f m

B 't/r'

K '

1 1 ' 1

I ■ ifl

mMBWMS

.;■ . ■ ^ •■ . ♦

IK

-''•'I-

smWrn.

DE FABELEN

VAN

LA FONTAINE

f ■

I

.

J

.

r ■•.t; y-^JIMWBWWWBBlfpiWBlipWIB....... „IHB

'.^C- ■■^■.' /■■--■quot;v ■:; -v-S^ ■ ;■ ,-y • _:v •, • -' ^ •',

^'v-/^ ' ¹ |

^ ^:G.0'i '§■ r^:f# ' lamp;SS l|' •quot;■ li ■ ^:

W Sr 'S; ^ W T ■ ■ ■■•.. : ,

m m r - : ^K « M '■

4 * :Vv ' ■

■ . rjgt;:- r^,;- - • üf ■ v. gt;.■

■',( --1 'U

r

\ ' - ■ V . V , ,

■^v ^ ■. - ■ ^ ^hm

■ I

.:ï^;

■ ■■ •■•• . C '■ .• • • ï ■■• •Tv, A ' ' ■.^v gt;•.* t.

' ■

■ • 'i.-y; ■ -;- •-•vy' y;.'y- : ,^v^; • ■■■,,. ■

;. /y - ■. , v',:-,. , , ,/: ■-, ' y, / y/V

; • • • ••■: • • J • ■gt;quot; •.• ■,■ • - ■ - . : ■ •..gt;-■ ■-. , ■ . .gt;, * gt; ¹ - quot; . } *

-i- ■ - ■ ■ . ¹ • : .. - . •., ■ . ■

• • .. , ;■ :-ïylJiï:_l ■■ y : . .r-.;- v-. .■.••.;■ . . • • .ft , ^ J,-

^ \_f ' ' ' quot; •quot; '■ ' quot; ' , ' • ¹ quot;... ■ •: .J .

: ' • ' ■

. '-' • ,••'•. .'f '. .'.»gt; lt; ' ••quot; '•■ ' •' - ^: ' -•.■■■ ■ ... :■ -. ■..•., ,._;. ■ ■ ■; . ■■■ . ,

.«■

- ■. - ■ .y' ■ ,. .•/, . ..■ v quot; •-■ . • •• ' -. •

I I' i quot; ■

■ '

DE FABELEN

VAN

A3³-

kSLP-

LA FONTAINE

NAGEVOLGD DOOR

J. J. L. TEN KATE

GEÏLLUSTREERD MET 81 PLATEN EN VELE VIGNETTEN

I)( )OR

GUSTAVE DORÉ

Tweede Druk

I I

■ f i 11 j j

A M S T E R D A M

UITGEVERS-M AATSCHAPPY „ELSEVIER

iO,

I 'ⁿ I J^J

^J|n®i?im^l.Y^{ERSITEIT TE} UTRECHT 2204 9641

H

HET LEVEN

VAN

JEAN DE LA FONTAINE

HET LEVEN

VAN

LA FONTAINE.

Jean de La Fontaine werd den 8^slequot; Juli 1Ó21 te Chateau-Thierry geboren. Zijn vader was houtvester, zijn moeder Frangoise Pidoux was de dochter van den schout van Coulomniers. 1 Iet eerste onderwijs zou hij, volgends sommigen , ten platte lande, volgends anderen te Rheims hebben genoten , een stad waarvan hij altijd met groote ingenomenheid placht te spreken. 1 loe dit zij , hij bracht het weldra op een tamelijke hoogte in 't Latijn, maar het Grieksch is hem zijn leven lang vreemd gebleven. Op negentienjarigen leeftijd koesterde hij liet voornemen zich den geestelijken stand te wijden, maar reeds het volgend jaar had

JY HET LEVEN

hij dit plan voor goed laten varen. Driejaar later — zijn genie sluimerde nogquot; — gebeurde het eens, dat een officier die te Chateau-Thierry in garnizoen lag, hem vol vuur de bekende Ode van Malherbe voorlas: « Le croiriez-vous, races futures.» 1 lij hoorde de Ode aandachtig aan, onder allerlei uitroepen van genot en bewondering. Terstond begon hij nu Malherbe te lezen, te bepeinzen, van buiten te leeren en, eindelijk, na te volgen. Het poëtiesch instinkt gaat altijd den smaak vooraf; de navolging was dan ook bij hem meer een nabootsing van de gebreken dan van de deugden van het model.

Een bloedverwant van La Fontaine, Pintrol genaamd, een verstandig en vrij wetenschappellijk ontwikkeld man, wien onze jonge Dichter de eerstelingen zijner Muze mededeelde, gaf hem den raad vóór alle dingen de Ouden te bestudeeren. Hij volgde dien wenk; Horatius, Virgilius, Terentius, werden zijn lievelingsschrijvers; hij werd bekoord door hun edelen eenvoud. Toen begon hij in te zien, dat Malherbe al fc mooi of liever al te opgesmukt is, en hij zei voor immer dien meester vaarwel, die hem anders in den grond zou bedorven hebben. Toen hij veilig de Nieuwere Auteurs kon lezen, koos hij, onder de Franschen, Rabelais, Marot en Voltaire. Bij deze schrijvers voegde hij nog d'Urfé, wiens Astree hem lang mocht boeien, niet het minst door die liefelijke r.atuur-tafereelen, waarmede hij-zelf later zoo dikwijls zijne werken wist te bezielen. Ook de Italianen , vooral Ariosto en Boccacio, waren zijn lievelingen. Allengskens verwijdde zich de kring zijner lektuur, en daarmede die zijner kennis van wat de Letterkunde aller eeuwen en volken uitstekendst heeft voortgebracht. Was het heerlijke Grieksch hem, als we zeiden, onbekend gebleven, toch las hij de Grieksche schrijvers in Latijnsche vertalingen, en voelde hij zich vooral aangetrokken door Plutarchus en Plato. De eerstgenoemde, zulk een meesterlijk schilder in zijne «Levens van beroemde Mannen», zulk een vernuftig redeneerder in zijne «Zedekundige Vertoogen» , deed hem het utile dnlci in rijke mate smaken. Maar Plato, de «goddelijke Plato» , verrukte hem in nog hooger mate, door zijn edele gedachten, zijn verheven mijmerijen en zijn schoonen stijl, die La Fontaine zelfs in de stijve, woordelijke Latijnsche overzettingen wist op te merken. Hij, die zooveel aantrekkelijks vond in den omgang

VAN LA FONTAINE,

met de 1quot;ilozofcn der Oudheid, kon Homerus onmogelijk verwaarluozen. Men verhaalt, dat La Fontaine meermalen Racine opzocht, om door hem zich eenige gedeelten van de Ilias of de Odyssca, te laten verklaren: de bekwame tolk gebruikte daarbij zooveel takt en de schrandere leerling zooveel scherpzinnigheid, dat deze er toe kwam, schoonheden van vorm en dictie te vatten en te voelen, overgebracht in een taal die hij niet kende. De vader van La Fontaine was «zoet op l'oiizy» , ofschoon hij er hoegenaamd geen verstand van had. 't Was een zijner vurigste wenschen dat zijn zoon Dichter mocht worden; die wensch, die anders wel zelden bij vaders of moeders wordt aangetroffen, werd vervuld, en de goede man verblijdde er zich onbeschrijflijk in. Daar hij het echter betwijfelde, of de beoefening der 1'oëzy wel een genoegzame broodwinning zou kunnen opleveren , wist hij zijn eigen houtvesterspost op zijn zoon te doen overdragen , zoodra hij meende dat deze daartoe ook maar eenigzins in sta;it was. Zoon-lief liet het zich Welgevallen, maar eigenlijk alleen om vaders wille, en met zoo weinig sympathie, dat hij, indien men althands Luretière gelooven mag, na dertigjarige praktijk nog zoo goed als niets van het v;ik begreep. Dezelfde zucht om zijn vader genoegen te doen, had mede grooten invloed op zijn huwelijk met zekere Marie Héricart, een officiersdochter, niet zonder bevalligheid en geest, maar van een aanmatigend en trotsch karakter. Dit huwelijk, waaruit hem slechts één zoon geboren is, bleef de kwelling zijns levens. Zich meer bemoeiende met de Fraaie Letteren en de Poëzy dan met zijn zaken en zijn huishouding, onbekommerd over het tegenwoordige en onbezorgd over de toekomst, woonde La Fontaine als een vergeten burger in zijn geboortestad, toen de Hertogin van Bouillon, eene der welbekende nichtjens van den Kardinaal Mazarin, daarheen verbannen werd. La Fontaine werd aan haar voorgesteld, en dezelfde vrouw die later, door partijgeest verblind, der P/iedra van Pradon den palm toewees boven die van Racine, schepte een bijzonder genoegen in het naïef talent van onzen jeugdigen Dichter. Zij ried hem aan, zijne krachten in den «lossen stijl» te beproeven, en gaf hem daardoor de eerste aanleiding tot het dichten zijner « Vertellingen» die zeker wel wat heel «los » zijn, tot lt;gt; losbandig» wordens toe. Toen Mevrouw Bouillon later, uit hare ballingscha[) terug-

HET LEVEN

geroepen, zich weder te Parijs nederzette, werd de omgang niet La Fontaine hervat, die in deze stad een oom zijner vrouw had wonen, die hem bijzonder mocht lijden en hem een kleine jaarwedde van den Procureur-Generaal wist te bezorgen. Aldus door zijn smaak en zijn betrekkingen aan Parijs verbonden, keerde La Fontaine niet meer naar Chateau Thierry terug, waar zijn vrouw nog altijd woonde, dan om een of ander gedeelte van zijn bezittingen te ver-koopen; want helaas, het moet gezegd worden, hij at zijn boêltjen schoon op, zooals het in eene van zijne fabels heet; «Kapitaal en interest!» Hoileau, Racine, Chapelle en andere vrienden vergezelden hem gewoonlijk op dit uitstapjen, waarna hij dan weêr soms in geen jaren zijn vrouw terugzag, spijt al de pogingen , die zijne vrienden daartoe aanwendden. Een tijd lang bekleedde hij den post van gewoon kamerheer bij Madame Henriette van Engeland, maar als deze weldra stierf, was hij, daar nu ook zijn laatste bezittingen te gelde waren gemaakt en verteerd, bijna broodeloos. Lodewijk XIV, die anders zijn gunst over allerlei, nu reeds lang vergeten half- en kwarttalenten schijnen liet, dacht niet aan den man , die eenmaal een der schitterendste sieraden van zij n rijk en volk zou worden gerekend. Een Koning als hij mocht zijn bewondering veil hebben voor de uitvoerige composities, waarin een Le Brun met conventioneele verhevenheid en ihcatralcn pronk, de helden, de veldslagen, en de overwinningen verheerlijkte; hij gunde in zijne zalen geen plaatsjen aan die kleine tafreeltjens, waarin een Teniers, met zoo treffende waarheid, het landleven, zijne genoegens, twisten en vrijaadjen , wist af te malen. Gelukkig voor La Fontaine trok eindelijk Mevrouw 1 )e la Sablière, die een groot liefhebster was van Fraaie Letteren en Filozofie, zich zijner aan , en tot aan haren dood toe, dat is twintig jaar lang, genoot hij hare weldaden.

De eerste tijd van dit otium, waarbij hij voor een wijle ontslagen was van de knellende zorgen des levens , werd besteed aan een ijverige bestudeering van de wijsgeerte van Epicurus en Descartes, waardoor hij den schat zijner denken dichtbeelden niet weinig verrijkte. Niet dan na veel strijds gelukte het hem een zetel te veroveren in de Acadcmic Fraitfaise-. een overwinning, die , volgends Furetière, meer nog moest toegeschreven worden aan de antipathie tegen zijn

VAN LA FONTAINE,

mededinger Boileau, die zich door zijne satyren vele leden van dat geleerde Lichaam tot vijand had gemaakt, dan wel aan de erkenning van La Fontaine's verdiensten, of de wegneming der ergernis, door zijne Vertcllhigen veroorzaakt. Van zijn twist met Furetière, een gekibbel, dat eindelijk uitliep op een duel met venijnige epigrammen, hebben wij niet in 't breede te gewagen ; even min als van zijne oneenigheid met den Componist Lulli, die hem eerst tot het schrijven van een opera-tekst had aangezocht, en straks, als La Fontaine hem als zoodanig zijn Daphne aanbood , het stuk verwierp als ongeschikt om op muziek gezet te worden, en nu daarvoor met een bijtend schimpdicht werd afgestraft. Had La Fontaine aldus een bitteren kamp te voeren met twee weinig geachte mannen, hij mocht zich daarentegen verblijden in de innige en duurzame vriendschap van de uitstekendste vernuften van zijn tijd, hoe verscheiden deze ook waren, zoowel door talent als karakter. Molière, Racine, Boileau, Chapelle, Chaulieu, La Fare, om strijd, hadden hem lief en deelden in zijne toegenegenheid. Zij gevoelden zich voortdurend tot hem aangetrokken door zijn goedhartigheid, zijn oprechtheid, zijn zachtaardigheid, zelfs door die eenvoudigheid en afgetrokkenheid, die hem dikwerf het voorwerp maakte van plagerijen, waarbij wel eens de grenzen der bescheidenheid te buiten werden gegaan. Bij zekere gelegenheid als dit wederom het geval was, zeide Molière tot de spotters: «Ga uw gang maar! de «goede man» zal het waarschijnlijk verder brengen dan wij met ons allen!»

Na den dood van mevrouw De la Sablière, geraakte onze Dichter weldra weder in de oude geldelijke moeielijkheden, die hem nu des te pijnlijker vielen , daar hij zoo langen tijd, dank zij der milddadigheid zijner gastvrouw, uit de korf zonder zorg had geteerd. De Hertogin van Bouillon, zijn eerste beschermvrouw , die zich toen in Engeland bij hare zuster de Hertogin de Mazarin bevond , deed een poging om hem naar dat land te lokken, waarbij zij door Saint-Evremond en verscheidene aanzienlijke Britten ondersteund werd. La Fontaine leende aan de verleidelijke voorslagen die hem gedaan werden, een toegenegen oor, en maakte zelfs een begin met het aanleeren der Engelsche taal. Maaide jonge Hertog van iiourgondic wist hem, door zijn milde goedheid, tot het

HET LEVEN

besluit te brengen zijn vaderland niet te verlaten; en zoo werd 1*rankrijk voor de schande bewaard een zijner grootste Dichters, op gevorderden leeltijd, in den vreemde een schuilplaats en een stuk dagelijksch brood te zien gaan zoeken. Tegen het einde van 't jaar 1692 werd La Fontaine gevaarlijk ziek. Hij zocht de troost der Kerk, en las den Bijbel. Hij doemde een tooneelstuk, dat hij voor korten tijd vervaardigd had, ten vure, en betoonde grooten spijt over den zoo vaak onzedelijken toon zijner ] ^Tertellingen. Hij herstelde intusschen van zijn ziekte en leefde nog twee jaren. De Heer en Mevrouw D'Hervart hadden La Fontaine gedurende zijne krankte met de teederste zorgen omringd. Hunne vriendschap maakte zich ernstig bekommerd, toen zij den zeventigjarigen grijsaard, in een eenzaam huis, aan de luimen eener huurlinge zagen overgelaten, en zij boden hem een vertrek in hunne eigene woning aan. Gretig maakte hij van het gastvrij aanbod gebruik. Niet lang daarna zag hij met onderworpene gelatenheid zijn einde naderen, dat hij met juistheid voorspelde. «Uw beste vriend» , schreef hij met veege vingeren aan zijn ouden vriend Maucroix, «heeft nog maar veertien dagen te leven. Het sterven zelf is niets, maar hoe groot is de verandwoording!» Zijn voorgevoel had hem niet bedrogen; La Fontaine overleed den i3'^luquot; April 1695, in den leeftijd van ruim 74 jaren.

ledereen kent de «Fabelen* van La Fontaine van buiten, en heeft wel eens van de « Vertellingen * van La Fontaine gehoord. Maar deze beide maken ter nauwernood de helft zijner werken uit. 1 lij heeft bijna alle genre's beproefd: hij heeft oden gedicht en satyren, elegiën en losse stukjens, balladen, opera's, komedies, romans, tot eindrijmen toe. Zijn eerste werk, een vertaling van den Eunuchus van Terentius, dagteekent van 1654. La Fontaine telde toen drie-en-dertig jaren; het vijfde deel van zijne Fabelen verscheen in 1693, toen hij drie-en-zeventig telde. Zoo is hij tot zijn dood toe werkzaam geweest. Fn schoon hij vlug was van geest en zijn stijl overal de kenmerken draagt van groote gemakkelijkheid, nu en dan van schijnbare onachtzaamheid zelfs, moet men toch

V

VAN LA FONTAINE. ix

r ---------------\

I

daarom niet gelooven, dat hij zijne vaerzen «uit den mouw schudde». Integendeel, hij bewerkte ze niet zorg, getuige liet nog aanwezige handschrift van een zijner fabelen (die van s/c Vos, de Vliegen en het Stekelvarken) dat wemelt van doorhalingen en verbeteringen, zoodat er ten slotte geen twee vaerzen gebleven zijn wat ze oorspronkelijk geweest waren. Mevrouw de Sevigné zegt in een harer brieven (6 Mei 1671), dat La Fontaine allerbevalligst is als hij vertelt,

maar dat hij dikwerf plat wordt wanneer hij buiten zijn genre treedt. «Ik zou wel eens een fabel willen maken», schrijft zij, «die hem te verstaan gaf, hoe jammerlijk het is zijn geest geweld aan te doen om buiten zijn genre te treden,

en hoe de dwaasheid van uit alle tonen te willen zingen, een afschuwelijke muziek verwekt. Hij moet binnen de grenzen der /«^/blijven». Dit oordeel is zeker streng, maar men moet het bekennen, al zijne andere werken, zijn Droom van Vaux, een koude compositie, zijn zwakke roman Psyche, zijn vervelende Saint-Male, zijn onleesbare Qninjuina, kunnen in de verste verte niet in de schaduw zijner kabelen staan. Zijne Fabelen zijn en blijven zijn roem; zij zullen zijnen naam onsterfelijk doen leven.

Velerlei stemmen zijn over dezen zijnen arbeid opgegaan, onder deze die van La Harpe, waarmede wij dit overzicht van La Fontaine's leven gaarne besluiten.

«La h ontaine» — ^zcgt hij —- «ofschoon de stof zijner fabelen aan allerlei voorgangers, en onder deze vooral aan Esopus ontleend werd, is nochtans de oorspronkelijkste en tevens de natuurlijkste van alle Fransche Dichters. 1 lij com-poseert niet, hij conserveert. Als hij vertelt, is hij overtuigd; hij heeft gezien wat hij vertelt. Met is zijn eigen hart altijd, dat tot u spreekt, dat zich voor u uitstort, clat u zijn innigste bewegingen verraadt, 't Is altijd als of hij u een geheim wil meêdeelen, dat hij voor ü niet verzwijgen kan. Zijn denkbeelden, zijn overleggingen, zijn gevoelens, alles ontsnapt hem, alles wordt als van zelve op het oogenblik geboren. Mij kan eiken toon aanslaan, en geen toon die hem niet bijzonder eigen schijnt: alles tot het verhevene toe, is bij hem ongezocht,

spontaan. Mij bekoort altijd, en verbaast nooit. Het natuurlijke heeft bij hem zoodanig de overhand, dat het voor een gewoon lezer de andere schoonheden van zijn stijl als bedekt. Alleen tie kenners weten naar waarde te beoordeelen,

HET LEVEN VAN LA FONTAINE.

welk een uitnemend Dichter La Fontaine is, hoe vele mijnen hij heeft weten te ontginnen, wat schatten hij er uit opgedolven heeft. Hoe vaak gaat men ze ongemerkt voorbij, die menigte van zelfgevonden uitdrukkingen , van stoute leenspreuken , zoo natuurlijk steeds aangebracht, dat niets eenvoudiger schijnt. Geen onzer Dichters heeft de taal zoo beheerscht als hij, geen heeft zoozeer de kunst verstaan het l'ransche vaers te gieten in alle mogelijke vormen. De eentonigheid, waarvan men gewoonlijk de Fransche versificatie beschuldigt, is bij hem geheel verdwenen. En alleen aan het verrukte oor, dat zacht gestreeld wordt door een harmonischen maatzang die altijd in overeenstemming is met de uitgedrukte gevoelens of gedachten, bemerkt men dat hij in vaerzen schrijft. 1 lij beschikt zoo gelukkig over het rijm , dat de weerkeer van den eindklank bij hem altijd iets bevalligs en nooit iets noodzakelijks schijnt. Niemand heeft in zijn rhythmus zoo veel verscheidenheid, zooveel kleur weten te brengen; niemand zóó gewoekerd met de kracht van maat en gang, zoo gespeeld met het enjambement, als hij. Te recht heeft Fénélon van hem getuigd ; «Lees hem, en zeg of Anakreon beval-llger heeft weten te schertsen, of Horatius de Wijsgeerte en de Moraal met meer verscheidenheid en aantrekkelijkheid heeft versierd; of lerentius de zeden der menschen met meer natuur en waarheid heeft geschilderd; ot Virgilius, eindelijk, ooit treffender en harmonieuser gezongen heeft.»

Naar L. S. Auger.

EERSTE BOEK.

TEN KATB, DK FAHKLIiN VAN I.A KON TA INK.

FABEL 1.

DE KREKEL EN DE MIER

rVriek, die heel den zomertijd Zich met zingen had verblijd, Zag niet schrik de herfst verschenen: Zelfs geen wormtjen, waar ze zocht, Dat den honger stillen mocht...

Mier zal wel een kruimtjen leenen Uit haar volle voorraadschuur!

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Kriekjen loopt naar miertjen-buur: «Help,» zoo sprak zij, «tot dc lente

«Mij grootmoedig aan de kost! «Woord van eer, dat schuld en rente «Binnen 't jaar zijn afgelost.»

Maar, wat mier te wenschen liet, Leenen was haar zwak juist niet. «Ei, wat hebt gij,» ving zij aan , «Heel den zomer toch gedaan?»

— «Wel, ik heb uit al mijn macht «Trouw gezongen, dag en nacht.»

— «Trouw gezongen,» zeï de mier, «'Wel, dat doet me groot pleizier. «quot;k Heb een goeden raad voor u: «Zingen deedt ge? Dans dan nu!»

Wees niet zorgloos! Als ge ziet, Egoïsten helpen niet.

«Goede raad?» — Och, lieve man, Goede raad, wie eet daarvan?

Mi

quot;ï fWIWwfiFrT •- T -A- . •gt;::•'. .■•■■ '

' ■tvmam

lAr^^aaegagH

»

liwaMBsal j |

imm ^: '-w

■ ■'f,'Mlf f■-, ^

■V 'quot;i-'#lt;3o®3safeï. VjfcWf ' ÏSSi^ïfej!

■

mmmmmamp;m rn^i i

■■i

iWiWii •* jamp; k'js*#}' 'i'

''■ ■% 'CÏ-KiC-r 'v'ic'quot; ■ f- '^-Virf^ MiiiiMMPwBP MMwaaHg^i

11H ^S« Im jfeSi.

mamp;%HM ,»■■■:_; ■•■- -

Iquot; I

H H H H

E

. ^: |

•raaÉïï.'

} S • ¥ ^ ® B ■

S

!

(m# ,•,!«; •, ; -:

|iipgt;

1 I'; 1 . 11 li I

j,i quot;-1 ' ,*'lt;■'•,'*.■ .«-ip VTs' wM^w iiHBMBgBmilwmBKMW .quot;•■ .' '■!₁.!S'J

■iï^^llhV^Vv '-''v^rvT^a^\r T?T^;!l?SSwffiWnl ^wiS^SSivW ^■'W'-^yw^wiCfL i-i

Wjs ^lquot;:

l • HBHHHH lt;'.-- mBKÊKÊ Mm t)quot; quot; i

: -OSitS»

FABEL II.

DE RAAF [HN DE VOS.

^NLecstcr raaf, in 't wilgenboschjen,

Hield ccn kaashomp in den bek. Reintjcn rook het: in zoo'n kostjen

Had de snoepert ook wel trek. «Wees gegroet!» zei 't looze vosjen, «Waarde Fleer Van Ravenhorst! «Edel voorhoofd, fiere borst,

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

«Om uw schoonheid nooit volprezen! «Is uw zangstem ook zoo mooi «Als uw rijke vedertooi,

«Dan moet gij een Fenix wezen!» Door dit allervriendlijkst woord Voelt de raaf zich zeer bekoord. Nu, zijn stem — die moest bevallen. Rein zou 't hooren! Een, twee, drie. Opent hij den bek — maar zie! Met laat hij zijn kaashomp vallen.

