J

DE HEBDO

MADIS, QVAE APVD DA;^ nielem funt, opufculimt, lES VS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

HIC EST FILIVS MBVS DILECTVS in quo placata eß anima mea,iprum audite. Huie enim teil flimonitim ferunt omnes prophetx i Samuele amp;nbsp;de# inceps quotquot loqutt funt, quöd remifsio#

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dem peccatorum acceji turüs Gt quif#

quts in nomen cius cte# diderit,

■ TIGVRI APVD CHRlSTOPHOa * rt«H frofehouer, Anno

M, D, XXX,

PETRO SIMLERO FRÄTRI CHA« rijfwo, Heinrychuf Bußingeruf, gratiam CT

I «i'fic innoceitliitm i domino,

Vw diu mecu deliberajjèitt, cui zuw po* noßrdm,qu£efi j df hebdomads Danielas, lucubraciuncu am,ti(ndem tult;(,ch4rijfme Petre,fîngulctris erga me amicitid, pim item iÜe tuuidnimus fdcrarumq; rerti ßtientiff'imut,iuff'ere, ut uni tibi no/kdm th/j ïsri^ offirrem ,fymbolum uidelicetgrdtitudinis er mutui officij. Lege itdq; conAtum noftrü in re drf dud diligentiui, er inteUiges tefu Chrißi domini no^ Jiri myfterium,i}Mlto luculentiui, multo etidsn euidett tiut,qudm hdilentM unqudin.Ndm ufij^ adeo hic prof phette locta expoßtui dc firmtos efl, ut nefeid dn aliiH guigudm huic conßrri poßit.lnteUiges confiteberifci; ipfe,certißimd ejfe,lt;ju£db dpoüolis trdditd ßmt,de fide m dominum lefum, uerum deum er hominem, igßttr pio in Chriflu lefum dnimo, er und cum Volphgdngo mecoendte dtque VuernheroLithonio, imö er dlÿf in domino fidtribus, hoc noHro Idbore ßuere,uiue er Udle, Bremgarti X V t H.

Februari/, Anno ab orbe redempto «♦ D. XXX»

DE HEBDO ‘

MADIS QVAE APVD DA« nielc m font opufculunt-

Emoqui «[(/crftfcocfw ßrum, de heb dontiidii qu/B apud Danies lern futtt, opu fculam,exißifi mabit temere hoceßeanoa bis cojcriptUf aut ut ueteria buspraiudicarcmus incocptum ; fed hocpotius ßbi^ Cbriftianaducente charitatc,perfuadebit, pio ardeit tij; in Chriflum lefumanimo id eße aujficatum.t^ant fWM uidercm hiMtc prophete locum, adeô effe ada pertum ac firmum, ut contra eum neq; ludei, Chri^ flianorumcalumniatorcs, neq; Hereticorum phalana ges, Chriftum bla/phemantes, adde ne ipfe guident infirorum porte, guicguàm ualercnt : interim ueri ttm libère tamqi diuerjîmodè à Grecis paritcr et L«

A 3.

DE HEBDOHADIS

tatt{,fr4i^ätam:nonindigttii)n put4ui Chriüiätu»ilt;i* tnimßcr ego uiriculits meäf experirer, or ad Chri^ üi redemptoris glorîjtn, in re pi4,toties,tdmqi Mrie traildta, exercerem ingenium^ Clmd/jiwit licet res, à nMgnisaliAsuiriSf tradatms, retriiétare, curhodie prophetarum und cum Apoßolorum litteristraâd^ musfAut quis eß qui nefeiat ueteres iüa omnia fum^ nta tradauiffè diligentia Prießat ergo iUos imitari, qudmeorum diligentia per otium cr ignAuiam ab* uti'Et diuerfa funt donagt; J^iritus, attamen propheta* rum interpretum 'ue ßgt;iritus, prophetis ipßs ßtbijci-* twtur: ut omnehîc coUabatur prieiudiciu: Quod cunt in omni atatefcedüßt,e^ tarnen in adulefcentia Ion* gefaedijßmum. Qÿare nos liberum uolumut effele* £lori,ut quofcuw^ uelit fequatur,autdeniq; ipfe ta* te quidpiam,ueritatismdagandte fludio, comenteiur: cum or ditius Apoßoluspriecipiat,Spiritum neextin xeritii, ipfatq; explanationes ne contempßritis, 0« «nw uero probate, quod bonum ßierit tenete.

Anteq «ero noßra proßramus,principio adßcrif bemus ipfa Daniells uerba, deinde coputationes ue* terumfubiungemui, Suntautem hicc ipfa Danielis uerba in capite IX.

Septuaginta, ।

APVD DANlELEM.' 5 » Septuaginta hebdomadespræ^’ fcriptæ funt populo tuo amp;nbsp;fanclæ, tue urbi,intra quas nephandis iftis, flagi'crjsjtenninus aliquando ali* quis, ftatuetur,diluentur etiâ peo cata,delidum^ inueniet expiatfos» nemtdeniq? fempiterna profcre. tur iufttriattunc uifio SC prophe, tia explicabuntur, amp;nbsp;inaugurabis turfandusfandorum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Cæterum fie, ea. quæ diximus, intelh'gas uclim, quod ab ea copia-quæ uobis dabitur, ut Hierofoly^, mamrepetere, eâ^ poffîtis denuô reædifîcare, ufcp ad ChriftiMeC; fiæ'ue principatum, erunt hebdo^ mades feptem fexaginta duæ » Habitabitur enimac denuô repaît rabitur urbsunà eu mœnrjs î quâ:« quàm non fine niagna eorum tem ■'j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A 3

DE HEßDOMADIS

porum adflîdione* At poft heb^ domades iftas fcxaginta duas ex^ dndetur Chriftus, fed ne quiekt Ciuitatem autem iftam, atcp illud ipfum fanóluarium, depopulabit uaftabitcp exercitus imperatorisfu turi amp;nbsp;alonginquo ueniêds,erit^ occafus eius fimüis cataclyfmo, fa uero defolario fie ftatuta eft, ut fimul ad finem belli fiatgt;

Atep in poftrema iftahebdo^ mada, teftamentum cum multitus’ dine fancitum,côfîrmabit, in^ ei^ us hebdomadis dimidio abroga«? bituidimam óó oblationem» Sed ipfüm locum uaftabit ad internt« tionem ufcp abominanda defola^’ do, quae tarnen certos fibi termi^ nos habet præfcriptoSf

HÛ(

APVD DANIELEM» 4 * Hue uf^^bottA fide,Danieliiuerbaad[cripfiniu^, tarnen exHebneorum fèntibui, lt;iuàm Grlt;eco^ rum riunlis, leÜionë deriuantes.Sed zy fenfum non» tuinquàm maluif^uim uerbu uerbo reddere ;id ^uod Cr Hieronymus fieri prlt;ecipit,inlibro de optmo 'm» terpretandi genere ad Pammachium. Verum ne quis noflra caluniari pofiit,adfi:ripfietiü latiuA, ut de uer bo pene ad uerbu ex Hebraico à nobis f wt translata,

Septuagintahebdomades deter niinatæ funt fuper populum tuum amp;nbsp;fuper urbem fanélam tuam, ad confumandum fcelus, èC ad obfi^ gnanda peccata ad expiandam iniquitatem, èC ad proferendam lu ftiriam perpetuam,amp; ad obfignan dam uifionem prophetiam, ad unguendiim fanélu fancflorü»

Ec fcias Sc diligenter ob femes ab exitu uerbi ad ifatuendu 8C ad ædificandam Hicrufalem, vfqjad Mefsiam principenijhebdomades

A 4

: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE HEED o H AD IS

fep tem fore amp;nbsp;hebdomades fêxa:« ginta Sc duas : habi'tabitur SC cons'' Ïtruet latitudo fine platea 8C mocsï nia,id^ inangufti'a illius têporis»

Et poft iftas hebdomades fexa# ginta ód duas fuccidetur Chriftus, Sc nihil eijCt illa ipfa vrbs SC ipfum faneftuariu deftruet populus impc ratoris illius venturi, amp;nbsp;finis eius, in diluuio 8C vfc^ ad finem prælij definita defolatio»

Etcófirmabit teftamentu cum multitudine hebdomada vna, medio hebdomadis ceffare faciet hoftiam SC oblationem, 8C fuper habitationem abominatio defola tionis, Sc abbreuiatio fluet, erit^ fuper defolationem*

tJaClenuibond (}u^llor)/ïJe,uer[gt;dprophetic appendimiM : nunc ^uid ueteres de hebdomadisfeit» fertntfub^ciemus, quot;nbsp;Septimiits

APVD DANIELEM. ' y

, Septimiui iHe Florens TertuUiaiuK/wter Chri(iittfi.,TertulU ttosfcriptores longé eminentißimus, in libro aduer-anuf» fuiluiLeos, ubi pertraélat chri^li crucem er urbis exddium, computationem auljgt;icatur i primo Darij tinno,m quo i^la Danieli reuclata ltint,nuttKrdtq; alf eo ujiji ad quadrageßmum primum Augufli Oótauif C£faris annum, quo ab Aéliacaregnabatuiéioria^ hebdomades fexagmta dua{,hoc eü, annos quadrin^ gentos trigintafeptem, menfes fex, in diem Fiatiuita-tisChrifli. Atreliquäs feptemhebdomades çrfubfi diuifam, refèrtadurbis expugnationem, numerans annos quinquagmta duos,menfes fex,dicitqi ad hunc modu/m,feptuaginta hebdomades effe adimpletas. Verum expendat fecum leâor, quotnodo h£c conquot; gruant cum Daniele ey regnorumhiüorijs. Daniel dicit in primo anno Darijßlij Ajfueri,de femine yielt;* dgrum,qui regnauit fuper regnum ChaldcorMn:eti^ am addens de indußria genus, paretttem, er «tdos riam. EtTertullianus,innomineerranSjComputa^i tionem init à Dareo Notho, qui patrem habuit Ar» taxerxen Longimanum , fucce/forem Artaxerxen tAnenoaem, qui ey- fequnduf eH in catalogo Tertul» Hani. Ciuidquöd hac computationeconfequeretur Danielem £tate ducentos actredecimexceßijfe an» nositiam captiuitas feptuageßnw tandem anno ßni» ,

A f

DE HEBDOMADIS

ti e^l, ipfc uero admoium ddhuc adulelcens, tertio antw loiach'mt, abduôtus/èrtur in Babylonem.Uue accedit quôd hic Dareus Notbus Babylonios non d(f uicit.Deuicit quidem DnreiK Hisiiij^i5,fed is c neNiedorum nonßiit, ne^i patrem Afuerumhdbuit, fed tliüajpin. Deinde numerantur feeptri Perfarunt attnt, ifo. Viacedonum autemßue Alexandrinomm iç)7.quie omniaiam plures,gudin» 4}r.annos,co/}itu* unt;ut intérim nunenon reßram Augufli imperium ufiji ddNatiuitateinChrißirquieetiä ipftapudpros pbetam nu’l'.ts eü coputationis termims. Dicit enim, Vßj; ad principatum Chriüi. Ideoq; uidetur Tertul» tianus contraria dixiffe, ßue Danielem ßgt;eäes ,ßue regnorum annos. Neq; aliunde hlt;ec poßunt certius quàm ex Gentium peti biüorijs.

lain uero Eufebius Pamphili diligentißimus ue“ tuHatis indagator in oäauo libro iuccypiAtKHi^ feptem illas priores hebdoinades re» frrtadtempli adißci'jm, quod quidemq’oadraginta Cr fex annis abfolutum ßt, uel ludais teflibus apud loannem incapitefecundo, Addtt idemi/iis.^s.an^ nistreis alios ex lofepho, quibus rrifiSoAot templi quadam alia perßäaßnt, quiß.4.s-.annis addan tur, conftttuant annos-ao ./patium feptem hebdoma darumt inde uerô ,boce^,à feptimo Darq Hiflaßis

anno.

