leven der genade te verschaffen. Mijn dierbare Verlosser, aan U ben ik mijn zaligheid, -lt;---
jK---m
f
309
mijn ziel, mijn lichaam, mijn alles verschuldigd; Gij hebt mij van de hel verlost. Gij hebt voor mij de vergiffenis mvjner zonden verworven. Gü hebt my de hoop op den hemel ingestort. Maar na zoo groot eene barmhartigheid, na zoo vele bijzondere bewijzen van liefde, heb ik, in stede van U te beminnen, de ondankbaarheid gehad van U niettemin te be-leedigen. Doch ik bemin U thans en wensch U uit geheel mijn hart lief te hebben. Vertrouwend op uwe goedheid, verschijn ik voor U, o barmhartige Jezus, en door de verdiensten van uw lijden vraag ik U de vergiffenis mijner zonden, die mij van harte leed ztjn, omdat ik U, mün hoogste goed, daardoor vergramd heb, vraag ik U de heilige volharding tot den dood evenals de genade van U te beminnen.
Heer, in vereeniging met die volmaakte gevoelens, waarmede Gij op
--:---
^——----gt;
310
aarde aan God lof hebt gebracht, wil ik deze oefening verrichten.
Heilige Maria, Moeder Gods, bid voor ons, zondaars, nu en in het uur van onzen dood. Amen.
U na
et a a
^!Ih-
^14-
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven IJ.
Omdat Gü door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Ziet de Allerhoogste boven allen wordt beneden allen vernederd, de edelste wordt onteerd, de machtigste wordt gebonden, de onschuldigste wordt gegeeseld, de heiligste wordt met doornen gekroond, de zachtmoe digste wordt met kaakslagen geslagen, de waardigste wordt gelasterd, de gezegendste wordt vervloekt, de rechtvaardigste wordt veroordeeld, de Zoon Gods wordt gekruisigd, de onsterfelijke wordt ter dood gebracht.
(Thomas a Kempis.)
O mün hemelsche Vader, ik dank U, dat Gij mij uw eenigen Zoon tot myn Verlosser hebt gegeven; ik offer
312
U zynen dood op en smeek U door zijne verdiensten om barmhartigheid. En ü, myn Verlosser, dank ik voortdurend, dat Gy uw Bloed en uw leven gegeven hebt om mij van den eeuwigen dood te bevrijden. Wy bidden TJ dan, kom uwe dienaren te hulp, die Gij door uw kostbaar Bloed verlost hebt.
(H. Alphonus de Liguorio.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op zjjne schouders.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Jezus omhelst met liefde het kruis. En Hij droeg Zjjn kruis en ging uit naar de plaats, welke men het sche-
«---m
K--— ■---—------------------
313
deloord noemt. Zoo trekken zij uit, de rechters met den veroordeelde, onzen Verlosser in hun midden wegvoerend, beladen met het altaar, waarop Hü zün leven offeren zal. Beschouwen wy onzen onschulüigen Zaligmaker, hoe Hy zich als een zachtmoedig Lam ter dood wegleiden laat. (H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
Müne ziel, omhels ook gü uw kruis uit liefde tot Jezus, die zoo veel voor u geleden heeft uit liefde tot u. Zie hoe Hij met zijn kruis vooruitgaat en u uitnoodigt Hem met het uwe te volgen. Wie na Mij komen wil, neme zijn kruis op zich en volge mij na. (Matth. 26: 25). Ja, mijn Jezus, ik wil U niet verlaten; ik wil u dienen tot aan mijnen dood. Maar geef mij door de verdienste van dezen smartelyken weg de kracht, dat ik het kruis, hetwelk Gij mij zendt^ met geduld drage.
(H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
ürlt;———-----
U
m- --------------«r
314
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Glorie zü den Vader.
DERDE STATIE.
Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis.
Wy aanbiddenü.Christus^nlovenU. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Christus heeft het bitterste lijden verduurd, omdat Hij niet alleen door het geduldig dragen der wonden ons leeren, maar ook uit medeleden met onze misdaden zeer groote smarten lijden wilde. Christus heeft het veel-zydigst, het smarteiykst, het vernederendst, maar ook het vruchtbaarst geleden.
(H. Bonaventura.)