Reintje smult cn lekt zijn baard: «Weet, amice! vleiers fleemen «Om hun hoorders beet te nemen. «Zulk een lesjen, bij mijn staart! «Is toch wel een kaashomp waard.» En de raaf? — werd bijster kwaad, En hij zwoer nooit van zijn leven Vleiers meer gehoor te geven. — Goed! maar 't was een beetjen laat.

FABEL III.

DE KIKVORSCH EN DE OS.

Eens zag ccn kikvorsch in dc wei Een welgedanen paaschos grazen, 't Afgunstig kikkertjen, niet grooter dan een ei, Begint in eens zich op te blazen,

En rekt en zwoegt en doet zich pijn Om even groot als de os te zijn.

TEN KATK, DE FABELEN VAN I.A FONTAINE.

DE F A 15 EL EN VAN LA FONTAINE.

— Och, brocrtjcn-licf, kom nu eens kijken,

Nu ben ik er, gelijk gij ziet.

— Volstrekt niet! — Nu dan? — Nog al niet! — — Maar nu toch wel? — Och neen, het mag er niet naar lijken! Onze arme kikkert perst en perst.

Zoo lang, eilacij! tot hij berst.

Hoe veel' die met den waan van 't kikkertjen zich vleien! Elk renteniertjen maakt zijn reis naar Ems of Spa; Elk prinsjen houdt er zijn ambassadeurs op na.

En ieder jonkheer zijn lakkeien!

FABEL IV.

DE TWEE MUILDIEREN.

.Ccn muildier niet een korenvracht Ciinjr naast zijn kameraad, beladen met de pacht Van 't zout, in zilvren munt. Deez' vond zoo groot behagen In de eedle last, dat hij niets liever had gedragen.

Hij stapte fier gelijk een held.

Hoogmoedig rinklend met zijn bellen...

Toen daar een bende, die de lucht had van het geld.

I 2

Op 't pachtersbcestjcu aan kwam snellen. Men grijpt hem bij den toom, en dwingt hem stil te staan, En als hij weerstand biedt, wordt hij ter neer gestoten. Hij kermt: «Is dat mijn loon? Mijn makker zal 't ontgaan, «En ik rijs nooit weêr op de koten!»

Zijn kameraad zegt: «Goede vriend,

«'t Geluk kroont niet altijd een hooge-postbekleeder: «Had ge ook een molenaar gediend,

«Gij laagt niet zoo ellendig neder!»

DE TWEE MUILDIEREN.

FABEL V.

DE WOLF EN DE HOND.

ilen zeekre wolf was mager als een hout,

Dank zij de waakzaamheid der trouwe herdershonden, Een dog, een praehtdier als maar zelden wordt gevonden. Dik, vet en sterk, was juist verdwaald in 't woud, Hem zonder omslag aan te randen,

Neef Grimbaard had het graag gedaan;

Maar 't moest dan op een vechten gaan.

i6 DE F A 15 KI. EN VAN LA FONTAINE.

En onze buldog had ontzaggelijke tanden!

Dies kwispelt Grimbaard met zijn staart,

Begint een praatjen, wil geen complimenten maken,

Maar toch, zoo'n embonpoint, dat is der moeite waard! «Wel, man!» herneemt de dog, «daar kunt ge toe geraken «Zoo goed als ik: verlaat de wildernis,

«Waar gij en uvvs gelijken zwerven,

«Een schooierstroep, wier einde 't is,

«Een langen hongersdood te sterven!

«Wat! nooit een veilig hapje! Altijd op half rantsoen,

«Gestolen met perikel van uw leven!

«Kom mee, dan ziet ge u ras een beter lot gegeven!» —

— «Maar wat,» vroeg Grimbaard, «moet ik doen?»

— «Schier niets,» hernam de hond: «de lui die stokken dragen

«En 't lastig bedelvolk verjagen,

«Opzitten voor de knechts, vooral den baas behagen.

«Daarvoor ontfangt gij als uw deel «Een overvloed van kostelijke klieken,

«'t Karkasjen van een duif, de beendren van een kieken, «En zoete woordtjens, talloos veel.» —

Neef Grimbaard, in de ziel bewogen.

Stort tranen van gevoel bij 't heerlijk ideaal.

Maar .. . waarom is de nek van onzen dog zoo kaal ?

«Wat is dat?» vraagt hij. — «Niets.» — «Wat! niets? ^k Heb

toch mijn oogen!» —

— «Och, 't wil niet zeggen.» — «Maar wat is 't dan?» —

«Mooglijk heeft

«Mijn halsband mij geschaafd.» — «Hoe? moet ge een halsband dragen?

K K R S T E li C) K K.

/

«Gij loopt niet vrij in 't rond?» —- «Nu, juist niet alle dagen,

«Maar kniesoor hij die daarom geeft!»

— «Daar geef ik zóóveel om,» dus laat zich Grimbaard hooren,

«Dat ik uw hapjens niet benijd,

«En mij tot zulk een prijs geen schatten wensch beschoren!» Zoo spreekt de wolf, en vlucht, en wandelt nog altijd!

V,

TKN KATK, DK KABF.I.KN VAN I.A KONT A INK •

FABEL VI.

Dl- VAERZE, DE CVAT EN HET SCHAAP, IN COMPAGNIESCHAP MET DEN LEEUW.

D c vacrs, dc geit en 't schaap, in lang verleden dagen. Besloten niet een leeuw, den heer dier plaats, te jagen. Verlies en winst, die afspraak ging men aan. Moest saam' gedeeld: stipt eerlijk zou het gaan. De ijeit wist in haar strik een edel hert te lokken. Zij roept haar compagnons. De leeuw, het eerst er bij,

E E k S T E 15 O E K.

Telt op zijn nagels: «Met ons vieren deelen wij,» En scheurt met een het hert in vier gelijke brokken.

«Die eerste portie is voor mij,

«Omdat ik Koning ben,» zoo spreekt hij: «lieve vrinden,

«Dat zult ge zeker billijk vinden.

«De tweede is volgends recht mijn eigendom: dat heet «Het recht des sterksten, als ge weet. «De derde zal ik naar mij halen,

«Want de allerdapperste ben ik.

«Hn als er iemand naar dit vierde stuk durft talen,

«Dien worg ik op het oogenblik!»

FABEL Vil.

DE BEDELZAK.

Hens sprak Jupijn, de god der goón:

«Ik wil dat al wat leeft, vergare bij mijn troon!

«En is er iemand soms met zijn figuur te onvreden, «Hij spreke zonder vrees, de man!

«Ik zal verhelpen wat ik kan.

«Kom, Simmetjen, gij éérst! want daarvoor hebt ge reden. «Zie rond door heel het Dierenrijk «Met kritiesch oog, en vergelijk «Uw eigen lichaamspracht met hunne aanvalligheden!

«Zijt gij voldaan?»—- ««Ik? Opperbest!»»

E E R S T E B ü E K.

Zei de aap: ««ik heb zoowel vier voeten als de rest, ««En nooit heeft mijn portret mij nog¹ één feil verweten.

««Maar beer, daar is veel aan vergeten,

««Die is een aanleg in de doodverf! Nimmermeer ««Liet ilc mij sehildren, was ik beer!»»

Bruin komt. Nü zal men klachten hooren!

Volstrekt niet. Bruintjen is met zijn figuur voldaan;

«Maar de olifant! Zoo'n klomp! en dan die staart en ooren,

«Ja, daar ontbreekt nog heel wat aan!» De «klomp» trad in 't verhoor. De snuiter heet verstandig. Maar zong allevel 't zelfde lied:

«Mevrouw de walviseh deugde niet,

«Die was te kolossaal en vreeselijk onhandig.»

De worm weer vond de mug te mager, deze weêr Zag op de mier met deernis neer.

't Verhoor had uit. Jupijn zond ze allen weg, en lachte. Voor 't ovrige voldaan. Maar uit het groot getal Van dwazen, muntten bovenal De leden uit van ons geslachte.

Want voor ons-zelf een blinde mol Maar scherpziende als een lynx voor de andren, Vergeven wij, van feiten vol,

Ons zeiven alles, niets elkandren.

Onze eigenliefde heeft geen grens.

Dat we allen becdlaars zijn, is eeuwen lang gebleken: De zak van achtren draagt onze eigene gebreken.

De zak van voren die van onzen evenmensch!

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

FABEL VUL

DE ZWALUW HN DE VOGELT]ENS.

Hen zwaluw had gereisd, en met bijzondre vrucht.

Die heel veel heeft gezien, heeft heel veel kunnen leeren.

Deez' had verstand van storm, en broedde iets in de lucht, Dan wist ze ^Jt Janmaat steeds bij tijds te profeteeren.

Toen 't zaaitijd voor de hennep werd,

Zag zij het eerst den boer die ze uitstrooide in de voren. «Dat 's mis!» zoo liet zij tot de vogeltjens zich hooren:

«En ik beklaag u in mijn hart.

«Wat mij betreft, zoo 't nijpt en weer nijpt, vlieg ik henen, «Licht zal een dak me een schuilplaats leenen.

«Ziet gij die hand, die heen en weder zwaait?

«Er komt een dag, gij kunt hem niet ontduiken,

«üat uw verderf ontkiemt uit wat zij zaait.

«Want daaruit groeien netten, fuiken «En strikken, wat weet ik het al,

«Waarin men u verschalken zal:

«De kooi of 't braadspit, 't is om 't even,

«Het geldt uw vrijheid of uw leven.

«En daarom» — ging de zwaluw voort —

«Pikt op die hennep, en gelooft mij op mijn woord!» De vogels lachten om de stakker:

Zij hadden 't veel te goed op d' akker.

Het hennep veld werd groen. Daar zei de zwaluw weer:

«Rukt uit de sprietjens, onverdroten,

«Uit dat verwenschte zaad zoo spoedig opgeschoten! «Zoo niet, er is geen uitkomst meer!»

— «Profeet van louter ongelukken!»

Zoo riepen ze allen: «zwijg! 't is onzin wat gij praat.

«Geen duizend vogels zijn in staat «Om heel dien bunder kaal te plukken.» —

De hennep was volgroeid. De zwaluw keert en zegt: «Uw zaak staat al bijzonder slecht.

«liet booze graan draagt vrucht. Gij woudt mij niet gelooven, «Maar weet nu dit: als de oogst gestapeld staat in schoven, «En 't akkerwerk verpoost, dan is 't op u gemunt.

«Als ze overal hun strikken hangen

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

«Om arme vogeltjcns tc vangen,

«Blijft waar gij zijt, of trekt naar elders als gij kunt! «Verandert van klimaat, als de eenden en de kranen,

«De snippen, en zoo voort!. .. Maar neen, gij hebt geen kracht «Om over zee en zand u stout een weg te banen,

«Tot waar een beter land, een andre waereld, wacht. «Het veiligste is, verborgen boeken,

«In d' een of andren muur een schuilplaats op te zoeken....» De dartle vogels wenschten haar Ondankbaar naar de maan, en snapten door elkaar.

Gelijk de Troiers, als Kassandra zich liet hooren.

De vingers stopten in hunne ooren.

't Is beide al even slecht vergaan:

Ontelbrcn moesten 't met een bangen kerker boeten.

Wij luistren slechts naar hen die wij als de onzen groeten, En eerst als 't onheil kwam, gelooven wij er aan.

-

'

èiÉÊÊÈÊÊSÊÊSBS ^K:-' .'.^Bj^^!

MKÊSBÊmxXmw^mSrnBBKBBSB ,

msÊSBOÊlÊmÊSm 9 t™»®»

mmssSmsxSmm

- ' ^ - -• : - • ■■-.■.■■'.....

'

%M WsSmsê ïï'V %

■ -

' / 'J ■^,!! 'I¹' ' '■'

uks,lt;

ÏW'a

|f?w; ■ i.,/.?■■%gt;. wfm ■ ■

amp; • |

ramp;sfrBwsw fimi B' m mrIMII

mamm ■■p.-. ■ -WSmSt' ■' •

MaaÊÊUm' . : ■■gt; :^l'-,i:-;^ :■: .-v -: ,

i ,mm mÊÊÊÊBÊÊf i .-•. • H

m mlÊÊÊÊm

mlm

■ Sl i s^ï . ■ ?- ■HH iflH ■■Bi

mÊ BB ■

ap

:' H ■

-jgWè

..■-IfV' ■ii*.. •, ,.^

' n

Pm '. k

I

mSSÊÊsmÊÊÊÊm

V.-^MS'. AV^Ï-«fe

FABEL IX.

DE STADS-RAT EN DE VEED-RAT.

Zckcv ratjen uit dc stad Noodde een veld-rat op het kluifjen Van een duifjen,

Met een sneedje ham of wat.

Op een Smyrnaasch vloertapijt Stond de schotel hen te wenken, 't Is te denken,

Hoe zij smulden als om strijd!

28 UE FABELEN VAN LA FONTAINE.

i : i

i

Juist begonnen ze aan dc ham,

Toen op eens in 't banketteeren Van de heeren Een bedroefde stoornis kwam;

Aan de zaaldeur luid gerucht!

Stads-rat zonder tijdverliezen Pakt zijn biezen,

Veld-rat, bevend, deelt zijn vlucht.

't Wordt weer doodstil in de zaal.

Uit hun schuilhoek sluipen beide.

Stads-rat vleide:

«Lieve gast, hervat het maal!»

«Neen,» sprak veld-rat, «geen plezier!

«Morgen vraag ik u ten eten:

«'t Zijn geen beten «Van een vorstendisch, als hier:

«Maar geen mensch die me overvalt.

«Goeden avond! Geen vermaken «Kunnen smaken,

«Door gestaage vrees vergald!»

FABEL X.

DE WOLF EN HET LAM.

't Gebeurde eens, dat een lam in 't koele water plaschtc, Aan d' afloop van een heldre beek,

Toen hem op eens een wolf verraste, Die, nuchter, uitgevast, rondsnuffelde in de streek.

«Wat!» riep hij met vergramde kaken:

«Het water dat ik drink komt gij hier troebel maken? «Gestraft moet die vermetelheid!» —

DE F ABELEN VAN LA FONTAINE.

«Maar, Sire!» sprak liet lam, «ik bid uw Majesteit «Wel allerneedrigst om genade,

«En smeek Maar niet voorbij te zien «Dat ik nog wel een pas of tien «Van 't plekjen waar Zij staat, beneden strooms, mij bade, «Zoodat ik 't water van Haar bron «Onmooglijk troebel maken kon.» —

— «Dat hebt ge toch gedaan!» riep Grimbaard in zijn toren,

«Maar ^Jk ben door u, verleden jaar,

«Rebabbeld bovendien! Of is dat ook niet waar?»

■ - «Hoe kan dat?» zuchtte 't lam, «ik was nog niet geboren: «Mijn moeder zoogt mij nog.» «Dan is 't uw broer geweest.» —

— «Ik heb geen broer.» — «Dan toch het een of ander beest «Van uw famielje! Ik heb steeds boosheid ondervonden

«Van u, uw herders, en uw honden!

«Dat eischt in 't eind een goede les.» —

En zonder vorm zelfs van proces Heeft Grimbaard, één, twee, drie, het arme schaap verslonden.

Helaas, zóó gaat het maar in 't ondermaansche slijk: De sterkste heeft altijd gelijk!

i'èfèMÊix': ,, i , ' _t B ImH , . , ' ,■ ^! 'É@MiéÊÊÊM$Êamp;è*ÊÉ$*ïil

■ f, ■

^: ■ HHI IBf^B^HS

^BHMagaswBiMwiroi

HiffilMPHHwBMMi BM «MMmBiMB

mmmtrnsmmi

^BbhRTbquot;* •• am

;vr^

W—MMÜ

WÊÊÈÊÊÊÊÊÊÊÊm

SM

M

i^E

fÊÊÊÊÊÊÊ

H| IMi Wi -mm mm' ■

quot; ' quot;ffi .®^ ¹ T ■ * , (-C.■- ¹ y . ï'iffiJamp;wTt',•■■lt;« quot;f*quot;* - Jv

I

~f lp/ m

1 i

i quot;xj i};

m^Ê mf,

B^sfi H^BS jHB^EH

niiH min iniiii §■■

ün ' quot;-i I I'}. ,'- S^l

Mn

... v'.v. ■. ■ fc3i ■■, ■?■',*.- ■, ItiBg^wBS

1»

t^r*?iamp;quot;^rs'S* ■■infl

' I MH -'quot;-'r' ■

HI Mi I «Mi ^,,J- * quot; ■ I i

o 1—■ ttf-i ,.,,! X' . -■ * '. ,. . .

Balw^^i M—

'. ; .•- | mBÊsÊÊm| i¹ ■ .-WKSI I^1 lt;\j.^J^sf;f - :* H - •' * '* f'Wmsm 1 i

:.i£ Q. fr:;- i^j ^f'

'

FABEL XI.

DE MEN SC II EN ZIJN BEELD.

— AyVN UEN HERTOG DE LA ROCHEFOUCAULD '). —

lt;cr persoon, die zich-zelven aanbad,

— Trouwends, geen enkele aanbidder dong mede —

Dacht dat hij 't schoon van Adonis bezat.

«Spiegels,» zoo zei hij, «vertelden maar wat,»

Hn — in dien waan was hij wonder te vrede.

') Francois, Ilerlog de la Rochekoucault, geb. 1618, f 1680, was Lafontaine's vrienden beschcrmer, schrijver van het werk Lc livrc des Maximes, waarop Lafontaine in deze fabel zinspeelt.

V

DE FABELEN VAN LA FONTAINE,

'l Lot, dat, bezorgd, zijn genezing besloot,

Deed nu alomme hem spiegels ontmoeten:

Feestzaal, kantoor, straat en winkelraam bood Spiegels in soorten bij wijlen zóó groot.

Dat hij zich-zelf er kon zien tot do voeten.

Wat doet Narcis? ^Jt Was naar 't Land, dat hij weel-Maar zie! daar gleed met onmerkbaar gevviegel.

Helder als zilver, een eenzame beek Tusschen 't geboomte.... Mij bukte, hij keek.... Memel en aarde! dat 's ook al een spiegel!

«Is dat mijn beeldtnis? C) jammer! o hoon!

«Zou ik mij-zelf, of mij 't water misleiden?

''k Wil 't niet meer aanzien: voort! verder gevloon! Maar och, de beek is zoo zuiver, zoo schoon. Dat hij toch niet dan met moeite kan scheiden.

Vat gij 't? Die mensch, die zich-zelf zoo bemint,

Zijt gij, ben ik. De gebreken der naasten

Zijn onze spiegels. — Uw boek, Ledle Vrind!

Noem ik een beek, waar 'k mijn beeldtnis hervind. Trouwer dan ooit alle spiegels 't weerkaatsten!

FABEL XII.

DH VHliLIlOOFDIGE DRAAK UN Dli Vllt; 1LLSTAARTIGE DRAAK.

U c Groote Heer had eens aan 't Duitschc Keizershof licn afgezant, die dorst betoogen Dat zijn niogol in krijgsvermogen Den Keizer, hoe geducht, oneindig overtrof.

Toen pochte een mofjen: «Tot mijns Meesters Rijk behooren «De hoofden van zoo menig Staat,

«Die ieder, als de alarmklok slaat,

I

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

«Zijn eigen leger zendt.» — «De maar' kwam tot mijne ooren,» 1 lerneemt onze afgezant (een zeer verstandig man)

«Hoeveel elk Keurvorstje' in de wapens brengen kan.

«En nu het toch zoo komt te spreken,

«Herinner ik me een oud geval,

«Dat waarlijk is gebeurd, hoe vreemd het klinken zal. «Ik wandelde eens door veilge streken,

«Toen 'k door een dichtbegroeide haag «De honderd hoofden van een hydra heen zag steken.

«De ontzetting — ik beken het graag,

«Geen wonder ook! — deed mij verbleeken. ..

«Toch kwam ik met de vreeze vrij!

«I Iet monster mocht geen oopning vinden,

«Waar 't lichaam door kon, en genaakte niet tot mij.

«Nog peinsde ik aan 't geval, toen —denkt eens, lieve vrinden, «Wat nieuwe en grooter schrik! — een andre draak verscheen. «Eén hoofd, veel staarten, had die tweede, —-

«Het hoofd ging door de hage heen,

«En — al de staarten volgden mede!

«Ik ben 't ontkomen: maar gij hebt als ik misschien «liet beeld van uw Monarch en mijn Monarch gezien!»

FABEL XIII.

Dli DIEVEN EN DE EZEL.

Twee dieven stalen met hun beiden Een ezel. «'t Beest verkocht!» riep de een.

«Neen, 't beest bewaard!» riep de aar. Zij werden handgemeen,

En toen zij duchtig bakkeleiden,

Kwam daar een derde dief, en — liep met langoor heen!

Die langoor is soms een Provincictjen; die dieven

DE FABELEN VAN LA F O NT AI NIC.

Zijn deze of gene Vorst, wat meer of min beroemd, Hong'aarsch, Turkseh, Transilvaanseh, geheel naar uw believen.

Gij ziet, in plaats van twee, heb ik er drie genoemd:

Daar zijn er legio die op elkaar gelijken.

Zij vechten om 't veroverd land:

Dan komt een vierde dief, en slaat Bellone in band.

Door dat hij — met het ezeltjen gaat strijken!

EERSTE BOEK.

FABEL XIV.

SIMONIDES DOOR DE GODEN BEWAARD.

«Eif is ccn drietal, dat men nooit genoog kan prijzen:

«Zijn Vorst, zijn Meisjen, en de Goon.»

Zoo zegt Malherbe: nu, 's mans lessen klinken schoon.

Ik onderschrijf het woord des wijzen.

De Lofspraak steelt elks hart, en kostbre gunstbewijzen Zelfs bij de Onsterflijken zijn (luister maar!) heur loon.

TEN KATE, DE FABELEN VAN I.A KONTAINK.

42 DE FABELEN VAN LA FONTAINE

Simonidcs zou dc ccr bezingen Van zekeren athleet. Maar toen de man begon,

Vond hij geen enkel feit, dat hij gebruiken kon; De vaadren van zijn held — gewone stervelingen!

Zijn oude heer — een burgerman!

Hij zelf een vechtersbaas, die niets dan — vechten kan! Hen schrale stof, voorwaar! Wel moet hij 't overleggen.

De raadlooze Poëet! Maar — 't Moeten voert de zweep: Eerst zegt hij van zijn held wat hij van hem kan zeggen; En eensklaps, met een stouten greep.

Komt hij op Castor en op Pollux. Opgetogen Stelt hij ze als ideaal wat worstlaar heet voor oogen; Hij schetst hun groote daan; en noemt Elk plekjen door hun naam beroemd.

Kortom, de lof door hem geboden.

Geldt voor twee derden beide Goden.

De athleet had een talent (voorwaar, een mooie duit!) Als houorariitin voor 't lofdicht toegewezen.

Maar toen de guit De verzen had gelezen,

Gaf hij één derde, en zei ronduit:

«De rest moet Castor met zijn Pollux u betalen.

«Ik twijfel niet, of 't Hemelsch Paar «Zal u naar eisch voldoen. Toch wil ik u onthalen: «Gij komt soupeer en. 'k Wacht een uitgelezen schaar; «Famielje, en louter goede vrienden!

«Ik hoop, gij zult u laten vinden.» —

Simonides nam 't aan, bevreesd misschien dat hij Zij loon mocht derven en zijn lauweren daarbij.

I

Hij komt. Men tafelt naar behooren,

Men drinkt er braaf. ..

Daar trekt een slaaf Den dichter bij zijn kleed, en fluistert hem in de ooren,

Dat voor de deur twee mannen staan Om hem te spreken: maar onmidlijk moet hij gaan!

Mij ijlt, daar ongestoord de gasten blijven juichen.

De beide mannen zijn de twee geprezen Goón:

Zij komen hem hun dank betuigen,

En voorts, zijn lofgedicht tot loon.

Hem raden onverwijld zijns gastheers huis te ontvluchten.

Waar hij het ergste had te duchten.

't Bleek juist! een pijler van het huis Was stuk; 't plafond stort naar beneden,

En slaat op eens den disch tot gruis,

Met flesschen, schotelen en alle heerlijkheden!

Tot overmaat van ongeluk — 't Moest 's dichters wraak volkomen maken! —

Stiet nog een balk d' athleet de beide beenen stuk.

En voelde menig gast de korte ribben kraken!

