AU.,

bet.: Ablativus.

Interj., bet.

Interjectio.

absol.,

„ absoluut o/'op zich zelf-staande.

Intr. of Intrans,, „

lutransitivum.

ahstr.,

„ abstract.

JCt.,

Juris consulti (rechtsgeleerden).

Acc.,

„ Accusativus.

Jur.,

Juristisch of in de taal der

Ace. c. Inf.,

„ Accusativus cum Infinitivo.

Juristen.

act.,

„ activum of actief.

m.,

masculinum.

Adj.,

„ Adjectivum.

n., „

neutrum.

Adv.,

„ Adverbium.

Nom., „

Nominativus.

c.,

„ communis generis.

Noyn. prop., „

Nomen proprium.

collect.,

„ collectivum.

oneig., „

oneigenlijk.

comj).,

comparativus.

part., „

partitivus of participium.

con er.,

„ concreet.

Par tic., „

Participium.

Conj. ,

„ Conjunctivus of Conjunctio.

pass., „

passivum.

Conjunct.,

„ Conjunctio.

iïrf.,

Perfectum.

Dat.,

„ Dativus.

pl. of plur., „

pluralis.

demin.,

„ deminutivum.

Figpf-i

Plusquamperfectum.

de won,sir.,

„ demonstrativum.

pos.,

positivus. Praepositio.

dgl.,

„ dergelijke.

Praep., „

eig.,

„ eigenlijk.

Praes., „

Praesens.

enz.,

„ en zoo voorts.

Pr on., „

Pronomen.

ƒ.

femininum.

re/l., „

reflexivum.

Gen.,

Genitivus.

rel af., „

relativum.

Oer. of Gerund

,. Gerundium, ook Gerundivum.

sing., „

singularis.

gevj.,

„ gewoonlijk.

smhg. „

samenhang.

Imper.,

„ Imperativus.

iup.

superlativus.

Imperf.,

„ Imperfectum.

supin.,

supin um.

Impers. ,

(Verbum) impcrsonale.

t. t.,

terminus technicus (kunst

Ind, of Indic.

„ Tndicativus.

term).

Indeel.,

,. Indeclinabile.

trans., „

transitivum.

Inf.,

„ Tnflnitivus.

AHor.,

Amm.,

A[i[). of Apul.

Arn.,

Asc. of A8COU.,

Asell. ap. Geil.,

Auct. Carm. de Philom.,

Aug.,

August, of Augustin., Aus. of Auaon.

AVict.

Avien.,

Caeoil. ap. Non.,

Caes.,

C'aes. Gci m.,

Calp.,

Capit.,

Carm. de Philom., Cat. of Cato,

Cato ap. Geil.,

Catull.,

CAur.,

CeU.,

Cic.,

Claud.,

CJIam.,

Cod. J. of Just., Cod. Th. of Theod., Col.,

Curt.,

D. of Dig.,

Eccl.,

Enn.,

Eutr.,

Eest.,

Firm.,

Flor.,

Front.,

Frontin.,

Fulg.,

Gaj.,

Gaj. Dig.,

Geil.,

Gramm.,

Grat.,

Hier.,

Hor. of Horat.,

Hyg,,

IIyg. Grom.,

Inscr.,

Jul. Firm.,

Jul. Val.,

Just. Cod.,

Justin. .

Juv., Kil. Lact., Lampr.,

bet.: Auctor ad Herennium. Ammianus Marcellinus. Luc. Appulejus. Arnobius.

Asconius.

Asellio apud Gellium. Auctor carminis de Philomela.

Augustus.

Augustiuua.

Ausonius.

Aurelius Victor.

Rufus Festus Avienus. Caecilius apud Nonium. Caesar.

Caesar Germanicus. Titus Calpurnius Si-

culus.

Julius Capitolinus. Carmen de Philomela. M. Porcius Cato (Major) Censorinus.

Cato apud Gellium. C. Valerius Catullus. Caelius Aurelianus. Aurelius Cornelius Cel-sus.

M. Tullius Cicero. Claudius Claudianus. Claudius Mamertinus. Codex Justinianeus. Codex Theodosianus. L. Junius Moderat us

Columella.

Q. Curtius llufus. Digesta.

Ecclesiastici (Kerkvaders).

Q Ennius.

Eutropius.

S. Pompejus Festus. Julius Firmicus Mater-nus.

Jj. Annaeus Florus. M. Cornelius Fronto. Sext. Julius Frontinus. Fab. Planeiades Ful-

gentius.

Gajus.

Gajus in Digestis. Aulus Gellius. Grammatici (schrijvers over de Grammatica). Gratius Faliscus. Hieronymus. Q. Horatius Flaccus. C. Julius Hyginus. Hyginus Gromaticus. Tnscriptioncs.

zic Firm.

Julius Valerius.

sie Cod. J,

M. Junianus Justinus of M. Justinus Frontinus,

Dec. Junius Juvenalis. Kiliaan.

Lactantius.

Aelius Lampridius.

Linn.,

Liv.,

Luc.,

Lucil. ap. Non., Lucr.,

Macr.,

Manil.,

Mart.,

MCap.,

MEmp.,

Mel.,

Mess. Corv.,

Mod.,

Nem.,

Nep.,

Non.,

Ov. of Ovid., Pall.,

Pandect.,

Paul. Dig., PDiac.,

Pers.,

Petr.,

Plaut.,

PI of Plin. , PI. Ep.,

Plin. Pan.,

PI. Val.,

PNol.,

Poll.,

Pomp.,

Priap.,

Prise.,

Prop.,

Prud.,

Q.Cic.,

Quint, of Quinct. Kh. Fann.,

Salv.,

Scrib.,

Sriptt. HA.,

Scriptt. RR., Sen. of Senec., Sid. of Sidon.,

Sil.,

Sol.,

Spart.,

Stat.,

Suet.,

Sulp. Sev., Symm.,

Tac.,

Ter. of Terent., bet.: Linnaeus.

„ T. Livius. „ M. Annaeus Lucanus. „ Lucilius apud Nonium. „ T. Lucretius Cams. „ Ambrosius A urelius The-

odosius Macrobius. „ M. Manilius. ,j M. Valerius Martialis. „ Marcianus Mineus Felix

Capella. „ Marcellus Empiricus. „ Pomponius Mela. „ M. Valerius Messala

Corvinus. „ Herennius Modestinus. „ M. Aurelius Nemesia-nus.

„ Cornelius Nepos. „ Nonius Marcellus. „ P. Ovidius Naso. „ Pal ladius Rutilius Taurus Aemilianus. „ Pandecta.

„ Paulus in Digestis. „ Paulus Diaconus {bij

Festus). „ Aul. Flaccus Persius. „ Tit. Petronius Arbiter. „ M. Accius Plautus. „ Caj. Plinius Secundus major.

„ Plinii {i. e. Caji Plinii Secundi minoris) e-pistolae.

„ Plinii [i. e. Caji Plinii Secundi minoris) pa-negyricus. „ C. Pliuius Valerianus. „ Paulinus Nolanus. „ Trebellius Pollio. „ L. Pomponius Bono-

niensis.

„ Priapeia.

„ Priscianus Caesariensis, „ Sext. Propertius. „ Aurelius Prudentius

Clemens.

„ Quintus Tullius Cicero. „ M. Fabius Quintilianus. „ Qu. Khemmius Fannius. „ Salvianus.

„ Scribonius Largus. „ Scriptores historiae Au-gustae.

„ Scriptores rei rusticae. „ L. Annaeus Seneca. „ G. Sollius Apollinaris

Sidonius.

„ C. Silius Italicus. „ C. Julius Solinus. „ Aelius Spartianus. „ C. Papinius Statins. „ C. Suetonius Tranquil-lus.

„ Sulpicius Severus. „ Q. Aurelius Symmachus. „ C. Cornelius Tacitus. „ P. Teren tins Afer.

Tertullianus.

Theodoras Priscianus. Albius Tibullus. Trebellius Pollio. Domitius Ülpianus. Ulpianus in Digestis. M. Terentius Varro. Varro apud Gellium. Flavius Vegetius Rena-tus.

Ven. Fort.,

Veil.,

VF1.,

Virg.,

Vitr. of Vitruv Vop.,

Vuig..

bet.; Vcnantius HunoriusOle-mentianus Forluna-tus.

„ M. Vellejus Pateroulna. „ Valerius Flacous. „ P. Virgilius Maro. „ M. Vitruvius Pollio. „ Flavius Vopiscus. „ Vulgata (oude Latijn-sclie bijbelvertaling).

In aanbinden reg. 3 staat iets lees iets). ,. aaneenhechten slaat eonneetfire lees eonnec-tëre.

„ aangezicht voeg er bij; zie gezicht. „ aanhechten reg. 2 staat met lees (met. „ aannemen reg. 2 staat asciseöre lees asciscBre. „ aanprijzen reg. 1 staat snadêre lees suadfire. „ aanschieten reg. 2 staat vuluerare lees vul-nerare.

,. aanschroeven voeg bij achter adjungSre; coch-leïi affigiSre.

„ aansmeren reg. 1 staat v/'rkoopen lees verkoo-pen).

Voeg in; aanstalten; a. maken tot iets apparare (of praemoliri) aliquid, se praeparare ad ali(|uid. In a an vu ring staat exhortatitio lees exhortatio. „ aardbodem staat t e r r a lees terra, aartschelm lees aartsschelm. In abstraheeren reg. 2 staat faciSre lees facëre. „ acco m ])agne eren reg. 1 staat alieui lees alicui. „ acht reg. 1 staat geven lees geven of slaan. „ ach ter ui t rak en staat augustiis lees angustiis. „ achteruitslaan staat caleitiare lees calcitrarc. Voeg in; adellijk nobilis.

In advocaat reg' 5 staat dieiSre lees diciSre. „ afbrengen voeg er bij; iemand van dat gevoelen a.

movëre aliquem ex ea opinione.

,. afnemen staat relangueseëre lees relanguesefire. ,. afschaffen staat knecht lees knecht.

Kolom 20 staat afchrift lees afschrift. In afspreken reg. 1 staat paeisci lees pacisci. afsteken reg. 9 staat mimis lees nimis.

In afstooten reg. 4 staat (4 Intr.). lees (4). ,. afwijken reg. 8 voeg bij achter deflectërc:

niet a. van iets adhaereseiSre alicui rei.

„ alles staat cuneta lees cuncta.

,. amandel reg. 1 staat amygdalum lees amyg-dalum.

„ ambt reg. 4 staat petitor lees petltor. ,. anders voeg er bij; nergens a. dan nusquam nisi.

„ appel voeg er bij colubra restem non parit (Petr.). Voeg in; archont, archon (—ontis).

In arm reg. 8 staat a. lees armen.

„ arm reg. 12 staat cnpio lees cupio. „ armoede reg. 3 staat snis lees suis. „ baatzuchtig reg. 2 staat prospieiens lees pro-spiciens.

„ bank reg. G staat pnlvini lees pulvini. „ banneling staat (—ilis lees (—tüis). ,. bed reg. 2 staat plumens lees plumeus.

reg. 9 dormitum lees dormitum. ,. bedded eken reg. 2 staat gegeven lees yowevtv. „ bede reg. 1 staat ium lees um.

,. bedriegen reg. 12 slaat falluut lees fallunt. ,. bedrijf reg. 4 staat opitieium lees opificium. „ bedrukken staat inprlmiSre lees imprimiSre. „ bedwelmd reg. 1 staat sopitus lees sopïtus. „ „ reg. 2 slaat temuleutus; lees temu-

lentus.

., beeldhouwkunst reg. I staat (artis ƒ.), fin-

gendi, lees (artis ƒ.) fmgendi.

,. begeeren moeten de woorden desiderabilis, ex-petendus doorgehaald worden.

In begeveu rcg. 5 staat zich op wetj lees zich op weg b.

„ beginsel reg. 4 staat b. lees beginselen. „ behaaglijk staat snavis lees suavis. „ behandelen reg. 1 staat aiiquid lees aliquid. „ behartigen reg. 2 staat considcrare lees con-siderare.

„ bejaard reg. 3 staat graedaevus lees grandaevus, „ bejegenen reg. 7 staat aflicëre aliqua lees afli-

cëre aliquem aliqua.

„ bekend reg. 3 staat vulgatus; lees vulgatus,

omnibus notus;

„ beklonteren staat obliuëre lees oblinëre. „ belang reg. 5 staat cansa lees causa.

„ beleg reg. 13 staat recedëre^ oppido lees re-

cedSre), oppido.

„ beletten reg. 6 voeg bij achter quominus: iemand iets b. impedire aliquem (ab) aliqua re {of ad aliquid), proliibêre {of arcëre) aliquem (ab) aliqua re; iemands plannen b. officere (ö/* obstare) consiliis alicujus.

Voeg in: belegeringstoren turris (—is /.) (ambulatoria).

In believen reg. 2 staat {met Lat.) als lees {met I)at.)\ als.

„ beloerder staat inisdiator lees insidiator. „ beloopen reg. 2 staat eflieëre lees eüicÖre. „ bemoedigen voeg er bij : alicui. „ bemoeilijken reg. 2 staat facessamp;ro lees faces-sëre.

„ beroepen reg. 3 staat fals bewijs) lees {als be-

wijs of ter verdediging).

„ beschikken voeg er bij: over iets kunnen b. aliquid in potestaten! habëre, aliquid instructum habere, mihi alicujus rei facultas est, alicujus rei facultatem habere; gij hint over mijne geldkist b. area mea non secus ac tua uti tibi licet; over iemand b. statuëre de aliquo; over iemand kunnen b. (= iemand tot zijne beschikking hebben) aliquem in potestate {of in potestatem) habere. „ beschouwen voeg er bij: b. als putare. „ beslaan reg. 5 staat calceare lees equum cal-ceare.

„ kolom 67 staat bepreken lees b^Be s p r e k e n, „ bestaan reg. 3 staat constare; lees constare ex

esse {met Gen.).

„ besteedster staat locatrix lees * locatrix. „ bestudeeren voeg er bij: perscrutari, cognos

cfere, meditari.

„ beuzelpraat staat futilitas alucinatio lees fu

tilitas, alucinatio.

„ bevangen voeg bij achter capëre: invadëre incedÖre;

,, bevatten reg. 3 staat'pendcre lees pendëre. „ bevinding staat comperi). lees comperi). „ bewassen reg. 1 staat vesittus lees vestïtus. „ bewierooken reg. 3 staat alicujus landibus.

lees alicujus laudibus.

„ bewijs reg. 1 staat indicium lees indicium. „ bezieling reg. 2 staat instinctus (4) lees in-stinctus, 4).

„ bezoeking reg. 1 staat onheil, lees onheil). „ bezorgen voeg er bij: een brief b, epistolam reddëre.

Voeg in: bezwaarschrift, querela, libellus que-r til us.

In bezwaren voeg bij achter gravis: zich over iets

bij iemand b. queri apud aliquem de aliqua re. „ kolom 81 reg. 11 voeg bij achter nomine: iemand bij de voeten ophangen pedibus aliquem suspendëre. „ blauw reg. 2 staat bond lees bont.

In blauwoogig staat caernleis lees caeruleis. „ blijven reg. 34 staat ^rpetuns, lees perpetuus,. „ bloed reg. 5 staat sangineus; lees sanguineus. „ „ reg. ft staat eaede lees caede. „ „ reg. 20 staat attingëre lees attingëre. „ blond reg. 1 staat blaaaw lees blauw. „ blootstellen reg. 1 staat expositum lees ex-positum).

„ boekenlijst staat (—ïcis in. en ƒ.), lees (—fcis m en ƒ.),.

„ bokshoorn reg. 2 staat zedere lees zekere. „ boomvaren reg. 1 staat opvaren lees op varen, „ boter staat butyrum lees butyrum.

„ bouquet staat Horum lees llorum, servia (Plin.). „ kolom lül reg. 17 staat bovennatuurkunde lees bovennatuurkundige. „ bovenop reg. 5 staat superin- lees superim-. „ bracelet slaat m. lees n.

, „ bres reg. i staat muri; lees muri, patentia (—Hum) ruinis.

„ bruggenhoofd reg. 1 staat munftus lees mu-nïtus.

„ bruin reg. 3 staat verwen lees verven. „ bruinen reg. 2 staat iufectus lees infectus. „ cedel staat (—ïcis li) lees (—ïcis »z.).

Voeg in: charge {van ruiterij) procella equestris;

(= over dr ij ving), zie o v e r d r ij v i n g. In compliment reg. !) staat honorücis lees hono-rificis.

constateer en staat aitlrmare lees affirmare. critiek reg. 3 staat hulq lees hulp.

daarom reg. 2 staat hancrobrem lees hancobrem. darm reg. 3 staat dn lees de.

deerlijk voeg er bij: d. havenen male mulcarc {of accipëre).

défilé staat augustiae lees angustiae.

dek voeg er bij: stega (Plaut.).

derwaarts staat istue lees istuc.

dienen reg. 11 staat d. lees d.).

kolom 132 staat disconte lees disconto, doel reg. 7 staat ut. lees ut, hoe eo vaJet ut. doen voeg er bij: Xenophon doet Socrates bewijzen Xenophon facit Socratem disputantem. dood reg. 3 staat uex lees nex.

„ reg. 18 staat decumbëre lees occumbëre. „ 2° reg. 4 staat uit de d. lees uit de dooden. „ 2° reg. 7 van ond. staat eurrendo lees cur-rendo.

Voeg in: dood vlek naevus, varus (Cels.). In doodzonde staat (Indeel.; lees {Indeel.)\ „ door voeg er bij: d. de Collijnsche poort porta Collina.

„ doordenken reg. 5 staat evigilata lees (^evigi-lata).

„ door loop en reg. 7 staat vagantus lees vagantur. „ doorstaan reg. 2 staat defungi lees defungi {met Abl.).

„ doorstooten staat percudëre lees percutëre. „ doorwerken staat {doorheenbrengen) lees (=

door heenbreng en).

„ drijven 2° reg. 5 staat caput lees caput. „ drijver staat a/'lees of.

, „ drogreden reg. 4 slaat rebellëre lees refellëre. „ duelleeren reg. 2 staat eertamen lees certamen. „ duizendpoot staat millepëda lees (Plin.), sco-

lopendra (Plin.).

„ dunnen voeg bij achter attenuare: een bosch

d. silvam collucare (Cato).

„ dupe voeg er bij : zie ook slachtoffer. „ duurzaam reg. 4 slaat stabilitatem lees stabi-litatem).

In eendrachtig staat eonjunctus lees conjunctus. „ evenaren staat aeqniparare , lees aequare, aequi-parare.

„ fijn reg. 0 voeg bij achter acer (—cris,—ere): argutus;

„ gaar reg. 2 voeg bij achter discoquere: miti-gare;

„ gal reg. 3 staat eommovëre lees commovëre. „ garen reg. 3 staat colligërc lees colligëre. „ galanterie voeg er bij : venustas.