Heer, ik ben gelukkig, nu ik zie,
----------
i
----^
315
hoe Gij my bemind hebt en thans nog bemint. Maar ik ben ook bedroefd, wanneer ik denk, dat ik een zoo goeden God heb beleedigd. O mijn Jezus, ik vraag u vergiffenis. Het doet mü boven alles leed, dat ik U vergramd heb, en ik heb vast besloten U nooit meer te vergrammen. Vergeef my alle beleedigmgen, die ik U heb aangedaan, en schenk my de genade U voortaan altijd te beminnen. (H. Alphonsus Maria de Liguorio)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet zyne bedroefde Hoeder.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
r-f
i
316
Om zich een denkbeeld te vormen van de groote droefheid, welke de wreede dood van haren Jezus aan Maria veroorzaakte, moet men de liefde beschouwen, welke deze teedere Moeder aan haren goddelijken Zoon toedroeg. Hare liefde was zoodanig, dat zy van het Hart van Maria en van dat van Jezus slechts één hart maakte. Maar bij het lijden van den Zaligmaker is geheel deze liefde in een zee van smart veranderd, zoodat, wanneer men al de smarten der wereld vereenigde, zij de smart van Maria niet zouden evenaren.
(H. Bernardus van Siena). O mijne bedroefde Moeder, door de verdiensten van de smart, die Gij geleden hebt, toen Gü uwen Zoon ter dood zaagt wegleiden, verwerf my de genade om ook met geduld de kruisen te dragen, die God mij zal willen overzenden.
(H. Alphonsus Maria de Liguorio.).
9 VS
lt;------=-=--*9%
lt;---m
317
Onze Vader. - Wees gegroet. -Glorie zij den Vader.
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis dragen.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Terwijl het volk met Jezus naar buiten ging, vond men een zekeren Simon van Cyrene. Op hem werd het kruis, het werktuig der straf, overgebracht van den Zaligmaker. Door dit feit moest het geloof dei-volkeren voorafgebeeld worden, voor wie het kruis van Christus geen schande, maar glorie zoude wezen.
(H. Leo de Groote.) -----^
318
O Jezus, oneindig beminnelijk, ik bemin U uit geheel myn harten ik heb besloten niets anders dan U te beminnen. Heer, geef mij uwe genade en uwe liefde en ik vraag U niets anders meer.
(H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
Onze Vader. - Wees gegroet. — Glorie zü den Vader.
ZESDE STATIE.
Veronica droogt het aangezicht van Jezus met een doek af.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
De gedachtenis aan het lijden van Christus ontsteekt de liefde Gods. ver-
319
maant ons tot geduld, schenkt ons het vaste vertrouwen op de vergiffenis onzer zonden, verzoent de goddelijke rechtvaardigheid, leert ootmoedige onderwerping, troost in de ziekte des lichaams, spoort ons aan om onzen eigen wil af te leggen en bereidt ons voor op het aanschouwen van God.
(Thomas a Kempis.)
O wonderbare glans van het eeuwige licht, thans zyt Gy voor my uitgedoofd. Blusch in mij de brandende verlangens van lederen hartstocht uit. O zuivere spiegel der goddelijke majesteit, hoe zijt gij bevlekt geworden. Zuiver mij van alle vlekken mijner zonden. O heerlyk beeld dei-goedheid van uwen hemelschen Va der, hoe zijt gij besmeurd en misvormd. Herstel in mij het misvormde beeld mijner ziel.
(Gelukz. Henricus Suso.)
320
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
ZEVENDE STATIE.
Jezus 7alt de tweede maal onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Ontzetting veroorzaakt de beschouwing over het geheel der pünen en smaadheden, welke Jezus van zjjn gevangenneming tot aan zijn dood verduurd heeft. Zonder ophouden volgt de eene pijn, de eene smaad op de andere: boeien, kaakslagen, bespotting, verguizing, geeseling, doornen, nagelen, doodsangst en de dood. (H. Alphonsus Maria de Liguorio.) Eeuwige Vader, ik heb U beleedigd.
m--~
321
maar zie hier uw welbeminden Zoon, die, aan het kruishout gehecht, voor my voldoet door het offer van zijn goddelijk leven. Ik offer U zijne verdiensten op en door de liefde van dezen goddelüken Zoon bezweer ik U medelijden met mij te hebben. Geef mij uwe genade; dat is de grootste barmhartigheid, die ik van ü vraag. (H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
ACHTSTE STATIE.
Jezus vermaant de weenende vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gü door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Het gezicht van Jezus op zijn gang
322
naar den Calvarieberg was zoo hartverscheurend, dat de vrouwen, welke Hem zagen, weenend en klagend over zooveel wreedheid Hem volgden. Toen keerde de Verlosser zich tot haar en sprak: Ach, weent niet over mij, maar weent over u en uwe kinderen. Want, wanneer zij dit aan het groene hout doen, wat zal dan aan het dorre geschieden?