ÄPVD DANIELE!^«. ‘ nbsp;nbsp;6

tlnno,u[ij; ddAlexittidrum regem er pontißcent,(}ui imperium tenuit.ir.dnnor.quiq- Hircdnum habuit fucce/ßorem, numerdt reßduds, a z. hebdomddes, hoc eü,dCyroußq;ddliircdnumdnnos.4.S}. humcuero loßephtis HircdttttHj uocdt Chri^um, er ultimum exAßnone^^ numerdt d orimgenere unilum, in quo ceßdueritiuxtd legem Daniele dei pontißeum fuceeßio. R.elinquo dutem er haue ad Antios featentidm pij ledoris iudicio. Ego cmmk non inteU;^ chwm uf^ go, quomodo Daniells uerbaqueant de Hircano hoo hebdomad mine 'mtelligi. Certe huic Chrido, cuius Daniel me mi des islas, nit,tribuitur fempit erna iuditia er redemptio, imo Antiq. li^ erfandusfandorumuocdturqusefanènopoffimtj ii, wpao nißde Chrido iefu,deo Oquot; homine intelligi^

Aphricanus autem temporum fcriptor nobilijfi^ Aphrica « ‘ mus, in quinto temporum uolumine, computationem canus. dufpicdturd.iie. anno regni Perfarum, deducitq; raÿ de ufqfm.ir. Tiberq annum hebdomades feptudginf td,Clt;eterivm numerat hic,non foldribus dnnis,fed lu^ nAribus.Sedperpendatfecumledor,dnultimd ilia hebdomada fubdiuifa, rede prtecefferit.is.Tiberij dmutm!erdnhocßgmentumdednnis lunaribus er folaribus in adyta fcripturdrurn intromittendam (rt^ Certe Aurelius Auguflinits grauißimus in rebus di- Augufli^ uinisauthor de Ciuitdtedeilibro,ie.cap.i4.argumen nusj tis baud contemnendis adruit illos ipfos ueteribuf •

DE HEBDQHADIS

annos/ùiJJ'^uos cr nobis temporum tuMt fuccefi. fio, eandemq; prorfus utrisq; ejjc numerundi ratio^ nem^Sed ^dtius ßrtdßis ßterit eruditißimi hominis audirc uerba:Pror/us (inquit) taiitus etidnt tufic dies ßiit,qiunti{s nunc eä, quem uiginti quatuor ho rie diumo curriculo noäurnoq; dcterminAnt. Tantus menßs qudntus zx nunc eil,quem lund coeptd er finita concludit. Tdntus dimus qudntus ernuueeß, quemduodecim menfes lunares,additis propter cur* fiun folarem quinq^ diebus et quadrante, confvmant, i H£c iUe. Aphricanum imitatuf eil presbyter iUe Be* da fnatione Anglus, quem er Petrus Comeilorfub^, notauit in fcholdHica Daniells hifloriacap-io» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(

Vnus Origenes in hunc cainpum progredi noluit, fed uniuerfam coputatione diligenter leilori comifitt ■

EtHippolitiuetußißmi feriptoris explandtio ni^, hil firè diffirt d,Tertullianica,nifîquôdpoflremdm hebdoinadam rejèrt ad Antichri^ tempora.

AbboHi* AppotUndriuf Laodicenuf computationemauf ttarius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^^^ftttate Chrifii, inde uero ufq; ad Heliie

tempora,computat feptem illas priores hebdomades. Cijßd autem fequtus fit plané ignora,

Rabbi So Explanatio uero Rabbi Solomonis à uero tarn Ion lontOtl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dißidet, ut pudedt menùnilfe. Sic iüe hdUu*

fitidturinratione temporum; ut iatn non dicam de j

Agrippd

ÄPVD DÄNIELEM» 7

quicquam, quem iüe Chriüu/M uocdt. Poüiàos dlios non uidmin qui pari diligentia, dif» fieilem hunc Danielislocum traâauerint. Quare no iit condonandum adulcfcentibus, ß omnia acu non attigerimtu. N(lt;m n««c noüra exponimm lequo lefi Horis iuditio-

Daniel iüe defyderiorwm uir nbsp;nbsp;diuinartem wtHM Ddttiek

ßtientißimus,perfcrutabaturdei per Hieremiam elo quia,(^ mox dtuina dißgt;onenteprouidentia,meiden batm cap. prophette XXV- ex quo didicitludai» cam in Babylone captiuitatem poH ßptuageßmwn annum e/fe terminandam : quapropter animum ora^ tione tranjmittit ad dominum, obßcrans ut dominus iuxta prophetic promi/ßum populü è captiuilatere»i ducatomniaqirefiituot.Exaudiuitautc dominus pia uiri uota,mißtqi angelum fuum , ut is earn quam pete=t bat liberationem breui ßiturä nuntiaret, infuper etifi am adaperiret myfleriü ChriHi,fanHis omnibus rens exoptatißimdm,Danieli imprimsünterim quoq- ex» poneret qd Dominus de ludatco populo urbe Hie^ rofolymorum conHitui/]et,quie quide omnia iHis ex^ plicantur uerfibus, quos paulö ante adfcripßmus^ quorum primus hic etl.

. nbsp;Septuaginta heb do mades prp»

i.

DE HEBDOMÄDIS

fcriptæ fun t populo tuo fanélac tupurbijintra quas nephandis iftis flagicijs terminus aliquando aliqs ftatuetur,diluentur etiam peccata, delidtumc^ inueniet expiationem, , ' denicp amp;nbsp;fempiterna proferetur iu ftitia : tune amp;nbsp;uifîo Sgt;C ^ppheda ex^^ plicabuntur, Sc inaugurabitur fan dus fandorum,.

njpoßtio Princifitotenettsnwrem Hebraicüoportet.Stm:^ tW4s enim edrum rerum cjudf diéluri Çuntjmitio fgt;oni0it,deitide uerà füßm cr clarius expontMit dem. Ad quem modum ctidm Daniel in prtefenüdru unico hoc uerfu primo totum reuddtionis copleiHf t«r myRerium, quod inox multo perßiicdtiui de coa pioßus eiMrrdt uerßbtn fe^uentibiis. Cieterum h£c font qu£ fummatim propofuit: C^udndoquidem md^ gno populi defyderio cr magna (empli religione te“ juris, en exponam tibi paucis guid ßturum ßt, (T quid dominus de urbe ZT populo hoc conHituerit^ Certus ergo annorum numerus eü, quo tranfadoßa tuit dominus feeler a populihuius, quibtts perpetui

dominum

APVty DÄNIELEM, idotninum prouocM, è medio tollere adeoq; rddicitUi euellere.Quandoquidem isurbemeruet e^po^, pulum dißgt;erdet, quod lefum Chrißum omnibus fe» qulis defyderatißimumfemennvn ugnouerunt. Nrfw er t’Äo codent tempore manifè/iabitur Chri}lus,i pro ludaiciegenti imo er toti orbi dono datus:ut of^ mnibus ijsfatisfrtiat^ qult;ede co feripta funt geerpropbrfWj nempeipfumforefUt unicam^pc fempiterndm iuSHtiam ac pcrliMionetn, unicum Oquot; Sternumfacerdoté erfucrißtium. Verumhlt;ecqui^ dem ■^a(fifa^iKu§‘ Sed âgé retrjélemus ßtigula, primumqidicamusdehebdonMda.

Hebdomada pro [cptenArto numero,nondieriim, ^(fgt;do^ fed annorum accipi debet. Sic enim Gr^ci numerum feptcKArium uocutu tS/'oAt.aç : Hebriti difcri^ minAtim loquuntur in utrumq^ partem, numerantes dierumeruniioriihebdomddes. Sic Genc.zo. Impie (inquit Laban^Hebdomadam dicrum huius copuLe^ tntellexit enim feptemdies, erfiwnignorem quid fenferit tofephus. In Lcuitico autem : t^umerabistibi (inquit M.ofcs^ßcptem hebdomades annorwmßd e^, feptiesfeptë, quie ßmulßtiunt quadragmta nouem^ Leuitt tr, Q«o cx loco er has Danielis tcflimamus hebdomades, nempe feptuaginta multiplicdnda eße pcrfeptem,quibus t^lliguntur anni quadringenti

DE HEBDOMÄDIS noMgintit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiäelicet feptuaginta bebdomAf

darum.

intra hoc annortim ßgt;acium ait fire, ut confinteit^ turnephandaludteorüfcelera ßueflagitia

Koci J^dKfiKbÎQ iüa inquam inßgniafie Flagitiii yTTÖ» f*^fde etiam Greed o-uvTiÂîiÔ^HvM a-ludteorü. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K/aafiJidiioluntarium fielut,

ncmpe^cum quii peccat,non nefiiiHfquàm indignant rem patret. Sic legimiit in euangelio fi^undum Lu» cain,nun-muraße legifieritos ,'9ti Traf à «(«.afTT)-'^ ocvißfii iKTHÄSi Ka.Ta.70Ja‘cit,nimirum ^uód di’^ uertißet ad hominem, haud uulgariter minimeq; wlt;lt; litiofierrdntem,fid(celeftilfimtvm. Talis enimfidt ïudieortmt gens,qu£ z^ß diuinis inßruda eßet legi=‘ bui, tarnen impietate mormn nihil diHabat à gentil tiß’emis (utßcdicam) quibmq;,imô iniquitate or fis lere omnideniq; flagitiorumgenere,longelateq‘Uitt cebat.Venaleenim apud iUoserat iuditium,iuàiti‘( moribus corrupta et quorumuis expoßta adfidibuf, fiigebat religio,adulter ata iacebat fides, charitas au temextinflapenènuUum inter iüos fui habebatued Higium. Rt contra luxu,auaritia, libidine, rapina, uiolentia nbsp;nbsp;c£dibus omnia madebant, qu£ crfifo^

ladiuinam infeuindidam exafierarent,prouoca^ b(it tome hjpocrißs fida^ religio potißimu : quem^ ' admodum

I.