De Faam vermeldde 't feit alom.

Elk riep mirakel! Allen boden Aan zulk een gunstling van de Goden

Tot honor air een dubble som.

Ja, niemand die geen vers bestelde Ter eere van zijn voorgeslacht.

En niet een dichter, zoo geacht,

Betaalde zonder dat hij telde!

Prijs steeds de Goón en huns gelijken Ten tweede; Koopmanschap drijft soms zelfs Melpomeen; Hn eindlijk: Eer de kunst, en geef van d' eerbied blijken! O Grooten dezer aard, ontsluit ge ons hart en kas, Dan vlecht gc u-zelven lauwerbladen.

Ze waren beste kameraden

Voorheen, Olympus en Parnas!

FABEL XV.

DE DOOD EN DE ONGELUKKIGE.

Een ongelukkige bad dag aan dag den dood

Om redding uit zijn nood.

«O dood!» verzuchtte hij, «laatste Engel mij verbleven, «Wat zijt gij schoon! Snel toe, verlos mij van dat leven!»

De dood gelooft hem op zijn woord.

Klopt aan, treedt binnen en vertoont zich zijn aanbidder. Maar deze gilt: Wat's dat? wat spooksel dat mij stoort?

v

D E F A 15 E L E N VAN LA F O N T A I N E.

«Verjaag dat wangedrocht! ik sidder...

«Voort, bleeke dood, voor immer voort!»

Van d'edelcn Mreceen (opmerkelijk!) staat geschreven '), Dat hij verklaarde: «Ware ik doof en blind er bij, «Ja, kreupel en half lam, om 't even,

«'k Zou toch hoogstdankbaar zijn, indien ik maar mocht leven!» 't Roept al: «O dood, kom nooit tot //lijf»

) 13ij Seneca slaat allans iels dergelijks van Majcenas vermeld.

FABEL XVI.

DE DOOD EN DE HOUTHAKKER.

JUiCn arme hakker, niet een stapel houts belaan, Gebogen onder 't wicht der sprokkels en der jaren, Zon naar zijn schamel stulpjcn gaan,

Maar voelde moed en kracht ontvaren. Hij wierp zijn last ter aard, en zat Te peinzen aan al 't leed dat hij te lijden had.

48 d e f a h k l k n van la f o n t ai n e.

Wat vreugde had hij ooit sints zijn geboort' genoten?

Werd ooit zoo'n sukkel in dit tranendal gestoten?

Brood — nu en dan! en ruste — nooit!

Een vrouw —zes kindren — huur — belasting — 't eindloos brullen

Van beeren die met schrik vervullen. —

Dus wordt de schilderij van zijn ellend voltooid!

Hij roept den dood: de dood zal al zijn angsten stillen! Terstond komt Maagre Hein, en vraagt hem «wat hij moet?» — «Och vriend!» is 't antwoord, «wees zoo goed, «Die vracht moet op mijn nek, help mij een handtjen tillen!»

Dikwijls hoort men klein en groot Huichlcnd naar het einde wenschcn:

Liever lijden dan den dood,

Blijft de leus van alle menschen.

FABEL XVII.

DE TWliE LEEFTIJDEN.

Een heer op 't beste van zijn leven —• Zijn hair was peper nog en zout — Had wèl van al zijn nichten en zijn neven, Hn wenschte zich als iedereen getrouwd. Hij had een stuivertje' en — kon kiezen, De schoonen lokten hem om strijd; Maar hoe geneigd zijn vrijheid te verliezen, Hij dacht: «Bedaard! ik heb den tijd.»

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Twee weduwtjens betooverden hem beide,

De eene nog piepjong, de tweede vrij bedaagd,

Maar wat Natuur haar sedert lang ontzeide,

Had ze eindlijk aan de Kunst gevraagd. Die weeuwtjens, vrolijk, lachend, koutend,

Volmaakten somtijds zijn toilet,

En sloegen eindlijk, zich verstoutend,

De hand aan kuifjen van Rikct.

Het roofziek vingertjen van 't paartjen

Gaarde uit de lokken rijken buit:

Het oudtjen trok elk gitzwart hairtjen.

De jongste elk grijzend vlokjen uit.

Nu was het gants en al verdwenen,

't Verschil van leeftijd, — och ja wel!

Maar 't hair van onzen vriend met eenen,

En — nu doorzag hij 't listig spel.

«Dank, schoonen, dank! gij hebt mij goed geschoren,» Zoo sprak hij: «des al niettemin «'k Heb meer gewonnen dan verloren —

«Want daar komt niets van trouwen in!

«Gij zoudt mijnheer doen dansen naar uw pijpen,

«Gij alle twee. Nu kunt ge, o vreugd!

«Mij niet meer bij mijn kalen knikker grijpen: «Gij gaaft me een lesjen dat mij heugt!»

FABEL XVIII.

DE VOS UN DE OIJEVAAR.

R.cin noodde Lepelaar op ^Jt maal:

Foei, schraalhans, welk een disch om gasten op te vragen! Niets dan wat soep werd opgedragen,

En nog wel op een platte schaal.

Wat pikte Lepelaar! de tobbert Kreeg met zijn lange neb geen slokjen in de keel, Hn Rcintjen, één, twee, drie, had alles opgeslobberd. Ons Lepelaartjen zei niet veel,

Maar dacht: «Dat zal ik niet vergeten!»

Ln vroeg niet lang daarna ons Reineken ten eten.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE,

«Wel wis,» sprak deze, «'k l)en uw man,

«Goedrond en gul, daar houd ik van!»

liet klokjen heeft nog niet geslagen,

Of Reintje* is op zijn post, van zessen kant en klaar.

Hij dankt den «goeden Lepelaar»

Voor zijn beleefdheid. «Mag hij vragen «Naar zijn gezondheid?»— «Best! Het vleesch is aanstonds gaar.» Het vleesch! een schok van vreugd loopt Reintjen door deleden.

Hij riekt het al: dat is wat malsch!

Daar komt het! maar helaas, tot stukjes fijn gesneden.

Verborgen in een vaas met extra langen hals.

De neb van Lepelaar weet zonder ooit te missen De lekkerbeetjens op te visschen;

Voor Reintjens bek, o bitter kruis!

Is de opening te nauw — 't is moeite en tijd verloren, En nuchter moet hij weer naar huis.

Verlegen als een kat gevangen door een muis,

Druipstaartend en met hangende ooren.

Bedriegers! 'k zong voor u dit Lied:

't Is: Acer om leer — vergeet het niet!

FABEL XIX.

HET KINU EN DE SCHOOLMEE.STUR.

Dcez' fabel zal dc zotheid van cen prater

U klaar doen zien. lien kind, dat aan den zoom Der Seine onachtzaam speelde, viel in 't water.

Gelukkig stond daar juist een wilgenboom Aan d' oever, die zijn weelderige takken — Een treurwilg was 't — tot in den stroom liet zakken.

Het knaapjen grijpt ze, en hield zich boven nog,

Toen juist daar ginds cen schoolvos aan kwam wandlen.

56 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

.........

Nu schrccuwdc 't kind: «'k Verdrink! help! help mij toch!» Magister komt, maar gaat, in plaats van handlen,

Aan 't preéken:

«O gij dwaashoofd! dus bereidt «Cie u-zelf het loon der onvoorzichtigheid!

«Wat baat ons, leidsliên van de jeugd, ons zorgen?

«Arme ouders! die voor zulk een slangenzaad,

«Zulke apen, van den avond tot den morgen,

«En vice versa, steeds op schildwacht staat!

«Ciij, Huwlijks-kroon! neen, wie u roemen moge,

«Uw rozen hebben dorens! Zegt het voort!»

Eerst toen hij dus zijn allerlaatste woord Had uitgegalmd, trok hij den knaap op 't drooge.

Ik hekel hier méér lieden dan men dacht.

Gij babblaars, gij berispers, gij pedanten.

Spreekt even zoo! Gij, met uw geestverwanten.

(Maar hebt gij geest?) vormt een driedubble macht.

Een bloeiend, een onsterfelijk geslacht!

Dit volkjen wil bij alles redevoeren:

Wat maakt hun wekker een geluid!

Och, lieve vriend, steek eerst uw handen uit.

Om naderhand uw tong te roeren!

FABEL XX.

DH II AAN EN DE PA Is R E L.

Ma antjcn pikte een edelsteen Uit een mestvaalt, en liep heen Om den goudsmid blij te maken:

«'k Breng iets kostbaars,» zei de haan, «Maar de kleinste korrel graan «Zou mij vrij wat beter smaken!»

TEN KATK, DK KABELEN VAN LA FONTAINE.

58 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Weetniet erfde een manuscript — ] )aarmec is hij weggevvipt Om den drukker rijk te maken:

«Prachtig,» sprak hij, «naar ik wed, «Maar het kleinste muntbiljet «Zou mij vrij wat beter smaken!»

FABEL XXI.

DH HOMMELS EN DE BIJEN.

Aan 't werk kent gij den Kunstenaar! —

Eens lagen onbeheerd ccn handvol honigraten.

Dc hommels mijnden die. «Neen,» zei de bijen-schaar, «Wij zullen de achtbre wesp het pleit beslechten laten!»

Maar «de achtbre wesp» vond toch de kwestie niet zeer klaar.

60 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

f \

Getuigen zeiden, sedert weken Kwam bij dien honig heel een drommel neergestreken:

Zij vlogen, bromden, konden steken,

Zij waren bruin, en lang, juist als die bijen daar!

Maar och, op dit portret geleken Toch ook de hommels op een hair!

De wesp wist waarlijk niet hoe zij het aan zou leggen.

Nieuw onderzoek! Meer licht! Treedt voor!

Een mierennest kwam in ^Jt verhoor.

Maar dezen hadden niets te zeggen.

«Ik weet niet,» sprak een oude bij,

«Waartoe die omslag dient! 't Is ijdele vertooning;

«De zaak hangt haast een jaar — al even wijs zijn wij,

«En onderwijl bederft de honing!

«Daar is gebeuzeld en gemard:

«De rechter mag niet langer dralen.

«Weg met die acten, en memories, en verbalen!

«Het kluwen is genoeg verward!

«Aan 't werk, de hommels en de bijen!

«Zóó blijke 't wie der twee partijen «Den honig puurt en uit zijn goud «Die blanke wasschen cellen bouwt!» —

De hommels zwegen: 't was te vreezen!

Zoo bleek hun onkunde en — hun schuld.

Ook heeft de wesp terstond haar duren plicht vervuld:

De honigraten zijn den bijen toegewezen.

Wierd ieder pleit aldus beslecht!

De Turken doen het zoo: of ze ons tot voorbeeld strekten!

EERSTE BOEK. 61

't Gezond verstand verving de Code's en Pandecten, En minder kostbaar werd het recht. Hoe gaat het nu? Men zal u helpen, Ja, naar de lieve maan! Uw hope steeg ten top -Daar slurpt de rechter 't oestertje' op, Hn geeft partijen de oesterschelpen!

FABEL XXII.

DH EIK liN HET RIET.

en eik sprak tot een riet: «Gij wekt mijn mededoogen: «Mevrouw Natuur heeft u stiefmoederlijk bedacht.

«liet winterkoninkje' is voor u een zware vracht; quot;En komt een koeltjen aangevlogen,

«Dat nauw den vliet aan 't rimplen bracht, «'Dan beeft ge, en houdt de kruin gebogen!

E E R S T E ]5 O E K.

«Ik — hef het hoofd gelijk de kaukasus, en weer «Niet slechts de stralen van de zonne, maar braveer «Het onweer en zijn alvermogen.

«lien zuchtje' is alles mij, en alles u orkaan!

«En mocht ge althands in schaüw der dichte blaaren staan, «Waarmee ik heel de buurt belommer,

«Hoe veel geringer ware uw kommer!

«Ik bood u voor den storm een wijk —

«Maar meestentijds wordt gij geboren «Aan 't waatrig uiteind' van Boreas' Koninkrijk: «Voorwaar, een treurig lot heeft u Natuur beschoren!»

— «Uw medelij,» hervatte' 't riet,

«Komt uit een edel hart; maar matig uw verdriet!

«Gij hebt veel meer dan ik te duchten van de vlagen. «Ik buig, maar breek toch niet. Gij hebt tot dezen dag «De woede van den storm verdragen,

«En niemand die u bukken zag.

«Maar wachten wij op 't eind!» — Pas heeft hij uitgesproken. Of eensklaps rukt van 't zwangre Noord De vreeselijkste orkaan hervoort.

Die ooit zijn kerker heeft verbroken.

De boom weerstaat, het riet buigt neer;

De woede van den storm kent nu geen palen meer. Ontworteld valt de vorst der eiken.

Wiens reuzenvoorhoofd tot de Starren placht te reiken.

Wiens voeten daalden tot bij 't bleeke Schimmenheir!

EINDE VAN MET EERSTE HOKK.

TKN KATK, DE KAUKLHN VAN I.A KONT A INK,

m-Émzmm

FABEL 1.

VOOR DHGKNEN DIH MOEILIJK TE VOLDOEN ZIJN.

Zjoo mij_; bij mijn gcboort', de Muze Callioop'

De gaven had verleend, waarop haar minnaars bogen,

Ik wijdde ze allen aan de leugens van Hsoop';

Wat is er, vroeg en laat, in verzen al gelogen!

Maar 'k sta te weinig bij het negental in gunst, Om ongestraft het spoor van mijn patroon te drukken.

Men kan zijn vindingen verhoogen door de kunst. .. Men kan 't: ik waag de proef — 't moge anderen gelukken!

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

_ . .

j

Toch bracht ik wolf en lam bij-één in mijn verhaal,

En liet ze spreken in een nooitgehoorde taal;

Ja meer! de boomen en de blaadtjens Heb ik doen keuvelen. Schiep ik geen tooverland?

Hn wat zegt Recensent? «Wat is dat heer pedant

«Op vijf, zes laffe kinderpraatjens!»

Berispers! wenscht gij soms mijn stof meer authentiek,

Mijn stijl verheevner? 't Zijl De Trooische heldentallen,

Belegerd in hun vestingwallen,

Vermoeiden tien jaar lang den radeloozen Griek,

Die vruchtloos duizend plannen vormde,

En uit-, en aanviel, en bestormde;

Tot dat een houten paard — bedacht door een Godes,

Een zeldzaam kunststuk! — in zijn lenden Ulysses opnam met den held Diomedes En driftige' Ajax, om dit drietal, met hun benden.

Te smokklen binnen Trojes stad.

Die straks in vlammen om zou komen,

Een krijgslist, nooit alhier vernomen,

En die....

«Houd op maar 1» roept de Criticus alweer:

«Wat volzin zonder eind! Ik heb geen adem meer!

«En dan, dat houten paard, met al zijn toebehooren,

«Dat meesterstuk van slimmigheid,

«Klinkt vrij wat vreemder nog in de ooren,

«Dan Reintjen die een raaf zijn hompjen kaas ontvlcit.

«Maar ook, üw Muze is niet voor 't Heldendicht geboren!»

Een toontjen lager dan! Lief Roosjcn zat in 't veld,

En peinsde aan Chloris, door dc jaloezy gekweld.

T W E E D E li O E K.

Haar trouwe Fylax cn haar lammren,

Ceen ander, dacht zij, was getuige van haar jammren. Maar Tireis sloop al zaehtkens aan. En gluurde door de wilgeblaan.

En hoorde daar beur smeekgebeden Aan zefier om haar minnepijn Bij Chloris tot een tolk te zijn. .. .

«Stop!» valt mijn Recensent mij wreevlig in de reden: «Wat flauwe regels lijmt gij daar? «Die laatste zijn een kreupel paar: «Die dient ge nog eens om te smeden!»

Van hier, gij snoode Recensent!

Komt zóó mijn stukjen ooit ten end'?

Al mijn roulades en mijn trillers Hoort gij met d'eigen onwil aan.

O die kieskeurige Albedillers!

Zij zijn met niet-met-al voldaan.

FABEL II.

DE RAADSVERGADKRING DER RATTEN.

Een kater, Knabbclzwoert gehceten,

Was de afschrik van heel 't rattenheir.

Men zag bijna niet één dier lieve diertjens meer,

Zooveel had hij er dood gebeten.

^Jt Rampzalig overschot, verscholen in zijn hol.

Teerde op een kwart rantsoen droog brood en zuren zuivel. En 't arme volk hield stokstijf vol,

Dat was geen kater, maar een duivel.

TWEEDE 15 O EK.

r

Hens, toen dc aartsvijand,'door ccn teerder drift bezield,

Daar 't herdersuurtjen riep, zich op het dak onthield,

Kwam in een hoekjen heel 't Congres der ratten samen, Om reddingsmiddlen te beramen.

De deken, een bejaarde rat.

Die reputatie voor zijn diepe wijsheid had,

Deed nu het voorstel aan de vrinden,

Om 's vijands hals een bel te binden:

Dan kon men 't hoeren als hij naderde, en terstond

Een wijkplaats zoeken in den grond —

Geen andere uitkomst was te vinden!

Bij acclamatie nam de Raad Des dekens voorstel aan: dat middel was probaat!

Daar was maar één bezwaar: wie zou in last ontfangen

De bel den kater om te hangen?

«Dat durf ik niet,» zei de een; «dat kan ik niet,» zei de aar: Toen slopen ze allen weg, en 't bleef alzoo bij —- praten!

Zoo gaat nog vaak, na veel misbaar Met d' eigen uitslag een «Vergaaring» uit elkaar.

Van ratten niet, maar van Ministers of Prelaten.

Zoolang het aankomt op beraan,

Ontmoet gij redenaars bij hoopen.

Maar komt het op een handlen aan.

Waar zijn de helden? — Weggeloopen.

i'

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

FABEL III.

WOLF CONTRA VOS,

PLEITENDE TEN OVERSTAAN VAN DEN AAP.

Grimbaard riep, «hij was bestolen,

«dat had Reineke gedaan: «Reineke, die dief der dieven!» —

Grimbaard klaagde Reineke aan. De aap was reehter: voor zijn vierschaar,

zonder hulp van advokaat.

Zouden zij hun zaak bepleiten

maar de rechter wist geen raad.

TWEEDE BOEK. 77

In veeljarige ondervinding'

stond zijn apenwijsheid pal:

Maar nooit diende voor de balie

zoo'n «gecompliqueerd geval»! Wat hij op zijn kussen zweette!

't Was een eindloos twistgeding; Repliek, dupliek, waar een stervling

zien en hooren bij verging. Eindlijk, van hun beider streken

overtuigd, besliste hij: «Vriendtjens, 'k sla u beide in boete,

zoo partij als weerpartij I «Want heer Grimbaard komt hier eischen,

schoon hem niets ontstolen is, «En dat Reintjen heeft gestolen

wat men eischt, is gants gewis!»

Onze rechter was van oordeel

dat men Themis recht verschaft, Als men, toeslaande in den blinde,

eiken booswicht flinkweg straft.

FABEL IV.

Dl- TWEE STIEREN EN DE KIKVORSCH.

Twee stieren streden om 't bezit Der vaerze en 't grasveld waar ze weidde.

Daar zuchtte een kikvorsch om: vriend Blaaskaak hoorde dit, Keek zus verwonderd aan, en zeide:

«Wat scheelt er aan?» — «Wel, broer,» hernam ze, «zietgij niet, «Dat dit gevecht aldus moet enden,

«Dat de eene d' andren stier verwonnen weg zal zenden?

TVVKEDE ROEK. 79

«Dan vlucht dc banneling het groene grasgebied, «Hn komt regeeren in ons riet;

«Dan zal hij, beurt om beurt, met zijn geduchte stappen «Ons in het slijk te bersten trappen ....

«Foei, ze is niet waardig dat ze leeft, «Dat schaamtloos koekind dat den twist ontstoken heeft!»

Och, hoe ons kikkertjen het raadde 1 Een van de stieren was voor d' andren geen portuur: Hij kroop in 't riet — tot kikkers schade. En trapte er twintig dood in 't uur.

Zoo gaat het, lot- en leedgenooten!

Wij, kleinen, boeten steeds de dwaasheên van de grooten.

FABEL V.

DE VLEERMUIS EN DE BEIDE WEZELS.

Een vleermuis viel, hals over kop,

In zeker wezel-nest. De wezel, lang te voren Der muizen vijand, stoof in toren

Gereed ter executie op.

«Wat!» roept hij, «durft gij hier verschijnen, «Gij, wier geslacht mij steeds benadeelde en de mijnen?

«Zijt gij geen muis? mijn woord van eer, «Gij zijt er een, of nooit mag ik meer wezel heeten!»

V

T W E E D E HO E K.

«Pardon 1» zei dc andrc, die van angst begon te zweetcn: «Dat is mijn handwerk niet, mijnheer! «//', muis? Gij kunt wel beter merken,

«Dat is een lasterziek gerueht.

«Ik ben een vogel, zie mijn vlerken!

«Lang leev' de burgerij der lucht!»

Zijn reden vond zooveel behagen.

Dat men hem daadlijk heeft ontslagen.

Tot dus ver ging het opperbest.

Maar wat gebeurt twee dagen later?

Weer kruipt zij in een wezelnest.

Maar ditmaal van een vogelhater.

Helaas, hoe beefde onze arme bloed,

Nu zij op nieuw den dood van verre zag genaken!

De huisheer met zijn langen snoet Besloot in qualiteit van vogel haar te kraken; — Dat deed haar laatsten moed ontwaken:

«Wat! ik een vogel? Lieve man,

«Waar zijn mijn vogelveêren dan?

«Ik ben een muis! Vivant de ratten!

«Jupijn vernietige alle katten!»

Ze ontsnapte door heur slimme taal Een wis verderf ten tweeden maal.

Hoe menig redde' 't lijf en oogstte zelfs belooning

Door 't wisslen van banier. Dat noemt men politiek. Twee deuntjens op één fluit: «Vivat de goede Koning! «Vivat dc Republiek!»

TEN KATE, DE KABELEN VAN I.A KONTAINE.

FABEL VI.

DE VOGEL DOOR EEN PIJL GETROFFEN.

Een vliegende pijl had met doodelijk schot

Een vogel geraakt. Hij betreurde zijn lot:

«O smart!» riep hij uit, «ongehoord, ongekend,

«Dat men bijdragen moet tot zijn eigen ellend!

«Gij menschen, gij plukt ons de slagwieken kaal,

«Om vleuglen te geven aan 't moordende staak

«Maar wee, onbarmhartig gebroedsel der Aard!

«Ook u is een lot als het onze bewaard!

«Een helft van uw kroost maakt voor de andere helft

«Steeds de wapens gereed, waar ze uw grafkuil mee delft!»

FABEL VII.

Dli JAGERSIIOND EN HAAK KAMERAAD.

Het vvijfjen van den jagershond Dat op heur laatste liep, wou graag haar vraehtjen bergen. Zij vraagt haar kameraad— «zij durfde 't haast niet vergen» «Haar hok te leen, één week! daar 't nu toch ledig stond.)

— «Fiat!» — De kameraad kwam weder. «Och, leen me uw huisjen nog een kleine veertien daag'; «'t Is voor mij-zelf niet, dat ik 't vraag;

84 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

«Mijn jongen zijn zoo cxtra-tccdcr,

«En zwak ter been!» — «Het zij!» — Aan 't eind van dien termijn Verscheen de kameraad: «Wilt gij zoo vriendlijk zijn «Mijn huis te ontruimen?» — Maar nu toont mama de tanden: «Indien gij durft, gij kameraad,

«Zet met mijn jongen mij op straat!»

't Gebroed was al te sterk om strafloos aan te randen.

Al 't goede dat ge een schurk bereidt.

Beloont hij met ondankbaarheid.

Die borgt, geeft noó terug. Hr dient gepleit, gekeven, Hn 't einde is meestal scha of schand.

Wien gij van daag een vinger hebt gegeven.

Neemt morgen uw geheele hand!

85

FABEL VIII.

DH AREND HN DH KEVER.

Een wijfjens-arend was op jacht naar 't vcldkonijn: Dit zette' 't regelrecht te-huiswaards op een loopen.

Daar ziet het onderweg een kever-gaatjen open, — Nu, gij begrijpt wat schuilplaats dat kon zijn!

Maar och, waarheen? Hij steekt er tot aan zijn ooren

Zijn kop in; maar fluks grijpt hem de arend beet. De kever doet bemiddelend zich hooren:

86 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

- ^

«Gij, die vorstin der vogels heet!

^Jt Valt u gemaklijk, spijt mijn klagen,

Dien armen stumpert mee te dragen,

Maar spaar mij zulk een hoon, ik heb hem niet verdiend!