„ kolom 187 reg. 3 staat genie lees genie). „ geestdrift reg. 2 staat instinctus (4) lees in-

stinctus, 4).

g e 1 o o v e n reg. 0 staat credere), lees credere , „ gevaar voeg er bij : het g. van iemand afweren

periculum ab aliquo propulsare {of depellëre). „ geven reg. 6 staat parÖre); lees parëre ; „ gevolg voeg er bij; (= gevolg trekking) zie

gevolgtrekking.

„ gezaghebber staat pracfectus lees praefectus. „ goed 2° reg. 4 staat g, een gastmaal aanrichten) lees g. een gas*maal aanrichten.

„ goed 2° laatste regel staat male; lees male, minus; „ grasgroen staat Plant, lees Plaut.

„ g r o n d reg. 5 staat gesteldheid lees gesteldheid). Voeg in; hardsteen, caementum.

In hart reg. 8 staat liefkozingen lees liefkoozingen. Voeg in: heilzaamheid (= nut) utilitas ; (=

zondheid) salubritas.

In hemelhoog voeg er bij: h. prijzen laudibus

in coelum efferre.

„ hervorming reg. 2 staat groole lees groote. „ hooiwagen voeg er bij: {langbeenige spin) *pha-langium.

hooren voeg er bij: hij laat niets van zich h. de co nihil audiebamus; iets van zich laten h. de rebus suis aliquem facÖre certiorem ; die niet h. wily moet voelen ipsa re corrigendus est, qui verba contemnit.

„ huurrijtuig staat of lees [of.

„ huwbaar staat meisjes; lees meisjes) ;

„ in reg. 4 staat seriptum lees scriptam. „ indruk reg. 1 staat meken lees maken. k „ inslapen reg. 2 voeg bij achter sopiri: niet weder kunnen i. somnum interruptum recuperare non posse; reg. 5 staat uegligentem lees negli-gentem.

„ instampen reg. 2 staat iuculcare lees inculcare. „ juist reg. 3 staat commodum lees commodum {of forte).

„ leenroerig staat, feudalis lees * feudalis. „ leur voeg er bij; destituëre, fallÖre.

„ kolom 360 reg. 30 en 31 staat lijk.

ris.

lees ris.

lijk.

„ meerder reg. 2 voeg bij achter posse : meerderen {— hoogergeplaatsten, superieuren).

Voeg in: onthouding, abstinentia.

In ontzet reg. 2 voeg bij achter liberentur : hoop

op o. spes (5) ex tern ae opis.

,, opheffen voeg er bij: oneig. oprichtengt; tot beteren toestand brengen) erigÖre, excitare, suble* vare, arrigÖre animum alicujus. „ oplettendheid reg. 1 staat intentio, lees intentie,.

In opsommen staat enumerare. lees enumerare, persequi.

„ opwekken voeg er bij: uit den dood o. ab in

feris excitare.

„ opwellen voeg er bij: zie wellen.

Voeg in: oudcensor (vir) censorius.

oudconsul (vir) consularis (—is), oudpraetor (vir) praetorius. In overdenken voeg er bij: reputare, agitare. fn paal brug staat (—utis m.) lees (—ntis ;».). „ pap reg. 3 staat n.), lees w.,

„ pas reg. 2 van ond. staat modo; lees modo, vix, recens;.

„ passeer en reg. 5 staat ïmprobare, lees im pro-bare,.

„ peilen staat tentare lees tentare;.

„ p e n reg. 1 staat penua lees penna.

„ „ reg. 10 staat venerit: lees venerit ; „ periodiek reg. 5 staat consuevërunt lees c«m-suevêrunt.

„ persen staat premerc, lees premëre.

„ persoon reg. 12 staat eausarum lees causarum. „ persoonlijkheid reg. 2 staat (= bestaan) lees

(= bestaan):

„ pijn reg. 11 staat pinis lees pinna.

„ plaats reg. 3 van ond. staat sed lees sed,. „ straf reg. 16 voeg bij achter dare: s. krijgen

voor iets poenas dare alicujus rei.

„ tafel lied staat —ïnis lees —ïnis.

„ tand reg. 8 staat ridÖre lees ridëre. „ tegengrond reg. 2 staat parte lees partes. „ teringachtig staat Civ. lees Liv. „ terugtrekken reg. 5 staat abse; lees ab ; „ tint staat Uspanicum lees Hispanicum. „ tochtig reg. 2 staat meatuipatêre, lees meatui patere,

„ toebehooren reg. 9 staat anumerari lees an-numerari.

„ kolom 719 staat tojuichen lees toejuichen. „ toonbank staat zie toog, laatste het. lees * projectum tabernae, of tabula in qua merces exponuntur.

„ uitbrullen staat evomërei rara lees evomSre iram.

„ uitheemsch reg. 1 staat ophoudti n lees ophoudt in.

„ uithongeren reg. 4 staat cnectus lees enectus. „ verblind reg. 3 staat umina lees lumina. „ verleenen reg. 3 van ond. staat permittêre)

lees permittëre).

„ kolom 863 reg. 1 staat döcere lees duc^re. „ kolom 866 reg, 26 staat medices lees medicis. „ vermageren reg. 6 staat als en lijk lees als een lijk.

„ verontreinigen laatste regel staat paterno

lees paterna.

„ vervolger reg. 1 staat quiin lees qui in. „ voegzaamheid reg. 2 staat obsequium (eens

lees obsequium; (eens.

„ volkswil reg. 2 staat doo lees door.

„ kolom 972 laatste regel staat qeum lees quem. „ wederroeping staat restractatio lees retractatio. „ wederspraak staat zoader lees zonder. „ weg reg. 19 staat langs den rechte a to. lees

langs den rechten w.

„ kolom 1060 reg. 4 exoptare lees exoptare.

A. Wie a zegt, moet ook h zeggen * qui rem inci-

pit, earn perficÖre debet.

aaien, palpare, demulcëre, permulcêre. •aak, lembus, linter, (tris, m., soms ƒ.) aal, anguilla.

aalbezie: zwarte a. cynosbittos (ƒ.) (IMin.), * ribes

nigrum; roode a. * ribes rubrum.

aalfuik,|

,, n gt; nassa.

aai kort, |

aalmoes, stips (8ti})is ƒ.); een a. vragen, stipem petöre; van aalmoezen leven, stij)e collaticia victitare. aalmoezenier, a largitionibus.

aam, dolium, seria.

aambeeld, zie aanbeeeld.

aamborstig, anhêlus, spiritus angustioris, asth-maticus (Plin.), dyspnoicus (Plin.), orthopnoicus (Plin.)

aamborstigheid, spiritus (4) augustus, ortho-

])noea (Plin.)

a a in e c li t i g , zie a m e c h t i g.

aamechtigheid, zie amechtigheid.

aan wordt bij Verba Transitiva meestal door .den Dativus uitgedrukt. Doch: een brief aan iemand schrijven, dare literas ad aliquem; iemand aan zijne stem herkennen, ex voce aliquem eognoacÖre;

nabij) ad, apud, juxta, propej de stad ligt aan den Tiber, urbs sita est ad Tiberim; de slag bij Cannae, praelium ad {of apud) Cannasj aan de straat , juxta viam; een boom aan den weg, arbor (—Öris, ƒ.) itineri apposita;

(= er tegen aan) ab, ex; aan de deur luisteren, ab ostio auscultare; aan een boom hangen, ex ar-bore pendëre.

(= op) in: een litteeken aan den hals, cicatrix (—ïcis, ƒ.) in collo;

(= ten opzichte van) ex, ab: aan de nieren lijden, ex renibus laborare; ontbloot aan de borst, denudatus a pectore;

(= met) door den Abl.: aan de hand leiden, manu ducbre;

(= door) door den Abl.: aan eene ziekte lijden, morbo laborare;

(pp adressen) des {niet den Dat.): aan M'Curitis, des M'Curio; een pakje met het adres „aan JW Ca-riusquot;gt; fasciculus qui „des M'Curioquot; inscriptus est; tot aan ad, usque ad; van nu {af) aan inde ab hoc tempore; er is niets van aan, id prorsus fal-sum est; er is iets van aan, aliquid verum est; het ligt aan hem {■= het staat in zijne macht), in ejus manu {of potestate) est, (= het is zijne schuld), ejus culpa est; de beurt is aan u, ordo te vocat, tuae sunt partes; het komt er niet op aan, nullius momenti est; wij zijn aangekomen), advenimus.

aanaarden, accumulare (Plin.)

aanademen, aspirare {met Lat.)

aanbakken, aduri; laten a. adurëre.

aan bassen, allatrare.

aanbeeld, incus (—üdis , ƒ.); op hetzelfde a. slaan,

eandem incudem tundÖre.

aanbelang, momentum, pondus (—oris, n.) aanbellen, tintinnabulum pulsare (Juv. VI. 440). De Romeinen hadden echter geen bel aan de voordeur. Zie aankloppen.

aanbesteden, locare; den bouw van een tempel a.,

templum exstruenduni locare.

aanbesteder, loeator (Plin.)

aanbesteding, locatio.

aanbevelen, commendare; door zijne stem of tot een ambt a., sullVagari {met Dat.)', ter belooning a., deferrc; zich a. , (— goedkeuring verdienen), placëre, probari, gratum esse, {bij iemand alicui); zich door iets a., se commendare aliqua re; zich van zelf a., snapte natura gratum esse; die iemand aanbeveelt (— aanprijzer), commendator. aanbevelenswaardig, commendatioue dignus,

commendabilis.

aanbeveling, commendatio; {bij verkiezingen of

tot een ambt), suffragatio.

aanbevelingsbrief, literae commendaticiae, epis-

tola prosecutor ia (JCT.)

aanbid d e 1 ij k, veneral ione {of adoratione) dignus ,

venerandus, adorandus.

a a n b i d d e 1 ij k li e i d, majestas.

aanbidden, venerari, adorare, colöre. aanbidder, cultor; (== minnaar), amans, amator, cultor (Ov.)

aanbidding, veneratio , adoratie, cultus (4). aanbieden, offerre, deferre; iemand zijn dienst a. voor iets, operam suam alicui offerre {of profiteri of pollicëri) ad aliquid {of in aliqua re); zich a. se offerre, {tot een schandelijk doel), se venditarc, {ah borg), sponsorem se profiteri, {als gast), con-dicÖre {bij iemand alicui).

a an b ij ten, admordëre.

aanbinden, alligare, deligare, anncctore (««w ad), illigare {aan iets) in aliquid of in aliqua re of met Dat), {stevig) astringöre; wijnstokken a, adjugare vites; (= doorzetten) urgëre, instare {met Dat). aanbinder, alligator.

aanbinding, alligatio¹, religatio, annexus (4). aanblaffen, allatrare.

aanblazen: het vuur a., ignem conllare (o/¹ exci-tare, suscitare), llatu accendere, ventilare, {van slangen of katten) afllarc.

aanblazing, afflatus (4).

aanblijven, munus suum retinërc.

aanblik, aspectus (4), conspectus (4), {het eerste woord ook in een passieven 'dn =• de wijze waarop zich iets voordoet).

aanbod, conditio; het a. doen (— beloven), profiteri, promittÖre, pollicëri.

a an bon zen: tegen de deur a., vi pulsare ostium {of fores); de schepen bonzen tegen elkander aan, naves colliduntur.

aanbotsen: tegen elkander a. collïdi.

aanbouw, (= behomoing) cultura; (— het aangebouwde) accessio, recens aedificium; in a. zijn (= gebouwd worden), aediticari, strui.

aanbouwen, (= tegen aanbouwen) iuaedificare, astruÖre {b. v. novum aedificium veteri); oj) het veld van Mars a., coaedificare campum Martium; een vleugel a., accessionem adjungÖre aedibus; tegen den muur a., continuare aedilicia moenibus. aanbranden, aduri; laten a., adurÖre; dit brood

is aangebrand, hic panis cadustus est.

aanbreien, attexÖre.

aanbreken, trans, delibare; een vat a., primum de dolio haurire; intr. de dag breekt aan, (dies) illucescit; met het a. van den dag primo mane; (= naderen), appetëre.

aanbrengen: (= aanvoeren), afferre; (=

gen), deterre, nomen alicujus deferre, ream fa-cÖre, accusare, criminari; (= vm'öwfew), prodöre; (== voorthelpen), gratia et auctoritate adjuvare; het a. {— aanvoer) swhwwtio', aanklacht), delatio. aanbrenger, delator, index (—fcis), proditor. aanbruisen, astrepcre (Tac.), fremere in aliquem. aanbrullen, admugire {met Laf.), (Ovid.) aandacht, animi attentio; de a. trekken, conver-

töre ora vulgi; de a. trekkend, conspicuus. aandachtig, attentus, intentus; a. zijn, attendere

(animum of animo), bij iets ad aliquid. aandansen: komen a., saltantem accedere. aandeel, portio, pars (—rtis, ƒ.), sors (—rtis, f); naar ieders a., pro rata parte; een a. bekomen in eene zaak, venire in partem alicujus rei; a. hebbend, consors (—rtis); geen a. hebben aan iets, expertem esse alicujus rei.

aandenken, memoria; (== tot gedachtenis gegeven geschenk), monumentum amoris; tot een a., mo-numenti causa.

aandichten: iemand iets a., aliquem falso alicujus rei accusare.

aandienen, nunciare aliquem adesse; zich laten a., mittSre qui nunciet se adesse; ter maaltijd, condicÖre alicui (coenam).

aandoen, (= aantrekken), induÖre; (= veroorzaken), alficere {iemand iets aliquem aliqua re); af-ferre, offerre; iemand den oorlog a., inferre alicui bellum; iemand eer a., honorem alicui tribuÖre , or-nare aliquem; iemand geweld a., alicui vim (oƒ manus) afferre {of inferre), vim facere in aliquem; zich geweld a., se contincre, se reprimbre ; (= verzwakken) , atücÖre; (= treffen), commovcre, per-movere miseratione; smartelijk a. , mordcre, aangenaam a., permulccre; (= binnenvaren), een haven a., portum intrare {of invÖhi). aandoening, affectus (4), motus (4) animi. aandoenlijk, affectus animi movens, miserabilis, flebilis; (= prikkelbaar), mollis, irritabilis, pas-sivus (App.).

aandoenlijkheid, (= teergevoeligheid), animi

{of naturae) mollitia.

aandragen, apportare, afferre.

aandrang, impulsus (4), preces (—ium, ƒ.), aestus (4); precibus aliquem fatigare; [=stroom, toevloedy drift), impÖtus (4).

aandraven: komen a., admisso (o/* citato) equo (jn jilur. admissis of citatis equis) accurrere {of ad-volare of advÖhi).

aandrentelen: komen a., quieto {of lento of

placido) gradu accedÖre.

aandribbelen: komen a., attrepidare, attrepidan-

tem accedÖre.

aandrift, impetus (4), impulsio, impulsus (4); instinkt), instinctus (4).

aandringen: bij iemand a., urgcre {of premëre) aliquem, instare alicui; op iemand- a., instare alicui ; een bewijs a., premÖre argumentum. aandruisen, contrarium {of adversum) esse, aandrijven, trans., impellëre, perpellöre, excitare, concitare; intr. fluctu {of iluctibus of lluvio) ad-vfihi {of afferri).

aandrijver, impulsor, auctor.

a a n d r ij v i n g: op uwe a., te impulsore. aandrukken, apprimÖre {aan zijne pectori). aanduiden, indicare, designare, significare, adum-brare.

aanduiding, signilicatio.

aandurven, (= durven ondernemen), audêre sus-

cipëre.

aaneen, inter se.

aaneenbinden, connectÖre (eig. en oneig.) aaneenbrengen, conjuugÖre.

a a neen flansen, raptim consuëre. aaneengroeien, coalcsccre, concrescëre.

aane enhangen, cohaerere; zijne rede hangt aan-een als droog zand; * male cohaeret ejus oratio, aaneenhechten, 'consuÖre, connectÖre aaneenketenen, catenare, catena jungëre. aaneenknoopen, connectÖre. aaneenkoppelen, connectëre, copulare. aaneenlijmen, conglutinare.

aaneenlijming, conglutinatio.

aaneennaaien, consuëre.

aaneenrijgen, eonsuÖre, conserere. aaneenschakelen, jungcre, adjungëre, continuare; aaneengeschakeld perpetuus, continuus. aaneenschakeling, continuatie, catenatio. aaneenspijkeren, clavis compingÖre. aaneenvoegen, coagmentare, compontëre, con-jungSre.

aaneenvoeging, coagmentatio, compositio, con-junctio.

aanerven, hereditate aequiramp;re; aangeërfd, here-ditarius.

a a n f o k k e n, alöre; boomen a., serere arbores. aangaan, (= betrekking hebben), pertinore, con-tingÖre; (— sluiten): een verbond a., focdus fa-cÖre {of ieëre, inire of componëre); dal gaal mij niet aan, id mea nihil refert; dat gaat niet aan, id non decet; dat werk gaat nog al aan, illud opus satis bonum est; zijn verlies gaat nog al aan, non valde magnam fecit jacturam; dat kan niet langer a., id diutius ferri non potest; hij gaat geweldig aan, vehementer furit; wat die zaak aangaat, quod ad cam rem attinet.

aangaande, de, quod attinet ad, quantum ad (Plin.)

aangaloppeeren: komen a., admisso {of citato)

equo accurrbre {of advëhi).

aangapen, inhiare, stupcre.

aangeboren, nativus, innatus, insïtus, naturalis, ingenitus, ingoneratus; een a. begrip, anticipata mentibus nostris praeceptio.

aangedaan, dolore affectus.

aangehuwd, afiinis.

aangeklaagd, reus, is qui accusatur, is unde petitur, possessor (—oris) (eig. de bezittvr van iets , tot welks teruggave de aanklacht dient.) aangelegen zijn, interesse (Impers.), referre (lm pers).

aangelegenheid, res (5 ƒ.), causa, negotium, aangenaam, gratus, jucundus, acceptus, suavis, dulcis, placilus, vendibilis, laetus, amoenus; a. zijn, plaeëre; zich a. maken, se commendare {hij iemand alicui).

aangenaamheid, jucunditas, dulccdo (—ïnis ƒ.),

sua vitas, amoenitas.

aangenomen, a. zoon, filius adoptivus. aangeven, (= aanreiken) fradÖre; {= aanklagen) deferre, nomen alicujus deferre; zich a. nomen dare, {als publieke vrouw) profiteri lenocinium; den toon a., primas partes agöre; in de belasting a. dedicare.

aangever, zie aanbrenger.

aangezien, conj. quia, quoniam, quandoquidem, siquidem.

aangezicht, facies (5 ƒ.), vultus (4), frons (—ntis

ƒ.), os (oris n.).

aangift, indicium, professio; a. doen, indicium

profiteri, (= zich a.)_J nomen profiteri. aan gluren, fnrtim aspicere.

aangooien, tegen a. adjicëre.

aangorden, accing^re; het zwaard a., lateri ensem

accingöre, accingi gladio.

aangrenzen, attingÖre,adjacöre[met Dat), tangëre. aangrenzend, finitimus, confinis, atïinis, vicinus,

conterminus (Ov.).

aangrijnzen, inhiare {met Dat.)