APVD DANIELEM. 9 ridmodutn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dotni/ius in f^umeris dixit, Cjuous^

irritabit mepoputus tfle i expoHulat nimtrumip]a fes aliquando, ut tandem cos peile extinguam. Ita in hoe loco dicit, Septuaginta hebdomades definit£ funt populo tuo cr ciuitati tu£ fanä£,ut ijs quidein abfolutisconfumatisq;, cofumem etiam crfl^gitioa fos cr flagitia.Quaß diceret, haélenus quidem ini* quitatemiUorudura feruitute puniuiin Babylone, fed nee quicq, cit certo fciâ pofteros hinc nihilo tne“ lioresreddi, tandem itaq-delebo cos uerißima 7ra= voAîôfï«. Ad quem fenfumcr hoe quod fequitur, facit:Pr£fcriptlt;e funt populo tuo crfanilc tu£ urbL Hac emphaß uelutireijciensgentcm ludaicam,Sole^ mus enim irati reos deprecatoribus ,pducere adf dere:Bn habes titiim iüum hominë, pro quo tam an^ xieorabas, Porro Sanilâ uocat üierofolima, quod perpetuum urbis eH epitheton, quaß tu nunc dicas, Fœîi'x Tygurum,Populofa Berna,Conüans Conilan tia, Inclita Baßlea- No ^MÓlt;f ipfa £difitia fanüaßnt: fed quod facrofanila in hac auguiîa urbe, O' populo, deßgnarit altißimus. Et fané toti iud£orum genti ac uniuerfo regno iil£c minitantur, cuius qui^ dem Metropolis erat Hierofolyma,id quod er lofef phusteilaturinfeptimo Antiqdib- cap-t- Quemad tnodumitaq^montem Auciftinumpro tota ufurpa^

B

DE HEBDOMaDIS

WtwRo»î4,cr montent 7. ion, pro tota tiierofolynto^ rumurbe.Sicipllt;iintIierofolymam alicfuoties legi^ mtn pro totd ïudieortim regionepoßtam.Cieterum de ifta nüferabili urbis ruina, pautô post plura diec* mut: hic fatis fùerit obferiujjè diuinatn quidem uin’^ diólam lento graduCutiüe aiebat)prodire,atubi fdtit ceffatum fùerit, grauitdte paendrum penfari [uppüf , cif tarditatem Cdueamui ergo ne guit no/irumlon^ gunimitate dei abutatur peccandi licentid.

Df pecc4 qu£ dutem fequuntur de peccdtorum expidtio^ toruexft neerfempiternd’iuüitidßnChrillo leÇu complets piatione funt.üdm per hune confequti fumut teterndm re^ etiuftitid. demptionem.E^ enim tigniit,ßuehoßid illd,dei, quie pro nobif obldtd, omnia dclißa, genialem quoc^; mor bum J aboleuit. Dequare qui uelit copioßorauidef re, legat mßgnes iUat duat Pauli epiüolat ad Ephe^ ßos er Coloßenßs : nos in prlt;efentiarum unicum ex Hebrieis Pauli locum, fatis, huic negotio nodro, eße putauimut,is ßc habet: Chri^lut und pro pecedtis ob^ lata uiHma, perpetuofedet ad dextera dei,id quod fupereß expeâans donee inimici etus reddantur fed^ bellum pedum ipßtis. Vnicaen 'm obldtione abfoluit acperßäoseßicit Tcvq«.yilt;x^o/Jiivovq idq; in fern piternum. Proinde in hocunico Chriflo lefufalutent eonfequtifunt, quotquot ab exordia mundi ad cce^ lorum

APVD DANIELEM. ló lofttMJ régna peruencruntdn hoc eodein feruabuntur oinne!pr^de/linati in extrentü iuditium Ciuo^f niam in iüo complacitum efl patri uniuerfam pleni^ tudinem inhabitare, ey per cum reconciliare ctinäa coclis. nine fadun, ut libere apud loannè ipfe edixerit Chrifliu, E^o fum oflium : Quifguis aliunde introgredi tenta» uerit,isfur eli cr latro. Ego cm/ik fum uia ueritM uita:f^emo uenit ad patrem niß per me. Et Petrus Apoflolus nelt;jue eniin in alio quaquamCinquit^quint inChrifto,falu!confflit:nec aliud nomen fub caf lo homininibus datum eß, in quo faluari oportcat.. ideoq; rede prtedixit diiiinus propheta Daniel, fore, utfempiternaoboriaturiußitia. Siquidem ubifuerit plcnaria peccator!imremißio,ibi nulla oblationeof pus pro peccato, Ceffauit enim ( ut Paulus ait ^pec» catorum confeientia. Atqui in nouo tedamento ple^ naria, iußa acabfoluta eß peccatorum remißio.. Id quodliquetttieremUtrigeßimoprimo, Hebr^orum odauo er decimo. Proinda confequenseß, nullum, reflare, nouiteflamenti populo, facrifitium pro peef cato:ac propterea Chrifli iuditiam eflè fempiternâ,. Erubefcant ergo quotquot iuflitiam parari docent operibus ab mifero homine profedis,autSacrile^ gis mijfartmt nundinii,autmonaflica hypocriß.Eru^

B a

DE HEBDOMADIS

befcMt quotquot alijm fat iffrilionem, aut faltem non folam Christ tnortem,aliam deniq; condoMtio» nem noxie, autcerte non folam ChrSi redeinfftio“ nem,reuerentttr.Namßex nobis ciliuüitiaßam Chri üus fiuflra mortuus e^.Si pontißcia conßßio,liberti arbitrium er caro Chri^i comandueata, aut certe exteriores ceremoniteßuflitiam conßrunt: guomodo dicemus Chrißum unicam eße hoßiam er fempiterf nam iuHitiami Ea demam uera eil iuHitia quie ab^ foluta eUperßilihabia^ Sola autem fides uerède^ fniimpacat:Fidem itaq^ ueram iuüitiam eße neeeße eil.Etcum fidem dico,rem creditam inteUigo, Chri^ fli uidelicet iuHitiam, cuifc credit htvmanA mens, d Deoinilruila.

Sed quid eil quod dicit: Turne er uißo et prophef tid explicdbuntur, er inaugurabitur faniluf fanilof rum i Certe quod lex er prophétie ufq;ad loanncitt pertingant. Hic enim primus omnium Chrißum ue^ niße adfeuerat, er legis er prophetarum lumen, [^am per Chrißum tefum omnibus ijs fat is ßt,quibus ueterum mentes tenebantur fußenfie^ Satis freit iüe legûquod er Paulus teilatur ad Koma. s. Kurfusß qu£figura obfcurior,ßuerborum aliquodinuolu=i crum,ßnubes uißonemobducdt,moxatq; Chrißuf fiteritadhilgt;ituf,dppdretgenuinus fenfus. Et f^oui telt;‘

ßdjnent)

APVD DANIELEM. Ii

fÏMenti codices in hocfunt omnes, ut probeiti lefum ilium eJfeChriüum, in quo omniu iüa copletaßnt, quießttura prtedixerant prophétie er l^ofes. Qttis enim nelcit apertißima iüa Pattli uerbafquibusfe coram rege Agrippa expurgat in Ailis,dicens:iii(}il aliud doceo, quant id ,quod prophetic predixerunt futurum,Gr Mofes:An pafjurus fitChriüui : an pri^ muscxrefurreâione mortuorum , lumen annunciaf turus ßt populo crgentibiisiSic inqudm uißo er-prophetiaßinul ad Chriiîi lefu pricdicationem expli caïuur^ut nunc omnis dtßjareat obfcuritas, refùlge^ atq; lumen fidei per Chriflum lefum dominum iwie Urum. i.Corinth. j.

Qu^oduerôunôlionemattinet, hiccpaucisaccipe. Df unUi Qttemadmodum apud nos eleélicoronanturreges, orte, sicapud Hebneos mungebantur. Coronatio autem uelutitedatur ac comonilrat iltum ipfem imperif eßf feprimatem-Proinde er unilicidcmßgnificat.ixuo fit,ut nos id,quod alif tran/iulerunt: Et «nglt;lt;f«rpnj5 ólusfanilorum,uerterimui: Turne inaugttrabitur fan {lusfandorum. Inaugurantur enim (ni ß.Uor') apud Suetonium, quibus iam comittuntur regnigubernaquot; cula. Hancitaq; unilionem Chriffi fußus traitant ApoHolorum liter£,declarantes lefum ChriHu iHunt fßo regem, iüam hoHiam, illum^ pontifieem,qui in

B 5

DE HEBDOMADtS

foliu Dtdiid patri} fui coUocatu},o‘ iureiuritndo tref atiußt àOeofaccrdo} fe^undum ordinem Melchif Ziedtec,adeoqi zx/jgt;iritu fanäo munâui (qucmad' modum et propheta ait) prie cofortibmfuis^Nam Reg« er Sacerdote} tmgebantur, fed oko quident typico, ChriRut enim uere unilui eA, ac uocatut Sanüui fanäorum. V erum iflec A poßoli (ut monuif mut^digniui traitant, loannes i» prmo zy tertio caf pite» Aila m quarto, era Interim ne hoc quident di/fmulandum,apudliebreos iüaprophete uerba ßc habere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imjßhif

benda erit exaäa punäorum ratio,nemo efl qui nott uideat ifla prophete uerbaßc eße reddenda, ej unguendam fanilitatem fanilorum, Significat enint Sanilum, fed Sanilimoniam. ^tiß ergo pun Horum enallage ßt, certe aut « u^hcT/ç eß: ut cum uerecundum appellamm uerecundiam : ita ul etiam hieper SanÜitatem mtelUgO} Sanilißimum Hf Ium dei fiiium,ß!ecie quadam fuperlationk. Aut hoc fenßt propheta,Chriflum lefum omnium fanHorum, id eß,ßdeliimi,fanilißcatione, tum ßre reuelandani: quemadmodum feriptum eß, tefui Chriflui ßilui eß itobis à Deo fapienti^, iuflitiaqi nbsp;nbsp;nbsp;faitilificatiO} amp;

redetnptio. i, Corinth, i, ,

Cæterum

APVD DANIELEM. Il

Cæterum (îc, ca quæ diximus, intelligas uelinijquód ab ea copia, quæ uobis dabitur, ut Hicrofoly^^ mam repetere eam^ poffîtis de^ nuó reædificare, ufque ad Chrifti Mefsiæ'ue principatum,erûthebj domades fep te in et fexaginta dug,. Habitabitur enim ac denuo repa=f rabitur vrbs viia cu mcenqs, quâ^ quam non fine magna eorum tern porum adflidione»

Nemo adfequi poteü elegitittiamiitßgnent acar tißeium cultißmum facr arum lit er arum, ßuequis Ipeéîetgrduitatem, ßue pcrßgt;icuitdtein,ßue dißtoß^ tionem,ßne breuitatem ,ßue copiam, deniq; O' elo“ gutionif orKAtnenttmt. Haäenia cnimmcdiocritate ucrc R.hodienß,omnid c}Utc diélurm erat, expofuit, Ntmc uero redit o f^ßattAexuberantiapulchre o« tnniadigerit,copioßusq;ßngula exponit.'O ne com mixtionei merat harcitamci; ßiiecalce(ut olimde Sef TiKc£ fcriptMiudicabatCaÜigula)componeret, puh ehre prlt;ecedctitibit5 adpendit confe^uentia, ad huftc

4

DE HEBDOMADIS

nwdum;Cieterum ea ^ult;e diximui ßcuelim inleUigdi-E^enmhtec tranßtiK de conaeÀendi qu£da.mfàr^ njuld:gt;ol)fcurior quidem ß uerba ßc dnmmer£S,Scito ergo cr dnitndduerte. M nihilo tninuf explandtidi ßrmddtq;htecin CorinthijsPduli ,Hoc auterndico ßatres, id ell, InteÜigite rem propoßtam ad hue mof dum, Kam diuinuf udtes aperit uerßbusfe^uentibuf myHerij partem propoßti hebdomadis, quid uideli^ eetßturum ßt,ZTquonugt;do propoßta quieq; fuo orf dmeßnt adimplenda. Ethoequidemuerfuduopof tißimtim doeet,primwm eaptiuitdtem ßre ßniendditi, urbisq;ruiMsrepardndas, Seqtmdum, quo tempos re regnum adepturus de dußiedturusßt rex lßdtl,id eß,quoto lt;i6 «rfce reflituta ßt uenturut [Jießio^.