Smeekt u dit veldkonijn om 't leven, gun hem 't leven!

Of anders, doe ons beide sneven:

Hij is mijn buur, mijn beste vriend!»

De vogel van Jupijn bewaart een smaadlijk zwijgen,

Rolt met een vleugelslag het kevertje' over de aard,

En haast zich met haar prooi ten hemel op te stijgen.

De kever, woedend, neemt een vaart Naar 't arendsnest en kraakt al de eiers, nog zoo teder,

De lieflijkste arends-hoop!.. . Geen enkle bleef gespaard.

Straks keert het arendswijfjen weder,

En schreeuwt het uit van smart, als zij 't verderf ontwaart,

Maar zonder één herkenningsteeken Dat haar den weg wijst zich te wreken.

Ileur kermen is vergeefs: de wind verwaait heur klacht, —

Een jaar van moedersmart is alles wat haar wacht.

liet volgend voorjaar ziet haar 't nest veel hooger dragen.

De kever wacht zijn tijd — geen teederc eierschaal Blijft ondoorknaagd; hij wreekt konijn ten tweeden maal!

De nieuwe rouw doet de echo's klagen,

Zoodat de rotsen er zes maanden van gewagen.

De vogel die eens Ganimecd Geschaakt had, klaagde in 't eind aan Jupiter haar leed.

Zij lag in zijnen schoot hare eiers: hij zou waken.

Dat was zijn plicht! En wie zou zoo vermetel zijn,

Om daar aan 't jong gebroed te raken?

T W K E 1) K Ji O E K,

Ook raakte cr niemand aan. De wreker van 't konijn

Moest nu een ander middel wagen:

Hij wierp een keuteltjen op 't kleed van d' Oppergod.... De Godheid schudde 't af — daar laren

o

Al de eiers aan zijn voet kapot!

Onze arend jammerde uittermaten;

Zij dreigde Jupiter, zij zou d' Olymp verlaten,

Ontvluchten naar een eenzaam oord.

Van alle dienstbaarheid ontslagen .... En zoo voort. . . . Der goden Vader sprak geen woord.

Daar kwam de kever voor zijn vierschaar aangetreden.

En toen hij alles had verteld En de aanklacht had gesteund met kracht van recht en reden. Werd de arend, zoo 't behoorde, in 't ongelijk gesteld. Maar daar partijen, fel verbeten,

Van geen verzoening wilden weten,

Besloot de God der goón den tijd Waarin gewoonlijk de arend vrijt Te stellen in 't saizoen als 't kevertje' in zijn kotjen Zich opsluit, even als 't marmotjen,

En aan den winterslaap zich wijdt.

FABEL IX.

DE LEEUW EN DE MUG.

«Van hier, gij vuig insekt, afschraapsel dezer aarde!» Dus sprak een leeuw in trotsehen waan Op zeekren dag een mugjen aan,

Dat, diep beleedigd, fluks den oorlog hem verklaarde. «Wat denk gij, dat uw manenzwier Of Koningsrang mij doet verbleeken?

T W E E ü E 15 O E K.

«Gij zijt zoo mans niet als de stier,

«Dien ik wel maken kan en breken!»

Mij spreekt, en doet met schellen toon Terstond daarop den stormmarseh hooren.

Trompetter, held, in één persoon.

Hij dreigt zijn vijand eerst van voren,

Maar valt op eens hem zijdlings aan,

Um d' angel in zijn hals te slaan.

De vvoudvorst, dol van pijn en toren.

Rilt, schuimbekt, laat zijn oogen gloren Als bliksems, loeit gelijk de orkaan...

De dieren in den omtrek beven,

En deinzen in hun hol terug; —

En al dat oorverdoovend leven Is 't werk van één onnoozle mug!

En dwergjen van een mug treft, steekt hem, valsch en vinnig, In buik en ruggegraat, in snoet en onderkin.

Ja, kruipt tot zelfs zijn neusgat in;

Dat maakt onze' armen leeuw geheel en al krankzinnig. De onzichtbre vijand triomfeert.

En ziet, met heimelijk genoegen,

Hoe de arme leeuw vergeefs gebit en klauwen weert, Zich-zelven wondt met ijdel zwoegen,

De lendnen geeselt met zijn staart.

De lucht vermoeit met rauwe kreten,

En eindlijk, als doorvlijmd van duizend slangenbeeten, Onmachtig tuimelt over de aard!

De mug verlaat het veld met glorie:

Zooals zij d' aanval blies, zoo blaast zij nu viktorie.

TKN KATK, DE FABRLRN VAM LA FONTAINK.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE,

Maakt haar triomf alom bekend,

Maar blijft te midden van haar zangen Op eenmaal in een spinrag hangen,

En — komt er tragiesch aan haar end!

Wat leert men hier? — Vooreerst, dat wien men 't minste duchtte,

Soms de ergste vijand is, die ons verderf bereidt; Ten tweede, dat de man die groot gevaar ontvluchtte.

Soms omkomt door een kleinigheid.

DE LEEUW EN DE MUG.

T W E E ü E 15 O E K.

FABEL X.

DH EZEL BELADEN MHT SPONS EN DE EZEL BELADEN MET ZOUT.

Hen ezeldrijver niet zijn staf,

Voerde, als een Keizer van Oud-Romen,

Twee fiere hengsten — maar langoorig! — aan de toornen. De een droeg een vrachtjen spons en huppelde op een draf;

Maar de andre moest gepord door slagen,

En kroop nog als een slak: want hij had zout te dragen!

Dl-: F ABELEN VAN LA FONTAINE

't Paar grauwtjcns, steeds vooruitgegaan,

Door dik en dun, langs duizend paden.

Komt eindlijk aan een stroom en blijft verlegen staan.

Maar de ezelbaas, gewoon hier daaglijks door te waden, Beklom den langoor die de spons te dragen had,

En dreef den ander' voor zich henen:

Maar deze, koppig, week en tuimelde in een gat,

Was voor een oogenblik verdwenen,

Doch rees weer boven en ontkwam;

Want na wat plasschen en geklater,

Versmolt allengs al 't zout in 't water,

Zoodat ons grauwtje, ontlast, zijn koers naar d'oever nam.

Zijn makker met dc spons, die, even Als 't schaap de schapen volgt, zijn broertjen na wil streven, Gaat ook te water met een plons,

En duikelt, hij, de voerman, en de spons.

Zij krijgen 't noodige, alle drie, naar binnen;

Maar 't meest de spons, die zóóveel water drinkt, Dat ze altijd zwelt cn dieper zinkt,

Daar 't ezeltjen vergeefs den oever zoekt te winnen.

De voerman grijpt zijn grauw bij 't hair.

En wacht een wissen dood, tenzij er hulp genake.

De hulp genaakt — door wien, doet niets ter zake; Al wat ik hier bewijzen wilde, is maar Dat wat den eene redt, het graf eens andren delfde:

«Schoon twee hetzelfde doen, toch doen zij niet hetzelfde.»

FABEL XL

DE LEEUW EN DE RAT.

Wil wien gij kunt een dienst bewijzen,

Daar toch uw mindere u zeer noodig wezen kan!

'k Weet daar een tweetal faablen van:

Zoo zeker is de leer, die ik u aan wil prijzen.

Een rat, die'uit zijn gaatjen sloop,

Viel in de klauw eens leeuws. De sukkel had geen hoop.

96 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Maar aller dieren Vorst, geneigd eens blijk te geven Van 't geen hij waarlijk was, schonk d' armen drommel 't leven. Een weldaad vindt haar loon. Wat leeuw die ooit een rat, — Zoo denkt men licht — van nooden had? En toch, te midden van zijn koninklijke gangen Vond onverwachts de leeuw zich in een net gevangen;

En of hij woelde en of hij kreet.

Het web des jagers hield hem beet.

Maar meester rat snelde aan, doorknabbelde de mazen:

En gaf den leeuw zijn vrijheid weer!

Geduld en Tijd vermogen méér Dan woeste Kracht en grimmig razen!

■

FABEL XII.

DE DUIF EN DE MIER.

Het ander voorbeeld is ontleend aan kleiner dieren.

Een duifjen dronk eens uit een spiegelgladden stroom, Toen een der onvermoeide mieren,

Voorover bukkende aan den zoom,

In 't water viel. Arm drenkelingetjen!

Hoe 't tobde en spartelde in een kringetjen!

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

't Was al vergeefs, wat moeite 't deê, Te zwemmen naar het strand dier Middellandsche Zee!

Daar werpt de duif uit mededoogen De mier een grasjen toe, een ware reddingsboot, En 't miertje ontsnapt een wissen dood. Met komt een kinkel aan, blootsvoets, met loerende oogen, Die met zijn pijl op vogels schoot.

Pas heeft hij 't duifjen in de gaten.

Of 't is, als snerkte 't reeds voor zijn beluste ziel In de ijzren pot. Maar eer de pijl is losgelaten,

Roef! pikt hem 't miertjen in den hiel.

liet boertjen keert zich om, 't gebladert' wordt bewogen. Het duifjen hoort het, en vliegt heen met snelle vaart, 't Soupeetjen van den schrok is met haar weggevlogen — Het wildbraad is geen oortjen waard!

FABEL XIII.

DH STERRENKIJKER EN DE PUT.

Een sterrenkijker moest zijn wijsheid deerlijk boeten:

De man viel in een put. «Wat dwaas die u gelooft!» Zoo sprak men: «gij, die zelfs niet zien kunt voor uw voeten, «Hoe zult gij lezen wat u vonkelt boven 't hoofd?»

Dit voorval, zonder meer, kan velen nuttig wezen.

Omdat er altijd zijn die luistren naar de leer,

Dat menschen in het Boek des Noodlots kunnen lezen. —

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Dat «Boek des Noodlots», dat Homeer Cwu s/tis ons voui oogen houden,

Wat is het anders dan het «Blind Geval» der Ouden,

Bij ons «Voorzienigheid»? Maar wie die ooit vooruit Iets van het «Blind Geval» kan weten?

Dan mocht het geen Geval, Fortuin, of Lot meer heeten! . Geen schepsel dat de Toekomst duidt.

Wat ons onzeker is, rust op een wis besluit Van Hem die 't Al regeert. Wien anders dan Hem-zelven Is Zijn besluit bekend? Heeft Hij een raads-genoot? Wat de eeuwen bergen in heur schoot,

Zou Hij het schrijven, Hij, aan onze stargewelven?

Waartoe? Tot nut van hem, die over firmament En waereld-globe boeken pent?

Voor ons? Maar kunnen wij een onvermijdlijk lijden, Al wisten wij 't vooruit, vermijden?

Als ge een geluk voorziet dat zeker komen moet,

Verliest het, éér het komt, niet reeds zijn zoetste zoet? Ik zie 't gestarnte omhoog langs vaste paden zweven.

Steeds komen dag en nacht in stagen wisselkeer;

De zon, dit weten wij, moet uit heur hooge sfeer Onze Aarde licht en warmte geven:

Zij regelt jaar en jaargetij'.

Zij doet de levenskiemen rijpen,

En al wat is, ervaart haar nutte heerschappij.

Maar voorts — wie kan 't verband begrijpen, Dat tusschen d' eeuwgen gang der starren langs heur baan En 't immerwisslend lot der Menschen zou bestaan? Kwakzalvers! gij verdwijnt aan onze Vorstenhoven:

TWEEDE 15 O EK. 103

Slechts op dc jaarmarkt nog bedriegt ge 't blind gemeen.

Wie Hooger Waarheid minst gelooven,

Gelooven d'Onzin 't meest —Vlucht, Leugenpak, vlucht heen!

Maar 'k maak mij boos. 'k Wil tot de fabel wederkeeren Van dien bespiegelaar die neerviel in de put.

Zijn kunst is ijdel: dit te weten, is van nut;

Maar tevens is hij 't beeld — ook dat is hier te leeren —

Van die in dwaze droomen leeft,

Blind voor de werklijkheid, die dreigend hem omgeeft!

FABEL XIV.

DE HAAS liN DE KIKVORSCHEN.

Een haas zat droomende in zijn hol.

— Wat zou men in een hol ook anders doen dan droomenV — Zoo zat hij, droef, gedachtenvol,

Gestaag te beven en te schroomen.

«Beklaaglijk,» sprak hij, «de arme bloed,

Die, altijd, altijd vreezen moet!

Te midden van 't genot wordt hij door angst bewogen.

Zijn eten wordt vergald door allerhanden schrik.

V

TWEEDE BOEK.

Zoo'n ongelukkig beest ben ik:

Ik slaap, helaas, met open oogenl»

— «Wel,» zegt een filozoof, «verbeter u, mijnheer!»

— «Verbeetren? Was dat waar! maar, vreeslijk, De bangigheid is ongeneeslijk:

De menschen zelfs zijn bang, 'k geloof het, op mijne eer!» Dus luidde Haasjens droeve reden Intussehen zat hij op zijn loer —

Een zucht, een schaaüw, een niets, en met een rilling voet-Een koortskou door zijn hazenleden.

Terwijl hij alzoo denkt en zucht.

Hoort hij op eens een klein gerucht,

En roef! daar vliegt hij door de struiken.

Zoo stuit hij op een vijverkom:

Daar springt een gantsche kikkerdrom.

En haast zich, rikkikkik, in 't water weg te duiken.

«Kijk!» riep hij, «wat me een ander doet,

Doe ik een ander ook: ik doe de lieden beven!

'k Heb duizend kikkers weggedreven:

Hoe kom ik eensklaps aan dien moed?

'k Zal nu in 's Lands kronyk als oorlogs-bliksem leven! Nu zie ik, dat op aard geen lafaard is, hoe groot,

Die niet op grooter lafaard stoot!»

FABEL XV.

DE HAAN EN DE VOS.

Hen oude en uitgeslapen haan Was op een tak als schildwacht neergezeten.

Daar sprak hem Reintjen fleemende aan: «'t Is uit, mijn vriend! met de oude veeten, 't Is algemeene vree voortaan!

Ik kom u 't nieuws verkondigen. Daal neder! Zink aan dit hart, het klopt zoo teeder;

TWEEDE BOEK.

Maar haast u, 'k moet nog verder gaan! Begeef uw rustig tot uw zaken,

Gij, en uw hennetjens! Wij zullen met u waken.

Van avond moet er vuurwerk zijn ... Maar eerst, bij vollen zonneschijn, Moet ik den broederkus u drukken op de kaken!»

— «Wel,» zei de haan, «dat nieuws is goed: Is ons de lieve vree beschoren?

Kijk, dat ik dit van u mag hooren,

Dat maakt die boodschap dubbele! zoet!

Daar naadren juist twee hazewinden,

'k Denk vredeboden, zoo als gij;

Zij snellen aan, zij zijn nabij —

Ik kom, dan kunnen al de vrinden «Elkaar omhelzen, wij en zij!»

— «Vaarwel!» sprak Reintjen toen, «nu dien ik weg te vliegen,» En pakt zijn biezen, met de kousen op den kop. Ons haantjen meesmuilt, bij dien plotslingen galop — 't Is dubbel zoet ook, een bedrieger te bedriegen!

FABEL XVI.

Dli RAAF DIB VOOR AREND WIL SPELEN.

Dc vo^'cl van Jupijn schaakte eens een lam. Dat zag Ben raaf, wel minder sterk, maar even zoo begeerig. En dacht: «dat doe ik na! Zoo'n hapjen? Niet afkeerig!» Hij vliegt naar 't schaapsveld, en, op slag. Uit honderd lammren kiest hij 't beste, Een offerlam, bestemd voor 't altaar van de goon. Zoo blank als room en 't allervctste.

TWEEDE BOEK.

Hij grijnsde: «Ik weet niet wie uw voedster was, mijn zoon!

Maar 't was een brave: gij zijt schoon En waardig dat een raaf zich met uw boutjens nieste!»

Daar schiet hij lustig op het blactcnd schepsel neer,

Maar 't was geen kaasjen, dat men zóó maar op kan smullen; Ook was zijn vacht vol dikke krullen,

Gelijk de baard van Polypheem weleer.

De raaf grijpt in de wol, maar kan niet heen of weer! De herder komt, en pakt den roover.

En levert, in een kooi, hem aan zijn kindren over.

Wèl die verzon éér hij begon!

Een groote dief oogst roem, een diefjen wordt gehangen.

Een beurzensnijder is juist geen Napoleon —

De wesp vliegt door het web, waar 't mugjen wordt gevangen.

FABEL XVII.

DE PAUW Din ZICH BIJ JUNO BEKLAAGT.

Hens kwam dc Pauw bij Juno klagen:

«Godin 1» zoo sprak ze, «'t is met reen,

Zoo ik mijn grieve u voor kom dragen:

't Geluid dat gij mij schonkt, mishaagt vrij algemeen, Terwijl de nachtegaal — die kriel! — een stem doet hooren. Die prachtige geluiden geeft,

Zoo dat hij steeds al de eer der bosch-concerten heeft!»

DE PAUW DIE ZICH BIJ JUNO BEKLAAGT.

TEN KATE, DE FAÊELÊN VAN LA FONTAINE. IT)

ÜHHI

T W E E ]) E 15 ü E K.

Daarop zei Juno, bleek van toren:

«Ondankbaar schepsel daar ge zijt!

Foei! past het u, dat gij den nachtegaal benijdt? Draagt gij geen halskraag, nog veel fraaier

Van kleuren dan de regenboog?

Hebt gij geen pronkstaart als een waaier,

Die met juweelenglans ons schittert in het oog?

Waar is in schoonheid uws gelijken?

Zijt gij niet nummer een in pracht?

Niet alle vogel kan met alle gaven prijken:

Verschillend hebben we u bedacht.

'k Gaf d' éénen lichaamsgrootte en kracht, Aan de andren valkenblik, of klepprende arendsvlerken, Of kraai- en ravenstem, die 't onheil voorbeduidt: En allen zijn te vree met eigen stemgeluid... .

Houd dan met morren op, of ^Jk geef u loon naar werken En trek — u al uw pluimen uit!»

FABEL XVIII.

DE KAT IN EEN VROUW VERANDERD.

.Lien zeker heer hield vreeslijk van zijn kat: Hij vond haar fijn, en vriendlijk, en aanvallig, Haar miauwen bovenal lieftallig — Kortom, hij was verslingerd op zijn schat. Welnu, die man, met tranen tot zijn wapen En smeekgebeen en tooverkunst,

TWEEDE BOEK. 117

Ontwrong aan 't Lot de langgewenschtc gunst,

Dat poesjen in een meisjen werd herschapen.

Van liefde dronken, voert hij haar Ter zelfder uur naar 't Echtaltaar.

Geen rozenmond of wespenlijfjen

Boeide ooit heur Corydon zóó zeer,

Als daadlijk ons nieuwbakken wijfjen De kluisters vastsmeedde om haar heer!

Hij kust en koost haar, smeltend teêr,

Noemt haar zijn kroon, zijne uitgelezen,

Niets heeft ze van een katjen meer,

Haar lust schijnt waarlijk vrouw te wezen,

In allen deele ... tot, o schrik,

Op dat gelukkig oogenblik Een troepjen muizen op komt dagen.

Die knabblende aan het vloerkleed knagen!

Dat hoort mevrouw, en ijlt terstond Met één gewiekten sprong van de echtelijke spond'.. ..

't Is misgegrepen 1 weldra keeren De muizen; 't vrouwtjen zit al loerende op de wacht,

En ditmaal is het raak: drie heeft ze in haar macht!

Want op een kat in vrouwenkleêrcn Was 't knabbelvolkjen niet bedacht.

Het muizenvangen bleef de wellust van haar leven.

Zoo sterk is de aangeboren aart.

Vergeefs de flesch gespoeld en 't kleedtjen glad gewreven,

De reuk van 't vocht is toch bewaard,

En de ingesleten vouwen bleven!

De Moriaan wordt nimmer wit

118 UE FABELEN VAN LA FONTAINE,

Met al uw poetsen en polieren; Gij houdt uw zeden en manieren, Wat u in merg en beendren zit! 't Is met geen slagen te overwinnen. Halsstarrig volgt u de oude sleur, En wijst gij hem vergramd de deur, Hij sluipt weer door het venster binnen!

T W IC K 1) E K O li K.

FABEL XIX.

DE LEEUW EN DE EZEL OP JACHT.

Dc groote koning aller dieren Beraamde een jachtpartij: hij zou zijn jaardag vieren. Nu, 't wildbraad van een leeuw kan zeker niet bestaan Uit veldpatrijzen of konijnen,

't Moet malsche reebout zijn of rib van wilde zwijnen. Opdat de jacht naar wensch zou gaan,

Nam hij tot medgezel een kloeken ezel aan,

üie met zijn Stentor-stem tot horen hem zou strekken.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Dc leeuw zet hem in ^Jt bosch op wacht,

Waar dichte blaaren hem bedekken:

Daar moet hij nu uit al zijn macht Aan 't balken slaan om ^Jt wild te wekken.

Dc dieren waren niet gewend Aan 't hartverscheurend ezel-janken;

De lucht herhaalt alom de schorre jammerklanken, En 't woudgediert', verschrikt, springt ijlings overend. Als op commando vluchten ze allen.

Om — in de klauw des leeuws te vallen!

«Wel, diende ik u niet goed?» vroeg de ezel, daar hij dacht Hem komt al de eere toe der luisterrijke jacht.

— «Ja,» sprak de dierenvorst, «gij kunt voortrcflijk brullen: En wist ik alles niet van u en uw geslacht.

Gij zoudt mij-zelf met schrik vervullen!»

Had de ezel maar gedurfd, hij had zich kwaad gemaakt. Toch was hem loon naar werk beschoren.

Een ezel die van hoogmoed blaakt,

Een snoevende ezel, foei! dat past niet bij zijn ooren!

V

FABEL XX.

ESOPUS UITLEGGHR VAN 1U;N TliST AM li N T.

Indien dc faam de waarheid heeft gezeid , Dan was Esoop' 't orakel van zijn tijden:

Wèl mocht hem, om zijn wijs beleid, Heel de Areopagus benijden!

Daarvan, ten voorbeelde, één geval. Dat u gewis behagen zal.

TEN KATR, DB FABKLKN VAN LA FONTAINE. 1G

122 D E F A 15 K L K N V A N L A F O N T A I N E.

Een zeker vader had drie dochters, zeer verschillend, Hén slempster, één kokette, en ééne een gierigaard. Die man, bij testament, vermaakte, recht welwillend.

Al wat zijn ijver had vergaard Aan de uitgelezen trits, in drie gelijke deelen:

Mama wees hij een deel als dat der dochters aan,

Maar dat door dezen moest voldaan Als zij hcur deel niet meer bezaten. Wat krakeelen En harsenbreken zonder end,

Toen de oude man bezweek en quot;t vreemde testament

Ter tafel kwam. Wel honderdmalen Herleest men 't, maar vergeefs. Want wat beduidde dat; «Als geen der dochterkens haar erfdeel meer bezat. Dan moesten zij mama betalen!»

Hoe is het mooglijk, dat men geeft Als men niets meer te geven heeft?

Hoe toch papa-lief zulk een raadsel na kon laten?...

De zaak dient voor 't gerecht. Maar hoe men zich bezinn',

Onmachtig staan al de advocaten.

Zij geven 't zuchtend op, zij zien geen gat er in. (•■De dochters,» zeiden zij, «'t staat vast, zijn de erfgenamen: Zij deelen met heur drieën samen,

En wat mama betreft, elk geeft haar van heur deel Een derde part, alzoo een derde van quot;t geheel,

Als zij 't verkiezen, uittekeeren Ten zij mama mocht prefereeren Daarvan het vruchtgebruik te trekken, dat alsdan Van stonden af beginnen kan.» — Die overeenkomst wordt gesloten,

\

T W E E D E 15 Ü E K.

En de erfenis verdeeld in drie gelijke loten.

Het eene lot bevat de kelders vol van wijn, De buitenkoepels met buffetten,

Rustieke tafels om in 't groentjen neer te zetten, En zilverwerk, en kristallijn,

De koks, en wat er meer vereischt wordt ten festijn. Met tweede deel bevat, wat de elegante waereld Begeert: een huis in stad, met meubels naar den trant, Met kabinetten, vol fluweel en zijde en kant,

Kleinooden en sieraan, met eêlgesteent' bepaereld. Borduursters, slaven, equipaadjen, naar venant.

Het derde deel bevat de weiden en de bosschen,

Hofstede, en schuur, en stal, de paarden, runders, ossen, De pachters met het volk: al wat maar voordeel geeft. Maar nu begon men in te denken,

Dat mooglijk 't blind Geval aan geen der drie zou schenken Waarin zij 't meest behagen heeft.