aangrijpen, (= wi/Vtf») prehendere, apprebendere, prensare, comprehendere, arripere; {~ aanvallen), aggrÖdi, adoriri, impetum facere in aliquem, impugnare, ingruÖre; (= verzwakken), atficÖre; de gelegenheid a. urgcre occasionem. aangrimmen, inhiare {met Dat.)

aangroei, incrementum, accretio, accessio, pro-

gressio, auctus (4), {van land) alluvio. aangroeien, adolesc^re, accresccre, increscere, invalescere, gravescÖre, ingravesccre, augeri, au-gescÖre; {van onnatuurlijke uitwassen of leden) agnasci; doen a. amplificare, ampliare, augere. aangroeiing, zie aangroei.

aanhaken, (= ophangen), unco appendÖre; {— aan

iets vasthaken), adjungere.

aanhalen, (= tot zich trekken), attrahbre, ad-ducÖre; (= strak aantrekken), astringere; de teugels a. prembre hahënas; (= aanlokken), allicëre, pellicere; (= noemen), citare; {eenen schrijver a., laudare; (= ter verdediging aanvoeren), allegare.

aanhalig, libidinosus, voluptarius, lascivus, pro-

pensus ad amorem.

aanhalig held, lascivia.

aanhaling, eene a. doen (= eene plaats van een

schrijver aanhalen), locum auctoris laudare. aanhang, (= partij) factio, pars (—rtis ƒ.), partes (—ium ƒ.), secta; hij heeft een groolen a., muitos habet sectatores.

aanhangen, trans., suspendëre {iets aan een hoorn) aliquid arbori {of in arbore of in arborem of de arbore of ex arbore); iets aan den hals hangen, suspendöre aliquid collo {of e collo);

intr. adhaerëre, inhaerëre; iemand a., stare ab aliquo, esse'alicujus partium, favëre alicui. aanhanger, sectator , studiosus alicujus, astipulator. aanhangsel, additamentum, accessio, appendix

(—reis ƒ.).

aanhangseltje, appendicula.

aanhebben, gerfcre, indutum esse {iets aliqua re),

amiciri {iets aliqua re).

aanhechten, {met spijkers), afllgere; {met banden), annectÖre; 'met lijm of soldeersel), agglutinare; (= aannaaien, aanlappen), assucre. aanhechting, annexus (4) (Tac.)

aanhef, exordium.

aanheffen, ordiri, exordiri, canëre, cantare, fundÖre.

aanhitsen, instigarc, incitarc, irritare, instin-gu^re (Geil.).

aanhitser, instimulator, concitator, auctor, tur-

bator, exstimulator, tuba, instigator (JCt.) aanhoorder, auditor, auscultator.

aan hoor en, audire, auscultare; het a. auditio. aanhooring, auditio.

aanhouden, (= behouden), retinëre; (= opvoeden), tollfere, alëre, educare; (= aandringen), insist^re, urgöre; (=: arresteeren), prehendöre, deprehendÖre, (= voortduren), permanëre.

aanhoudend, assiduus.

aanhouder, de a. wint, qui patienter insistit,

plerumque voti compos fit.

aanhouding, (= arresteering), comprehensio;

(— voortduring) continuatio.

aanjagen, {b. v. schrik, vrees), incuttëre, iemand vrees a. cousternare aliquem; (=r sneller voortrijden), citatiorc cursu provfehi; (= zich haasten) aankanten, zich a., repugnare. (festinare.

a a n k ij k e n, aspicferc.

aanklacht, accusatio, persecutio, criminatio, postulatio, insimulatio, intentio, crimen (—inis n), actio, delatio; een valsche a., crimen falsum {of fictum), criminatio falsa, calumnia; een bepaalde a., crimen certum, een hoosaardige a., crimen invi-diosum; een a. tegen iemand inbrengen zie aanklagen; alles voor de a. in orde brengen, accu-sationem instruamp;re; van de a. afzien, accüsatio-nem dimittere; een a. ondersteunen accusationi subseribÖre; een a. wederleggen criminationem allatam repell^re, crimen diluëre (lt;?ƒ dissolvfere of propulsare); acte van a. actio.

aanklagen, accusare, incusare, criminari, postu-lare, areessamp;re, nomen alicujus deferre; valschelijk a. iusimulare, calumniari.

aanklager, accusator, delator, index (—ïcis); (=r redenaar die de aanklacht doet), actor; valsche a. calumniator.

aanklampen, (= aanspreken), appellare.

a a n k 1 e e d e n , vest ire et calceare, amicire; zich a., vestem sibi induere, calceos et vestimeuta sumfere, se amicire.

aankleven, adhaerëre {met Dat), inhaerëre {met Dat), afilngi {met Dat)', geen enkel gebrek kleeft hem aan, omni vitio caret.

aankloppen, aan de deur a. pulsare fores, aan knoop en, annectfcre, alligare; vriendschap a.,

amicitiam jungfere.

aankomeling, (= beginner) tiro (—ön is) ;

(= vreemdeling) advftna, peregrïnus.

aankomen, advenire, pervenire, devenire, venire, alia bi (Virg.); (= aanlanden), appellfcre (navem), nave advfehi; (— vorderen), profiefcre; (=• groot worden), adolescbre; op iemand a. {— bedreigen), immincre, instare; alles komt op u aan, omnis spes in te posita est; het komt er niet op aan, nihil refert; er juist op a., intervenire, super-venire, opportune advenire {of accedÖre); het er op laten a., fortunam subire, fortunae se committere. aankomend, (= volgend) proximus.

aankomst, adventus (4); (= landing) appulsus

(4), appulsio.

aankondigen, nunciare, annunciare, condiebre, declarare; {iets dreigends), denunciare (l).v. bellum). aankondiger, nuncius.

aankondiging, nunciatio, denunciatie, aankoop, emptio, comparatio; iemand raad vragen over den a., van een stuk grond, de fundo emendo ad aliquem referre; tot den a. van iets zenden, dimittere ad emendum aliquid.

aankoop en, emtfre, cocmero {als men veel koopt), aankoop er, emptor.

aan kooping, emptio.

aankoppelen, annectÖre, adjungtëre.. aankruipen, komen a. arrepÖre, repentem ae-cedÖre.

aankweeken, colore, alÖre, serfere. aankweeking, cultus (4).

aanlachen, arridcre; het a., arrisio.

a a n landen, appellore, nave advÖlii; het a. cata-plus.

aanlanding, appulsio, appulsus (4).

aanlappen, assuÖre.

aanlasschen, assuÖre, adjung^re.

aanlaten, een kleed a., vesteiu non exuÖre. aanleer en, addiscÖre.

aanleg, (= geestvermogens), ingenium, indoles (—is f.)\ {van een vesting, munitio; (van een tuin of buiienptaais) descriptie.

aanleggen, tegen iets a., juxta aliquid ponöre; (= mikken), pet(5re aliquid, vuur a., ignem ae-cendëre; een tuin a., hortum describÖre; een vesting a., castrum munire; (= twisten), litigare; het er op a., id agÖre.

aanlegger, auctor, macliinator; toie is de a. van

dien tuin? quia descripsit ilium hortum? aanleidend, aanleiden de oorzaak materia, causa quae perduxit {of permovit) aliquem, causa quae effecit aliquid.

aanleiding, materia, causa; a. geven occasionem {of locum) dare, efftcÖre, adducöre, fenestram patefaeëre ad, {tot schrijven), argumentum dare epistolae; ivat was de a. tot deze daad? qua re perductus est ut hoe faceret? naar a. van, circa; naar a. van hei geen gij schrijft, quod scribis, naar a. hiervan, in hoe genÖre.

aanlengen, diluëre; de melk a., aquam lacti

admisccre.

aanlenging, admixtio aquae.

aanleunen, acclinare, {tegen iemand, in aliquem), se applicare, {tegen een boom ad arborem), obnïti {mei Dai.); aanleunende, acclinatus; zich iets laten a., non invitum pati.

aanlichten, illucescÖre.

aanliggen, aan tafel a., accubare, cubare; a., accumbcre, {van meer personen) discumbere; het a., accubitio epularis.

aanliggend, appositus.

a a n 1 ij m e n, aggl ut in a re.

aanlijming, agglutinatie.

a a n 1 o k k e 1 ij k, illecebrosus (Plaut.), blandus, suavis,

venustus, invitabilis (Geil.)

aanlokkelijkheid, venustas, suavitas, blanditiae,

blandimentum.

aanlokken, allic^re, pellicere, blandiri. aanlokkend, zie a a n 1 o k k e 1 ij k.

aanlokking, j blanditiae, illecebra, lenocinium, aanloksel, ( invitamentnm, irritamentum. aan Ion ken, blandis oculis aspicamp;re.

aanloop, procursus (4); {— inleiding) exordium; veel a. hebben (= druk bezocht worden), frequen-tari, celebrari.

aanloopen, tegen iets a., incurrfere in aliquid; komen a., accurrCre; bij iemand a., aliquem visÖre {of visitare); met het hoofd' tegen den muur a., caput pariÖti impingÖre; (= sneller loopen), citius currëre.

aanmaken, adjungöre, affigbre; het vuur a., ac-

cend(5re ignem.

aanmanen, excitare, excire, hortari, adhortari, exhortari, monêre.

aanmaner, hortator, adhortator.

aanmaning, adhortatio, exhortatio.

a a n m ar cheer en, incedÖre, procurröre, succe-

dere, signa inferre.

aanmarsch, incessus (4), processio. aanmatigen, zich a., arrogare sibi, sumëre sibi,

asciscëre sibi, vindicare sibi {of ad se), aanmatigend, arrogans, insulcns. aanmatiging, arrogantia, insolcntia. aanmelden, zich a., nomen profiteri, nomen dare; v.ich bij den koning laten a., se regem quaerëre profiteri.

aanmeldiiLg, professie.

aanmengen, miscêre.

aanmenging, mistura, mixtura.

aan merkel ij k, valde.

aanmerken, (= waarnemen), considerare, obser-vare; (= voor iets houden), habere, ducÖre; (= berispen) vituperare, improbare; ik heb op dat boek niets aantemerken, nihil in illo libro vitu-perandum esse censeo.

aanmerk ens waardig, animadversione dignus, memorabilfs.

aanmerking, annotatie, nota; (= berisping) animadversio; vele aanmerkingen maken, in multa animadvertëre, multa reprehendere; in a. nemen, rationem habere {of ducÖre); iets in a. nemen, rationem habere alicujus rei; uit a. van'lijn leef-tijd, tetatis ejus habita ratione; niet in a. komen, extra nmnerum esse (Plant.); dat komt volstrekt niet in a., ejus rei nulla habetur ratio; hij komt bijzonder in a., ejus petitionis maxime ratio habetur. aanminnig, venustus.

a a n m innigheid, venust as.

aan moedige n, adhortari, cohortari, confirmare, excitare.

aanmoediging, adhortatio, cohortatio, conlir-

matio.

aannaaien, assuëre.

aannaderen, appropinquare, acced^re, propin-

quare, advenire.

aannadering , appropinquatio, advent us (4), appulsus (4), successus (4).

aannagelen, afligfcre.

a a n n e m e 1 ij k, probabïlis, accept us, baud asper-nandus; iets voor iemand a. maken, probarc aliquid alicui.

aannemelijkheid, probabilitas.

aannemen, accip^re, sumÖre; een naam a., nomen assumamp;re; (= nj) zich nemen), suscipÖre; (= overnemen), asciseëre; voor waar a., suscipÖre. reci-përe, comprobare; als kind a., adoptare, arro-gare; een werk a. {bij aanbesteding), condueëre, redimëre; (= werven), conscribere; niet a. {—verwerpen), rejicere, respuëre.

aannemer, {vaneen werk) conductor, redemptor,

manceps (—ïpis).

aanneming, acceptio, {van een werk), redemptio;

{tot kind) adoptio, arrogatio.

aanpakken, arripÖre, prehendëre, corrip^re. aanpalen, zie aangrenzen.

aanpassen, (= aanvoegen), aptare, accommodare. aanplakbiljet, libellus.

aanplakken, (= aanhechten), agglutinare, alli-nëre; openlijk a., figÖre, proscribëre, promulgare ; verkoopingslijsten a., auctionarias tabulas propo-nëre.

aanplakking, (= bekendmaking) promulgatio. a a n ]gt; 1 a n t e n, serëre.

aan plan ting, satus (4), cultus (4). aanpleisteren, dealbare, trullissare (Vitruv.)

aanporren, inoitare.

aanpraten, persuadêre.

aanpreeken, persuadêre.

aanprijzen, eommendare, venditare, suadëre, vendÖre.

aanprijzenswaardig, commendabilis.

aanprijzer, suasor, eommendator (Plin.)

aanprijzing, commendatio.

aanprikkelen, ineitare; irritare.

aan prik keling, irritamentum, incHamentum.

aanpunten, aeuëre.

aan raad ster, auctor (—öris).

aanraden, snadcre, auetorem esse; hei a.: op

zijn a., eo auetore.

aanrader, auetor.

aanrading, op zijne , eo auetore.

aanraken, tangfcre, attingere, tractare; eene vrouw a., mulierem attreetare; mol den wond a. gt; ore eontingërej even a., libare.

aanraking, contaetus (4), attaetus (4), taetus

(4), eontrectatio.

aanranden, aggrëdi, adoriri, attentare, petamp;re, appetëre, alieui vim facëre {of inl'erre), ineursare (Plant.)

aanrander, aggressor (JCt.).

aanranding, aggresöio.

aanreehtbank, abacus (Cat. 11. K.). aanrechten, (= gereedmaken) , instruftre; (= veroorzaken) , zie aan richten.

aanrecht ing, ])aiatus (4), apparatus (4). aanreiken, tradÖre, porrigÖre, mi nis tra re {bekers

pocula).

aanreiking, traditio.

aanrekenen, vertëre, ducbre, habere, apponÖre,

tribuëre, inl'erre.

aanrennen, komen , citato equo {pl. citatis

equis) accurrëre, (o/* advëhi), advolare. aanrichten, edÖre ib. v. een schouwspel); verwoesting a., vastitatem facÖre; de tafel a. zie aanrechten.

aanrijden, adequitare; komen a., advchi (equo). a a n r ij g e n, filo j ungÖre, laxe assuÖre. aanroeien, komen a., adremigare (Flor.), remi-gando aocedbre; (= sneller roeien) incumbÖre remis.

aanroepen, invocare, advocare, implorare, appre-

cari, comprecari.

aanroeping, imploratio, invocatio.

aanroeren, tangöre, attingëre; met den mond a.,

ore contingÖre; even a., libare.

aanroering, zie a a n r akin g.

aanrollen, trans.: tegen iets a., provolvëre, ad-

volvëre {met Dat.); i7itr., provolvi.

aanrukken, succedere, signa inferrej het a.

successus (4).

a a n r u k k i n g, successus (4).

aansarren, provocare, lacessÖre.

aanschaffen, parare, compararc; op nieuw a.,

reparare.

aanschaffing, com parat io.

aanschakelen, jungëre, adjung^re, conjungÖre,

annectÖre.

aanschakeling, catenatio.

aanscharrele n , komen a., vaeil 1 an tem ad venire, aanschellen, zie a a n k 1 o p p e n en aanbellen, aanscherpen^ acuÖre.

aanschieten: een kleed a., vestem amicire; een

wild dier a,, feram vulnerare {of laedÖre). aanschijn, aspectus (4), conspectus (4). aanschijnen, affulgcre.

aanschikken: aan tafel a., assidÖre.

aanschittteren, affulgêre.

aanschittering, fulgor.

aanschoeien, calceare; zich a.. calceos indufcre. aanschouwel ij k, conspicuus, aspectabilis, mani-festus; a. onderwijs, docendi ratio, quae res quasi sub conspeetum ponit.

aanschouwen, conspieëre, conspicari, intuori. aanschouwer, spectator.

aanschouwing, aspectus (4).

a a n s c h r a p pen, nol am apponere, {eenen regel ad versum).

aanschrijven, perscribSre, conscribcre, (= hevelen) scribÖre {iemand alieui); hij staat goed aangeschreven, bona fruitur existimatione.

a a n s c h r ij v i n g, perscriptio; (— bevel) imperium, edictum.

aanschroeven, adjungfcre; een snaar a., inten-

dëre epitonio.;

aanschuiven, admovcre, protrud^re.

aanslaan, allidere, illid^re, impingëre;

a., chordam {of nervum) pulsare {of tangÖre); (== vasthechten), figure, affigere; (— beginnen te groeien), prebend ere; (— bevlekt worden), aspergi (Plin.); (~ bekend maken), figure, proscribëre, prom uigare; een huis ten verkoop a., proscribe re auctionem aedium ; ver koopingslij aten a., auctio-narias tabulas proponcre; in de belasting a., ver-tigal (of tributum) imponfere alieui; f= verbeurd verklaren), proseribcre; het a. ten verkoop, proscriptie.

aanslag: 1°. (listige) a., insidiae; een a. op iemands leven maken, insidias vitae facere, insidias ponere alicujus vitae, insidias tendÖre {of jiarare) alieui; een a. maken, insidiari, insidias struere {of in-stru^re, moliri, comparare, adMbcre of afferre); 2°. hoofdelijke a., caput (itis, n.), tributum capitis (Pand.);

3°. (= vlekken), aspergo (inis,/'.) (Plin.). aanslibbing, alluvio.

aanslijpen, acuëre.

aanslingeren: tegen iets a., jaculari in aliquid,

allidëre; komen a., titubantem advenire. aansluipen : komen a., arrepëre.

aansluit e n : doen a., adjungÖre, continuare ; zich a., adjunctum esse, se adjungÖre; bij iemand, se applicare ad aliquem.

aansluiting, adjunctio.

aansmeden, adjungëre.

a an s m e d i n g, adjunctio.

a an s m eren, allin^re, illinere; (= verkoopen)\vv\-

ditare; het a., illrtus (4).

a a n s m ij t e n : tegen a., allidere, projieëre, jaculari

in aliquid.

aansnellen, approperare, advolare.

aansnoeren, astringëre, vincire.

aanspannen, jungere; paarden voor den wagen

a., equos vehiculo jungfere.

a|a n s ]) a 11 e n, assilire.

aanspelden. Spelden waren aan de 'Romeinen onbekend; men kan echter dit woord omschrijven door fibulis anneetëre.

aanspijkeren, afFig^re.

aanspoelen, alluÖre COv.); assilire; aangespoeld'

worden, fluctibus advchi, ejïci.

aanspoeling, alluvio.

aansporen, ineitare, excitare, adhortari, exhor-tari, stimulare, acuftre, impellÖre, invitare, de-poscamp;re.

aansj)oring, hortatio, hortatus (4), adhortatio,

incitatio, impulsus (4), invitatie.

aan sp r a a k , alioquium, concio, conciuncula, com-

pellatio, allocntio, affatus (4) (Virg.); in rechten, vindiciae; a. maken op, sibi vindicare {of asciscfere).

aansprakelijk, obnoxius rationi reddendae; a. zijn voor iets, zich a. stellen voor iets, praeslare aliquid; iemand a. stellen voor iets, rationem re-petëre ab aliquo.