De limiti^ nbsp;nbsp;HaHuemamur ergo pleriq; in hoe quod non uidef

bus coms namannorumcireulut lt;lt;Ht incipiendufßti putatios elaudendits etidm. Alij enim à Cyro ordiiimtur, 4 DJreo Hiflaßje alq,alij uero d ßabylonicd cdptiuitdf te. Rurfiis funtqui ufq^ ad Chrißi natale numerdnt, dlij ad criicem,dd Tyberium uero nonnuUi. Hue du* tern adigunt alios feparatie bebdomades : alijs nebuf las offundit liberty à Qro donata- sic enim aiunt, Diuißo hebdomadaru fatis maniß/ie coarguit priof res Ulas ßptem locandas eße lt;edifitio templi, poßef rioresuerô-aîdemporibus chriüqquippe,eMn mox ueluti

APVD DANIELEM. IJ ueluti per expoßtiuMi feqiutur : Et rurfum (cdijicdf biturplatea e3'c. Rurfus er propheta ( inquiunt) Scito ergo cr animaduerte ( ait ) ab exitu fermai nis ut iterum tedijicetur Hierufalem, lamueró hoe uerbifub Cyro exiuit.i Ezrlt;e. t. Proindehebdontdf dumcomputatio 4 Cyroad Chriflum ufq; pertingit» Atgui nodum quairimits in Scyrpo, cu Daniel aperte fat is reflitutam urbein carceris loeo e/fe uelit,prinei patum autem ChriRi methas.Porro quód hebdottut^ desßcfepardt,utdicdt,Erunt hebdomades feptem cr fexagintd duie^ Perhibent alij de idiomdteeße fermonis Hebraici. (iÿid quodfeptenariui numerui inhoc pneponitur, ut inteUigdmus prophetdm loqui de dnttorumhebdoittddis, qu£inlÀüibiliter inuenia^ tur,ßfeptttagendrid decas inquiratur per feptend^ rium numerum Accedit ad hoe, quod ipfa. Danielis uerbd fatis ntanißße teflantur feptem iüds hebdomad des prmdrias teinplo non eße locandas, at reliquM ad Chrifli extendendas aduentum. Nstn Ditnif/ tems pli nuüibi meminityde mœnijs uaüo, cr urbis repd^ ratione fermonem texit, Eß enim tota iUd intercapedo urbis qud concluditur pomerijs ; ©te gant5en jarg »iï r viiibFrey g ber muren. Qîmi» olim aratro ßgnaße ßrtur Romuha in condendd urbc Romand^ Et citm paulöfuperius di

B 5

DE HEBDOMADIS

cit Ricrofolymam fore reparandam, non ad initiuM Struilurie fine ad tcmpli primaria refpexit fundaf tnenta: fed uerius ad abfolutum urb^ £difitim.Tr«t plum enim urbs no eft, quanto minus arut Mqui b£i: poteflas urbent uidelicet reftaurandi ,ludieis neque à Cyro, nequ£ fub Dareo,fa(la efl, fed fub Artaxerf xe longimano. Prim en'mtßquidfœlicius cœpijfent, infœticimferro zyflamma peribat. Quomodo mox Perßca patebit biftoria. Quodautem inoxfequitur, Habitabitur enim ac denuo reparabitur urbs, non in Ijocadijcitur,ut tantum ad feptem priores hebdoma^ des referatur:Sed nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerius ßue isfa.vacpof«,

efl,reditenimad id,quod dixerat Hierofolymant effe re£dificandam,quafldiceret, Quia à priuilegio reparand£urbis numero, ne mirerii. Nlt;ji« populm redibit in lud£am,ac urbem denuo reflaurabicfed ßc ut ea reflitutio magno multoq^ßt fadore paranda. Siquidein Cuth£i ( quoslofephus Samaritas putauit) conatus ueflros maximis conabuntur impcdire uid ribus, nine in Hehemia legimus lud£os quidem ßc extruxijfe urbem, ut alteragladiumflrinxerint, al’^ terauero£diflcarint. Qu£ fanepericula hiefutura pr£dixit propheta. Denique angeli unicum fludium fuit,Chriflo fuo,certu pr£fribere tempus ,non citant urbi numeratunt' Satis e/fe putauit ,ßreparandaitt

discret,

APVD DANIELEM, * nbsp;14

diceret. Qttod zs“ 'ut termina exddiàue pari modo obferuauit, Conijcit enim urbisruinam in tempora mortis Christ,non guôdßmulatque moriebatur, ur= bis guoi^ cofequtusßt occafus,fed quod mors Chrifti potißima erat detuflationis cauffa.Ex quibus conflaf re putamus hebdomades illas feptem fexa^inta duos non e/ße feparandasßed fchemate nbsp;nbsp;inuolucro

quodäejßediuißas. Sedne illiquidemfatisdiligenter Danielis rimantur uerba, qui à Cyri libertate com^^ putationemordiuntur:Ç)jiôd propheta uerba fat is clore explicent, de qua libertateßt loqutus: non tant de ea,qua reuerßfunt, quàm de hac, qua omnia pri-! flino nitorireHituerunt, templum uidelicet mania, uallum,foßas, uicos,plateas, propugnacula, turres totamdeniq;urbem. Sedage oflendamus ipßsetiant hiflorijs ifta nequefub Cyro contigiffè neq; fub Da^ reo, fed fub Artaxerxe longimano- Etßenim manua mitteret Cyrus, impediebatur tarnen opus’.cr quana • j quàm fub doreo conflruerctur templum, nulli tarnen furgebant mûri, nuüa erat urbis faties : proinde ne turn quidem Danielis oderat terminus : Ç^ofit, ut re uera ßc fe hoc habeat negotium.

CyrusPerfarum regnumpofl Aßyriosamp; Medos Cyrifsrex primus omniuexcitauit, uir cleineiis aefirtis cr ad resfummas natus,utpote,cuius cr ifaias memiitit^ in

♦ DE HEBDOMADIS

4r.mult4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deuirohocpr£fagiens,potißi‘‘

tnum uerà,hunc d Deo,m hoc ordmatum eße,ut po» pulum ifraelis reflituat, Jd quodßihrni tcfldntur cr£literie. i-E^r«. i.ïn anno primo Cyri regis Per^ [arUfUtcompleretur uerbu Domini ex orc Hieremi£ prophet£fSufcit4uit Dominus Jpiritum regis Cyri, çrc, His uerôpulchre confentitmi ea qu£ lofephus feribit A.ntiq,lib,ii.cdp.t.lt;td hunefirè modum : Pri* tno imperij anno regis Perfarum Cyri, cui feptudge^ pmus concurrebdt cdptiuitdtis luddic£ annus, poßq feruierunt Habuchodonoforeiusq; nepotibus, rur* fits eosdd propridm (ftcut per Hieremidm ante ur^ bis excidiwm pr£dixerdt Dominus ) reflituit terrant, C^templum re£dißcdrezy pr£teritd frui fœlicitdte decreuit-tiiciUe Cyrus tandemdThomiriregindui^ âus cr occifus eii,cuidm (ut Probus perhibet in-t» ) annos regnalfet triginta,

Cdmby/èt nbsp;nbsp;C/ro parenti ftcceffit Cdmbyfes fiUus, in fdcri!

etiam Artaxerxes uocatus; idem iüe qui templi ref flitutionem, f'sb Cyro cœptam, impediuit, tributdcß imperauit,pr£terea cr Afuerus diâus.Sic enim legi^ mus.i.Ezr£ 4.Sdmarit£fubßdidauxiliaresq; copi^ asßbiconduxerunt,Mcondtum impedirent lud£O^ rumßdquodetiäfucceßit omnibus diebus Cyri re^^ gis:po^ cuius obitum cr Afueroßue Artaxerxifert pferunt

APVD DANIELEM? t 15

pferufit dcculquot;dtorià epi/iolam, qtupermotut Perfa^* rum reXjin banc refcrip/it fente^iâ, Prohibeatis ui^ ros illo!, ut urbs ilht no tedißcetur gtc. Ex gb«{ collie ^uefdt Daniclis terminü,no modo non eße fub Cyro copletum,fed ne fub Cambyfe ^uidë. Sub guocy ea ßfla tradumtur, qutelegimufinludith hifloria, Erf G'ß apud lîebrieos no habeatur,tamë 4 NicenaSy^ nodointraCanonéreceptaefl-Vocataut hitnc Cant by fen i^abuchodonof)ré,certe ob flagitia er crude^i litatëmo fecui aeß tu ëAaxentiu appelles t^eronè, lUc ucrà deßndus eü in Damafco^cu ab Aegyptiaca re^ uerteretur uilt;!îoria,anno regni oëlauo,

Deßndo Cambyfe Magi tenuerunt regnum, anf Magi^ no non amplius uno,ut lofephus indicat intu.Anti^* Nam quod Tragus iflosfeptem praßijjeannis per^ hibet,reâe contemnitur ab Anto. Sabellico.

Atquiauthore eodem TrogoDdrcKj ü‘flaßgt;isfiß^ygifsui liusjunus è feptem iHis Magis ßit,ille nimiru,qui duflria Equifonis cuiufdä,regnu adeptus eß , quiq; à Milciade in campis Marathonijs ( ut er apud Aemi/ tium Probet efl^terreßri pugnafuperatus e^,defyde=gt; ratis milibus.C C. «JMfem iüe in delitijs Zoro« Zorobdii babelem,quem er extulit ,ercoeptä templi reflaui^bel» rationëpetmifit.De qua reptura.i.Ezfier'.er apud lofepbit lepida in.n, Antiqlt; cap.}. Sub hacpropbe^

DE HEBDOMADIS

tducrunt Hlt;)ggfKJ CT Zacharias prophetic-R cgtW, uitautemannistriginta fex,urbe Hierofolymormn adhuenonreflituta.