Dies liet men al het goed taxeeren.

En ieder deed een keus geheel naar heur begeeren.

Het is in 't wijdberoemd Atheen Dat deze zaak is voorgevallen:

De deeling en de keus werd toegejuicht door allen.

Aanzienlijk of gering. Gebulte Esoop' alleen Vermeende, dat, na al hun haspelen en twisten. De wetgeleerden zich vergisten.

Zoodat de geest van 't testament Door niemand waarlijk was erkend.

«Indien de doode weer kon keeren,»

Zoo sprak hij: «Attica! wèl had hij klagensstof.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

«Hoe! 't volk, dat de andren als 't vernuftigst volk vereeren,

«Dat zich verkneukelt bij dien lof,

«Kan zelfs een laatsten wil niet eenmaal expliceeren!» Hij spreekt, en deelt nu op zijn beurt:

Aan elk der drie wordt toegewezen Wat zij het minste had gekeurd,

lm niemand kreeg wat zij als wenschlijkst had geprezen. De modedame ontfing den wijn Hn wat er hoort bij 't banketteeren,

De slempster os en ezelkijn.

De gierige al dc mooie kleêren.

«Dat,» zei de bult, «zou 't middel zijn Om die drie doehterkens te noopen Heur erfdeel spoedig te verkoopen:

Dan, vrijsters met een mooien duit, Dan mochten ze eerlang op een deftig huwlijk hopen. Betaalden moeders portie uit.

Van vaders erfenis ontslagen.

Naar 's overleednen welbehagen.

Zoo als zijn laatste wil ten klaarsten had beduid!»

De Atheners juichten, en beweerden Dat één verstandig man meer wist dan tien geleerden.

EINDE VAN IllLT TWEEDE BOEK.

PmÉS⁵/

nlH '.: ■?■■' «MB K

«hh^m

. tl • ■

,

mammmmmmmBBm mm i wmmmmmmm

WÊÊmÊÊm mm Wmm .- y

f

/0A,

'

-.• ■ •

ew^SSHH^^wSraaFtHI: ■aSi

H

mimm

wmmsmÊm

nriWTffiff'WwifffwWWTinmm

mÊÊÊÊm i.....11...........

-:■

■

■

WÊIÊmimÊÊmÊm

1 mmmsmm Wmmm

/ S\- i®¹ ^

^;-g§^Kjg^;^ ■-■ -f-A'v'^■quot; W^^Vliil WlmmSSiÊmmm^ J WBM^i

iWï quot; ■MMmaDHmaB HBBMB msss^mmssswimmmm^m^mmammsmmm .''. quot; i' ■• '-7 .'i^S quot;-'iVli-V-V^iii quot;*■' I V' Sü ' '■'■ -quot;f i*

FABEL I.

DE MOLENAAR, ZIJN ZOON EN DE EZEL.

Do Kunsten, zegt men, heeft de Aaloudheid uitgedacht, En Griekenland moet de eer gebracht.

Toch kan dit akkerveld zoo afgemaaid niet wezen,

Of voor den laatste zelfs valt nog iets na te lezen. In 't Fabelland, wijd uitgestrekt.

Wordt altijd nieuwe grond ontdekt.

Begeert ge een staaltjen ?

Luister dan

DE MOLENAAR, ZIJN ZOON EN DE EZEL.

TEN KATE, DE KABELEN VAN LA FONTAINE.

■,gt;■..? n ■ tamp;t -' m ■ • H

■

ijivr* •r?' V'quot; , ■ • ^v Ji ,-':\;¹ I . ■

■ ¹ .-• ■

H

.

I I I ■ 1;. I

mm ■■ H BBy^js^ •.^Jfe'' ?.•.- WIÊm

■ NRK.^ y 9»f^-.--; ,

HoMpgK |H| Hw^4,^«®C'Sr«j*~. /gt; ^ p j *. . ,-

H ■ piH^ ^:5aE Mi

m EiS ^M i''quot;j-^;''^

i -. I SBMfa't';. i«)|gt;..' ^ 4SbP

.-■% ■\^f'.^r: |ögt; Kw^aHt H

_r'.,;'

quot;^quot; TTff^fjfinrquot;-'-- i-'- ■ T..... ■ ♦•quot;•quot;^ ':*lt;*amp;,

MBk■■■■'■■■■:*■-■ wbSV*:*^ W*S\-%.. .'^mvyp¹

■HBv-' Tfe^i fi HH|

yiM WWBBWMWi

■ 11 ■ ¹ M

■^»-amp;mk-

I ■ «.

iBBS^8M8PBIIil»^iMMiM^Hi^^^liMaHM ^,,, - 'lt; ?•{ '-• . ™BiiiMM| , 1

jsfei HH IHHip^^

H

DERDE BOEK.

«Daar was eens, werd mij laatst verteld,

een oude molenaar;

Hij had één eenig jongetjen

van even vijftien jaar:

Zij zouden tot de beestenmarkt

in 't naaste stadtjen gaan,

Hn bieden daar een ezelsjong

den gragen koopers aan. Men hield het beestjen gaarne frisch,

daarom besloot ons paar

De poten van het ezelkijn

te binden aan elkaar: Zoo konden ze aan een langen stok

hem torschen op den nek. De stumperts! iedereen bleef staan

en hield hen voor den gek. «Kijk,» was het, «wat komediespel!

Ha ha! hoe vindt ge die? Drie ezels! Die gedragen wordt,

de minste van de drie!» De mulder, als hij 't smalen hoort,

zet, met een schaamteblos, Ons grauwtjen op zijn poten neer,

en maakt de touwen los. De langoor, die toch, wèl beschouwd,

zich liever dragen laat, Aan 't pruttien! Maar de mulder doet

alsof hij niets verstaat.

132 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Zijn'jongen laat hij rijden nu,

hij volgt getroost te voet. Dat zien drie kramers op den weg,

de gal slaat hun door 't bloed. «Hoe, nu!» riep de oudste van de drie,

«gij rijdt op uw gemak. En laat dien armen grijsaard gaan?

klim af, gij schobbenjak!»

— «Mijnheeren!» sprak de molenaar,

«neen, 't is ook geen manier!»

Nu voetiaant de jongen weer,

en hij bereidt het dier.

Daar stappen juist drie vrouwtjens aan;

zij snaatren te gelijk: «Wel foei! die kleine jongen daar

moet klontren door het slijk.

Terwijl die oude sterke vent,

die luie kardinaal,

Net als een kalf zich trekken laat, —

dat noem ik een schandaal!»

— «Een kalf!» herneemt de molenaar,

«dat is men, op mijn woord.

Niet langer als men zestig telt,

in 's hemels naam stap voort!» Na menig schimpschot van weerszij'

verstomt de molenaar:

Hij tilt den jongen achterop,

en lustig rijdt het paar.

DERDE BOEK.

Zij gaan geen twintig schreden ver',

daar komt een derde troep,

En weer begint, van voren af,

't geginnik en geroep.

«Kijk!» schreeuwt er een, «die lui zijn mal,

hunne ezel kan niet meer;

Nog even, en — de Rosinant

valt doodgeranseld neer! Waarom dat beest zoo zwaar belast?

Al 't meelij' schudden ze uit! Wat brengt ons paartjen naar de markt?

Geen ezel maar zijn huid!» — «Och!» zucht de mulder, «dwaas is hij

die ieder wil voldoen;

Toch nemen wij nog ééne proef!...»

En beiden liepen toen; Ook langoor liep, hij trad vooruit

met statelijke schreén. En 't ging aldus, door dik en dun

een poosjen zwijgend heen. Daar komt een quidam: «Dat's wat nieuws!

en zeer économique!

De mulders-ezel promeneert,

de mulder draaft zich ziek. Wie moet er dienen, mensch of beest?

wie hunner voegt de last? Die ezel schijnt een pronkjuweel

en moest in goud gekast!

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

't Was zeker, als dat mormeldier

bezweek, een ongeluk?!

Om hem te sparen, sloffen zij

hun beste schoenen stuk!

Neen, dan is Klaas een ander man:

bezoekt hij zijn Margriet,

Hij gaat te viervoet en hij voert

het zwcepsnoer niet om niet!

Een mooie trits van ezeltjens!...»

Toen sprak de molenaar:

«Ik ben een ezel, 'k was het lang,

'k beken het u , 't is waar.

Maar voortaan — ik verzeker u,

dit meen ik zeer oprecht —

^Jt Zij mij de waereld lauwren biê

of distelkransjens vlecht'.

Het zij men zwijg', het zij men spreek',

en veel of weinig rell'

Ik breek er langer 't hoofd niet mee!. ..»

— Hij deed het, en — deed wel.

|

Wat u betreft, volg Mars, of Amor, of den Koning,

Ga heen, of blijf, betrek hotel, of buiten woning.

Kies 't klooster, of het hof, hoe gij het maakt of niet.

Gij wordt bebabbeld, man! Dat is het oude lied.

FABEL II.

DE LEDIiN EN DE MAAG.

JViijii eerste fabclheld — ja wel, hovelingen! — Had niet een krekel maar een koning moeten zijn. Welnu, 'k herstel mijn fout: 'k zal van een koning zingen; Zijn naam is Gaster in 't Latijn ¹).

Wordt hij door lust of pijn bestreden.

¹

De Maag. De uitdrukking: «Mess cv Gaster» is door La Fontaine ontleend nan R akela is (IV H. 1 F. LVII). Rahelais /egt: «Messer Gaster est le premier matt re es-arts de ce monde.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Heel 't Lichaam deelt er in. Eens weigerden de leden

Te werken voor Zijn Majesteit.

Wat zouden ze in zijn dienst ook al hun kracht besteden, Terwijl hij-zelf een lui en lekker leven leidt?

«Als wij den brui van 't werken geven,» Zoo heette 't, «moet hij zien maar van den wind te leven, 't Is schande, zoo als hij regeert!

Wij zwoegen als een paard, en zweeten —

't Komt alles daar op neer, te zorgen voor zijn eten: Nu rentenieren we ook: hij heeft het ons geleerd!»

Bravo! De hand verkoos niet langer vast te houden.

De voet, niet meer te gaan. Zij sliepen op hun post.

«Zijn Majesteit moest zelf maar zorgen voor de kost!» Maar 't was een dwaasheid die ze al spoedig zich berouwden. Zij werden slap en zwak. Geen versch gewonnen bloed, Dat stroomt door 't hart, en 't leven voedt! De leden dorden, daar de krachten hun vergingen.

Zoo zagen dan die muitelingen,

Dat Sire, onjuist beticht van luie dwinglandij,

Voor 't algemeen belang onmisbrer was dan zij!

Dit ^Js op de Koningschap toepasselijk te maken.

Ze ontfangt en geeft, het komt op 't zelfde neer; — Geen vorst kan 't volk, geen volk den vorst verzaken —

't Werkt al voor haar, maar zij voedt allen weer. Zij kweekt de Wetenschap, en zij beschermt de Kunsten, Verrijkt den Koopman, en betaalt den Magistraat, Beschermt den Landman, en bezoldigt den Soldaat,

Strooit heinde en ver haar vorstelijke gunsten,

V

DER DE BOEK. 137

,

En onderhoudt heel 't lichaam van den Staat!

Dat heeft Menenius geweten,

Toen 't Volk zich scheidde van den Raad.

Die Raad — zoo werd er uitgekreten —

Had alles in bezit, het geld, de macht, en de eer,

De waardigheid, en wat al meer,

Terwijl de burgerij de volle last moest dragen,

Belasting, impost, oorlogsplagcn!. ..

Alreeds verliet een deel de stad,

Gereed het Vaderland te ontvaren —

Toen die Menenius nog tijdig tusschentrad,

En hen begrijpen deed, dat ze al die leden waren,

En door de Fabel, die ik hem heb nagedicht.

Het volk terug bracht tot zijn plicht.

(Intusschen, jammer, dat veel magen Bedorven zijn, en veel.... maar foei! ik mag niet klagen.)

DE FABELEN VAN LA FONTAINE

i (V

FABEL III.

Dl! WOLF Ml'RUER

Het was met zeek ren wolf van schralenstcin geworden ])e schapen kenden hem gelijk den bonten hond. 't Was tijd, zich in een ander kleed te gorden; Hij zocht een nieuwen rol, en — vond! Hij zou een herder zijn. In een der wilgendreven Plukt hij een tak tot staf. Hij steelt een boerenpak. Vergeet vooral geen doedelzak:

DE WOLF HERDER.

11«

I— ;:■

.

DERDE BOEK.

Graag had hij 't spel ten top gedreven En op zijn strooien hoed geschreven:

«Dit is Lubijn, de scheper van dit oord.»

Onkenbaar dus voor aller oogen,

De voorste poten op zijn herdersstaf gebogen,

Treedt hij bedachtzaam voort.

Lubijn — de namaak niet, maar de echte — lag te slapen

In 't gras, zijn hond sliep aan zijn zij'.

Zijn ruischpijp even zóó, en zóó zijn meeste schapen.

De veinzaart ziet het, en gaat stillekens voorbij: Om 't schepersladinkje' in zijn haventjen te loodsen. Behoort — noodzaaklijk schijnt het hem — Bij 't herderskleed de herdersstem.

Maar dit juist bracht hem in den klem: Onmooglijk was 't de stem des herders na te bootsen!

Hij berstte in aaklig huilen uit....

Mèt was de list ontdekt. De hond, de herdersjongen, De sluimerende schapen, sprongen Klaar wakker op, bij dat geluid.

Belemmerd door zijn buis, kon nu onze arme guit Noch zich verweeren, noch 't ontloopen.

Een schurk moet soms zijn list met eigen scha bekoopen, En voorts (de tweede les die deze fabel biedt!)

Die wolf is, doet als wolf: vertrouw de wolven niet!

FABEL IV.

1)1lt; KIKVORSCMEN DHL HEN KONING BEGEHREN.

D c Kikker-Republiek bad Jupiter zóó lang,

Tot ze cindlijk, eindüjk! tot den rang Van Koninkrijkjen werd verheven.

Daar viel een Koning, een heel vreedzame, uit de lucht;

Maar maakte door zijn val zoo'n leven.

Dat ons moeras-volk, toch bijzonder gauw aan 't beven. Verschrikt in riet en modder vlucht,

111

WÊÊÊÊÊÊm I'

. H

#?!■-. i - .M 'jr- i-% ■ ■

,'1 ■.-,■•-i/¹'''ilvgt;itMmmm

*/'■$ '■*'

M l}^r

■ mm ■ : -• 5'^ • - * m

Wm

. . ..v. S

f'C:3 fVT#.¹ V ■=*•■'1 «P¹ .sr » . '

■Hhhe

-;; -m.. -.-•,

fe:;?

mm

■HBH ■■■■■■Ws^jV^ ■■■■Bl -jSv# mSQ

i

iW 1 H| H »2 MBL^ ^

Wm I ;^i [L^:

vISfKi

Vquot;,.. .'■ '^J'? '■'?;.•amp;amp;■amp;■ ï iü;'V^:A^,.-^,'quot;ⁱ

iB^r •■■^»

■•, ■:

-^.v-•

■ ■

S^P

a'^^fcs^iy'.^3:.vjt-Ka,^gt;■»■. swa■gt;.v^yv-f: v rVixtySw* '

Zich wachtend de allereerste dagen Een blik op Sire, die een titan scheen, te wagen.

Nu, 't was een houten balk, zóó groot,

Dat de eerste kikker die kwam kijken, Er miserabel van verschoot.

Maar toch, hij naderde.... en een tweede vansgelijkcn, Een derde.... een gantsche kikkerdrom,

Weldra zoo famieljaar geworden.

Dat hij op 's Konings schouder klom....

Daar gaf Zijn Majesteit niet om.

Maar bleef bewegenloos. En al de kikkers morden: «O Jupiter, goedheilig Man!

Een Koning willen wij, die zich bewegen kan.» — — «Zij zullen hebben wat zij vragen,»

Denkt Jupiter, en zendt een kraan.

Maar deze valt de kikkers aan.

En slokt hen op naar welbehagen.

De kikkers slaan op nieuw aan 't klagen.

En nu spreekt Jupiter: «Wat blaaskaakt ge uit uw kolk, En schrijft de wet mij voor, ondankbaar kikkervolk? Waarom geen Republiek gebleven?

Reeds daarin hebt gij ongelijk!

Of, waart gij eens een Koninkrijk,

Ik had een lobbes van een Koning u gegeven,

Gij hebt hem schandlijk weggedreven.

Nu houdt gij dien gij hebt, of tot uw ergernis Zend ik een derde, die nog tienmaal boozer is!»

J

TKN KATR, DK PABBLKN VAN LA FONTAINE. 19

FABEL V.

DE VOS EN DE BOK.

Kapte in de vos was met zijn vriend den bok op weg, Die groote horens op kon steken Bij bitter weinig overleg;

Hij, daarentegen, zelf zat vol van slimme streken.

Zij dalen, door den dorst geprest,

Ter neder in een put, en drinken onverdroten.

In 't eind, daar is de dorst gelescht.

Maar beide zitten ingesloten.

DERDE BOEK.

«Wat nu, papa?» vangt Rcintjcn aan: «Dat smaakte goed, ik wil 't gelooven.

Maar, daar is meer te doen: wij moeten hier van daan! Ga gij op de achterpoten staan,

En steek de horens steil naar boven.

Juist, tegen dezen muur! dan klim ik naar uw kop, En van uw horens hooger op,

En zóó er uit! Dan, zonder dralen.

Zal ik u ook naar boven halen. ...»

— «Mooi,» roept de bok, «mooi, bij mijn baard! Waar hebt ge 't plan van daan genomen?

Geniën, zooals gij, zijn lof en hulde waard.

Noojt ware ik op 't idee gekomen!»

De vos klimt uit den put, waar hij zijn makker laat.

Maar houdt hem, als hij boven staat,

Een stichtelijke preek: «Geduld maar, oude jongen! Gij waart niet in den put gesprongen. Als uw verstand gelijk uw baard was, kameraad! Adieu, ik ben er uit. Blijf u maar dapper weeren, En help u-zelf! Want, tot mijn vreeselijke spijt.

Heb ik op 't oogenblik geen tijd!»

Bezint éér gij begint, en let op 't eind, mijnheeren!

DK FABELEN VAN LA FONTAINE.

FABEL VI.

DE AREND, DE WILDE ZEUG EN DE KAT

Hoog op een hollen boom had de adelaar een nest; Omlaag, de wilde zeug; de kat, in een der gaten. Zoo leefden ze, ongestoord, in vrijheid, opperbest. De moeders met heur kroost, gezellig als zij zaten.

't Was vveêr de valsche kat, die 't eerst de rust verbrak. Zij klom naar 't arendsnest, en sprak:

DERDE BOEK.

«Vriendin! de dood dreigt ons — of liever onze kleenen,

Maar dat is immers één voor die zich moeder voelt! —

Ziet gij omlaag die zeug, die rustloos wroet en woelt? Zij graaft rondom onze' eik een diepe loopgraaf henen;

't Is ons verderf dat zij bedoelt:

De wreede wil den boom ontworden en doen vallen,

De jongen vallen meê, en zij verslindt hen allen!

Helaas, het zal een wonder zijn,

Als ik er één behoud! Dat onbarmhartig zwijn!...

Nu spoedt de valsehe kat zich gluipend naar beneden,

Naar 't kraambed van de zeug: «O buurvrouw en vriendin!» Zoo fluistert zij haar huichlend in:

«Pas op! het arendswijf beloert omhoog uw schreden.

Als ge uitgaat, vindt ge uw kroost vermoord!. .. Maar ik bezweer u, spreek geen woord,

Of 'k ben er ook om koud: ik spreek niet zonder reden!»

Toen ze ook in dit gezin den vrede had verstoord.

Zocht onze kat haar boomhol weder.

Bedrukt zit de arend bij haar jongen neder,

En durft niet uit om roof voor zich en haar gebroed;

De zeug heeft nog veel minder moed.

Hoe dwaas, een schijngevaar te duchten,

In plaats van 't dreigend wee, den hongersnood, te ontvluchten!

Zoo bleven zij op ^Jt nest met ongelokcn oog,

Op alles voorbereid, heur kinderen bewaken,

De een luistrend of de boom nog niet begon te kraken, De andre of de moordenaar de vleugels niet bewoog. De honger deed zijn werk: beroofd van alle voedsel,

Verzwakt, vermagerd tot op 't been,

ISO DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

------- _ . ^

Bezweken ze allen, een voor een,

Tot jTroote vreugd van 't katgebroedsel.

Och, och, wat heeft een valsche tong Al leeds gewrocht voor oud en jong!

Pandora's doos heeft vrij wat kwalen Verspreid door onze «jammerdalen,»

Maar, wat wel, 't meest van al, der braven vloek verdient,

Noem ik: een huichelenden vriend.

DERDE BOEK.

FABEL VII.

DE DRONKAARD EN ZIJN VROUW.

Eik mensch heeft zijn gebrek, dat altijd wederkeert, Door schaamte noch door vrees geweerd. Een voorbeeld! want ik wil geen stelling ooit bepleiten, Of ik bewijs haar u met feiten.

Een zeekre Bacchus-vriend verspilde al evenzeer Zijn geest, zijn lichaamskracht, zijn geldelijk vermogen.

152 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

_ ^

Dc luidtjens van zijn soort zien halvenvcegs, of éér,

Den laatsten rooden duit gevlogen.

Eens had de likkebroêr zich zóó te goed gedaan,

Dat hij bewusteloos ter aarde lag gezonken.

Zijn vrouw trok hem een doodshemd aan,

Kn lei hem in een kist in een der grafspelonken.

De wijn heeft uitgedampt. De man ontwaakt en ziet Het lijkgewaad, de kist, de graflamp in 't verschiet.

«Hoe!» roept hij, «wat is dat? Zou mijn geliefde gade Reeds weduw zijn?» — Zijn gade komt De grafkluis ingetrecn als Schrikgodin vermomd,

Gemaskerd, ruischende in de witte doodenwade.

De spookgestalte nadert hem.

En biedt hem met een holle stem Een papjen warm en wel, «door Pluto hem gezonden.»

O schrik! o overtuigend blijk,

Dat hij zijn einde had gevonden!

Hij zou dus burger zijn van 't aaklig Schimmenrijk!

«Wie zijt gij?» roept hij uit, «gij Boó van 's Hemels toren!» — «Portierster van de Hel!» zoo liet zich 't spooksel hooren, «Die daaglijks eten brengen moet Aan alle die ten grave zinken.» —

De half-ontnuchterde andwoordt: «Goed!

«Maar brengt gij ook niet iets te drinken?»

DERDE BOEK.

FABEL VIII.

DE JICHT EN DE SPIN.

De booze schiep dc jicht en kort daarop de spin, En zei toen: «Dochtertjens, hier kunt gij roem op dragen, Gij zult om strijd de menschen plagen.

En dat is bijster naar mijn zin.

Maar nu, waar zult gij henen reizen?

Ziet gij die hutten en paleizen?

Welaan, daar trekt gij heden in.

TKN KATK, DR FABRLRN VAN LA FONTAINE. 20

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Het lot bcslisse naar bchoorcn,

Tenzij gij 't in der minne schikt.» —

«Och,» zei de spin, «zoc/n hut kan mij niet sterk bekooren.» De jicht had ook 't paleis begeerig aangeblikt,

Maar och, het krielde er van doctoren.

Zij dacht: «Hier is 't niet pluis,» en sloop In 't hutjen, waar ze op 't bed aan 's landmans voeten kroop. «Hier,» meende zij, «zal 'k veilig wezen,

'k Heb hier geen Faculteit, mijn leven lang, te vrcezen.» Intusschen klimt de spinnekop In 't vorstelijk paleis de lambrizeering op:

Zij weeft uit al haar macht, heur webbe is opgehangen, En daadlijk gaat ze aan 't vliegen-vangen.

't Gaat best — tot onverwachts de huisknecht binnenspoedt. En met zijn ragebol heel 't web verdwijnen doet.

Een ander nest gebreid! Daar komt die bezem weder En weggevaagd is 't nieuwe rag.

Zoo moet het arme dier verhuizen dag aan dag;

Toen legde ze er de spil bij neder.

En ging naar zuster jicht. Zij trof haar aan op 't land Bedrukter dan zij-zelf. Och, wat al ongemakken!

Wie is daartegen ook bestand?