aanspreken, alloqui, appellare, alfari, compellare. aanspreker, (=: lijkbezorger), libifinarius. aanspringen: komen a., sal (an tem aceedfcre. aanspuwen: tegen aspuamp;re, inspufere, insputare. aanstaan, (=r behagen), placcre; niet a., displi-cêre; (— op handen zijn), instare, imminêre, appropinquare: ( niet goed gesloten zijn) : de deur staat aan, pessulus ostio non obditus est. aanstaand, ( toekomend), posterns, futurus, imminens; aanstaande ( - verloofde), sponsns, ^ sponsa.

aanstampen, pedibus firmare.

aanstappen: komen a., len to gradu aeeedamp;re;

f=z sneller voortgaan), celerius procedure, aanstaren, inhiare, stupêre, mirari. aansteken, aceendëre, incendëre ( besmetten)

contagione infieÖre.

aanstellen, ereare, institute, ponëre; zie benoemen; over iets a., alicui rei praofiefcre; in iemands plaats a., snfficÖre; tot erfgenaam a., scribfere herêdem ; zich a. (— veinzen), simnlare; zich verschrikkelijk a. (= hevig woeden), acerrime fnrfere. aanstellling, ereatio.

aansti])pen, atting^re; de hoofdpunten a.. gummas attingfcre.

aanstoffen, verramp;re.

aanstoken: het vuur , ignem alëre; een tvnst

a., jurginm excitare {of ciëre).

aanstoker, auetor, concitator, machinator, fax (facis, ƒ.)

aanstonds,^ terstond), statim, extemplo, pro-

tinus, confestim, continuo; ( weldra), mox. aanstoot, impulsus (4), pulsus (4), offensa, offensio; a. geven, offend^re {iemand, aliquem); a nemen, offendi; dit is een steen des aanstoots, haec res habet offensam.

aanstootelijk, turpis.

aanstootel ijk beid, turpitudo (—ïnis, ƒ.) aanstooten, allidëre, impellëre.

aanstooting, allisio.

aanstormen: komen a., advolare.

aanstralen, afTulgêre.

aanstranden, ejici, naufragium facbre, allïdi. aanstrijken, allinëre,

aanstrikken, annectëre.

aanstrompelen: komen a., vacillantem {of titu-

bantem) accedëre.

aanstroomen: tegen a., afïlüëre.

aanstuiven: tegen a., advolare; hevig tegen a.,

vehementer alliïbi.

aantal, numerus; gering a., paucitas; exiguus numerus; zeer gering a., magna paucitas; in gering a., pauci; groot a., magnus numerus, multitude (—mis, ƒ.), frequentia; in groot a., multi, fre-quentes (—hun).

aantasten, aggramp;li, adoriri, lacessfere, incessfere, impugnare, oppugnare, impetum facëre in aliquem; de vijanden a.; signa inferre in bostes; f — verzwakken) , affieëre; f — teisteren), vexare; het kapitaal a., resecare de vivo; iemand in zijne eer a., detrab^re de alicujus fama, gloriam alicujus refring^re; door eene ziekte aangetast worden, morbo affici; door eene verlamming aangetast worden , capi.

. ^lt;wv-gt;Cc vb-vk. ; U, VVS n/k.tvgt;, cwcvx*, •

•Vw^-tCvv y*Alt;M^V«VVlt;»V. I aa n te ek enaar , annotator.

aan teek en boekje, cerae, codex (—ïcis), codi-

cilli, adversaria (—orum).

aanteekenen, annotare, notare; zij worden heden aan gei eekend, hodie solenniter despondentur. aanteekening, annotatie, solennia sponsalia (-urn of —orum).

aantijging, accusatio, calunmia, insimulatio. aantim meren, zie aanbouwen, aantokkelen, pulsare.

a a n t o k k e 1 i n g , pulsus (4) (Ov.)

aan to on en, ostemlöre, monstrare, indicare, de-signare, demonstrare; (- bewijzen), arguSre, convincëre.

aantooning, monstratio.

aantreden, appropinquare, accedëre; ( - sneller

loopen), celerius jirocedëre, aecelerare. aantreffen, invenire, offendëre, incidëre in aliquem.

aantrekkelijk, jucundus, blandus, amabilis, sua-vis.

aantrekkelijkheid, jucunditas, suavitas. aantrekken, attrahSre, ducamp;re , allieëre; een touw a., funem astringÖre {of adducamp;re); iemand een kleed a., indufere alicui vestem (o/* aliquem veste); iemand de schoenen a,, calceare aliquem ; een kleed; a., induere sibi vestem {of se veste); zich iets a., dolorem accipere ex aliquare, seafïligëre; affligi, angi; hj, wien de schoen past, trekke hem aan, mutato nomine de te fabula narratur.

aantrekking, j .

. 1 i • i w!' attraliendi vis. aantrekkingskracht, ^

aan trouwen, afllnitate conjungi.

aanvaarden: een ambt a.. munus capessÖre {of

capÖre, inire of adire; eene erfenis a., heredita-

tem cernëre; eene reis a.. se committëre itineri

(ö/* navigationi); (~ aannemen), accipere.

aanval, incursio, impetus (4), excursio, incur-

sus (4), aggressio; den a. blazen, bellicum canfcre;

(van eene ziekte), tentatio, offensio.

aanvallen, aggrëdi, adoriri, petëre, impetum

facëre in aliquem, incurrfere, irruëre in aliquem,

invadbre; met woorden vehementius insectari, in-

vehi in aliquem acerbius.

aanvaller, oppugnator, aggressor (JCt.), invasor

(Cod. Just.)

aanvallig, blandus, amabilis.

aanvang, initium, principium, orsus (4), (van

eene rede), exordium.

aanvankelijk, initio.

aanvaren, annavigare, advehi; tegen a.. allïdi ad. aanvatten, prehendamp;re, prensare, apprehendëre , attingëre, attrectare; een werk a., opus aggramp;li. aanvechten, tentare.

aanvechter, tentator.

aanvechting, tentatio: een sterke a. krijgen om

te, vix se continêre quin.

aanvegen, verramp;re.

aan ver sterven, morte redire ad. aanverwant, ( bloedverwant), cognatus. pro-

pinquus; (door huwelijk), affïnis.

aan vlechten, attexëre.

aanvliegen: komen a., advolare; iemand a., in-

volare in aliquem.

aanvoegen, adjungfere, annectëre, astruëre, aanvoeging, adjunctio.

aan voegsel, appendix (—ïcis,/.)

aanvoelen, tentare, attreclare.

aanvoer, advectio, subvectio.

aanvoerder, dux (ducis), ductor, auspex {—ïcis). aanvoeren, ( aanbrengen), addueëre, advehbre,

subveliere, supportare; een leger a., praecsse exer-citui; schutdaken a,, vineas agöre; ter verdediging a., defendÖre, allegare; als verontschuldiging a., excusare; als bewijs a., argumentari; een reden a., causam afferre; als voorwendsel a., causam iuter-pon Ö re.

aanvoering, ductus (4); onder zijne a., eo duce; a. van een bewijs₎ allegatio; a. van een verontschuldiging, excusatioj a. van koren, fru-menti advectio {of subvectio).

aanvraag, aanvrage, petitio; aanvraag doen,

petÖre.

aanvragen, petÖre.

aanvullen, suppiore, implore, refictërc. aanvuren, aceeudÖi-e, excitare, stiinulare. aanvuring, exbortatitio.

aanwaaien, alÜare; f — bevangen), incedcre; komen a., fortuito advenire.

aanwakkeren, excitare; de wind wakkert aan, ventus increbrescit; de moed'der burgers wakkert aan, animus accedit civibus.

aanwas, incrementum, accretio, accessio. aanwassen, accrescöre, increscÖre.

aanwenden, adbibêre, sumëre, insumöre, exer-ccre, conferre, transfen e; een middel a., viara persëqui.

aanwending, usus (4).

aanwennen, assuefacÖre; zich a., assuefieri, as-sueseÖre.

aanwensel, assuetfulo (—ïnis, ƒ.)

aan wentelen: tegen a.. advolvöre.

aan werp en, allidöre, projicëre.

a a n w e v e n, attexöre.

aanwezen, vita.

aanwezend, | , ,

gt; praesens (—ntis).

aanwezig, J^{1 v} '

aanwezendheid, 1

i • j gt; praesentia.

aanwezigheid, ( ¹

aanwijzen, indicare, ostendëre, monstrare, desig-

nare, demonstrare; ter betaling a., delegare.

a a n w ij z e r, index (—iels _f m. en f.)

a a n w ij z i n g, monstratio, indicium; a. ter betaling, delegatie.

aanwinnen, (~ toenemen), cresc^rc.

aanwinst, incrementum, accessio.

aanwippen: bij iemand a., aliquem visere {of

visitare).

aanwitten, dealbare.

aanwrijven, affricare, attcrÖre; (= aansmeren) allinÖre; (= toedichten) aflingÖre; iemand een smet a., labem alicujus dignitati aspergcre. aanwrijving, affrictus (4), attritus (4).

aan zaai en, serbre.

aanzeggen, indicare, nunciare.

aanzegging, nuncius, indictio.

aanzeilen, allidöre; komen a. advÖhi, aanzetsel, additamentum.

aanzetten, incitare, excitare, adliortari, exhortari, stimulare, acuÖre, impellcre, iuvitare, deposcÖre; een mes a., cultrum acuëre.

aanzetter, hortator, incitator (Amm.), impulsor. aanzetting, impulsus (4).

aanzien, 1°. Vei bum, aspieëre, iueri, spectare, intuêri, os alicujus intueri; elkander a , aspicÖre {of intueri of contueri) inter se; iets niet kunnen a., aliquid vidëre {of sustincre, ferre of pati) non posse; onverschillig a._} aequo animo ferre; met stilzwijgen a., silentio transmittÖre; met den nek a., prae se contemnÖre, despicÖre; met goede oogen a., rectis oculis aspicÖre; met groote oogen a., defigÖre oculos in aliqua re; met leede oogen a., ferre non posse; (= afwachten) exspectare; (= in aanmerking nemen) den 'persoon a., discri-men personae (o/'discriinina personarum) eervare; (= waarnemen) men kan het hem a., ex vultu ejus intelligi potest; (= er voor houden) iemand voor een braaf man a., aliquem probum virum esse putarc; waar ziet gij mij voor aan ? qualem me esse putas ? iemand voor een God a., pro Deo venerari aliquem; zich laten a., (= schijnen) zooals hel zich laat a., ut videtur;

2°. Subsi., (= aanblik) aspectus (4); zonder a. des persoons, nullius ratione habita, delectu omni et discrimine omisso, minime ambitiose; van a. kennen, de facie nosse; (= achting, vereering) amplitudo (—mis/.), auctoritas, splendor, claritas, existimatio; in a. zijn auctoritatem habere; in groot a. zijn, magna esse auctoritate; een man van groot a., homo in quo summa auctoritas est atque amplitudo; zijn a. vermeerderen, auctoritatem suam amplificare (o/augêre), convalescöre; ten a. van, circa, de, adversus; ten a. van iets, respectu alicujus rei.

aanzienlijk, uobilis, illustris, honestus, hono-ratus, opuleutus, splendidus, amplus, lautus, luculentus, magnus; de aanzienlijken nobiles, op-timates, principes;

a a n z i e n 1 ij k h e i d, nobilitas , amplitudo (—ïnis ƒ.). aanzijn, vita.

aanzitten, '/.ie aanliggen.

aanzitting, accubitio epularis.

a a n z o e k, petitio; a. om hulp , imploratio. aanzoeken, appellare.

a a n z o e k i n g: zie aanzoek.

aanzoeten, trans, facere aliquid dulcius; intr, gliseëre.

aanzuiveren, supplëre; de rekening a., putare rationes.

aanzwellen, tumesc fere , turgescbre. aanzwemmen, annare, annatare.

aap, simius, simia; de aap komt telkens uit de mouw kijken, naturam furca cxpellas, tarnen usque recurrit.

aar, (= korenaar), spica; (—; ader) vena.

aard, natura, ingenium, indoles (—is ƒ.); uil den a. der zaak, sponte; (= soort) genus (—Öris w.). aardaker, ornithognle (Plin.).

aardappel, * solanum (tuberosum), aardbeschrijver, geographite auctor.

a a r d b e s c h r ij v i n g, geographia.

aardbeving, terne motus (4).

a a r d b e z i e n , fraga (—orum).

a a r d b e z i e n b e d , pulvïnus fragis consïtus. aardbodem, terra, orbis (—is m,) terrarum (o/* terrro), tellus (—ïïris f); (= grond) humus, (/.) , solum.

aardbol, terra, terrcc globus.

aarde, terra, tellus (—üris ƒ.); orbis (—is in.) terrarum {of terrae); {als slof) terrenum, {om een wal optewerpen of een water te dempen), agger (—cris m.); {voor aardewerk) pulvis (—Öris m.) (Mart.); van aarde, terreus, terrênus; zijn hart hangt aan de a , humi defixa est mens; zoolang ons de a. draagt, dum erimus in terris.

aard eb aan, agger (—Öris ?;/.).

aarden, 1°. Adj. a. vat testa; «. olla, fidelia; 2°. Verbum: naar iemand a., sequi alicujus naturam ; naar zijn vader a., patrissare, imitari mores paternos, abire in mores parentis; hij aardt naar zijne voorouders, siinilis est majorum suorum. aardewerk, vasa (—orum) lictilia. aardewerker, .-figiÜus.

pellatio, allocutio, affatus (4) (Virg.); in rechten, vindiciae; a. maken op, sibi viudicare {of ascisc^re).

aansprakel ijk, obnoxius rationi reddendae; a. zijn voor iels, zich a. si ellen voor iets, praestare aliquid; iemand a. stellen voor iels, rationem re-petamp;re ab aliquo.

aanspreken, alloqui, appellare, affari, compellare. aanspreker, (— lijkbezorger), libitinarius. aanspringen: komen a., saltantem accedÖre. aanspuwen: tegen aspuëre, inspufere, inspntare. aanstaan, behagen), placcre; niet a., displi-cêre; op handen zijn), inslare, imminêre, appropinquare: ( niet goed gesloten zijn): de deur staat aan, pessulns osfio non obditus est. aanstaand, ( toekome?id), posterns, futnrus, imminens; aanstaande ( verloofde), sponsus, ^ sponsit.

aanstampen, pedibus firmare.

aanstappen: komen a., lento gradu accedfcre;

(z=i sneller voortgaan), eelerius procedure, aanstaren, inhiare, stupore, mirari. aansteken, accendëre, incendÖre ( hesmetten)

contagione infic^re.

aanstellen, ereare, instituÖre, ponftre; zie benoe-m e n; over iets a., alicui rei praefieëre; in iemands plaats a., snfficÖre; tot erfgenaam a., scribfere herêdem ; zich a. (— veinzen), simulare; zich verschrikkelijk a. (= hevig woeden), acerrime furfcre. aanstellling, creatio.

aanstippen, attingere; de hoofdpunten a.. sum-

mas attingëre.

aanstoffen, verrSre.

aanstoken: het vuur a., ignem alëre; een ivnst

a., jurgiiim excitare {of cl ere).

aanstoker, auctor, coneitator, machinator, fax (faeis, ƒ.)

aanstonds, ( terstond) , statim, extemplo, pro-

tinus, confestim, continuo; ( weldra), mox. aanstoot, impulsns (4), pulsus (4), offensa, offensio; a. geven, oflTendëre {iemand, aliquem); a nemen, olFendi; dit is een steen des aanstoots, haec res habet offensam.

aanstoot el ij k, turpis.

aanstootelijkheid, turpitude (—mis, ƒ.) aanstooten, allidëre, impellÖre.

aanstooting, allisio.

aanstormen: komen a., advolare.

aanstralen, affulgere.

aanstranden, e.iTci, naufragium facëre, allïdi. aanstrijken, allin^re,

aan strikken, annectëre.

aanstrompelen: komen a., vacillantem {of titu-

bantem) acced^re.

aanstroomen: tegen a., afflu^re.

aanstuiven: tegen a., advolare; hevig tegen a.,

vehementer allübi.

aantal, numerus; gering a., paucitas ; exiguus numerus; zeer gering a., magna paucitas; in gering a., pauci; groot a., magnus numerus, multitude (—ïnis, ƒ.), frequentia; in groot a., multi, fre-quentes (—ium).

aantasten, aggrSdi, adoriri, lacess^re, incess^re, impugnare, oppugnare, impetum facëre in aliquem; de vijanden a.; signa inferre in hostes; f — verzwakken), affic^re; f ~ teisteren), vexare; het kapitaal a., resecare de vivo; iemand in zijne eer a., detrabSre de alicujus fama, gloriam alicujus refring^re; door eene ziekte aangetast worden, morbo affici; door eene verlamming aangetast worden , capi.

quot;Vvwtvvv _| i aan teekenaar, annotator.

aan teekenboekje, eerae, codex (—ïcis),codi-

cilli, adversaria (—orum).

a an te eken en, annotare, notare; zij worden heden aang et eekend, hodie solenniter despondentur. a a n t e e k e n i n g, annotatie, solennia sponsalia (-um of —orum).

aantijging, accusatio, calumnia, insimulatio. aantimmeren, zie aanbouwen, aantokkelen, pulsare.

aantokkeling, pulsus (4) (Ov.)

aan to en en, ostendÖre, monstrare, indicare, de-signare, demonstrare; ( bewijzen), argufere, convincëre.

aantoon ing, monstratio.

aantreden, appropinquare, accedëre; ( sneller

loop en), eelerius procedure, accelerare. aantreffen, invenire, offendëre, incidere in aliquem.

aantrekkelijk, jucundus, blandus, amabilis, sua-vis.

aantrekkelijkheid, jucunditas, suavitas.

aantrekken, attrabëre, ducÖre , allicëre;

a., funem aamp;tringÖre {of adduc^re); iemand een

kleed a., induëre alicui vestem {of aliquem veste);

iemand de schoenen a., calceare aliquem; een kleed

a., induere sibi vestem (o/¹ se veste); zich iets a.,

dolorem accipere ex aliqua re, se affligëre; aflligi,

angi; hij, wien de schoen past, trekke hem aan,

mutate nomine de te fabula narratur.

aantrekking, j , ,. .