Xfrx«. H«ic fuceeßit Xerxes, éîrenui parentis ,firenua proles,omniuPerfarumregu(utTrogusigt;t. i. aj]elt;^ rit,) longe potentißimus cr maximus; iUeguidecies centena hominum milia in Grieciam traduxijße di^ citur. De (juoplurima apud omîtes penècum noram tum Gr^corum hijiorias : quomodo ad angult;* pias Thermopylarumcaßrisexutus, d ThemiPocle item Cimoneuiélus, tandem in tAardonia jîrage. penitus fuccubuerit apud Bæotes. Imperauit auteitt

‘ nbsp;nbsp;annos uiginti,atij[;Ezram manumiß'um crépi aïolis

commendatum Siriam ablegauit^ t.E:^rlt;c r^ubi Gquot; krtaxerxes cognominatur.Sumt tarnen qui hoc Ion* gimanumßcijße uelint.

krtobaf P®’’''® regem iamiam genio indulgettté, luxuq; penitus fepultum,trucidarat in regia krtaba^ nus homoßrox,proinde er loco eins regnauitannis

Artaxer^ foptem. nbsp;interim Xerxifilius erat^qui poßea dibits

xes longis eA Artaxerxes,hic adule/cësadhuc fed prudens erat, ntanus» (y“ ^^‘tcer : unde Artabanum per mdußriam aggref‘ fus,obtruncauit (ut Herodotus reßrt in s.) nimiru/m

Heper^ parentis necem uindicans.Hic iUe e^l,fttb quo eage-ßa funt,qult;e feribumtur de Heßer er Mardocbeo, «i teßatuf

APVD DANIELEWr 16

teftatur t^iccphonu author Grtectu.Interim tto igno* ro alios quidè hatic hifloria tribuiffè temporibus Ar^ taxcrxis IVlnenonis-Vnus Lyranus acumen ejuoddam

ßlt;i oflentat,cum hoc loco Mardochei annis co natiir hifloria Heßer in Cambyßs reijcere tempora* Siettim hic AjJuerusÇaityile Artaxerxes,/lUcLongi^ mantis,/tue Mnenon,effet,iam confequeretur Mardo cheum uixi/feplus ciuÀm.issgt;.anws : quod no uidetur e//e ucrißmilc. At no uidet uir bonus eadè temporum Aduerjui lt;tc lt;etatis ratione cr/tiä coÜabi opinionë. Si enim o^: L;yr4„tMM* »Httfs Aïardochei recenfuit maiores, iam cofequetur lairum Mardochei patrë, er Semei auu, plures qtu^ dringentos fexaginta quatuor exegiße annos* Toti^ dem enim coputantur anni à regno Dauidis, in quo Semei adulta atatis uir erat.z.Reg.i6, ufq^ ad impe^ rium lechonilt;£,in quo Mardocheus ( ut Lyrenßs utar uerbis)ad minus decë annoru/uittProinde ß iuxta Ly rani computationem uerißmilenon eü Mardocheum annos uixiffè.ieo’Oadem rations fcquetur,neq; Semei attigiffcannosducentostrigmtaduos,neq;Iairu-z}z* Vtnunc no reßrä Semei atatem baud minorem Da» uidis extiti/fe, qui quo longius ante regni guberna^ culauixit, hoe longius Semei lt;etas porrigitur ultra 404.. annos* ç^uo fit, ut hoc, quod ipfia res e{i,daf recogamur ,fcriptorem He^ereî capite,z. noluiße

DE HEBDOMÄDfS

fJnguïiitim omîtes dm profapî.c uiros recenfere : fei nominatijjimostdtu, uidelicet ut generis Mardochei apdreret principi'Mt. Cuiiu generis cr alia pluriiM in Sacris inuenias exempla, tiiec autë non abs re uer^ boßustradauimuSfquod ij probabumt,qui Lyrani in hune Danielis locum legeruntferipta. lam uero ad Uehemids l^rttxerxem noûrureuertimur, quiüehemiaifraê-lüa ufus eft pincerna. Hic [Jehemias ad hune modu gentis fult;e uices,corâ hoc A.rtaxerxe deplorat:Clu,a^ renonmœreat uultusmeusf Quiaciuitas domusfc’^ pukhrorum patris mei de ferla eü,amp; portlt;e dus co^s bujle funt igni. N ehe: z. cap: Et mox. Si uidetur régi bonum, cr fi placet feruus tuus ante fadem tuam, ut tnitta^ me 'm ludteam ad ciuitatë fepulchri patris mei cr tdificabo earn. Quid quod apertius 'm i« cap: did tur? lAurus Hierufalem dißipatus eH porhe dus cobußie funt igni ere. Ex Quibus omnibus Satisco^ fiant à Cgt;ro ad hunc Artaxerxem ufq^ Danielis tera mittum de Hierofolyma recondenda non dum uenijfe. Hieprimum Maxerxes tongimanus,ftexus ad Nehe mi£ preces, urbem refiaurari Pr«ecepit. Id quod etiä faëlum efltQ^anq no fine exiguo edificantium peri^ eulo^ Sicenim futurum priedixerat Daniel. Sic com“ pletum legimus in huius dufdem tîehèmiie opufculo. At cu ifta fiegererentur, agebatur uigefimus Aria“ scerxis annus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et hade“

APVD DANIECEM* 17*

Et hdélenus hiflorij^ cum ftcris tum propham's Daniele uero pot iß mo indice ,inuenimus ,ubinam ordiendaßt hcbdomadum coinputatio, nempeà ui-‘ geßmo Artaxerxis regts anno. videamus nunc ubi sg, hebdomadcs ( totidem enitn conüituunt.6i.ßfe^ ptendrio addanturiiumero)ßntclaudend£. Ccrteibi demum,ubi ßniendas prlt;edixit prophetatnon ad tiuitatem Chrifli,fed ad principatum Chrisli.t^am ßc habet Daniel:Ab ea copia ^ute uobis dabitur,utHic^ roßilymam repctcre^eamq; poßitis reüaurare, ußf; ad Chri^îi principatum numerabuntur hebdomades ßptein,crfexagintadu£. Quodenimalijuerterunt, Vfq; adMeßiam principem:malui egoiriftiio’ip ex^ plicare,ac dicere:Vfc[; ad Chri^li principatum, vßtr patureniin perßjnapro ipfarc, Atqui principatus Chri^li in ipßt non coepit pucritia, fed in. ir. Tiberif anno:id lt;]uod nbsp;nbsp;LKCttj teüatur in capite tertio, lt;]uo

zy leilorem remittimus. tnuenimus itatj^ er methas ijiarum hebdomadarum.ir.Tiberij annum.

Ergo poüeaq uidiinus uniuerfam computandi ra^ tionem,caput ç;- calcë;agcuideainus,lt;iuomodo heb=i donu.des,6g.adimplet£ßnt,hoc ^«0 pailo nume rentur à.10. Longimanianno,ufq; ad.i!.Tyberij,an’‘ ni quadringenti oilog'mta treis, totidem enim annos ejßciunt hebdomades fexaginta neuem t

DE HEBDOMÄDIS.

Miixerxes itaq^ Longimanm regnauit, authors Trogo in er-dttno! quadraginta er unü: certe À dintif fo l^ehemia annos uiginti er unutPatri fuceeßit remcognomeiuo Nothu^ j er excedens annoregni uigeßmo nono, imperium filio Maxerxi reliquit, Hic Mnenon cognomine uocabatur, iîle que Eufebius ( ut fupramonuimui) Affuerum putat,Heileres md^ ritum-Vixit autemm imperio annosuiginti quatuor» Hoc defunilo Artaxerxes cognomento Ochtts, Mne^ nonis ßüus, regno inaugurate eft, er regnauit au^ thore Trogo in ,io. annis uigintifex.Poft Ochu im:» perauitNarfes, quem alij nom/nant Dareum Argu, is,ut eil author Herodote, à Bagoo eunucho intern feile eil,anno regni quarto.Narfes ille Dareum,qui er Uiele, habuit regni feceftbrem. Hic non eil ftir» pisregiie,fedPerfaArfamifilie,Armenicisclarui , uiilorijst Ciuare ob bellicas uirtutes, dPerßsin * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;regiam fubueäe eft, idemgrauißimum beUu, uaria

diufortuna,cum Alexandra Macedone,geßit : lande uerouiileuitamuna cum Perfarum regno ßniuit, cum iampreeßijfet annis uigmti quatuor. Regnaue^ runt ergo Per fei Cyro ufque aduigeßmum annum Artaxerxis Longimani annis centum uiginti duof bus, er ab hoc ufque ad Alexandrum annis centum uiginti oHo, in fummadueentis quinquaginta:atque totident

APVD DANIELEM. ï8

totiiiem colligit etiam Strabo in u, Geographite»

Porro Alexander Macedo, qui à Perßsad Macef Alexano donas Alexandrinos feu Ptolontteos tranftulit impe-drini» rium,monarchauixit annos quinq;. t^amreg^iMa^ cedonici, cuius duodecimum agebat annum, non efl necejfum memini]fe : nip uelimus eofdè annos fecuuquot; do computare,cr in Perfaru cr in Macedonum im» perio. Ei uerofucceßit Ptolomeits Soter, Lagiflius, Cr regnauit annis quadraginta. Poüqueni impera* uit Ptoloimeus Philadelphus, ille, qui Demetrij Phad lxx inter ler£i impulfujilebraica biblia,in Griecant transferri prêtes, f curauit, idq; per feptuaginta interprétés. Cuius rei menunit lofephus in duodecimo antiquitatu libro cao pile 1, Philadelphus ille nobilem lüa Alexandrite bigt; bliothecam 700 circiter milium uoluminum confiru^ xit,quiepoilnugt;dum à Romanis inuito Clt;efare lulio concremata eß. vixit autê annos trigmta o£io. Pofl gt;nbsp;bunc regnauit Pto:Energetes annis uiginti quinqi:Sub quo kfuslUeßlius Sirach EccleßaHicum confcripßt, a-^ ' Ab hoc imperauit Ptolo ; Philopater annis fedecim. Deinde regnum tenuitPto :Epiphanes annos uiginti quatuor. A quo Pto;philonutor annos trigintaquinqf.

Atq;fub i^is duobus contexta efl Machabeorum hi^ liachabei Horia, suceeßit deinde er alius Ptolo: Euergetes e:y imperauitannis ,io,Poft que Pto!Phifcon,q er Sofer,

C i

DE HEBDOMADIS

lt;lt;««« [cptedecim. HincPtolo. Auletes,qucnonnuüî Alexitndrinum copellant,annis decc. CuifurrogatUf eÜPto, Cteopatrlt;e^uiregnAuit aniws oüo.Ei uerô Ptolontieui Dionyßut qui imperauit amis triginta, Cleopa^ Cleopatra dutem mulieru ttobilißima, cuitant [udue tra» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ingcnium,tdntd in loquédo frcMtdia, tam iucttn^

daconuerfatio,uthis dotibmadiuta ßrinaadmodu alias liberalii,mcredibilcs in animis hominum excif taret adßiluS'Perhibef enim Plutarchus hanc pro^ nuciaffe dulcißimo oris fono,uolubiliUngua ti^yqaaß lt;nbsp;inßrumento quodam plurium chordaru. lUa, inquâ, Cleopatrauiginti amispraßit, çy imperium fub Augudlo Oâauio amißtd^am hicCiCom.Gallupr£lt;* ficit Aegypto:undc or totum Alexandria imperium redadum ed in prouinciam. Cum iam Alexandrini regnum obtinuiß'ent annisà Monarchia Alexandri Romw. MacedoniSjUfq^ ad A ugudum.isgt;7,

Omnes uerô anni Odauiani imperij complet antur apudloßpbum quinqudgnttd feptem. AtquißEufe=‘ bij calcttlo credimttsin z,cap.i.lib.Eccl.hido.iamie» fusChridusfequndoey quadragepmo imperij Ca“ faris Augudi anno ,ab Aegypto uerofubiugatazs, natus ed. Qjto ßt,ut rf deuido Antonio et amore ex^ tinda Cleopatra,Augudus monarcha imperitauerit ^tnnos quadra^mta treis,Sienigt;n-i3’annis4ddas. ir*

APVD DANIELE«. 19

lt;!tnnos, pofl natum Chriüum imperauit Mo» nArcha,Conjlitues annos qMdragmta, tres. At^ hoc demum tempore é uiuis excedens Auguflus, regnutn relirait TiberioxuiiM decimoguinto anno coepit prin eipittus Chrifli apud Lucam 'm tertio.