Haar gastheer trok haar mee, nu eens om hout te hakken, Dan om te zagen, of te spitten , «want de huid Moet zweeten,» zegt de boer, «dat drijft de jicht er uit!» — «Och, zuster,» smeekt de jicht, «laat ons van woonstee ruilen !» Spin heeft er ooren naar, en haast zich weg te schuilen In 't hoekjen van de hut: hier is het overvol Van vliegen! hier geen ragebol!

DERDE 15 O E K.

De jicht wist, op haar beurt, weldra ^Jt paleis te vinden Van d' ouden bisschop, kroop door 't reetjen van de deur, En wist behendig Monseigneur Voor immer op zijn bed te binden.

Wat al gepleister en gepap.

En windsels om het lijf en kruikjens onder 't laken!

Daar zijn er altijd, die, in naam der Wetenschap,

Het kwade nog veel erger maken....

De nieuwe woning stond ons paartjen bijster aan: Zij hadden alle twee een goeden ruil gedaan.

FABEL IX.

DLL WOLF EN DE OIEVAAR.

Wolven! och, wie kan 't beschrijven, Hoe ze schrokken? 't Zit in 't ras. Één, die bijster gulzig was.

Dacht er eenmaal in te blijven.

Door een overhaast genot Haakte een beentjen in zijn strot. Schreeuwen — viel niet aan te denken!

V

Bij geluk spanceerde daar Juist mijnheer de Lepelaar:

Deze zag den lijder wenken,

Snelde toe, en diep begaan Ving hij de operatie aan.

Met zijn snavel, wacht maar even. Werd het beentje' er uit gehaald. «Moeite had hij zich gegeven:

«Goed salaris moest betaald!» — «Wat, salaris? Durft ge 't vragen?» Schreeuwt de wolf: «verwaande gek! Is 't niet veel, dat gij den bek Strafloos in mijn muil mocht wagen? Ga, ondankbaar schepsel, ga! Kom mijn klauwen nooit te na!»

FABEL X.

DE LEEUW DOOR DEN MENSCH VERSLAGEN.

Zieker schildersbaas penseelde

Laatst een stuk daar kracht in stak, Dat één eenig man verbeeldde,

Die een leeuw de ribben brak.

«Ziel» sprak ieder, «'t al moet wijken Voor den Mensch, der sehepping heer!»

DERDE HOEK.

(

Maar een leeuw, die ook kwam kijken,

Sloeg hun dwazen hoogmoed neer.

«'k Zie op 't doek u zegevieren,»

Sprak de leeuw: «de Poëzy Mag verzinnen en versieren —

't Liegen stond den kunstnaar vrij.

Maar op heel wat beter gronden Toonden we u het tegendeel.

Als wij leeuwen ons verstonden Op 't behandlen van 't penseel!»

FABEL XI.

DE VOS EN DE DRUIVEN.

Zeker vosje', uit Normandyën

Of Gasconje, 'k laat dat daar, Moest zoolang al honger lijën.

Dorst en honger bij elkaar. Als hij rondblikt met verlangen. Ziet hij aan een wingertmuur

J

DE VOS EN DE DRUIVEN.

TEN KATK, DE PADELKN VAN LA PONTAINE.

DERDE BOEK. 163

r------^

Blauwe muskadellen hangen,

Rijp gestoofd door 't zonnevuur.

Wat hij smachtte naar een trosjen!

't Hing te hoog!... Wat zet hij toen?

«Ik bedankje,» zei het vosjen,

«Druiven, gij zijt al te groen!»

Zoo hield het vosjen zijn fatsoen.

FABEL XII.

DE ZWAAN EN DE KOK.

In een diergaarde, onder velen, Woonden zwaan en ganzenjong: Gans, bestemd om 's meesters tong, Zwaan, om 's meesters oog te streelen.

Beider jaloezy was groot;

't Was een wederkeerig roemen:

Zwaan zei: «Ik hoor bij de bloemen,» Gans zei: «Ik ben huisgenoot.»

DERDE BOEK.

En als paartjen naast elkander Door den breeden vijver zwom,

Hield het wedstrijd met elkander, Domplend, duiklend om en om, Stuivend door de waterkom....

Eens — hij had wat veel gedronken! — Kwam de kok en zag de zwaan Bij abuis voor 't gansjen aan:

Nu zou zij aan 't spit gebraan!

Alle hoop was haar ontzonken;

Dies begon ze, droef en zacht.

Haar welluidende afscheidsklacht. Als die zilvren klanken schallen.

Laat de kok het slachtmes vallen. «Wat onhandigheid was dit!»

Roept hij: «hoe! een zwaan aan 't spit, Zij, een zangster, uitgelezen 1 't Zou wel zonde en schande wezen!»

Zijt gij in gevaar of nood.

Spreek! licht geeft het u een kansjen —

't Zingend zwaantje' ontkomt den dood: Sterven moet het stomme gansjen.

FABEL XIII.

DE WOLVEN EN DE SCHAPEN.

Na duizend jaren bloedig strijden,

Kwam 't tusschen wolf en schaap toch eindlijk tot een vree.

Men zei, 't was best voor alle twee:

Want nam het wolfgebroed al menig schaapjen mee.

De herders wisten ook bij tijden Geduchte riemen uit der wolven huid te snijden.

't Was onrust steeds van wederszij'.

J

DE WULVEN EN DE SCHAPEN.

DERDE BOEK. 169

------

Nooit was men één van beide vrij:

Hier niet in 't grazen, en daar ginder niet in 't stroopen.

Men moest elk hapjen steeds met bange vrees bekoopen:

En daarom, dat het vrede zij!

Nu moesten gijzelaars gezonden;

De wolven zonden hun gebroed,

De schapen evenzoo, hun honden;

't Ging alles zwart op wit, naar rechten, en met spoed.

Intusschen, 't leed niet lang of onze wolfjens wiessen Tot wolven — even tuk op bloed.

Ze wisten juist hun tijd te kiezen:

De herders waren uit — toen koelden zij hun moed.

De helft der lammeren (de vetsten!) werd verslagen,

En in hun rooden muil naar 't boschhol heengedragen.

Daar wachtten de ouden reeds, die wisten van 't klomplot.

Zij hadden in den slaap de honden aangevallen:

Die voelden reeds de tanden in den strot Toen zij ontwaakten, en — aldus bezweken ze allen!

Wat leert dit? Dat men strijden moet,

Stééds strijden tegen de onverlaten.

De vrede is een begeerlijk goed;

Maar 'k vraag het u, wat kan hij baten Met een meineedig wolfsgebroed?

FABEL XIV.

DE LEEUW OUD GEWORDEN.

2eckre leeuw, eens schrik van 't woud, Treurde nu, verstramd en oud.

Dat zijn glorie dus moet tanen;

Al zijn eigen onderdanen.

Door zijn zwakte sterk en stout. Kwamen om hem aan te randen:

13 E R D E B O E K. 171

r

Eerst een trap der paardenpoot,

Toen een beet der wolventanden,

Straks van de os een horenstoot!

De oude leeuw, van smart aan ^Jt hijgen,

Brult niet eenmaal maar blijft zwijgen,

En verwacht getroost den dood.

Maar als de ezel ook durft naadren,

Kookt hem eensklaps 't bloed in de aadren.

Zulk een hoon kan niet verkropt;

«Willig zal ik 't leven derven,»

Roept hij, «maar dat hij mij schopt,

Dat is meer dan tweemaal sterven!»

FABEL XV.

F1LOMEEL EN PROGNÉ.

De zwaluw Prognc, op een morgen,

Verliet haar rieten dak en zocht het woudpriëel,

Waar 't zoete klaaglied klonk der droeve Filomeel. «Wel, zuster!» sprak zij, «steeds vol zorgen? Men heeft u stellig in geen duizend jaar ontmoet:

Sints Thraciën hebt ge ons nog geen bezoek gegeven. Wat stelt ge u voor? Altijd in de eenzaamheid te leven?»

DERDE BOEK.

— «Ja,» fluistert Filomeel, «die eenzaamheid is zoet.»

— «Maar_;» andwoordt Progné, «zulke zangen Als de uwe, moeten die door 't wouddier opgevangen,

Of door een enklen boer begroet?

Hier in de wildernis gaat uw talent verloren:

Kom, laat het in de steden hooren!

Hoe kunt gij toeven in een woud,

Waar alles immer van dien Tereus u moet spreken,

Die in een oord als dit u 't harte durfde breken?»

— «Helaas!» zucht Filomeel, «'t is juist die hoon, zoo oud. Toch altijd levendig, die mij verwijderd houdt.

Ik zie geen menschen voor mijn oogen Of 'k word nog dieper door de errinnering bewogen!»

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

FABEL XVI.

DE VERDRONKEN VROUW.

Neen, 'k ben niet zulk een mensehenhater Die zegt: «'t Is niet-met-al, er ligt een vrouw in 't water!» 't Is veel! De sexe, die ons hemelrozen vlecht,

Heeft op ons meegevoel een onweêrspreeklijk recht. Dit komt hier niet te onpas, daar 'k mij had voorgenomen

U juist te spreken van een vrouw, In 't bruischen van een stroom ellendig omgekomen.

DERDE BOEK.

Haar cga zocht haar lijk, in troosteloozc rouw,

Opdat hij 't leven van zijn leven Althands een eerlijk graf mocht geven!

't Gebeurde nu dat juist aan d'oever der rivier Verscheiden wandlaars zich bewogen.

Hij vraagt — men luistert met meêdoogen,

Men weet van niets. «Zoek ook niet hier,»

Zegt de een', «zoek hoóger op, wis nam de vloed haar mede.» — «Neen, goede man,» hernam een tweede,

«Zoek tegen stroom! Hoe krachtig ook De vloed haar aangreep toen ze dook.

Haar heeft de geest van tegenstreven Gewis naar d' andren kant gedreven!»

Die spotternij, ja wel, was op dien tijd te onpas.

En wat betreft dien geest van tegenspreken,

Ik weet niet of 't hier de waarheid was:

De schuld der Schoone Kunne is mij niet klaar gebleken.

Maar dit is zeker en gewis.

Wie met dien geest geboren is,

Die draagt hem met zich allerwegen

Totdat vriend Hein zijn oogen sloot:

Hij stribbelt tot den dood toe tegen,

Ja, kon het zijn, zelfs na den dood!

TEN KATK, DK KAHKLKN VAN LA FONTAINE.

FABEL XVII.

HET WEZELTJEN IN DE SPIJSKAMER.

Juffer wezel, lang en rank — Kort geleden was ze krank —

Was de spijskast ingeslopen

Door een gaatjen in een plank.

Een Beloofde Land ging open Voor onze arme lekkerbek,

Meel en boter, worst en spek!

Zoo werd wezel, 't was geen wonder!

Altijd ronder En gezonder,

DERDE HOEK.

Altijd beter op haar streek....

Maar op 't einde van de week,

Pas had zij het maal genomen,

Stil! daar hoort zij iemand komen 1 Haastig wil zij 't gaatjen uit,

Maar jawel, de Juffer stuit «'k Heb mij,» dacht ze, «in 't gat bedrogen.» Zij doorvliegt heel 't kamerkijn. Vruchtloos gaan alom haar oogen:

«Neen, 't moet toch dit gaatjen zijn! Vreemd! een dag of zes geleden Ben ik er door heen gegleden,

En reeds nu!. ..» Een oude rat Zag hoe ze in de pekel zat,

«Wezel!» sprak zij, «wil 't bezinnen. Toenmaals waart ge been en huid.

Mager, mager, kwaamt gij binnen.

Mager, mager moet ge er uit!

Dat wordt aan voornamer snaken Ook wel eens gezegd. Maar stil,

Doen wij niet als Albedil,

Die zich moeit met andrer zaken!»

11

!

DE FABEL li N VAN LA FONTAINE.

ipn

^!

■ r i'i;,

m !^:!l'

|:|

liquot; m!

ii li É

Ij¹, j, ifil¹

FABEL XVIII.

1)1-: KAT EN DE OUDE KAT

'k Las onlangs in een Fabelboek Van Knabbelzwoert den 11«, een Caesar van de katten, Een Atilla voor alle ratten,

Een geeselroede, een pest, een vloek! ^Jk Heb van dien Cerberus gelezen,

Dat hij zich uren ver deed vreezen,

Dat hij der laatste muis den dood gezworen had.

H :

'1 5

ijl' ill Ï

DERDE BOEK.

Wat waren gift cn muizenvallen En rattenklcmmcn met hun allen In vergelijking van de klauwen dezer kat?

Als zij bemerkte dat de muizen Zich «stiekem» hielden in hun kluizen,

Zoodat geen enkle zelfs meer uit een hoekjen schoot,

Daar hield zich onze slimmert dood.

Zij ging, den kop omlaag, aan de achterpooten hangen.

«Kijk!» dacht het muizenvolk, «zij heeft den baas gekrabt. Geslobberd van de melk, of 't vogeltje' opgehapt.

En aldus loon naar werk ontfangen!»

Men zou te saam', dat spraken ze af,

Een ronde dansen op haar graf.

Zij staken 't neusjen op en waagden zich, maar even. En haastig weêr door de angst in 't holletjen gedreven.

Toen — keerden zij heldhaftig weêr;

Toen — waagden zij een stap zes zeven;

Toen — allen voorwaards! marsch! «Hoezee, geen vreeze meer!» Maar dat was mis. De kat herleefde,

Sprong neer, en richtte een slachting aan,

Waarbij de helft der muizen sneefde.

«Een krijgslist!» juicht de kat, «zij kan voor twee volstaan! Maar 'k weet er meer nog, en 'k verzeker u, hier baten Geen holen en geen keldergaten!

Gij zult bij mij den weg van alle muizen gaan!»

De profecie was waar. Ons allerliefst Pegaasjen

Verzint een andre streek. In 't meelvat kruipt de guit:

Zwart ging ze er in, wit kwam ze er uit.

En in de trogbak koos ze een plaatsjen.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Dat was bijzonder goed bedacht: Het trippelvolkjen springt al piepende naar voren, Zijn onheil te gemoet. Een rat bleef stil op wacht: Een oud gediende was 't! Hij had, op menig jacht En heeten strijd beproefd, zijn staart er bij verloren.

«Die trog belooft niet bijster veel,» Dus riep hij uit de verte; «O groote Muizenslachter! Wij kennen u; daar schuilt wat achter.

Het helpt u niet, al zijt gij meel!

Al waart ge een zak, gij aartsverrader. Mij fopt ge niet, ik kom niet nader....»

Zeer wel, mijn oude rat! ik prijs u wijs beleid. De ervaring raadpleegt gij, en laat u niet verrassen: Gij weet dat Op-zijn-tellen-passen De moeder is der Veiligheid!

VIERDE BOEK.

TRN KATR, DR FABRLKN VAN LA FONTAINR,

VIERDE 15 O EK.

FABEL I.

DE VERLIEFDE LEEUW.

AAN MEJUI'VROUW DE SÉVIGNÉ. *).

O gij, die geest aan schoonheid paart, Tot vierde Gratie uitgelezen!

Die inderdaad volmaakt zoudt wezen,

Als gij niet zoo gevoelloos waart! Hoe? Wilt gij naar een fabel luistren, En zoudt gij waarlijk zonder schrik Hen leeuw zien, die, door Amors blik Kctooverd, willig zich laat kluistren?

®) FKANgoiSE Maroubrite de SÉViONÉ, dochler va» de beroemde Madame de Sévkiné. Zij was ongeveer 20 jaar oud, toen La Fontaine, in 1638, haar deze fabel toewijdde. Ken jaar later trad zij met den llr. DE Grignan in 't huwelijk.

i88 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

r i

(

Die Amor is een waar tyran.

Heil wie alleen van hooren-zeggen

Van zijn ellende spreken kan!

In ernst zijn boekje' u openleggen,

Dat gaat niet aan; — maar 't schertsend lied,

Niet waar, een fabel, doemt gij niet?

Zoo gun, de mijne u op te dragen!

Al wat voor dit vermeten pleit Is, mag ik die bekentnis wagen, —

Bewondring en Erkentlijkheid!

Ten tijde toen de dieren spraken.

Was ook der leeuwen hoogste wensch,

Zich aan te sluiten bij den mensch.

En wie zou die begeerte wraken?

Het leeuvvenras was ons geslacht Ten vollen waardig, zou 'k gelooven;

Het had verstand, en moed, en kracht.

En schoone manen daarenboven.

Hoor, wat de sage ons weten doet;

Een zeekre leeuw van aadlijk bloed Zag in de groene lentedagen Een herderin naar zijn behagen.

Zijn sympathie was onbegrensd:

Hij haast zich haar ten echt te vragen.

Papa-lief had wel graag gewenscht Zijn schoonzoon mocht zoo woest niet wezen.

Zijn kind te geven, 't viel hem zwaar!

Zijn kind te weigren, groot gevaar!

VIERDE BOEK.

En bovendien, 't was wel te vreezen, Al dorst hij weigren, dat ons Paar Het Eehtsnoer heimlijk toe zou halen.

Want zoo'n klein beetjen wildeman,

Daar houdt het schoon geslacht wel van. En krullen, blond als zonnestralen.

Zijn jonge-meisjens-idealen 1

't Scheen dus papa geen zaak te zijn Dat leeuwtjen ruw werd weggezonden.

Dies sprak hij: «Hoor! mijn kind is fijn; Gij zoudt haar met uw klauwen wonden, Zoo vaak gij haar aan 't harte sloot. Vergun mij dus aan elke poot De nagels schoontjens af te knippen! De tanden moeten onverwijld,

Ook dat is noodig stomp gevijld.

Zoo zal het kusjen zachter glippen.

En 't vrouwtjen, dan niet angstig meer, Geeft williger u 't kusjen weer!»

Dat laat de leeuw zich welgevallen: Zóó blindt de Liefde zijn verstand!

Daar staat hij, zonder klauw of tand, Gelijk een vesting zonder wallen;

Zijn weerelooze Majesteit Wordt weggedreven door de honden.

O Liefde, als gij ons hebt gebonden. Dan is 't: «Vaarwel Voorzichtigheid!»

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

FABEL II.

DE HERDER EN DE ZEE,

Een herder, wonende aan de zee,

Was lang met de opbrengst van zijn lammrenkooi te vree.

Hij kon wel niet in weelde baden.

Maar had een vaste winst, al was ze dan niet groot.

Doch toen hij nu de handelsvloot Jaar in, jaar uit, aan 't strand haar schatten zag ontladen, Werd zijn begeerte zóó verzocht.

V

DE HERDER EN DE ZEE.

VIERDE BOEK. 195

Dat hij in 't eind zijn vee verkocht,

En 't geld waagde op de zee. lién schipbreuk — 't was verloren!

Toen werd hij herder als te voren,

Of liever herders-^^7//. De «Damon» van weleer Werd «Schepers Piet er,» en niets meer!

Toch lukte 't hem op nieuw een potjen saam' te gaaren:

Hij koopt zijn schaapjens blij terug.

En toen nu eens de zee, zoo vreedzaam en zoo vlug De schepen thuisbracht op heur baren.

Toen riep hij uit: «Ha, welbekend!

Mevrouw wil money, al zijn dagen!

Gij moogt het bij mijn buurman vragen :

Van mij krijgt gij geen halven cent!

Dit is geen fabeltjen uit aardigheid verzonnen;

Ik toon naar waarheid aan wat ons de ervaring leert.

Eén stuiver, goed en wel gewonnen,

Is meer dan tien op zicht, waarop men speculeert —

Hij heeft het meest, die 't minst begeert!

Hoe de eerzucht en de zee u tergen.

Vertrouw ze niet! Voor één die taamlijk is voldaan,

Heft daaglijks een dozijn bedroognen 't klaaglied aan:

De zee belooft u gouden bergen.

En brengt u — roovers en orkaan!

FABEL III.

DU VLIEG EN DE MIER.

lieg en miertjen twistten samen Wie wel 't meeste waard mocht zijn. Toen zij kwamen Voor Jupijn,

Sprak de vlieg: «Heer, mag dat zijn, Dat zoo'n miertjen,

Kruipend diertjen,

VIERDE BOEK.

Zich met mij gelijkstelt, Heer! Mij, die leef in hooger sfeer?

Ik mag reizen Naar paleizen:

'k Zet mij aan der Grooten disch, Eer zij-zelf zijn aangezeten;

'k Heb van 't offervleesch gegeten,

Eer 't door u geroken is; —

Daar dit schepsel, drie, vier dagen Aan een strootjen zit te knagen.

Dat zij bang en moeitevol Voortgesleept heeft naar heur hol. 't Juffertjen maakt veel vertooning.

Maar, heeft ze ooit een voet gewaagd Op het hoofd van prins of koning. Van een jonge, schoone maagd? Dat doe ik! haar halsjen streel ik, Met haar lieve lokken speel ik,

En ik hoog haar blankte nog,

Als zij mij weet na te maken En met tooverzoet bedrog Moesjens legt op rozenkaken.

Kom mij nu nog met uw graan En uw voorraadschuren aan!» —

— «Uitgebulderd, naar ik reken?»

Vroeg de nijvre mier: «Welnu, 'k Hoorde u van paleizen spreken. Lieve, men verwenscht er u!

198 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

---- ^

Meent ge, omdat gij ongeroepen

Van de godenspijs durft snoepen,

Dat zij daardoor beter wordt?

Durft ge alom een weg u banen,

Heiligschenners en profanen

Doen de kieschheid ook te kort.

Op het hoofd van Majesteiten

En — van ezels zet ge u neer!

Zeker, maar wel menigkeer

Boet gij die brutaliteiten

Met den dood: ook dat zijn feiten!

.

Een klein pleistertje' op 't gelaat Meent gij, dat wel aardig staat ?

Goed, maar als ik nu eens zeide,

Zwart is 't, even als wij beide?

_%%

Doch het draagt üw naam? Gij weet Wie de franschman mouches heet?

Tafelschuimers, lepellikkers!

En mouchards ? Zoo noemen wij Stille dienders en verklikkers!

Zwijg dus met uw snorkerij!

Al uw lieve naamgenooten

Worden als de pest gehaat,

Weggejaagd of neergestoten:

't Is uw voorland, kameraad!

Najaarsvlagen,

Winterdagen Volgen straks den zomertijd —

Koud en machtloos zult ge zwerven.

VIERDE BOEK.

Eindelijk van honger sterven — Onderwijl ik mij verblijd In de vruchten van mijn vlijt.

'k Zal niet bibbren, 'k zal niet beven, Schooiend op maraude gaan,

In den regen, in d' orkaan:

Zonder kommer zal ik leven!

Ware roem, en ijdle waan,

Zie nu 't onderscheid eens aan! Nu, vaarwel, 'k Moet u verlaten. Eerlijke arbeid roept me al vast. Noch mijn graanschuur, noch mijn kast Raken vol met al dat praten.

FABEL IV,

DU HOVENIER EN Z Ij N LANDHEER.

Ilen minnaar van het buitenleven, Een heerenboer, bezat een aardig lapjen grond, Een moestuin, van een heg omgeven.

Waar kropsalade en zuring stond En nog wat bloemekens daarneven, Viooltjens, roosjens, en zoo voort.

Om als Margot verjaart een kransjen saam' te weven.

VIKRDK li ü ]•: K, 201

Dat heil wordt door een haas verstoord.

Hij ging het bij zijn landheer klagen:

«Dat beest komt,» sprak hij, «dag en nacht Aan al mijn geele kroppen knagen,

Terwijl hij met mijn strikken laeht;

Ook raken knuppels hem noch steenen:

Het is een tooverheks, zou 'k meenen!» ....

— «Een tooverheks?» sprak de andre: «Nu,

Al was 't de droes, ik mag het lijden;

Mijn Fylax, dat beloof ik u,

Zal, spijt zijn listen, van dien strooper u bevrijden!»

— «Wanneer?» — «Wel, morgen reeds: hoe eer hoe liever!» - «Goed!»

Daar kwam het heerschap met zijn stoet Van jagers met hun toebehooren.

«Ha,» riep hij, «eerst een flink ontbijt!

Uw hoenders zijn toch malsch? Kom gij eens wat naar voren,

«Ciij dochter van het huis, lief bekjen daar gij zijt!

Ge wordt toch zeker al gevrijd?

Wanneer is 't bruiloft? Nu, papaatjen.

Dan steekt ge eens goed de hand in 't laadtjen!.. .»

Hij wijst ze een plaatsjen aan zijn zij':

Hij nijpt haar in den arm, hij streelt haar vrij wat keeren —

Eerbiedig zoekt ze 't af te weeren.

Toch luistrend naar zijn vleijerij Met meer plezier dan pa-lief zou begeeren.

Intusschen bikt men braaf, en lustig sist de pan.