. i i • i , , gt; attranencli vis. aantrekkingskracht, j

aantrouwén, afiinitate conjungi.

aanvaarden: een ambt a.. munus capessamp;re {of

capëre, inire of adire; eene erfenis a., heredita-

tem cernfere; eene reis a.. se committfere itineri

(o/* navigationi); C~ aannemen), accipere.

aanval, incursio, impetus (4), excursie, incur-

sus (4), aggressio; den a. blazen, bellicum canëre;

(van eene ziekte), tentatio, offensio.

aanvallen, aggrëdi, adoriri, petëre, impetum

facëre in aliquem, incurrSre, irruëre in aliquem,

invadöre; met tvoorden vehementius insectari, in-

vehi in aliquem acerbius.

aanvaller, oppugnator, aggressor (JCt.), invasor

(Cod. Just.)

aanvallig, blandus, amabilis.

aanvang, initium, principium, orsus (4), (van

eene rede), exordium.

aanvankelijk, initio.

aanvaren, annavigare, advehi; tegen a.. allïdi ad. aanvatten, prehendÖre, prensare, apprehendamp;'e , attingamp;re, attrectare; een werk a., opus aggrëdi. aanvechten, tentare.

aanvechter, tentator.

aanvechting, tentatio: een sterke a. krijgen om

te, vix se continêre quin.

aanvegen, verrëre.

aan vers terven, morte redire ad.

aanverwant, ( bloedverwant), cognatus. pro-

pinquus; (door huwelijk), affïnis.

aanvlechten, attexfere.

aanvliegen: komen a., advolare; iemand a., in-

volare in aliquem.

aanvoegen, adjung^re, annectëre, astruëre, aanvoeging, adjunctio.

aan voegsel, appendix (—ïcis, ƒ.)

aanvoelen, tentare, attrectare.

aanvoer, advectio, subvectio.

aanvoerder, dux (dueis), ductor, auspex {—ïcis). aanvoeren, ( aanbrengen)_} adducamp;re, adveh^re,

subvehere, supportare; een. leger , praecsse exer-citui; schutdaken a,, vineas agöre; ter verdediging a., defendÖre, allegare; als verontschuldiging a., excusare; als bewijs a., arguineiitan; een reden a., causam afferre; als voorwendsel a., causam inter-pouÖre.

aanvoering, ductus (4); onder zijne a., eo duce; a. van een bewijs, allegatio; a. van een verontschuldiging, excusatio; a. van koren, Iru-incnti advectio [pf subvectio).

aanvraag, aanvrage, petitio; aanvraag doen,

petÖre.

aanvragen, petamp;re.

aanvullen, supplore, implöre, reftctëre. aanvuren, accendÖre, excitare, stimulare. aanvuring, exbortafcitio.

aanwaaien, alflare; f — bevangen), incedcre; komen a., fortuito advenire.

aanwakkeren, excitare; de wind wakkert aan, ventus increbrescit; de moed'der burgers wakkert aan, animus accedit civibus.

aanwas, incrementum, accretio, accessio. aanwassen, accrescöre, increscSre.

aanwenden, adhibêre, sumÖre, insumëre, exer-cöre, conterre, transterre; een middel a., viam persëqui.

aanwending, usus (4).

aanwennen, assuefacÖre; zich a., assuefieri, as-suescÖre.

aanwensel, assuetïido (—ïnis, ƒ.)

aan wentelen: tegen a.. advolvëre.

aan werpen, allidöre, projicÖre.

aanweven, attexöre.

aanwezen, vita.

aan we zend, 1 , ...

gt; praesens (—ntis).

aanwezig, j ^{1 v} '

aanwezendheid, j ,.

i • , gt; praesentia.

aanwezigheid, \ ¹

a a n w ij z e n, indicare, ostendëre, monstrare, desig-

nare, demonstrare; ter betaling a., delegare, aanwijzer, index (—icis_{ m. en ƒ.)

a a n w ij z i n g, monstratio, indicium; a. ter betaling, delegatie.

aanwinnen, toenemen), crescëre.

aanwinst, incrementum, accessio.

aanwippen: bij iemand a., aliquem viscre {pf

visitaiej.

aanwitten, dealbare.

aanwrijven, affricare, atterëre; (= aansmeren) allinÖre; (= toedichten) aflingÖre; iemand een smet a., labein alicujus dignitati aspergcre. aanwrijving, affrictus (4), attritus (4).

a a n z a a i e n, sercre.

aanzeggen, indieëre, nunciare.

aanzegging, nuncius, indictio.

aanzeilen, allidöre; komen a. advbbi, aanzetsel, additamentum.

aanzetten, incitare, excitare, adbortari, exhortari, stimulare, acuÖre, impellcre, invitare, deposccre; een mes a., cultrum acuëre.

aanzetter, hortator, incitator (Amm.), impulsor. aanzetting, impulsus (4).

aanzien, 1°. Vei bum, aspieëre, tueri, spectare, intuêri, os alicujus intueri; elkander a , aspicÖre {of intueri of contueri) inter se; iets niet kunnen a., aliquid vidëre {of sustincre, ferre of pati) non posse; onverschillig a., aequo animo ferre; 9net stilzwijgen a., silentio transmittÖre; met den nek a., prae se contemnere, despicÖre; met goede oogen a., rectis oculis aspicÖre; met groote oogen a., defigÖre oculos in aliqua re; met leede oogen a., ferre non posse; (= afwachten) exspectare; (= in aanmerking nemen) den 'persoon a., discri-men personae (amp;ƒ discrimina personarum) servare; (= waarnemen) men kan het hem a., ex vultu ejus intelligi potest; {— er voor houden) iemand voor een braaf man a., aliquem probum virum esse putare; waar ziet gij mij voor aan ? qualem me esse putas ? iemand voor een God a., pro Deo venerari aliquem; zich laten a._t {= schijnen) zooals het zich laat a., ut videtur;

2°. Subsi., (= aanblik) aspectus (4); zonder a. des persoons, nullius ratione habita, delectu omni et discrimine omisso, minime ambitiose; van a. kennen, de facie nosse; (= achting, vereering) amplitudo (—mis ƒ.), auctoritas, splendor, claritas, existimatio; in a. zijn auetoritatem habere; in groot a. zijn, magna esse auetoritate; een man van groot a., homo in quo summa auctoritas est atque amplitudo; zijn a. vermeerderen, auetoritatem suam amplificare («ƒ augêre), convalescöre; ten a. van, circa, de, adversus; ten a. van iets, respectu alicujus rei. aanzienlijk, nobilis, illustris, honestus, hono-ratus, opulentus, splendidus, amplus, lautus, luculentus, magnus; de aanzienlijken uobiles,op-timates, principes;

a a n z i e n 1 ij k h e i d, nobilitas , amplitudo (—ïnis ƒ.). aanzijn, vita.

aanzitten, 'de aanliggen.

aanzitting, accubitio epularis.

aanzoek, petitio; a. om hulp , imploratio. aanzoeken, appellare.

a a n z o e k i n g: zie aanzoek.

a an zoeten, trans, facere aliquid dulcius; intr. gliseëre.

aanzuiveren, supplêre; de rekening a., putare rationes.

aanzwellen, tumescÖre, turgescÖre. aanzwemmen, annare, annatare.

aap, simius, simia; de aap komt telkens uit de mouw kijken, naturam furca exnellas, tamen usque reeurrit.

aar, {= korenaar), spica; (— ader) vena.

aard, natura, ingenium, indoles (—is f.)\ uit den a. der zaak, sponte; (= soort) genus (—Öris w.). aardaker, ornithogille (Plin.).

aardappel, * solanum (tuberosum), aardbeschrijver, geographice auctor, aardbeschrijving, geographia.

aardbeving, 1 erne motus (4).

aardbeziën, fraga (—ornm).

aard bezien bed , pulvïnus fragis consïtus. aardbodem, terra, orbis (—is m,) terrarum {of terrre), tellus (—üris ƒ.); (= grond) humus, (ƒ.) , solum.

aardbol, terra, terrte globus.

aarde, terra, tellus (—üris f.); orbis (—is m.) terrarum {of terrae); {als stof) terrënum, {om een wal opt e werpen of een water ie dempen), agger (—cris m.); {poor aardewerk) pulvis (—fcris m.) (Mart.); van aarde, (erreus, terrënus; zijn hart hangt aan de a , humi deüxa est mens; zoolang ons de a. draagt, dum erimus in terris.

aard eb aan, agger (—Öris m.),

aarden, 1°. Adj. a. vat testa; a. olla, fidelia; 2°. Verbum: naar iemand a., sequi alicujus naturam; naar zijn vader a., patrissare, imitari mores paternos, abire in mores parentis; hij aardt naar zijne voorouders, shnilis est majorum suorum, aardewerk, vasa (—orum) lictilia. aardewerker, JigUlus.

aardgewas, fruges (—urn /.).

a a r d h o 1, caverna.

aardhoop, grumus.

aardig, festmis, i'acCtus, bellus, soitus, lepïdus, venustus.

aardigheid, (= scherts) jocus; aardigheden facetiae.

aardklomi), ) , ,

aardkluit, { S^leba;

aardkunde, * geologia.

aard m u i s, mus (muris, 7u.) agrestis.

aar dp ik, bitumen (—ïnis, n.).

a a r d r ij k, terra, tellus (—üris, ƒ.), orbis (—is, m.)

terrarum {of terrae).

aardrijksbeschrijver, geographiae auctor.

a a r d r ij k s k u n d e, geographia. aardrijkskundige, geographiae peritus. aardsch, terrester (—tris, —tre), terrcnus, mor-talis.

aardsch gezindheid, animus defixus hum i, animus demersus in terram.

aardvochtigheid, uligo (—inis, ƒ.). aardvruchten: maal van a. coena terrestris. a a r d w o r m _? lumbricus.

aar onskelk, dracontium (App.).

aars, anus, podex (—fcis, m.) (Hor.), aarsgezwel, condyloma (atis, n.) (Cels.). aartsbedrieger, sycophanta.

aartsbisdom, * archiepiscopatus (4). aartsbisschop, * archiepiscopus.

aartsdiaken, * archidiacunus.

aartsengel, * archangelus.

aartshertog, ) , , — • \

, , x • gt; arcludux (—ucis). aartshertogin, j ^v

aartsketter, * hercsiarcha.

a arisch elm, homo (—mis) sceleratissimus.

aartsvader, * patriarcha.

aartsvijand, adversarius {of hosfis of inimïcus) capitalis.

aarzelen, dubitare, cunctari, tergiversari, hae-sitare.

aarzeling, dubitatio, cunctatio, tergiversatio,

haesitatio.

aas, esca, cibus.

abc, alphabêtum (Plin.), elementa (—orum); die

hot ahc leert, elementarius (Sen.).

abdij, * abbatia, coenobium (Eccl.), monasterium

(Sidon.).

abdis, * antistita.

ab cel boom, populus (ƒ.) alba.

abrikoos, malum Armeniacum.

a b r i k o z e n b o o m, arbor (—oris, f.) Armcniaca. absoluut. Ado. profecto; Adj.: ahsohde reyeering,

tyrannica dominatio.

abstract, * abstractus, cogitationi tantum subjcc-tus non sensui, sevocatus a sensibus, a corporibus seductus; een a. begrip, noüo rei a corpore se-juuctae et simplicis, * notio sola meute perci-pienda; Ado. cogitatione; a. denken, aciem mentis {of animum) a consuetudine nculorum abducÖre, mentem ab oculis {of a sensibus) sevocare, animum a corpore abstrahëre {of secernamp;re). abs trah eer en, cogitatione separare, animo vidcre, * absfrahëre, mittÖre, omittÖre, missum i'aeÖre. abt, * abbas (—atis).

abuis, mendum, menda; gij hebt a., falllöris. abusief, vitiosus.

a b u s i e v e 1 ij k, vitiose, perperam.

academisch: a. wijsgeer, academicus, academie, (= school van Flaio) Academia; {— hoogeschool) * Academia.

accent, sonus vocis, accentus (4) (Quint.) accijns, venalicium (Cod. Just.) Zie belasting, accompagneer en, alifiui aspirare succinÖre^. accoord (in de muziek), sonorum concentus (4), nervorum concordia, homotöna (—orum) ploce (MCap.) Zie harm o n i e.

ach, hen, eheu, ah, hei _? hem.

acht, octo; a. geoen fop iels, servare aliquid, (animum) attendÖre alicui rei, animo adesse ali-cui rei, animadvertëre aliquid, rationem dueëre alicujus rei; op iemand nauwkeurig a. geven, cus-todire aliquem; op iets nauwkeurig a. geoen, animum intendëre in aliquid; geef a., attende, hoe age; geen a. slaan op iets, negligëre aliquid, aliquid non animadvertÖre; in a. nemen, adhibëre; 'dch in acht nemen, cavcre, corpori servire, vale-tudinem suam diligenter curare.

achtbaaar, gravis.

achtbaarheid, gravitas, dignitas.

achteloos, negligens.

achteloosheid, negligentia.

achten (~ schatten), laccre, aestimare, pendëre; ( houden voor), habere, ducÖre, putare; ( -hoogachten) , colÖre, magni facere, observare, re-vereri, diligÖre.

achter, pone, post; vlak a., secundum; a. iemands rug, clam aliquo ; iets a. den rug hebben, supera-visse aliquid; er a. komen, ( ie weten komen), resciscÖre.

achteraan, pone, postremus, sub fincm; hij komt

(of loopt) a., postremus venit {of currit.) achter a 1quot;, in angulo.

achter b aks: a. houden, supprimamp;re. achterblijven, remanëre, rcsidëre, restitare; (in

groei) relormidare (Col.)

achterblijver, qui remansit, qui in itinere sub-stitit.

achterblijving, remansio.

achterdeur, postica, posticum, pseudothyrum (Amm.)

achterdocht, suspicio; a. verwekken, suspicionem movêre; ik koester a., suspicio mihi in^idet; geen a. koesteren, a suspicione abhorrêre. achterdochtig, suspiciosus.

achtereen: drie jaren a., tres annos continues, achtereenvolgens, deinceps, ex online, achteren: naar a., retro; het haar naar a. strijken , retro agÖre capillos; ten a.: hij is ten a. in zijne geldzaken, inopia rei pecuniariae labörat, premitur angustiis rei familiaris.

achterhalen, consfêqui, assfequi.

achterhoede (op marsch), novissiaium (lt;?ƒ jios-tremum) agmen (—mis, n.); (in het gevecht), acies (5 f.) postrema {of extrema).

achterhoek, extremus angulus.

achterhoofd, occipitium (Cels.), occiput (—ïlis n.) (Pers.)

achterhouden, retinêre, supprim^re. achterhoudend, obscurus, occultus.

a c h t e r li u i s, posticulum (Plant.), posterior {of postica) pars (partis, ƒ.) aedium.

achterkamer, conclave (—is, w.) in posteriore

parte aedium, conclave {of cubiculum) iuterius. achterklap, obtrectatio.

achterkleindochter, proneptis (—is) (Suet.) achterkleinzoon, pronepos (—otis). achterland, extremus angulus regionis. achterlaten, relinquamp;re, omittere. achterlating, omissio.

achterliggen, postponi.

achterlijf, (= achterste) sedes (—is, ƒ.).

achterlijk, indocilis, hebes (—^tis), tardo ingeuio. achterlijkheid, tardum ingemum. achtermiddag, tempus (—oris) pomeridianum. achterna, postremusj a. jagen, perscqui; a. loo-2)671, 'sectari.

achterneef, patruclis filius, matruêlis filius, so-brini (of consobrini) filius; zie ook bloedverwant, achternicht, patruclis filia, matruêlis filia, sobrini

{of consobrini) filia; zie ook bloedverwante, achterom {in samenstellingen) circum; h. v. achter-

omloopen circumcurrÖre.

achterop, pone, in dorso, a tergo.

achterover, supinus, resupinus; hij ligt a. rechbat («ƒ jacet) supinus, resupinat (Plin.); a. gaan liggen, recumbÖre.

achterovervallen, in dorsum cadÖre.

achter overtrek ken, resupinare, (Plin.). achterover werp en, resupinum fundÖre, resupinare (Plin.).

achterpand {van een kleed), lacinTa posterior, achterpoort {van de legerplaats), porta decumana;

{van een mensch) anus.

achterpoot, pes (pedis m,) posterior.

achter rad, rota posterior.

achterstaan: bij iemand a., postpöni alicui, ce-dcre alicui.

achterstallig, relïquus, residuus; achterstallige

schuld, rclïqua (—orum) (JCt.).

achterste {van twee), posterior; {van meerderen) postremus; de achtersten, novissimi, postremi; het a. voren, praepostere; het a. van een mensch anus, clunes (—ium ƒ.), podex (—icis m), sedes (—is ƒ.). ⁽ achterstellen, postponÖre, postferre, posthabcre. achtersteven, puppis (—is ƒ.).

achterstraat, platea minus frequentata. achtertocht, zie achterhoede.

achteruit, cessim (Just.).

achteruitgaan, rttrocedÖre, retrogradi, se retro ferre, cessim ire (Just.), {pneig.) a pristine nitore recedöre, (iw het leer en), multa oblivisei.

ach ter uit drijven, retro agfêre.

a elite rui traken, premi angustïis rei familiaris. achteruitslaan, caleitrare, recalcitrare. achteruittrekken, retrahÖre. achteruitzeilen, retrorsum vela dare.

achter uitzetten, retro ponbre.

achtervoegen, adjungere.

achtervoeging, adjunctio.

achtervolgen, sequi, assëqui, consequi, perscqui,

sectari, consectari, insectari.

achtervolgcns, deinceps.

achterwaarts, retro.

achterwege: a. blijven supprimi; a. laten {pf houden), achterwiel, rota posterior. (supprimÖre.

achthoekig, octagonus, octangulus (App.). achting, existimatio, dignitas, honor, caritas; a, hebben voor iemand, aliquem colÖre {pf diligÖre); als redenaar in hoogs a. staan, magnum in ora-toribus nomen habere; de wetenschappen zijn in a., studia Horent; de wetenschappen zijn nog in a., adhuc bonos studïis durat; zij staan bij het volk in zoo groote a., tales a populo putantur; den vijand a. inboezemen, hostes in reverentiam incli-nare; iemand a. schuldig zijn, alicui reverentiam debcre; de a. jegens iemand uit het oog verliezen, reverentiam, quae alicui debetur, oblivisei, non ca qua par est reverentia colore aliquem.; hij heeft de a. der welgezinden geheel verloren, bonorum judicium funditus perdidit; iemand hooge a. toedragend, alicujus observantissimus {pf reverentissimus); ■uit a. voor iemand (of iets), verecundia {pf reve-rcntiK) alicujus, {of alicujus rei); e enigszins in a. zijn, in aliquo numero esse.

achtingswaardig, existimatione dignus, venera-

bilis, venerandus.

achtkantig, zie achthoekig.

a con iet, aconitum.

acte, zie akte.

acteur, histrio (—onis), actor scenicus.

adder, vipera, aspis (—ïdis ƒ.). adderengebroedsel, viperinum genus (—tëris w.). adel, nobilitas, generosa stirps (—rpis. ƒ.), generis nobilïtas; een jongeling wan a., nobilis adolescens (—ntis); oude a., genus antiquum, vetus (—öris) {of magna) nobilitas; nieuwe a., nobilïtas nova, novitas; a. zonder verdienste, nobilitatis inertia; van goeden a., nobilitate praestans; van ouden a., antique genere natus, veteris {of magnae) nobilitatis, veteris prosapiae et multarum imaginum, sanguine avito nobilis; van nieuwen a., novus, a se ortus; van a. zijn, gencrosae («ƒ patriciae) stir-pis esse, van ouden a. zijn, generis antiquitate llorcre, veteris {of magnae) nobilitatis esse, ex familia vetere et illustri natuin esse; a. der ziel, animi splendor {of generositas of ingenuitas; ( -de edelen) nobilitas, nobiles (—ium), optimatcs (—ium), patricii.