Ita^;ßntmc accipias centum nbsp;nbsp;uigmti o(ïo an^ SM/ttïM*

nos ex Perßtrum regno. Ducentos uerô ac nonAgmta feptem ex Alexandrinorum, ZT (jnm^uaginta oâo c Komanorum imperia iunxeris, 'muenies annos qMlt;* dringentos oâoginta treis, hoc eil, feptem iUaszr fexaginta duos,in fumma. ag.bebdomades.

Hic adinonitum uolo ledorem fecum expendat, Of guod er gnaleßt Chrifli regnu. Certe tale nihil .judf le ludeorum pleriq;expeéiant, carnale. Audis enim prindpatum eiits is. Tiberij anno cœpifle. Qjflidß LMcdi» cofulds,comperies loan.Baptiflam priedicaß feregnum dei,fldem in Deum, ZTuitie 'mnocentiam, per lef cm chriHu. Pro'mde regnum Chrifli flgt;irituale eH. Nàcii alibi apud Luca ipfe Cbriflus à Pharizdt interrogaretur, Ciuando uenturüeßetregnum dei. sic enim lUi percontantur de aducntu tJlefliæ, quem 'm. hoc à Deo pollicitu)jgt;erabant,ut Gentium imperia f ■ leuaret,foliisq; et monarcha in orbe regmtret, ßs fùgatisq; ludtcoru hoflibus,fedreflgt;ondet,Regnunt dei non ueniet cu obferuationeineq; dicent, Ecce bîc,

C 3

DE HEBDOMÄDIS

aut ecce tUic: ecce enittt regnu dei intra uo! eß.

bui uerbK,reijcit iüoru cartMlem de aduentu f^eßif opinions,docetts regn« deißue Meßi£,non eße tale, ^udlefoleant habere prouineiaru regnoruq; proeeo res, qui Metropolim habent certa quiq^ locoru CT rerugeßarum circumßatttqs,legu acuiäoriarÜnüf raculisagnoßcuntur. C^iiinficreditis (aitßonganctt efl opu4percontatione:€n enim adeü regnum dei,to^ tumq; hoc intra uosperagitur,quod,pphef£ pera^ gendii prißdixerunt. In eande prorf ts fententia, erß perßgt;icatius,cr Pilato percontanti de regno,reßon* det:Regnu meu nihil comunecumhoc mtwdo habet,. In hoc ûaqi rexfunt,quód in hoc natus[um, et hac po tißitnumcaufa in huncueni mundu, utteßimoniiiß^ ram ueritati. Proinde quotquotßdem es- ueritatent (tmant,ij de meis ßmt,ij me regë agno[cunt,ego uero talespopulu meam dueo: Quare er propheta in car mine myßico de Chrißo canit, es ‘tit. Ö decore tuo proßgt;erare,eqttita fuper uerbrnn ueritatis es man* fuetudinis es iußitilt;e,cr docebitte terribilia dexte* ra tua. item. Sedes tua Deus in aternum es[emper, uirga reilitudmis,uirga regni tui. Dilexifli iuüitiant er odißiimpietatem,propterea unxit teDeus j Deiw tuui oleo hetiti^ prlt;e confortibus tuis, Proinde mißef n Utdteorum gens plurimivm errat, quad carnalia ßerare

APVD DANIËLEH. lo /perdre dudetxum omnietpntjpirituaïid^e^/ïnon^i nttnquim prophétie alluferii]tt(dcarnali4.Fit tamë hocper hjiperocham docendij; gratia, uiJelicet ut tranfcendant ad 'muifibiles res per uißbilia, nobis^f magis cognita.

At poft hebdomades ïftas fexa^s ginta duas, excindet Chriftus, fed nequic^jCiuitatem autem iftâ,atî qucillud i'pfum fanduarium, des populabi'tuaftabit^ exercitus im« peratoris futuri, eritcp occafus ei'us catadyfmo fimilis» Ipfa ueró defo^ latio fic ftatuta eft, ut fimul ad bel« li finem fiat»

Profequitur expoßtione quid deineept futurum ßt. Videlicet ludicos Meßiam fuum in crucein aéiu^ ros;qu£populiingratitudo cy fefe e:!r urbem tra^i éluraßt in ruinant ctr pernitiem. Hf c quidem iüoquot; rum omnium fitmma,

^itgli^it aiit hacfipputatione numerum fepteiM^

c 4

DE HEBDOMADIS

r/tWM, CT powt dumtdxat si. hebdomadei ; non quid twbii quo^; negUgeiidui ßt:fed quia potiorem tantum uolucrit mininAre, atq; hoc minoré ctiam coprehcn^ dere,niiniru Syncfdocha quadâ.ïn fcquétiuerà uer» fu clarÎM edißeritiin quë fenfu/mh£cuerba capienda t^orSy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poß hebdomades iftinnimiru in dimidio heb^

nocentia, domadisfeptudgepmæ,occident Chriflu^Enquidpo fefur“ tffat diciapertiui depaßione or morte Chriüif Et tnox,Sed nequicßAudifli enint morte, hic tandé audit Chrifli, ff refurreélioné. Conabantur ludiei crucit fup» plitio zyuitam zj- nomen Chrißi toüere c medio,fed fru/îra,Nam tertio tandem die rediuiuut aparuit, ac turn demïî uere rcgJMre cœpit • id quod Apojtclorum iiterlt;emaiori exponuntgratia or euidentia. Reéie ergo ac pulchre Daniel pradixerat, ßre, ut Chriflu neci tradaiwßed delußs eorü acfrujlratisfhid'qs. Sic enim fonant Hebraica,ÿ;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er nihil ei-EÜ enint

ßue ôi-aroo'iùjsrHo'i^ ßue btÀt/lzç ideoq; fareienda oratio, ^ihilei, uidelicet nocebit, autuitienomini'ue adßret detrimenti.fmmortalis enim è fepulchro pro^ dijt, morte deuiéla:quemadmodu pluribui indtcat Pe« trus Aél, 2.3. ez lo.Septuaginta autem,ßue quieuq; tandé Grecite fapientes fùerint,ifl!t Danielis ßc red^ dider^:Vf^ ^iToi ra.^\^J^o(a.ó.J^a.q raç. l^o^ ^oö^MiriTcxi^lirfitoti ly Kfi'/aaouniSM tpboi*

TW,

APVD DANIELEM. u tS. ideâfEtpoü hebdomifdes ißtti fexagintd duM exterminAbitur unâio,cr iudiciu noerit in eo. vfur pant aut unélionë ^n/U«t/kixç pro ipfo Chriüoteft. enim ^isolt;^ Grtecis imiluifiebrieis tJießiiit diäui.Et iudiciu ßue Kÿî/J.a, apud Apo/hlü quolt;^,ß= gnißcat culpam zSquot; crimen.Himirü ut idem hic locus Danielis feiitiat,quod et l^aias prcedixerat in cap.fj. tndtäacaufa citraq; iudiciutoüetur. ConßonAut bis propheticisperbellèeaqute apud Luca de Pilatoad bunc leguntur modu:Obtulißis mihi hue hominë, ue= luti Gentis noßrlt;eß^duüorè, er nbsp;nbsp;nbsp;c« etiam uobis

pr£feiuibus diligenter perquirä:nullu tarnen in eo co perio crimen:imö ne ipfe quidë lierodes, ullä inues nitcaufani-tiamadilluuosremiß, erneßc quidem quicq capitale aut morte dignu^copertum eR.Sic,in^ qult;im,ßuiuiterconßgt;nAnt Mofes atq; leßts, prophetic atq^ Apoßoli.De qua reutinä adhuc extaret Ammo^ nij illtuf cruditißimi uolumc, cuius meminit alibi Eu^ febius.Sed crLatini interpretis expoßtio no uidetur eße dißimulanda, eaßc habet : Ef poft hebdomades Gz.occidetur Christus, er non erit eius populus, qui eum negaturits e^. PoRremu aut membrußue KOfs* ^aaddidit deßio. Cum cnim uideret apud Ebrlt;eos tantu legi, Et mbd ei: ipße de ludaico populo inteües xtt,er promdea,va.VTlt;xosóJ^oï!opßue defiilum Hc«

C y

DE HEBDOMADIS

trdico fermoni fubejjè putans, id quod deejje uidebd turydbf duit:interm hoc ipfo aUudens ad reijedione tudaoru cr uocationë Gentiïi. Sed dixcrit ne hoc in ioco,iudicent alij, Kihi certe minus coadus uidctur fenfusßDaniele de refùrreâione Chridi loquutu dif camus^aut certe^quemadmodu et Se(gt;tudgmta,de in=‘ timtitiis nocentia Chrifti. Gaudendu porro nobis cd non cr ueritM ^^iocriterquod de domino nodro lefu Chriflo, tant Chridia-~ ßrmuhabemuiteflimomu. Uicenim indrub nefidei. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aduetuUiregno,mnocentia,morf

te,mortis ui, iuditia redemptione. Cedant igitur ueritati inuidlt;e iud,eoru glolfemata. Legant h£c, cr aliupodhacno expedabutüeßiamduce crredemd ptorem.Siquide lefus Chriflus dominus noder, uerus K.eßias,ucnit ,Qrfub prlt;eßde Hierofolymoru Pilato 2 propria gente occifus ed,monArchiä obtinente Ti= berio. Legant htec quoq; Valentiniani cr Martioni* tlt;e,ArrianiGr Pelagiani,zy erroremfuuconßtebuft tur.Legatur cr ifaias in cap.ss.qui et ipfe tarn aper» teuaticinatur Chrißi incarnationé, crucë et regnu/m, fithidoriâtexui/fe,no prophetiäfcripßjje uideatur. Sed et lacob Patriarcha apud Mofen in primo minid me obfcuris uerbts.Chriflo tJießiic preefinit certu ad* uentus terminum. Timm enint in proximoßre Chri* üum,ctim ifraèîiticunt regnum occupauerint alieni*

gêna

APVD DANIELEM. li

genit.IdquodfubOóiauio Augujbor M. Anfonio frdü legimut, qui ludeee praßcertint Herodëhomi^ nem ldumcum,iHam qui or regium jirro progeniem ftßidit è medio, ttincßdu ut doäißimia EMttgelifla Lucdt primumhi^oriie eutingdic£ caput àHerodis regis mentions auj^icatus ßt, Sequmdwn uero ab Gilauio Auguüo cT Cyrenio, Tertium autem àTt’a ierio liierogt;K,principibus alicnigenis at^gentilibus: iRis ueluti per tranfcennam ojlendcns, iamiam ea eß fe compléta tempora, qus complenda retro prophet t£pr£dixerant. QuocircaCbriüianinonerramus, Keq^fedudifumus per lefnm prophetam magnum^ quemadmodumagnis interim blajßhemijs, uttA cum Iulia no er Porphyrio, etiam hodie nobis obijeiunt tud£i:Hic enim lefus CbriHus,dominus nofler,Dei ey lÄari£ uirginis filius,iüe uerus eü lAeßias in lege er prophetis promißus,in quo omnis e ft plenitudo,per quem er Dfo reeonciliatifumus, ßdiq^ h£redes ui^ te £tern£ Eigloria er imperium femper^