(H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
Mijn Jezus, Lam zonder vlek, voor my aan het kruis geslachtofferd, laat zooveel pijnen, voor my verduurd, niet vruchteloos zijn. Schenk mij de vrucht van zoo groote smarten. Bind mij met de zachte banden der liefde, opdat ik U nooit meer verlate en nooit meer van U gescheiden worde.
(H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
*....................
323
NEGENDE STATIE.
Jezus valt voor de derde maal onder het kruis.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Beschouw uwen Verlosser op den smartelijken weg naar Golgotha, zie hoe Hü bezwykt onder den last van zyn foltering, of liever onder den last van onze zonden. Jezus had door zijn goddelijke almacht zü'n pünen kunnen verminderen, maar Hij deed het niet; Hü wilde zich volkomen overleveren en al de verschrikkingen van den dood voor ons smaken.
(Lodewijk van Grenada.)
Dierbare Verlosser, Uw dood was het offer, dat Gy hebt willen brengen om ons de vergiffenis onzer zonden te verwerven. Gij hebtmij uw goddelijk leven geschonken; ik wijd U
I
ffM
»4»
324
het overige van mijn leven toe; ik wil het alleen gebruiken om U te beminnen, om aan U te gehoorzamen, om aan ü te behagen.
(H. Alphonsus Maria de Liguorio.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
TIENDE STATIE.
Jezus wordt van zyn kleederen beroofd en met gal gelaafd.
Wy aanbidden U, Christus, en lovenXJ. Omdat Gü door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Nadat de Zaligmaker op den Calvarieberg was aangekomen, trokken Hem de beulen zijn kleederen, die zich in de tallooze wonden hadden vastgehecht, van het lichaam; daar-
325
door werden zijn wonden weder opengescheurd en leed Hy onuitsprekely-ke smarten.
(Lodewijk van Grenada.)
Heer, maak, dat ik door het gezicht van uwe folteringen niet enkel opgewekt worde van medelijden met uwe pijnen te hebben, maar ook, dat ik al mijn krachten inspanne om uwe deugden getrouw na te volgen. Ik kom tot U, Leeraar der wereld, hoogste Geneesheer onzer zielen, ik werp mij aan den voet van uw kruis neder en ik toon U mijne wonden, opdat Gij ze zoudt genezen. Leer mij door uw voorbeeld, hoe ik moet wandelen, Gij, die te midden der angsten van den dood niets dan gal en azijn tot spijs en drank gehad hebt.
(Lodewijk van Grenada.)
I
----- ■■■ —.....: -' --
326
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wü aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Jezus gaat sterven, maar Hij sterft als God. Hij strekt zich uit op het kruis, gelijk het zachtmoedige lam zich zonder tegenstand op het altaar des offers laat leggen; Hij geeft zijne handen en zijne voeten over aan de willekeur van hen, die Hem aan het schandhout gaan klinken.
(Lodewijk van Grenada.)
Ik draag U, o hemelsche Vader, het volmaakte offer van uw eengeboren Zoon op tot vergiffenis van mijne zonden. En Gy, o Jezus, verleen mij de genade om dikwyls met liefde en geloof het geheim van
uwen dood te overwegen, opdat ik
-----
327
de vruchten daarvan overvloedigdeel-achtig worde.
(Lodewjjk van Grenada.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gö door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Heer, ik werp op U blikken vol van de grootste blijdschap endetee-derste liefde, welke ooit iemand bij de beschouwing van het voorwerp zijner genegenheid gehad heeft. Heer, mijn hart opent zich wijd om U te ontvangen, gelijk de teedere roos zich opent voor het licht der zon. Heer,
328
myne ziel opent zich voor U, met het innigst verlangen naar U vervuld.
(Henricus Suso.)
O beminnelijke Zaligmaker, ik omhels U heden met al de vurigheid van mjjne liefde; ik dank U en ik verheerlijk ü; ik druk U in het diepst van mijn hart en van mijne ziel; ik herinner U aan dat beminnelijk uur van uwen dood. Ik vraag U ook, dat noch het leven, noch de dood, noch de vreugde, noch de smarten my ooit van U kunnen scheiden.
(Henricus Suso.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zü den Vader.
329
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis afgenomen.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gy door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Overweeg, hoe de Zaligmaker van het kruis genomen werd. Joseph van Arimathea en Mcodemus, dooide heilige Maagd Maria, den heiligen Johannes en de godvruchtige vrouwen bijgestaan, vervulden dezen teederen plicht. Maria besproeit met hare tranen dit verbryzeld en misvormde lichaam; zij drukt dat hoofd, met doornen gekroond, aan haar [hart.