adelaar, aquila.

adelaarsnest nidus aquilïnus.

adelaarsveer penna aquilïna.

adeldom, nobilitas.

adelen, (-— beroemd maken) nobilitarc. adelstand, nobilitas, patriciatus (4) (Suet).

adem, anima, spiritus (4); buiten a., exanimus; weder op a. komen, anhelitum recipbre; stinkende a., anhelitus male odorati oris, spiritus (4) conta-minatus; een zuivere a., anima pura; den a. inhouden, an imam continëre; a. scheppen, respirare; tot den laaf sten a., usque ad extremum spiritum; den a. uitblazen, extremum halitum efllare, ani-mam elflare; in één adem, continenti spiritu; korte a., spiritus augustus; de a. ging zeer bezwaarlijk, spiritus arcte meabat; naar zijn. a, hijgen, anhelare; hij riekt uit den a. anima foetet illi.

ademen, animam duc^re, respirare; { — uitademen) aspirare, spirare; waardoor men , spirabilis.

ademhalen, respirare, animam (of spiritum) du-cÖre, reciprocare animam, anhelitum rcddÖre et recipöre; ( - uitrusten) respirare, se colligare, animam recipamp;re.

ademtocht: tot zijn laat sten a., usque ad extremum spiritum.

ader, vena; gezwollen a. aan de heetten, varix (—ïcis ni. en f); die een gezwollen a. heefl^, va-ricosus; a. van het hart, arteria; de aderen afsnijden, venas intercidtfre {of abrnmpÖre); de aderen onderbinden, substringÖre venas;

a. van water scatebra, vena; a. van metalen vena; (=: dichtader) vena.

aderlaten, sanguinem mittbre, venain incidörc. aderlating, venae incisio.

aderslag, pulsus (4.) venarum.

aderspat, varix (—ïcis m. en f.)

adertje, venula; (van bladen J libra.

admiraal, praefectus classis.

admiraalschip, navis (—is,/.) praetoria. admiraliteit, consilium na vale.

advies, sententia, consilium; a. geven aan dien'

ten, responsitarc, respondêre.

advocaat, causarum {of causae) patronus, advo-catus, cognïtor; slecht a., causidicus; a. zijn f

af gave, traditie.

afgebedeld, precarius.

afgebroken steil of — kort) abruptus; een a.

stuky fragmen (—ïuis, n.), fragmentum. afgeleefd, decrepitus, defectus annis. afgeleefdheid, decrepita aetas.

afgelegen*, longinquus, devins, avius. afgelegenheid, longinquitas.

afgemat, lassns, defessus, fafigatus, defatigatus;

a. worden, defetisci, languescÖre; a. zijn, languere. afgematheid, lassitude (—ïnis, ƒ.), defatigatio. afgericht, insuefaetus. Zie africhten, afgerond, teres (—Ötis).

afgesmeekt, precarius.

afgestorven, defunctus vita; de afgestorvenen, qui e vita excesserunt, mortui; de zielen der afgestorvenen , inanes (—ium, m.).

afgetrokken (= nadenkend), meditabundus; a.

zijn, aliud agbre, meditari.,

afgetrokkenheid, meditatie, negligentia. afgevaardigde, * delegatus.

afgeven (— overgeven), reddÖre, tradöre, dare; (— hezig honden): zich a. met iemand, commer-cium habere cum aliquo, implicari alicujus fami-liaritate {of aliquo); zich a. met iets, occupari {of versari) in aliqua re; (= de verf niet behouden) remittëre colorem; het a., redditio, traditie, afgezaagd (= versleten), contrïtus.

afgezant, legatus, orator.

afgezonderd. Adv. zie a f z o n d e r 1 ij k. afgieten, defundÖre; een beeld a., fundöre. afgietsel, etfigies (5 ƒ.).

af gift, traditie.

afglijden, deliïbi.

afglippen, elabi.

afgod, deus üctus {of falsus of commenticius); JDemetrius is hun a., Demetrius iis unus omnia est; hij is de a. zijner moeder, mater eum in ocu-lis fert {of gestat); iemand of iets tot zijn a. maken, insanire amore alicujus {of alicujus rei), afgodendienaar, deorum fictorum cultor, idolo-

latres (s., Tert.).

afgodendienst, deorum fictorum cultus (4), ido-

lolatria (Tert.).

afgoderij, ^afgodendienst; a. met iemand drijven, insanire amore alicujus; gruwelijke a., insana superstitie.

afgodisch, superstitiosus; iemand a. vereeren, insanire amore alicujus, venerari aliquem ut deum. afgodsbeeld, signum, idölum (Eccl.).

afgooien, dejicamp;re.

af gorden, recingëre; het zwaard a., solvere bal-

teum gladii, recingi ferrum (Val. Fl.). af grauwen, conviciis consectari.

afgraven: eenen berg a., montem in planum de-dueëre (Just.); (— lager maken) humiliorem facere; (— afzonderen) fossa separare.

afgrazen, depasci.

afgreppelen, fossil separare.

afgrijpen, raptëre, eripÖre.

afgrijselijk, atrox (—öcis), formidolosus, horrendus.

afgrijselijkheid, atrocitas.

afgrijzen: een a. hebben, horrere, horresc^re; a. bij iemand verwekken, formidinem alicui injieëre, horrere aliquem afflcÖre.

afgrond, terrae hiatus (4), fauces (—ium, f.), vo-rago (mis,/.); (= kolk) vorago (—ïnis,/.); gurges (—ïtis, mï); hij staal aan den rand van een in summo versatur discrimine; zij storten in een a. van ellende, in extremam miseriam incidunt; een a.

scheidt hen van elkander, quam maximum potest est inter eos discrimen.

afgunst, invidia, malevolentia, aemulatio, liver (Prop.) afgunstig, invidiosus, invidus, malevulens, male-

vÖlus, lividus; a. zijn, invidêre. afgunstigheid, malevolentia.

afhaken, solvere.

afhakken, amputare, decid^re, desecare; (= in

stukken snijden) dissecare.

afhak king, amputatie.

afhalen (^ van boven halen), deferre; visch a., pisces purgarc; het vel a., cutem {of pellem) de-trahöre; (= gaan halen) petere {b. v. een boek librum); iemand a., abducÖre aliquem; (— ontnemen) eripÖre.

afhandelen, tractare, peragere, transire (Tac.). afhandeling, tractatus (4).

afhandig: iemand iets a. maken, eripamp;re alicui aliquid, defraudare aliquetn aliqua re, alienare ali-quid alicui.

afhangeling, cliens (—ntis).

afhangen (___: neder hangen), pendêre, dopend ëre,

propendêre; (- afhankelijk zijn): alles hangt van u af, omnia posita sunt in te; het welzijn van de republiek hangt van Brutus af, respublica pendet e Bruto; onze achting hangt van het gevoelen der burgers af, in sententiis civium fama nestra pendet; hij hangt van een ander niet af, non ex alieno arbitrio pendet.

afhankelijk: aptus {van ex), subjeetus {van iets alicui rei, van iemand arbitrio alicujus), positus {van in met Abt.), suspensus {van ex); obnoxius {van iemand of iels, alicui of alicui rei); van den wil a., voluntarius: van het geluk a., fortunae subjeetus; a. zijn van anderen, alienarum opum indigêre, parêre alieno imperio; a. zijn van, pendêre ex; van iemand a. worden, alicui ob-noxium fieri; zich van iemand a. maken, se imperio alicujus subjicÖre; zich geheel a. maken van iemand, ad alicujus arbitrium et nutum totum se accommodare; alles is a. van een gelukkig toeval, ex bono casu omnia suspensa simt. afhankelijkheid: een volk in a. houden, gentem

sibi obnoxiam habere.

afhaspelen, volvbre.

afheffen, tollëre.

afheinen, sepire.

af heining, sepes (—is ƒ.).

afhellen, proclinari (Col.)

afbellend, declivis, proclivis, fastigatus; «., devexus.

afhelling, declivitas, declive (—is n.), proclivitas. afhelpen ( helpen om aft e klim m en) , * adju-vare in descendendo; ( : bevrijden) liberare, mederi (iemand van iets alicui rei; (— helpen om iets te verkoopen) emptorem alicui in venire alicujus rei; iemand van zijn geld a., spoliarc aliquem pecunia, adjuvare in dissipando patrimonie.

afh ij se hen (trochlea) demittëre.

af hoor en, audire.

afhouden, tenere de handen van iemand,

manus ab aliquo), prohibëre, cohibere, detinere, abstinere, retinere, areëre, deterrere; (—aftrek' ken) deducÖrc; achteruitwijken) reeedöre. afhouwen, abscidöre, decidSre, detruncare;

glad maken) dedolare; van onderen a., succidere. afhuren, condueÖre.

a f h u u r der, conductor.

afjagen, abigÖre, pellere, depellere. afjakkeren, exagitare.

af kabbelen, proluöre, rodere (Lucr.).

afkalken: scgmina facSro.

afkappen, xie afhouwen.

afkeer, fastidium, offensi», aversatio, animus alienus, voluntas aliena, odium; a. hebben, animo averso esse [van iemmd in aliquem); a. liehhen ■van iets, abhorrêre ab aliqua re {b.v. van het huwelijk, a re uxoria), alienum esse ab aliqua re, fugfire aliquid.

afkeer en, avertÖre, averruneare.

afkeerig, alienus, aversus, remotus, fastidiosus; a. zijn, zie afkeer hebben in afkeer; a. maken, alienare, abalienare, abst rabbre.

afkeeriglieid, fastidium.

afkerven, abscidere.

afkeuren, improbare, explodSre, rejicüre, arguSre. afkeuring, improbatio, vituperatio.

afkijken, speeulari.

af klauter en, descendSre.

afklemmen, abscindfire.

afklimmen, descendöre.

afkloppen straffen), mulcare, fuste dolare;

(— schoonmakenj exeutÖre (Pctr.).

afkluiven, praeredëre.

afknabbelen, arrodbre, attondëro (Virg.). afknagen, praerodcre, arrodere, derodere, (Cic.

Uiv. I. 44.), rodere.

afknakken, defringëre.

afknellen, | .,_v , . ,_v

afknijpen, ( l'^cidKre, abscindgre.

afknippen, abscidamp;re.

afknotten, truncare, detruncare.

afkoelen, refrigerare, ventilare (Mart.), astrin-

gÖre (Plin.),

afkoeling, refrigeratio, ventilatio (Plin.). afkoken, decoquÖre, elixare (Apic.).

afkomen (— heneden komen), descendÖrej (— ergens van daan komen) pro rectum esse, venire; (— afkomstig zijn), orinndum esse, proficisei; er slecht a., ollendÖre, male provenire (Plant.), er goed a., pulcre diseedÖro, bene provenire (Plant.); (— bevrijd worden) liberari, defungi; van iemand a., se eripÖre alicui; van iets a. solvi {pf liberari) aliqua re.

afkomst, orïgo (—ïnis ƒ.), genus (—Öris w.); van goede a., bonesto loco ortus; van geringe a., hnmili {of ignobili) loco natus; van onbekende a., conditionis incertae; a, van een woord derivatie verbi (Quint.).

afkomstig, oriundus, prognatus; van voqrgangers a. translaticius, a, zijn, origincm traliere, genus ducÖre.

afkondigen, promulgare, praedicare, proscribcre, prodÖre.

afkondiging, promulgatio, praedicatio. afkooksel, decoctum (Plin.), decoctio (App.),

elixatura (Apic.).

afkoop, redemptio (iïirt. Alex. 5G).

afkoop en, redimtëre.

af koe ping, redemptio.

afkoopsom (om niet te dienen) vacatie (Tac.). afkorten, reducöre.

afkorting, deductie.

afkrabben, scabere (Plin.), deradÖre, abradÖre. a fk rassen, scalpere, deradere.

afkrijgen, (=■ beneden brengen) dcferre; losmaken) solvere; (=gt; afwisschen) abstergÖre; (— eindigen) absolvöre.

af krui en, devebÖre.

afkruipen, derepëre.

afkunnen: ik kan het niet alleen af, sine auxilio facëre id non possum; ik heb die zaak op mij ge

nomen en kan er nu niet meer af, * cam rem suscepi et nunc ab ca desistere non possum, afkussen, * osculando litem componerc, * osculando

mederi dolori.

aflaat, * absolutie, * indulgentiae.

aflaatbrief, * diploma indulgentiarum.

afladen, deferre, detrahbre, exponÖre; een wagen

a. plaustrum exoncrare {of exinanire).

aflaten, (— nederlaten) remittÖre, (— aftanen) capulare; nalaten) desistere a, desinÖre, relaxare. af 1 een e n: iemand iels a., mutuari aliquid ab aliquo. a fleer en: iets a. aliquid dcdisc^re, desueiieri ab aliqua re, dcsuescere alicui rei; iemand iets a., dedocêre aliquem aliquid.

afleggen, deponÖre, ponÖrc, exuÖre, reponere, abjicere; de kinderschoenen a., e pueris exeedöre, nuces relinquëre (Pers.); (= laten varen) ponere, deponere, abjicere, exuÖre, fincm faccre (aliqua re of alicui rei); een weg a., viam facere; een reis a., iter conficëre; een eed a., jusjurandum dare, jurare; een getuigenis a., testimonium dare; een bezoek a. bij iemand, aliquem visÖre {of visi-tare); eenen doode a., mortuum pellingÖre {of componere) {eig. op een paradebed leggen); iemand iets doen a., dedocêre aliquem aliquid; rekenschap a., rationem reddöre.

aflegger {van een wijnstok), viviradix (—icis ƒ.); ( kleed dat niet langer gedragen wordt) * vcstis (—is/.) qua non amplius utimur; {van een lijk), pollinctor.

afleiden, ducÖre, dcducerc; {water of woorden) deri-vare, deducere; van den rechten weg a., dcclinare a via; { -: bezigho7iden) distringere; ( verstrooien) avocare; ( begrijpen, bewijzen), intelligfcre, efficÖre. afleider, {op een toren) * fulminis abductor, afleiding, derivatie, deductio, notatio; a. van

verdriet, levatio aegritudinum, avocatio. afleidingskanaal, émissarium. afleidingsmiddel, avocamentum (Plin.). aflekken, delingcre (Gels.); ( af druppelen) de-stillare.

afleveren, exhibëre, referre; een werk a., opus

perfectum exhibëre.

aflevering, (- -- overlevering) exhibitie; {van een

boek) particula.

aflezen, legere.

aflichten, levare.

aflikken, delingÖre (Ccls.), abligurire (Suet.). afloeren, speeulari.

aflekken, abducÖre.

afloop, ( het nederloopen) decursus (4); (== uitslag) eventus (4), exitus (4); ( - einde) fmis (—is W2.); gelukkige a., successus (4), proventus (4). a floep en, ( naar beneden loopen) decurrëre; ( afklimmen) descendere; (;-— van stapel loopen) deduci in aquam; ( -; uitvallen) cadëre, evenire, vertere, verti, ccdÖre; (= ten einde loopen) peragi; ( - . af stroomen) defluÖre; (= op iets uitloopen) evadtëre; ( : eindigen) abire, ob-tingere (Ter.); het zal weldra met hem a.. mox actum erit de illo; ( door loopen verslijten) deterëre; (-- verwoesten) populari, depopulari; ( hellen): een schuins afloopende heuvel collis (—is m.) leniter fastigatus.

aflossen, ( ----- vervangen) succedÖre {of subire) alicui, excipöre aliquem; ( betalen) solvere; ( - terugroepen) revocare, deducöre.

aflossing, (— betaling) solutie.

afluisteren, auscultare, legÖre (Plant.), afmaaien, metöre, demetÖre.

afmaken, (— eindigen) perücëre, absolvcre, pera-

gfcre, transigtëre; (= vereffenen of bijleyyen) trans-igcre, decidëre, componbre; ( -- ombrenyeri) in-terlioëre, c medio tollÖre; zich er van a., se sub-ducfêre; zich (jemakkelijk van iels a., sine magno labore rem perficere.

afmalen, depingÖre, pingftre.

af maling, pietura.

afmanen, dehortari.

afmarcheeren, proficisei, signa movcre. afmarsch, profectio.

afmartelen, conficÖre, macerare; zich a. se maeerare. afmatten, fatigare, defetigare, exereëre, eonficöre. afmatting, defatigatio, lassitudo (—ïnis ƒ.). afmeten, metiri, metari, demetiri, dimetiri, per-

metiri, exigëre.

afmeting, dimensio.

afmuren, muro cingcre.

afnaaien, conficÖre.

afnemen, demëre, levare, deeerpere; ontnemen) eripcre, adimëre, de7i hoed a., nudare caput; de tafel a. *, patïnas tollÖre; ( : afscheppen) dehanrire; (— afschaven of afzayen) deeidöre; (— afveyen) abstergftre; (— minder worden) decres-cöre, remittëre, relanguesebre (Sen.); (= yissen) colligÖre, conjicere; iets kwalijk a., aliquid in malam partem accipÖre, aegre ferre ali(|uid; iemand een eed a. y jurejurando aliquem adigÖre, jusjuran-dum aecïpÖre; yij hebt mij een pak van het hart af yenomen, magno metu me liberavisti;

het a., decrescentia, remissio.

afneming, (— ontneming) ademptio (— verminderiny) decessio, decessus (4), levatio, decrementum (Geil.).

afneuzen, speculari.

a f n e u z o r, speculator.

a f n ij p e n, abscindöre, praeeidcre.

af o ogen, speculari.

afpachten, conducamp;rc (aliquid ab aliquo). afpakken, deferre, detrahfcre.

afpalen, consepire, dissepiro, metari, limitare. afpassen, (— afmeten) metiri; (— toetellen nume-rare).

afpellen, deglubëre.

afperken, metari.

afpersen, exprimörc, extorquere.

afpijnen, conücere, macerare; zich a., se macerare.

afpikken, (rostro) rapcre.

afplukken, carpcre, decerpörc.

afpunten, acuëre.

afraden, debortari, dissuadcre; het a., dissuasio. afrader, dissuasor.

a f r a k e n, (— afdwalen), aberrare; (= bevrijd worden) liberari; (— verouderen) exolescöre. afranselen, mulcare, fuste dolare.

af raspen, abradcre, descobinare.

afreis, profectio, discessus (4).

afreizen, proficisci.

afrekenen, rationes putare {of conferre of dis-pungere), paria facere; met iemand a., aliquem ad calculos vocare, parem facere rationem cum aliquo; (— aftrekken) dcduccre; zijn yeslacht a., genus ductëre.

afrennen, avolare.

africhten, institu^re, condocefacÖre, edoccre, üngëre (Hor.), praeparare, docêre; {tot een misdaad) subornare.

afrijden, (= naar beneden rijden) decurrcre; (^

vertrekken) proficisci.

afrij ten, abscindëre.

afrit, decursus (4.).

afroepen, avocare, devocare; (= openlijk bekend

maken) praedicare.

a f r o f f e 1 e n: zijn werk a., negligenter opus peragëre. afrollen, trans,, dcvolvcrc; intr. devolvi. afronden, conglobare, detornare (Plin.).