«Ik zie daar mooie hammen hangen....»

— «Indien mijnheer ze mocht verlangen.

Dan zijn ze tot zijn dienst.» — «Zeer gaarne, goede man!»

I ' I

THN KATR, Dit KAHRI.RN VAN I.A HONTAINR.

])Jlt;: FA HELEN VAN LA FONTAINE.

Daar wordt zoo taamlijks iets verslonden,

Door hem, zijn knechts, zijn paarden, en zijn honden. Hij speelt den baas als was hij thuis.

Hij laat zijn gastheers wijn zich smaken,

llij kust zijn dochters rozenkaken ... .

't Ontbijt is opgeruimd, nu volgt het jachtgedruisch. 't Getoet van horens en trompetten Deed onzen landman 't hart ontzetten.

Maar 't ergste nog van alles was De schade door zijn hof geleden:

De pannen ploften naar beneden

Van 't tuinhuis, al het groene gras.

De sla, de kool werd plat getreden.

Dicht onder ^Jt peenloof school de haas. Men jaagt hem op, hij maakt zich beenen. En rept zich door een gaatjen henen,

Neen, door een vreeslijk gat, helaas! Op landheers last door zijn getrouwen Baldadig in den heg gehouwen:

Daar moest, zooals de mode scheen. De gantsche stoet te paard doorheen. «Och!» zucht de man, «dat zijn vermaken Van prinsen, die geen burgers smaken!»

Men liet hem praten, en de jagers van Mijnheer Vernielden op één morgen méér Dan ooit geschied zou zijn in vijf-en-twintig jaren Door alle hazen die er waren.

VIERDE HOEK. 203

r ^

Gij Vorstjcns, regelt zelf uw zaken! Gij verliest, Wanneer ^ij Koningen tot uw arbiters kiest:

Wilt nimmer ze in uw twisten mengen, Hun legers, allerminst, uw grenzen binnenbrengen!

FABEL V.

DE EZEL EN HET SCIIOOÏ1IONDTJ EN.

Tracht niet geen talent te prijken

Dat gij niet bereiken kunt!

Op een gentleman te lijken

Is geen lompen boer vergund. De uitverkoornen zijn niet velen,

Die de tooverkunst verstaan Vleiende aller hart te stelen:

Zie hen zonder afgunst aan 1 Breng het voorbeeld u te binnen,

't Voorbeeld van ons Heintjen-grauw, Dat, om meesters gunst te winnen.

V I E R 13 E 13 O E K. 205

/ quot; A

I

Tceder hem omhelzen wou.

«Hoe?» dacht de ezel, «Krulkardoesjen,

Wijl hij vriendlijk is cn teer,

Heet een «lieverU en een «snoesjen»

Bij mejuffer, bij mijnheer.

Ik moet steeds voor slagen beven:

Hij krijgt telkens zoen op zoen;

En wat doet hij? Pootjens geven!

Nu dat kan ik ook wel doen!» —

Dat's een lumineus ideetjen!

Ginds zit meester wel te vreên In 't priceltjen bij zijn theetjen:

Bruintjen draaft er spoedig heen,

Heft een hoef op, half versleten,

Aait er meê langs meesters wang,

lin verfraait zijn stout vermeten Met een balkende' ezelszang!

Maar de meester roept vol toren:

«Welke omhelzing! wat geluid!

«Jan, de zweep!» — Om bruintjens ooren Zwiept de rotting dat het fluit.

Onder 't rietjen Zingt de held een ander liedtjen —

Daarmee is het kluchtspel uit.

FABEL VI.

DE WEZELS MET DE KATTEN IN OORLOG.

't W czel-volkjen, evenzeer Als 't aaloud geslacht der katten, Gaat de ratten Fel te keer;

En zoo dezen voor hun gaten Niet zoo'n enge poort bezaten, Had Langlende uit al zijn macht Daar al lang 't verderf gebracht.

VIERDE IK) EK.

Ecns — 't was een dier vruehtbre jaren Toen de ratten vele waren —-Schikte koning Ratapon Bataiilon aan bataillon.

Wezel ordende ook zijn scharen,

En — een heete strijd begon!

Lang — zóó melden 's Lands kronijken —

Wankelde de krijgsbalans:

De akker lag bezaaid met lijken.

Eindlijk keerde zich de kans,

En — de ratten moesten wijken!

Zeker, Knaphorst hield zich goed ¹), Kruimdief baadde in 's vijands bloed, Brokgrijp, grijs van stof bestoven.

Hield nog lang het hoofd naar boven — Maar de vijand was Te kras:

Vruchtloos tegenstand geboden!

Overste en soldaat ontvloden —

Al de Vorsten beten in 't gras!

In de gaten, in de holen Was 't Janhagel ras verscholen:

Daar spoort hen geen wezel op.

Niet alzoo de groote heeren:

Dezen dragen reigerveêrcn,

¹

La Fontaine zinspeelt op eenige beroemde helden uit IIomrrus' Muis- en Kquot;ih'orsc/ikrijg. Zijn Arlapax wordt echter daar niet aangetroffen: wel 'Apro^ayo^,door r»ll.i)KUi)i.iK Knapko rst

geheeten. Ps'icarpnx, W heet hij Bii.dkrdi.ik K ruim die I; A/oiiinrpax, Mepi^xp^ra^, B rok g r ij p.

Ik hel) gemeend de (Irieksche namen niet onvertaald te mogen laten, en koos vader Bil.dkrdijk tot peter.

208 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Zware pluimen op den kop,

't Zij dan om tot merk te strekken

Van hun rang,

't Zij om meer ontzaeh te wekken —

Dit-juist wrocht hun ondergang! Vonden ze al een gaatjen open,

't Was 't gepluimde hoofd te kleen, Daar de mindren, één voor één, In het nauwste reetjen kropen. Wat alzoo werd omgebracht, Was de crcme van 't Geslacht!

Lastig is 't een pluim te dragen; De al te rijke staatsiewagen

Past somwijlen niet in 't spoor. Let op spinwebs vliegenvangen:

Waar de grooten blijven hangen, Vliegen meest de kleintjens door!

FABEL VII.

DE AAP EN DE DOLFIJN.

Wanneer de Griek een zeereis dec, Dan nam hij afgerichte honden

En kunstjens-makende apen mee. Een schip, waar beiden zich bevonden.

Zonk, dichte bij Athene, in zee. De Dolfijns hielpen, anders waren

De passagiers, met vrouw en kind, Met man en muis naar 't graf gevaren.

TRN KATK, DR FABRLRN VAN LA FONTAINR.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Dc dolfijn is des menschen vrind,

Zegt Plinius, en 'k wil 't gelooven.

Hij redde dus wat hij vermocht.

Een aap, die ook te ontkomen zocht,

Sprong op zijn rug. Hij hield hem boven,

De goede dolfijn, in den waan Dat hij een mensch droeg, zoo manierlijk Zat ook ons aapjen daar, zoo sierlijk

Als ooit Arion heeft gedaan.

Reeds gaat het recht naar d' oever henen.

Daar vraagt de dolfijn hem in 't end:

«Zijt ge uit Athene?» — «Dat zou 'k meencn!»

Is 't antwoord, «'k ben er zeer bekend. Kan ik u soms daar hulp verlecnen, Zoo spreek! want ik en mijn geslacht Zijn hooggeplaatst en veelgeacht... Nog onlangs is één van mijn neven Ten vrederechters-stoel verheven.»

— «Dank!» zei de dolfijn, «dank! gij ziet Ook uw Piraeus menig keeren?

Gij zoekt hem daaglijks op, is 't niet?» Waarop zich 't aapjen hooren liet:

«O ja, dat 's een dier groote heeren,

Die daaglijks mij een handtjen biedt!» .. . Ons aapjen had — hoe kan 't zoo komen? — Een haven voor een mensch genomen.

Nog zijn er veel van zulke liên.

Die Holland Neêrlands hoofdstad heeten;

▼ Vfl 5

VIERDE li O EK.

Zij babblen of zij alles weten, En hebben niet-met-al gezien.

De dolfijn lacht eens, blikt ter zijde

Zijn ruiter aan, en merkt met spijt Dat hij een leelijk beest bevrijdde.

Dat hij terstond in 't water smijt.

Hij keert naar 't wrak met dubble slagen.

Of hij een mensch naar 't strand mocht dragen.

FABEL VIII.

DE MENSCH EN DE HOUTEN AFGOD.

.een heiden — onverschillig wie — Bezat een God uit hout gesneden. Hij wachtte er veel van, en met reden:

Pïij had het beeld betaald voor drie. Hij rookte 't dagelijks offervieren, En slachtte op 't altaar vette stieren, Gekranst met slingers van gebloemt';

VIERDE 15 O EK.

Geen afgod ooit die in zóó'n keuken had geroemd! Intussehen, 't was vergeefs: geen erfnis, geen cadeautjen,

Viel d' offeraar ten deel, geen halve cent, geen strootjen! Ja, erger nog! geen donderbui,

Of 't gold altijd zijn hof, zijn pannen, of zijn pui. En eeuwig legde hij het loodtjen —

Zijn afgod bleef al even lui!

«Kom!» roept hij eindlijk uit, «hier valt toch niets te halen!»

Met een grijpt hij een bijl en houwt Den afgod midden door. Hij was gevuld met goud!

Nu barst hij los met toornig smalen:

«Geloften deedt ge mij betalen,

«En offren zonder einde, en — gaaft mij niet-met-al.

«Mijn huis uit! zoek een andren stal!

«Gij zijt er ook al een die plichten kent noch schulden,

«Van wien men niets verkrijgt, ten zij dan door den knoet. «Mijn handen werden leêg, hoe meer zij de uwe vulden: «'k Veranderde van toon — 't was goed!»

FABEL IX.

DE KRAAI GETOOID MET T AU WEN VEÊREN.

Rjiicnd, strooide ccn pauw zijn vccrcn: Daarmee maakte een kraai zich mooi, Wenschende in zijn pauwentooi Nu met pauwen te verkeeren.

Maar hij werd door een herkend. Straks, door allen, zonder end Uitgejouwd en uitgefloten,

VIERDE BOEK, 217

f -

Voortgcschopt en kaalgeplukt —

Zelfs toen hij, bedroefd, bedrukt,

Huiswaards keerde op hoogc pooten.

Door de kraaien uitgestoten.

Daar zijn hier en overal Zeer veel kraaien met twee beenen,

Die hun pronk van andren leenen.

Letterdieven zonder tal.

Zoudt ge wel een kraaitjen weten j Dat nog nooit een veertje stal?

De ergste zijn, die 't andren heeten En — hun eigen schuld vergeten I

J

TKN KATE, DE KABELEN VAN LA FONTAINE.

FABEL X.

DE KAMliEL EN HET DRIJFHOUT.

Die 't eerst een kemel zag, liep aanstonds weg van schrik; De tweede naderde, en de derde reeds, ving vaardig Den drommedaris in een strik.

Wat vreemd of vreeslijk scheen bij d' allereersten blik. Wordt weldra nauw des aanziens waardig!

Zoo hielden eens op zeekren nacht Een man of wat aan 't strand de wacht,

VIERDE BOEK.

Daar dreef iets aan van ver. Zij zeiden tot elkander:

«Dat is een oorlogsbrik!» Wat later was het weêr:

— «Neen, 't is geen brik, het is een brander.» — «Geen brander, maar een boot, mijnheer!»

— «Geen boot, vriend! maar een baal,» zei de ander: Ook dat niet! eindlijk was 't — wat drijfhout en niets meer!

Het stuk kon met dit opschrift prijken,

Dat ik er graag toe geven zal: «Van verre m ag het wat ge 1 ij ken, «Van dicht eb ij is 't niet-met-al!»

DH KIKVORSCH EN DE RAT.

«Wie ccn kuil delft voor een ander,

«Valt vaak 't eerste zelf er in.»

Cats, of wie dit zei, was schrander:

't Spreekwoord heeft een diepen zin. Van de exempels die hier pasten. Slechts één enkle! Er leefde een rat,

VIERDE BOEK.

Die het naar den vleesche had: Nimmer maagre week of vasten!

Snoepen, snigglen, altijd wat! Onlangs wandelde onze dikkert

Zoetjens aan, een vijver rond;

Daar begroette hem een kikkert, Die de ratsche taal verstond: «Kom dineer en!

«'k Zal tract eer en.» — «Graag,» zei rat. Elk verder woord Was nu zeker overbodig;

Blaaskaak echter achtte 't noodig

Méér te rammlen, en ging voort: «Reizen! kijk, dat was zoo aardig — Baden! kijk, was zoo gezond — En die vijver hier in 't rond. Zoo ontzaggelijk merkwaardig!

Rat zou op zijn ouden dag Zijn kindskindren nog véél malen Van dit Paradijs verhalen.

Van de wondren die hij zag,

Van de vreemde kundigheden.

Van de liefde tot muziek.

Van de wetten en de zeden

Dezer Water-Republiek.» — 't Uitzicht moest den rat verrukken. Echter had hij één bezwaar:

Hij kon wel wat zwemmen, maar... Zonder hulp zou 't toch niet lukken!

ÜE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Kikkertjen wist raad in nood:

Kijk, hij had een bies gevonden:

Daaraan moest een rattepoot Aan zijn kikkerbeen gebonden,

En zóó 't water inl Fiat!

Maar nog pas ter helft gekomen,

Zocht de kikkert d' armen rat Neêr te trekken in de stroomen. Schendend dus, afschuwlijk slecht. Goede trouw en volkenrecht.

«Ratje!» snerpt ze, «gij zult smaken!» 't Is of reeds de boutjens kraken,

Of ze reeds van 't wildbraad snoept. Dat intusschen angstig, bevend, Hn alreê meer dood dan levend.

Al de Goón te hulpe roept.

Kikkert spot met al die klachten. Trekt op nieuw. Nu trapt en bijt De arme rat... Een felle strijd Woedt met ingespannen krachten.

Op datzelfde tijdstip vloog Juist een gier voorbij; 't geklater

Wekt zijn aandacht: nog bewoog Spartlcnd zich de rat op 't water, 't Roofdier klapwiekt naar beneên, Grijpt den rat en vliegt weer heen. Maar de kikkert, met zijn been Aan de rat geboeid, moet mede I... Nu, de gier was best te vrede.

VIERDE HOEK.

Nu hij voor zijn avonddisch Dubble waar had: vleesch cn visch.

Moo^' de list vaak triomfeeren,

't Kwaad, niet zelden, straft het kwaad! Menigmalen zal 't verraad Op 's verraders schedcl keeren.

FABEL XII.

SCHATTING DOOR DE DIEREN AAN ALEXANDER

GEZONDEN.

Dc fabel die hier volgt, was d' Ouden zeer bekend. Waardoor? dat kan ik niet verklaren,

Maar mooglijk valt er wel een lesjen uit te gaaren, En daarom, lezerlief! heb ik haar neergepend.

't Gerucht ging heinde en ver, dat zekere Alexander, Hen zoon van Jupiter, heel de Aard veroverd had.

VIERDE BOEK. 225

j

En nu alom gebood dat voor zijn zegestander Wat leefde knielen zou, cn offren hulde en schat,

De menschen alle, en alle dieren.

Van de olyfanten af, tot aan de kleinste mieren.

Het uitgebreid Gemeenebest Der vogels, en geheel de rest.

Pas had de vlugge Faam het groote nieuws doen weten,

Zij, honderchnondige, die alles uittrompet.

Of heel het dierenrijk, en al wat leeft om te eten,

Erkende 't, 's Heersehers wil moest gelden voor een wet!

Daar werd met vreezen en met beven Een Raadsvergaring uitgeschreven.

Geen enkel schepsel, klein of groot,

Bleef in zijn hol. Men wikte en woog nu, en besloot Den aartsveroovraar hulde en schatting toe te zenden.

Als de aap eens de aanspraak hield? — Wel zeker, met plezier.

Hij I vreeg toch heel de speech heel netjens op papier!

Maar nu de schatting! Waarom kenden Zij niet van naderbij den smaak van onzen Held!

Maar als 't eens geld was! Niets zoo welkom toch als geld!

Dus geld! Maar geld is duur! Hoe zóóveel munt geslagen?

lien edelmoedig Vorst, die menig goudmijn had.

Zorgde edelmoedig voor den schat.

En toen men zuchtte: «Maar wie zal de zakken dragen?»

Toen traden paard en muil in vriendlijk overleg Met ezel en kameel: zij zouden ^Jt doen. Men laadde

Den mammon op hun rug, en 't viertal trok op weg,

Met d' aap, niet weinig trotsch, als hoofd der Ambassade!

Maar weldra zag de karavaan

TKN KATE, DK FABIiLBN VAN l,A KONTAINK,

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

f

Zich door Zijn Majesteit den dierenvorst begroeten.

Dat stond hun niet bijzonder aan;

Maar, «vrienden!» sprak de leeuw, «wat heuchelijk ontmoeten!

Wij kunnen nu te samen gaan!

Ik wensch den Heerscher ook mijn schatting aan tc bieden. 'i Is wel niet bijster veel, maar ^Jt dragen valt mij zwaar. Ik bid, verdeelt mijn last en draagt hem met elkaar!

't Zal n niet hindren, goede lieden!

En ik, bij 't naken van 't gevaar,

— «Wie weet of hier geen roovers loeren! — Kan klauw en tand tc beter roeren.»

Een leeuw te weigren is wat kras.

Hij wordt ontfangen dus, ontvracht, met vleien, fleemen , En, zoon van Jupiter! al zoudt gij ^Jt kwalijk nemen,

Hij leeft er vrolijk van uit de algemeene kas.

Zoo kwamen ze in een wei, een paradijs van weelde,

Van balsemwindtjens zacht doorvvaaid,

Van beekjens frisch besproeid, met bloemen overzaaid,

Waar menig spierwit schaapjen speelde.

Pas ziet de leeuw dit heerlijk oord,

Of Sire veinst zich ziek. «Gaat,» zegt hij, «reisgenooten!

«Zet vreedzaam uw gezantschap voort!

't Is of mij vloeiend vuur door de aadren is gegoten:

Hier groeit wellicht een artsenij,

'k Zal zoeken. Gij hebt haast, bekreunt u niet om mij!

Geeft mij mijn geld terug, 't is noodig op mijn wegen!» Ze ontpakken. Ijlings geeft de leeuw Een uitgelaten vreugdeschreeuw:

«Kijkt! kijkt! mijn gouden munt heeft dochtertjens gekregen.

VIERDE HOEK. 227

Ook al volwassen! Welk een zegen!

Die aanwinst komt mij toe!» O jammer, o verdriet,

Hij neemt hun alles af; of, is het alles niet,

't Verscheelt niet machtig veel. De aap en zijn viertal keken Wel bitter zuinig, maar toch durfden zij niet spreken.

Zij reisden voort, en, naar men zegt.

De zoon van Jupiter vernam met medelijden

Hun ramp, maar, niettemin, verschafte hun geen recht.

Geen wonder ook! Moest dan de leeuw den leeuw bestrijden? Het spreekwoord zegt zeer juist: «Geen diefje en diefjensmaat Doen ooit elkander kwaad.»

FABEL XIIL

HET PAARD DAT ZICH OP HET HERT WILDE

WREKEN.

't Paard was niet ten allen tijd'

Aan der menschen dienst gewijd.

Toen nog Adams eerste zonen Eikels braadden aan den haard,

Mochten ezel, muil en paard Vrij en frank het woud bewonen.

Toenmaals zag men niet als thans

VIERDE BOEK.

Zooveel koetsen en karossen

Op zijn engelseh, op zijn fransch,

Om te rijden, om te rossen

Naar diner of bruiloftsdans!. ..

Nu dan, in die goede dagen Twistte een paard met zeker hert, Dat, als ^Jt wegvlood in de vert'. Hij vergeefs zocht na te jagen.

't Paard nu vroeg den mensch om raad. Deze — geeft hem bit en teugels,

Springt hem op den rug, en 't gaat Vóórwaards als op arendsvleugels. Tot — het hert is ingehaald,

Dat het met den dood betaalt!

't Paard bedankt, recht blij te moede.

Zijn beschermer: «Edel heer!

'k Help u altijd gaarne weer.

Wees gegroet! gij houdt ten goede

Dat ik naar mijn bosschen keer?» — — «Neen!» zei de andre, «bij ons menschen Is 't veel beter. Blijf alzoo!

Volop klaver, heerlijk stroo,

Zeg, wat zoudt ge meerder wenschen?»

Ach, wat baat een volle disch Als men zonder vrijheid is?

Nu zag 't paard met hcimlijk beven, Hoe 't een dwaasheid had bedreven, 't Was te laat! de stal stond klaar;

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Aan den halster stierf het daar . . . Had' het — arme martelaar! —

't Hert toch maar zijn schuld vergeven!

Vlie de booze Nemesis!

Wraak schijnt zoet! Maar och, ze dwalen, Die haar met een goed betalen,

Dat des levens leven is!

FABEL XIV.

DE VOS EN HET BORSTBEELD.

JJc Grootcn, in 't gemeen, zijn maskers, anders niet. Het afgodeerend volk laat door hun schijn zich doeken.

Een ezel oordeelt naar hetgeen hij van hen ziet, Een vos, integendeel, zal ze ijvrig onderzoeken:

Hij keert hen om cn om, en blijkt het zóó gesteld, Dat slechts in 't uiterlijk' hun waarde was gelegen. Dan werpt hij 't eigen woord hun tegen,

32 DE FABELEN VAN LA FONTAINE

Zoo juist hem eens ontlokt bij 't borstbeeld van een held. Dat beeld was levensgroot en hol. Rein zag het prijken In gips: «'t Is goed bewerkt,» zei Rein, «Ren mooie kop, maar zonder brein!»

Och, hoeveel grooten die dit borstbeeld juist gelijken!

FA-BEL XV.

DE WOLF, DE GEIT EN HET GEITJEN.

.Ue uiers vullen zou de geit In het jonge gras der weide;

Dus, voor alle zekerheid,

Sloot zij 't geitjen op, en zeide:

«Kindlief, wat er ook geschied', Wie er aankloppe, open niet! 't Geldt uw leven!

TEN KATE, DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Slechts als gij 't herkenningswoord: «Weg met alle wolven!» hoort,

Mag het klinkjen opgeheven!»

Juist ging daar een wolf voorbij,

Die 't parool in de ooren knoopte.

Haastig sloop hij wat op zij',

Onbemerkt gelijk hij hoopte;

En zoodra de geit verdween,

Hij, op nieuw naar 't schuurtjen heen! Listig weet hij, om te fleemen,

't Zoetste stemmetje' aan te nemen:

«JVeg met alle wolven! Top!

Haal gerust het klinkjen op!. ..

Maar, als 't geitjen gluurt door 't reetjen,

— Haar omzichtigheid is groot — «Heerschap!» zegt ze, «wacht een beetjen,

Toon mij eerst een witten poot!» Nu, men weet het, witte poten

Vindt men schaars bij 't wolfgebroed. Onze Grimbaard staat verschoten.

Half verwonderd, half verwoed,

Daar hij d' aftocht blazen moet!

Waar zou 't geitjen zijn gebleven.

Had het wolf geloof gegeven,

Om den wil van 't ééne woord, Dat toevallig was gehoord?

V I E R D E H O E K.

Geld kunt jrij te veel besteeden,

Voorzorg-, nooit! Weet wat gij doet! Ééne zekerheid is goed:

Beter zijn twéé zekerheden!

FABEL XVI.

DE WOLF, DE MOEDER EN 1IEÏ KIND.

Die wolf, die dus had afgevuurd,

Herroept ine een andren wolf, nog droeviger memorie: Die schoot er 't hachjen in. Mier hebt ge de historie.

Een zeker dorpling woonde een weinig uit de buurt. De wolf lag op zijn loer bij d' ingang van de hoeve.

Daar had hij kalveren en lammren in zien gaan, Kalkoenen, wat niet al, wel waardig dat hij 't proeve!

't Lang wachten, evenwel, stond onzen dief niet aan. Reeds doet het ongeduld hem op de tanden bijten —-

DE WOLF, DE MOEDER EN HET KIND.

VIERDE BOEK.

Als hij op eens een kind hoort krijten.

Mèt roept de moeder, grommende, uit:

«Wilt gij wel zwijgen, stoute guit?

Of 'k geef 11 aan den wolf!» — Dat hoort met welbehagen De schrok, die in zijn hart alreeds de goden dankt; Als weêr de moeder spreekt, die 't kind sust dat nog jankt: «Nu stil dan! komt de wolf, dan wordt hij doodgeslagen.»