(Lodewyk van Grenada.)
O gij, schuldeloos Lam, wat zijt gÜ wreedelyk behandeld geworden. Schenk voldoening aan God voor mijn zondig leven. O Koning der koningen en Heer der heeren, mijne ziel beschouwt ü thans, gelijk Gij bleek en
^--
330
levenloos voor haar staat. Maak, dat ik U thans in uwe vernedering met droefheid en tranen omhelze, opdat ik eenmaal in uwe eeuwige glorie met vreugde omhelsd worde.
(Gelukz. Henricus Suso.j
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zy den Vader.
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in een nieuw graf neergelegd.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gü door uw Heilig Kruis de wereld verlost hebt.
Joseph van Arimathea, Nicodemus en de vrome vrouwen wikkelden het heilig lichaam van den Zaligmaker met specerijen in lijnwaad en legden het neer in het graf. Daar nam Maria
-------
331
afscheid van het sterfelijk overblijfsel van haren Zoon, maar haar hart bleef in het graf, waar geheel haar schat rustte.
(Lodewyk van Grenada.)
Heer, mijne oogen beschouwen uw gelaat zonder leven, myne ziel torst al uwe nog frissche wonden; onder den levenden boom van het kruis worden al myn zinnen door die zoete vrucht verzadigd. Al mijn troost en al mijn vertrouwen stel ik in uwe smarten, in uwe voldoeningen en uwe verdiensten. Daarom zal ik altijd met blijdschap uw lijden in myn hart dragen en al mijn krachten inspannen om in myn woorden en mvjn daden het beeld van ü, mijn gekruis-ten Jezus, uit te drukken.
(Henricus Suso.)
Onze Vader. — Wees gegroet. — Glorie zij den Vader.
i
m-
332
SLUITGEBED.
O hemelsche Vader, ik dank U uit het diepst van mijn hart en ik smeek U om myne zonden te vergeten ter wille van uwen eenigen Zoon, dien Gy uit liefde tot mij in den dood hebt overgeleverd. Zie, o teedere Vader, hoe uw Zoon is verbrijzeld, hoe Hij op het kruis is uitgestrekt; men kan al zijn beenderen tellen; zie, hoe het bloed zyner wonden Hem kleurt, hoe de striemen, die Hü uit liefde heeft gedragen. Hem met doodelyke bleekheid overdekken. Zie, hemelsche Vader, de handen en de voeten van uwen eenigen Zoon zyn geopend, zie het bloed druppelen uit zijn lichaam, dat door de slagen verscheurd is. Zie en vergeet uwe gramschap tegen ons. Naar mate Gij edelmoediger zijt om mij mijne zonden te vergeven, naar die mate is mijne droefheid grooter, dat ik uwe oneindige goedheid be-
* gt;3«
333
leedigd heb. En hoe kan ik U, o goddelijke Verlosser, naar waarde danken voor de onschatbare weldaad, die Gij mü bewezen hebt, toen Gij door uwe wonden en smarten mijne woorden genezen hebt? Leer my de wijze kennen om de teekenen van uwe liefde in mijn lichaam te dragen; maak, dat ik altijd aan uw lijden en liefde denke.
Gloriei'ijke Koningin des hemels, gü zijt de bron der genaden, de bron der barmhartigheid, die nooit gesloten wordt. Daarom, o zoete Koningin, neem onze geringe gebeden aan en draag ze aan den al machtigen God op. O machtige Koningin van hemel en aarde, verhef U, wees onze voor-sprekeres en verkrijg voor ons alle genaden van uwen goddelijken Zoon. (Gelukz. Henricus Suso.)
Zes maal Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zij den Vader.
--------^
TIENDE OEFENING VAN DEN H. KRUISWEG.
Voor de zielen in het vagevuur.
Voorbereidinrjsgehed.
. Kom, Heilige Geest, vervul de harten uwer geloovigen en ontsteek in hen het vuur uwer liefde.
Mijn Heer en myn God, ik smeek U door de verdiensten van de allerheiligste Maagd en Moeder Gods Maria, de Moeder van smarten, de Moeder der schoone liefde en der heilige hoop, ik smeek U door de verdiensten van alle Heiligen, neem deze oefening van den H Kruisweg goedgunstig aan tot lafenis der arme zielen in het Vagevuur.