afroom en, * florem lactis dehaurire.

afrossen, mulcare, fuste dolare.

afrotten, putreseÖre.

afrukken, rapcre, vellÖrc, avellöre, refigëre; (— ontrukken) eripÖre; bloemen a., llores de-cerpcre.

afschaafsel, rasura.

a fs chad uw en, adumbrare.

afschaduwing, adumbratio.

afschaffen, abrogare, tollÖre, rcfigcrc, rescind^re abolcre (Veil.); een knecht a., famulura dimittöre. a f s c li a f f e r: a. van yeestrijke dranken enz., abste-mius (Plin.).

afschaffing (— ophefflny) abrogatio, abolitio, rescis-

sio (JCt.); (— onthoadiny) abstinentia. afschampen; a. van iets₎ stringëre aliquid. afschaven, abradöre.

afscheid, digressie; a. nemen van iemand, vale-dicÖre alicui; iemand zijn a. yeven, dimittëre aliquem.

afscheiden, scparare, secernÖre, sejungÖre, exclu-dëre, dividÖre, discindëre, discernöre, dirimÖre, disclud^re, segregare, distinguiSre; door punten interpungcre; zich a,, discedÖre, se secernëre. afscheiding, secretie, divortium.

a fs c h e n ken, defundÖre.

afschepen, dimittëre.

afscheppen, dehaurire (Cato II. R.).

afscheren, abradÖre, tondcre, attondcrc. afschetsen, delineare, depingöre.

afscheuren, avellöre, abscindëre, distrahÖrc,

abrumpcre, praerumpcre.

afscheuring, abruptio, avulsio.

afschieten, {b. v. een pijl of koyel) mittere, emittÖrc, expellëre; een kanon a. * solvere tormentum; (= afsluiten) discludëre, secludcre, dissepire.

afschijnen, {^warmte yeven): de kachel schijnt

yoed af, fornaci ignis anhêlat (Virg.). afschijnsel, splendor (^ teruy kant siny) repercussus

(4,) Plin.); {^ beeld) imago (—ïnis f.) afschilderen, depingëre.

afschilferen, lacÖre. segmina.

afschillen: een boom a., arborem decorticare (Plin.) {of cingcre, JCt.), desquamare corticem arboris.

afschoppen, detrudSrc,

af8chraa])sel, scobis (—is ƒ.), rasura.

a f s (! h r a 1) b e n, abradcre.

afschrabsel, scobis (—is ƒ.), rasura. afschrapen, abradörc, descobinare.

a fs c h ra p p en, abradcre; (— aanduiden) signarc. affchrift, exemplar (—ïïris «.), excmplum. afschrijven, describcre, transscribÖre. afschrijver, librarius, scriptor.

a f s c h r i k : een a, hebben, reformidare, horrcre,

{van iets), aliquid.

afschrikken, absterrcre, deterrcre, t errere. afschrobben, abluÖrc.

afschroeien, adurÖre.

afschroeven, demÖre.

afschudden, exuëre, excuttëre.

afschuieren, abstergcre.

a fs c h u i m e n, despumare (Virg.).

afschuiven, detrudëre; (— yeven) dare, afschuren, abstergëre, fricare, defricarc.

af schutten, dissepire.

afschutting, septa (—orum).

afschuw, horror, summum odium; een a. hebben

van iels, detestari aliquid.

afschuwelijk, teter, foedus, turpissimus, abomi-uandus, detestabilis, detestandus, exsecrabilis, in-fandus, horrendus.

afschuwelijkheid, focditas.

afsijpelen, destillare.

afslaan, eig. decutëre, abscid^re; {= weigeren), repudiare, negare, abnutëre, abnegare, praecidëre; ronduit a., plane praecidëre; ik heb hem. nooit ie/s afgeslagen₎ nullius rei a ine repulsam tulit; afweren) propulsare, repellÖre; (— in prijs verminde' ren): het koren is afgeslagen, villus est frumentum, annona levata {of laxata) est; zij hebben het graan afgeslagen gt; pretium frumenti minuerunt.

afslag, remissio; {van den prijs) levatio. afslager, {bij verkoopingen) praeco (—onis).

a f s 1 a v e n: zich , se macerare.

afsleepen, detrahÖre.

afslijpen, cote acuÖre; den vloer a., pavimentum

cote despumare (Plin,); beschaven) excolÖre. afslijten, trans, detörere; intr. detÖri, usu attcri. afslingeren, emittere, mittere, excutÖre, van

zich a. dejicëre.

a fs li pp en, delübi.

afslonzen, corrumpëre, negligere.

afsloven, fatigare, defctigare; zich a. se macerare. afsluiten, claudÖre, discludfere, dissepire. afsluiting, sej)ta (—orum), conclusio (—onis f.), afsmakken, dejicÖre, detrudëre.

afsmeek en, precari, deprecari, supplicem petcre. afsnauwen, increpare.

afsnijden, abscidÖre, decidere, amputare, dese-care, recidere, praecidere, snccidere, resecare, (— afsluiten of versperren) intercludörej rondom a.\ circumcidere, circumsecare.

a f s n ij der, sector.

afsnijding, amputatio.

afsnoeien, amputare, attondcre.

afspannen, solvere, disjuugëre.

afspelden, solvere.

afspelen, peragÖre.

afspiegelen, repercutëre, referre.

afspijzen, coenam fmire.

afspinnen, pernêre (Mart.); deducamp;re stamina colo, pensum absolvÖre, voleindigen) peragëre, ab-solvere.

afspitten, abducÖre.

afspoelen, ablufere, proluere, eluere, perluere. afspraak, pactum, compactum, constitutum; volgens a. (ex) composito.

afspreken, constituëre, compon^re, pacisci, con-dicëre.

afspringen, desilire; mijne reis is afgesprongen, actum est de meo itinere, consilium itineris fa-ciendi deposui.

afstaan, {=^ verwijderd zijn) distare, abstare, ( = afstand doen) desistëre {van iets aliqua re of ah of de aliqua re); (= overlaten) cedÖre. afstammeling, suboles (—is); ( zoon) filius, {■=. kleinzoon) nepos (—ötis); hij was een a. van Masinissa, ex stirpe Masinissae erat; een a. der Goden genus (—fcris n) Deorum.

afstammen, ortum esse, proficisci, oriundum esse,

ortum ducëre, genus ducere, originem trahSre. afstamming, orïgo (—ïnis ƒ.), genus (—ëris n),

a. van een woord derivatio verbi (Quint.), afstand, intervallum, spatium, discrimcn (—ïnis n.), distantia; verre a. longinquitas, (= overgave) ces-sio, alienatio; a. doen van iets_i cedëre aliqua re, omittSre aliquid.

afstandsmeting, spatiorum dimensio.

a fs t a n d s w ij z e r, itinerum index (—ïcis). afstappen, descendëre; van een onderwerp a.,

abire ab aliqua re.

afsteken: van zich a. * gladio omnes circa petÖre; ( : : door steken nederwaarts brengen) dejicere; ( door steken afscheiden), abscidöre; iemand de keel a.; jugulare aliquem; zoden a., cespites circumcidere; ( afmeten) metari, dimetare; ( afvaren)', van land a.., solvere navem , repellÖre navem a terra; (~ verschillend zijn) dillcne, discrepare; de kleuren steken te sterk bij elkander af, colores tiimis inter se discrepant; iemand de loef a., superare aliquem.

afstelen, subripöre.

afstellen, omittÖre.

afstemmen, antiquare, improbare.

afsterven, mori, emÖri, intermöri (Sen.), prae-mori (Ov.); afgestorven vleesch caro (carnis ƒ.) he-bes (—Ötis); der wereld a., * mentem a rebus externis sevocare, a voluptate animum sevocare; het a., obitus (-i); ( uitgedoofd worden) ex-stingui.

afstijgen, descendÖre.

afstoffen, absterg^re,

afstompen, hebetare, obtundëre.

afstooten, detrudÖre, decutëre, depellamp;re, repel-lÖre; een jongeling met een afstoot end karakter, • juvenis animo praeruptus; een afstootend voorkomen, horridus aspectus {tymér.).

afstorten trans. dejicÖre; intr. decidëre. afstralen, fulgcre.

afstroomen, defluëre.

afstroop en, detrahcre; het vel a., pellem detra-

hÖre, deglubbre.

afstuiten op, resilire de; alle vermaningen sluiten af op zijn onwil, omnes adhortationes irritae sunt ejus contumaciü.

afsturen, emittÖre, demittëre; het schip a., navem repellÖre.

afsullen, delübi.

aftappen, diffundëre; {van het eene vat in het andere) capulare (Plin.); bloed a., emittëre sangui-nem venis.

afteeken en, designare.

afteekening, descriptio, designatio.

aftellen, numerare; (—aftrekken) detrahëre.

a f t i 11 e n, levare.

aftobben, defctigare; zich a., se macerare. aftocht, receptus (4), regressus (4), recessus (4); den a. blazen, receptui canÖre; aan de soldaten werd een vrije a. toegestaan, licebat militibus in-columibus discedÖre.

aftornen, dissuÖre.

aftrappen, detrudÖre, * pede decutëre. aftreden, descendëre; (— af meten) metari, dime-tari; (— zijn ambt nederleggen) decedÖre de pro-vincia, {van vorsten) administrationem omittamp;re. aftrek: die goederen hebben veel a., m er ces illae facile exiguntur; na a. der schulden, deductione facta debitorum.

aftrekken, detrahcre, abstrahere; {van eene geldsom) deducëre; de hand van iemand a., deserÖre aliquem, deesse alicui; {zich verwijderen) discedëre. aftrekking {^afneming), deductio; (— losrukking) avulsio.

aftroggelen, abradëre, eblandiri.

af troon en (— aftroggelen), eblandiri; (— afvallig maken) abducÖre,

aftuigen; een schip a., armamenta demure {of

tollere) de nave.

aftuimelen, cadëre de, devolvi.

a f t ii i n e n, consepire.

afvaardigen, legare, allegare, mittöre. afvaardiging, allegatio, missio.

afvaart, profectio.

afvagen, abstergbre, detergÖre.

afval (= opstand), defectio, rebellio; (— weyyewor-pen overschot) retrimentuin; (= spaanders) prae-cisio; (= afgevallen vruchten) poma (—oruin) ca-duca {of cadiva) (Plin.); {van hel geloof) * apo-st^sis (—is, ƒ.); tot a. verleiden, abducÖre, ad defectionem impellfere, alienare.

afvallen ( ; neder vallen), decidëre, delabi, pro-labi, eadöre, excidere, labij {van bladeren of vruchten) descendcre, delluÖre; ( ; af vallig worden) defieëre, desciscere, rebellare, deÜuere; van het geloof a., * deserÖre religionem, * abjurare fidem; van het verhond a., l'oedus frangöre {of solvere); (= verzwakken)', hij valt bij den dag af; * in dies magis extenuatur, maerescit in dies; ( verschillen): deze wijn valt zeer af hij den anderen: * hoe vinuin multum deterius est quam alterum; het a., casus (4).

afvangen, subducëre, liberare {iemand iets aliquem aliqua re), iemand een vlieg a., praevenire aliquem. afvaren, solvÖre navem, repellSre navem a terra, afvegen, abstergSre, detergÖre.

afvergen, flagitare aliquem aliquid.

afverven( de kleur verliezen), remittöre eolorem. afvijlen, limare, delimare (Plin.).

a f v ij 1 s e 1, scobis (—is, ƒ.).

af villen, deglubëre, pellem detrahÖre.

afvleien, eblandiri.

afvliegen, devolarej ( afvallen) decidëre. af vlieten, delluÖre.

afvloeien, defluëre; het a. gt; defluviuin (Plin.). afvoeren, abduccre, dedueëre; {langs eene rivier)

develjÖre.

afvorderaar, flagitator.

afvorderen, flagitare aliquem aliquid. afvordering, flagitatio.

afvragen, interrogare, erogitare (Plaut.), rogare,

sciseitari, seiscitando elieÖre.

afvriezen, eongelare.

afwaaien, vento auferri.

afwaarts, deorsum.

afwachten, exspectare, opperiri, praestolari, pro-

spectare.

afwachting, exspectatio.

afwasschen, abluëre, eluöre. afwateringskanaal, deductorium (Pali.), af weeken, solvere, resolvere, abluÖre, degluti-

nare (Plin.).

afweenen, lacrimis delëre.

afweerder, I afweerster, (

af weg, deverticulum, iter (itineris, n.) avium {of devium), flex us (4); ( dwaling) error; O'p een a. vervallen y in errorem induci; op een a. voeren, transversum agamp;re.

afwegen, eig. pendÖre, pensare, expendere, exa-

minare; oneig, pensitare.

afweiden, depascÖre.

afwenden, avertÖre, declinare, dellectbre; de oogen a._y oculos avertere, despicere; ( afweren), de-fendere, amovêre, removcre, depellÖre, propellÖre, propulsare, averruncare.

afwending, propulsatio; een a. maken {in den oorlog), diducöre mauua hostium.

afwennen, trans, desuefacëre; een kind van de borst a., infantem repellÖre a matre; intr. desue-fieri.

afwentelen, devolvÖre.

afweren, arccre, propellÖre, defendÖre, propulsare, deterrcre, detestari.

afwering, propulsatio, depulsio {ook van eene schuld).

afwerken, absolvere, peragÖre, perficÖre; zich a.

confici labore.

afwerpen, dejicÖre, abjicere, projicere, excutÖre;

een beschuldiging van zich a., defendÖre crimen, afweven, detexÖre.

afwezen wordt door absens uitgedrukt.

a fw e z e n d, absens.

afwezendheid, absentia; doch dikwijls is het

heter om het door absens uitte druk ken.

afwezig, absens.

afwezigheid, zie a f w e z e n d h e i d.

afwijken, declinare, dellectÖre, digrÖdi, descis-cfcre, dissentire, discedÖre, recedÖre, aberrare, deerrare, degenerare; geen haarbreed van iets a., ab aliqua re non digitum transversum discedÖre; van de woorden a., recedere a verbis; van den rechten weg a., de via decedere, deerrare itinere, aberrare via, recto itinere labi {alle ook oneig)', van de waarheid a., a veritate deflectöre; ( verschillen) discrepare {van cum of ab) abhor-rcre {van ab), dissidcre {van cum of ab), dissentire {van cum of ab); de gevoelens wijken van elkander af, variantur sententiae; de voorstellingen van het gebeurde wijken van elkander af, variatur memoria actae rei; de schrijvers wijken van elkander af, discrepat inter scriptores.

afwijkend (~ verschillend), discrÖpans, diversusj

a. berichten), variare.

a f w ij k i n g, declinatio; (— verschil) discrepantia, varietas.

afwijzen, repellÖre, repudiare, refutarc.

a f w ij z i ii g, repulsa, repudiatio.

afwinden, devolvÖre, evolvere.

afwinnen, eludÖre (iemand iets, aliquem aliquid) (Plaut.), auferre alicui aliquid (Suet.); den vijand een slag a., vincÖre hostem proelio; den vijand eene stad a., oppidum praeoccupare; het iemand a., praevertÖre (of praevenire) aliquem.

afwippcn, trans. dejicÖre; intr. desilire. afwisschen, abstergÖre, detergere, eluÖre. afwisselen, variare, distinguöre, vicem peragÖre,

alternare (Plin.).

afwisselend, varius, alternus.

afwisseling, vicissitude (—inis ƒ.), varietas, vicis (Gen. van vix, welk ivoord in den Nom. niet voor-kond); hij a., in vicem (of per vices); a. brengen in iets, variare aliquid; a. van rust en arbeid, alterna requies (—êtis ƒ.).

afwrijven, defricare, abstergfere, detergÖre. afwringen, detorquëre; ( afpersen) extorquêre. afzadelen, een paard a. stratum detrahcre equo. afzagen, desecare.

afzakken, labi, delabi, defluÖre; zich laten a. se

demittÖre; {~ afdeinzen) ccdÖre.

afzeggen, het laten a. ( -- berichten dat men niet

komen kan) renunciare ad aliquem.

afzegging, renunciatio.

afzeilen, solvere navem, moliri a terra, vela dare ventis.

afzenden, emittbre, dimittere, mittere, allegare, afzender, qui misit.

afzending, missio, allegatio.

af zengen, adurÖre,

afzcnging, adustio.

afzet, exaotus (4), (Quint.).

afzetten, cuj. levare, deponSro; ^—verwijderen) reiuovëre; (= boruoven) spoliare; (— vcrkoopen) exigöre; iemand van een ambt a., dejicöre ali-(|uem magistratu, abolüre alicui magistratuin; een koning a., imperium regi abrogare; een been a., crus amputare.

afzetter, spoliator, praedo (—öuis), grassator. afzetterij, spoliatie.

afzetting, spoliatio, oxpulsio.

afziehtelijk, focdus, tetor.

afzichtelijkheid, fucditas.

afzien, {van iets) desistöre, ahsistcre; doen a, van iets, avocare, deterrcre; ( Icereri), iemand iets a.gt; discfire aliquid de ali{|Uo, quae ab aliis fieri vide-mus cum solertia eificöre, (heimelij/c) surripëre alicui aliquid; eeue ruimte a. spatium oculis emetiri.

afzitten, desceni'^ro equo.

afzijn, Verbum, a^eSftS; Subsi., wordt door absens

uitgedrukt..

afzoenen, zie afkussen.

afzondereu, separare, segregare, secernöre, ex-

cernCrc, secludGre, sevocare.

afzondering, secessus (4), seoretum. afzonderlijk. Adj. privus, proprius; ( afgezonderd) separatus; elk {of ieder) a., singuli; tot a. gebruik vcrkoopen, iu privatum vendÖre; Ado. seorsuiu, separate, soparatnu, singillatim, singulatim, singultim, privatim.

afzuigen (= ooernemeu) augSre; (t— afmatten) couficfire.

afzweren (= verwerpen)-, nbjurare, jurare. afzwerven, aberrarc.

agaat, achates (l'iin.).

agent, procurator, qui ncgotia alicujus proeürat; a.

van politie, accensus, agens (—n(is) rerum. publicus. agentschap, munus (—Ëris, n) procuratoris. agio, colU'bus.

agurk, cucttmis (—8ris«.); wilde a. sicyos agrios (App.).

ahornboom, accr (—öris n.).

ahoruhouten, acernus.

ajuin, caepa, cepa, eaepe (—is;;,.), cepe (—is «.),

(«'« pl. alleen cacpae).

ajuinhandelaar, cacparius (Lucil. ap. Nom.). ajuinveld, caepina (Col.).

akelig, horridus, foedus.

akeligheid, foeditas.

aker, situla; sie ook eikel.

akker, agcr, arvum, terrönum, seges (—Btis/.)(Tib.). akkerbouw, agricultura, aratio.

akkerland, arva (—orum).

akkermaalsbosch, fruticetum.

akkerman, agricöla.

akkerwet, lex (legis ƒ.) agraria.

aks (=z timmermansbijl) ascia.

akte, lex (legis ƒ.); a. van aanklacht, actio, coni-mentarius.

al, 1° Adj.: al, alle, omnisj al het brood omuis panis; alle hoop omnis spes;

pl. alle omnes (—ium), toti; alle gesamenlyk uni-verai, cuncti; al vgt;at quodcunque, quidquid; allen die (of alle mogelijke) quieuuque.