Qu£ueró fequnturpr£dictintcrurbi5 ergentis De ßturi excidiu. Non quod id protinus ipßam chrifti mortem lud£oruiH conßqutußt: fed quad mors Chrijit potißima ßerit clade, caufa deuaßidionis.Deniqi Ihtim fubijcitur.Ipfa uero defolatio ßcflututa eß,ut ßmul ad bcllißneßat.ldcfl, Vrbs tum pr'mu uafiabitur er c ßndAinötis erueturj

’ DEHEBDOMADtS

«Km wm tot um bellum ad urbem expugnandam fue^ rittranslatum, fubaäis prius omnibus circumguaij; fegionibuijUt ßmul cum urbe excifa, finiatur etiant bellum. Quod quomodo completumßt,pofleriori uerfu producemus ex lofepho. Nunc euangeliea de urbii excidiOfCXcidij uecaußa, proferemusteßimoi: nia. in euangelio fecundum Lucam, in hunc modum prædicit dominus : Siquidem eSquot; tu Hierufaiem agnoi feeres,quid in ifta diuina uindida ejj'es paßura, ninû rum iam omnibus in hoc incumberes uiribus, utcum deo redires in concordiam, potißimum nunc, cum te proprio inuißt ßlio. Sed quid huect cum occoecataßs^ er irie diuinie ultioniq; referuata. A.derit enim tem» p US cum te inimici tui uallo circumdabunt, cingentq;

coangußabunt te undiq^^çr fdo tequabunt te cwm ciuibus tuis, imo ne lapidem quidem relinquent fuf perlapidem : Propterea quod nonagnoueristempui uißtationistuie. Et iterum Hierufaiem qu£ occidii prophetaser lapidas eosqui mittuntur ad te,quoties uoluicongregatefilios tuos,ßcut ales nidwmfuum fub pennas,er noluiflis. Ecce relinquctur domus ue^ fira deferta. Dico autem quod nouidebitis me,donec uenerit tempus cum dicetistBenedidus qui tienit in nomine domini.Quibus non intellexit earn acclama^ tionem,quailtiingredienti acclamabanttSed plane

remo^

APVD DANIELEM»

rcmouetdtçjue reijdt liierofolymitds,{iuap diceret^ Çindndoquidë nbsp;nbsp;meosZT tneperpetuo cotemnitis,

hinc etid ego d uobis recedd,incji tantas erumiias uos priecipitdbo,ut qudm libentißime [uccineretis ueluti ' grdtulatoriu beitedidus qui uenit in nomine dominé Si fdltem dliquis ueniret 4 domino mijßus, ut uos col=i tigeret. Prtetered legimus mj lofcpbo cEw/cfcio cd» tdmitates\ud£orummoxingruipe à morte Sdludto» ris. Ndm miferè dfflixit eos Cufpius Pddus, ddflixere quoq; dlij Romdnorum prlt;epdes,De quibus doëlè ' diligenter lofephus feribit De bello luddico.

Ul« ne ulld in udticinio ejjet obpuritds, Dueë und Vefpdpd^ cum exercitu, periphrdpquddd exprimit, per quos nus c Ti ißd erdnt perficiendd, periphrdfi inqudm baud terne tus duces,, rdrid : Sed ed, qud udticinium refricdret Bileam in ■Ptumeris Mofeos:ille, pofl longd (inquitßempord ue nient Romdni celerrime in trircmibus de Italia,fupe» rabuntque Apanos pue A ßirios: deinde uaflabunt etiam Hebrdos,ultimo tandem cz ippperibunt- Nant Veppapanus imperator cumplio Tito, gentem ludai cam excidit,urbë diruit, templuq; comlpt,tanta ce» leritate,täta itëferotia ey crudelitdte:ut ea deuafla-tio nihilofuerit mitiortudlt;eis, atq; Cathaclyfmus e-rat incredulo mundo. Quomo enim tune nutla expe^ itabanthominum achabitationum repdud ue/ligia:

DE HEBDOMÄDIS pc intra biennium ludiea pcudflabatur,ut habitatant nunqcrederes.ldquodfequenti uerfucopiopmex^o netur.

Atq? I'n poftrema ifta hebdo;: mada, teftamentum cum multitu^ dine fancitum,confirmabit, inque eius hebdomadis dimidio, abroga bit uitftimam oblationem^ Sed ipfum locum uaftabit ad internitii' onem ufcp abominada defolatiot Quæ tarnen amp;nbsp;ipfa certos fibi ter^ minos habet præfcriptos»

Exponit hoc uerftt poflremo iuculcntius copio-pus, gutepaucioribus perflrinxcrat in proximo, Vif delicet occidendum fore Chrißum crexpugnandant excindcndamqi urbem inuna ifla, hoc eß, in poßre^ tnauelfeptuagepma hebdomada.Siguidem initio att dißi numerum totii conpßere intra feptuaginta heb’* domadcs- Cum interea nos in ißis quic pnece/ferunt, non fupputauerimus adhuc plures, quam fexaginta nouemgt; R.eSiat ergo hebdomada poßrema, hoc eß, fuperfunt adhuc anni fepte, qui quomodo adimpleti

APVD DANIELEM/ i4 pntydut quid in eis contigerit, age uideamus,

Cccpit Chrißi lefu principdtus quindecimoTilgt;e^ Compuftt rij Ceiaris anno. Woxenimatq-Joannes häptißret, tioultinue docebatetiam Chriflus: Quemadtnodum teftaturlof hobdo: annes in .3- cum iam natus effet annos, ut Lucas per» hibet}triginta. Pr£dicauitautem annos treis:quem^ admodum cottflans eH omnium confeßio, cr ipfa etiam euangelic£ hi^orite fides confirmât. Numerat enim loannes tria pafchata. Prim urn quo iam primo pr(edicationisannoabfoluto,ementes cr uendentet templo exturbauerit Ioannis fecundo. Secundu, quo quinq; milia hominum pauerit in deferto Ioannis Et tfrt/iMM quo pro humani generis falute Deo patri in ara crucis oblatus fit,ac fatisfecerit omnibus in le^ ge 0- prophetis de eo fcriptis,fubijciens,confumma^ turn efl, loan. 10. PalfoitaquecoUigit tiirettlt;eus, qui exifiimatChriüum quinquagefimumpenè attigiffe annum:nitnirum Iud£oru delufus hyperocha, de qua loann: s.Palfi) coUigit cr T q fentit Chri^ Hum trigefimo netatis fiue anno excefiific^ Si enim Lu c£ es- Ioannis aquiefcimus teSlimonio, iam trigefimo tandem es tertio anno occiftu eH.Praterea natus eH ChriHus .42- anno imperij AuguHi ; hincfi computes oês AuguHi cr Tiberij -is.annos,comperies triginta treis annos^^^aln Oâauita 4 natoChriH o imptrauit

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE HEßDOMADIS

annisqumdcctm.Eifucceßit Tiberius er

■■' ufq; dd bttpUfmuM Cbrifli unnos quindecim. At tcr^ tio pofl baptif im anno, Chrijius cruci affixus expi^ rauit, Idcirco reäe computamus omnes uitlt;e Cbrißi

and Cd» Po/teaq uero in crucc ddactiM lain exhala/Jef /pi ffiUtio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teinpti,quodfepdrdbat fanila à re^

’ liqud pdrtc templijfeiffum efl à fummo ufq; deorfiM-Qudre dltißimus fub'mdicare uoluit, Mofaica iam ejßcdifrupta, ideü morte ac oblatione fdnguints doa minici antiquatdsjmci impletas eße ludaicäsumbritf, fderißtid inqudm er omnes ceremonids, adeoque ßf nem impoßtam eße uniuerfo facerdotio : Qjtöd fan» ilißimus ille dei ßlim feße mmaculdtu deoßemel ob^ tu[i/fet,mdnensfdcerdos igt;iperpettfum ßecundum or dinem Vlelchizlt;irdtel. Verißime ergo predixerdt Dd^ niel.-Etin hebdomadis dimidio abrogabit uidimam er obldtionem. Continet enim hebdomada ( ut nunc ßepe monuimus') dnnos feptem. Inciditautem Cbri^ m paßio in ßnem anni tertij, de principitim quarti: Gelliusin ergoer indimididtdm hebdomaddm. Tuncpeccd^ ttcdp,i4. tormn remißionem per ßanguinem Cbrißi coßequuti fumus: teflamentum iÜud uidelieet noMim cuius alibi meminitaieremids er Chriüus Mattheiia.Pdulus item ad tiebis.^ ÿ. vbi etiä copioßora legere licet: quomodtf

APVD DANIELEM* 4.^ tjuomodo Christ morte teüamentum conßrmätunt ßt,abrOgata quot^ oblatio, penitu^q; aboletaßntof mniafdcrificia. Sed posl Christ refurreäionem er adfcenßonem ad cœlos, Apofîoli multo pneclarÎM quàm haâettuf, ut pote Jjgt;iritufanéîo donati, prlt;edi^ carumt Christum aduerfm ludaifmum. In qiu, fùn-ilione ewm Stéphanie diaconus non effet po^remuft ab impijs occifus eß trienniofrè 4 domini difeefftt completo. Et fooc quidemßc extinflo, ßuißtma iit alios Cbriiîum conßtcntes,mota eü perfequtio,adcà ut pleriq; Chri^lianorumàludlt;eis urbe fut exaélû Atq-ita pofirentaquoq^ hebdomada adimpleta e^l, in qud per ChriHum imprimis, deinde per Apoüoii loscejf(Uiitfacrificium(yobldtio:incorde autépio^ rKMi uerius,quàm in impiorü templo.Quanquàin fan guindrij iam non Deo amplius litarent, fed damoni. Et haéieniM quomodo feptuaginta hebdomad£ ßnt impletlt;e, primum feptem cr fexaginta dult;e, deinde ueró unica ilia poßrema.