Wij schenken haar alle aflaten, die wij door deze godvruchtige oefening kunnen verdienen. Heer, handel niet met ons naar onze zonden en vergeld
335
ons niet naar onze misdaden. Wij hebben voor IJ gezondigd, maar ontferm U over ons volgens uwe overgroote barmhartigheid. Heer, in de eenvoudigheid des harten dragen wij U al onze gebeden op; een vermorzeld en ootmoedig hart zult Gy niet versmaden.
God, Heer van genade, verleen aan de zielen van uwe dienaren en dienaressen, die wij heden gedenken, de Zalige rust en de eeuwigo klaarheid. Door Jezus Christus, onzen Heer.
Wij bidden U, almachtige God, verleen ons, dat wij, die onder den last onzer zonden gebukt gaan, door de voorspraak van de allerheiligste Maagd en Moeder Gods Maria en van alle Heiligen mogen verlicht worden, x^men.
i.
-Ks
4
336
EERSTE STATIE.
Jezus wordt ter dood veroordeeld.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus wordt door den Hoogen Raad der Joden valschelijk bij den Romein-schen landvoogd beschuldigd. Uit menscheljjk opzicht veroordeelt Pila-tus tegen zijn overtuiging in Hem tot den smadeiyken dood des kruises. En daar Jezus de zynen liefhad, heeft Hij hen ten einde toe bemind. Gehoorzaam tot den dood des kruises, onderwerpt Hij Zich aan het onrechtvaardige vonnis.
O Hart van Jezus, Zoon van den eeuwigen Vader, zelfstandig met het Woord Gods vereenigd, wij danken U voor uwe overgroote liefde.
God, Schepper en Verlosser van alle geloovigen, verleen aan de zielen van
*
uwe dienaren en dienaressen de vergeving van al hare zonden, opdat zij de kwijtschelding, waarnaar zij altyd verlangd hebben, door godvruchtige g«beden mogen verwerven.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zy rusten in vrede. Amen.
TWEEDE STATIE.
Jezus neemt het kruis op z^jne schouders.
Wy aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Jezus draagt al onze kwalen en heeft al onze smarten op zich genomen. Met vreugde legt hy het kruis
--K
15
338
op zijne schouders, waarnaar hij van verlangen gebrand had, en dat kruis torsende, ging Hij naar den Calvarieberg.
O Hart van Jezus, oneindig in majesteit, heilige Tempel Gods, wij danken U voor. uwe overgroote liefde.
Neig, Heer, uw oor naar onze gebeden, waardoor wij U ootmoedig smee-ken, dat Gij de zielen van uwe dienaren, die Gij uit deze wereld geroepen hebt, in het land van vrede en licht wilt voeren en haar het gezel schap uwer Heiligen wilt doen genieten.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zij rusten in vrede. Amen.
339
DERDE STATIE.
Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven TJ.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
I
Jezus, wiens ziel bedroefd was tot den dood en die met smaadheden verzadigd werd, ligt ter aarde als een worm, die vertreden wordt. Maar de Zoon des menschen was gekomen om te zoeken en zalig te maken, hetgeen verloren Was; Hij lijdt alle vernederingen met geduld voor onze zaligheid.
O Hart van Jezus, tabernakel des Allerhoogsten en schatkamer der rechtvaardigheid en der liefde, wtf danken U voor uwe overgrooteliefde.
God, die den zondaars vergeving schenkt en de oorsprong zijt van de zaligheid der menschen, wy smeeken
340
uwe barmhartigheid, dat Gij uwe dienaren, die uit deze wereld gescheiden zijn, door de voorbede van de allerheiligste Maagd Maria en van alle Heiligen tot de gemeenschap dér eeuwige zaligheid wilt brengen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zij rusten in vrede. Anien.
VIERDE STATIE.
Jezus ontmoet z^jne 'bedroefde Moeder.
Wij aanbidden U, Christus, en loven ü. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Onmetelijk als de zee was de droefheid van Maria. Niemand had grooter liefde tot haren goddelijken Zoon,
i
341
maar ook niemand voelde dieper zijne smarten. En Jezus is in alles aan ons gelijk geworden, behalve in de zonde; Z^jn teeder, fljngevormd Hart wordt door het lü'den zyner Moeder met een nieuwe smart vervuld.
O Hart van Jezus, vol van goedheid en liefde, afgrond van alle deugden, wij danken U voor uwe over-groote liefde.
God, die ons bevolen hebt elkander lief te hebben, ontferm U genadiglijk over de zielen uwer dienaren en dienaressen maak, dat wij haar in de vreugde der eeuwige heeriykheid mogen aanschouwen.
Onze Vader. - Wees gegroet. —
Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar.