3° Ado. (= reeds) jam ; at—ook quamvis, ut; al— ook nog zoo, quamvis, quantumvis; al gaande, eundo, ieus (euntis) cn zoo met alle tegenwoordige deelwoorden-, al te, nimis; al te groot, nimius; al te veel, nimium.

3° Suist. (= heelal) universum.

alabastersteen, alabastrites (Plin.).

a 1 a n t, intila (Hor.).

alantswijn, neetarites vinum (Plin.). alantswortel, nectarea, panacea, helenium (?). alarm, tumultus (4); a. blazen, bellionm caniSre. albast (%. «êe a 1 a b a s t c r s t e e n; oneig. (= groote blankheid) candor; van albast (= zeer blank) mar-moreus.

aldaar, ibi, illic; (ïja verba van komen) eo, illuc. aldus, ita, sic.

aleer (= voordat), antequam, priusquam. algeheel, totus.

algemeen, 1°. Adj. univeraus, generalis, omnium rerum, omnium (hominum), universalia; (—overal geldig) perpetuus; (= tot a. gebruik of a. in gebruik) publicus, communis, vulgatua, vulgaris, tritua; tot a. gebruik, in commune; er heerscht algemcene overeenstemming, omnes uno ore consen-tiunt; een algemeenen oorlog voeren, cum omnibus regibus helium gerSre; het a. belang, res (5 ƒ.) publica; dat woord is Ie a., * ea vox parum de-linita (of nimis ampla) est; eeti a. begrip, * notio universa (of summa), * notio communis; alge-meene begrippen, notitiae rerum; een a. spreekwoord, proverbium sermone tritum; «. maken, vulgare, publieare; a. worden, vulgari, in-crebresccre; de slachting wordt a., omnibus locis fit caedea; de vlucht wordt a., fuga passim fieri coepta eat, in fugam omnes versi sunt; een a. geneesmiddel, panchrestum mcdicamuntum; in al-gemeene trekken, summatim;

3gt;'. Subst. vulgus (m. of n) ; hei belang van hel a., omnium salus (—litis, ƒ.), summa salus, rei pu-blieae salus, res publica; in hel a., universe, in universum, geueratim, omnino, vulgo; 3quot;. Adv. vulgo, publice, in universum, in uni-verso, generatim, generaliter, summatim, commu-niter, per se, undique, passim, in omnes partes, omnibus rebus (of partibus), eonsenau omnium; a. bekend, omnibua notus, notus atque vulgatus, tritus; a. bemind, earns acceptuque omnibus; niet a. bekend maken, intra privates parietes eoutinëre , dat is niet a. bekend geworden, hoe non cognitum; est ab omnibus; a. geacht worden, bene audire ab omnibus; iets a. opvatten, aliquid a propriis personis et temporibua avocare: a. vermoedt men, omnes suapicantur; zooals men a. gelooft, ut opinio est omnium; a. goedgekeurd worden, omnibus (of in vulgua) probari.

algenoegzaam, omnibus suflieiens.

al goede, de a. God Deus optimus maximus. alhier, bic.

alhoewel, quamquam, ctsi, tametsi, quamvis,

licet, quum, ut.

alkoof, zothëea (Plin.).

alle, zie al.

alledaagsch, vulgaris, vulgatus, tritus, ohsolêtus,

quotidianus, humilis.

alleen 1quot; Adj., solus, unus; 2° Adv., solum, tantum, modo , dumtaxat; niet a. — «/«a»-ooA non modo — sed etiam, et-et, quum-tum.

alleenhandel, monopolium (Suet. Tib. 30 on 71). alleenheerschappij, reguum, potestas singularis, imperium singulare, onwettige a. tyrannis (—idis ƒ.) alleenheerscher, rex (regis), prineeps (—cTpis), dominus, qui solus regnat, penes qucm est summa rerum omnium; (onwettig) tyjannus, qui solus rcrum potitus est.

a 11 e e n 1 ij k, tantummodo.

allengs, paulatim, sensim, pedetentim, gradatim, minutatim.

allenthalve, ubique, undique.

allerbest. Adv. optime.

allereerst, Adv. primo omnium.

allerhande, varius, diversus.

allerlei, varius, diversus, omnis.

allerwegen, ubique, undique.

alles, omnia (—iuin), euncta (—orum). alleszins, omnino.

allooi: zilver van zuiver a., argentum purum. almaeht, potentia, omnipotentia (Macr.). almachtig, omnipotens (—ntis) (Virg.). almanak, fasti.

aloë, aloë.

alom, ubique, undique.

aloud, antiquus, prisons.

aloudheid, antiquitas.

alphabet, * alphabötum.

alphabetisch: in alphabetische orde literarum

ordine dispositus.

aireede, alreeds, jam.

alruin {slaapmiddel), mandragöras, (Col.), eir-

caeum (Plin.).

als (= wanneer), quum; (= indien), si; (= gelijk) ut; bij een Subsianiivum wordt het niet vertaald, wanneer dit Suhstantivum dient, om den toestand van een persoon of zaak gedurende de handeling uittedrukken, b. v. Cato begon als oud man de geschiedenis te schrijven Cato senex scri-bÖre historiam instituit;

{na simul, similis enz.) ac, atque; {na tam met een Adj. of Adv.) quam; {na tantus) quantus; {na tantum) quantum; {na tot) quottalis) qualis; {na toties) quoties; {na totidem) quot, ac; (waidem) qui (quae, quod), ac; als het ware, quasi, velut; als maar, dummÖdo.

alsdan, tum.

alsem, absinthium; met a. toebereid, absinthiatus. Sen.

al sem wij n, absinthites (Col.).

alsmede, item, itemque.

alsnog, adhuc.

alsnu, nunc, jam.

alsof, quasi, tanquam, tanquam si, ccu, porinde ac si.

als to en, tum, tunc.

altaar, ara, altaria (—ium).

altegader, omnes (ium).

altemaal, omnes (ium).

altemet, interdum, forte.

althans, saltem, certe; {na si non) at.

althéa, hibiscum, sycophyllon (App.).

altijd, semper, nunquam non, perpetuo; voor a.,

in perpetuum.

altijddurend, sempiternus.

altoos, zie a 11 ij d.

aluin, alumen (—ïnis, n.) (Plin.).

alvermogen, zie almacht.

alvorens, Conj. antequam, priusquam; Adv. prius. alwaar, ubi, qua; {na Verba van komen) quo. alweder, rursus, denuo.

alwetend, qui scit omnia, cujus notitiam nulla res pffugit, qui omnia videt et audit, omnia pro-videns et animad ver tens; a. zijn, omnia scire, scientia sua omnia complecti.

alwetendheid, omnium rerum scientia, scientia

omnia complectens.

alwie, qnicunque, quisquis.

alwijs, unus omnium sapientissimus.

a 1 w ij s h e i d, sapientia maxima.

alziend, omnia videns (—ntis), qui omnia videt, omnituens (Lucr.).

alzoo, ita.

amandel {vrucht), amygdiMum, amygdala; bittere a., mix (nucis, ƒ.) amara; {boom) amygdala, amyg-dalus (f.) (Pall.); de amandelen aan den hals, tonsillae.

amandelblad {of daarop gelijkende), folium amyg-

dalaceum (Plin.).

amandelboom, zie amandel.

amandelolie, oleum amygdalfnum (Plin.), meto-pion (Plin.).

amarant {eene bloem, ook dui zends choon genaamd) , amarantus (Ov.).

ambacht, artiücium, fabrica, opificium, ars (artis,

ƒ.), quaestus (4).

ambachtsman, faber, opifex (—ïeis), officinator. ambassade, legatio.

ambassadeur, legatus, orator.

amber, eleetrum, succinum (Plin.).

ambrosia, ambrosia.

ambt, munus (Öris, w.), olflcium, inagistratus (4), curatio, provincia; (= eerambt) honov •, een onder-geschikt a., ministerium; iemand dia naar een a. staat, candidatus, petitor; naar een a. staan, munus petëre; met iemand naar een a. staan, munus compctöre (Plin.); mededinger naar een a. , competitor; nederlegging van een a., abdicatio; een a. nederleggen, abdicare se magistratu, depo-nÖre officium, abdicare; een a. aanvaarden, munus {of magistratum) inire, munus suscipÖre; zijn a, waarnemen, munus administrare {of obire of sus-tinëre), munere fungi; iemand die een a. bekleed heeft, functus aliquo munere; iemands a. waarnemen , partes alicujus agÖre; zijn a. slecht iv aar nemen, deesse muneri, declinare ab religione officii; iemand een a. geven, waarvoor hij niet geschikt is, clilellas bovi imponÖre; een moeielijk a., provincia dura; men gaf hem een a. dat te zwaar was voor zijne krachten, huic curatio fastigio suo major data est;

ambten {= eerambten), lionores (—um); naar {eer-) ambten slaan, inservire honoribus; {eer-)ambten verkrijgen), adipisci honores, ad {of in) honores ascendÖre.

ambteloos: a, burger, privatus (homo, —ïnis);

als a. persoon, privatus, privatim.

ambtenaar, magistratus (4), minister; (= commies) portitor, publicus.

am btgenoot, collega.

ambtgenootschap, collegium, ambtsbezigheid, zie ambtsplicht, ambtsbroeder, collega.

ambtshalve, * ex officio, * qualitatc qua. ambtsplicht, munus (—eris, n,), ollicium;

plichten, munia (—ium).

ambtsverrichting, zie ambtsplicht, ambulant, vagus.

ameclitig, anhëlans, anhclus.

a m c c h t i g h e i d, anhelïtus (4).

amen, * amen.

a m e r ij, momentum temporis.

amethyst, amethystus (ƒ.) (Plin.); van a. gemaakt,

amethystïnus (Plin.).

a m fi o e n, opion (Plin.),

a m i a n t, amiantus (Plin.).

ammoniak: zout van a., sal (salis) ammoniacus. amulet, amuletum (Plin.).

a m u s e e r e n, delectare; zich a., delectari. amusement, delieiae, delectatio, delectamentum. anapest, anapaestus.

ander: een a., alius, alter; de andere, alter; de anderen, cetcri, alteri (liet laatste wanneer er

twee 'partijen zijn); op een andere wijze, alio modo, aliter; des anderen daags, postridie; op een anderen tijd, alias; in andere opzichten, alioqui; o}) een andere plaats, alibi; van een andere 2^aats, aliunde; naar een andereplaats, alio; [eigendom) van een ander, alienus; ten anderen, secundo, deinde; de een of ander, aliquis.

a n d e r d a a g s c li, tertianus.

anderdéels, altera ex parte.

anderhalf, sesquialter, sesqui; a. maal groot er, sesqui major; a. glas, sesquieyathus; a. duim breed, sesquidigitalis, sesquidigitus; a. uur, ses-quihora (Plin.); a. bunder, sesquijugerum; a. pond, sesquilibra; anderhalve maand, sesquimensis (—is, m.)\ agt; schepel, sescjuimodius; a. voet lang, ses-qiiipedalis; anderhalve voet, sesquipes (—Ödis, m.). andermaal, iterum.

anders (= op een andere wijze), aliter; (— als dit niet zoo is of was) alioqui. Soms wordt het door ne uitgedrukt, b. v. doe het niet; a. zal ik u straffen, noli facere ne te puniam; (= ten minste) saltem.

anderszins, aliter.

anderwerf, iterum.

a n d ij v i e, eichorium, intïibus, intubum, seris

(—rdiü, ƒ.).

andoren, stachys (—yos, ƒ.) (Plin.), marrubium anekdote, narratio. (Col.),

anemoon (= klaproos), anemone.

angel {van een insect) aeuleus; [om te visschen),

liamus; met een a. gewapend, aeuleatus.

angst, angor, anxictas, anxitudo (—inis, ƒ.), payor; iemand a. aanjagen, serupulum alicui inji-cÖre, eonsternare aliquem.

angstig, anxius, pavidus, trepidus; a. makend,

anxius; Adv. anxie, trepidanter.

angstvallig, religiosus, serupulosus, verecundus, angstvalligheid, scrupulus, verecundia, religie, anijs, anisum (Plin.).

anker {van een schip), aneura; {in een muur) ancon (—önis m.), ansa ferrea; het a. uitwerpen, an-coram jaeëre; het a. lichten, ancoram tolltëre, navem solvere; het a. kappen, ancoram praeci-dÖre; het a. winden, ancoram moliri; het schip voor u. houden, navem in ancoris tenêre; voor a. liggen, consistëre in ancoris {of ad ancoram), stare in ancoris; voor a. liggen wachten, exspectare in ancoris; van het a., ancorarius.

ankeren, ancoram jacÖre.

ankergrond, fundus ancoris aptus.

ankerkabel, funis (—is m.) ancorarius, ancorale (—is n.).

anker kruis, subscus (—üdis ƒ.) ferrea. ankerplaats, statio, castra (—orum) nautica {dit

laatste alleen van eene vloot).

ankertouw, zie ankerkabel.

ansjovis, aphya (Plin.).

antimonium, (— spiesglas) stibium, stibi, stimuli (Cels).

antwoord, responsum, responsio; a. geven zie antwoorden; a. krijgen, responsum ferre {of auferre); ik krijg a. op mijn brief, meis literis respondetur {of rescribitur); ik kreeg ten a., responsum mihi est, responsum datum est; hierop dient tot a., ad versus haec respondetur; ziedaar het a. op uwe vraag, habes quod ex me quaesis-ti; a. brengen, responsum referre; iemand het a. niet schuldig blijven, * affatim verborum repen-dcre; iemand geen gelegenheid geven tot a. , alicui respondendi locum non dare; geen a. verdienen, indigiuim esse responsionc.

antwoorden, respondëre, rescribere, responsum dare {of edÖre of reddÖre), referre, suscipëre; (— zich verdedigen) se defendÖre; ( - zich ver-ontschuldigen) se purgare; iemand a., respondere {of rescribere) alicui; op iets a., respondere {of rescribere) ad aliquid; het is gemakkelijk hierop te a., ejus rei faeilis et prompta est responsio. apen bakkes, persolla (Plant.).

apocrief, * apocryphus; (= verdacht) suspectus. apostel, apostolus (Eccl).

apostelschap, munus (—ëris «.) apostoli, (Eccl.).

apostolisch, apostolicus (Eccl.).

apotheek, medicina, * pharmacopolium, mediea-

mentarii taberna, medicina taberna.

apotheker, medicamentarius (Plin.), pharmaco-pöla; {dit laatste woord duidt echter meer een kwakzalver aan).

appel, malum; zoete a. melimêlum; de a. valt niet ver van den stam, aquila non progenerat co-lumbam, magnam vim habet paternus maternus que sanguis. Ma.-

appèl, (= beroep) provocatie, appellatio. appelleeren, provocare, appellare. appelbloesem, flosculi malorum.

appelboom, malus (ƒ.).

appelflauwte, defectus (4) animi, syncope (Veget.) April, mensis Aprilis.

arbeid, labor, opera, opus (—Öris n.), negotium, pensum; a. der werklieden, opera fabrilis; geleerde a., studia (—orum); a. bij de lamp, lucu-bratio; zittende a., opera sedentaria (Col.); die zittenden a. verricht, sedentarius (Plaut.); a. in snipperuren, operae subsecivae; geen a. ontziende, non fugiens laboris; onvermoeide a. komt alles te hoven, labor omnia vincit; zie vf erk en moeite •, ( - :. barensnood) dolores (—um ?«.); in a. zijn, ex partu laborare.

arbeiden, laborare, in labore esse, opus facëre, operari (Ulp. Dig.), in opere esse, opus obire, studêre literis; bij lamplicht a. lucubrare; aan iets a., elaborare in aliqua re, operam dare alicui rei; ijverig aan iets a., desudare et laborare in aliqua re, multo sudore et labore facamp;re aliquid; voor iets a., alicui rei servire {of consulbre); te vergeefs a., inanem laborem suscipëre, irrito labore se fatigare; te veel a., laboribus confici {of se frangamp;re); dag en nacht a., labores diurnos nocturnosque suscipÖre; voor het digemeene welzijn a., operam rei publicae tribuÖre, incumbëre ad salutem rei publicae; den geheelen dag a., totum diem insumëre operi; bij een meester a., operas fabriles praebere; voor loon a., operam suam locavisse; zie werken en zwoegen.

arbeider, operarius {pl. operae), mercenarius {pl. operae conductae); (= lastdrager) bajulus; \bij verschansingen en wegen) munitor; {een vlijtig a., operarius navus, homo (—ïnis) industrius {of laboriosus).

arbeidsloon, manupretium.

arbeidzaam, laboriosus, industrius. arbeidzaamheid, labor, industria.

archief, tabularium, tablinum logeuin, tabulae

publicae, chartae publicae.

architect, architectus_gt; architecton (—Önis). architraaf, epistylium, corsa.

arch i va rins, tabularius, archeota (Pandect.), '•'arend, aquila; van een arend aquilinus.

arcn d d r ag e r, aquilifer.

arendski au w, unguis (—is, w.) aquilinus. arendsneus, nasus aduncus.

arg denk end, suspiciosus.

argeloos, improvidus, imprüdons, simplex (—ïcis). argeloosheid, simplicitas.

arglist, malitia, malitiosa astutia, vafritia, cap-

tiuncula, eaptio.

arglistig, malitiosus, vafer, oaptiosus, fraudu-

lentus; op arglistige wijze per insidias.

arglistigheid, zie arglist.

argwaan, suspicio; a. koesteren suspicionem habere,

suspicëre. suspicari; men koestert a., non abest

suspicio.

argwanend, |

^D gt; suspiciosus.

argwanig, \ ¹

aria, canticum.

ark, area (Lact.).

arm, Subst. (= bovenarm) lacertus; (= onderarm) brachium; {met de hand er hij) manus (4 ƒ.); (van eene rivier) brachium; {van de zee) fretum; {van een leuningstoel) ancon (—önis m.) (CAur.); tot den a. behoorende brachialis; iemand in den a. nemen (= om hulp vragen) auxilium petÖre ab aliquo; een slag om den a. houden, retinere ali-quid; zich in iemands a. werpen, complecti {of ampleeti) aliquem, se rejicere in aliquem; koningen hebben lange armen, regibus longae sunt manus; ik toensch in uwe armen te sterven, in tuo complexu emori cupio; een dochter uit de armen der moeder scheuren, avellere filiam de matris complexu; een kind op den a. dragen, puerum in manibus gestare; iemand met open armen 07itvan-gen, supinis manibus excipere aliquem (Suet.). Adj. pauper (—Öris), inops (—pis), egens, indi-gens; (— ongelukkig) miser, miserrimus; a. zijn, inopem esse, vitam in egeslate degëre; a. worden, ad paupertatem redFgi, ad egestatem pervenire; a. maken, ad inopiam redigëre.