— «Wat 's dat nu?» riep de schapendief,

«Dat's praten uit en in, eerst zus, dan zóó! Behandelt Men zóó een man als ik? Maar ik onthoud den grief. En wee als 't jongeheertjen wandelt!»

Maar nauwlijks had hij dit gezegd.

Daar springt de deur der huizing open,

Daar komt het volkjcn aangeloopen Met hooivork en houweel, 't geweer wordt aangelegd!

«Wat zoekt ge hier?» schreeuwt Jan de knecht; «Wat zoekt ge?» schreeuwen ze al te gader.

De wolf vertelt de zaak. De moeder roept verwoed:

«Mijn kind verslinden, gij verrader?

Wat denkt ge wel? Mijn vleesch en bloed.

Heb ik dat grootgebracht voor hongrig boschgebroed ? . . .»

Een onweersbui van slagen hagelt Op 't arme dier ter neêr; men knuppelt hem mors-dood.

Zijn kop wordt afgehakt en met zijn rechterpoot Aan 's landmans deurpost vastgenageld.

Die straks dit prachtig opschrift bood:

«Gij wolven, gaat vrij elders blaffen. Als moeders stoute kinders straffen!»

FABEL XVII.

EEN WOORD VAN SOKRATES.

W ijze vSokrates liet bouwen.

Ieder zet er 't zijne van:

De een verklaarde 't in vertrouwen,

«'t Was geen stand voor zulk een man.»

— «Dat,» zei de ander, «schikte alevel,

Maar dat seheeve vensterraam!»

— «Neen,» zei nommer drie, «die gevel.

V I E R D E B ü E K,

Kijk, die gevel, was infaam!» Hierin waren al de heeren

't Eens: «het huisjen was een krot, Waar men wenden kon noch keeren, Niets meer dan een hondenkot!»

De eedle wijze, zonder veete,

Sprak slechts; «Gaav' de Alzegenaar Dat dit huis, hoe klein het heete. Vol van echte vrienden waar'!»

Goed gezegd! Voor echte vrinden

Is de kleinste stulp te groot.

Welk een dwaasheid, aan te binden Met wie maar een handtjen bood! Vriendschap wordt alom geprezen — Ook beoefend? Zegt het voort;

Niets gemeener dan het woord,

Maar niets schaarscher dan het wezen!

TEN KATE, DE KABELEN VAN LA FONTAINE,

FABEL XVIII.

DE GRIJZAARD EN ZIJN KINDEREN.

De kracht is zwakheid als geen eendracht haar verbindt. Dit, in zijn fabel, leert de Frygiaanschc vrind.

Voeg ik bij zijn verhaal van 't mijne, 't heeft zijn reden:

^Jt Is om een kleine schets te geven onzer zeden,

Niet om des meesters kunst te steken naar de kroon. Die eerzucht zijn wij bij een Fedrus wel gewoon.

Mij past zij niet. Genoeg! 'k Zal van dien vader spreken. Die de eendracht zoo ter snee zijn kroost zocht aan te preêken.

VIERDE 15 O EK.

lien grijzaard, voelend dat zijn uurtjen haast zou slaan,

Sprak van zijn veege spond aldus zijn zonen aan:

«Dees pijlenbundel ziet ge? Eilieven, wilt eens trachten Of gij dien breken kunt met ingespannen krachten;

'k Zal later zeggen hoe de knoop heet, die ze paart!» Nu nadert de oudste zoon, die al zijn kracht vergaart.

Maar vruchteloos. Hij geeft de pijlen aan den tweede.

Die zet zich in postuur, steunt, maar... erkent zich mede Verwonnen. Beide en tot de jongstgeboren toe.

Hervatten eens de proef, maar allen worden 't moe: De bundel breekt maar niet! geen pijl zelfs wordt gebogen! Toen sprak de vader: «Foei, dat is een machtloos pogen. Let nu eens op hoe ik dat wonder werken zal!»

't Was kortswijl, dacht de jeugd, en glimlachte om 't geval Maar zeer te onpas: hij scheidt dc pijlen van elkander, En breekt ze met gemak, den cenen na den ander.

«Nu ziet gij,» riep hij uit, «wat sterkte de eendracht geeft! Mijn kindren, blijft vereend zoolang ge op aarde leeft!» Hij bleef die woorden op zijn sterfbed steeds herhalen;

En toen de nacht des doods op 't brekend oog kwam dalen. Was dit zijn jongst vaarwel; «Mijn tijden zijn vervuld.

Maar zweert mij dat ge altijd als broeders leven zult!

Dan ga ik heen in vreê!» — De kindren traden nader, En snikten diep bedroefd: «Dat zweeren we u, o vader!» Nog eens drukt hij hun hand.. . De grijzaard is niet meer! — Rijk bleek de boedel, maar verwikkeld evenzeer. Een schuldheer lei beslag, een buur zou procedeeren;

Eerst wist ons drietal zich kloekmoedig te verweeren,

O '

Maar 't vriendschaps-vuur verglom, de teederheid werd mat.

344 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

De baatzucht scheidde wat het bloed vereenigd had.

Toen, met de procureurs en advocaten, kwamen De driften in den boel, nijd, eerzucht, allen samen. Het erfgoed werd verdeeld; er werd beweerd, betwist, En beurtlings tot elks scha in hoogst ressort beslist.

Hier is een fout begaan, daar is een vorm vergeten; De schuldheer en de buur hervatten de oude veeten. De broeders, dus verdeeld, zien alles anders in;

Jan wil wel schikken, maar daarin heeft Piet geen zin. Zoo werden ze allen arm. Eerst toen 't niet meer kon baten, Kwam 't hun toch beter voor de pijlen saam' te laten!

FABEL XIX.

HET ORAKEL EN DE GOULOOZE.

Vergeefs of de aardsehe dwaas den Hemel wil misleiden! De doolhof van het hart, hoe vreemd hij kronklen moot^',

Heeft geen geheim voor 't Godlijk Oog;

Wat ooit de Menseh verricht', wordt klaar gezien Omhoog, Hoe tastbaar ook de nacht haar sluier schijnt te spreiden.

Lien booze spotter, die de mutsert had verdiend,

Maar soms, uit baatzucht, of om inenschen te behagen,

Zich aanstelde als der Goden vriend,

Besloot Appollo eens geducht in 't nauw te jagen.

Zoo pas den tempel ingetreên,

Uoet hij de vraag: «Ei zeg, en 'k zal u 't wierook branden,

Dit voorwerp, leeft het, ja of neen?»

Men zegt, hij hield een musch in 't holle van zijn handen.

Gereed om, naar omstandigheen,

't Beest dood te knijpen, of stil weg te laten vliegen.

Zóó, dat in elk geval Apol zich moest bedriegen.

Maar God Apol, met éénen blik.

Doorzag zijn doel, en sprak, zoodat de spotter bevend Op zij' week: «Toon me uw musch, hij zij dan dood of levend, En span mij nooit weer zulk een strik!

Gij zoudt uw waagstuk duur betalen.

Ik zie van verre, en kan van verre ook achterhalen!»

FABEL XX.

DE GIERIGAARD DIE ZIJN SCHAT HEEFT

VERLOREN.

Slechts gebruiken is bezitten. Gij, die immer schraapt cn pot! Smaakt gij mooglijk meer genot Dan die ploegen moet en spitten? Wie is rijker, zegt het mij, Een Diogenes, of gij?

Vrekken, in wat schat ze roemen.

v

DK FAUELEN VAN LA FONTAINE,

'k Zal zc gulden beedlaars noemen.

Hoort eens wat Hsoop' vertelt Van vriend Har pax en zijn geld!

't Was of Harpax wat hij gaarde Voor tot na zijn dood bewaarde.

Hij bezat het geld niet, neen!

't Geld had hem. Hij borg in de aarde Al de schijven die hij spaarde

Hn — zijn eigen hart met één.

Want met de onrust in zijn aaren,

Bleef hij steeds de plek omwaren,

Waar zijn schat verholen lag, 't Heiligdom, bij drinken, eten.

Waken, slapen, nooit vergeten.

Nooit vergeten, nacht noch dag! Dat gedurig gaan en komen Wekte in 't einde achterdocht Van een graver: zóó gezocht. Zóó gevonden, weggenomen

Werd de schat! En toen de baas D'andren morgen weer ging kijken, Was men met zijn vink gaan strijken.

Vond hij 't nestjen leeg, helaas!

Nu aan 't schreien, nu aan 't klagen.

Nu de kleêren stuk gescheurd!

Dat doet straks een wandlaar vragen: «Wat is hier voor ramp gebeurd?» - «Ach, men heeft mijn schat gestolen!»

VIERDE BOEK.

— «Waar bevond zich dan die schat?»

— «Hier zoo, in een donker gat!

Onder dezen steen verholen.»

— «In een gat? maar zijn we dan Nu in oorlog, goede man,

Dat ge uw schat zoo ver ging stoppen? Waarom die niet weggezet In uw eigen kabinet?

Dan hadt ge immers onverlet Kunnen putten uit uw moppen,

Dag aan dag en uur aan uur?»

— «Putten? Uit mijn voorraadschuur? Putten? Wat zijn dat voor droomen?

Is dan 't lieve geld niet duur?

'k Ben er nimmer aangekomen!» —

— «Kwaamt ge er nimmer aan, sinjeur? Staak dan billijk uw getreur!

Draag naar 't gaatjen dat ge delfde,

Fluks een handvol keien heen:

Of daar zilver ligt of steen Is voor u precies het-zelfde I»

FABEL XXI.

MET OOG VAN DEN MEESTER.

ilen hert nam in een stal de vlucht.

Onveilig toevluchtsoord, naar 't geen al de ossen zeiden.

«Och, broêrtjens, laat mij hier!» hernam hij met een zucht, «'k Breng later, op mijn beurt, u naar de vetste weiden, Zoo blijft, als gij mijn wensch bekroont. Uw liefdedienst niet onbeloond!»

VIERDE BOEK.

Nu, de ossen zouden dan niet van 't geheim gewagen.

Hij bergt zich in een hoek, herademt en grijpt moed. Des avonds wordt verseh gras en voeder aangedragen. Met dienstvolk komt en gaat, zoo als het daaglijks doet.

Maar knechts noch meesterknecht ontwaren Een tipjen van 't gewei: de gast wordt niet vermoed! Hij dankt zijn redders reeds bij 't deinzen der gevaren.

Fluks, als zich 't volk naar d' akker spoedt.

Kan hij vertrekken! Toch één os, vol mededoogen.

Schudt zacht den kop, en zegt: «Tot hiertoe ging het goed, Maar och, de baas heeft honderd oogen!

Eer hij de ronde heeft gedaan,

Houd ik mijn hart nog vast. Arm beest! daar komt hij aan!» De Meester snuffelt allerwegen,

En roept: «Hei daar, die ruif daar ginds Is leeg! haalt klaver hier! En ben je-lui van zins Die spinnewebben nooit te vegen?

Ook in de krebben is geen voer!

Hoort jok en halster op den vloer?

Gij handelt tegen wet en regel!

En wat voor hoornen zie ik daar?. ...»

Hij wordt het angstig hert gewaar,

En alles grijpt naar vork of vlegel.

Valt aan! valt aan! Men steekt en stoot Het dier, dat tranen schreit, men slaat den stumpert dood!

Hij wordt geslacht en ingezouten, —

De boer smult weken lang aan malsche hertenbouten!

256 DE FABELEN VAN LA FONTAINE

Vriend Fed rus heeft terecht Gezegd:

«Niets scherper dan het oog des meesters.» —'k Wil 'tgelooven. Toch gaat des minnaars oog misschien nog 't al te boven I

VIERDE BOEK.

FABEL XXI1.

DE LEEUWRIK MET HAAR JONGEN EN DE

VELDBAAS.

«quot;W acht niets dan van u-zelf!» Dit spreekwoord is zeer waar. Esopus toont het zonneklaar:

Mag ik zijn fabel u doen hooren?

De leeuwrik bouwt haar nest in 't koren Als 't even groent. Dat is de tijd Als Amor al wat leeft verblijdt,

TKN KATE, DIJ FABBLRN VAN I.A FONTAINE 33

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Den walvisch in de zilte stroomen,

Den tijger in het woud, het vinkjen in de boomen,

De leeuwrik in het land! — Één leeuwrik evenwel Had week aan week gewacht — de lente vliedt zoo snel! — En was nog niet gepaard. Nu voelt ze 't hartjcn blaken, Om toch nog moedervreugd te smaken.

Zij haast zich, bouwt een nest, legt eiers, broeit die uit. 't Ging alles best. Maar hoog stond reeds het graan te wiegen, Eer 't zwak gebroed nog uit kon vliegen.

De moeder, hoogst bezorgd, zoekt tusschen gras en kruid Het voedsel voor haar kroost, dat ze aanmaant op te letten. En altijd één op wacht te zetten.

«Mijn lieve kindren,» sprak ze, «waakt,

En als de baas van 't veld hier met zijn zoon genaakt, Zoo luistert goed naar 't geen zij spreken:

Daarna moet ik mijn stekken steken!» —

Toen vloog zij weg om spijs, en ze is pas uitgegaan.

Daar komt de baas met zoonlief aan!

«Kijk,» zegt hij, «overrijp is 't graan.

Wij moeten onze vrienden vragen,

Om bij het vroege morgendagen Ons met hun sikkel bij te staan.»

De leeuwrik keerde weêr en vond heur welbeminden

Bedrukt te saam'. Één jong, wiens borstjen angstig joeg. Riep: «Moeder! och, de baas wil morgen ochtend vroeg Het graan doen maaien door zijn vrinden.»

— «Heeft hij niet meer gezegd dan dat?» Herneemt de leeuwrik, «o, dan kunnen wij nog blijven. Men luistert morgen weêr! Intusschen, eet nu wat,

VIERDE BOEK.

Dat zal uw kommer wel verdrijven!»

Zij snigglen saam naar hartelust,

Mama gaat met haar kroost ter rust.

't Wordt dag — geen vrienden zijn verschenen. De leeuwrik ijlt om voedsel henen,

De baas keert met zijn zoon. «Het graan verbrandt tot hooi,» Zoo spreekt hij — «'t moest al lang op schoven,

Dat staat den vrienden lang niet mooi,

Die luiaards! dus me een kool te stoven;

Maar dwaas ook, zeker, die als wij Ooit vrienden op hun woord gelooven!

Neen, roepen we er familje bij,

Familje is ^Jt best! Doe de ooms en neven

't Verzoek van gistren!» Welk een woord! De spreeuwtjens rillen vast en beven.

«Och, moederlief, we moeten voort!

Want de ooms en neven staan op komen!»

— «Neen, kindren, gij hoeft niet te schroomen.

Geen schepsel dat uw sluimring stoort.»

De leeuwrik had gelijk, geen mensch die op kwam dagen.

De baas, ten derden maal, bezocht zijn land: «o Goón! Hoe dom ook,» riep hij nu — «aan andren hulp te vragen! Van alle vrienden, alle magen,

Geen beter dan gij-zelf. Onthoud dit wel, mijn zoon! Wat dient er hier gedaan? De hand aan 't werk geslagen! Wij met onze eigen knechts, wij moeten in dit graan Reeds morgen vroeg den sikkel slaan.

Dat is de kortste weg, om zonder langer dralen Ons koren in de schuur te halen!»

202 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Pas hoort de leeuwrik dit, daar keert ze 't blaadtjen om. «Voort, kindren! nu is 't tijd! ons liedtje' is uitgezongen!» Zoo sprak ze; en zij en al heur jongen, Met vlugge wiek het nest ontsprongen,

Verdwenen met de stille trom.

:

■

*

■

■AJ; '

WÊÊBÊÊ

ni

HHH

¹

VIJFDE BOEK.

FABEL I.

D E HOUTHAKKER EN MERKURIUS.

— toegewijd aan den ridder D(e) B(ouillon). —

Uw smaak, mijn vriend! heeft mij bestuurd bij 't schrijven.

Mij lacht uiü lof het meest van alles aan.

Gij wilt, men moet de zorg niet overdrijven,

Zijn dichtwerk niet met pronksels overlaan,

Dat boeit niet lang, al mag het d' aandacht wekken.

Gij zegt het, en 'k bezegel wat gij zegt:

«Een schrijver, die 't te mooi maakt, maakt het slecht.»

TIÏN KAT IC , DE FABELEN VAN LA FONTAINE

de fabelen van la fontaine.

Iets anders is 't, somtijds met fijne trekken

Te schildren; daarvan houdt ge, en ik als gij. Ik poog daarin Esopus te evenaren:

En kom ik hem op lange niet nabij,

'k Zoek toch als hij Het Aangename aan het Nuttige te paren.

Ik mis Alc^eus' kopren snaren,

Ik derf de kracht om met een lied Het Kwaad te geesselen — toch kan ik blaken Van toornen — en 't Kwaad belachlijk maken! Dat 's mijn talent. Is 't wel voldoende? Ik weet het niet.

Nu, schilder ik u een verhaaltjen,

Bespotlijke IJdelheid vereend met boozen Nijd,

— Onscheidbre Twee in onzen tijd! —

En geef daarvan in 't kikkertjen een staaltjen. Dat met een os zich vergelijken dorst.

En stiet en blies, zóólange tot hij borst. Dan wederom, bij dubble tegenstelling

Van goed en kwaad, of van gezond verstand En domheid, brengt een andere vertelling De schapen met de wolven in verband, Het vliegjen met de mier! Al die tafreelen Zij vormen saam' één drama, afgespeeld Op 't waereldrond in honderde tooneelen.

Een eigen rol is ieder toebedeeld,

't Gediert, den menschen en den goden,

Zoowel den Dondraar als den minste van de groep'. Zoo is 't, bij voorbeeld, nu de liefste zijner boden, Zijn postillon d'amour, dien ik te voorschijn roep;

DE HOUTHAKKER EN MERKUR1US,

269

a

Ofschoon ik ditmaal andre dingen Dan minnarijen zal bezingen!

Een boertjen, dat van 't hakken moest bestaan, Had eens zijn bijl, zijn gantschen schat, verloren.

't Was akelig zijn jammren aan te hooren;

Hoe schaft hij zich een ander werktuig aan?

Hij heeft geen cent! de hoop is hem ontnomen, Hij smelt in zilte tranenstroomen ....

«Mijn bijl! mijn bijl!» zoo snikt hij luid:

«Jupijn! wil mij mijn bijl hergeven,

Gij schenkt ten tweeden maal mij 't leven!» Dat hoort Jupijn, en zendt zijn heilbode uit.

Merkuur verschijnt. — «Hoe dus door smart verslonden. Mijn goede man? Bedaar, bedaar:

'k Geloof ik heb uw bijl gevonden,

Nu, kijk eens hier, herkent gij haar?»

Mèt houdt hij hem een gouden bijl voor oogen. — «Neen,» zucht de boer, als hij dit kleinood ziet.

— «Deez' zilvren dan?» — «Ook die is 't niet.» — «Is 't dan deez' ijzren?» Opgetogen

Van blijdschap strekt in aller ijl De boer zijn hand uit: «Dat's mijn bijl!

Mijn oude bijl! O, 'k ben te vrede,

En wensch geen andre bijl dan die!»

— «Gij zijt een eerlijk man naar 'k zie,»

Herneemt Merkuur; «'k Vervul uw bede —

Ziedaar de bijlen alle drie!»

•—• «Wel,» juichte ons boertje, «is 't zóó gelegen?

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Zeer gaarne! en 'k dank u wel ter degen.»

't Gerucht verspreidt zich wijd en zijd,

En vijftig boeren, allerwegen,

Zijn daadlijk ook hun hakbijl kwijt,

En smeeken Jupiter om strijd,

Die nauwlijks weet tot wien zich 't eerst te wenden, En weer besluit Merkurius te zenden.

Deez' toont den schreeuwers één voor één, Een gouden bijl, en allen overleggen,

't Zou dwaasheid zijn niet daadlijk «ja/» te zeggen. — Maar 's hemels boó zei dondrend: «Neen!»

Geen bijlen gaf hij rond, maar slagen,

En daarop vloog hij weg, en liet de flauwerts klagen.

Der waarheid trouw, te vree zijn met zijn deel,

Is ver het best! Toch zijn er veel Die voordeel zoeken met te liegen.

Waartoe? — Men kan den Hemel niet bedriegen.

FABEL II.

DE AARDEN EN DE IJZEREN POT.

De ijzren sprak tot dc aarden pot:

«Laat ons saam' een reisjen maken!»

Deez' bedankte; «'t was haar lot Rustig bij den haard te waken;

't Reizen leek haar bitter slecht;

't Minste stootjen zou haar breken,

Er kwam niets van haar te recht!» — «Gij,* zoo ging ze voort met spreken, Gij, met uw metalen huid,

Gij trekt onverschrokken uit.»

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

— «Neen,» zei de ijzren, «wil niet schroomen, 'k Zal u hoeden op uw paan.

Grijnst u een hard voorwerp aan, 'k Ga terstond in 't midden staan,

Om de botsing' voor te komen.» —•

— «Nu,» zei de aarden, «'k maak dan staat, Dat gij eerlijk mij zult dekken.»

Fluks gaat de ijzren kameraad Aan heur zijde, en — zij vertrekken.

Op drie pooten gaan zij heen,

Homplend, stromplend, de een naast de ander;

Maar bij eiken struik of steen Botsen ze aaklig op elkander.

De aarden pot, o ramp, o leed!

Telkens deed een schok haar duizlen.

Eer zij twintig schreden deed.

Stiet haar de ijzren pot aan gruizlen, En — o toppunt van verdriet! —

Zich beklagen kan zij niet.

Ga liefst om met uws gelijken.

Minder Man — gelijk gij ziet —

Moet voor Meerder Man bezwijken.

FABEL III.

HET KLEINE VISCHJEN EN DE VISSCHER.

Kleine vischjens worden groot,

Als de goón hun 't leven sparen:

Maar als 't net een vischje' u bood,

Zoudt gij 't daarom laten varen?

Weet gij dan, of ^Jt blind geval 't Vischje u ooit weer brengen zal?

Zeker henglaar, neergezeten Aan den oever, vischte en vong Een klein karpertje', extra jong; —

«Vischje! ik moet u welkom heeten:

Klein begin, een goed begin.

Een, twee, drie, het mandtjen in!»

TEN KATK, DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Maar het karpertje! Och, wat lijden!

«Lieve, vriendlijke mijnheer!

Wil mij van de haak bevrijden:

'k Ben een mondtjen vol, niets meer! Laat mij groeien in de plasschen En wanneer ik ben volwassen

Tot een karper, vang mij weêr! Lekkerbekken, zonder dralen.

Zullen dubbel mij betalen.

Héden hebt gij niets aan mij. Honderd stuks als ik, te samen. Vulden, als ze op tafel kwamen. Nog geen schotel! En daarbij Wat bedroefde pruimerij, Kattenkost!» — «Ik wil 't gelooven,» Zet de henglaar, «kameraad!

Maar of ge ook als Brugman praat, 'k Hoop van middag u te stoven!»

^Zullen hebben» is niet kwaad; «Hebben» gaat het al te boven!

FABEL IV.

DE OO RUN VAN DBN HAAS.

Een der dieren niet zijn horen

Had den Vorst van 't woud gewond, Die nu, blakende van toren,

Al wat horens was beschoren

Liet verbannen van zijn grond. Met de noorderzon vertrokken

Alle stieren uit het rijk,

Rammen, herten, geitenhokken. Zochten mee een andre wijk. Nu gebeurde 't op een morgen. Dat een haasjen, dat daar lag.

Zijner ooren schaduw zag.

278 DE FABELEN VAN LA FONTAINE.

Ijlings kwelden hem de zorgen,

Of er hier ot daar in 't gras Geen spion verborgen was,

Die ter rechtbank zou verklaren Dat die ooren horens waren.

«Buurman krekel!» zei de haas, «De angst drijft mij van hier, helaas! 'k Vrees, mijn ooren zouden 't boeten En voor horens gelden moeten.

Ware ze ook als die der struis. Of nog kleiner, kan dat wezen,

'k Hield de zaak voor nóg niet pluis, En zou steeds voor horens vreezen!» —

— «Horens?» zei de krekel, «wat? Houdt gij mij voor 't lapjen, baasjen?

Ooren, ooren, noem ik dat!» — «Ja, maar,» zei het bibbrend haasjen, «'k Ren toch bang! het zal niet gaan, En voor horens ziet men ze aan; Buffelhorens! Al mijn praten Zal niet baten —

Als ik eens ben ingepakt.

Word ik levenslang geplakt!»