Dat zü rusten in vrede. Amen.
342
VIJFDE STATIE.
Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis dragen.
Wy aanbidden U, Christus, enlovonU.
Omdat Gij door uw hèilig kruis de wereld verlost hebt.
Door zijn lijden uitgeput, dreigt Jezus onder zijn kruis te bezwijken. En de soldaten dwingen een voorbijganger, Simon van Cyrene geheeten, om het kruis achter Jezus te dragen.
O Hart van Jezus, allen lofwaardig, Koning en Middelpunt van alle harten, wij danken U voor uwe overgroote liefde.
Heer, wy bevelen U de zielen van uwe dienaren aan, opdat zij, der wereld afgestorven zijnde, bij U leven mogen en opdat, hetgeen zij door men-schelijke zwakheid misdreven hebben, door uwe genadige goedertierenheid moge uitgewischt worden.
S43
Onze Vader. — Wees gegroet. — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschyne haar. Dat zy rusten in vrede. Amen.
ZESDE STATIE.
Veronioa droogt het aanschijn van Jezus met eenen doek af.
Wij aanbidden U,Christus,enlovenü. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Een godvreezende vrouw, Veronica genaamd, durft Jezus haar medelijden toonen. Zij let niet op de vijanden des Heeren, maar dringt door de menigte en droogt zijn aanschijn met een doek af. Tot belconing laat Jezus het afdruksel van zijn heilig gelaat in dien doek achter.
m---m
344
O Hart van Jezus, in wien de Vader zijn welbehagen gesteld heeft, van wiens volheid wij allen ontvangen hebben, wij danken U voor uw overgroote liefde.
O Heer, bevrijd de zielen van allo afgestorven geloovigen van iederen band der zonde. Laat uwe genade haar te hulp komen, opdat ztj verdienen het oordeel der wrake te ontgaan en de zaligheid van het eeuwig licht te genieten.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschyne haar. Dat zij rusten in vrede. Amen.
345
ZEVENDE STATIE.
Jezus valt voor de tweede maal onder het kruis.
Wij aanbidden U, Christus,en loven ü.
•Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld veriest hebt.
Overweeg, hoe Jezus opnieuw onder den last van zyn kruis bezwijkt. Hy heeft in waarheid al onze kwalen gedragen en al onze smarten op Zich genomen. Uit liefde en zachtmoedigheid verduurt Hy al het lijden en allen smaad.
O Hart van Jezus, wellust der Heiligen, rijk voor allen, die U aanroepen, wü danken U voor uwe over-groote liefde.
Treed, o Heer, niet in het gericht met uwe dienaren, want geen mensch is voor U gerechtvaardigd, tenzy hy van U de vergiffenis zijner zonden ontvange. Mogen zij, die in hun leven
346
met het teeken der allerheiligste Drievuldigheid onderscheiden zijn, uwe rechtvaardige wraak ontkomen.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het. eeuwige licht verschyne haar. Dat zy rusten in 'vrede. Amen.
ACHTSTE STATIE,
Jezus vermaant de weenende vrouwen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Bewonder de edelmoedigheid van uwen Zaligmaker. Schoon deze vrouwen over Hem weenen, is Hy minder gevoelig voor de rampen, die Hem dreigen. Weent niet over mü, zegt
347
Hy, maar weent over u en uwe kinderen.
O Hart van Jezus, geduldig en zeer barmhartig, Huis Gods en Deur des hemels, wü danken U voor uwe over-groote liefde.
O God, Licht der geloovige zielen, hoop der stervenden, Zaligheid van allen, die op U vertrouwen, verleen ons genadig, dat de zielen van uwe dienaren door de voorbede van de Allerzaligste Maagd Maria in het eeuwig licht met al uwe Heiligen zich verheugen mogen.
Onze Vader, — Wees gegroet. -
Heer, geef haar de eeuwige rust. Rn het eeuwige licht verschjjne haar. Dat zy rusten in vrede. Amen.
-——•- ■ -——-
348
NEGENDE STATIE.
Jezus valt voor de derde maal onder het kruis.
Wjj aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
De Zaligmaker der wereld, van wien de profeet Isaias voorspeld had, dat Hij de sterke God zou genoemd worden, ligt machteloos ter aarde. Maar uit liefde tot ons vervolgt Hij ook Zijnen smartelyken weg. Door zijn voorbeeld leert Hij ons ootmoedig en zachtmoedig van harte te zijn.
O Hart van Jezus, Bron van leven en heiligheid, Verzoening voor onze zielen, wij danken U voor uwe over-groote liefde.