Vbiuerô nunc funt iadabundi iÜi Thrafonesac ßtcriß Stentoresßmö tenebriones uerius,qui clamitant .• Vif’ dete Chridiani Ledores, an non diuinus propheta preedixerit ßre, ut aboleatur facrofandtim Miffefa crißeium. Indicate interim an non Zuingltana hlt;ere=s fis putchrè ida compleueritiPulchrefane,ß Dijs pUr

D

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE HEBDOMADIS

eet, erßtnijjaefi ludaieum f(tcrifiüu/m.Certe iänt feopumattigiflù prophétie. Verû tales eflis turpißi^ ni,ut quos nullius paenitet mendatij,ßc nullius etiatit pudeat fderitegij. Attamen hoc ipfo, ultore Deo,di^ gnas temeritatis poenas pendiflis. siquidem quoties ifla noilra occurrunt lepida commenta,nonpne ri^ fu ijla Craßi ingerere poffitm. Similes habent labra laélucas, Nihilû enim deo gratiora funt Mijjîe facrif ßcia,atq; olim erant er nunc quoq; funt, tudaorum libamina. Pergite fr^o cof «obwj quibus ippperea^ tis,laqueos,porrigere.

De exci‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pergamus, in ultima ißa hebdomada,

10 gentis diuinam iram concitarunt ludiei,adèo urquot; er Urots. itcmfmnocentiu fanguis, ut inde à morte Chri^ ili,moxmultis malls adßiili, tandem aRomanis pent tus excippnt. Idquod Danielfequentibiupc priedi^ xit pturum ; Sed ipfum locum uaßabit ad intcrnüiof nem usq;,abominAnda defolatio.Sic enim per Epana^ phoram redit ad id quod fuperiori uerfu dixerat de excidio. Hic ergo lÛelocusefl,adquem nos remifi Chriflus in Euangelio, dicens: Cu ergo uideritis abof minationem defolationis, de qua di^um eß à Daniele propheta,flantem in loco fanâo,cr ubi non oportet„ qui legit,legat, C^uap dicat, longa dißertatione non eß optK, Danielem conf ulitCj hune diligenter legite, ubi de

APVD DANIELERL 16

wH de abomiMndadijJerit defobtioneiZyquot; uidebitis quie uentura fint, çr quando ueiKurafint. VocMif autem Chriflui abomindtionem defolationis, per He*! braifinum quendam, abomindndam uafiationem, c/lt;t^ dem diram ^cruentafq; ftragcs, crlugubrid funera, deniq; diram totiits beüifitiem ,lrdgorem,fldmmAm esquot; ruinant. Hatte per profiopopœiamfine Ithopæià flore dixit. Et loeum adeàtj^ ipfum phanum nuncupaquot; uit fanâuitnauguüum, ZT célébré. Et poftremo per Mimefim, lîantein ubi no oportet ( bae fy vnbtllt^) bcbiicFc wirt/pîi billtc^ mt fm fôlte) adieciteeu Epitafin.Nam ut olim de Solomonis profagierat tent plojfiiturum ut, defitiente populo, domu iflam in fy* bilum daret zy ftuporem- Sic pr£fcntibus zy Chriftus Cr Propheta horrendam pratfagiunt deuajîationentf gua uidelicet dominus, tantain urbem,in qua tanta fecerat miraeula,item tam nuinerofiim populu,quent tant teuere dilexerat, dederit in tantam calanùtatem zy in tam inexpcilatumpriecipitiu. Et fane templo» runt ledifitia, imprimis uero Hierofolymitani templi nomen, apud omnes penègentes facrofanâum erat: Hoc itagiterribiliuszyincredibilius erat,zy hoc tuLquot; flationi debereobtioxium effe; neg; uero uulgari de^ ua^otioni, fed abominonda:, zy gult;e carebat exem^ plo. Noseniw TravoÂiS^iap uertitnus,hoc eft,inters

D 1

DE HEBDOMADIS

nitionem f quod Hehraus pluratiuo numero er per nes defolationis : fenfum uimirum è jenßi. H« CMto» omnia er urbisergentisaggrauantexcidiÜ.Quare non immerito Chri^lus dixit: Vie autem pragnantif buserlaflantibus inillisdiebus. Erit enim adflidio tnagna in terra ludlt;e er ira in populo hoc.adeó ut tnilis no (iierit,neq; déplora tiorulla fùtura ßt,ab ipfb orbe condito^ad hoc tepus ufq^. Hisuero pulchre cott fonant lofephiuerba in.7- de bello fudaico,cap.is. Ctefar iubet totÜ iamßinditus urbe, una cu ipfo etiam tcplo,eruere,rcli(lis quidê turribus,qu£ prlt;eter alias eminebat Phafelo Hippico er ^uriamne,muriq; tait to,cptanto ciuitate «b Occidente cingebant, id quide ut elfet ca^rii illis cujkdi^ caufa rel'mquedis. Turres aut ut poßeris mdicarent quanta ciuitatem quamue munitißimä ,Romanoru uirtus obtinui/fet. A liu uero totii ambitu ciuitatis ita coplanauere diruentes,ut qtd ad eä acceßißent,habitatä aliquando uix ejje credef fët. dÿiefanè pulchre(ut uides)cofetttiut cu bis pro» phet£ uerbis,et iUa Chrißi vssijgt;So2.H:t^o relinquent in te lapide fuper lapidc.Huc plurimußciut etia ijhl, quie ad hunc modü in ^..hijioriaru li.Eufebq legimus, tudai, is. priwipatus HelijHadriani anno ab omni regione finitima tiierofolymis penitus arcebantur: ctun

1

APVD DANIELEM. I7

C« fanÜione diuiitie ïegK,tü maxime cojHtutionibu! et decret is Hadriani : ita ut ne de excelßore quidë prof Jpeilu eminus eis,faite paternu f^lu prophanis ob tu» tibusliceret injjgt;icere. AriflonPelheus Hilloriogra» phui eadêfic profequitur.lta jiëlu eâ ut ciuitas poß interitu ludaicæ gentis, iticolis mox in eäperegrinlt;e nationis conßuentibus, permutatis ciuibus, etiä ipft Helia appcÜaretur ex cognomëto imperatoris Hclij Hadriani, cr utinRomanoram ius conucrfa,ritu pa» riter mutarct cr nomen, ere. vide ergo amice Le» âor quanta ßt diuina umdiiia ; ut iUe in eos feuiat, qui bonitate dei contempta,dßpcrnantur pœnitentià^ Equidem mea fcntentia uidetur Hierofolyma omniu feculorum eße exemplar, in quo ceu in ßgt;eculo er in expreßa uidemus imagine bonitatem dei er iram. B onitatem quidë erga eos qui in teßamento fuo per-’ ßßunt^Et iram qua in eosßrtur,qui bonitate cotem» pta aut ab eo deßciunt,aut ueritati cum perßdia re» ßßunt.Caueamus igitur,nam ifla quidem nofiri cau» fa conferiptafunt.

In ßne uaticinatur reliquias tfraelis ßre faluanf das.Proindeidëhicadferiturquoderd Pauloprof lis Tct firtur de conuerßone ifraëlisad Dominum,Rom.n. Deniq; er apud Lucam ab ipfo Chrißoßc adumbraf tur.Et ludeei captiui ducentur in omnes Gentes, ipfaq;

D 5

DE HEBDOHADIS

Hierußtlem calcabitur 4 Ge ntibtu, donee intpledntui' tempora Gentiû. lam uerô haâeniu tAeßi£ omnia fitere jjgt;iritualia:ßc poüeris nulla carnalta /peranda Ad Inda* erunt» Nunc ita^ o ludai conuertimini ad Deum QS^ patrum ueflrorum et ad expeiîatwm iüud femen.le-fitnt Chriflum. Videtts enim ipß^ mß ipfa cœcitate malitis effe coeciores, uobis non eße uüimi aliud rc^ gnum,nullum alium ducein, regem nbsp;nbsp;Weßiam cxf

peäandum, nißeum, qui iam ante mille qumgentos pene annos in hunc mundum uenit, lefus ChriHufj qui pro omnium [alute cruci adfixui eß:ln hunc cref dite nobifcu esquot; uiuite » Quöd ß agnitam contempfe^ ritit ueritatem, accufabit ipfe uos ülofes, cui fiditis, cui nomina dediüis. Hie enim illenoßer ko^u» ' tpoùoQ, de hoc nojhro domino lefu ChriHoßc uatici* natui eil. Prophetam fufeitabit uobii dominus Deus ueiler,de ßatribus ueilrts mei ßmilem, audietis eum iuxta omnia quafiierit uobis loqutui.Futurum eil au temut omnis anima qu£ non audierit prophetam il* tum exterminetur è populo. Nonaudieruntaut Htf* rofolymitanijproinde exeißfunt. Certoigituretiam uosßmul peribitis,nißChriflo leßu fidatis. Et nusdcuaticinio er hebdomadis Daniells, defießla quoq^ßeludaorit regno, urbe QT populo,deq^reüi* fiutioifcerexcidio'

1^4

APVD DANIELEM; 18

I^rf«eró omnilt;t protulimus Jtneprteiuditio,luc unicej}ieäätes,ut quùm ßmplicißme ea. traderemm, gu(euerlt;e pietatii funt.Proinde ß nuc didiciflis Icfmn iUum dei cr lüarilt;e uirgims ßlium, ucrum ac d pro’» phetii poUicitum eße iießiam, ürenue fd^labordf. f«»i putabo,quid enim lt;eijue necejßtrium, quid per^ inde 4 mifero requiriturmortdliu genere, atq^ agni» tio dulcißimi domini noüri lefu ChriHii' qui u/q^adeo dilexit itnprobum cr ingratum genui hununum, ut i calorum regid,inHirgitiis delapfuiuterum, ac ue^ ra carnii trabea uefiitus,tandem pro pcccatis noflris cruel fujfixui efl, mortuw quoque ut uitam nobis fua hnocentinwrtereduceret: ac uiuißcarefurreäione confirmaret. Pro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;illi laus gloria ergratiarua

atiiofemper.

r^F^5Bin«lgt;J«i8olt;lt;JÿÜ«j,Âgt;pKây .iVtlt;/gt; \ k}itu t aw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igt; juimau mjiwj a?» i »ojutt 3s, » '

oth «« anuTV sw» to t Jw.ii4}«» jtgjujm« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K'

■iÿÜAs^yamp;lJ-irtio ïÿJttt J^3V Jiibj9’*^a

^[up t «ub j 14i:t^£Q t jijiQ owi f 'bw iJqmain t /qizijiÖ ï ^qütuiiu lojiOiut 1 ^qutUoiv Î Jü tiiv 3 j wdi ^^üliîdaûJiü Î mdi 4 //jnoin

I 3t»4ic 3 ï(ö 4 i»nb lt;yï tf

■to (*lti.iÂ9-J»r' oÿV '^- '■ ’'' ''jV ” «4^B’tlt;Jfc|»iib ^‘b lt;jv-««jÿW cwH 4î»

Jon^ iiQLlcnhunF j)^-gt;nn

{ lt;tÿ»L«igt;oo« Sa -pjHM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4,^m30„ »

’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I J«^nlt;£« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^ K» zroiD

i t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f»OT.^9 aonSf) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,y

jntf /qionii »nvjm^vm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f:

yf^oVl V,»|«nH^(tb^U ^tgn^V-iœv^^tu (4y'«,lt;iàâwiujyu f. fconm ^üjtn