O God, door wiens barmhartigheid de zielen der afgestorven geloovigen uitrusten, verleen aan uwe dienaren, die in Christus gestorven zyn, goed-
349
gunstig de vergiffenis harer zonden, opdatzy, van alle schulden ontslagen, met U zonder einde zich verblijden mogen.
Onze Vader. — Wees gegroet, — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zij rusten in vrede. Amen.
TIENDE STATIE.
Jezus 701^ van zyn kleederen beroofd en met gal gelaafd.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Aanschouw uwen Verlosser, beroofd van zijn kleederen. Hij is de spot en de verachting des volks geworden. Zijne lendenen zyn vol smar-
f*—-=---H
350
ten en er is geen gezondheid in ztjn vleesch. Hij wil den aangeboden drank niet drinken, daar Hü met volle bewustzijn voor ons wil lijden.
O Hart van Jezus, met smaadheden verzadigd en verbrijzeld om onze zonden, wü danken U voor]uwe over-groote liefde.
Aanvaard, o Heer, deze gebeden, die wü U voor de zielen van uwe dienaren opdragen. Dat uwe edelmoedige barmhartigheid, die wü hebben ingeroepen, voor haar voordeelig zü, opdat zij door uwe genade in de eeuwige vereeniging des hemels, waarin zij altijd geloofd, waarop zü altijd gehoopt hebben, mogen opgenomen worden.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zy rusten in vrede. Amen.
gt;5»
M quot; •
351
ELFDE STATIE.
Jezus wordt aan het kruis genageld.
Wy aanbidden U, Christus, en loven ü.
Omdat Gö door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Nadat men op den Calvarieberg aangekomen was, hebben zg Jezus gekruisigd. De voorspelling was vervuld; Zü hebben mijne handen en voeten doorboord, zü hebben al mijn beenderen geteld. Hy is onder de misdadigers gerekend geworden.
O Hart van Jezus, gehoorzaam geworden tot den dood en met een lans doorstoken, wy danken U voor uwe overgroote liefde.
Vergun ons, bidden wy ü, o Heer, dat aan de zielen van uwe dienaren deze heilige oefening voordeelig zij. Ontsla haar van alle banden der zon-i den, opdat zy, tot de heerlykheid der i verryzenis opgewekt, onder uwe Hei-
-*si
.
----
352
ligen en uitverkorenen mogen leven.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschyne haar. Dat zij rusten in vrede. Amen.
TWAALFDE STATIE.
Jezus sterft aan het kruis.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U. Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Het lichaam des Heeren is met wonden en bloed overdekt; zyne ziel is bedroefd tot den dood en voelt zich door God en de menschen verlaten. Een brandende dorst kwelt Hem. Ner-gends vindt Hy rust of verkwikking. Zoo Uidt Hij gedurende drie volle
353
uren. Dan buigt Hij het hoofd en sterft.
O Hart van Jezus, onze vrede en onze verzoening, slachtoffer voor de zondaren, wy danken ü voor uwe overgroote liefde.
Heer Jezus Christus, Koning der heeriykheid, behoed de zielen van alle overleden geloovigen voor de straffen der hel. Wij dragen TJ offeranden en gebeden voor haar op, oHeer; neem ze voor die zielen aan, voor welke wy heden de gedachtenis houden; doe haar, o Heer, van den dood tot het leven overgaan.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zij rusten in vrede. Amen.
?
354
DERTIENDE STATIE.
Jezus wordt van het kruis afgenomen.
Wij aanbidden U, Christus, en loven U.
Omdat Gij door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Joseph van Aritnathea en Nicode-mus namen het lichaam des Heeren met eerbied van het kruis. Zoo zeer heeft God de wereld liefgehad, dat Hij zijnen eenigen Zoon niet gespaard heeft, maar Hem voor ons allen heeft overgeleverd.
O Hart van Jezus, zaligheid van die op TJ hopen, hoop van die in U sterven, wij danken U voor uwe over-groote liefde.
Wij smeeken U, o Heer, zie genadig neer op de gebeden en voldoeningen, die wij U voor de zielen van uwe dienaren aanbieden. Gij hebt haar de verdiensten van het christen geloof gegeven, schenk haar ook de beloo-
355
ning daarvoor. Barmhartige Jezus, onze Heer, geef haar de eeuwige rust.
Onze Vader. — Wees gegroet. — Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwige licht verschijne haar. Dat zy rusten in vrede. Amen.
VEERTIENDE STATIE.
Jezus wordt in het graf gelegd.
Wy aanbidden U,Christus, en loven U. Omdat Gy door uw heilig kruis de wereld verlost hebt.
Nadat Jezus van het kruis was afgenomen, werd zyn lichaam met kostbare specerijen in zuiver lijnwaad gewikkeld en neergelegd in een nieuw graf, dat Joseph van Arimathea voor zich in de rotsen had laten uithou-
356
wen. Zün graf zou heerlijk z^n, had de profeet Isaias voorspeld.
O Hart van Jezus, Bron van allen troost, ons Leven en onze Verrijzenis, wy danken U voor uwe overgroote liefde.
O Jezus, Rechter vol lankmoedigheid, wij bidden U, neem de gebeden en offeranden aan, die wy voor de zielen van uwe dienaren en dienaressen in het vagevuur opdragen, verleen haar de eeuwige vreugde in het rijk der hemelen en vereenig ons met haar in de gelukzaligheid der Heiligen.
Onze Vader. — Wees gegroet. —
Heer, geef haar de eeuwige rust. En het eeuwig licht verschtjne haar. Dat zij rusten in vrede. Amen.
357
SLUITGEBED.
Gedachtig aan het heilig lijden van | Christus, uwen Zoon, o Heer, z^jn verrüzenis uit het graf en zyne roemvolle opklimming ten hemel, danken wij uwe goddelijke Majesteit voor alle genaden, die wij voor ons zeiven en voor anderen door deze heilige oefening van den Kruisweg ontvangen hebben. Wij smeeken U ootmoedig, o almachtige God, dat deze gebeden door de tusschenkomst van de Moeder Gods Maria en van alle Engelen en Heiligen U aangenaam mogen zijn en dat wy, die uwe smarten en vernederingen overwogen hebben, met alle hemelsche zegeningen vervuld worden.
Gedenk, o Heer, uwe dienaren, die ons met het teeken des geloofs zü'n voorgegaan en nu rusten in den slaap des vredes. Wij bidden U, o Heer, hun en allen, die in Christus
358
rusten, de plaats van verkwikking, van licht en vrede te verleenen.
O God, wien het eigen is Zich altyd te ontfermen en te sparen, wij smee-ken TJ ootmoedig voor uwe dienaren, opdat zij, die in U geloofd en op U gehoopt hebben, niet in de handen van hunnen vyand vallen, maar de eeuwige vreugde verwerven mogen-Almachtige, eeuwige God, die over levenden en dooden heerscht en U ontfermt over allen, die Gü te voren weet, dat door het geloof en de werken de uwen zullen zvn, wg bidden U ootmoedig, dat degenen, voor wie wij ons voorgenomen hebben onze gebeden te storten, hetzij die nog in deze wereld leven of reeds overleden zgn, op de voorspraak van al uwe Heiligen door u wegenade vergiffenis van a i hunne zonden verkrijgen mogen. Amen.
Zes maal Onze Vader, Wees gegroet en Glorie zy den Vader.
INHOUD.
I. Onderrichtingen over den H. Kruisweg.
Eerste Hoofdstuk. — Geschiedenis van
Tv.eede Hoofdstuk. — De aflaten, aan
den H. Kruisweg verbonden .... 22 Derde Hoofdstuk. — Voorwaarden om de aflaten van den H. Kruisweg te
Vierde Hoofd-tuk. — Over de gewijde
Vijfde Hoofdstuk. — Beschrijving der
Staties van den Kruisweg te Jeruzalem 52 Zesde Hoofdstuk. — Wijze om den H.
II. Drie Overwegingen over den Kruisweg en het LJJden van Christus.
Eerste Overweging. — De Kruisweg des Heeren........... . . 75
Tweede Overweging. — Over de liefde
tot den gekruisten Jezus......
Derde Overweging. — Jezus heeft ons liefgehad door voor ons te lijden . .
III. Versohillende Oefeningen van den H. Kruisweg.
Eerste Oefening. — Om godzalig en
deugdzaam te leven........
Tweede Oefening. — Voor een intentie
naar ieders verkiezing.......
Derde Oefening. — Ter eere van het
goddelijk Hart van Jezus......
Vierde Oefening. — Naar den H. Leonar-dus a Portu Mauritio .......
Vijfde Oefening. — Haat tegen de zonde Zesde Oefening. — Naar den H. Alphon-
sus Maria de Liguorio.......
Zevende Oefening. — Ter verbetering van onzen Christelijken levenswandel. Achtste Oefening. — Getrokken uit de
H. Schrift. ...........
Negende Oefening. — Getrokken uit de
H. Vaders...........
Tiende Oefening. — Voor de geloovige zielen.............